You are on page 1of 4

03-Oct-12

Chng 6 Mt s khi nim c bn ca Kinh t hc V M


Hch ton tng sn phm quc dn Tng cung v tng cu Mc tiu v cng c ca kinh t v m

6.1. Hch ton tng sn phm quc dn


6.1.1. Tng sn phm quc dn GNP
Tng sn phm quc dn (GNP) l mt ch tiu o lng tng gi tr bng tin ca cc hng ha v dch v cui cng m mt quc gia sn xut trong mt thi k (thng ly l 1 nm) bng cc yu t sn xut ca mnh. Hng ha v dch v cui cng l nhng hng ha v dch v c sn xut v bn trong mt thi k nhng khng c bn li trong cng thi k .

GNP danh ngha (GNPn), o lng tng sn phm quc dn sn xut ra trong mt thi k, theo gi hin hnh, tc l gi c ca tng thi k . GNP thc t (GNPr), o lng tng sn phm quc dn sn xut ra trong mt thi k, theo gi c nh mt thi k c ly lm gc.

6.1.2. Tng sn phm quc ni


Tng sn phm quc ni (GDP) o lng tng gi tr ca cc hng ha dch v cui cng c sn xut ra trong phm vi lnh th quc gia, trong mt thi k nht nh (thng l 1 nm). GDP = GNP - Thu nhp rng t ti sn nc ngoi GDP bnh qun u ngi

GNPr
Vi D l ch s gi c
GNP

GNPn D

bnh qun u ngi

gdp

GDP N

gnp
N Dn s

GNP N

6.1.3. Phng php xc nh GDP


Chi tiu hng ha v dch v

S dng lun chuyn kinh t v m gi ln hai cch tnh khi lng sn phm trong mt nn kinh t. 1. Theo cung trn, chng ta c th tnh tng gi tr ca cc hng ha v dch v c sn xut ra trong nn kinh t.

Hng ha v dch v Hng kinh doanh Dch v yu t sn xut H gia nh

2. Theo cung di, chng ta c th tnh tng mc thu nhp t cc yu t sn xut

Thu nhp t cc yu t sn xut Dng lun chuyn kinh t v m ca mt nn kinh t gin n trong b qua khu vc nh nc v giao dich vi nc ngoi

03-Oct-12

6.1.3.1.Phng php xc nh GDP theo lung sn phm


Theo phng php lung sn phm, GDP bao gm ton b gi tr th trng ca cc hng ha v dch v cui cng, m cc h gia nh, cc hng kinh doanh v Chnh ph mua; v khon xut khu rng c thc hin trong mt n v thi gian ( thng l 1 nm).

GDP C I G X M
Tiu dng ca cc h gia nh (C) Tiu dng ca cc h gia nh bao gm tng gi tr hng ha v dch v cui cng ca cc h gia nh mua c trn th trng chi dng trong i sng hng ngy. u t (I) Hng ha u t bao gm trang thit b l cc ti sn c nh ca doanh nghip, nh , vn phng mi xy dng v chnh lch hng tn kho ca cc hng kinh doanh.

Chi tiu v hng ha v dch v ca chnh ph (G) L cc khon chi ca chnh ph mua cc hng ha v dch v nh: chi cho xy dng ng s, trng hc, bnh vin, quc phng, an ninh v tr lng cho b my qun l hnh chnh ca Nh nc. Khon chi nay khng bao gm chi cho tr cp x hi. Xut khu v nhp khu (X v M) Hng xut khu l nhng hng ha c sn xut ra trong nc, nhng c bn ra nc ngoi. Hng nhp khu l nhng hng ha c sn xut nc ngoi nhng c mua phc v nhu cu ni a

6.1.3.2. Phng php xc nh GDP theo lung thu nhp hoc chi ph cho cc yu t sn xut
Theo lung thu nhp, GDP c th c tnh theo chi ph cho cc yu t u vo ca sn xut m doanh nghip phi thanh ton GDP theo chi ph cho yu t sn xut = W + i + r + Trong : W Chi ph tin cng, tin lng thanh tan cho yu t lao ng i Li sut tr cho yu t vn r Chi ph thu nh, t ai Li nhun c coi nh phn thng cho s mo him trong kinh doanh.

