You are on page 1of 37

Ngy son: 25-8-2008 CHNG I : KHI A DIN V TH TCH CA CHNG

Tit 01-02: KHI NIM V KHI A DIN.


I. MC TIU.
1. V kin thc :
Hc sinh hnh dung c th no l mt khi a din v mt hnh a din.
2. V k nng :
Ta c th phn chia khi a din phc tp thnh cc khi a din n gin.
3. V t duy thi :
C tinh thn hp tc, tch cc tham gia bi hc, rn luyn t duy logic.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c .................................................
Giy phim trong, vit lng. ..............................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. ...................................................
Pht hin v gii quyt vn ..................................................
Hot ng nhm. ..................................................
IV. TIN TRNH BI HC .
H ca HS H ca GV Ghi bng Trnh chiu
H1 : n tp kin thc hnh
hc
1/ Khi a din. Khi chp , khi lng tr.
- Nghe v hiu nhim v. - Cc em hy quan st cc hnh
1a, 1b, 1c, 1d, 1e sgk/4. Nu
tn mt s hnh m em bit ?


- Nh li kin thc c v tr li
cu hi .
- Cc em hy m xem c bao
nhiu a gic phng c trong
mi hnh trn ?
( chia lp thnh 4 nhm thc
hin )
- Nhn xt cu tr li ca bn. -
- Xem sgk tr li . - Cc hnh trn c cc c im
g ?
+ S lng a gic?
+ Phn chia kg ?
- Xem sgk/ 4,5 tr li . - Hy nu khi nim khi a
din ?
H2 : ?1/ 5
- Nghe v hiu nhim v.
- Tr li cu hi .
- Pht biu iu nhn xt c.
Ti sao khng th ni c khi a
din gii hn bi hnh 2b /5 ?
- Nhn xt cu tr li ca hs
- Xem sgk / 5 tr li. - Hy nu khi nim hnh a
din ?
a/ Hnh a din gm mt s hu hn a gic
phng tho mn hai iu kin :
+ Hai a gic bt k hoc khng c im
Trang 1
chung, hoc c 1 nh chung, hoc c mt
cnh chung.
+ Mi cnh ca mt a gic l cnh chung ca
ng hai a gic.
b/ Hnh a din cng vi phn bn trong ca
n gi l khi a din.
- Xem sgk / 5 tr li . - Khi ntn gl khi chp ? khi
chp ct ?
- Khi ntn gl khi lng tr ?
- Nghe v hiu nhim v.
- Tr li cu hi .
- Pht biu iu nhn xt c.
H 3. Compas 1.
2/ Phn chia v lp ghp cc khi a din.
- Nghe v hiu nhim v.
- Tr li cu hi .
- Pht biu iu nhn xt c.
H4. V d 1/ 6.
- Xem sgk / 6 tr li . H5. ?2
- Nghe v hiu nhim v.
- Tr li cu hi .
- Pht biu iu nhn xt c.
H6. compas 2.
Chia lp thnh 4 nhm thc
hin.
Mi khi a din c th phn chia thnh
nhng khi t din.
H7 . Cng c bi hc
+ Hnh ntn gl hnh a din ?
+ Khi ntn gl khi a din ?
+ Hy lin h thc t xem cc
vt no l hnh a din hay
khi a din ?

C'
B'
A'
C
B
A
- Nghe v hiu nhim v.
- Nhm 1. M = 4
- Nhm 2. M = 6
- Nhm 3. M = 8
- Nhm 4. M = 10
H8. bi 1/ 7.
+Chia lp thnh 4 nhm thc
hin.
+ Dng bng ph v hnh trc.
+ S cnh ca khi a din l C.
+ S mt ca khi a din l M.
+ Mi mt c 3 cnh.
+ Mi cnh l cnh chung ca 2 mt.
=> 3M = 2C => M chn .
- Nghe v hiu nhim v. H 9 . bi 5 / 7.
+Chia lp thnh 4 nhm thc
hin.
+ Dng bng ph v hnh trc.
khi t din ABCD thnh 2
khi t din AMCD,
BCDM( cha tch ra ) , dng
tip mp(NAB) chia khi t din
ABCD thnh 4 khi t din :
+ AMCN
+ AMND
+ BMCN
+ BMND

N
M
D
C
B
A
Cho khi t din ABCD ly M nm gia A
v B, N nm gia C v D.mp (MCD) chia
Trang 2
Ngy son: 06-9-2008
Tit: 03-04 PHP I XNG QUA MT PHNG V S BNG NHAU
CA CC KHI A DIN
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
Hiu c nh ngha ca php i xng qua mt phng v tnh bo ton khong cch ca n .
Hiu c nh ngha ca php di hnh .
2. V k nng :
Nhn bit c mt i xng ca mt hnh a din .
Nhn bit c 2 hnh a din bng nhau .
C k nng gii ton .
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c .........................................
Giy phim trong, vit lng. ..........................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. .........................................
Pht hin v gii quyt vn .........................................
Hot ng nhm. .........................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
*Hc sinh xem SGK php i
xng qua mt phng , N1 ,
L1 .
*Gv hng dn hs thc hin
vic xem cc n , l , hq , vd .
*Gv hd hs thc hin :
Ghi bng tm tt bi hc
I/ PHP I XNG QUA MT PHNG
* nh ngha 1 (php i xng qua mt
phng )

H
P
M'
M
*Cc nhm chng minh L1 .
( H1 )
*Mt hs ln bng trnh by
CM .

*Hs quan st h9 , h10 .=> NX?
-H1 : Nu c t nht 1 trong 2
im M , N khng nm trn
( P ) th qua 4 im M , N , M,
Nc 1 mt phng (Q ) , gi =
( P) (Q ) th trong mp (Q )
php i xng qua ng thng
bin 2 im M , N thnh 2
im M , N nn MN = MN .
* Cho hs tham kho cc v d 1,
2, 3 sgk trang 10.
* Gi hs tr li ?1.
?1 Hnh lp phng
ABCD.ABCDc 9 mt
* nh l 1

P
K
H
N
N'
M'
M

Trang 3
*
*Hs xem sgk mt phng i
xng ca 1 hnh : N2 ,
VD1,2,3
* Nghe hiu nhim v, tr li
cu hi ?1/ sgk trang 11.
*Hs xem hnh bt din u v
mt i xng ca n : TC ,
CM .
*Cc nhm tm thm cc mt
X khc ca hnh 8din u
*Hs xem php di hnh v s
bng nhau ca cc hnh : N ,
mt s v d v PDH :php tnh
tin , php i xng qua 1
ng thng , qua 1 im . n 2
hnh bng nhau .
*Nghe hiu nhim v, tr li
cu hi ?2 / sgk trang 12.
*Hs xem v tr li VD4
*Hs xem L2 , cm cc trng
hp 1 , 2 , 3 , 4 .
*Hs xem HQ1,2 .
*Cc nhm chun b cc bi tp
6,7,8,9,10 .

phng i xng: 3 mt phng
trung trcca 3cnh AB , AD ,
AAv 6 mt phng m mi mt
i qua 2 cnh i din .
-H2: Hnh bt din u
ABCDEFc tt c 9 mt i
xng . Ngoi 3 mt (ABCD ) ,
( BEDF ) ,
( AECF ) , cn c 6 mp, mi
mp l mt trung trc ca 2 cnh
song song
( chng hn AB , CD ) .
* Gi hs tr li ?2.
*?2 Hai mt cu c bn knh
bng nhau th bng nhau .
-Php i xng qua mt trung
trc ca on ni tm ca 2 mt
cu l php di hnh bin mt
cu ny thnh mt cu kia .

GV hng dn HS lm cc bt .

D'
C'
B'
A'
D C
B
A
II / MT PHNG I XNG CA
MT HMH :
nh ngha 2 :

III / HNH BT DIN U V MT
PHNG I XNG CA N :

F
D
C B
A
E

IV / PHP DI HNH V S BNG
NHAU CA CC HNH :
* nh ngha php di hnh :

*M t s v d v php di hnh

Php tnh tin , phpi xng qua ng
thng , qua mt im

*nh ngha hai hnh bng nhau
*nh l 2 :
*H qu 1 v 2 :
Bi 6. a/ a trng a khi ( ) ( ) a P a P .
b/ ( ) ' a a a P P P .
c/ a ct a khi a ct mp(P) nhng khng vung gc vi mp(P).
Trang 4
d/ Khng c trng hp ny.
Bi 7. a/

I
J
N
M
D
C
B
A
S
Cc mp i xng l : (SAC); (SBD); (SIJ); (SMN).
b/ Cc mp i xng l cc mp trung trc ca cc cnh AB; BC; CA.
c/ Hnh hp ch nht ABCD.ABCD ( khng c mt no l hnh vung ) c 3 mp i xng l
cc mp trung trc ca cc cnh AB; AD; AA.
Bi 8

D'
C'
B'
A'
D
C
B
A
a/ Gi O l tm ca hnh lp phng , Qua php i xng tm O cc nh ca hnh chp
A.ABCD bin thnh cc nh ca hnh chp C.ABCD .=> hai hnh chp bng nhau.
b/ Php x qua mp(ADCB) lng tr ABC.ABC bin thnh AAD.BBC.

