You are on page 1of 2

GO WEST THINK LEFT Liberalne teorije nagovjetavaju novu transformaciju suvremenog drutva, drutvo kakvo poznajemo ulazi u fazu

u razvoja, takozvanu transmodernu transformaciju. Ova globalna transformacija drutva je paradigma koja nadilazi sam postmodernizam. Marc Luyckx Ghisi u svojoj studiji navodi da je transmoderna promjena brzi pad zapadno-kapitalistikog industrijski dominantnog drutva, te patrijarhalnog drutva, i oznaava poetak potpuno novog post kapitalistikog, post industrijskog, post patrijarhalno-transmodernog drutva1. Ghisi izdvaja etiri nivoa transmodernih promjena od kojih je jedna i ukidanje patrijarhalnih vrijednosti, te kraj modernosti2 kao glavnog krivca za "egzekuciju" kultura i civilizacija pod etiketom tolerancije i odgovornosti. Unutar takvih promjena transmoderna ekonomija raa nedodirljivo post kapitalistiko drutvo koje pokree sam politiki aparatus. Pod utjecajem ekonomskih prilika, politika djelatnost se prilagoava aktuelnoj situaciji, ideoloke vrijednosti se tumae u skladu s nalozima globalnih politika, takozvanih kozmopolitskih globalnih politika3. Politika ljevica i desnica su politiki koncepti na kojima se zasnivaju suvremena drutva. Jo od Francuske revolucije u 18. stoljeu, kada je lijeva strana podravala radikalne promjene i zalagala se za sekulizaciju drave te ukidanje monarhije, politika ljevica je zastupala ideoloke struje koje tee drutvenim reformama u cilju jaanja drutvene demokratije i drutvene pravde. Danas, usljed globalnih ekonomskih promjena, ljevica je iznevjerila svoje politike ideje, stajalita, programske ciljeve, i svojim akcijama blia je desnici, moda ak i radikalnija od samog desnog politikog krila. Instalacija Think Left obuhvata tri cjeline koje preispituju koncept politike ljevice: osim likovnih elemenata poput kaubojske gipsane izme kao nosioca koncepta rada, te isprinta scena iz poznatih holivudskih western filmova na kojima Simieva grafiki intervenira, projekt upotpunjuje i njen nauni rad (esej) u slubi umjetnosti. Iva manipulie esejem tako to uklanja dijelove teksta ili iste precrtava, dopisuje, mijenjajui time ne samo formu ve i znaenje svoga teksta, ime mapira nedefinisanost politikih koncepata. Dekonstrukcijom napisanog, Iva pie umjetniki statement koji je mogue posmatrati/tumaiti i kao medijsku kontrolu javnog/izloenog, u ovom sluaju kao kontrolisanu umjetnost koja podrava ili negira politiku realnost. Ista, danas podsjea na filmsku realnost, gdje se politika scena lako moe posmatrati kao filmsko platno, to Iva sekundarno sugerie svojim kolaima. Simieva bira prepoznatljive scene koje oslikavaju Divlji zapad, pritom usmjeravajui interes na prazna lica likova iz filma. Ne pokazujui njihova lica, Iva im oduzima najvaniju kvalitetu ljudskog postojanja njihov karakter. Bez facijalnih karakteristika, njihova tijela se pretvaraju u tamne siluete, neto poput teatra sjenki. Izlaganje slinih scena na kolaima je jednako reprizi drutvenih dogaanja: politika ne donosi znaajne promjene, ve po poznatom uzorku, na sceni se izmjenjunju samo politike figure.

Centralna instalacija projekta je kaubojska izma preuzeta iz kulturne tradicije i folklora Divljeg zapada. Termin Wild West je oznaavao zapadnu granicu izmeu indijanske zemlje i tadanjih Sjedinjenih Amerikih Drava, dio amerikog kontinenta koji je postepeno naseljavan zahvaljujui zlatnoj groznici u saveznoj dravi Kaliforniji. Iva za svoj rad prilagoava originalni medicinski gips, dodajui nune elemente (poput mamuza, dekoracije) pri konstrukciji to vjernije kopije erifske izme, pri tom ostavljajui bijelu boju kao znak prepoznavanja ovog standardnog rehabilitacijskog pomagala. Njeno umjetniko polazite je primarno politiki isprovocirano: izmom povezuje degeneraciju lijevog politikog krila i vladavinu prava, preispitujui zakon koji umjesto da titi, uzima svoj danak. Pod utjecajem popularne kaubojske kulture, Iva obnavlja status izme, koja ne simbolizuje samo osvajako pravo kojom su Amerikanci pribavili novu zemlju i proirili svoju vlast nad lokalnim narodima (Indijancima, Meksikancima), ve zakon i vrijednosti tadanjeg amerikog drutva na kojem je izgraena sadanja pravna drava SAD. Danas, ta poznata ikonografija vie podsjea na zakon 1 Marc Luyckx Ghisi, Towards a Transmodern Transformation of our Global Society: European Challenges and Opportunities (Journal of Futures Studies, 2010) 2 Ibid. 3 Anthony McGrew, Globalization and global politics (Oxford University Press, 2010)

privatnog vlasnitva koji se potuje i slijedi kao sveti zakon vlasnik svoga zemljita (u suvremenom tumaenju bi oznaavalo dravu) naime, njegov je vladar. U prenesenom znaenju koncept jedan ovjek, jedan zakon danas je zamijenjen konceptom "jedna politika grupacija, jedan zakon vladanja". Ivina izma takoer, predstavlja politiki model koji bi trebalo da poslui kao uzor ostalim politikim sistemima koji se vode demokratijom. Bosna i Hercegovina kao zemlja u tranziciji je odgovarajui kandidat i podlona je oblikovanju u politikom smislu budui da ovdje ne postoji politika kultura niti politika tradicija kakva se prepoznaje u zapadnim drutvima. Nedostatak jasno definisanih lijevih i desnih politikih stranaka formira kolektivnu identifikaciju po nacionalnoj pripadnosti, religijskoj, ili pripadnosti istoj kulturi i tradiciji. Drutvo kao kolektiv se raslojava ne slijedei politike ideale, ve vlastite ideoloke identifikacije. Rad Simieve poprima vee razmjere od onih poetnih: ona prelazi granicu uspostavljanja, te definisanja politikog identiteta, preko njega dolazi do problema nacionalnog, kulturnog, i drutvenog identiteta. Nadalje, njen rad se moe itati kao problematiziranje bosanskohercegovakog drutva u cjelini koje se oblikuje pod utjecajem lokalnih (u irem kontekstu i svjetskih) politikih promjena. Kao to kaubojska izma kao lijevi model bolnike gipsane noge opisuje sadanje stanje u kojem se politika ljevica nalazi, tako ta gipsana figura upuuje i na bolesno stanje bosanskohercegovake ne samo politike ve i drutveno-kulturne sfere ljudske djelatnosti. Pristup Simieve projektu je artistiki i aktivistiki, to znai da njena umjetnost prelazi granice elitistikog izraavanja/produciranja u svrhu opteg potroakog uivanja umjetnosti, nadalje postavlja svoj rad u sferu aktivne umjetnosti kojom se slui u cilju teoretiziranja aktuelnih politikih previranja.

Silvija Derviefendi