Trong nn kinh t c yu t Chnh ph v khu vc nc ngoi, khi tnh GDP theo phng php ny cn c hai iu chnh: - GDP theo chi ph cho yu t sn xut cha tnh n khon thu m Chnh ph nh ln ngi tiu dng nhng thu qua thu doanh nghip. l thu gin thu (Te). GDP tnh theo yu t sn xut cha tnh n khu hao ti sn c nh. V rng khu hao ti sn c nh khng tng ng vi khon thu nhp no ca h gia nh. Cc hng phi dng chi ph khu hao b p b p cc hao mn b phn hay ton b ti sn c nh (Dp). Vi hai iu chnh trn, cch tnh GDP theo hai phng php v nguyn tc phi cho kt qu nh nhau

So snh hai phng php xc nh GDP


Phng php tnh theo lung sn phm -Tiu dng -u t -Chi tiu ca Chnh ph mua hng ha, dch v - Xut khu rng GDP theo gi th trng Cng thu gin thu GDP theo gi th trng Phng php tnh theo lung thu nhp - Tin cng, tin lng - Li sut - Thu nh, t - Li nhun - Khu hao GDP theo chi ph cho yu t sn xut

6.1.3.3. Phng php gi tr gia tng Gi tr gia tng (AV) l khon chnh lch gia gi tr sn lng ca mt doanh nghip vi khon mua vo v vt liu v dch v t cc doanh nghip khc, m c dng ht trong vic sn xut ra sn lng . Tng sn phm quc ni GDP c th c tnh bng tng gi tr gia tng ca mi n v sn xut hng v dch v trn mt lnh th quc gia trong vng mt nm

GDP AVi
i

03-Oct-12

6.1.4. Mt s cc ch tiu khc phn nh sn lng v thu nhp quc dn


Sn phm quc dn rng (NNP) l phn GNP cn li sau khi tr i khu hao NNP = GNP Dp Thu nhp quc dn l tng thu nhp ca cc h gia nh t vic s hu cc yu t sn xut Y=W+i+r+ Thu nhp quc dn cng c th c tnh theo cch khc Y = NNP Te = GNP Te - Dp

Thu

nhp c th s dng ( YD) l phn thu nhp quc dn cn li sau khi cc h gia nh np li cc khon thu trc thu v nhn c cc tr cp ca Chnh ph hoc doanh nghip. YD = Y Td + Tr Trong : Td: Thu trc thu. Tr: Tr cp.

Ton b thu nhp c th s dng (YD) c cc h gia nh s dng chi cho tiu dng (C) v tit kim (S). YD = C + S

Thu nhp rng ti sn

Khu hao
Nn

6.1.5. Mt s ng nht thc c bn ca nn kinh t v m


kinh t ng khng khng xt ti khu vc chnh ph Tng s tit kim (S) = Tng s u t (I)
Thu trc thu - tr cp Hng kinh doanh Cc yu t sn xut Chi tiu Hng ha v dch v H gia nh I u t Thu gin thu

NX

G I

GDP

GNP

NNP

YD

Th trng vn

S mi quan h gia cc ch tiu tng sn phm v thu nhp


Thu nhp S

Tit kim

Nn

kinh t m c s tham gia ca chnh ph S + T + IM = I + G + X (T G) = (I S) + (X IM)

6.2. Tng cung v tng cu


6.2.1. Tng cung
Tng

hay

cung (AS) l tng khi lng sn phm m cc doanh nghip s sn xut v bn ra trong mt thi k tng ng vi mc gi chung ca nn kinh t.
Xut khu (X)