Ngy son: 25-9-2008 PHP V T V S NG DNG
Tit PPCT: 05-06-07 CA CC KHI A DIN, CC KHI A DIN U
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng
Hiu c nh ngha ca php v t trong khng gian, hai hnh ng dng, c hnh dung trc quan v
khi a din u v s ng dng ca khi a dng u.
2. V k nng :
- Nhn bit th no l php v t
- Nhn bit c hai hnh ng dng
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
- Pht trin kh nng t duy logic
- Ch ng pht hin, chim lnh tri thc mi
- C tinh thn on kt hp tc trong hc tp
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c .............................................
Giy phim trong, vit lng. .............................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Trang 5
Gi m, vn p. ............................................
Pht hin v gii quyt vn ...........................................
Hot ng nhm. ............................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
H1:Chim lnh kin thc phn
1:Php v t trong khng gian
HS:T duy tr li cu hi
HS: Pht biu
HS: Tr li
HS: Tr li
HS: suy lun tr li:
1 1
' ; '
3 3
GA GA GB GB
uuur uuur uuuur uuur
1 1
' ; '
3 3
GC GC GD GD
uuuur uuur uuuur uuur
HS: Suy lun tr li:
1
( ; )
3
V G

Kt lun: Php v t
1
( ; )
3
V G

bin t din ABCD thnh t din
ABCD.
* Hs tr li cu hi 1.
H2: Chim lnh kin thc phn
2: Hai hnh ng dng
HS: T din ABCD v t din
ABCD l ng dng.
HS: Theo tnh cht 1 ca php v
t ta c:
1 1
' '
'
a a
AB AB a a
a a

t vn : Th no
l php v t trong mt
phng ?
GV: Khng nh, chnh
sa
GV: Yu cu HS pht
biu tng t i vi
php v t trong khng
gian.
GV: Yu cu HS nu
tnh cht
GV: Dng hnh v minh
ha.
*VD1:
GV: t vn : Hy n
trng tm ca tam gic?
Trng tm ca t din ?
G l trng tm ca t
din, hy so snh cc
cp vct sau:
', GA GA
uuur uuur

',
',
',
GB GB
GC GC
GD GD
uuuur uuur
uuuur uuur
uuuur uuur
GV: T nh ngha
php v t, cho bit c
php v t no bin
' A A
'
'
'
B B
C C
D D

GV: Cho HS c N2

Cho HS nhn xt
trong VD1 i vi 2 t
din ABCD v
ABCD
*?1 : k = 1 v k = -1.
*VD2: + ABCD l t
din u cnh a
+ ABCD l
t din u cnh a
+ Xt php v t
tm O ty , t s
' a
a
:
'
( ; )
a
V O
a
GV: Yu cu HS tm
nh t din
1 1 1 1
ABC D
ca t din ABCD qua
1. Php v t trong khng gian :
*N1: trang 16
*Nhp:
+ V(O, 3): OM' 3OM
uuuur uuuur

M'
M
O
+ V(
1
0;
2
):
1
OM' OM
2

uuuur uuuur

M M' O
* Cc tnh cht c bn ca php v t: trang
16
*VD1: trang 16
*Hnh v: hnh 19/16


G
D'
C'
B'
A'
D
C
B
A
2. Hai hnh ng dng:
* N2: trang 17
*VD2:CM 2 hnh t din u bt k lun ng
dng vi nhau.
Hnh v: hnh 20/17
CM: SGK
*H qu: Hai t din u bt k lun ng
dng vi nhau
*VD3: trang 17
3.Khi a din u v s ng dng ca cc
Trang 6
1 1
1 1
1 1
1 1
1 1
' '
'
' '
'
' '
'
' '
'
' '
'
a a
AC AC a a
a a
a a
AD AD a a
a a
a a
C B CB a a
a a
a a
C D CD a a
a a
a a
DB DB a a
a a





T din
1 1 1 1
ABC D l t din
u cnh a, nn bng vi t din
u ABCD

pcm
H3: Chim lnh kin thc phn
3: Khi a din u v s ng
dng ca cc khi a din u
HS: Nh li kin thc c tr li

N tng t i vi khi a
din li.
* Hs tr li cu hi 2.
HS: Da vo N tr li v gii
thch.
* Hs tr li cu hi 3.
HS:Da vo N suy lun tr li:

Khi a din loi {3,3}

Khi a din loi {4,3}

Khi a din loi {3,4}

Khi a din loi {5,3}

Khi a din loi {3,5}


'
( ; )
a
V O
a
GV: Khng nh: Hai t
din u bt k lun
ng dng vi nhau
*VD3: Tng t VD2,
HS t lm nh.
GV: Hy N a gic li
trong mt phng?

Tng t trong khng


gian hy N khi a
din u?
GV: a ra hnh v
+Khi chp, khi lp
phng, khi hp.
* ?2
+Hnh v 21/18

Cho HS nhn xt cc
khi a din trn c li
khng? Ti sao?
GV: Cho HS c N3.
* ?3.
GV: Cho HS nhn xt:
Khi t din u
Khi lp phng
Khi bt din din u
Khi thp nh din u
Khi nh thp din u
L khi a din loi g ?
khi a din u:
*N: Mt khi a din c gi l khi a din
li nu bt k 2 im A, B no ca n th mi
im ca on thng AB cng thuc khi .
*N3: trang 18
*N: Khi a din u m mi mt l a gic
u n cnh v mi nh l nh chung ca p
cnh c gi l khi a din u loi {n,p}
*Hai khi a din u cng loi th ng dng
vi nhau

F
E
Q
P
N
M
C
B
D
A

*Cng c bi:
+ Yu cu: Nhc li cc N: * Th no l 2 hnh ng dng ?
* Th no l khi a din u ?
+ Hng dn HS hc bi nh v BT v nh: VD3/17, BT 12,13,14
Bi 12/20.
a/ Gi A, B, C, D Ln lt l trng tm ca cc tam gic BCD, CDA, BDA,ABC ca t din
ABCD v gi G l trng tm ca t din l php v t tm G t s k = -1/3
A

A ; B

B ; C

C ; D

D
T din ABCD u . M,N,P,Q,R,S ln lt l trung im ca AB, BC, CD, DA, AC, BD. => ?.
Trang 7
' ' ' ' 1
3

A B B C
AB BC
Ngy son: 26-10-2008
Tit PPCT: 09-10 TH TCH CA KHI A DIN
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
HS hiu c khi nim th tch ca khi a din, cc cng thc tnh th tch ca mt s khi a din
n gin: khi hp ch nht, khi chp, khi lng tr.
2. V k nng :
+ Tnh c th tch ca cc khi a din n gin,cc khi a din phc tp hn, v gii mt s bi
ton hnh hc.
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
HS: Suy lun tr li
HS: Nhn xt tr li
HS:
2 3
, cm cm
HS: Khi hp ch nht c
phn chia thnh abc khi lp
phng c cnh bng 1
HS: Da vo t/c 2, 3
tnh c V = abc
HS:C. CT tnh th tch khi lp
phng cnh a l
3
V a
HS: Tm di 1cnh.
HS:
2
' ' ' 3
MN SM
M N SM

GV: Th tch ca khi a din c
m khng? C bng 0 khng ?
GV: Hai khi a din bng nhau
th th tch ca chng c bng
nhau khng ?
GV: n v di cc cnh ca
khi a din l cm th n v din
tch, th tch ca khi a din
l g?
GV: Khi hp ch nht vi 3
kch thc , , a b c
+
.Bng
cch phn chia trong hnh 25,
khi hp ch nht c phn chia
thnh bao nhiu khi lp phng
c cnh bng 1?
GV: Da vo tnh cht v th tch
ca khi a din hy tnh th tch
ca khi hp ch nht ?
GV: Gii thch v khng nh li.
GV:Khi cc kch thc
, , a b c
+
,ngi ta cm c
CT trn vn ng.

a ra
L1
*VD1:+Khi 8 mt u S, S, A,
B, C, D.
GV:Khi lp phng c phi l
khi hp ch nht khng ?

CT
tnh th tch ca khi lp phng
cnh a?
GV: tnh th tch ca khi lp
phng, ta ch cn tm g?
+ Gi M, N l trng tm ca
SAB, SBC.Gi M, N l trung
im ca AB, BC.
+Tnh MN: Hng dn HS s
dng nh l Talet trong tam gic
SMN, t/c trng tm ca M, N v
1.Th tch ca khi a din:
*N: Th tch ca khi a din l
s o ca phn khng gian m n
chim ch.
*Tnh cht ca th tch V ca mi
khi a din (H):
( ) 0
( ) ( ') ( ) ( ')
V H
H H V H V H
+ >
+
+Khi lp phng (H) c cnh bng
1 th c V(H) = 1
* Ch : Phn bit n v ca
di, din tch v th tch
2.Th tch ca khi hp ch nht:
*nh l 1: trang 24
*VD1: trang 24
CM: trang24
3.Th tch ca khi chp:
*nh l 2: trang 25

*VD2: trang 24
Trang 8
1
.
3
V Sh
. . V abc
2 2 2
' '
3 3 2 3
AC a
MN M N
3
3
2 2
27
a
V MN
* Hs suy ngh gii quyt
compas1.
HS:+Khi t din u ABCD
c xem l khi chp nh A, a
gic y l BCD.
+ ng cao ca hnh chp nh
S vi a gic y (F) l on
thng SH, vi H l tm ca
ng trn ngoi tip a gic y
(F)( l giao im ca tt c cc
ng trung trc ca cc cnh
ca a gic y)

/cao ca khi chp A.BCD


l AH, vi H l tm ca tam gic
u BCD (H l trng tm, trc
tm ca BCD)
* Hs lm compas 2:
HS: 3 khi t din l: B.ABC;
A.ABC; A.BCC
HS: 2 khi t din B.ABC;
A.ABC c th tch bng nhau v
2 y ABC, ABC bng nhau v
( , ' ' ') ( ', ) d B A B C d A ABC h
' ' ' '
1
.
3
ABC BABC A ABC
V V S h
HS: Khi t din B.ABC cng
c xem l khi chp
A.BBC, suy ra 2 y BCC;
BBC bng nhau v
( ', ') ( ', ' ') d A BCC d A BB C
nn
2 khi t din B.ABC;
t/c ca ng trung bnh MN.
* Cho hs lm compas 1.
GV:+ Khi t din u ABCD
cnh a.
+ Khi t din u ABCD c
phi l khi chp khng ?
+ Nhc li N ng cao ca
hnh chp nh S, y l a gic
(F).

Tnh th tch ca ABCD .

