Bacteria, Virus, Fungi ,Parasite

Dehydration

ทารกท่เี กิดจากมารดาท่ีเป็ น
• ทารกสามารถติ
วัณโรคดเช้ือจากมารด
าได้โดย
ผ่านทางเลือดท่อ
ี ยู่ในครรภ์
ซ่ึงพบในมารดาท่ีเป็ นในระยะ
ลุกลาม
• ติดระหว่างการคลอด
จากการสำาลักน้ำาคร่ำา

อาการและอาการแส
ดงดี ซึม มีไข้
• ดูดนมไม่

กระสับกระส่าย
• ตับโต
• ต่อมน้ำาเหลืองโต
• อาการหายใจลำาบากร่วมด้
วย

การตรวจทางห้องปฏิ
บั



าร
• ถ่ายรังสีปอด

• ตรวจ Tuberculin test
ในรายท่ีมารดาเป็ น
• หากษา
AFB
การรั

• รักษาด้วยยา TB เช่น INH
และยาอ่ น
ื ๆ

การป้ องกัน

ให้วค
ั ซีน BCG
แก่ทารกหลังคลอดทุกราย
ไม่จำาเป็ นต้องแยกมารดาและทารกในก
รณีท่ม
ี ารดารักษาครบแล้ว
ติดตามดูอาการในระยะ 3
เดือนหลังคลอด

• ควรแยกมารดาและทารกในกรณีท่ม
ี าร

การพยาบาลทารกท่ีมารดาป่ วยเป็ นโ
รคตับอักเสบ

ไวรัสตับอักเสบ บี (Hepatitis B)
ทารกท่ีตรวจพบว่าเกิดจากมารดาท่ีเป็
นพาหะพบ HBeAg +ve
ทารกมีโอกาสสูงท่ีจะได้รับเช้ือจากมา
รดา ติดต่อได้ทางเลือด สารคัดหลัง่
เพศสัมพันธุ์ ผลต่อทารกคือ Jaundice

22/01/09

การรักษา

• แบบประคับประคอง

การพยาบาล

• ป้ องกันการแพร่กระจายเช้ือ
• งดนมแม่หลังคลอด
• Hygine care

22/01/09

• สัญญาชีพ

การพยาบาลทารกท่ีมารดาป่ วยเป็
นโรค เอดส์
การติดต่อจากมารดาไปสู่ทารกคล้ายๆกับ
โรคตับอักเสบคือ
มีการติดต่อได้ทางกระแสเลือด
จากสารคัดหลัง่ และทางเพศสัมพันธุ์
โดยเฉพาะมารดาอยู่ในระยะแพร่เช้ือ
และมีผลทำาให้ทารกมีความพิการได้สงู
ทารกท่ีเกิดจากแม่ตด
ิ เช้ือจะมีโอกาสติดเ
22/01/09
ช้ือได้ถึงร้อยละ 20-50

การวินิจฉัย
• ตรวจหาแอนติเจนหรือยีโนมของไวรัส
อย่างรวดเร็วในเวลาไม่เกิน 2 วัน
• การเพาะเช้ือแยกเช้ือ
• ตรวจหาแอนติบอดีด
้ ว้ ยวิธี ELISA

การรักษา
• มารดาให้ยา AZT(100mg) วันละ 2
ครัง้เช้า-เย็น เม่ ือมารดาตัง้ครรภ์
• เม่ ือเจ็บครรภ์ให้ยา AZT(100mg) 3
เม็ดทันทีก่อนเดินทางจากบ้านไป รพ
.และทานต่อ 3 เม็ดทุก 3 ชม.
• ลูก ทานยา AZT(10mg/ml)ในขนาด 2
22/01/09

การพยาบาล

• แยกมารดาและทารกในกรณีท่ียังไม่แน่ใจ
ว่าทารกได้รับเช้อ
ื จากมารดาหรือไม่
• งดให้นมมารดา
• ในกรณีท่ีทารกตรวจพบเช้ือแล้วให้ทารกอ
ยู่กบ
ั มารดาได้ตามปกติ
• Hygine care
• สังเกตส่ิงผิดปกติทั่วไป
22/01/09

สาเหตุ
เกิดขึน
้ เม่ ือระบบภูมิคุ้มกันของเด็กลดน้อ
ยลง
จากอะไร? ได้บ้าง
•ระบบ Auto immune เด็กเอง
•เช้ือโรคทำาลายระบบ Auto
immune

ส่าไข้ หรือหัดกุหลาบ

Roseolar infantum หรือ Exanthem subitum

อากา
•ไข้ร?
สูง 3-4 วัน
•ผ่ ืน ( Macule or Maculapaule) เม่ ือไข้เร่ิมลด
โดยขึน
้ ท่ีคอและกระจายไปท่ีใบหน้า แขนขา
อาจขึน
้ ไม่นาน 1-2 ชั่วโมงหรือนานถึง 1-2 วัน