Chi tiu (G) Chi tiu Hng ha v dch v Hng kinh doanh Cc yu t sn xut H gia nh u t (I) Th trng vn

Tng cung l mt i lng thc t, ngha l n c tnh theo gi tr ca ng tin mt nm gc no . Mc gi chung thng c ly bng ch s gi ca GDP hay GNP

Chnh ph

Tit kim (S) Thu nhp Thu (T) Thp khu (IM) Nc ngoi

03-Oct-12

AS

6.2.2. Tng cu Tng cu l tng khi lng cc hng ha v dc v m cc


tc nhn trong nn kinh t s s dng tng ng vi mc gi chung ca nn kinh t.

Y P

ng tng cung biu din mi quan h gia tng cung v mc gi chung ca nn kinh t Tng

AD

cung ngoi vic ph thuc vo mc gi, n cn ph thuc vo nng lc ca nn kinh t c th hin thng qua sn lng tim nng. Sn lng tim nng l mc sn lng ti a m nn kinh t c th sn xut ra trong iu kin ton dng nhn cng, m khng gy nn lm pht. Sn lng tim nng ph thuc vo vic s dng cc yu t sn xut, c bit l lao ng. Khi cc yu t ny thay i s lm cho ng tng cung dch chuyn.

0 Y
ng tng cu biu din mi quan h gia tng cu v mc gi chung

Tng cu ngoi vic ph thuc vo mc gi chung, cn ph thuc vo cc yu t khc: - Thu nhp ca dn chng - D an ca cc hng v trin vng ca nn kinh t - Thu v chi tiu ca chnh ph - Lng tin cung ng, li sut - Khu vc nc ngoi Sn lng v mc gi cn bng ca nn kinh t c xc nh ti giao im ca ng tng cung v tng cu

6.3. Mc tiu v cng c ca Kinh t V M


6.3.1 Cc mc tiu ca kinh t v m
Mc tiu sn lng - t c sn lng thc t cao tng ng vi nng lc ca nn
kinh t. - Tc tng trng cao v vng chc.

Mc tiu vic lm : To c nhiu vic lm tt, h thp t l tht


nghip.

P P0 0

AD

AS

Mc tiu n nh gi c: H thp v kim sot c lm pht trong


iu kin th trng t do.

Mc tiu kinh t i ngoi: - n dnh t gi hi oi


- Cn bng cn cn thanh ton

Y0

Sn lng v mc gi cn bng ca nn kinh t

Phn phi cng bng: Hn ch mc chnh lch giu ngho gia


cc tng lp x hi

6.3.2. Cc cng c chnh sch ca kinh t v m Chnh sch ti kha:


Nhm iu chnh thu nhp v chi tiu ca Chnh ph hng nn kinh t vo mt mc sn lng v vic lm mong mun. Chnh sch ti kha c hai cng c ch yeu l chi tiu ca Chnh ph v thu. - Chi tiu ca chnh ph c nh hng trc tip ti thnh phn chi tiu cng cng ca tng cu v do tc ng n sn lng. - Thu lm gim cc khon thu nhp v do lm gim chi tiu ca khu vc t nhn, t cng tc ng n tng cu v sn lng.

Chnh sch thu nhp:


Bao gm hng lot cc bin php m Chnh ph s dng nhm tc ng trc tip n tin cng, gi c kim ch lm pht.

Chnh sch kinh t i ngoi:


Chnh sch kinh t i ngoi nhm mc tiu n nh t gi hi oi v gi cho thm ht cn cn thanh tan mc c th chp nhn c. Chnh sch ny bao gm cc bin php giu cho th trng hi oi cn bng, cc qui nh v hng ro thu quan bo h mu dch v c nhng bin php ti chnh v tin t khc, tc ng vo hot ng xut- nhp khu.

Chnh sch tin t:


Nhm iu chnh lng cung ng tin, thng qua lm thay i li sut v tc ng n thnh phn u t t nhn trong tng cu v tc ng n sn lng.