You are on page 1of 20
VERENIGING RRE DER VERDRAAGZAMEN’ Yon. Goedgckeurd did. 92 Februeri 1958, mr. 5 = GEVESTIGD TE "S.GPAVENHAGE | | w | Giro no. 488874 tinw. de Penningm, der “ODV", DEN HAAS ULts! voor verstagen en abonn. Barentzstr. 48 Den Haag tel. 637388 1 Secretariaat:Graaf Willem de Rijkelaan 15 Leidschendam Tel: 01761 - WEEKBLAD 14e jaargang nr. 32 nadruk verboden 24 april 1970 x in de kantlijn betekent de vraag ow ” " » -Het antwoord Goeden avond vrienden. Veroorloof mij allereerst op te merken, dat wij niet alwetend of onfeilbaar zijn. Ons onderwerp van heden zou van heer actuele aard moeten zijn. Ik heb er zelfs even over ge dacht te spreken over de capriolen van Appollo 13. Maar ik Yoel daarvoor eerlijk niet veel. Daarom spreek ik met U over OPENHEID Openheid, openlijkheid, openbaarheid zijn de modewoor - den van deze tijd. Het is dan ook opvallend, hoe degenen, Gie deze openheid voortdurend eisen en aanbevelen, hun ei- gen acties geheimzinnig plegen voor te pereiden. Zij gaan er Yan uit, dat een zekere geheimhouding noodzakelijk is, in jien men er in wil slagen, de >ourgoimaatschappij te overbluffen. Nu is dat niet zo buitengewoon moeilijk: Per slot van rekening bleek zelfs, dat er op Hourust geen rust meer zou kunnen zijn, wanneer er daar een sexshow geopend zou 2ijn. De reden schijnt niet te zijn, dat men zo weinig van sex of ‘show houdt, maar de kombinatie van beiden pleegt zich in gen 20 afgesioten geheel af te spelen, dat de openbaarheid normaal uitgesloten blijft. Waarmede ik overigens niet doel op datgene, wat zich in slaapvertrekken pleegt af te spelen, ofschoon dit vaak wel het vervolg van de show vormen. De werkelijke achtergronden van het verbod zal men echter NIE? te horen krijgen. vaarmede ik alleen maar wil wijzen op de eigenaardige wijze, waarop zelfs degenen,die beweren geheel voor openheid te zijn, de openheid alleen’maar betrachten zover het hen past. Ergens kan ik dit overigens wel begrijpen : Nederland - 617 - eee ae nem Puitengewoon democratisch land. Daarom heeft men hier ook een apparaat ceschapen, dat de fouren kan konstateren , die bij het uitgeven van 's rijks gelden worden gemaakt. Deze algemene rekenkamer berekent voortdurend, welke on zinnige uitgaven er alzo gedaan zijn. 21} worden dan ook open jijk toegegeven. Daarna hoort niemand er meer iets van tor her Volgende jaar, vanneer soortgelijke items veer in he: rap Port van die “rekenk mer plegen op te duiken. Een dergelijke openheid heeft niet veel zin: Te zeggen Gat iets fout is, tenzij je er tegenover kunt stellen, hoc het dan wel goed moet gedaan worden. Maar 20 goedmoedi¢, dat een dergelijke aanwijzig toegelaten wordt, is men nu weer niet in de kringen, die openheid of parlementaire onschend baarheid enz. voorstaan. O, men wil gaarne een ieder toegang geven tot de feiten ELE ieee de Seneimen van de samenieving. Maar op het ogen Blik, dat het prijsgeven van die geheimen ook betekent, dat men daarbij iets van eigen belengrijkheid, gezag of misschien zelfs eigen rechtvaardigingen tegenover de massa prijs geeft, stelt men op openheid opeens veel minder prijs. ik zou haast zeggen,dat men boven alle prijs juist de geheimhouding stelt en deze tot elke prijs tracht te hand haven. Hierdoor zal zelfs bij een zogenaamde openheid de ge heimhoudig nog een belangrijke rol spelen. Hen toestand. waartegen men veel protest kan laten horen, maar waar men dan niet zonder redenen tegenover pleegt te stellen, dat, naarmate er meer mensen mee kunnen praten over beslui‘en, ook beslissingen langer zullen worden witgesteld. ik weet niet, of u wel eens met een nederlands reis gezelschap zonder bevoegde reisleider of vast program de grenzen van het vaderland hebt overschreden. Zo ja, dan zult U dit ongetwijfeld hebben gedaan met ruime voorraad bananen Simasappelen en andere feestelijke attributen. In dat geval zuit u ook hebben opgemerkt, dat Jan het cigenlijk niet eens was met het voorstel van itien, om dat museum © gaan zien, vooral omdat er een 20 gezellige krocg in de buurt was. Maar Klaas stemde voor een rondvaart. Na. gat men eindelijk besloten had, wat men dan wel gezamenli jx zou gaan doen, bleken waarschijnlijk alle gekozen en ande re gelegenheden reeds gesloten te zijn. In een