หัด ( Rubeola หรือ Measles)

เกิดจากไวรัสกลุม
่ Paramyxovirus
ะยะติดต่อ 3-5 วันก่อน

ื ขึน
้ ถึง 4 วันหลังผ่ ืนขึน

อาการแสดง? ผ่ น
ดได้•ระยะผ่
ทางทางเดิ

หายใจ

ื ขึน
้ 3-5 วันแรก ไข้สงู มาก Koplik’s spot
ท่ีกระพุ้งแก้ม
•ระยะออกผ่ ืน นาน 2-3 วัน ไข้สงู ตาแดง
กลัวแสง ผ่ น
ื จะเร่ิมจาก โคนผม หลังหู
แล้วจึงกระจายมาท่ีหน้า ลำาตัว แขนขา คันได้

หัดเยอรมัน(
Rubella) เกิดจาก Rubella ในกลุม

Paramyxovirus เช่นเดียวกัน ติดต่อ 7
วันก่อาการ
อนและหลังผ่ ืนขึน

หลังจากได้รับเช้ือ 14-21
วันจะมีไข้ต่ำาๆต่อมน้ำาเหลืองโต
ไข้ลดจะเข้าระยะผ่ ืนขึน

ผ่ ืนจะเร่ิมจากใบหน้
าแล้วกลามไปท่
ภาวะแทรกซ้
อน สมองอั
เสบ ีตัว
ภายใน
ชม.จ้และจะหายไปภายใน
หัวใจอัก24
เสบ
ำาเลือดเน่ อ
ื งจาก Plt ต่ำา3 วัน

โรคไข้สุกใส ( Chicken Pox, Varicella)
เกิดจาก Varicella virus

อาการ

• หลังจากสัมผัสโรค 14-16 วัน
จะมีผ่ืนขึน
้ เป็ นตุ่มใสพร้อมไข้
อาการไข้จะลดลงเม่ ือผ่ น
ื ขึน
้ ทัง้ตัวแล้ว

•ลักษณะของผ่ ืนเร่ิมจาก ตุม
่ แบนราบ (
Macule)
•ต่อมานูนเป็ น Papule
•Vesicle
• Pustule
•Crust สะเก็ด

ปั ญหาการพยาบาลโรคท่ีมีไข้ออกผ่ ืน

เส่ียงต่อการแพร่กระจายเช้อ
ื ไปสู่ผอ
ู้ ่ ื
นเน่ ืองจากมีการติดต่อทางระบบทางเ
ดินหายใจ
•อาจเกิดการชักจากไข้สูง
•ไอ
เจ็บคอเน่ ืองจากระคายเคืองจากรอยโ
รคในช่องปาก

• ได้รับสารน้ำาและอาหารไม่เพียงพอ
เน่ ืองจากเบ่ ืออาหาร เจ็บภายใจปาก
•ความไม่สุขสบายเน่ ืองจากผ่ ืนขึน
้ คันตาม
ผิวหนัง

คางทูม
พบได้บ่อยในเด็ก 5-10 ปี สาเหตุเกิดจาก
Mumum virus

อาการแสดง
ต่อมนำำาลายอักเสบโต 1-3 วัน มีไข้ 1-6 วัน

Mump
โรคแทรก
อัณฑะอักเสบ Orchitis
เต้านมอักเสบ Mastitis
เย่ ือหุ้มสมองอักเสบ
และตับอักเสบได้

ปัญหาทางการพยาบาล
•เสี่ยงต่อการแพร่กระจายเชืำอ
•ได้รับสารนำำาสารอาหารไม่เพียงพอ
•เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนของการเป็นหมันเนื่องจาก
อัณฑะอักเสบ

ไข้ไขสันหลังอักเสบ
( Poliomyelitis)
พบครัง้แรกในไทย ปี พ.ศ.2495
เกิดจากเช้ือ Polio virus type 1,2 และ 3
ติดต่อทางทางเดินหายใจและทางเดิ
นอาหาร

เช้ือเข้าสูร่ ่างกาย
แบ่งตัวมากในลำาไส้
ผ่านเข้าทาง Axon ของ Peripheral Nurve
เช้ือเข้าสู่ Anterior Horn Cell
มีการทำาลายของสมองส่วน Reticular
Information , Vesticular Nuclei
และสมองส่วน Cerebellum
มีผลต่อเส้นประสาทท่ีไปเลีย
้ งกล้ามเ

• Bulbar poliomyelitis
มีการทำางายของเส้นประสาทสมองเส้น
ท่ี 5,9,10,11 ฯลฯ
ทำาให้เกิดอัมพาตของกล้ามเน้ือบริเวณต่
างๆท่
อาการแทรกซ้
เี ก่ียวข้อง อน
•อัมพาตอย่
การมองเห็
นเป็ นาสองภาพ
งถาวร หายใจลำาบาก
•หายใจเองไม่ได้
•น่ิวในไต ปั สสาวะไม่ออก
ท้องผูก