Tnh
2
3
4
BCD
S a
Tnh AH da vo nh l Pitago
p dng trong tam gic AHB:
2 2
AH AB HB
2
2
6
3 3
a a
a
2 3
1 3 6 2
3 4 3 12
a a a
V
*VD3: HS t xem SGK, GV
hng dn v gii thch nhng
yu t cha r.
* Cho hs lm compas2.
*BT: a)Yu cu HS k tn 3 khi
t din ?
GV: Yu cu HS CM 3 khi t
din c th tch bng nhau.
b) CM: 2 khi t din B.ABC;
A.ABC c th tch bng nhau
+CM: 2 khi t din B.ABC;
A.BCC c th tch bng nhau.
c) T suy ra th tch ca lng
tr l

Khi qut ln CT tnh th tch


ca mt khi lng tr bt k:
Bng cch chia a gic y thnh
nhng tam gic, ri chia lng tr
thnh nhng khi lng tr tam
gic
( Hnh v 30/27)

a ra nh l 3
*VD4: Hng dn HS theo cch
CM trong SGK ( Da vo Bi
*Hnh v 27/25
CM: trang 25

h
S
*VD3: Tnh th tch ca khi 8 mt
u c cnh bng a
*Hnh v 28/26
CM: trang 26
4.Th tch ca khi lng tr:
*Bi ton: trang 26
*Hnh v 29/26

C' A'
B'
C
B
A
*nh l 3: trang 27
*VD4: trang 27
*Hnh v 31/27
CM: trang 27

H
H'
C'
B'
C
B
A
A'
S
Trang 9
. V Sh
A.BCC c th tch bng nhau
HS:
1
3. . .
3
ABC ABC
V S h S h
ton phn 3 )
* Cng c:
+Cho HS nhc li cc CT tnh th tch ca khi hp ch nht, khi lp phng, khi chp v khi
lng tr.
+ Hng dn HS gii cc BT sgk/ 28.
Bi 15/28.
a/ Khng i.
b/ c th thay i.
Bi 17.
A.ABC l hnh chp u = > ng cao AH i qua tm ca tam gic ABC
= >
3 6
'
3 3
a a
A H AH . S
ABCD
=
2
3
2
a
=> V
hnh hp
= AH*S
ABCD
=?
Bi 19.

0
0 0
tan60
tan ' ' 3
' tan30 tan30

AB AB AC
C AC b
AC
b/ CC =
1
2 2 * * * ' ?
2
b V Sh AB AC CC
Bi 20.

K
H
O
C'
B'
A'
C
B
A
( )
0
' ' *tan60
* ' ?
ABC
A O ABC A O AO a
V S A O


b/ Cm BCCB L hnh ch nht.
( ) ' ' ' '. BC AA O BC AA BB BC BB P
?
c/ S
xq
= S
AABB
+ S
AACC
+ S
BBCC
=
( )
2
3
13 2
3
a
+
Trang 10
Ngy son: 5-11-2008
Tit PPCT: 12-13 N TP CHNG I.
I. MC TIU
1. V kin thc :
. Bit khi nim khi t din, khi chp, khi chp ct, khi hp, khi lng tr, khi a
din, khi a din u. Bit cch phn chia v lp ghp cc khi a din.
. Bit nh ngha v cc php bin hnh trong khng gian, vn dng chng minh cc
khi a din bng nhau, cc khi a din ng dng.
. Bit v vn dng tt cc cng thc tnh th tch khi hp ch nht (khi lp phng),
khi chp (khi t din u), khi lng tr (hnh hp).
2. V k nng :
. Thng xuyn lm bi tp nng cao kh nng phn on, s dng cc khi nim, cc
nh ngha v cc cng thc c thnh tho.
3. V t duy, thi :
. Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c ...............................................
Giy phim trong, vit lng. ................................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. .................................................
Pht hin v gii quyt vn .................................................
Hot ng nhm. .................................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
+ Chp y , chnh xc cc
kin thc hc trong
chng I, lm cc v d v bi
tp theo s hng dn ca
gio vin :
. Chp tm tt cc kin thc
mc I.
V d 1 : Dng hai mt phng
chia khi chp t gic
thnh bn khi t din.
. Hc sinh theo di hng
dn, pht biu ghp v t
gii.
+ Sp xp c h thng cc
kin thc hc chng I
hc sinh nm vng v ng
dng tt trong qu trnh lm
bi tp :
. Ghi tm tt kin thc v
khi a din v cc phng
php ct ghp khi a din.
. Cho hc sinh chp v d v
hng dn gii
. V d 1 : Dng mt mt
phng i qua nh v ng
cho y, mt phng cn li
i qua nh v ng cho
y cn li.
+ Tm tt kin thc :
I. Khi nim v khi a din :
1. Hnh a din gm mt s hu hn cc
a gic phng tha mn hai iu kin :
a) Hai a gic hoc khng c im chung,
hoc c mt nh chung, hoc c mt cnh
chung.
b) Mi cnh ca mt a gic l cnh chung
ca ng hai a gic.
2. Hnh a din v phn bn trong ca n
gi l khi a din.
3. Mi khi a din u c th chia
thnh nhiu khi t din.
II. Php di hnh v s bng nhau ca cc
khi a din :
1. Khi nim php di hnh : Php tnh
Trang 11
V d 2 : Dng hai mt phng
chia khi t din thnh bn
khi t din.
. Hc sinh theo di hng
dn, tp dng mt ct v t
gii.
. Chp tm tt cc kin thc
mc II v cc php di hnh
nh php tnh tin, i xng
tm, i xng trc, i xng
qua mt phng,
V d 3 : Tm cc mt phng
i xng ca khi lp phng
ABCD.ABCD
V d 4 : Tm cc mt phng
i xng ca khi t din u
ABCD
V d 5 : Tm cc mt phng
i xng ca khi hp ch
nht ABCD.ABCD
. Chp tm tt cc kin thc
mc III.
V d 6 : Cho hai ng trn
c bn knh khc nhau v ln
lt nm trn hai mt phng
song song nhau. Hy tm
nhng php v t bin ng
trn ny thnh ng trn kia.
. Hc sinh tho lun tm li
gii theo hng dn ca gio
vin.
.Chp tm tt cc kin thc
mc IV..
V d 2 : Dng mt mt
phng i qua mt cnh v ct
cnh i din ti mt im,
mt phng cn li i qua cnh
i din v ct cnh kia ti
mt im.
. Ghi tm tt kin thc v cc
php di hnh, s bng nhau
ca cc khi a din, s bng
nhau ca cc khi t din v
mt phng i xng ca khi
a din.
. Cho hc sinh chp v d v
hng dn gii.
V d 3 : Gm 4 mt cho (i
qua hai cnh i din) v 3
mt trung trc (i qua trung
im ca 4 cnh song song).
V d 4 : Gm 6 mt trung
trc (i qua mt cnh v trung
im cnh i din).
V d 5 : Gm 3 mt trung
trc (i qua trung im ca 4
cnh song song).
. Ghi tm tt cc kin thc v
php v t, nh ngha hai
hnh ng dng v nu nm
loi khi a din u.
. Cho hc sinh chp v d v
hng dn gii.
V d 6 : Dng php v t tm
I t s k v php v t tm I t
s k vi
' R
R
k
. Ghi tm tt cc kin thc v
th tch cc khi a din.
. Cho hc sinh chp v d v
hng dn gii.
tin, php i xng trc, php i xng
tm, php i xng qua mt phng.
2. Hai khi a din bng nhau khi c
mt php di hnh bin khi ny thnh
khi kia
3. Hai t din bng nhau khi cc cnh
tng ng ca chng bng nhau.
4. Mt phng (P) gi l mt phng i
xng ca hnh (H) nu php i xng qua
(P) bin (H) thnh chnh n.
VD: Cho hnh chp S.ABCD c y
ABCD l hnh bnh hnh. Gi C l trung
im ca SC, (P) l mt phng i qua AC
v song song vi BD. Mt phng (P) chia
khi chp S.ABCD ra lm hai phn. Tnh t
s th tch ca hai phn .

D'
C'
B'
I
O
D
C
B
A
S
III. Php v t v s ng dng ca cc
khi a din. Cc khi a din u :
1. Khi nim php v t tm I t s k
(k 0).
2. Hnh (H) gi l ng dng vi hnh
(H) nu c mt php v t bin (H) thnh
(H
1
) m (H
1
) = (H)
3. C 5 loi khi a din u gm : T
din u, Lp phng, Tm mt u, Mi
hai mt u, Hai mi mt u.
. (O; R), (O; R),
' R
R
k
(k 1),
O I k O I
IO k IO cho sao I I
' . ' '
, . ' : ' ,


IV. Th tch khi a din :
1. Th tch khi hp ch nht bng tch
s ba kch thc ca n.
c b a
Hp
V . . .
2. Th tch khi chp bng mt phn ba
tch s ca din tch mt y v chiu cao
ca khi chp.
Cao
y
S
Chp
V . .
3
1
.
3. Th tch khi lng tr bng tch s ca
din tch mt y v chiu cao ca khi
lng tr.
. .
.
V S Cao
l truy

. Ct khi tm din u thnh hai khi chp


t gic u c th tch bng nhau.
Trang 12
V d 7 : Tnh th tch khi t
din u c cnh bng a.
V d 8 : Tnh th tch khi
tm mt u c cnh bng a.
V d 7 : Dng cng thc th
tch khi chp.
V d 8 : Ct khi tm mt
u thnh hai khi chp t
gic u bng nhau, t
dng cng thc tnh th tch
khi chp tnh.
3
2
3
2
2
2
.
2
.
3
2
. .
3
1
. 2 . 2
8
.
a a
a a
AH
ABCD
S
Chp
V
M
V


Bi tp v nh:
1) Cho t din ABCD c 2 2 AB CD a , gc gia AB v CD bng
0
30
, khong cch gia AB v CD bng
3
2
a
. Tnh th tch ca khi t din ABCD .
HD: Dng hnh bnh hnh ABCE, khi
ABCD EBCD
V V

E
D
C B
A
2) Cho hnh chp t gic u S.ABCD bit gc gia mt bn v y bng

. khong cch t A n (SBC)


bng 2a. Tnh th tch khi chp. Vi gi tr no ca

th th tch y ln nht?
HD:
( ;( )) ( ;( )) 2 d A SBC d N SBC a

N
M
D
C
B
A
S
Ngy son: 25-11-2008 CHNG II: MT CU, MT TR, MT NN.
Tit PPCT: 15-16-17-18 MT CU, KHI CU.
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
- Hiu c /n mt cu, hnh cu, v tr tng i gia mt cu v mt phng, gia mt cu v ng
thng.
- Nhn bit c mt s hnh a din c mt cu ngoi tip.
2. V k nng :
- Xc nh c tm v bn knh ca mt cu ngoi tip hnh a din.
- Nh cc cng thc tnh th tch mt cu, din tch mt cu v p dng vo cc bi tp.
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Trang 13
Bi c ............................................
Giy phim trong, vit lng. ...........................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. .............................................
Pht hin v gii quyt vn ............................................
Hot ng nhm. ...........................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
H1: nh ngha mt cu. I/ nh ngha mt cu:
- Quan st hnh nh.
- Lm vic theo nhm
- Xc nh im cn tm
- Hnh thnh nh ngha mt
cu.
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Tr li.
- Lm vic theo nhm
- Hnh thnh nh ngha khi
cu.
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Chia lp hc thnh 6 nhm.
- a hnh nh trc quan cho HS
quan st.
- Cho HS hot ng theo nhm
- Hy ch mt im m im
cch u cc im trn mt cu?
- T hy nh ngha mt cu.
- Gi i din mt nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
-Khi no xc nh c mt
cu.
- Th no l bn knh, ng
knh ca mt cu.
- Th no l khi cu (hoc hnh
cu)?
- Gi i din 1 nhm ln trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
Hnh nh trc quan v mt cu
(hoc cho hc sinh xem trong SGK)
*Mt cu :
( ) { }
; S O R M OM R
,
(R > 0).

