You are on page 1of 19

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

Phn 1: GII THIU


1. L do chn ti: Nh chng ta bit trong nn kinh t hin nay th ngun nng lng du m l khng th thiu, n chim t l s dng khong 40% trong tt c cc ngun nng lng trn th gii. Tuy nhin ngun nng lng ny li c gii hn, n khng c ti to thm m ngc li n li c s dng ngy cng nhiu. Theo d on th ngun nng lng ny ch c th p ng trong vi chc nm na. V vy gi c ca n ngy cng tng ln l iu kh trnh khi. Khi gi xng du tng th n nh hng rt ln n mt s ngnh ngh s dng nhiu xng du hot ng. Sau khi tr thnh thnh vin th 150 ca t chc Thng mi quc t WTO th nn kinh t Vit Nam c nhng bc pht trin vt bt trong tt c cc ngnh ngh, cc lnh vc sn xut kinh doanhNhng trong nhng nm gn y m c bit l nm 2007 v u nm 2008 gi du th trn th gii tng mt cch nhanh chng lm cho gi xng du trong nc cng tng theo. Vic gi xng du tng nh hng rt nhiu n i sng hng ngy ca ngi dn, n qu trnh sn xut ca cc doanh nghipV vy n tc ng rt ln n nn kinh t Vit Nam, m trong c mt s ngnh ngh rt nhy cm vi gi xng du nh: khai thc thy sn, giao thng vn ti T hai vn trn, i hi cn c nhng phng hng, bin php gim nhng tc ng xu do gi xng du tng. l l do ti nghin cu Nhng v d thc t v s khng hong kinh t t vic tng gi du trn th gii. nh gi tc ng ca gi xng du n mt s ngnh ngh ca Vit Nam c thc hin. 2. Mc tiu nghin cu Mc tiu chung ca ti ny l: - Nhng v d thc t v s khng hong kinh t t vic tng gi du trn th gii - nh gi tc ng ca gi xng du n nn kinh t ca Vit Nam
1

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

Phn 2: NI DUNG
1. Nhng v d thc t v s khng hong kinh t t vic tng gi du trn th gii 1.1 S lc v s bin ng ca gi du th trn th trng th gii trong vi nm tr li y v nguyn nhn dn n s bin ng ny
* Ta quan st lch s gi du m theo cc giai on:

D tng hay gim gi, mi cuc khng hong du la trong 40 nm qua u gn lin vi xung t chnh tr v suy thoi kinh t, gy nh hng nghim trng ti tnh hnh ti chnh ton cu. 1.1.1 Khng hong du la Trung ng 1973-1975

Khng hong du la 1973-1975 khin gi tng vt v ngi mua phi xp hng di. Khng hong du m bt u din ra t ngy 17/10/1973 khi cc nc thuc T chc Xut khu Du m (OPEC) quyt nh ngng cung cp nhin liu sang M, Nht v Ty u, nhm trng pht cho s ng h ca nhm ny i vi Israel trong cuc xung t gia Israel v lin qun Ai Cp - Syria. Lng du b ct gim tng ng vi 7% sn lng ca c th gii thi k . S kin ny khin gi du th gii tng cao t ngt v gy ra cuc khng hong kinh t 1973-1975 trn quy m ton cu. Ngy 16/10/1973, gi du m t 3,01 USD nhy ln 5,11USD mt thng, v tng n gn 12 USD vo gia 1974.

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

y c xem l cn khng hong ng nh nht trong thi k nhng nm 1970. Nhng ai tng tri qua "cn khng hong du Trung ng" s khng th no qun cnh hng ngi di dng dc ch i trc cc cy xng bi ngun cung ng thiu ht nghim trng v gi c tng cao. Trong thi gian khng hong, ti nhiu bang M mi ngi dn ch c php mua mt lng nhin liu nht nh, gi tng trung bnh 86% ch trong vng mt nm t 1973 n 1974. Thm vo , mt bin c ln na xy n vi th trng chng khng ton cu vo nm 1973 - 1974. Ch s FT30 ca S giao dch chng khon London bc hi 73% gi tr, khin la M mt gi v lm cuc khng hong du la thm ti t. Th trng chng khon M bc hi 97 t la, s tin khng l thi im , ch sau mt thng ri. Trong sut cuc khng hong, ti M, GDP gim 3,2%, t l tht nghip chm mc 9%. Suy thoi v lm pht lan rng gy nh hng ti kinh t ton cu cho ti tn thp nin 1980. 1.1.2 Cch mng Iran v bin ng th trng du la nm 1979

Cch mng Iran gy ra cuc khng hong du la ln th hai th gii. Cch mng Hi gio Iran c mnh danh cuc cch mng ln th 3 trong lch s nhn loi, sau Cch mng Php, Thng Mi Nga, v gy ra cuc khng hong du la ln th hai th gii.

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

Vo u 1978, Iran xut khu 5,4 triu thng du mi ngy, chim 17% tng sn lng ca OPEC. Nhng khi cch mng Iran lt chnh quyn qun ch ca Shah, ngnh cng nghip vng en ca nc ny di ch mi gim mnh bi s tn ph ca cc lc lng i lp. Trong n lc km gi du, rp Xt v cc nc thuc OPEC khc nht lot tng sn lng. Kt qu l lng khai thc ch gim 4% so vi trc Cch mng Hi gio Iran. Tuy nhin, gi du vn bc ln ngt ngng do ni s hi ca th trng, cng thm vic vic Tng thng M Jimmy Carter ra lnh ngng nhp khu du t Iran. Ch trong vng 12 thng, mi thng du nhy vt t 15,85 USD ln 39,5 USD. y chnh l tin cho cuc khng hong ko di 30 thng ti M. Gi nng lng i ln ko theo lm pht gia tng, t nh 13,5% trong nm 1980, buc Cc D tr Lin bang (FED) phi thc hin hng lot chnh sch tht cht tin t. Khng ch lm pht, t l tht nghip cng tng mt cch ng lo ngi vi t mc 5,6% ca thng 5/1979 ln 7,5% mt nm sau . D kinh t bt u hi phc trong nm 1981, t l tht nghip vn c duy tr mc cao 7,5% v t k lc 10,8% vo 1982. Hu qu ca suy thoi ti t n ni cc ngnh cng nghip xe hi, nh t, v sn xut thp u lin tc st gim trong 10 nm sau, cho ti tn khi cuc khng hong gi du tip theo kt thc. 1.1.3 Gi du tt th thm vo nhng nm 1980

Kinh t th gii o ut khin gi du tt th thm nm 1980. Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
4

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

T 1981 n 1986, do tng trng kinh t chm ti cc nc cng nghip (hu qu ca cc cuc khng hong nm 1973 v 1979), nhu cu tiu th du trn ton th gii chm li. cc nc tiu th du ln nh M, Nht v chu u, nhu cu nhin liu gim 13% t nm 1979 n 1981. H qu l gi du gim mnh t 35 USD hi 1981 xung di 10 USD mt thng nm 1986. Gi gim lm li cho rt nhiu nc tiu th ln nh M, Nht, chu u v th gii th 3, nhng li gy tn tht nghim trng cho cc nc xut khu du Bc u, Lin X v khi OPEC. Nhiu cng ty nhin liu ca Mexico, Nigeria v Venezuela n bn b vc ph sn. Du mt gi cn khin khi OPEC mt i s on kt. 1.1.4 Cn st gi du nm 1990

Nhng ging du bc chy trong cuc chin vng Vnh thi k 1990, vn l nguyn nhn gy ra cuc khng hong gi nhin liu thi k . nh: openlearn.open.ac.uk Gi du th gii mt ln na tng vt 13% vo thng 8/1990 v cuc chin tranh vng Vnh gia Iraq v lin qun hn 30 quc gia do M lnh o gii phng Kuwait. Sau cuc chin, Lin Hp Quc p dng lnh cm xut khu du ton phn i vi Iraq v Kuwait. Chnh lnh cm vn ny ly i ca th trng du m th 5 Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

gii gn 5 triu thng mi ngy, khin gi tng cao. Cn st ln ny ko di trong 9 thng v gi khng vt nh cc cuc khng hong trc (hi 1973 v 1979 1980). Ti thi im , mi thng du t gp i ch trong vng 2 thng, t 17 USD ln 36 USD mi thng. Ch khi lc lng Lin qun do M lnh o a qun vo gii phng Kuwait, tnh trng thiu ngun cung mi chm dt v gi bt u h. Khng hong ny phn no l nguyn nhn dn ti cuc suy thoi kinh t M vi s sp ca th trng tn dng. Mt lot cng quc chu nhiu nh hng gin tip nh Canada, Australia, Nht, hay Anh cng b cun vo vng xoy suy thoi. 1.1.5 Gi du xung dc nm 2001 Sau nm 2000, kinh t ton cu gim st, c bit l t sau s kin khng b 11/9 ti M, gi du th gii cng gim mnh hn. Nm 2001 mi thng du ch cn 20 USD mt thng, gim 35% so vi trc. Nhu cu nhin liu gim mnh cng gp phn vo s gim gi du. 1.1.6 t khng hong gi du nghim trng nm 2007 - 2008

Khng hong gi du nm 2007-2008 trc khi th gii ri vo cuc suy thoi ton cu.
6

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

Nm 2007, gi du leo thang tin gn 100 USD. Trong bi cnh ng USD mt gi nghim trng, nhiu nc c d tr la M ln v khi OPEC phi tnh n kh nng chuyn dn sang s dng loi ngoi t mnh khc tnh gi du. Du t v nguy c cn kit ngun cung lm bng ln cuc tranh chp gia cc cng quc v ch quyn i vi nhng ging du ln v y bin Bc cc cng nh Nam cc. Bong bng nh cng vi s gim st ti chnh thiu hon thin ca M dn ti cuc khng hong ti chnh bng pht vo gia nm 2007. S v ln n cc im vo thng 10/2008, lan rng v y nn kinh th gii vo cuc khng hong ti chnh trm trng nht k t cuc i suy thoi 1929 - 1933. Ti thi im ny, c lc gi du ln n mc k lc 145 USD mi thng. 1.1.7 C sc du la 2011

Bo lon ti Libya, thnh vin ln th 9 trong khi OPEC khin th trng nhin liu ang tri qua t khng hong gi mi. nh: AFP Bo lon ti khu vc Trung ng v Bc Phi ni chung cng nhng cuc biu tnh Libya thi gian gn y ang gy sng gi trn th trng nhin liu, vi gi du ln mc trn 100 USD mt thng. Hin ti, cc nc chu u (v d Italy, Iceland v o) ph thuc kh nhiu vo du m n t Libya. Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
7

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

Gi du m tng cao v ang nh hng kinh doanh chng khon v vn ti. Gii phn tch tnh ton nu nhng cuc bo lon hin nay khin cho gi du tng thm 40 n 50 USD, v tnh trng ny ko di 1 nm, th tng trng GDP ton cu s mt khong 2%. 1.2 i tm li din gii v gi du: Gi du m chu tc ng ca quy lut cung cu: Trong ngn hn bt k mt s tng cung hay gim cu u s nh hng ti gi du m trn Th gii. Ngoi ra, s k vng v tng trng nn kinh t, s bt n chnh tr trong ni b cc nc xut khu du cng l nguyn nhn khin gi du c s bin ng v cng ln. Cc nc xut khu du m lun khuyn khch cc nc trnh u t vo nhng nn cng nghip ph thuc vo nng lng bi nn kinh t s b nh hng ca gi du m. V du m l ngun u vo ca hu ht cc ngnh ngh sn xut chnh quan trng ca cc nc. V th gi c du m s c nhng tc ng ln. Sau ht, khng km quan trng l ng la tut gi li tc ng lm tng gi du th th gii v du th ly USD lm bn v. S tng gi ca du s km hm pht trin ca nn kinh t. Nu s gia tng v gi l ln th n s khin nn kinh t b suy thoi. V th, xu hng hin thi ca cc nc l xy dng cc kho d tr du nhm hn ch bt tc ng ca nhng cuc khng hong nng lng. Gi du tng cng khin nn kinh t ri vo tnh trng khng hong, lm pht tng v tht nghip gia tng trn th gii. Nhng phn tch trn y gip chng ta c ci nhn tng qut v gi du m. cng l mt tham kho rt tt phn tch s pht trin ca nn kinh t th gii v nn kinh t Vit Nam trong thi gian ti. 2. nh gi tc ng ca gi xng du n nn kinh t ca Vit Nam 2.1 Vai tr v tm quan trng ca du m trong nn kinh t Vit Nam * Tiu th du m v nng lng Nng lng l mt dng vt cht c bit, tn ti di nhiu hnh thc khc nhau, nhng chng u c c tnh chung l khi tiu dng s to ra mt nhit nng Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
8

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

nht nh hoc sinh ra cng thng qua h thng thit b truyn lc. Kh nng sinh nhit hoc sinh cng ca nng lng quyt nh v tr, vai tr c bit ca n trong sn xut x hi, trong i sng x hi, vn ho v vt cht ca con ngi. C th ni nng lng quyt nh s tn ti v pht trin ca x hi v nng lng gip cho con ngi pht trin ngy cng hon thin hn. Chnh v vai tr c bit quan trng ny vn cn i v s dng tit kim, c hiu qu cc ngun nng lng lun l yu cu t ra cho mi quc gia v cho c th gii. nc ta, Chnh ph c nhng chnh sch tit kim, c hiu qu cc ngun nng lng hin c, u tin u t cho pht trin nng lng trong nc v nhp khu nng lng cn i vi nhu cu cn thiu, nh m vic khai thc v s dng nng lng ca nc ta nhng nm gn y tng ng k. Nm 2005 so vi nm 2000 th mc sn xut v nhp khu ca cc ngun nng lng ch yu tng nh sau: Sn lng than tng 181%; Sn xut in tng 99,8%. Khai thc kh t tng 205,1%; Nhp khu xng du tng 37,2%*. Do ngun cung c tng ng k, nn c cu cc ngun nng lng trong s dng ca ton b nn kinh t quc dn cng c nhng thay i tch cc. Thng qua nhng tnh ton, cn i cc ngun nng lng s dng nm 2004 cho thy: Nu tt c cc ngun nng lng khc nhau u c quy i v n v o lng thng nht l TeJaJun(TJ) v tng nng lng s dng cho ton b nn kinh t quc dn l 100% th: C cu ca ngun nng lng nh sau: in chim 11,3%, than chim 34,8%, xng du chim 35,9% (trong xng t chim 9,8%; xng my bay 1,0%; du ho 1,2%; du diezel 16,1%, du mazt 7,8%), ga lng 1,7%; kh thin nhin 7,3%; cc ngun nng lng khc (ci, tru, b ma, rm r...) 9,0%. Trong cc ngun nng lng trn, th xng du l loi quan trng v c tc ng mnh m n i sng x ho. Xng du cc loi chim ti 35,9% trong c cu tiu dng, l ngun nng lng c s dng rng ri nht, nhng hin ti ang phi nhp khu 100% cho tiu dng, trong sn xut chim 33,0%, hot ng dch v (ch yu l vn ti) 58,6%, tiu dng cho dn c chim khong 7,3% (thp hn so vi cc nc pht trin v dn c nc ta cha s dng nhiu t cho i li) v cc i tng khc 1,0%. Ga lng l loi nng lng rt tin li cho s dng, hin Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
9

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

ti mi chim 1,7%, trc nm 2002, phi nhp khu 100%, nay sn xut trong nc chim 70%, tng lai khng ch cung cp cho tiu dng trong nc m cn xut khu. Tiu dng ga lng ch yu cho dn c (chim 58,7%), cho sn xut 37,3%, cho dch v gn 2,9%, cc i tng khc trn 1%. Kh thin nhin l loi nng lng mi c s dng nc ta, c tim nng ln t khai thc trong nc, nhng hin ti mi chim 7,3% tng tiu dng nng lng, ch yu cung cp cho pht in v sn xut ga lng. V i tng s dng nng lng, nu tng tiu dng nng lng cui cng (Khng k tiu dng cho sn xut in v ga lng) l 100%, th tiu dng cho sn xut chim 47,3%, tiu dng cho dch v chim 30,8%, tiu dng cho dn c chim 21,1% v cho cc i tng khc chim 1,4%. So vi cc nc ang pht trin th tng nng lng tiu dng cho sn xut v dch v ca nc ta cn chim t trng thp, cc nc ang pht trin thng c mc tiu dng cho sn xut ph bin t 50-52%, cho dch v khong 30-32% v cho tiu dng dn c trn di 15%. V sn xut v nhp khu nng lng, trong tng nng lng tiu dng th 63,5% l sn xut trong nc v 36,5% l nhp khu, trong ton b xng du, mt ngun nng lng ch yu, quan trng phi nhp khu 100%, do d b ng khi th trng xng du th gii bin ng, c th nh tng gi trong thi gian gn y. T tnh hnh sn xut v tiu th nng lng ca nc ta hin nay, cho thy: Nng lng c s dng ca nc ta cn mc thp, bnh qun u ngi khong 13.800 MegaJun, ch bng 78,5% mc bnh qun u ngi ca th gii nm 1998. C cu trong tiu dng nng lng cn kh nhiu bt cp, c bit l cc ngun nng lng sch nh in, ga mi chim 13%, cc ngun nng khng sch chim 87%, ng lu l than chim 34,8%, cc ngun nng lng khc chim 9%[1]. T trng tiu dng cho sn xut v dch v cn chim t trng thp v tng chm hn nhp tng v sn xut kinh doanh ca 2 khu vc ny. iu ny bo trc tnh trng mt cn i trong cung cu nng lng v hin tng thiu nng lng cho sn xut v dch v s xy ra, c bit l cc ngun nng lng sch nh Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
10

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

in, ga. Ngun nng lng nc ta cn ph thuc vo nhp khu, do cha c cng nghip lc du, nn 100% du m khai thc phi xut khu, ri li nhp khu 100% xng du cho tiu dng trong nc. y l nghch l va lm cho ngun nng lng trong nc thiu tnh ch ng vng chc, va lm gim hiu qu kinh t ca sn xut, kinh doanh trong ngnh nng lng. Bng I.6: T l s dng cc sn phm du trong cc ngnh ngh nm 2003 Cng nghip Giao thng Nng nghip Thng mi & dch v cng cng Dn c 34% 99% 84% 58% 2% Ngun: IEA (2005a,b) 2.2 S lc bin ng ca gi xng du Vit Nam trong vi nm tr li y T nm 2005 n cui nm 2007 th gi xng du trong nc cng bin ng tng nhng mc tng ny vn thp hn so vi th trng th gii l do chnh sch tr gi b l ca Nh Nc. Vic tng gi l do Nh Nc quyt nh v cng b. V d nh bin ng ca gi du DO t nm 2005 n u nm 2008 th hin qua bng sau: Bng 1:Bin ng gi du DO t nm 2005 n nay n v tnh: ng/lt

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

11

TRNG H KINH T V QTKD Thi gian gi mc gi 17/08/2005 27/04/2006 27/04/2006 09/08/2006 09/08/2006 01/2007 01/2007 - 22/11/2007 22/11/2007 25/02/2008 25/02/2008 n nay (Ngun tng hp t bo tui tr) Gi

KINH T VI M

7.500 7.900 8.600 8.700 10.200 13.900

Mc quan trng l vo ngy 25/02/2008. Gi xng du c Nh Nc cho th ni theo gi th trng. Theo ngh inh 55 th gi xng du c giao cho doanh nghip t ch trong kinh doanh. T thi im ny cc doanh nghip nhp khu, kinh doanh xng du chnh thc nhn quyn ny, ng ngha vi vic doanh nghip v ngi dn phi chp nhn sng chung vi bin ng ca th trng th gii v sau ngy 25/02 th gi xng du c th l: Xng A92 tng t 13.300/lt ln 14.500/lt Xng A95 tng ln 14.800/lt Du Diesel 0,25S tng t 10.200/lt ln 13.900/lt Du madut tng t 8.500/lt ln 9.500/lt Du Diesel 0,5S tng ln 13.950/lt 2.3 nh gi tc ng ca gi xng du i vi nn kinh t Vit Nam Tc ng ca vic tng gi xng du n nn kinh t Vit Nam ch yu trong cc lnh vc: 2.3.1. Hot ng xut khu khong sn, nhin liu Trc khi chu nh hng ca cuc khng hong ti chnh ton cu, sn phm du th xut khu ch tng nh trong my nm u ca giai on 2001 2006 sau gim dn. S st gim l do cc m du cn kit trong khi vic thm d v mua cc m du mi ca cc nc khc khng my tin trin khi xy ra suy thoi. Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
12

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

Nhiu nn kinh t ln bt u t Nht, Nga, EU lm vo tnh trng suy thoi, M chnh thc lm vo suy thoi t thng 12/2007 th gi du th st gim mnh cng vi l nhu cu xy dng i xung nh hng ti mt hng du ca Vit Nam, ang t ngng cao xung cn 50 USD/thng. Kinh t th gii bc vo giai on suy thoi khin gi du gim mnh, gi du gim tc ng n ngun thu t du m Vit Nam. Tuy khng chu nh hng v th trng nhng chu nh hng v gi. Kim ngch xut khu nhm ny trong nm 2008 t gn 5 t USD gim 40,1% tng ng 3,35 t USD, trong gim do gi gim 4,83 t USD v tng do lng khong 1,48 t USD. Lng du th xut khu nm 2008 l 14,5 triu tn v bt u gim t nm 2009 xung cn 12 triu tn, nm 2010 cn 11 triu tn tng ng vi vic lm gim kim ngch t 11,3 t USD nm 2008 xung cn 7,2 t USD nm 2009, 6,6 t USD nm 2010. Mc gi d tnh d tnh s giao ng mc trung bnh khong 70 80 USD/thng, thp hn 22 USD/ thng so vi gi bnh qun xut khu nm 2008. V than , cng s gim dn do ch trng kim sot cht ch xut khu ti nguyn, mc xut khu than duy tr 23 triu tn nm 2008 xung mc 20 triu tn nm 2009 v 18 triu tn nm 2010. D kin kim ngch nm 2010 t 1,5 t USD. 2.3.2. Hot ng xut khu nng, lm, thy hi sn Cha bao gi nhng ch phng tin nh bt thy hi sn phi vt v trc cn bo gi nh hin nay. Xng du tng gi ko theo hng lot dch v ngh bin tng theo gy bt li cho nhng ngi sng bng ngh khai thc bin. Hin c khng t phng tin khai thc xa b phi ngng hot ng. Thng 1 nm 2007 gi du tng ln 8.700/lt, ngy 22/11/2007 tng vt ln 10.200/lt (tng 17%) v n 25/02/2007 tng ln 13.900/lt ch mt nm m gi du tng ln 59,77% khng ch mi ngi ng ngng m cn gp phn y nhng phng tin ln ng dn khai thc ngh bin lm vo tnh trng tin thoi lng nan. Bit rng mt hng xng du l mt hng rt quan trng trong ngh i bin, v vy khi tng gi xng du tc ng dy chuyn n nhiu mt hng khc. Sau y l in hnh 3 tnh Sc Trng, Bc Liu v C Mau v ni kh ca ng dn sau khi gi du tng ln 13.900/lt: Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
13

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

Nhng tc ng ny bt u bc l t gia thng 9 nm 2008, xut khu chng li gi xut khu cc mt hng nng sn u gim so vi cc thng trc, tng kim ngch xut khu nng, lm, thy sn thng 9/2008 t 1,45 t USD tng 32,6% so vi thng 9/2007 v gim 11% so vi thng 8/2008. 2.3.3. Tc ng ca gi xng du i vi ngnh giao thng vn ti * Ngnh vn ti ng st Ngnh vn ti ng st lao ao v chi ph nhin liu tng. Theo ng Nguyn Hu Tuyn, trng ban vn ti, tng cng ty ng St Vit Nam th trong vn ti ng st, chi ph nhin liu ca ton ngnh l 610 t ng, nay i ln 800 t ng. Nguyn nhn do gi du tng t 10.200 ng ln 13.900 ng/lt, tng 36%. Trong bi cnh ny, gi thnh vn ti ng st b y ln buc tng cng ty phi tnh ton cn i li gi cc. Hin nay, ngoi vic yu cu cc n v thnh vin thc hin trit tit kim, ct gim ti a chi ph, tng cng ty cng ang tnh ton iu chnh gi cc vn ti hnh khch v hng ha. Bi l gii php m bo kinh doanh vn ti khng b l. M ci kh ca ngnh ng st l v tu khch th bn trc vi di ngy, cn cc vn ti hng ha th k hp ng c nm vi cc ch hng. Vic thng tho li vi cc ch hng l khng d. Hin tng cng ty ang nghin cu iu chnh gi v, gi cc cho hp l. Tuy nhin khng th tng ngay mt lc 20% nh gi nhin liu. Trc mt gi cc vn ti ng st ch c th tng khong 7%. * Ngnh vn ti ng b Trc sc p ca vic tng gi xng du th vic tng gi v, gi cc vn ti l chuyn sm mun, v ngi dn buc phi chi thm tin cho vic i li v vn chuyn hng ha. Th d nh ti quy v ca bn xe min ng vo ngy 5 thng 3, cc bng nim yt gi th gi cc c b gi cc mi dn chng ln. Vic tng gi v xut hin ng lot cc tuyn t TP HCM i cc tnh Ninh Thun, Nng, Nha Trang, Bnh nh, H Ni vic tng gi v trn l ng theo nhn nh ca nhiu ngi; tuy nhin, cc doanh nghip ch vic dn bng gi mi m khng thng bo, gii thch lm nhiu hnh khch bc dc. Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
14

TRNG H KINH T V QTKD 2.3.4. Nhm hng cng nghip ch bin

KINH T VI M

Vi than, nm 2005, Tng cng ty Than Vit Nam t mc tiu t li nhun sau thu l 815 t ng. Qua 2 ln tng gi xng du vo thng 3 v thng 7 va qua, chi ph sn xut than tng thm 169 t ng, khong 1,6 2,4% so vi tng gi thnh v chi ph ca ngnh. Cng vi ln ny th tc ng tng thm khong 1,76%. Theo , li nhun ca ngnh than s gim khong 75 t trong nhng thng cui nm. Vi ngnh in, k hoch li nhun sau thu nm 2005 l 679 t ng. Qua 2 ln iu chnh trc, chi ph ca ngnh in tng thm 432 t ng, khong 0,79 1,3%. Vi ln ny, tc ng n gi thnh tng khong 1,08%, 1i nhun ca ngnh t nay n cui nm gim khong 136 t ng v n cui nm th li nhun sau thu c cn 111 t ng. Vi xi mng, li nhun ca ngnh xi mng nm 2005 c t 340 t ng. 2 ln iu chnh gi xng du trc lm tng 110 t chi ph. Ln ny chi ph c th tng thm 35 t ng, trong ring xi mng H Tin II do ch yu c u vo l mazut nn chi ph tng thm khong 20 t ng. Vi gi thp, d bo tc ng lm tng gi khong 0,3%. Gi thp d bo s c gi mc khong 8 triu ng/tn. Theo Th trng Trn Vn T, y l mc gi kh thi v cha thy du hiu vt mc gi ny. Gi xng du tng cng s tc ng tiu cc v mt tm l. Nh chng ta bit yu t tam l lun gy phn ng dy chuyn i gi ca cc hng ha, dch v khc i vi dn chng theo vng lun chuyn tip theo. Tc ng tm l ny trn thc t li xy ra vi th trng Vit Nam thng cao hn rt nhiu so vi nhng d liu. 2.3.5. Tc ng xu n kim ch lm pht Theo cng thc tnh ton ca B Ti chnh, gi xng du c iu chnh tng 12% nh thi gian qua s tc ng n lm pht t 1,5% - 2%. Tuy nhin, nhiu kin lo ngi, nn kinh t v m c th s khng gi c s n nh khi gi xng du iu chnh lin tip. Trn thc t, cc doanh nghip ang chu nhiu sc p, nn khi u vo cc mt hng thit yu ca sn xut tip tc tng cng c ngha Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
15

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

l kh khn s chng kh khn. Nh vy, Nh nc c nn a gii php kim gi gi xng du hay khng, d cha hi t cc yu t phi ban hnh quyt nh hnh chnh can thip? Cc chuyn gia kinh t u cho rng, c quan qun l nh nc cn theo di cht ch din tin gi xng du trn th gii iu hnh gi bn xng du trong nc. ng thi, c quan qun l phi coi trng vic tng cng kim sot cht ch th trng, trnh tnh trng t nc theo ma, tng gi cc mt hng tiu dng thit yu khc. Theo i biu Hunh Minh Tip - Ph trng on BQH kha XIII tnh Cn Th, cng vi cc gii php qun l th trng trnh vic tng gi n theo xng du, c quan qun l nh nc cn kin quyt x l nghim khc vic gm hng u c trc gi tng gi ca khng t ca hng, i l bn l xng du thi gian va qua, gy nh hng khng tt ti th trng xng du v tm l ca th trng ni chung. Bn cnh cng cn tnh n cc phng n thu nu gi xng du th gii tip tc bin ng tng n nh gi c hng ha. Trong tnh hnh gi c hin nay, nu tip tc gi tng ln na s nh hng trc tip ti sn xut kinh doanh cng nh i sng ca ngi dn. Lin B nn c xut trnh Chnh ph c chnh sch... v tham gia vic iu tit gi n nh c gi c, m bo c sn xut v i sng ca ngi dn trong tnh hnh hin nay - B Hunh Minh Tip cho hay. Trong khi , l gii v vic gi nguyn thu nhp khu xng du iu chnh tng gi bn l trong nc trong bi cnh hin nay, Cc trng Cc qun l gi, B Ti chnh - ng Nguyn Tin Tha khng nh, ln tng gi xng du hm 28/8/2012 c tnh ton, cn nhc k lng, trn c s thc t ngn sch, s chia s chung ca c nh nc, doanh nghip v ngi tiu dng. Nu gi xng du th gii tip tc bin ng tng, B ti chnh s s dng cc bin php tng hp i vi gi xng du, tng cng phi hp vi B Cng thng qun l gi th trng n nh v m, kim sot lm pht./.

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

16

TRNG H KINH T V QTKD Phn 3: KT LUN V KIN NGH 1. Kt lun

KINH T VI M

Trc din bin ca gi du th th gii trong vi nm tr li y, c bit l gn y gi du th vt mc 100 USD/thng gy sc p i vi gi xng du trong nc. Trong khi Vit Nam l nc nhp khu 100% xng du thnh phm th vic bao cp, tr gi i vi xng du s tn mt khong ch ph rt ln. Thay v bao cp b l xng du th khong tin ny c th s dng cho vic h tr cc i tng b tc ng trc tip khi gi xng du tng nh: h tr ng dn, ng bo vng su, vng xa, vng dn tc thiu s, din chnh sch V vy khi Nh nc th ni gi xng du theo gi th trng, cho cc doanh nghip kinh doanh xng du t quyt nh gi l iu hp l. Tuy nhin khi gi xng du c th ni nh hin nay th n cng c nhiu mt li v mt hi m nhng mt hi ny c tc ng khng nh n cc ngnh ngh nh: ngnh khai thc thy hi sn, ngnh giao thng vn ti i vi cc ngnh thy hi sn th khi gi xng du tng lm cho chi ph ca ngnh ny tng cao. Trong khi gi cc sn phm khai thc c khng tng hoc tng rt t do s p gi ca thng li b l cho chi ph ca cc chuyn i thu mua. Tuy chnh ph c mt s bin php, chnh sch nhng ngnh vn cn rt nhiu kh khn. Cn ngnh giao thng vn ti cng b tc ng khng nh trong t tng gi xng du ngy 25/2/2008. Gi xng du tng cao lm cho chi ph vn chuyn hnh khch, hng ha tng ln rt cao cn gi cc vn chuyn th khng th tng t ngt m phi tng t t khng gy sc i vi khch hng. Vic tng gi cc l chuyn sm mun, tuy nhin ngnh giao thng vn ti cn thc hin nhiu bin php gim chi ph b li phn no chi ph nhin liu tng cao nh hin nay. 2. Kin ngh Gi xng du tng cao th vn chi ph nhin liu ca ngnh khai thc thy hi sn v giao thng vn ti i ln rt cao th khng ring cc chnh sch ca Nh nc, ngnh cn phi tm mi bin php gim tc ng xu ca vic gi xng du tng. Sinh vin: H Hng Giang Nhm 7
17

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

+) i vi chnh ph th chnh ph cn c nhiu bin php tch cc hn: - Tm hiu nhng kh khn ca nhng i tng b nh hng khi gi xng du tng a ra nhng chnh sch ph hp. - y mnh xy dng nh my lc du Dung Qut sm a vo vn hnh. Tng cng u t xy dng cc nh my lc du khc Vit Nam sm tr thnh nc khng phi nhp khu xng du thnh phm v tng lai tr thnh nc xut khu xng du. - Tm v nghin cu cc ngun nng lng thay th du m nh: nng lng sinh hc, nng lng nguyn t - Tng cng v qun l xng du, trnh trng hp tng gi bt hp l ca cc doanh nghip kinh doanh xng du v c nhng hnh thc x l thch ng khi cc doanh nghip ny vi phm. +) i vi ngnh khai thc thy hi sn v giao thng vn ti th cn c nhng bin php nh sau: - Tm cch tit kim nhin liu nh thay th ng c tn nhiu nhin liu bng ng c tn t nhin liu. - Ngnh khai thc thy hi sn cn y mnh thm d ng trng cho vic khai thc c hiu qu hn. - Tm thm u ra vi gi cao cho cc sn phm khai thc b li phn no chi ph xng du.

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

18

TRNG H KINH T V QTKD

KINH T VI M

DANH MC TI LIU THAM KHO http://www.petrolimex.com.vn http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?TopicID=125 http://www.nld.com.vn/tintuc/kinh-te/219080.asp http://vnexpress.net/vietnam/kinh-doanh/2008/02/3B9FF970 http://tintuc.timnhanh.com/kinh_te/thi_truong/20080326/35A74414 http://www.vietbao.vn/trang-ban-doc/xang-dau-tang-gia-nhieu-nganh-laodao/10916701/478

Sinh vin: H Hng Giang

Nhm 7

19