การประเมินสภาพ
• มีไข้
ปวดเม่ ือยกล้ามเน้ือเวลาสัมผัส
• Lymphocyte สูง
• Complement fixation test
พบแอนตีบ
้ อดีส
้ ูง

ปั ญหาทางการพยาบาล

เกิดการแพร่กระจายเช้ือไปสูผ
่ ู้อ่ืนไ
ด้ง่าย

เส่ียงต่อการได้รับออกซิเจนไม่เพียง
พอ
•ได้รับสารน้ำาและสารอาหารไม่เพียง
พอ


เส่ย
ี งต่อการเกิดความพิการทางร่าง
กาย
•ผู้ป่วยและญาติหงุดหงิด
หรือวิตกกังวล
•ผู้ป่วยและญาติไม่เข้าใจเก่ย
ี วกับกา
รป้ องกันและควบคุมโรค

Rabie
พิษสุนัขบ้า
เช้ือจะเข้าไปทำาลายเซลประสาท
อาการ ปวดเม่ ือยตามตัว คัน
กลืนไม่ได้ คอแข็ง
กระสับกระส่าย ชัก
Procnosis
ไม่ดีจะตายหลังจกามีอาการ 47วัน

ไข้เลือดออก ( Hemorrhagic
Fever)
เกิดจาก Dengue virus และ Chickunya
virus ซึ่งมียงุ ลายเป็นพาหะ ( Aedes
aegypti)

อิมมูโนคอมเพลกซ์
จะไปเกาะท่ีผิวของเกร็ดเลือด
ทำาให้เกร็ดเลือดถูกทำาลาย
เกร็ดเลือดท่ีถกทำาลายจะปล่อยสารอะมี

ซ่ึงทำาให้ผนังหลอดเลือดฝอยรั่วมากขึน

ทำาให้เลือดออกได้มากขึน

อาการและอาการแสดง
หลังจากได้รับเช้อ
ื 5-8 วัน แบ่งเป็ น 3 ระยะ
•ระยะไข้สูง เบื่ออาหาร หน้าแดง อาเจียน ทูนเิ ก้เทสต์ +ve
• ระยะเลือดออกหรือระยะช็อค เกิดประมาณวันที่ 3-6 ของโรค
มีการรั่วซึมของนำำาและโปรตีนในหลอดเลือดจำานวนมาก
ทำาให้ความเข้มข้นของเลือดสูง เกร็ดเลือดตำ่า เลือดหนืด
ทำาให้ช็อคได้เลือดออกง่ายทัว่ ร่างกาย
•ระยะพักฟื้น ต้นสัปดาห์ที่สอง จะเข้าสู่ภาวะปกติ

การประเมินสภาพ
• เกร็ดเลือดต่ำากว่า 100,000 เซลล์/ลบ.มม.
•Hct มากว่าหรือเท่ากับ 20 % ของของเดิม
•Albumin ต่ำา
•มีไข้ ตับโต จุดเลือดออก Pulse Pressure แคบ

โรคแทรกซ้อน
• มีน้ำาในช่องเย่ อ
ื หุม
้ ปอด
•อาการไตวาย
•น้ำาเกิน
•อาจเกิดภาวะ DIC
เน่ ืองจากช็อคนานๆ

ปั ญหาการพยาบาล
• มีการเผาผลาญสูงกว่าปกติ
• ได้รับสารน้ำาสารอาหารไม่เพียงพอ
•เส่ียงต่อระบบไหลเวียนล้มเหลวในระยะ
ช็อค
•เส่ียงต่อการเกิดภาวะเลือดออกง่ายเน่ ือง
จากเกร็ดเลือดต่ำา
•ปวดท้องเน่ ืองจากมีเลือดออกในอวัยวะภ

•เส่ียงต่อภาวะน้ำาเกินเน่ ืองจากการซึมกลั
บของน้ำาและ
พลาสม่าเข้าสู่หลอดเลือด
•ผูป
้ ่วยและญาติไม่เข้าใจกลไกของโรค
และอาจเกิดความ
วิตกกังวล

การพยาบาลทารกท่ม
ี ารดาป่ วยเป็ นโร
คตับอักเสบ

ไวรัสตับอักเสบ บี(Hepatitis B)
ทารกท่ีตรวจพบว่าเกิดจากมารดาท่ีเป็
นพาหะพบ HBeAg +ve
ทารกมีโอกาสสูงท่ีจะได้รับเช้ือจากมา
รดา ติดต่อได้ทางเลือด สารคัดหลัง่
เพศสัมพันธุ์ ผลต่อทารกคือ Jaundice
ตับแข็งและเป็ นมะเร็งท่ีตับได้สูง