M
O
Bit tm v bn knh.
(Bit ng knh)
Khi cu hay hnh cu:
( ) { } ; / S O R M OM R
,(R>0)
- Lm vic theo nhm
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
theo di v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Cho HS hot ng theo nhm
- Cho nhm 1, 3, 5 lm v d 1
SGK. Nhm 2, 4, 6 lm v d 2
SGK.(compas1)
- Gi i din mi nhm ln
trnh by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Cn cch no khc khng?
- Sa cha nu cn.
-
;
2
AB
S I
_

,
vi I l trung im AB.
-
2
;
4
a
S G
_


,
vi G l trng tm ca t din.
* hs lm compas2.
* hs lm compas3.
- Quan st hnh nh.
- Lm vic theo nhm
- Xc nh cc trng hp
H3: V tr tng i gia mt
cu v mt phng.
* Cho hs lm compas2.
* Cho hs lm compas3.
- a hnh nh trc quan cho HS
quan st.
- Cho HS hot ng theo nhm
- C my trng hp xy ra /v
II/ V tr tng i gia mt cu v mt
phng.
* C 3 v tr :
- Khng ct.
- Tip xc.
- Ct theo giao tuyn l mt ng trn (C)
Trang 14
cn tm
- C i in tr li.
v tr tng i gia mt cu v
mt phng.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Lm vic theo nhm
- Xc nh cc yu t cn tm
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Lm vic theo nhm
- Xc nh cc yu t cn tm
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
* Hs tr li ?1.
- Gi i din mt nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
- Hy tm tm v bn knh ca
ng trn (C) trn?
- Gi i din mt nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
-c bit:
+ Khi (P) qua tm O. Khi (P),
(C ) gl g? r = ?
+ Khi r = R, (P), H gl g?
- Gi i din mt nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
*?1: ng .

- Tm H = hc
( ) P
o
- Bn knh
2 2
r R d

M
I
O
- Lm vic theo nhm
- Tm phng n tr li.
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
+ Hs tr li ?2.
+ Hs tr li ?3.
- Gi 1 HS c
Bi Ton 1 trong SGK.
- Ta cn CM: (compas4)
+ Nu hnh chp ni tip mt
cu th a gic y ni tip mt
ng trn.
+ Nu a gic y ni tip mt
ng trn th hnh chp ni
tip mt cu.
- Cho HS hot ng theo nhm:
2, 4, 6 lm phn 1; nhm 1, 3, 5
lm phn 2.
- Gi i din mt nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
* ?2 :
* ?3 :
- a gic y ni tip mt ng trn (C) =
Mt cu Mt phng cha y.
- Tm ca mt cu thuc trc ca y v
cch u cc nh thuc cc cnh bn.
H4: V tr tng i gia mt
cu v ng thng.
III/V tr tng i gia mt cu v ng
thng.
- Quan st hnh nh.
- Lm vic theo nhm
- Xc nh cc trng hp
cn tm
- C i in tr li.
- a hnh nh trc quan cho HS
quan st.
- Cho HS hot ng theo nhm
- C my trng hp xy ra /v
v tr tng i gia mt cu v
ng thng.
- Gi i din mt nhm trnh
* c 3 v tr :
- Khng ct.
- Tip xc.
- Ct mt cu ti 2 im phn bit.
Trang 15
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- C i in tr li.
+ Hs tr li ?4.
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
- Th no l tip tuyn, tip im
ca mt cu?
- Gi i din mt nhm trnh
by.
- Khng nh kin thc.
* ?4 : a/ ng ; b/ ng.
- Lm vic theo nhm
- Tm phng n tr li
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Cho HS tr li ?4 SGK
- Gi i din mt nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
- Lm vic theo nhm
- Tm phng n tr li.
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Lm vic theo nhm
- Tm phng n tr li.
- C i in tr li.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Ghi nhn kin thc.
- Gi 1 HS c
Bi Ton 2 trong SGK.
- Cho HS hot ng theo nhm:
2, 4, 6 lm BT2; nhm 1, 3, 5
lm ?5
- Gi i din mi nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc.
- Cho HS hot ng theo nhm
lm ?6: 2, 4, 6 lm phn a);
nhm 1, 3, 5 lm phn b).
- Gi i din mi nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
(nu cn)
- Khng nh kin thc. a ra
nh l.
- Tm ca mt cu l trng tm O ca t
din.
- Bn knh: R = d(O; cnh Tdin)
- nh l(SGK Tr43)
H5: Din tch mt cu, th
tch khi cu.
IV/Din tch mt cu, th tch khi cu.
- Quan st hnh nh.
- Theo di trong SGK
- Hnh thnh nh ngha din
tch mt cu, th tch khi
cu.
- Ghi nhn kin thc.
- Cho HS theo di trong SGK.
Gi 1 HS c phn ny trong
SGK.
- T a ra cng thc tnh
din tch mt cu, th tch khi
cu.
- Khng nh kin thc.
2
4 S R
3
4
3
V R
- Lm vic theo nhm
- Ti hin li kin thc.
- C i in tr li.
H6: Cng c bi hc
- Th no l mt cu, khi cu?
Tm v bn knh ca n?
- Nu cc trng hp ca v tr
tng i ca mt cu v mt
phng, ng thng.
- Nu cch xc nh tm v bn
knh ca ng trn (C ) l giao
tuyn ca mt cu v mp(P).
Trang 16
- Nu nh l v di on tip
tuyn v cc tip im.
- Cc nhm khc lng nghe
v b sung nu cn.
- Khc su kin thc.
- Nu CT tnh din tch mt cu,
th tch khi cu.
- Gi lun phin cc nhm trnh
by.
- Cho cc nhm khc b sung
nu cn.
Bi 1/45.

D
C
B
A

2 2 2
; 1 .
; 1 .
?
AB BC AB CD AB BD ABD v
CD BC CD AB CD AC ACD v
AD AB BC CD


+ +
T din ABCD Ni tip trong mt cu ng knh AD.
Bi 2.
a/

P
H
B A
M
IA = IB => Tm I thuc mp trung trc ca on AB.
* A , B, C thng hng = > khng c mt cu ngoi tip.
* A , B, C khng thng hng = > c mt cu ngoi tip. => Trc IH .
c/ I thuc trc ca ng trn.
d/ C . I = mp trung trc ca MA giao vi trc /trn.
Bi 3. a/ ng ; b/ ng.
Bi 5. a/ ng ; b/ khng ng .
Trang 17
Ngy son: 14-11-2008
Tit PPCT: 19 KHI NIM V MT TRN XOAY
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
Bit khi nim mt trn xoay, hiu c cc hnh ang hc trong chng ny u l nhng hnh trn
xoay.
2. V k nng :
Nhn ra nhng vt trong thc t c dng trn xoay nh cc gm ch to bng bn xoay, cc sn
phm ch to bng my tin
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c ................................................
Giy phim trong, vit lng. .............................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. .............................................
Pht hin v gii quyt vn ..........................................
Hot ng nhm. ...........................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
Hs tip nhn nh ngha trc
ng trn
Hs tho lun v tr li
Hs tho lun v d 1 v tr li cc
cu hi ca gv.
Hs tho lun v d 2 v tr li cc
cu hi ca gv.
Gv: gii thiu cho hc sinh nh
ngha trc ca ng trn.
Gv: khi M khng thuc trc
ca ng trn th c bao nhiu
ng trn i qua M c trc l
?
Gv: ng trn xc nh nh
th no?
Gv :nu H l hnh trn c ng
knh AB nm trn ng thng
th hnh trn xoay sinh bi hnh H
khi quay quanh l khi g?
Hnh H l ng trn nm trong
cng mt mt phng vi
nhng khng ct l hnh g?
1. nh ngha (sgk)
Xem cc hnh 37, 38 sgk tr 46
47 .
2. Mt s v d:
V d 1 (sgk) tr 47.
+ Mt xuyn (hnh 40 sgk tr 47)
V d 2(sgk) tr48.
IV. Cng c dn d:
- Chun b bi mt tr, hnh tr v khi tr.
Ngy son: 20-11-2008
Tit PPCT: 20-21 MT TR, HNH TR, KHI TR
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
Hiu c nh ngha mt tr , phn bit c ba khi nim mt tr ,hnh tr , khi tr . Xc nh
c giao ca mt tr vi mt mt phng vung gc hoc song song vi trc ca mt tr.
Trang 18
Nh c cng thc tnh c th tch ca khi tr , din tch xung quanh ca hnh tr v vn dng
vo cc bi tp
2. V k nng : .
Xc.nh bn knh v chiu cao ca hnh tr
Tnh c th tch ca khi tr , din tch xung quanh ca hnh tr
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c .............................................
Giy phim trong, vit lng. .............................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. .......................................
Pht hin v gii quyt vn .......................................
Hot ng nhm. .......................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
HS: Quan st hnh v v nu nh
ngha
HS : Cho v d v mt tr trong
thc t
HS: Tho lun theo nhm v thc
hin theo yu cu ca GV