democratie bestaat een soortgelijke neiging. Ik besef dan ook wel degelijk , dat, juist bij zg. democratische bestuursvormen,een grote openheid een belangrijk nadeel be tekent dcor een gebrek aan beslissingssnelheid. Wat msi. dan weer betekent, dat niet alle openheid zon er meer aanvaardbaar en redelijk goed te keuren is, zolang het nu bestaande bestel de orde bepaalt. Aan Ge andere kant zijn er dingen, waar je toch wel cens wat meer over zou willen’weten, Tenminste... wanneer ik U was, zou ik dit graag willen. U kunt weten, dat ergens in den lande officieel rond 9000 , in feite volgens mij eerder 11.000 atoomvapens van ecn overigens kleine kracht - zijn opgeslagen. Dat iets dergelijks gebeurde, “behoeft niemand te verwonderen: Er zijn mensen, die opslag te danken hebben aan dit opelaan van Gene eee ag can dn Jeneigd er op te slaan op. het ogenblik,dat fe opsiag van Gie wapens en diarmede hun eigen opsiag in het geding komt, 618 ~ Maar goed. In uw democratisch landje zijn dus atoor wapens opgeslagen. Best. Maar hoeveel mensen willen die atoom- wapens nu werkelijk in hun land hebben? Waarschijnlijk bijna een ieder, dieiets te zeggen heeft. Degenen, dien niets te zeggen hebben , voelen er echter niets voor, omdat zij vermoeden, dat, wanneer die wapens ooit gebruikt 2ullen worden, degenen, die mu iets te zeggen hebben » nog steeds iets te zeggen hebben, maar dat degenen, die nu al niets te zeggen hebben, dan zelfs geen toon meer zullen kunnen voortbrengen.Dit is waarschijnlijk een van de redenen, dat dit alles met zoveel geheimzinnigheid omhuld wordt. In dit geval rijst niet alleen de vraag, of meer open heid hier niet wenselijker zou zijn, maar bovendien rijst ook de vraag, wat in dit geval er voor en er tegen spreekt. Ieder, die even nadenkt, beseft wel, dat b.v. in het ge- vak Appollo 13 de openbaarheid nog niet 10% van de werke- lijke feiten heeft leren kennen. Men heeft U ongetwijfeld niet gemeld, dat gedurende enige tijd het gehele vehikel plus de astronauten in feite als verloren werd beschouwd. Men zal U ook niet verteld hebben, dat men slechts door cen zeer ge lukkig toeval men in staat is geweest enkele wijzigingen in en aan het maanvoertuig tot stand te brengen ~ dingen, die men nog nooit zo had bezien en mogelijkheden gebruikende, die er officieel eigenijk nooit waren ~ door een wel zeer ongebruikelijke werkwize, waardoor men in staat was de faciliteiten van 't maanvoertuig witeindelijk te doen gel den voor en gedeeltelijk zelfs over te zetten naar de command module.De situatie was, vooral. kort na de explosie, zeer kritiek, in feite veel kritieker, dan de meeste mensen ooit hebben begrepen. Technisch gezien vooral was de zaak langere tijd zeer kritieck. Dat men daarover niets heeft ge zegd, is begrijpelijk : door dit alle publiek te maken, had men niets anders kunnen bereiken dan veel ellende voor énke len en cen steeds groeiende weerstand tegen de Naasa - een instantie, dic zichzelf zeer belangrijk acht en die zeker niets en niemand Kon helpen door nu open, maar onoverlegd feiten aan de openbaarheid prijs te geven,die, wanneer 2ij over een half jaar & 9 maanden langzaamaan openbaar worden, geen enkele schok of reactie bij de massa meer te weeg zul len brengen. In een dergelijk geval vind ik minder openheid en een vertraging in de publicatie van de feiten wel degelijk ge rechtvaardigd. Maar er is een groot verschil tussen de opslag van atoomwapens in Nederland en de geheimhouding in dat geval, onverschillig of dit m uit strategische of andere overwegingen gebeurt, en de geheimhouding en cedeeltelijk zelfs de verdraaiing van feiten, die wij zien bij deze appollo vlucht. Want in Nederland gaat het niet om iets, waarbij onmid deDijk en zonder uitstel nog beslissingen getroffen zouden moeten worden. In Nederland gina het ook niet over iets, dat niemand aanging buiten de deelhebbers. De opslag van atoommunitie, ook al betreft het hier projectielen voor strategische wapens, betekent, dat Neder land hierdoor doclgebied wordt en aanvalsobject wordt bij elke actic van een eventuele vijand. Daarnaast blijft ondanks alle voorzorgen de mogelijkheid toch bestaan, dat ecn explosie plaats zal vinden. En als dat gebeurt,'kan men niet posthuum bij de mensen nog even 619