22/01/09

การรักษา

• แบบประคับประคอง

22/01/09

การพยาบาล

• ป้ องกันการแพร่กระจายเช้ือ
• งดนมแม่หลังคลอด
• Hygine care
• สัญญาชีพ
22/01/09

การพยาบาลทารกท่ีมารดาป่ วยเ
ป็ นโรค เอดส์
การติดต่อจากมารดาไปสู่ทารกคล้ายๆกับ
โรคตับอักเสบคือ
มีการติดต่อได้ทางกระแสเลือด
จากสารคัดหลัง่ และทางเพศสัมพันธุ์
โดยเฉพาะมารดาอยู่ในระยะแพร่เช้ือ
และมีผลทำาให้ทารกมีความพิการได้สงู
ทารกท่ีเกิดจากแม่ตด
ิ เช้ือจะมีโอกาสติดเ
22/01/09
ช้ือได้ถึงร้อยละ 20-50

การวินิจฉัย
• ตรวจหาแอนติเจนหรือยีโนมของไวรัส
อย่างรวดเร็วในเวลาไม่เกิน 2 วัน
• การเพาะเช้ือแยกเช้ือ
• ตรวจหาแอนติบอดีด
้ ว้ ยวิธี ELISA

การรักษา

• มารดาให้ยา AZT(100mg) วันละ 2
ครัง้เช้า-เย็น เม่ ือมารดาตัง้ครรภ์
• เม่ ือเจ็บครรภ์ให้ยา AZT(100mg) 3
เม็ดทันทีก่อนเดินทางจากบ้านไป รพ
.และทานต่อ 3 เม็ดทุก 3 ชม.
• ลูก ทานยา AZT(10mg/ml)ในขนาด 2
mg/kg
ทุ

6
ชม.
เป็

เวลา
6
สั

ดาห์
22/01/09

การพยาบาล

• แยกมารดาและทารกในกรณีท่ียังไม่
แน่ใจว่าทารกได้รับเช้อ
ื จากมารดาห
รือไม่
• งดให้นมมารดา
• ในกรณีท่ีทารกตรวจพบเช้ือแล้วให้
ทารกอยู่กบ
ั มารดาได้ตามปกติ
• Hygine care

22/01/09

อาการ
•ระยะนำา Paralytic มีไข้ ปวดศีรษะ
คล่ น
ื ไส้ มีอาการคล้าน Meaningitis
•ระยะอัมพาต Paralytic stage
กล้ามเน้ืออ่อนปวกเปี ยก
•ระยะฟ้ืนตัว Recovery stage
ถ้าเซลไม่ถูกทำาลายมาก

ไข้เลือดอ
อก
เกิดจาก Dengue virus serotype 1 ,2, 3, 4,
Arbovirus group A และ Chikunya aegypti
เช้ือเข้าไปทำาลายเม็ดเลือดแดง
ทำาให้เม็ดเลือดแดงแตก Platlet
จะต่ำา และน้ำาและ
Plasmaซึมออกนอกเส้นเลือด
ทำาให้ Hct สูง

อาการ
•ระยะไข้สูง 3-7 วัน เฉล่ีย 5 วัน
•ระยะ Shock ไข้ลง
แต่เม็ดเลือดแดงแตก
ระยะนีน
้ าน 24-48 ชม. ตับโต
•ระยะพักฟ้ืน
อาจมอาการน้ำาเกินได้

คอตีบ ( Diptheriae)
เกิดจากเช้ือ Conynebacterium
Diptheriae
อาการ
จะพบอาการบวมของเน้ือเย่ ือรอบ
กล่องเสียง

ไอกรน

เกิดจากเช้ือ Bordertella Pertussive
อาการ
ระยะแรกมีไข้ ต่อมาไอมาก
ไอเป็TB
นชุด และชักได้

วัณโรค
เกิดจากเช้ือ Mycobacterium Tuberculusis

Pharyngitis
มีไข้ เจ็บคอ เบ่ ืออาหาร ไอ

Tonsullitis
ไอ เจ็บคอ มีไข้
กลืนอาหารลำาบาก
Otitis มีไข้ ปวดหู

Croup Syndrome

Bronchitis
Pneumonia

กระเพาะอาหารอักเสบ
ลำาไส้อักเสบ
เกิดได้ทัง้จากไวรัสและแบคทีเรีย
Shigellosis, Samonella ,Amebic ,Entameba
อาการ
histolitika
มีไข้ ร่วมกับถ่ายเหลว
ต่อมาอาจมีถ่ายเป็ นมูกเลือด

การักษา
• Maintenance Therapy ทดแทนหน้าท่ีทัว่ไป
BW 0-10 kgs ให้ 100 cal/kg (100ml/100cal)
10 kg

10-20 kgs ใช้ 1000+50cal/kg นน.ท่ีเกิน
>20 1500+20 cal/kg นน.ท่ิเกิน 20 kg

Deficit Therapy
• Mild Dehydration นน.ลดลง 3-5%
มีการขาดน้ำา 30-50 ml/kg
อาการปากแห้ง skin turkor เล็กน้อย
• Moderate Dehydration นน.ลด 5-7%
ขาดน้ำา 50-70 ml/kg ซึมปากแห้ง pulse
เบาเร็ว ปั สสาวะออกน้อย
• Severe Dehydration นน.ลด>7% ขาดน้ำา

Replacement Therapy

การให้สารน้ำาทดแทนอย่างเร็ว ใน 4 ชม.แรก
เด็•กเล็ก 6 ชม.