HS: Tr li
HS: Nu nh ngha hnh tr
Phn bit cc yu t ca hnh tr
HS: M t nh ngha theo cch
GV : v hnh v nh ngha mt
tr
GV : gii thch yu t , l , R
trong hnh v.C nhn xt g v
khong cch t im M
1
, M
2
n
ng thng so vi bn knh R
?
Nhn xt g v hai ng l
1
v
l ?
GV nhn xt v a ra kt qu
suy ra t nh ngha.
GV : Hng dn hot ng
Xc nh giao ca mt tr vi mt
phng (SGK trang 49)
GV: Cht li vn
V GV v hnh , tm giao ca hai
mt phng (P) , (P) vung gc
vi trc v mt tr
GV: nh ngha hnh tr
GV: gii thch cc yu t ca hnh
tr
GV : v hnh ln bng (hoc dng
bng ph) ch phn xc nh ca
din tch xung quanh v th tch
khi tr v nu nh ngha
1. nh ngha mt tr (sgk trang
48)

M

: Trc mt tr , l : ng sinh
ca mt tr , R : bn knh ca mt
tr
Nhn xt : a) b) : sgk trang 49
2. Hnh tr v khi tr
nh ngha (SGK trang 49)
Trang 19
hiu da vo hnh v
HS: gii v d theo gi GV
HS: nu thc mc v bi 13
HS: Tho lun nhm theo s
phn chia ca GV
GV: Hng dn HS gii v d
GV: phn tch v gii bi 13
GV: phn chia lp thnh 3 nhm ,
mi nhm gii mt cu ca bi 15
nh ngha khi tr (SGK trang 49)
3. Din tch hnh tr v th tch khi
tr
nh ngha din tch xung quanh v
th tch khi tr (sgk trang 50-51)
V d 2 (sgk trang 51)
Bi tp SGK 13, 15 trang 53
Bi 13. M thuc mt tr trc , bn knh R.

Bi 15. a/ S
xq
= ?
b/ V
khi tr
= ?
c/ V
lng tr t gic
= ?
Ngy son: 22-11-2008
Tit PPCT: 22-23 MT NN, HNH NN V KHI NN
I. MC TIU
1. Kin thc
nh ngha ca mt nn.
Khi nim: hnh nn, mt nn, khi nn.
Cng thc tnh th tch ca khi nn, din tch xung quanh ca hnh nn.
2. K nng
Bit c nh ngha mt nn v c tng hnh v hnh n, kh nng nhn din c hnh nn,
v c hnh nn.
Lm cho hc sinh c k nng phn bit c ba i tng: mt nn, hnh nn, khi nn.
Vn dng cng thc vo lm bi tp v: tnh th tch ca khi nn, din tch xung quanh ca
hnh nn.
3. T duy v thi
Tch cc tham gia hot ng xy dng bi, thy c s thit thc ca tit hc trong vic m rng th
gii quan ca ngi hc.
II. CHUN B CA GIO VIN & HC SINH
+ GV: M hnh ca mt nn c th ct c bng dao, ko; dao.
+ HS: Xem bi trc khi n lp.
III. PHNG PHP DY HC
IV. TIN TRNH BI HC
Hot ng 1: Kim tra bi c
Hot ng 2: Trnh by nh ngha mt nn
Hot ng ca gio vin Hot ng ca hc sinh Ghi bng
Yu cu hc sinh m sch gio
khoa trang 54, ghi tiu ca bi
hc
Lm theo v ghi tiu bi hc 4. MT NN, HNH NN V
KHI NN
1. nh ngha mt nn (SGK 54)
Yu cu hai hc sinh c nh
ngha mt nn.
em m hnh ca hnh nn ra cho
hc sinh hnh dung ra mt nn
c nh ngha
Quan st
Nhn mnh li mt ln na v cho
hc sinh ghi nh ngha vo v
Ghi bi
gi l trc ca mt nn.
l gi l ng sinh ca mt
nn.
l nh ca mt nn.

( )

( )
, l
gi l gc
nh ca mt nn
Trang 20
( )
0 2 180
o o
< <
.

Hot ng 3: Trnh by khi nim hnh nn v khi nn
Hot ng ca gio vin Hot ng ca hc sinh Ghi bng
Dng m hnh ca mt nn v
thc hin:
+ Ct ti nh ca mt nn ra lm
hai.
+ Mt na ct theo mt phng
khng vung gc vi trc.
+ Na cn li cc theo mt phng
vung gc vi trc
Cho cc em xem v yu cu cc
em tr li hot ng 1 ( SGK 55)
Quan st v tr li.
+ Na ct theo mt phng khng
vung gc cho ta giao l hnh
Elp.
+ Na cc theo mt phng vung
gc cho ta giao l hnh trn

O
S
B A
Gii thiu hnh nn l b mt ca
na ct bi mt vung gc vi
trc, sau cho hc sinh ghi khi
nim hnh nn
Gii thiu khi nn l b ngoi v
ci rut bn trong ca na ct bi
mt phng vung gc vi trc.
Gii thiu cc thnh phn ca
hnh nn
Hng dn hc sinh v hnh nn.
Nghe v ghi bi 2. Hnh nn v khi nn (SGK 55,
56)
Trong hnh 51 trang 55
gi l nh ca hnh nn.
() gi l ng trn y
ca hnh nn.
OM gi l ng sinh ca
hnh nn.
on IO gi l trc ca
hnh nn
di IO gi l chiu cao
ca hnh nn.
Hot ng 4: Trnh by cng thc tnh din tch xung quanh ca hnh nn, th tch ca khi nn
Hot ng ca gio vin Hot ng ca hc sinh Ghi bng
+ Cho hc sinh c nh ngha v
din tch xung quanh v th tch
+ Yu cu hc sinh suy ngh v
tm ra cng thc tnh din tch
xung quanh v th tch
+ Cho hc sinh ghi bi
+ c bi
+ Suy ngh v tr li
- Din tch xung quanh ca hnh
nn bng na din tch s ca
di ng trn y v di
ng sinh.
Rl
xq
S
- Th tch ca hnh khi nn bng
mt phn ba tch s din tch hnh
trn y v chiu cao
2
1
R h
3
V
3. Khi nim v din tch hnh
nn v th tch khi nn
a) Din tch xung quanh ( SKG
56)
KH:
Rl
xq
S
( R l bn knh
ng trn y, l l chiu di
ng sinh)
b) Th tch ca hnh nn ( SGK
56, 57)
2
1
R h
3
V ( R l bn knh mt
y, h l chiu cao hnh nn)
Hot ng 5: V d (SGK trang 57)
GV: Yu cu mt em hc sinh ln v hnh, mt em tnh din tch xung quanh, mt em tm din tch ton
phn, mt em tnh th tch.
Trang 21
V. CNG C
Gio vin hi hc sinh v ghi ln bng
Mt nn Hnh nn Khi nn
C hai na hai bn nh cc phu
v di ra v tn
C mt na v b ct mt theo mt
mt phng ct vung gc vi trc.
L hnh nn v bn trong ca n
nh O nh O nh O
ng thng gi l trc on OI l trc on OI l trc
di OI l ng cao di OI l ng cao
ng thng l gi l ng sinh on OM gi l ng sinh on OM gi l ng sinh
y () y ()
Bi 17/59. a/ Hnh nn ; b/ Khi nn.
Bi 18/59. Gi s At l tip tuyn ca mt cu S(I;R) vi tip im M. L t AI v

= ( ;At ) => MAI .


sin
MI R
IA IA

=>

khng i. Vy At l ng sinh ca mt nn c nh
A, trc v gc nh l 2

.
Bi 19/60.
a/ Gi s hnh nn c nh S v ng trn y C(O; r ). Ly im M c nh trn C(O; r) => tam gic SOM
vung O. im I l tm ca mt cu ngoi tip khi v ch khi I nm trn SO v cch u hai im S, M. =>
I l giao im ca SO v mt phng trung trc ca SM => mt cu ngoi tip hnh nn l duy nht.
b/ Tam gic SMS vung ti M, c ng cao MO tac:
MO
2
= OS*OS => r
2
= h(SS- h) =>
2 2 2 2
'
2
r h r h
SS R
h h
+ +

c/ r = ( ) 2 h R h . ( Ch : SS > h l hin nhin )
Bi 21/60.
C 2 khi nn V = V1 + V2 =
2 2
2 2
2 2
1 1
. .
3 3
3
b c
AH BH AH CH
b c

+
+
Ngy son: 25-112008
Tit PPCT: 24-25 N TP CHNG II
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
- Nm vng cc khi nim: mt cu, mt tr, mt nn, khi cu, khi tr, khi nn.
- Bit cc khi nim:din tch mt cu, din tch xung quanh hnh nn,hnh tr, th tch khi cu, khi
th, khi nn.
2. V k nng :
- Bit tnh din tch mt cu, din tch xung quanh hnh nn,hnh tr, th tch khi cu, khi th, khi
nn.
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c ......................................................
Giy phim trong, vit lng. .....................................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Trang 22
Gi m, vn p. ....................................................
Pht hin v gii quyt vn .....................................................
Hot ng nhm. .....................................................
Kim tra bi c:
Nu cc cng thc tnh:
- Din tch mt cu, din tch xung quanh hnh nn, din tch xung quanh hnh tr,
- Th tch khi cu, th tch khi th, th tch khi nn.
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
- im A.
- C v A v (P) c nh.
- C v OA=OB.
AB=a ( SAB u)
BC=
2 a
( SBC vung ti S)
AC=
3 a
- ABC vung ti B v
AC
2
=AB
2
+BC
2
- V SA=SB=SC
- V O l im i xng ca S
qua H.
- Theo gt th im no c nh?