นน.ลด<5%(Mild) ให้ 50 ml/kg

• นน.ลด 5-10%

ให้ 50-100 ml/kg

• นน.ลด10%

ให้ 100-200 ml/kg

• นน.ลด 15%

ให้ 150 ml/kg

หลักการทดแท

• ถ้าขาดน้ำามาก ใน 24hrs
แรกให้ได้ไม่เกิน 10%
ถ้าไม่ขาดน้ำาให้ 5%(50ml/kg)
• Maintenance เท่ากับ 100ml/100 cal
• ทดแทนส่วนท่ีเสียไปเร่ ือยๆ
เช่นถ้ายังถ่ายอยู่

หลักการให้ ORS
• mild ถ่าย 1 ครัง้ทุก 2 ชม.(5ml/kg/hr)
•Moderate ถ่าย > 1 ครัง้ใน 2 ชม.(
10ml/kg/hr)
• รุนแรงมาก ถ่ายตลอดเวลา
(ต้20ml/kg/hr)
องคิด Deficit + Maintenance

การให้ ORS ทดแทนครัง้ท่ีถา่ ย
• อายุต่ำากว่า 2 ปี ให้ 1/4-1/2 แก้ว( 2-4
ออนซ์)
•อายุ 2-10 ปี ให้ 1/2-1 แก้ว(4-8 ออนซ์)
• อายุมากกว่า 10 ปี ให้ 1-2 แก้ว (816 ออนซ์)

Meaningitis
เย่ ือหุ
กเสบ
เกิ้มดสมองอั
ได้ทงั ้ จาก
Bacterial และ Virus

จากทางเดินหายใจแล้วเข้าสู่ระบบไ
หลเวี


แบคทีเรียท่พ
ี บบ่อยคือ

Hemofhilus Influenza Type ,Neisseria
meningitides
เกิดจากเช้ือ Herpes virus หัด
คางทูม

อาการ มีไข้หนาวสัน
่ ซึม
ไม่ค่อยดูดนม ชัก คอแข็ง Kernic and
Brudzinski sign ได้ผล บวก
อาจพบจุดเลือดออกเล็กๆ Petechia
ไวต่อการตอบสนอง
Lab Lumbar Puncture พบมี Lymphocyte
ปวดกล้

มเน้


กลั

แสง
และ Mononuclear มากขึ้น

การรักษา ยาลดไข้
ยาคลายกล้ามเน้ือ
Acetaminophen(Junifen) และยาปฏิชีวนะ

Encephalitis
(สมองอักเสบ)

สาเหตุ ติดเช้ือ ไวรัส แบคทีเรีย
โปรโตซัว หลังจากฉีดวัคซีนหัด
หัดเยอรมัน

อาการ มีไข้ ซึม คล่ ืนไส้ อาเจียนพุง่
เคีย
้ วกลืนลำาบาก ชัก คอแข็ง
กล้ามเน้ือทำางานไม่ประสานกัน

Sepsis
เกิดจากการติดเช้ือเข้าสู่กระแสเลือ

อาจเกิดจากการติดเช้ือในระบบต่าง
ๆนำามาก่อน
หรือติดจากมารดาเม่ อ
ื อยู่ในครรภ์

ทารกท่ม
ี ีภาวะติดเช้ือหลังค
ลอด

เป็ นปั ญหาท่ีพบบ่อยและเป็ นสาเหตุสำาคัญ
อันดับหน่ึงท่ท
ี ำาให้ทารกตายได้
สาเหตุ
เกิดจากการติดเช้ือพวกกรัมบวกและกรัมล

เช้ือท่ีพบได้บ่อยคือเช้ือพวก

ภาวะsepsis แบ่งออกได้เป็ น 2 ระยะคือ
• Early sepsis เป็ นทารกท่ีมีอายุต่ำากว่า
4 วัน
อาการรุนแรงและมีอต
ั ราการตายค่อ
นข้างสูง
เกิดจาการติดเช้ือจากมารดาตัง้แต่อยู่ใ
นครรภ์ หรือขณะคลอด
• Late Sepsis เป็ นอายุ 4 วันขึน
้ ไป
สาเหตุเกิดจาการติดเช้ือจากการคลอ

ปั จจัยเส่ียงต่อการเกิด nepnatal sepsis
• ปั จจัยเก่ียวกับมารดา เช่น
ฐานะทางเศรษฐกิจ,สุขภาพ,การเจ็บป่
วยท่ีสามารถติดไปสู่ทารก,ปั ญหาระห
ว่างการคลอดเช่น PROM
•ปั จจัยเก่ียวกับตัวทารก
เช่นกลไกการป้ องกัน
ทารกคลอดก่อนกำาหนด,เพศ,ทารกพิ
การแต่กำาเนิด

อาการ

• ง่วงซึม ตัวร้อนหรือตัวเย็น , ดูดนมได้นอ
้ ยล

•ระบบทางเดินหายใจ หายใจผิดปกติ,ตัวเขียว
•ระบบไหลเวียน หัวใจเต้นช้าหรือเต้นเร็ว
ความดันต่ำา ช็อค

•ระบบทางเดินอาหาร ท้องอืด,ตับม้ามโต,อาเจ
,ท้องเสีย

การวินิจฉัย
•ตรวจเลือด CBC,ESR เป็ นต้น
•เพาะเช้ือโดยตรง
•เจาะหลัง
•VDRL,HIV,Hepatitis ,IgM
หลังคลอด

การรักษา
•ยาปฏิชวี นะ
•รักษาตามสาเหตุ
•รักษาแบบประคับประคอง
เช่นให้ออกซิเจนถ้าตัวเขียว
•รักษาภาวะแทรกซ้อน
•ควบคุมไม่ให้มีการระบาดของโรค
เช่นแยกห้อง

ภาวะติดเช้ือท่พ
ี บได้บ่อย
Syphilis เกิดจากเช้ือ Treponema pallidum Intra-UterineInfection
เป็ น Congenital Syphilis
และมีความพิการแต่กำาเนิดได้
อาการแสดง มี2 ระยะคือ
•Early congenital syhpilis พบในสองขวบแรก
พยาธิสภาพคล้ายกับผูใ้ หญ่ในระยะท่ส
ี อง

การวินิจฉัยแยกจากโรค
• Investigate จาก Congenital rubella
ซ่งึ จะพบว่ามารดาประวัติมีไข้มีผ่ืนขึน
้ มาก่อน
และทารกท่เี กิดจากมารดาท่เี ป็ นหัดเยอรมันจะ
พบว่ามีลักษณะเด่นชัดคือ
มีจุดเลือดออกตามตัว,ศีรษะเล็ก,กระหม่อมหน้
ากว้าง,ตาเป็ นต้อกระจก,กระจกตาขุ่นฝ้ า,ต้อหิน

ใจพิ

ารแต่



เนิ

,อาจมี

วามพิ

ารทางปั

•,หั
Congenital cytomeglovirus
ญาและโครสร้

งของกระดู

ได้
มักพบว่าทารกมีศีรษะเล็กกว่าปกติ
มีจ้ำาเลือดตามผิดหนังเป็ นลักษณะเด่น(echymosis)
ตัวเหลืองจัดภายใน 24 ชม. ซีดและตายได้

•Congenital Herpes simplex
อาการท่ีพบในทารก ซึม
ไม่ดด
ู นม สำารอก อาจพบผิวหนังมีตุ่มพอง
•Congenital toxoplasmosis

มารดามีประวัติกินเน้ือดิบๆ
หรือเปรอะเป้ือนมูลแมว มีไข้ต่ำาๆ
ปวดกล้ามเน้ือมาก่อน อาจมีผ่ืนเป็ น
maculepapular
อาการท่ีพบในทารก ซีด
มีจ้ำาเลือดตามผิวหนัง ดีซ่าน ม้ามโต

•ติดเช้ือในทารกแรกเกิดมารดามักมีประวัติ
มีไข้ในระยะใกล้คลอด เป็ นเบาหวาน
ครรภ์เป็ นพิษ
มีถุงน้ำาคร่ำาแตกก่อนคลอดนานๆ
ทำาให้ทารกท่ค
ี ลอดออกมาอาจมีอาการซีด
ตัวร้อนหรือเย็นผิดปกติ ซึม ไม่ดูดนม
หายใจไม่
สม่ำาเสมอ
Congenital
Leukemia
พบไม่ท้
บอ
่องเดิ
ย น
แขนขาอ่
อนเพลีย

จำานวนเกร็
จะพบว่
าทารกจะเลี
้ งไม่
คอ
่ ยโต ดเลือดต่ำา
ซีด ตับม้ามโต
พบจ้ำาเลือดและผ่ ืนทั่วไปตามร่างกาย

Hydrops fetalis ทารกมีอาการบวมทั่วตัว ซีด
ตับม้ามโต
สาเหตุ
เกิดจากโรคเม็ดเลือดแดงแตกง่ายในทารกแรกเกิ
ด Rh
incompatibility มารดามี Rh type ลบ ในขณะท่บ
ี ิดามี
Rh type บวก
บุตรมี Rh type บวก
ทำาให้เลือดแม่และลูกไม่เข้ากันเกิดภาวะเม็ดเลือด
แดงแตกง่าย