- Ly B i xng ca A qua (P)
th B c c nh khng?V sao?
- B c thuc mt cu (S) khng?
- Tnh AB, BC, AC
-C nhn xt g v tam gic
ABC?
- v sao HA=HB=HC ?
- v sao OA=OB=OC?
Bi 1: Cho mp(P) v
) P ( A
.
Cmr: mi mt cu i qua A v c tm
nm trn (P) lun lun i qua 2 im
c nh.
Gii:
Gi s (S) l mt cu i qua A v c
tm O nm trn (P).
Gi B l im i xng ca A qua
(P).
=> OB=OA
=> ) S ( B
Vy (S) i qua 2 im c nh A v B.
Bi 2: Xc nh tm v tnh bn
knh mt cu ngoi tip hnh chp
S.ABCD bit SA=SB=SC=a ,
ASB=60
0
, BSC=90
0
, CSA=120
0
.
Gii:

O
H
C
B
A
S
Ta c:
AB=a, BC=
2 a
AC
2
=SA
2
+SC
2
-2SA.SC.cos120
0
= a
2
+a
2
-2a.a.(-1/2)
=3a
2
=> AC=
3 a
Do ABC vung ti B
K ) ABC ( SH
Do SA=SB=SC nn HA=HB=HC
=> H l trung im AC
Gi O l im i xng ca S qua H.
Do SA=SB=SC nn OA=OB=OC
Mt khc OS=OC=a ( OSC u)
=> OA=OB=OC=OS=a
=> O l tm mt cu ngoi tip hnh
chp S.ABC
Bn knh R=a
Bi 3:Cho 1 hnh nn N sinh bi
tam gic u cnh a khi quay quanh
Trang 23
HS tr li ti ch
- HS ln bng
- HS ln bng.
S= R 4
V=
3
R
3
4

- HS ln bng.
- chiu cao l c, bn knh l b
- Hc sinh ln bng.
- Hc sinh ln bng.
- Bn knh ng trn y v
chiu cao ca hnh nn?
- Tnh S
tp
c hnh nn
- Tnh V ca khi nn
- Din tch hnh cu v th tch
khi cu c bn knh R?
- Tm R
Khi quay tam gic ABC quanh
AB ta c khi nn c chiu cao
v bn knh ng trn y l
bao nhiu?
- Tng t cho trng hp khi
quay quanh AC,BC
- Tnh V
1
,V
2
,V
3
Tnh
2
3
V
1
Tnh
2
2
2
1
V
1
V
1
+
mt ng cao ca tam gic .
a) 1 mt cu c din tch bng dttp ca
hnh nn th c R bng bao nhiu?
a) 1 khi cu c th tch bng th tch
ca khi nn th c R bng bao nhiu?
Gii:

O
S
B A
r =
2
a
2
BC

h=AH=
2
3 a
S
tp
=
2
r rl +
=
2
)
2
a
( a .
2
a
. +
=
4
a 3
2

V=
24
a 3
2
3 a
. )
2
a
.(
3
1
h r
3
1
3
2 2


a)Ta c:

4
a 3
R 4
2

=>
4
3 a
R
b)ta c:
24
a 3
R
3
4
3
3

=>
4
3 2 a
R
32
3 a
R
3 3
3
>
Bi 4: Cho tam gic ABC vung ti
A c aB=c,AC=b.Gi V
1
,V
2
,V
3
l th
tch ca cc khi trn xoay sinh bi
tam gic khi quay quanh
Ab,Ac,BC.
a)Tnh V
1
,V
2
,V
3
theo b,c
b)Chng minh:
2
2
2
1
2
3
V
1
V
1
V
1
+
Gii:
Ta c:
V
1
=
2
b . c
3
1

V
2
=
2
c . b
3
1

V
3
=
2 2
AH . HB .
3
1
AH . CH .
3
1
+
=
) HB CH ( AH .
3
1
2
+
Trang 24
=
BC . AH .
3
1
2

=
2 2 2
2 2
c b . )
c b
bc
.(
3
1
+
+

=
2 2
2 2
c b
c b
.
3
1
+


b) Ta c:

4 4 2
2 2
2
3
c b
) c b ( 9
V
1

=
4 4 2
2 2
c b
c 9 b 9

+
2 4 2 2 4 2 2
2
2
1
b c
9
c b
9
V
1
V
1

+
=
4 4 2
2 2
c b
c 9 b 9

+
Vy:
2
2
2
1
2
3
V
1
V
1
V
1
+

Trang 25
CHNG III PHNG HPP TA TRONG KHNG GIAN (20 tit)
1 H TA TRONG KHNG GIAN( tit 1,2,3,4,5)
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
Hiu c nh ngha v to ca vct, ca mt im i vi h to xc nh trong khng
gian.
Biu thc to cc php ton vect,cc cng thc biu th mi quan h gia cc vect( cng
phng ,ng phng, vung gc ,)cc cng thc v din tch tam gic ,th tch khi hp th tch t
din.
Cc cng thc biu th bi mi quan h gia cc im ( thng hng , ng phng,to ca trung
im on thng , trng tm tam gic v trng tm t din.)
Vit c pt mt cu vi iu kin cho trc .Xc nh tm v bn knh
2. V k nng :
K nng vn dng mi quan h gia im,vect xc nh (ng phng ,) v cc cng
thc din tch , th tch gia cc hnh
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c ....................................................
Giy phim trong, vit lng. ....................................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. ......................................................
Pht hin v gii quyt vn .....................................................
Hot ng nhm. .....................................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
Nhc li nh ngha h to trong
mp.
Nu nh ngha ba vect ng
phng ?

nhn xt

i
;

j
;

k
Pht biu nh l v biu th mt
vect

x
theo ba vect khng ng
phng
* Hs tr li ?1.
Phn tch

AB
theo

OA
,

OB
nh
th no ?
Nu nh ngha h to Oxyz v
cc tn gi.
Dn n nh ngha to ca

u
Theo nh ngha to ca vect

i
;

j
;

k
c to l bao nhiu ?
* ?1: Cc vect n v v i mt
vung gc.
Gi cho hs chng minh cng thc
to ca

AB
theo hai im A
v B :

AB
=

OB
-

OA

1.H to trong khng gian:
*nh ngha 1: (SGK)
z

k
r
O j
r
y

i
r
x
(O;
i
r
, j
r
,
k
r
) hay K=kg Oxyz.
2.To ca vct:
* nh ngha 2: (SGK)

u
(x;y;z) = x

i
+ y

j
+z

k
Nhn xt:

i
(1;0;0);

j
(0;1;0);

k
(0;0;1)
V d 1: (SGK)
(Hnh 57)
* Tnh cht : (SGK)
3.To im :
*nh ngha 3: (SGK)
Trang 26
Nhc li

u = ?
Nhc li tch v hng ca

u
;

v
?
Nu li cng thc tnh din tch
hnh bnh hnh ABCD
S = AB.AD.sin(

BAD
) cng
thc din tch tam gic?
Hs v nh chng minh
* Hs suy ngh , tr li.
Khai trin pt mt cu c th vit:
(x+a)
2
+(y+b)
2
+(z+c)
2
=R
2

2
x
+y
2
+z
2
+2ax+2by+2cz+x
0
2
+y
0
2
+z
0
2
=R
2
Tm I(-1;2;-3) bn knh R=
5 ) 3 ( 2 ) 1 (
2 2 2
+ +
= 3
Phn bit cho hc sinh hai php
ton : Tch v hng v tch c
hng ca hai vct .
Hng dn cho hc sinh tnh tch
c hng hai vct
So snh vi tnh cht 2 suy ra
cng thc tnh din tch hbh.
Yu cu hc sinh nhc li pt
ng trn gv chuyn qua pt mt
cu .
* Tm k 3 vect:

a
;

b
;

c
khng ng phng ?
Pt dng khai trin
2
x
+y
2
+z
2
+2ax+2by+2cz+d=0
(t d = x
0
2
+y
0
2
+z
0

2
-R
2
)
GV nu cch xc nh tm v bn
knh .
VD: Cho pt m t cu :
2
x
+y
2
+z
2
+2x-4y+6z+5=0 xc
nh tm v bn knh.
VD: Cho pt :
2
x
+y
2
+z
2
+2x-
4y+6z+15=0
C phi pt mt cu khng ? vi
iu kin g?
( ) ; ; M x y z OM xi y j zk + +
uuuur r r r
Nhn xt:
MO x=y=z=0
M (Oxy) M(x;y;0)
V d: BT 1/73
(Hnh 59)
4.Lin h gia to ca vect v
to ca hai im mt:
Cho hai im A(
A
x ;
A
y ;
A
z ) ; B(
B
x ;
B
y ;
B
z ) .
Khi
a.

AB
(
B
x -
A
x ;
B
y -
A
y ;
B
z -
A
z )
b.AB =
2 2 2
B
) ( ) ( ) ( x
A B A B A
z z y y x + +
V d : BT 2/ trang 73
5.Tch c hng ca hai vect :
* nh ngha 4: (SGK) VD: Cho

u
(1;0;-1);

v
(2;1;1)

u


v
=(1;-3;1)
* Tnh cht : (SGK)
* ng dng cc tch c hng ca
hai vect.
a. Din tch hnh bnh hnh
ABCD:

S = AB AD
uuur uuur


b. Th tch ca hnh
hpABCD.ABCD:

V=
( )
. ' AB AD AA
uuur uuur uuur

c. Xt s ng phng ca 3 vect:

a
;

b
;

c
ng phng (

a


b
).

c
=0
d. V d 4: vd 4/77
6.Phng trnh mt cu:
Trong kg Oxyz cho mt cu
S(I;R) c tm I(x
0
;y
0
;z
0
).
Vit pt mt cu:
(x-x
0
)
2
+(y-y
0
)
2
+(z-z
0
)
2
=R
2

Nhn xt:
. D ng khai trin :
2
x
+y
2
+z
2
+2ax+2by+2cz+d=0
c tm I(-a,-b,-c);v bk: R=
d c b a + +
2 2 2
. Pt :
2
x
+y
2
+z
2
+2ax+2by+2cz+d=0
l pt mt cu khi v ch khi
Trang 27
a
2
+b
2
+c
2
>d. Khi tm mt cu I(-a;-
b;-c) v bn knh R=
d c b a + +
2 2 2
4. Cng c :
- Nu biu thc to trong khng gian.
- Tnh tch c hng ca hai vect v ng dng
- Pt mt cu cch xc nh tm v bn knh
5 Bi tp v nh: (SGK)
Bi 1/80.
a/
( )
( )
( )
( )
2 1; 2; 0 ; 3 5 3;5; 5
2 3 2;3; 1
u i j u v i j k v
w i k j w
+
+
r r r r r r r r r
ur r r r ur
b/
( ) ( ) ( )
. . .
cos , ?; cos , ?; cos , ?
v i v j v k
v i v j v k
v i v j v k

rr r r r r
r r r r r r
r r r r r r
c/ ( ) ( )
1 2 3 1 2 3 1 1 2 2 3 3
; ; , ; ; : . . . . a a a a b b b b a b a b a b a b + +
r r r r
Bi 2