การวินิจฉัย

อาการและอาการแสดงในทารก

•การทดสอบ serum จาก cord blood คือตรวจ VDRL
ถ้ามารดาติดเช้ือในระยะใกล้คลอดอาจไม่พบในทา

ตรวจซ้ำาอีกครัง้เม่ ือทารกอายุ 3 เดือน
•ประวัติมารดา

•การถ่ายภาพรังสีพบว่ามีการเปล่ย
ี นแปลงของกร
ดูกชนิดยาว

การรักษา
รักษาทันทีท่ีพบว่าเป็ น
โดยให้ยาปฏิชวี นะกลุม

เพนนิซิลลิน
การรักษาแบบประคับประคอง
การป้ องกัน
ตรวจ VDRL ในหญิงมีครรภ์ทุกราย

บาดทะยักในทารก
แรกเกิด
สาเหตุ
เกิดจากทารกติดเช้ือติดเช้ือทางบาดแผล
หรือทางสายสะดือท่ีตัดจากอุปกรณ์ท่ีไม่สะอา
ด ระยะฟั กตัวโดยเฉล่ย
ี 3-21 วัน

การวินจิ ฉัย

•จะพบว่าทารกมีลักษณะขากรรไกรแข็ง
แสยะปาก
•ชักเกร็ง ท่ค
ี อ ท้อง
แขนขาเกร็งแม้จะหยุดชักแล้วก็ตาม
•วินิจฉัยแยกออกจากภาวะ septicemia
ซ่งึ ทารกจะมาด้วย

ไม่ดูดนมเหมือนกัน แต่ทารกจะไม่มีอาการเก
ไม่มีขา

การรักษา
ให้ Antitoxin ชนิด TAT หรือ TIG
( tetanus immune globulin)
ให้ยาคลายกล้ามเน้ือ
การรักษาแบบประคับประคอง
ให้ Antibiotic

การป้ องกันและการพยาบาล
•ให้สข
ุ ศึกษาแก่หญิงมีครรภ์
•ให้วัคซีนป้ องกันบาดทะยักแก่หญิงมี
ครรภ์
•แนะนำาเร่ อ
ื งการคลอดท่ีถูกสุขลักษณ

ดูแลเร่ ืองอุบต
ั ิเหตุ

ทารกท่ม
ี ารดาเป็
นวัณโรค

พบ Congenital tuberculosis ได้น้อย
เกิดจากการท่ท
ี ารกติด
มารดาตัง้แต่อยู่ในครรภ์
หรือขณะคลอดหรือในระยะหลังคลอดได้
ในกรณีท่ีมารดาอยู่ในระยะติดต่อ

การดูแลป้ องกัน

ให้วค
ั ซีน BCG แก่ทารกหลังคลอดทุกราย


ไม่จำาเป็ นต้องแยกมารดาและทารกในกรณีท่ีมารด
ารักษาครบ
ติดตามดูอาการอย่างใกล้ชิดในระยะ 3
เดือนหลังคลอด
•รักษาโดยให้ยามารดาและทารกควบคู่กันไป

การติดเช้ือ
ไวรัสในทารกแรกเกิด

สาเหตุ
เกิดจากการติดเช้ือตัง้แต่อยู่ในครรภ์
หรือการติดเช้อ
ื ในระยะหลังคลอด
เช้ือท่ีพบได้บอ
่ ยคือ HIV ,Hepatitis,
CMV,เริม,อีสุกอีใส,หัดเยอรมัน, โปลิโอ
เป็ นต้น

อาการและอาการแสดง
หัดเยอรมัน
พบว่าทารกจะมีอาการตาเป็ นต้อกระจก
ต้อหิน ตาขุ่น หูหนวก หัวใจพิการ
Cytomegalo virus พบทารกมีภาวะศีรษะเล็ก
ปั ญญาอ่อน
(microcephaly) หู
หนวก ม่านจอตาอักเสบ
หินปูนเกาะในเน้อ
ื สมอง พบปั ญญาอ่อนได้
เริม พบคล้ายกับการติดเช้ือแบคทีเรีย
มักติดในระยะคลอดมากกว่า
ครรภ์ พบเม็ดน้ำาพองใสตามผิวหนัง ศีรษะ

อีสุกอีใส(Chicken Pox)
จะพบว่าแขนขาทารกไม่เจริญเติบโต
เหมือนเด็กปกติ มีรอยแผลเป็ นท่ีผวิ หนัง
บางรายอาจมีชัก ตาเป็ นต้อ
Toxoplasmosis พบทารกมีศรี ษะเล็ก
กระจก
ศีรษะเล็
กร่มีวห
มด้
ม่านจอตาอั
กเสบ
ินวปูยน