( ) ( ) ( )
( )
( )
2 2 2
2 2 2
2 2 2
2 2 2
. . .
cos , cos , cos ,
1; ; ; 0
u i u j u k
u i u j u k
u i u j u k
x y z
u x y z
x y z
_ _ _

+ + + +

, , ,
+ +

+ +
r r r r r r
r r r r r r
r r r r r r
r r
Bi 3.
( )
.
cos , ?
u v
u v
u v

r r
r r
r r
Bi 4. N(-a;b;c)
( ) ( )
. 0 17 . 3 0 17 680 0 40. p q p q ku v u v k k +
ur r ur r r r r r
Bi 5. M(a;b;c). z C(0;0;c) B(0;b;c)

P(a;-b;c)
C(a;0;b) M(a;b;c)
O(0;0;0) B(0;b;0)
y
A(a;0;0) A(a;b;0)
Trang 28
x
M(a;b;-c)
Bi 6.
( ) ( )
1 2
1 2
1 2
.
1
. .
. , 1 , 1
1 1
.
1
M
M
M
x k x
x
k
y k y OA k OB
MA k MB OM k y k
k k
z k z
z
k



'

uuur uuur
uuur uuur uuuur
Bi 7. A(-3;-2;0) D(x;y;z)
B(3;-3;1) C(5;0;2)
( )
1
1 1;1;1 .
1
A C B D D A C B
A C B D D A C B
A C B D D A C B
x x x x x x x x
ABCD y y y y y y y y D
z z z z z z z z
+ + +


+ + +
' '

+ + +

Y
( ) ( )
( ) ( )
1
8;2; 2 ; 4; 4;0 cos , , ?
2
AC BD AC BD AC BD
uuur uuur uuur uuur uuur uuur
Bi 8.
a/ ( ) ; 0; 0 : ? M x Ox MA MB x
b/
. 0 ? AB OC AB OC ABOC t
uuur uuur uuur uuur
Bi 9.
xt
, . 0 , , .
, . 0 , , .
u v w u v w dp
u v w u v w kdp
1

]
1

]
r r ur r r ur
r r ur r r ur
Bi 10.
a/ , , / , . A B C T h AB AC cp
uuur uuur
b/ CV = AB + BC + CA.
1
, ?
2
S AB AC
1

]
uuur uuur
c/ A
Trang 29
B H C
AH = 2.S/ BC. => ?
d/
( )
cos , ? AB AC BAC
uuur uuur
Bi 11.
a/ A, B, C, D l 4 nh ca t din
, . 0 AB AC AD
1

]
uuur uuur uuur
b/ cos(AB, CD) =
( )
cos , ? AB CD
uuur uuur
c/ V
ABCD
=
1
, . ?
6
AB AC AD
1

]
uuur uuur uuur

3.
ABCD
A
ABC
V
h
S

Bi 12. z
S(0;0;h)
N(b/3;a/3;2h/3)
O A(0;0;0) y

M(b/2;0;0)
C(b;0;0) B(b;a;0)
x
a/ MN = ?
b/
2: PHNG TRNH MT PHNG(tit 6,7,8,9,10)
I. MC TIU
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
+ HS nm c pttq ca mp trong khng gian
+ HS xc nh c vtpt v to mt s im ca mp khi bit pttq ca mp .
+HS nhn ra cc trng hp c bit v v tr ca mp so vi cc trc ta da trn pttq ca mp
2. V k nng :
+ Vit c ptmp i qua 1 im v c vtpt cho trc, t vit c ptmp trong nhng trng hp
phc tp hn
+ Nhn bit nhanh chng v tr tng i ca 2 mp cn c vo pt ca chng.
+ Vn dng c CT tnh k/c t 1 im n 1 mp v p dng cho cc bi ton phc tp hn.
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c .........................................................
Giy phim trong, vit lng. .........................................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Trang 30
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. ..........................................................
Pht hin v gii quyt vn ........................................................
Hot ng nhm. ..........................................................
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
HS: Nh li, tr li
HS: k l:
0
. 0 M M n
uuuuur r
HS: (1, 3, 1) MN
uuuur
(1, 1,1) MP
uuur
, MN MP
1

]
uuuur uuur
=
3 1 1 1 1 3
; ;
1 1 1 1 1 1
_



,
=
=(-4, -2, 2)
, . 0
, . 0
MN MP MN
MN MP MP
1

]

'
1

]
uuuur uuur uuuur
uuuur uuur uuur

Vtpt ca( ) l
, ( 4, 2,2) n MN MP
1

]
r uuuur uuur


HS: Mp trung trc ca on
thng AB l mp vg vi AB ti
trung im I ca AB.
HS: im I v vtpt
n AB
r uuur
HS: Suy lun tr li
GV: Yu cu HS nhc li vtpt
ca ng thng trong mt
phng?

Tng t cho vtpt


ca mp trong khng gian

Nu
n
GV: k cn v im
( , , ) ( ) M x y z l g?

Cch vit ptmp i qua 1 im


v c vtpt cho trc.
GV: Khai trin pt (1), t
0 0 0
D Ax By Cz , ta c
pt (2)
GV:Hy tnh
, MN MP
uuuur uuur
, sau
tnh tip , MN MP
1
]
uuuur uuur
. C nhn g
v mi quan h gia , MN MP
1
]
uuuur uuur

v
, MN MP
uuuur uuur

Vtpt ca( ) l vect no?


*Bt1 /83: Vit ptmp trung trc
(P) ca on thng AB, bit A(1,-
2,3),
B(-5,0,1)
GV:Hy nhc li mp trung trc
ca 1 on thng?
GV:Suy ra 1 im v vtpt ca mp
(P)?

Vit ptmp (P)


GV: Cho HS c nh l .
GV:Hng dn HS CM nhanh
nh Bt2 trang 84

a ra nhn xt
GV:Yu cu HS gii thch Bt3/84
( c hng dn: + ( ) O ta
O tha mn pt ( )
+( )// Ox hay ( ) Ox
vtpt
n
r
ca ( ) vg vi Ox (
1. Phng trnh mt phng:
*N: Vect
0 n
r r
gi l vtpt ca mp ( )
nu gi ca
n
r
vg vi ( )
*Ptmp( ) i qua im
0 0 0 0
( , , ) M x y z v
c vtpt ( , , ) n A B C
r
c dng:

0 0 0
( ) ( ) ( ) 0 A x x B y y c z z + + (1)
*Pttq ca mp ( ) c dng: (2)
2 2 2
0,( 0) Ax By Cz D A B C + + + + + >
*VD1:Vit ptmp ( ) i qua 3 im
M(0,1,1), N(1,-2,0), P(1,0,2)
*nh l: trang 83
*Nhn xt: Cho ptmp ( ) :
2 2 2
0,( 0) Ax By Cz D A B C + + + + + >
th ( ) c vtpt l ( , , ) n A B C
r
v i nhng
im M(
0 0 0
, , x y z ), vi
0 0 0
0 Ax By Cz D + + +
2.Cc trng hp ring:
*Trong kg Oxyz, mp ( ) c pt:
0 Ax By Cz D + + + . Khi :
+Gc ( ) 0 O D
+( )// Ox hay ( ) 0 Ox A
Trang 31
HS: ( ) ct Ox ti (a,0,0) (v
thay (a,0,0) vo (3) ta thy
tha), tng t cho Oy, Oz.
HS: Ta hnh chiu ca M
trn cc trc Ox, Oy, Oz ln
lt l:
1
(30,0,0) M ,
2
(0,15,0) M ,
3
(0,0,6) M
HS: Ptmp (
1 2 3
M M M ) l:
1
30 15 6
x y z
+ +
2 5 30 0 x y z + +
HS:Suy ra:
1 2 3
( ) OH M M M
uuur

Vtpt (1,2,5) n
r
ca mp (
1 2 3
M M M ) v
OH
uuur
cng
phng
. 2
5
x t
OH t n y t
z t


'

uuur r
Thay x, y, z vo pt ca mp (
1 2 3
M M M ) ta tm c t = 1
(1,2,5) H
HS:Suy lun tr li
HS: Ln bng trnh by, da
vo bng tm tt v tr tng
i ca 2 mp.
. 0) ni
r r
, tng t cho Oy, Oz
+( )// ( ) Oxy vtpt
n
r
ca
( ) v vtpt
k
r
ca (Oxy) cng
phng ( (0,0,1) k
r
), tng t cho
(Oxz), (Oyz)
+Khi , , , 0 A B C D th mp( )
c pt dng (3)

( ) ct Ox,
Oy, Oz ln lt ti nhng im
no ?
*VD2:
a)GV:Cho im (30,15,6) M ,
tm ta hnh chiu ca M trn
cc trc Ox,Oy,Oz ?
GV:Suy ra ptmp (
1 2 3
M M M )
b)GV: H(x,y,z) l hcvg ca gc
O trn mp (
1 2 3
M M M )

ta suy ra iu g?
GV:Yu cu HS gii thch 3
trng hp v v tr tng i
gia 2 mt phng nh trong
Bt4/86( c hng dn:
+
: : ': ': ' A B C A B C n
r
c
cng phng vi
' n
ur
?
+
' ' ' '
A B C D
A B C D
Tng
t
GV:Bt5: trang87:Cho 2 mp
( ): 2 10 1 0
( ): 2 (3 1) 10 0
x my z m
x y m z

+ + +
+ +
+Tm m ( )//( ) ,
( ) ( ),( ) ( ) v( ) ct
( )
GV: Hy nhc li CT tnh k/c t
1 im n 1t trong hh phng.

Pht biu tng t i vi mp


+( )// Oy hay ( ) 0 Oy B
+( )// Oz hay ( ) 0 Oz C
+( )// ( ) 0 Oxy A B
+( )// ( ) 0 Oxz A C
+( )// ( ) 0 Oyz B C
+Nu , , , 0 A B C D ptmp( ) tr
thnh: 1 (3)
x y z
a b c
+ + trong
; ;
D D D
a b c
A B C

Pt (3) c gi l ptmp theo on chn.
*VD2: trang 85
3.V tr tng i gia 2 mt phng:
+Hai b s t l:
* Cc N: trang 85
+ V tr tng i gia 2 mt phng
*Bng tm tt v v tr tng i gia 2
mp: trang 86
4.Khong cch t 1 im n 1 mt
phng:
Trang 32
HS:Xt vtt ca 2 mp, suy ra 2
mp //, suy ra k/c gia 2 mp l
k/c t 1 im thuc mp ny
n mp kia
HS:L k/c t O n mp(ABC)
HS:Suy lun tr li.
HS: Suy lun tr li.
trong kg
GV:Bt6/87: Hng dn HS, xt
v tr tng i ca 2 mp trc
khi tnh k/c.
GV: di ng cao ca t
din k t O chnh l k/c t O n
u ?
GV: Da vo gt, ta phi chn h
trc ta nh th no?T
tnh cc yu t cn tm i
lng phi tnh.
GV: Tng t VD3, chn h trc
ta thch hp, tm cc i
lng cn vit pt, tm vtpt ca
2 mp (MNP), (ACD), sau da
vo v tr tng i gia 2 mp
cm (MNP)//(ACD)
*N:Cho
0 0 0 0
( , , ) M x y z v mp( ) :
2 2 2
0,( 0) Ax By Cz D A B C + + + + + >
Khi :
0 0 0
0
2 2 2
( ,( ))
Ax By Cz D
d M
A B C

+ + +

+ +
*VD3:trang87
Hnh v 64/87
CM: trang 64,65
*VD4:trang88
Hnh v 65/88
CM: trang 88
*Cng c:
+Yu cu HS nhc li pttq ca mp i qua 1 im v c vtpt cho trc
+Nhc li vtt gia 2 mp v CT tnh k/c t 1 im n 1 mp.
+Hng dn HS lm BT v nh sgk/ 89,90.
Bi 15. PP: vit pt mt phng
+ Tm M(x
0
;y
0
;z
0
) thuc mp(P).
+ Tm VTPT ( ) ; ; n A B C
r
ca mp(P).
+ PT mp(P): A(x-x
0
) + B(y-y
0
) + C(z-z
0
) = 0.
a/ 2x + y + z 3 = 0. e/ z c = 0; x a = 0 ; y b = 0.
b/ x 4y + 3 = 0. g/ x/3 + y/6 + z/9 = 1.
c/ x 5y + z + 8 = 0. h/ 2x + y + z 6 = 0.
d/ y+ z 2 = 0.
Bi 16. PP xt v tr tng i ca 2 mp: SGK/86
Bi 19.
( ) ( ) ( ) ( ) ( )
; ; : ; ; ' M x y z d M d M
Bi 23.
mt cu(S) c tm I(1;2;3) ; bn knh R = 4.
Mp(P): 4x + 3y 12z + D = 0.
(P) tip xc vi mt cu (S) d(I; (P)) = R D = 78 v D = -26.
Ptmp(P): 4x + 3y 12z + 78 = 0.
4x + 3y 12z - 26 = 0.
*****************************************************************
3: PHNG TRNH NG THNG
(tit 11,12,13,14,15,16,17,18)
I. MC TIU
Trang 33
1. V kin thc : Hiu bit v vn dng :
Bit cch vit phng trnh tham s v phng trnh chnh tc ca ng thng.
Xc nh c v tr tng i gia hai ng thng.
Bit cch vit phng trnh ca mt ng thng tho mn cc iu kin cho trc.
Bit cch tnh gc v khong cch gia cc i tng: im, ng thng v mt phng
2. V k nng :
Vit thnh tho cc dng phng trnh ng thng v tnh ton cc yu cu mc tiu trn
3. V t duy, thi : Rn luyn t duy logic, tnh cn thn, chnh xc trong tnh ton v
lp lun.
II. CHUN B CA GV V HS (nh du cho vo phn no c yu cu)
1. Chun b ca hs :
Thc k, compas. Hs c bi ny trc nh.
Bi c .....................................................
Giy phim trong, vit lng. .....................................................
2. Chun b ca gv :
Thc k, compas. Cc hnh v.
Cc bng ph Bi pht cho hs
Computer, projector. Cu hi trc nghim.
III. PHNG PHP DY HC (nh du cho vo phn no c yu cu)
Gi m, vn p. .....................................................
Pht hin v gii quyt vn ....................................................
Hot ng nhm. ...................................................
Trang 34
Trang 35
Hot ng ca HS Hot ng ca GV Ghi bng hoc trnh chiu
Hs: suy ngh tr li
Hs: Suy ngh tr li
Hs: Suy ngh tr li
Hs:
0 0
' M M
a
Hs: suy ngh tr li
Hs: Nghe ging v tr li cu hi
ca gio vin
Hs: suy ngh lm bi
Hs: gii quyt vn gv nu v
a ra kt lun
Hs: nghe ging v lm bi
Hs: nghe ging v lm bi
Hs: Suy ngh tr li cu hi ca
gio vin v t gii VD
1
Hs: Nghe gio vin hng dn v
t gii quyt vn .
GV: Em nhc li nh ngha
vect ch phng ca ng
thng trong mt phng
Gv: Nu
a
v
b
cng phng
th
b
c phi l vtcp ca (d)
khng?
Gv Mt ng thng hon
ton c xc nh khi no?
I. Phng trnh tham s v
phng trnh chnh tc
1. Vect ch phng ca ng
thng:
nh ngha: Mt vect
a
khc
0

gi l vect ch phng ca t (d)
nu gi ca
a
song song hoc trng
(d)
2. Phng trnh tham s ca ng
thng
Trong khng gian 0xyz, cho t (d)
i qua M
0
(x
0
;y
0
; z
0
) v c vtcp
a
( a
1
; a
2
; a
3
).
( hnh v 66 trang 91)
(k:
2
3
2
2
2
1
a a a + + > 0) c phng
trnh:
x = x
0
+ a
1
t
(d y = y
0
+ a
2
t t R (1)
z = z
0
+ a
3
t
1.1.( Trang 92)
3. Phng trnh chnh tc ca
ng thng:
Trong trng hp a
1
.b
1
.c
1
0, bng
cch kh t t h phng trnh (1), ta
c phng trnh chnh tc ca
(d):
1
0
a
x x
=
1
0
b
y y
=
1
0
c
z z
1.2 ( trang 92)
II. Mt s v d:
V d 1( trang 92)
V d 2: ( trang 93)
V d 3: (trang 94).
( tng t 1.2)
V d 4: (trang 95)
Gv: M d


0 0
' M M c
quan h nh th no vi
a
?
Khi
0 0
' M M = ?
a
GV: + Gi hc sinh nu cch xc
nh vtcp ca (d).
Bi: N TP CHNG III ( tit 19,20)
I/ Mc tiu
1. Kin thc: Nh v h thng cc kin thc hc chng III v mt cu, mt phng, ng
thng.
2. K nng:
Nhn dng v vit c phng trnh mt cu, mt phng, ng thng tho iu kin cho
trc.
Bit cch xt v tr tng i cng nh gc gia cc ng thng v cc mt phng.
Bit cch chn h trc ta gii mt s bi ton bng phng php ta .
3. T duy: Thit lp c mi quan h gia hnh hc v gii tch.
II/ Chun b: Phn, bng, vit, thc.
III/ Phng php dy hc: Vn p gi m.
IV/ Tin trnh bi hc:
1. Hot ng 1: Cng c kin thc chng III, nu cc kin thc v cch gii mt s dng bi tp.
Hot ng ca hc sinh Hot ng ca gio vin Trnh by bng
a/ Kin thc cn nh:
_Mt s hc sinh ln bng thc
hin yu cu ca gio vin.
_C lp nhn xt, sa cha.
b/ Cch gii mt s dng ton:
_Hc sinh ng ti ch pht
biu.
_C lp nhn xt v cho thm
cch gii khc (nu c).
_Yu cu hc sinh vit li mt s
trong 8 kin thc cn nh.
_Gio vin nh gi, chnh sa.
_Yu cu hc sinh trnh by cch
gii mt s dng ton thng gp.
_Gio vin nh gi.
Cc kin thc cn nh
SGK trang 105-106.
Gio vin trnh by cch gii
mt s dng ton thng gp.
2. Hot ng 2 : Gii mt s bi ton bng phng php t lun.
Bi 1: Vit phng trnh ng thng mt s dng thng gp: hnh chiu vung gc ca ng
thng ln mt phng, ng vung gc chung ca hai ng thng cho nhau, ng thng qua mt im v
ct hai ng thng cho nhau,
Bi 2: Gc gia cc ng thng v cc mt phng.
Hot ng ca hc sinh Hot ng ca gio vin Trnh by bng
Trang 36
Hot ng ca hc sinh Hot ng ca gio vin Trnh by bng
_Hc sinh tho lun v pht biu.
_C lp nhn xt v nu cc
phng php gii khc (nu c).
_Yu cu hc sinh nu cch gii.
_Gio vin nh gi v kt lun. Vit cch gii cc dng ton
_Hc sinh thc hin theo yu
cu.
_C lp nhn xt.
_Yu cu hc sinh nhc li nh
ngha gc gia cc ng thng
v cc mt phng, gc gia hai
vct.
_T yu cu hc sinh nu cng
thc tnh gc gia cc ng
thng v cc mt phng.
_nh gi, kt lun.
Vit cc cng thc v gc
gia cc ng thng v cc
mt phng.
Bi 3: Gii mt s bi ton khng gian bng phng php to .
Hot ng ca hc sinh Hot ng ca gio vin Trnh by bng
_Mt s hc sinh thc hin theo
yu cu.
_C lp nhn xt.
_Nu mt s hnh khi khng
gian v yu cu hc sinh chn h
trc ta thch hp.
V mt s hnh khi thng
gp.
3. Hot ng 3 : Gii mt s bi ton bng phng php trc nghim.
Hot ng ca hc sinh Hot ng ca gio vin
_ Thc hin theo yu cu.
_C lp nhn xt.
_Yu cu hc sinh gii mt s bi ton trc nghim v nu
cch chn phng n ng.
_nh gi v kt lun.
4. Hot ng 4 : Cng c & Bi tp v nh.
Hot ng ca hc sinh Hot ng ca gio vin
Thc hin theo yu cu. Yu cu hc sinh nhc li cch gii mt s dng bi tp v lm
cc bi tp cn li trong SGK.
Trang 37