ทำาให้ทารกเป็ นโรคหัวใจ ชนิด
เกาะในเน้อ
ืคางทู
สมอง
endocardial fibroelastosis
ไข้หวัดใหญ่
ถ้ามารดาติดเช้อ
ื ในระยะสามเดือนแรกอาจมีผลทำาให้
ทารกพิการแต่
กำาโเนิ
โปลิ
อ ดได้ ทำาให้ทารกแขนขาลีบได้

การวินิจฉัยแยกโรค
ต้องซักประวัติมารดาให้ชัดเจนตัง้แต่ระยะตัง้ครรภ์
หรือระยะคลอด
หัดเยอรมั
น(Rubella)ถ้ามารดาติดเช้ือตัง้แต่อยู่ในไ

ตรมาสแรกของการตัง้ครรภ์จะทำาให้แท้งบุตร
ได้
ถ้าไม่แท้งก็จะมีโอกาสเส่ย
ี งท่จี ะทำาให้ทารกมีควา
มพิการแต่กำาเนิดสูง
ความพิการท่ีพบได้บ่อยคือหูหนวก
รองลงมาคือ ตาผิดปกติ ถ้าติดเช้ือภายใน 8
สัปดาห์แรกก็จะทำาให้พบ

CMV พบได้บ่อยในอเมริกาและยุโรป
ทำาให้ทารกมีภาวะปั ญญา
อ่อนตัง้แต่เกิด
อาการแสดงทารกจะมีภาวะศีรษะเล็ก ปั ญญาอ่อน
ตับม้ามโต ตัวเหลือง จุดเลือดออกตามตัว
จอตาอักเสบ หินปูนเกาะในเน้อ

Herpes simplex virus เช้ือท่ีพบบ่อยคือ HSV type 2
สมอง
ติดในระหว่าง
การคลอด อาการจะพบคล้ายๆกับ CMV
คือมีไข้หรือตัวเย็น ซึม ไม่ดูดนม
ตับม้ามโต หายใจลำาบาก ซึม อาจชักได้ ท่พ
ี บเด่นๆคือ

อีสุกอีใส เกิดจาการติดเช้อ
ื vericella-zoster virus
ถ้ามารดาป่ วยเป็ น
อีสุกอีใสภายใน 4 เดือนแรก
อาจทำาให้ทารกพิการแต่กำาเนิดได้ เช่นกล้าม
เน้อ
ื แขนขาลีบ แผลเป็ นท่ผ
ี ิวหนัง หัวเล็ก สมองฝ่ อ
ตาอักเสบ และถ้า
Enterovirus
นทางเดิน
อาหาร ได้แก่พวก โปลิโอ
มารดามี
การติพบได้
ดเช้ือใในระยะ
5-10
ค๊
อกแซคกี
้ จะอันตรายทำาให้มีอัตรา
วัน
ใกล้คลอดก็
เอและบี ไวรั
บกั
อัก
การตายได้
สูงสเช่ตัน
นเสบ ซ่ึงจะทำาให้มีผลต่อโรคตับ
หัวใจและระบบ

ไวรัสตับอักเสบ บี(Hepatitis B)
ทารกท่ต
ี รวจพบว่าเกิดจากมารดาท่เี ป็ น
พาหะพบ HBeAg +ve มีโอกาสสูงท่จี ะได้รับเช้อ
ื จากมารดา
ติดต่อได้ทางเลือด
สารคัดหลั่ง เพศสัมพันธุ์ ผลต่อทารกคือ Jaundice
ตับแข็
งและเป็
งท่ี อง (HIV) การติดต่อคล้าย HBV
ไวรั
สภูมิคน

ุ้ มะเร็
กันบกพร่
ทารกท่
ตับได้สเี ูงกิดจากแม่

ท่ต
ี ิดเช้อ
ื HIV จะแสดงอาการตัง้แต่ 4 เดือนขึน
้ ไป
ถ้าติดในไตรมาสแรก ก็มี

ผลต่อความพิการแต่กำาเนิดในทารกได้เช่นเดียวกัน
อาการท่พ
ี บคือ ทารกไม่

การรักษา
•รักษาแบบประคับประคอง
การพยาบาล

•ป้ องกันการแพร่กระจายเช้ือ
•งดนมแม่หลังคลอด
•Hygine care
•สัญญาชีพ

ติดเช้ือทางเดินหายใจแต่มีอาการแส
ดงทางผิวหนัง
Dermatitis

UTI
อาการ ปั สสาวะขัด ปวด
Acute Pyelonephritis

Neprotic Syndrome

AGN Acute Glomerulo Nephritis

บทบาทการพยาบาลเม่ ือเด็กมีไข้
• ดูแลให้ใส่เส้ือผ้าท่ีอบอุ่น
• เช็ดตัวลดไข้เม่ ือไข้มากกว่า 37.5
องศาเซลเซียส
•ให้ยาลดไข้เม่ ือไข้สูงกว่า 38
องศาเซลเซียส
•ดูแลให้ได้รับน้ำา

Hope you will get the good point

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful