P. 1
gaanoon-assaasee

gaanoon-assaasee

|Views: 1|Likes:
Published by Ibrahim Saeedh

More info:

Published by: Ibrahim Saeedh on Nov 05, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/04/2012

pdf

text

original

uv

 
   
II 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ެ
ގ
ާ
ޔ
ް
އިރ
ޫ
ހ
ް
މ
ު
ޖ
ެ
ގ
ޭ
ޖ
ް
އ
ާ
ރި ހ
ެ
ވި ދ

ީ ސ
ާ
ސ
ަ
އ
ު
ނ
ޫ
ނ
ާ
ޤ
 








1429
2008
   
III 

 
 
 
ުބީތުރަތ ެގުކަތާދްއާމ


ުރަބްނަނ ާޙްފަޞ

ީޚުރުސ

ާދްއާމ


ަރުފ ުބާބ ަމަތ



ްނުތިޔްއަރ ،ިއާމަކިރެވ ަލްއިމައ ،ިއާތަލުއަދ


1
ީސާސައުނޫނާޤ
1 .
1
ާޔްއިރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރިހެވިދ
2 .
1
ުދްއަޙަރަސ ެގޭޖްއާރިހެވިދ
3 .
2
ުރާބ ެގްނުތިޔްއަރ
4 .
2
ުރާބ ެގުމުދެހުނޫނާޤ
5 .
2
ުރާބ ެގުމުގްނިހ ްނަކިރެވ
6 .
2
ުދަޢ ުރާބ ެގުމުރުކްމިއާޤ ު ފާޞްނިއ ުލ
7 .
2
ުތަދާޔިސ ެގީސާސައުނޫނާޤ
8 .
2
ްތިޔްއަރިހެވިދ
9 .
3
ްނީދ ެގުތަލުއަދ
10 .
3
ީމުއަޤ ްސަބ
11 .
3
ަދިދ ީމުއަޤ
12 .
IV 

3
ާސިއަފ ެގޭޖްއާރިހެވިދ
13 .
3
ްށަރ ާރުކްނަކިރެވ
14 .
3
ްސަވުދ ީމުއަޤ
15 .






ުބާބ ަނަވެދ


ްނަކްނަވިނިމ ިއާކަތުޤްއަޙ ީސާސައ


4
ްނުނިދްށޮކުރަވަށަކ ްއަތުޤްއަޙ
16 .
6
ްނުރުކުނުތާފަތ
17 .
6
ުބިޖާވ ެގުތަލުއަދ
18 .
7
ާވުނ ިއަފިވެރުކާނަމ ްނަކްނަވިނިމ ެގުމުރުކ ްނަކްނަކ
19 .
7
ް ނަކަމަހަމަހ
20 .
7
ުޤްއަޙ ެގުމުރުހިރިދ
21 .
7
ްނުރުކްތަޔާމިޙ ިށެވާމިތ
22 .
8
ްއަތުޤްއަޙ ީޢާމިތްޖިއ ިދައ ީދާޞިތްޤިއ
23 .
8
ްނުޅުއިރިދ ީތާޒ
24 .
9
ްނުވުރުކުންތަކްއަސަމ ްނުމަކަދަގ ،ިއާމުރުކުނިތެވުޅައ
25 .
9
ިއާޤްއަޙ ެގުމުނިދުޓޯވ ުޤްއަޙ ެގުމުލިތަމިރުކ ްށަކަތުބާޚިތްނިއ
26 .


9
ްނަކްނަވިނިމ ެ ގުމުރުކުޅާފުލާޔިޚ
27 .
10
ްނަކްނަވިނިމ ެގުމަކިރެވްސޫނ
28 .
10
ްނަކްނަވިނިމ ެގުމުނިދ ުތާމޫލުޢަމ ިއާމުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ
29 .
10
ިއާކަތީޓާޕ ީސާޔިސ ، ިއާކަތާޔްއިޢްމަޖ ، ްނަކްނަވިނިމ ެގުމުދެހ ްއަތްތަޢާމަޖ
30 .
11
ުޤްއަޙ ެގުމުރުކުލާތުޅަހ
31 .
11
ްނަކްނަވިނިމ ެގުމުޅުއެވްއެއ
32 .
11
ުޤްއަޙ ެގުމުރުކިރެތާކްއަރ ުރުބައ ިއާމަނ
33 .
11
ުޤްއަޙ ެގުމުރުކްމިއާޤ ާލިއާޢ ިއާމުރުކިނެވިއަކ
34 .
11
ަޞްއާޚ ިއާންނުހީމ ީވްސަވުދ ްނުރުމުޢ ިއާންނީދުކ ެގާރުފަޅ ިއާންނީދުކަޑުކ
ާވްނުނޭބ ްށައީހެއ ްނަކިރެތާކްއަރ ަޞްއާޚ ޭބިލ ްށަންނުހީމ
35 .
12
ުޤްއަޙ ެގުމުނެގނުއ
36 .
12
ުޤްއަޙ ެގުމުރުކްތަކްއަސަމ
37 .
13
ުޤްއަޙ ެގުމުބިލ ްނަޝްނެޕ
38 .
13
ުޤްއަޙ ެގުމުޅުއ ެވިރެވިއަބ ިއަގުމަކްނަކ ީފާޤަޘ
39 .
14
ުޤްއަޙ ެގުމުޅުގްނެގ ާދުމ ިއާމުދޯހ ާދުމ
40 .
14
ިއާމުރުކުރުތަފުރުތަދ ްނަކްނަވިނިމ ެގުމުވިރެވްނަޒަވ
41 .
15
ުދަޢ ްނުރުކްތަޢީރަޝ ުކެއާމަކަމާހ ިއާމަކިރެވުލ
42 .
16
ުދަޢ ްނުޅެއްއަތުޅަވަޔިފ ީރާދިއ ުކެއާމަކިރެވުލ
43 .
17
ާމްނިޒ ީޞްޚަޝ
44 .
17
ްނުރުކުނުދްނަބ ިއާމުރުކުނުރަޔްއަހ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ
45 .
17
ުރާބ ެގުމުރުކުދްނަބ ،ިއާމުރުކުރަޔްއަހ
46 .
17
ްނުލުތައ ާދުމ ިއާމުރުކްސާފ ިއާމުޓްއެހެފިހ
47 .
VI 

18
ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހީމ ޭވެރުކުދްނަބ ިއާންނުހީމ ޭވެރުކުރަޔްއަހ
48 .
19
ްނުރުކްނަވިނިމ ްނުހީމ ޭވެރުކުތަމުހުތ ްށަށުކްށުކ
49 .
19
ްނުރުކ ާވުޢަދ ްށޮކުޤީޤުޙަތ ްއަތަލަސްއަމ ްށަހަވައ
50 .
19
ާވިއަ ފިލުފުއ ާވުޢަދ ެގުމަކިރުކ ްއެށުކ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހީމ
51 .
21
ިކެހ ާދޯހ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ،ިއާފާރިތުޢިއ
52 .
21
ްނަކިރެތީހެއ ެގްއެލީކަވ ީނޫނާޤ
53 .
21
ްނުނިދުނ ުބަދައ ީނާސްނިއާލ
54 .
21
ްނުރުކުނ ުދްނަބ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ
55 .
21
ުޤްއަޙ ެގުމުރުކުފާނުއިތްސިއ
56 .
21
ާންނުހީމ ާވިއަފިވެރުކުދްނަބ ްނުރުކުތާލަމާޢުމ ުކެއާމާރިތްޙިއ
57 .
22
ްނުނިދިބިލ ުލަދަބ
58 .
22
ާދަހ ްނުހަފ ްށަކަމަކ ާވުނ ިއަފިޅެއަޑނަކ ްށަމަކ ްއެށުކ ިއަގުނޫނާޤ
ްނުނިދުނުބަދައ ްނުކަނޫނާޤ
59 .
23
ްނުނިދުނ ުބަދައ ްށަރަހަފެދ ްށަކަށުކްއެއ
60 .
23
ްނުރުކުޢިއާޝ ްށޮކުމްނާޢ ްއަތުދިޢާވަޤ ިއާކަތުނޫނާޤ
61 .
24
ްނުނިދިބިލ ްއަތުޤްއަޙ ްނެހިނެހެއ
62 .
24
ްނުވްލިޠާބ ްއަތުނޫނާޤ ާވްޟުރާޢަތ ާކަތުޤްއަޙ ީސާސައ
63 .
24
ުޤްއަޙ ެގުމުވުނާބަތ ްށަކަތުރުމައ ީނޫނާޤ ުރިއަޣ
64 .
24
ުޤްއަޙ ެގުމުރުކާވުޢަދ ިއަކަޓްށަމުދޯހުލްއަޙ
65 .
25
ްނުވްލިޠާބ ްއަތުނޫނާޤ ާވްޟުރާޢަތ ާމަކްނަވިނިމ ިއާކަތުޤްއަޙ
66 .
25
ްއަތުބިޖާވ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
67 .
26
ްނުރުކަނާމ
68 .
VII 

26
ްށަކަތޮގ ަދަފޭވެނަގިއަޅުގިނ ްއެމަކްނަވިނިމ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ
ްނުރުކުނަނާމ ީސާސައުނޫނާޤ
69 .


ުބާބ ަނަވ ްނިތ



ްސިލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ


27
ުރާބ ެގުމުދެހުނޫނާޤ
70 .
28
ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ ްނުޅެއަޑނަކ ުދަދަޢ ެގްނުރަބްނެމ
71 .
29
ްނުރުކުބާޚިތްނިއ ްނުރަބްނެމ
72 .
30
ްއަތުޠުރަޝ ެގުމުވ ްށަކަރަބްނެމ
73 .
32
ް ޞާޞިތްޚިއ ެގުޓޯކ ުދެމާމަކުރަބްނެމ
74 .
33
ްނަކްނަކ ީވްނާރުކްތަޔާޢިރ ިއަގުތަކްއަސަމ ެގްނުރަބްނެމ
75 .
33
ްނުރުކަމާހ ްނާޔަބ ެގާސިއަފ ިއާލަދުމ
76 .
33
ްނުނިދާފުޢިތްސިއ ްނުމަކުރަބްނެމ
77 .
33
ްނުރުކުބާޚިތްނިއ ްނުރަބްނެމ ްށައިޑނޮގ ާވްސުހ
78 .
34
ުރުމުޢ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
79 .
34
ްނުރުކުރުތިއ ުތަދްއުމ ެގުރުމުޢ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
80 .
34
ްނުރުކިއަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
81 .
35
ެގްނުތިޔްއަރ ްސީއަރުބިއަނ ިއާސީއަރ ެގުހީލިޖަމ
82 .
37
ްއަތާ ސްލަޖ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
83 .
37
ްނާޔަބ ީސާޔިރ
84 .
38
ްނުލިއަވުޅުހ ްށަންނުމްނާޢ ްއަތާސްލަޖ
85 .
VIII 

38
ުދަދަޢ ީނޫނާޤ
86 .
38
ްނުނިދުޓޯވ
87 .
39
ްނުޅެއަޑނަކ ުދިޢާވަޤ ެގުމުގްނިހ
88 .
40
ެގުތޮގިގނިހ ްއަތްއަތްނަކ ެގުހީލިޖަމ ްނުރުކުޢިއާޝ ުތާމޫލުޢަމ
89 .
41
ުޒާޔިތްމިއ
90 .
41
ުލިބ ްނުވުނޮފ ާރުބނައ ްށަމުންސިވ ްނުލައ ިއާމުރުކުޤީދްޞަތ
91 .
42
ުލިބ ް ނުރުކުޢިއާޝ ިއަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސ ިއާމުވ ްށަކަނޫނާޤ
92 .
42
ްއަތާދަހާޢުމ
93 .
43
ީނޫނާޤ ުރާބ ެގުމުރެނ ްއަތުރުމައ ިއާމުދެހ ުދިޢާވަޤ ާވްނެގިބިލ ުރާބ ްނުނިދ
94 .
43
ް ނުދޯހާފަލ ްނުޓޯކްމީރްޕުސ
95 .
44
ްޓެޖަބ ީރަހައ
96 .
44
ްނުރުކުދަރަޚ ިއާމުގެނ ްސްކެޓ
97 .
45
ްނުރުކުލާވުސ ާންނުހީމ ޭބިތ ިއަގުކަތްމާޤަމ ެގުރާކުރަސ ިއާންނުރީޒަވ
98 .
46
ްނުރުކުރިޒާހ ްނުހީމ
99 .
46
ުބިއަނ ެގާ ޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ަތަވުނ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްނުމާޤަމ
ްނުރުކިކަވ
100 .
48
ުޓޯވ ެގުމަކްތެނ ުރާބުތިއ ެގްއެރަބްނެމ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ
101 .
49
ަރާސުމ ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއ
102 .
49
ްނުގެނުނ ާފްނަމ ަތަވުނ ާދިއަފ ްޒިއާޖާނ
103 .
50
ުމްނާޢްނީމައ
104 .
50
ްނުޓްއެހެލެބ ްނަކްނަކ ީތަމާލަސ
105 .



IX 

ަނަވުރަތަހ ުބާބ

ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ


50
ުރާބ ެގުމުގްނިހ ްނަކިރެވ
106 .
51
ުރުއަދ ެގުތަސާޔިރ
107 .
51
ްތޮގ ާރުކުބާޚިތްނިއ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
108 .
52
ައާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިއަގްއެހީމ ާރުކުބާޚިތްނިއ ްށަކ ްއަތުޠުރަޝ ީވްނާންނުހ
109 .
52
ުބާޚިތްނިއ ްނުވްއޭބ
110 .
53
ުބާޚިތްނިއ ީސާޔިރ
111 .
54
ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ުބިއަނ
112 .
54
ްނުމްނިނ ެގުޓޯކްމީރްޕުސ
113 .
55
ްނުރުކިއަވުހ ެގުމާޤަމ ުބިއަނ ެގާ ޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިއާއ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
114 .
55
ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ިއާކަތުރާބ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
115 .
58
ްއަތާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ
116 .
58
ެގުބިއަނ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
117 .
59
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
118 .
59
ްއަތްއަތްނަކ ޭނާވުނ ްނެގްށޮކ
119 .
60
ްނުރުކަމާހ ްނާޔަބ ެގާސިއަފ ިއާލަދުމ
120 .
60
ްނުނިދާފުޢިތްސިއ
121 .
60
ްނުވްސުހ ުމާޤަމ ެގުބިއަނ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
122 .
61
ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްނުތޮގީތުގަވ ްށަމުރުކާދައ
ްނުވިރެވުރުޛުޢ
123 .


62
ްނުވިރެވުދެމ ްނުތޮގީތުގަވ ްއެތަލާޙ ަދަފ ޭވެރުކުނ ާދައ ްއަތުބިޖާވ
124 .
62
ްނުވިރެވުދެމ ްނުތޮގީމިއާދ ްއެތަލާޙ ަދަފ ޭވެރުކުނ ާދައ ްއަތުބިޖާވ

63
ެގްއެހީމ ާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގުމަކ ާ ޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްނުތޮގީތުގަވ ުޠުރަޝ

63
ްމާޤަމ ެގުބިއަނ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިއާމާޤަމ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
ްނުވްއޭބ ްއެބާޚިތްނިއ ީސާޔިރ ާއ ްނެ ގިޅުގ ާމުވްސުހ
125 .
64
ެގުބިއަނ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިއާއާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްނުތޮގީތުގަވ ްމާޤަމ
ްނުރުކިއަވުހ ްނުހީމ ާރުކާދައ

126 .
64
ްނުލުފުއ ާމްނިޒ ެގުށުކ
127 .
64
ިއާމަކިރެތާކްއަރ ޭހެޖްނޭދ ްށަކަހީމ ާވިއަފްށޮކ ްނަކާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
ްތަޔާނިޢ
128 .





ުބާބ ަނަވްސަފ


ްސިލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ


65
ް ސިލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ
129 .
65
ްއަތުޠުރަޝ ްމިޒާލ ްނުރުހ ިއަގްނުރީޒަވ
130 .
66
ްނުރުކިއަވުހ
131 .
66
ްއަތުތަޔްއި ލޫއްސަމ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ
132 .
68
ުބިއަނަރާޑްނަބ
133 .
XI 

69
ްނުވީރާދުބާވަޖ ްސިލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ
134 .
70
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
135 .
70
ްއަތްއަތްނަކ ޭނާވުންނެގްށޮކ ުކަރަބްނެމ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ
136 .
71
ްނުރުކިކަވ ްނުމާޤަމ
137 .
71
ްނާޔަބ ެގާސިއަފ ިއާލަދުމ ްނުރުކަމާހ
138 .
71
ްނުނިދ ާފުޢިތްސިއ ްނުމާޤަމ
139 .
72
ައާރާދިއ ެމްނޮކ ެގުރާކުރަސ ްނުރުހ ުކަރީޒަވ ޭނާވުލޫއްސަމ ާކ
140 .

ުބާބ ަނަވަހ


ުރާބ ެގުމުރުކްމިއާޤ ުފާޞްނިއ ުލްދަޢ


72
ު ދަޢ ުރާބ ެގުމުރުކްމިއާޤ ު ފާޞްނިއ ުލ
141 .
73
ްނުރުކްނަކ ްށަތޮގްއެއ ާނޫނާޤ
142 .
73
ެގުކަތުޓޯކ ް ޞާޞިތްޚިއ
143 .
74
ުރާބ ެގުމުމްނިނ ްއަތަލަސްއަމ ީރޫތްސުދ
144 .
75
ްޓޯކްމީރްޕުސ
145 .
76
ުޓޯކިއަހ
146 .
76
ްނުރުކްނަޔްއަޢ ުރާޔިޑނަފަމަތްއުއ
147 .
76
ްނުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރާޔިޑނަފ
148 .
77
ްއަތުޠުރަޝ ްމިޒާލ ްނުރުހ ިއަގްނުރާޔިޑނަފ
149 .
78
ްނުރުކިއަވުހ ެގްނުރާޔިޑނަފ
150 .
78
ެގުމަކުރާޔިޑނަފ ްނުބިތިމެދ ިއަގުތަކްއަސަމ
151 .
XII 

78
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
152 .
79
ްނުރުކަމާހ ްނާޔަބ ެގާސިއަފ ިއާލަދުމ
153 .
79
ިއާމުބިތިމެދ ިއަގުމާޤަމ ްނުރާޔިޑނަފ ، ްނުރުކިކަވ ްނުމާޤަމ
154 .
79
ްއަތުނޫނާޤ ޭހެބާމުގްނިހ ްއަތުޓޯކ ،ިއާމުޅެއަޑނަކ ްޞާޞިތްޚިއ ެގުކަތުޓޯކ
ުރާބ ެގުމުދެހ
155 .
79
ްނުގްނިހ ްއަތުޓޯކ
156 .





ުބާބ ަނަވްތަހ


ްއަތްމާޤަމ ުލްއިޤަތްސުމ ިއާކަތްނަޝިމޮކ ުލްއިޤަތްސުމ



ްނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލަޝީޑުޖ


80
ްނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލަޝީޑުޖ
157 .
80
ްތޮގ ާވްނެގިވެލުކެއ ްނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލަޝީޑުޖ
158 .
81
ްއަތުރާބ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
159 .
82
ީޑުޖ ްނުލިއަވަލުކެއ ްނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލަޝ
160 .
83
ުތަދްއުމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލަޝީޑުޖ
161 .
83
ްނުނިދާފުޢިތްސިއ ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލަޝީޑުޖ
162 .
83
ްނުނިދުޓޯވ ިއާދަދަޢ ީނޫނާޤ
163 .
84
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
164 .
84
ްނުރުކިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
165 .
XIII 

84
ްނުރުކިއަވުހ
166 .



ްނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ

84
ް ނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ
167 .
85
ްށަމަކުރަބްނެމ ،ިއާދަދަޢ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ
ްނުރުކްނަޔްއަޢ
168 .
86
ުޠުރަޝ ެގުމަކުރަބްނެމ
169 .
87
ްއަތުރާބ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
170 .
88
ްނުނުގ ިއާމުގެނުޓޯވ
171 .
88
ާވުކަޝ ޭހެބާބާޚިތްނިއ
172 .
89
ުތަދްއުމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ
173 .
89
ްނުނިދާފުޢިތްސިއ ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ
174 .
89
ްނުނިދުޓޯވ ިއާދަދަޢ ީނޫނާޤ
175 .
89
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
176 .
89
ްނުރުކިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
177 .
90
ްނުރުކިއަވުހ
178 .

ްނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ


90
ްނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ
179 .
91
ްށަމަކުރަބްނެމ ،ިއާދަދަޢ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ
ްނުރުކްނަޔްއަޢ
180 .
XIV 

91
ުޠުރަޝ ެގުމަކުރަބްނެމ
181 .
91
ްއަތުރާބ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
182 .
94
ުތަދްއުމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ
183 .
94
ްނުނިދާފުޢިތްސިއ ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ
184 .
95
ްނުނިދުޓޯވ ިއާދަދަޢ ީނޫނާޤ
185 .
95
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
186 .
95
ްނުރުކިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
187 .
95
ްނުރުކިއަވުހ
188 .


ްނަޝިމޮކ ްސްޓިއަރ ްނަމުއިހ


96
ްނަޝިމޮކ ްސްޓިއަރ ްނަމުއިހ
189 .
96
ްނަމުއިހ ްށަމަކުރަބްނެމ ،ިއާދަދަޢ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްޓިއަރ
ްނުރުކްނަޔްއަޢ
190 .
97
ުޠުރަޝ ެގުމަކުރަބްނެމ
191 .
97
ްއަތުރާބ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
192 .
98
ުތަދްއުމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްޓިއަރ ްނަމުއިހ
193 .
98
ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްޓިއަރ ްނަމުއިހ ްނުނިދާފުޢިތްސިއ
194 .
98
ްނުނިދުޓޯވ ިއާދަދަޢ ީނޫނާޤ
195 .
98
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
196 .
98
ްނުރުކިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
197 .
99
ްނުރުކިއަވުހ
198 .
XV 


ިޓްނެއ - ްނަޝިމޮކ ްނަޝްޕަރޮކ


99
ިޓްނެއ - ްނަޝިމޮކ ްނަޝްޕަރޮކ
199 .
100
ިޓްނެއ - ،ިއާދަދަޢ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްނަޝްޕަރޮކ ްށަމަކުރަބްނެމ
ްނުރުކްނަޔްއަޢ
200 .
100
ުޠުރަޝ ެގުމަކުރަބްނެމ
201 .
100
ްއަތުރާބ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
202 .
101
ިޓްނެއ - ުތަދްއުމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްނަޝްޕަރޮކ
203 .
102
ިޓްނެއ - ް ނުނިދާފުޢިތްސިއ ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްނަޝްޕަރޮކ
204 .
102
ްނުނިދުޓޯވ ިއާދަދަޢ ީނޫނާޤ
205 .
102
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
206 .
102
ްނުރުކިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
207 .
103
ްނުރުކިއަވުހ
208 .

ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ


103
ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ
209 .
103
ް ނުރުކްނަޔްއަޢ ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ
210 .
103
ުޠުރަޝ ެގްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ
211 .
104
ްއަތުރާބ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
212 .
105
ްނުރުކުޓޯޕިރ
213 .
105
ްނުރުކްޓިޑޮއ ްސީފޮއ ެގްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ
214 .
105
ުތަދްއުމ ެގުމާޤަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ
215 .
XVI 

106
ްނުނި ދާފުޢިތްސިއ ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ
216 .
106
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
217 .
106
ްނުރުކިކަވ ްނުމާޤަމ ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ
218 .
106
ްނުރުކިއަވުހ
219 .


ްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ


106
ްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ
220 .
107
ްނުރުކްނަޔްއަޢ ްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ
221 .
107
ުޠުރަޝ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ
222 .
108
ްއަތުރާބ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ
223 .
109
ްނުރުކުލާވަޙ ާކަތާރަފ ްނެހެއ ްތަކްއަސަމ
224 .
110
ެގުމާޤަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ ުތަދްއުމ
225 .
110
ްނުނިދާފުޢިތްސިއ ްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ
226 .
110
ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސުމ
227 .
110
ްނުރުކިކަވ ްނުމާޤަމ ްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ
228 .
111
ްނުރުކިއަވުހ
229 .

ުބާބ ަނަވްށައ



ްނުގްނިހ ްއަތާރިއާދ ީރާދިއ ްނުލޫޞުއ ީޒަކުރަމާލ


111
ްނުލޫޞުއ ީޒަކުރަމާލ ްނުގްނިހ ްއަތާރިއާދ ީރާދިއ
230 .
XVII 

111
ްނުރުކުބާޚިތްނިއ ްއަތްލިސްނުއަކ
231 .
112
ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
232 .
113
ްނުދެހ ްއަތުދިޢާވަޤ ިއަގޭރެތެގުމިއ ެގުނޫނާޤ
233 .
113
ްނަކްނަކ ީލާމ
234 .
113
ުރާބ ެގުމުވާމްނިޒ ްށަޏްނަރަދ ިއާމުރުކުކްލިމ ާދުމ
235 .

ުބާބ ަނަވަވުނ


ީތަމާލަސ ްއަތްތަމުދިޚ


113
ްނުރުކްމިއާޤ ްއަތްތަމުދިޚ ީތަމާލަސ
236 .
114
ްއަތުބިޖާވ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
237 .
114
ް ނުވާބަތ ްށަނޫނާޤ
238 .
114
ުރާބ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ ަންނޮއ ްށަޗްއަމ ެގުކަތްތަމުދިޚ ީތަމާލަސ
239 .
114
ްނުގްނިހ ިއަގުތޮގ ެގްއެކަތްތަމުދިޚ ިކަވިކަވ
240 .
114
ީތަމާލަސ ޭހެބ ާކަތްތަމުދިޚ ، ީޓިމޮކ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
241 .
115
ްނުވީރާދުބާވަޖ ްނުރީޒަވ
242 .
115
ްތަމުދިޚ ެގްނިއަފިސ
243 .
115
ްތަ މުދިޚ ެގްނުހުލުފ
244 .
116
ްނުވުނާބަތ ްށަރުމައ ީނޫނާޤުރިއަޣ ިއާމުރުކުނ ުރުމައ ީނޫނާޤުރިއަޣ
245 .
116
ް ނުރުކުލަމަޢ ުކެއާމަކަމަހަމަހ
246 .




XVIII 

ުބާބ ަނަވަހިދ


ްއަތާވުޢަދ ިއާކަތާމްނިޒ ީލާމ ،ިއާމަކިރެވުކްލިމ ެގުތަލުއަދ


116
ިތެކަތ ޭދޯހ ްށަތަލުއަދ ިއާޗްއެކަތ ާވި އަގުކްލިމ ެގުތަލުއަދ
247 .
117
ިތެކަތ ިރުހުގައ ިރުހ ިއަފިދެފުއ ްނުތޮގީޢީބަޠ ،ިއާމަގްއެއ ،ިއާޑނަކ
248 .
117
ާދުމ ާވުނ ުކަޔިރެވުކްލިމ ީނޫނާޤ
249 .
117
ްއަތްތާލަމާޢުމ ާގްނިހ ްނުތޮގޭޅުގ ާލަދުމ ެގުތަލުއަދ
250 .
118
ްއެއަބ ްސެވްއެއ ެގުދްއަޙަރަސ ެގޭޖްއާރ ްށަކަތާރަފ ްސެވްއެއ ެގުރޭބ
ްނުނިދ ްށަކަތްނުނޭބ ީރަކްސަޢ ،ިއާމުނިދުންށޮކުކްލިމ
251 .
118
ަދ ިއަގުމަނ ެގުތަލުއަދ ްނުތަގިބިލ ާވުޢަދ ،ިއާމުރުކާވުޢ
252 .

ުބާބ ަނަވަރާގެއ



ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ިލްއުކ


119
ިލްއުކ ެގުލަކްއަރުނ ުތަލާޙ ްނުރުކްނާލުޢިއ
253 .
119
ިއަގުރާރަޤ ޭހެޖްނާނަމިހ ްއަތްއަތްނަކ
254 .
119
ުދޫދުޙ ެގުރާރަޤ
255 .
121
ްނުރުކުޢިއާޝ ުރާރަޤ
256 .
121
ުރާރަޤ ެގްނުތިޔްއަރ ްށަހީލިޖަމ ްނުޅެހަށުހ
257 .
122
ާރާރާޤ ް ނެގިޅުގ ޭ ދެފުއ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ްއެތޮގ ްނުޅެއަޑނަކ
258 .
122
ެގުރާރަޤ ުތަދްއުމ ްނުވަމަހ ަތަވުނ ުރާރަޤ ްނުރުކްލިޠާބ
259 .
XIX 

123
ްނުރުކްނާލުޢިއ ްނަކުނުމިނ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ިލްއުކ
260 .

ުބާބ ަނަވަރާބ


ްނުރުކުޙާލްޞިއ ީސާސައުނޫނާޤ


123
ިއ ީސާސައުނޫނާޤ ްޞ ްނުރުކުޙާލ
261 .
123
ްނުރުކުޤީދްސަތ ްލިބ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
262 .
124
ްނުރުކުޢިއާޝ ުނޫނާޤ ިއަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސ
263 .
124
ަންނެފުނ ަންނެފ ެގްނުތިޔްއަރ ުދެމާކަލިބ ާރުކުނުޤީދްސަތ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
ްނުގެނ ްއެޓޯވ
264 .
125
ުލިބ ްނުވްލިޠާބ
265 .
125
ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާނަމިހ ިއަގުލިބ
266 .
125
ުތުގަވ ޭނާވުނ ްނެގްސެނެގ ުޙާލްސިއ ްށައ ީސާސައުނޫނާޤ
267 .

ުބާބ ަނަވަރޭތ



ްނުރުކަނާމ ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށައީސާސައުނޫނާޤ


125
ުރާބ ެގީސާސައުނޫނާޤ
268 .
126
ް ނުވަޙްއަޞ ްއަތުނޫނާޤ ާދްނުމެވެރުކުލަމަޢ
269 .
126
ްނަކްނަކ ާވިއަފިއަގނިހ ްނުށަދ ެގުކަތުނޫނާޤ ާވްލިޠާބ
270 .
126
ު ދިޢާވަޤ ާދަހ ްނެގިބިލ ުރާބ ްނުނޫނާޤ
271 .
XX 

126
ް ނުޅެއަޑނަކ ުޚީރާތ ިއާތަދްއުމ ،ިއާރުމުޢ
272 .
126
ްއަތީޚުރުސ
273 .
126
ްނުރުކަނާމ
274 .


ުބާބ ަނަވަދާސ

ުބާބ ޭހެބާކަތްއަތްނަކ ީލާޤިތްނިއ


131
ްނުރުކުލަމަޢ ްށަބާބިމ
275 .
131
ްނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ
276 .
132
ްސްނަޝްކެލިއ ްނުވްސުހ ްމާޤަމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ
277 .
133
ްއަތުޠުރަޝ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ
278 .
133
ްސްނަޝްކެލިއ ެގުނަޝިމޮކ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ
279 .
133
ުތަދްއުމ ެގުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ
280 .
133
ްނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލަޝީޑުޖ
281 .
135
ްޓޯކްމީރްޕުސ
282 .
136
ްށަޓޯކްމީރްޕުސ ްނުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރާޔިޑނަފ
283 .
136
ުތަދްއުމ ެގުޓޯކްމީރްޕުސ
284 .
137
ް ނުބިތިމެދ ިއަގުމާޤަމ ްނުރާޔިޑނަފ
285 .
138
ްއަތުޓޯކ ްނެހިނެހެއ
286 .
138
ް ޞާޞިތްޚިއ ެގުކަތުޓޯކ
287 .
138
ްލަރެނެޖ ރަޓުއިކިސޮރްޕ
288 .
139
ިޓްނެއ - ްނަޝިމޮކ ްނަޝްޕަރޮކ
289 .
XXI 

139
ްއަތްނަޝިމޮކ ުލްއިޤަތްސުމ
290 .
139
ްނުތޮއިމެދ ްއަތުނޫނާޤ
291 .
139
ްނުއަނެގުނ ްއެޙާލްޞިއ ްށައީސާސައުނޫނާޤ
292 .
139
ް ނުށެފ ްނާރުކުލަމަޢ
293 .
140
ްނުތޮއިމެދ ްސިލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
294 .
141
ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ ްއަތުރާބ
295 .
142
ުބާޚިތްނިއ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
296 .
142
ްނެހިނެހެއ ްނުތޮއިމެދ ްއަތާސަސްއައުމ ިއާކަތުމާޤަމ
297 .
143
ްނުގްނިހ ްއަތާރިއާދ ީރާދިއ ްނުލޫޞުއ ީޒަކުރަމާލ
298 .
143
ްނުތަގްނަމަޔިކ ްށައީސާސައުނޫނާޤ
299 .
145
ްނުތޮއިމެދ ްސިލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ ިއާމުރުހިމެދ ިއަގުމާޤަމ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
300 .
146
ުބާޚިތްނިއ ީސާޔިރ
301 .





ުލަވުދަޖ 1

ިއަވުހ ެގުމާޤަމ ިކެއިކެއ


148
ިއަވުހ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
-1
148
ިއަވުހ ެގުބިއަނ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ
-2
149
ިއަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުރީޒަވ
-3
149
ިއަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ
-4
149
ިއާރާޔިޑނަފަމަތްއުއ ިޑނަފ ިއަވުހ ެގްނުރާޔ
-5
XXII 

150
ެގުކަތްމާޤަމ ުލްއިޤަތްސުމ ،ިއާންނުރަބްނެމ ެގުކަތްނަޝިމޮކ ުލްއިޤަތްސުމ
ިއަވުހ
-6

ުލަވުދަޖ 2

150

ްއަތާރިއާދ ީރާދިއ


ުލަވުދަޖ 3


ަދިދ ީމުއަޤ


151
ަ ދިދ ީމުއަޤ

152
ްތޮގ ާވްނެގިވެލުކެއ ަދިދ ީމުއަޤ

152
ްއަތްނިމ

152
ްއަތަލުކ


1

ު ބާ ބ ަ މަތަރު ފ
ް ނުތި ޔްއަރ ، ި އާމަކި ރެވ ަލްއި މަ އ ، ި އާތަލުއަ ދ
ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
.1
“ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ” ީ ކައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްނުމަނ ި މ “ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ” ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނުހަފ ެގީ މ .ެވެއ
“ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ” ީ ނެވެރުކްތާރާ ޝި އ
.ެވެށައ
ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖ ެގޭ ޖްއާރި ހެވި ދ
.2
ެގުކަތުލޫ ޞުއ ީ މާލް ސި އ ،ާވްނެގި ބި ލ ްނަކްނަވ ި ނި މ ަމަހ ި ރުފ ީ ކައެޖްއާރި ހެވި ދ
ީ ރޫހްމުޖ ، ީ ޠާރްޤި މީ ދ ،ާރުކްނަކ ި ރެވ ަލްއި މައ ،ާވި އަފި ވެރުކާނި ބ ްށަޗްއަމ
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ީ ކަމަނ ެގުތަލުއަދ ި މ .ެވެކެތަލުއަދ ީ ރަޓ ި ނުޔ ި ދައ
ި މ “ެޖްއާރި ހެވި ދ” ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނުހަފ ެގީ މ .ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖ
.ެވެށައާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ީ ނެވެރުކްތާރާ ޝި އ ްނުމަނ
ު ދްއަ ޙަރ ަ ސ ެގޭ ޖްއާރި ހެވި ދ
.3
،ޭވެލި އަމަދ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ،ީ ކަދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
، ި އާވްއަޖ ، ި އާމި ބ ާވި އަގޭރެތެގުކަތްނި އަލް ސޭބ ްކި ޖަލެޕި ކާއ ެގޭޖްއާރ
ްނުކަތްނި އަލް ސޭބ ަޔި ދި ވެނުބި މ ، ި އާމި ބ ާވި އަގީ ޑައ ެގުޑނަކ ، ި އާޑނަކ
ެގުޑނަކ ެއ ، ި އާޑނަކ ީ ދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރ ާވި އަގުރޭބ ްނެގި ށެފ
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ .ެވެވްއަޖ ާވި އަފި ޅުގ ާޑނަކ ެއ ، ި އާމި ބ ާވި އަގީ ޑައ
ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނޭވެނެގ ްއެލަދަބ ް ސެވްއެއ ްށަދްއަޙަރަ ސ
ާވް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދ ަޅުކި އަބްނި ތ ްނެގެވުދަމ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެންނުކަނޫނާޤ
2
ު ރާ ބ ެގް ނުތި ޔްއަރ
.4
ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނަންނައ ްނެގި ށެފ ްއަތުރާބ ި އަހެމްނެއ ެގުތަލުއަދި ހެވި ދ
ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާންނޮއި މެދ ްއަތުރާބ ި މ ި ދައ .ެވެންނި އަބި ކ
.ެވެއަގި އަބި ކ
ު ރާ ބ ެގު މު ދެހު ނޫ ނާޤ
.5
ީ ނަވްނެގި ބި ލ ްއަތުރާބ ި އަހެމްނެއ ެގުމުދެހުނޫނާޤ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ
.ެވެށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ު ރާ ބ ެގު މު ގް ނި ހ ް ނަކި ރެވ
.6
ެގުމުގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
.ެވެށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނަވްނެގި ބި ލ ުރާބ
ެގު މު ރުކް މި އާޤ ު ފ ާ ޞް ނި އ ުލު ދަ ޢ
ު ރާ ބ
.7
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ީ ނަވްނެގި ބި ލ ުރާބ ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ
.ެވެށަކަތުޓޯކ
ުތަ ދާ ޔ ި ސ ެގ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
.8
ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ނާވްނާގްނި ހ ްއަތުރާބ ި އަހެމްނެއ ެގުތަލުއަދި ހެވި ދ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ
ްތި ޔްއަރި ހެވި ދ
.9
.ެވެންނުތި ޔްއަރި ހެވި ދ ީ ކަންނުހީ މ ާވި މ ި އަގީ ރި ތ (ހ)
ްއެތި ޔްއަރި ހެވި ދ ުރި އާށަފްނާރުކުލަމަޢްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .1
.ްއެހީ މ ެމްނޮކ ާވި އަގުމަކ
.ްއެއި ރަދ ެމްނޮކ ްނަފުއ ްށަކަތި ޔްއަރި ހެވި ދ .2
ެމްނޮކ ެޖްއެވްށަކަތި ޔްއަރި ހެވި ދ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ .3
.ްއެއ ީ ސޭދި ބ
ްއެއަޅުގ ި ނ ްނަކުތި ޔްއަރި ހެވި ދ ްނި އަބި ކ ެގްއެތި ޔްއަރި ހެވި ދ (ށ)
.ެވެއެނޭވެނަގުނ
ާވި އަގުނޫނާޤ ްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ޭދެއ ްނަލްށޮކޫދ ްނަކުތި ޔްއަރި ހެވި ދ (ނ)
.ެވެއެނާދި ވެލްށޮކޫދ ްނަކުތި ޔްއަރި ހެވި ދ ްނީ ތަމެގުތޮގ
3
ީ ވުނެމ ްށަކަމި ލް ސުމ ް ސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ރ)
.ެވެއެނޭވެވުނ ްށަކަތި ޔްއަރި ހެވި ދ
ް ނީ ދ ެގުތަލުއަ ދ
.10
ީ ކަނީ ދްމާލް ސި އ ި ދައ .ެވެނީ ދްމާލް ސި އ ީ ކަނީ ދ ެގުތަލުއަދި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެކެރަދް ޞަމ ުޑނަގި އަމެގުނޫނާޤ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ް ސެވްއެއ ުފާލި ޚ ާކަލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ށ)
.ެވެއެނޭދެހުނ ްއެނޫނާޤ
ް ސަ ބ ީ މުއަ ޤ
.11
.ެވެހަބި ހެވި ދ ީ ކަހަބ ީ މުއަޤ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ަ ދި ދ ީ މުއަ ޤ
.12
ުގި ދ ެގި އަލުކި ހެފ ީ ނަވްނެގި ވެލުކެއ ަދި ދ ީ މުއަޤ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
ުގި ދ ި ހެފ ި މ ، ި އާކައި ޅަފުދނަހ ުދުހ ަންނުހ ި އަގުދެމ ެގްއެއަކައ
.ެވެށަޗްއަމ ެގްއެރަޑޯބ ެގި އަލުކްތަރ ަންނުހ ްނުރޭބ ެގި އަކައ
ި މ ީ ނާވްނާންނުހ ި ޅަފުދނަހ ، ި އާޑޯކ ަލުކ ، ި އާކަތްނި މެގި އަދި ދ ީ މުއަޤ (ށ)
.ެވެށަތޮގ ާވެއި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ 3 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ާ ސި އަ ފ ެގޭ ޖްއާރި ހެވި ދ
.13
ީ ނަވްނެގި ވެލުކެއ ާޔި ފުރ ި މ .ެވެއ ާޔި ފުރ ،ީ ކަޓ ި ނުޔ ެގާ ސި އަފ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
.ެވެށަޗްއަމ ެގީ ރާލ ަކޭތަ ސ
ް ށަރ ާރުކް ނަކި ރެވ
.14
.ެވެއެލާމ ީ ކަށަރ ާރުކްނަކ ި ރެވ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ް ސަ ވު ދ ީ މުއަ ޤ
.15
ަނަވްއެއ ެގުހަމ ްލަވްއައްލުޢީ ބަރ ީ ކަހަވުދ ީ މުއަޤ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
.ެވެހަވުދ
4
ު ބާ ބ ަ ނަ ވެ ދ
ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ ި އާކަތު ޤްއަ ޙ ީ ސ ާ ސަ އ
ް ނު ނި ދް ށޮކު ރަ ވަ ށަކ ްއަތު ޤްއަ ޙ
.16
ްނަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ި އަހެމްނެއ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ (ހ)
ެމްނޮކ ްނީ ތަމެގުތޮގ ޭނާވުނ ުފާލި ޚ ާކަލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ
.ެވެއެދްށޮކުރަވަށަކ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނަކާވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ
ެގްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ެގްއެޤްއަޙ ް ސެވްއެއ ްނި އި މ ި ދައ
ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ނޭޓްއެހެފި ހ ްއެރަވްނި މ ް ސެވްއެއ
ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްނީ ތަމެގްއެތޮގ ާވުން ޟުރާޢަތ
ްނުކަނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .ެވެންނުކަނޫނާޤ
ްއެރަވްނި މް ސެވްއެއ ެގްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނެގްއެޤްއަޙ ްނި އެއ ް ސެވ
ަދަފި މ ި އަގްއެޢަމަތްޖުމ ީ ޠާރްޤި މީ ދ ،ްނަވ ި ނި މ ، ީ ނޭޓްއެހެފި ހ
ޭވެރުކުލޫބަޤ ްށަމަކެނާދި ޓްއެހެފި ހ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ
.ެވެށަކަރަވްނި މ
، ި އަކަޓްށަމުޓްއެހެމެދ ްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ްއަތުލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ (ށ)
ި މ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ
ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ެގާދްއާމ ި މ ްށަކަމުޓްއެހެފި ހ ްނުކަނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ (ހ)
5
ެގްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ެގްއެޤްއަޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ (ނ)
(ހ) ެގާދްއާމ ި މ ީ ނަވި އަފި އަޓްއަހަފި ހ ްއެރަވްނި މ ް ސެވްއެއ
ެއ ްނުޓޯކ ި އަގުމުޅެއަޑނަކ ޯތްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (ށ) ި އާއ
ްނާރުކްތަޔާޢި ރ ްށައަމަހ ި ރުފ ްށަކަތްއަތްނަކ ި އަހ ި ރުހ ޭޅުގ ާކަމަކ
.ެވެއެނެމި ހ ްއަތްއަތްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތެގީ މ .ެވެއެނާވ
.ްތަވާބ ި އާތާޒ ެގްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ ަތަވުނ ެގްއެޤްއަޙ ެއ .1
ެގުމުޓްއެހެފި ހ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ .2
.ްނަކުމްނި ހުމ ، ި އާމުނޭބ
ާވި އަފި އަޓްއަހަފި ހ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ .3
.ުރަވްނި މ ި އާތޮގ
ާމުޓްއެހެފި ހ ި ޓްއެހެފި ހ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ .4
ި ރުހ ާމަކުމްނި ހުމ ެގްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ
.ްނުޅުގ
ާވި އަފި އަޓްއަހަފި ހ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ .5
ުދ ަ ޞްޤަމ ާވްނުނޭބ ްނެގި އަޓްއަހަފި ހ ްށޮކަޑުކ ެރުވްށަރަވްނި މ
.ޯތެނާދި ވެރުކްލ ި ޞާޙ
ީ ނަވި އަފި އަޓްއަހަފި ހ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ .6
ެގުނީ ދްމާލް ސި އ ،ަމަނ ްނުށަދެގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ
ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ ި އަކަޓްށަމުރުކި ރެތާކްއަރ ްއަތުލް ޞައ
.ޯތޭހެޖްނާޓްއަހަފި ހ ްނެހެމްނޮކ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ެއ
6
ެގްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ެގްއެޤްއަޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ (ރ)
ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ނަވި އަފި އަޓްއަހަފި ހ ްއެރަވްނި މ ް ސެވްއެއ
ްނަކްށަރަވްނި މ ާވްނެގީ ށަކެއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ެއ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ެއ ަތަވުނ ެގުތަލުއަދ ީ ކަމުނި ދްށޮކުތި ބާ ސ
.ެވެކެއ ާމްނި ޒ ެގްއެތާރަފ ި ޓްއެހެފި ހ ްއެމަކްނަވ ި ނި މ
ް ނު ރުކު ނުތާފަތ
.17
ި އަގުބާބ ި މ ،ްނަކްނަވި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ (ހ)
ި ތެންއެމުރުކުތާފަތ ްނުކަތޮގ ް ސެވްއެއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ްނަކްނަވި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ި މ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ
ަތަވުނ ،ްށަމުއަޤ ީ ވްނަފުއ ަތަވުނ ،ްށަލް ސަނ ެގްއެހީ މ ެއ ،ި އަގުމުބި ލ
ީ ނާމް ސި ޖ ަތަވުނ ،ްށަރުމުޢ ަތަވުނ ،ްށަ ސްނި ޖ ަތަވުނ ،ްށަޔަލުކ
ެގްއެހީ މ ެއ ަތަވުނ ،ްށަކަމަކި ރެތްނުދެޅުކުނ ީ ނާ ސްފަނ ަތަވުނ
ި ރެތްނުދުފ ީ ލާމ ަތަވުނ ،ްށަކަމުން ސި ވ ް ސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ީ ސާޔ ި ސ
ަތަވުނ ،ްށަށަރްނަފުއ ަތަވުނ ްށައާލި އާޢ ާވްތަބް ސި ނ ަތަވުނ ،ްށަމަކ
.ެވެއެނާވުންއެނެގްށޮކުތާފަތ ި އަލަބ ްށަކަމަކ ް ސެވްނޫނި މ
ާވި އަފި ބި ލ ްއެމަކި ތެމަކ ި ނ ެރުވްށަތަލާޙ ުމްނާޢ ެގުޢަމަތްޖުމ (ށ)
ަ ޞްއާޚ ްނުތޮގ ީ ޢާމި ތްޖި އ ަތަވުނ ،ްށަކަޔަބ ަތަވުނ ،ްށަކަހީ މ
، ި އަކަޓްށަމުނި ދެވި ރެތީ ހެއ ްށަކަޔަބ ޭހެޖްނޭދި ބި ލ ްއެމަކ ި ރެތާކްއަރ
ީ ކަކަތްއަތްނަކ ާރުކ ި އަކަޓްށަމުނި ދި ބި ލ ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ަތަވުނ
ްއެމުރުކުތާފަތ ަދަފ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ
.ެވެއެނާވުނ ްއެއަގުމަކ
ު ބި ޖާވ ެގުތަލުއަ ދ
.18
ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ، ި އާމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގްއެއ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ެގުތަލުއަދ ީ ކަމުވުރެއި ރުކ ،ްށޮކްތަޔާމި ޙ ްނަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ
.ެވެކެބި ޖާވ
7
ް ނަކް ނަކ ާވު ނ ި އަ ފި ވެ ރުކާ ނަ މ
.ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ ެގު މު ރުކ
.19
ާވުނި އަފްށޮކާނަމ ްނެގި ޅެއަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ަތަވުނ ި އަގުތަޢީ ރ ަ ޝީ މާލް ސި އ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުރުކްއެމަކ ެމްނޮކ
ް ސެވްއެއ ާރުކ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ ީ ވުނެމްނެގި ބި ލ ަދްއުހ ްނުކަނޫނާޤ ި ދައ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަވުޓްއުހ ި އަޅައް ސަރުހ ް ސަޔި ވުކަކެއ ަމަހ ްށަކަމަކ
ް ނަކަ މަ ހަ މަ ހ
.20
ި އަގުމުގްނި ހ ުނޫނާޤ ްށަޗްއަމ ެގްއެހީ މ ެއ ި ދައ ، ި އަގީ ތަމި ރުކ ެގުނޫނާޤ
ެގުނޫނާޤ ި ދައ .ެވެކެހީ މ ާވްނެގެވަމަހަމަހ ް ސެވ ީ ކަހީ މ ެމްނޮކ
ީ ކަމުބި ލ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްއަތާފްނަމ ޭދި ބި ލ ްނުނޫނާޤ ، ި އާމަކ ި ރެތާކްއަރ
.ެވެކެޤްއަޙ ް ސެވ ެގްއެހީ މ ެމްނޮކ ަމަހ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ރު ހި ރި ދ
.21
ު ސްފަނ ، ި އާމަކްނަވ ި ނި މ ަލްއި މައ ، ި އާޤްއަޙ ެގުމުރުހ ި ރި ދ ،ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ
16 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ެހަފ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކ ި ރެތާކްއަރ
ާކަނޫނާޤ ާވި އަފި އަދަހ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގާދްއާމ ަނަވ
ަތަވުނ ެގްއެޤްއަޙ ްނި އި މ ،ްނި އަބި ކ ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ީ ވުނެމ ްށަތޮގްއެއ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި ވެނަގި އަޅުގ ި ނ ްއެރަވްނި މ ް ސެވްއެއ ެގްއެމަކްނަވ ި ނި މ
ް ނު ރުކްތަ ޔާމި ޙ ި ށެވާމި ތ
.22
، ި އާމަކި ދނަ ސްއުމ ެގީ ތެކަތޭރި ދ ، ި އާޓްށެވާމި ތ ީ ތަރްދުޤ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ްތޮއ ްނާންނައ ި އާށަކަތުލީ ޖ ެގުރާހި މ ްނަކި ތީ ރ ި އާކަތްތަލ ީ ސަވ ީ ތަރްދުޤ
ެގުތަލުއަދ ީ ކަމުޓްއެހެމެދ ްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ި އަކަޓްށައާފްނަމ ެގުކަތުލީ ޖ
ްށަމުދޯހ ްނުރެއި ރުކ ީ ޢާމި ތްޖި އ ި ދައ ީ ދާ ޞި ތްޤި އ .ެވެކެބި ޖާވ ީ ސާ ސައ
ި ވ ި ނެޓްއެހެމެދ ،ޭވެރުކްތަޔާމި ޙ ި ށެވާމި ތ ީ ކަކަތްތަކްއަ ސަމ ޭވެރުކ
، ި އާށަމުދެހ ްށަމަކ ްއަތްއަތްނަކ ޭވެރުކ ްނީ ތަމ ެގުކަތުލޫ ޞުއ ެގީ ޤްއަރަތ
، ި އާށަމުނި ދުނ ަޔި ވުރަޔްއަޣަތ ި ށެވާމި ތ ްނުބަބަ ސ ެގުކަތްތާކަރަޙ ަދަފި މ
ަޔި ވުކާލަހ ި ށެވާމި ތ ، ި އާށަމުނި ދުނ ަޔި ދ ްނެގި ތެނ ްއެލް ސަނ ެގީ ތެކަތޭރި ދ
ްނުތަލުއަދ ްށަމުނި ދުނ ަޔި ވުރާކޭބ ްއަތްތަލ ީ ސަވ ީ ތަރްދުޤ ، ި އާށަމުނި ދުނ
.ެވެއެނާވްނާޅައުރާބ
8
ީ ޢާމި ތް ޖި އ ި ދަ އ ީ ދ ާ ޞި ތް ޤި އ
ްއަތު ޤްއަ ޙ
.23
ްއެކަތުޤްއަޙ ާވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ ީ ކަކަތ ުޤްއަޙ ި ވ ި ނަންނައ
، ި އާމަކް ސަވަނަތ ެގުތަލުއަދ ،ުދނި ހ ާޅައަޑނަކ ްނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްށަމަކ
ުގަމ ޭނޭދޯހ ްށަންނުތި ޔްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެއ ްށަކަރަވްނި މ ި ރުހ ްނަކަނާދަޅުކ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަކްއަ ސަމ ްނުތަލުއަދ ްށަމުނި ދްށޮކް ސަވަނަތ
.ްނުބި ލ ްށަރަވްނި މ ޭދުފ ްނެފ ުފާ ސ ، ި އާއާނާކ ުޅަގނަރ (ހ)
.ްނުބި ލ ްނަކި ހަވާޔި ހ ި އާމާރޭފ (ށ)
.ްނުބި ލ ްއަތްތަމުދި ޚ ީ ޙްއ ި ޞ ެގުރަވްނެފ ުޅަގނަރ (ނ)
.ްނުބި ލ ްއެލުއަޙާމ ުޅަގނަރ ްށަތަޙްއ ި ޞ ި ދައ ުފާ ސ ޭނޭޅުއި ރި ދ (ރ)
ެގުމުރުކ ުރުތަފުރުތަދ ، ި އާމަކި ދނަ ސްއުމ ީ ޢީ ބަޠ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ބ)
ި އަހ ި ރުހ ، ި އާކަތްތަލ ީ ސަވ ާރުތަފ ުރަބަޚ ެގުތަލުއަދ ، ި އާކަތްތަލ ީ ސަވ
ެގުމުރުކްނުނޭބ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްއަތްތަމުދި ޚ ީ ތާލ ަ ޞާއުމ ެގްއެތަވާބ
.ްނުބި ލ ުތ ަ ޞުރުފ
ާވްނެގީ ށަކެއ ާކަށަރ ެއ ް ސެވި އަގްއެށަރ ެމްނޮކ ޭޅުއި ރި ދ ްނުހީ މ (ޅ)
.ްނުތޮއި އަފެވްމި އާޤ ްއެމާޒ ި ނ ާމަދުރަނ ެގުރަވްނި މ
ާވްނެގީ ށަކެއ ާކަށަރ ެއ ް ސެވި އަގްއެށަރ ެމްނޮކ ޭޅުއި ރި ދ ްނުހީ މ (ކ)
.ްނުތޮއި އަފެވްމި އާޤ ްތަމުދި ޚ ެގުޓްނަރަކ ްށަރަވްނި މ
ް ނުޅުއި ރި ދ ީ ތާޒ
.24
، ި އާރޮދެގ ި ތަވޮގ ، ި އާމުޅުއި ރި ދ ީ ލި އާޢ ި ދައ ީ ތާޒ ެގްއެހީ މ ެމްނޮކ
ި އާމަކްނަކ ާވްނެގެވި ރެތްތަމުރުޙ ީ ކަކަތުތާލ ަ ޞާއުމ ީ ތާޒ ާރުކ ާންނުކެނައ
ްށަކަތުޤްއަޙ ުނުވެނުބ ި މ ެގްނުކެނައ ،ެމުކަހީ މެމްނޮކ ަމަހ .ެވެނަތްނަތ
.ެވެއެނާވްނާތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމުރުޙ
9
ް ނު މަކަ ދަ ގ ، ި އާމު ރުކު ނި ތެވުޅަ އ
ް ނު ވު ރުކު ންތަކްއ ަ ސަ މ
.25
ް ސެވްއެއ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކި ތެވުޅައ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ (ހ)
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަވުރުކްތަކްއަ ސަމ ްނުރޫބުޖަމ ި އަވްއަލ ުކަހީ މ
ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ ، ި އާމުލި އަވޮގ ްށަތަމުދި ޚ ީ މާޒްލި އ ެގްނި އަފ ި ސ (ށ)
ެގުޢަމަތްޖުމ ި އާއަނާރުފ ެގްނުދުރަފ ި އާޔްއަގުކަތްތަލާޙ
ި އަގުކަތްތަލާޙ ެޖްއެވާމި ދ ްއެތާބ ީ ސުމ ަދަފެނާދި ލްއެގ ްނަކ ި ރެތާކްއަރ
ެގުމުރުކުޛީ ފްނަތ ްއެމުކުޙ ެގުޓޯކ ، ި އާމުލި އަވޮގ ްށަތަމުދި ޚުމްނާޢ
ާވް ޟުރާޢަތ ާއ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ ީ ކަމުހެޖްނާރުކްތަކްއަ ސަމ ްނުތޮގ
.ެވެނޫނ ްއެމަކ
ި އާޤްއަ ޙ ެގު މު ނި ދުޓޯ ވ
ެގު މުލި ތަ މި ރުކ ް ށަކަތު ބާޚި ތް ނި އ
ު ޤްއަ ޙ
.26
ުކަދނި ހ ި އަހާވުނ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގްނެހެއ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ި ވ ި ނަންނައ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ ެގީ ތަމ ްނުރަހައ ަރާށައ ްނުރުމުޢ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްއަތުޤްއަޙ
ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާޔްއަގުކަތުބާޚި ތްނި އ (ހ)
ުރްއ ި ސ ީ ކަކަތުޓޯވ ަދަފި މ .ުޤްއަޙ ެގުމުނި ދުޓޯވ ި އަގުކަތުޓޯވ
.ެވެއެނާވްނާވ ްށަކަކަތުޓޯވ
.ުޤްއަޙ ެގުމުލި ތަމި ރުކ ްށަކަތުމާޤަމ ި ކެއި ކެއ ި އަގުކަތުބާޚި ތްނި އ (ށ)
ުކެއާމަކްނަވ ި ނި މ ުކަހީ މ ެއ ަތަވުނ ،ްށައަލްއި މައ ުކަހީ މ ެއ (ނ)
ްއަތްއަތްނަކ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށޮކ ި ރެވުދެމ ްނުބޫދްނަމ ާރުކުރާޔި ތްޚި އ
.ުޤްއަޙ ެގުމުވި ރެވި އަބ ި އަގުމުގްނި ހ
ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ ެގު މު ރުކުޅާފުލާ ޔި ޚ
.27
ާވުނުފާލި ޚ ާކަލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ ، ި އާމުރުކުރުކި ފ ުކެއާމަކްނަވ ި ނި މ
ި އާލުދ ްއަތުލާޔި ޚ ، ި އާކަތްތޮގ ަންނެފ ްށައި ދްއުބ ެގްއެހީ މެއ ްނީ ތަމެގްއެތޮގ
ެމްނޮކ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުރުކުޅާފ ްށަތޮގްތޮގ ް ސެވްނޫނި މ ި ދައ ްނުމަލަޤ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ
ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ ެގު މަކި ރެވ ް ސޫ ނ
.28
ެގުމުރުކްނުނޭބ ްއަތްތަލ ީ ސަވ ީ ތާލ ަ ޞާއުމ ، ި އާމުރުކ ްނަކ ި ރެވް ސޫނ
، ި އާރަބަޚ ި އަގޭރެތެގީ މ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ްނަކްނަވ ި ނި މ
، ި އާމުރުކުޢި އާ ޝ ، ި އާމުރުކުޅާފ ްއަތުލާޔި ޚ ، ި އާކަތްތޮގ ަންނެފ ، ި އާތާމޫލުޢަމ
ާރުތަފ ަތަވުނ ާރުކުޢި އާ ޝ ްނުތޮގި މ .ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުރުތެފ
ްށަކަހީ މ ް ސެވްއެއ ްށަމުރުކަމާހ ުރަދް ޞަމ ެގްއެތާމޫލުޢަމ ާރުކުޅާފ ަތަވުނ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކުރޫބުޖަމ
ުތާމޫލުޢަ މ ި އާމު ދޯ ހ ުތާމޫލުޢަ މ
ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ ެގު މު ނި ދ
.29
ުތާމޫލުޢަމ ، ި އާމުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ، ި އާމުނި ދި އަންނަގނުއ ، ި އާމުނެގނުއ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުނި ދ
، ި އާކަތީ ޓާޕ ީ ސާ ޔ ި ސ
ްއަތްތަ ޢާމަ ޖ ، ި އާކަތާ ޔްއި ޢް މަ ޖ
ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ ެގު މު ދެހ
.30
ި އަގުކަތްތާކަރަޙ ެގުކަތީ ޓާޕ ، ި އަގްނި ހ ، ި އަދްއަފުއ ީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ (ހ)
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުވި ރެވި އަބ
ެމްނޮކ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުދެހ ްއަތްތަޢާމަޖ ި އާކަތާޔްއި ޢްމަޖ (ށ)
ްއަތުޤްއަޙ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތ ެގީ މ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ
.ެވެއެނެމި ހ
ީ ފާޤަޘ ، ީ މީ ލުޢަތ ،ީ ޢާމި ތްޖި އ ، ީ ދާ ޞި ތްޤި އ .1
ްތަޢާމަޖ ަތަވުނ ާޔްއި ޢްމަޖ ، ި އަކަޓްށަކަތުދ ަ ޞްޤަމ
ި އަގުކަތްތަޢާމަޖ ި އާކަތާޔްއި ޢްމަޖ ަދަފެއ ، ި އަދްއަފުއ
.ުޤްއަޙ ެގުމުވި ރެވި އަބ
ަދަފެއ ، ި އާމުދްއެފުއ ްއަތާޔްއި ޢްމަޖ ެގްނީ ރެތްތަކްއަ ސަމ .2
ި އާމުވި ރެވި އަބ ި އަގުކަތްތާކަރަޙ ާގްނި ހ ްނުކަތާޔްއި ޢްމަޖ
.ުޤްއަޙ ެގުމުވުނ
11
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ރުކުލާތުޅަ ހ
.31
ްނެގި އަލި އަޓްއުހ ްތަކްއަ ސަމ ްނުތޮގެގުމުރުކުލާތުޅަހ ި އަކަޓްށަމުރުކުޖާޖި ތްޙި އ
ް ސެވްނޫނެއ ި އާންނުހީ މ ާރުކާދައ ާފީ ޒަވ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ ުޤްއަޙ ެގުމުބި ތ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަންނީ ރެތްތަކްއަ ސަމ
ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ ެގު މުޅުއެވްއެއ
.32
ުކެއާމަކ ި ރެވަޙްލު ސ ި އަލުނާކަމުދޯހ ްނީ ރުކ ްއެއަދްއުހ ެގުތަލުއަދ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުޅުއެވްއެއ
ެގު މު ރުކި ރެތާކްއަރ ު ރު ބަ އ ި އާމަ ނ
ު ޤްއަ ޙ
.33
ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުތޮއ ި އަފި ވެރުކ ި ރެތާކްއަރ ުރުބައ ި އާމަނ ެގްއެހީ މެއ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ
ާލި އާޢ ި އާމު ރުކި ނެވި އަކ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ރުކް މި އާޤ
.34
ެގުރުމުޢ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުމަކުރުމުޢ ޭވެރުކ ި ނެވި އަކ ި އަގުނޫނާޤ (ހ)
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ،ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކްމި އާޤ ާލި އާޢ ، ި އާމުރުކ ި ނެވި އަކ
ްށަމަކާގްނި ބ ީ ސާ ސައ ި ދައ ީ ޢީ ބަޠ ެގުޢަމަތްޖުމ ީ ކައާލި އާޢ ި ދައ
ަ ޞްއާޚ ެގުތަލުއަދ ި އާޢަމަތްޖުމ ެމްށަކައާލި އާޢ ެމްނޮކ ،ުދނި ހީ ވ
.ެވެއެނާވްނޭދި ބި ލ ްނަކ ި ރެތާކްއަރ
ެއ ،ަމަނި ބި ތ ްނީ ރަދ ި އަގްއެތަލާޙ ެޖްއި ޅޫރ ްއެޏްނެވި އަކ (ށ)
ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ަ ޞްއާޚ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ްށަންނީ ރަދ
.ެވެއެނާވްނޭދި ބި ލ
ި އާ ން ނީ ދުކ ެގާރު ފަ ޅ ި އާ ން ނީ ދުކަ ޑުކ
ި އާ ން ނު ހީ މ ީ ވ ް ސަ ވު ދ ް ނު ރު މުޢ
ާވް ނު ނޭބ ް ށަ އީ ހެއ ަ ޞްއާޚ
ަ ޞްއާޚ ޭބި ލ ް ށަ ން ނު ހީ މ
ް ނަކި ރެތާކްއަރ
.35
ެގުތަލުއަދ ި އާންނުތާރަފ ެގުތަޢާމަޖ ި އާންނުތާރަފ ެގާލި އާޢ (ހ)
ީ ކަމުބި ލ ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ަ ޞްއާޚ ި އާމަކ ި ރެތީ ހެއ ަ ޞްއާޚ ްނުތާރަފ
.ެވެކެޤްއަޙ ާވްނެގި ބި ލ ްށަންނީ ދުކ ެގި އަރުފަޅ ި އާންނީ ދުކަޑުކ
ްނުކަތޮގް ސެވްއެއ ްށަންނީ ދުކ ެގި އަރުފަޅ ި އާންނީ ދުކަޑުކ ި ދައ
ްނުކަތޮގް ސެވްއެއ ްށޮކާޔ ި ނައ ްނުތޮގ ީ ސްނި ޖ ،ްށޮކަކްއީ ނާހ
ި އަގުކަތްއަތްނަކ ީ ޢާމި ތްޖި އ ، ީ ދާ ޞި ތްޤި އ ާވުންނެގީ ށަކެއ ްށޮކުތާފަތ
ްށަމުރުކްލ ި ޞާޙ ްއަތާފްނަމްޒި އާޖާނ ްނުށުފ ެގްނުހީ މ ެއްށޮކ ި ރެވި އަބ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކްތަކްއަ ސަމ ް ސެވުކަކެއ ަމަހ
ްނުތާރަފ ެގުތަލުއަދ ި އާންނުތާރަފ ެގުތަޢާމަޖ ި އާންނުތާރަފ ެގާލި އާޢ (ށ)
ީ ވް ސަވުދ ްނުރުމުޢ ީ ކަމުބި ލ ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ި އާމަކ ި ރެތީ ހެއ ަ ޞްއާޚ
ާވްނެގި ބި ލ ްށަންނުހީ މ ާވްނުނޭބ ްށައީ ހެއ ަ ޞްއާޚ ، ި އާންނުހީ މ
.ެވެކެޤްއަޙ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ނެގނުއ
.36
ުޤްއަޙ ެގުމުނެގނުއ ި ތެނ ްއެމުރުކުތާފަތ ެގްއެތަވާބ ް ސެވްއެއ (ހ)
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ
ޭލި ހ ްނުތަލުއަދ ުމީ ލުޢަތ ީ ސަރުދަމުދެމ ި އާމީ ލުޢަތ ާށަފ (ށ)
ީ ސަރުދަމުދެމ ި އާމީ ލުޢަތ ާށަފ ްށަންނީ ދުކ .ެވެއެނާވ ްނޭދްށޮކުރޯފ
ެގުތަލުއަދ ި އާންނި އަފަބްނި އަމ ެގްނީ ދުކ ެއ ީ ކަމުނި ދ ުމީ ލުޢަތ
ެގުމުނެގނުއ ުމީ ލުޢަތ ީ ތަމ ި ދައ .ެވެކެމަކ ްމި ޒާލ ްށަޗްއަމ
ި އަފި ވެލި އަވުޅުހ ްށޮކުމްނާޢ ްށަންނުތި ޔްއަރ ި އަހެމްނެއ ުތ ަ ޞުރުފ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ
ްށަމުތަގްނަމަޔި ކ ި އަބނަލޯބްށަނީ ދްމާލް ސި އްނި އެރެތެގުމާޒ ި ނ ީ މީ ލުޢަތ (ނ)
ީ ނާ ސްނި އ ، ި އާށަމު ސްއެޖި ބޯލ ްށަނީ ދްމާލް ސި އ ، ި އާށަމުޅެއުރާބ
ެގްނެމްނެއ ްށޮކުމްނާޢ ، ި އާށަމުރުކ ްމާރި ތްޙި އ ްށަކަތުޤްއަޙ
ްނެގި އަވްއާބ ްނަކ ި ރެތްތަމުހަރ ި އާމަކ ް ސަލަ ސަމަޙްލު ޞ ި އަގުދެމ
ްށަމުވުރެއި ރުކ ްނަކްނަކި މ ، ީ ދި އަންނަގނުއ ްނަކުމްނި ހުމ ެގުމުޅުއ
.ެވެއެނާވްނާޅައުރާބ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ރުކްތަކްއ ަ ސަ މ
.37
ެގުމުރުކާދައްއެއާފީ ޒަވާރުކުރާޔި ތްޚި އުކަހީ މެއެމްށަކަތި ޔްއަރެމްނޮކ (ހ)
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކ ްއެތަކްއަ ސަމ ަތަވުނ
13
ި އަގްއެލުއަޙާމ ި ރެތާކްއަރ ،ޭވެރުކުތާލަމާޢުމ ުކެއާމަކަމަހަމަހ (ށ)
ްއެއަރޫޖުއ ާވްނެގީ ށަކެއ ާތަކްއަ ސަމ ާރުކ ، ި އާމުރުކްތަކްއަ ސަމ
ި ވެރުކްނަޒަވ ްނުކަޑނަގްނި މ ްއެއ ްތަކްއަ ސަމ ާރުކ ، ި އާމުބި ލ
ްއެއ ، ި އާމުބި ލ ަރޫޖުއ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްނުކަތަބް ސި ނ ްއެއ
ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުބި ލ ްނުރެއި ރުކ ެގާފީ ޒަވ ްނުކައަމަހ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ުތުގަވ ޭހެޖްނާރުކްތަކްއަ ސަމ ،ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ (ނ)
ުތުގަވ ްށަމުވުލި ފި ހޫފ ި ނުމ ި އާމުރުކުމާރައ ، ި އާމުވި އަފި ޅެއަޑނަކ
ްށަކަތަދްއުމ ި ކަވ ި އަގޭރެތެގޭއ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުބި ލ
.ެވެއެނެމި ހ ް ސެވުޤްއަޙ ެގުމުބި ލ ީ ޓްއުޗ ުކެއާއަރާ ސުމ
ުތުގަވ ްށަމުވުލި ފި ހޫފ ި ނުމ ި އާމުރުކުމާރައ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ (ރ)
ެމްނޮކ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކަދޭހ
ޭހެޖްނާރުކްތަކްއަ ސަމ ، ި އަކަޓްށަމުނި ދި ބި ލ ުޤްއަޙ ި މ ެމްށަކަހީ މ
ި ދައ .ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި އަޅައަޑނަކ ްއެތުގަވ ަނި ގ ެމްނެއ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި ޅެއަޑނަކ ީ ޓްއުޗ ޭބި ލ ުކެއާއަރޫޖުއ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ބި ލ ް ނ ަ ޝް ނެޕ
.38
ި އަގުނޫނާޤ ،ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ ެގުތަލުއަދ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުބި ލ ްނ ަ ޝްނެޕ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ެވި ރެވި އަ ބ ި އަ ގު މަކް ނަކ ީ ފާޤަޘ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މުޅުއ
.39
ި ދައ ީ ންނަފ ، ި އާމުވި ރެވި އަބ ި އަގުކަތްތާކަރަޙ ީ ފާޤަޘ ެގުމުއަޤ (ހ)
ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުތަގި ބި ލ ާފްނަމ ްނުމަކްނަކ ީ ބަދައ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
،ްނުކަރަވްނި މ ި ރުހ ްނަކ ި ރެތްނުރޯފ ި އާމަކް ސަވަނަތ ެގުތަލުއަދ (ށ)
ްށަމުވުރެއި ރުކ ްއަތުންނަފ ، ި އާތާޔްއި ބަދައ ، ި އާތަފާޤަޘ ، ި އާމީ ލުޢަތ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަކްއަ ސަމ ްނުތަލުއަދ
ެގު މުޅު ގް ނެގ ާ ދު މ ި އާމު ދޯ ހ ާ ދު މ
ު ޤްއަ ޙ
.40
ްނުލަދުމ ، ި އާމުނި ދ ، ި އާމުރުކަތުރާވ ، ި އާމުރުކުކްލި މ ، ި އާމުދޯހ ާދުމ (ހ)
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކުތާލަމާޢުމ
.ެވެނޫނ ްއެޗްއެކަތ ޭނާވްނެގެނަގި އަޅުގ ި ނ ީ ކަލަދުމ ެގްނުހީ މް ސީ މ (ށ)
ި ޅެއަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ، ި އަކަޓްށަކައާފްނަމ ާވްނެގެވުމްނާޢ ،ެހަފ
ްނުކަޓޯކ ި އަކަޓްށަމަކެއ ި ދައ ،ްނީ ތަމެގްއެތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ެގްއެހީ މެއ ްއެލަދުމ ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ީ ވުނެމ ްނުކަމުކުޙ ާރުކ
ެގްއެހީ މ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަގަނ ްށަތަލުއަދ ި ތެންނުހުރ
ި ރެވުލުދަޢ ާޅައަޑނަކ ްނުޓޯކ ީ ނާވްނާގަނ ްށަތަލުއަދ ްއެލަދުމ
.ެވެއަގުހަފްށަމުނި ދ ްށަތާރަފި ރެވ ެގްއެލަދުމ ެއ ްއެލަދަބ
،ާދުމ ެގްނުނަމް ޝުދ ، ި އާލަދުމ ާވި އަފި އަދޯހ ްށަފާލި ޚ ާނޫނާޤ (ނ)
ުރާބ ެގުމުރުކްމުކުޙ ްށަމުގެނ ްށަތަލުއަދ ި އަލުނ ާކަމުނި ދ ުލަދަބ
ް ސެވްއެއ ެގާދްއާމ ި މ ްށަކަމުދެހ ްއެނޫނާޤ ަދަފޭދި ބި ލ ްށަކަތުޓޯކ
.ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ ްއެއަބ
ްށަތަލުއަދ ާދުމ ެގްއެހީ މ ެއ ި އަގުލަދަބ ެގްއެށުކ ި ރުކ ުކަހީ މ (ރ)
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަފި ހ
ެގު މު ވި ރެވް ނަ ޒަ ވ ި އާމު ރުކު ރުތަ ފު ރުތަ ދ
ް ނަކް ނަ ވ ި ނި މ
.41
، ި އާމުއައ ި ރުބނެއ ްށައެޖްއާރ ، ި އާމުއި ދ ްނެގި އަރުފ ްނި އެޖްއާރ (ހ)
ްށޮކުރުތަފުރުތަދ ްށަނަތްނަތ ި ކެއ ެގޭޖްއާރ ި އާމުރުހ ި އަގޭޖްއާރ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުޅުއ
، ި އާމުވި ރެވްނަޒަވ ި އަގްއެށަރ ެމްނޮކ ޭޅުއި ރި ދ ްނުހީ މ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ށ)
ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކަރުޖި ހ ްށަށަރ ްއެނައ ްނުށަރްއެއ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަތި ޔްއަރ
15
، ި އާކަތްތަމުދި ޚ ި އަހެމްނެއ ޭބި ލ ްށަންނުހީ މ ޭޅުއި ރި ދ ި އަގްއެށަރ ެއ (ނ)
ި އަގްއެށަރ ެއ ުޤްއަޙ ެގުމުބި ލ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްއަތުޒާޔި ތްމި އ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ ާވި ރެވްނަޒަވ
ުކެއާމަކަ މާހ ި އާމަކި ރެވުލު ދަ ޢ
ް ނު ރުކްތަ ޢީ ރ ަ ޝ
.42
ި އަގުމުޅެއަޑނަކ ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުޤްއަޙ ީ ނަދަމ ެމެގްއެހީ މ ެމްނޮކ (ހ)
، ި އަގުމުލުފުއ ްށަޗްއަމ ެގްއެހީ މ ާވުޢަދ ެގްއެށުކ ީ އާނި ޖ ަތަވުނ
ި އަގްއެޓޯކ ުލްއި ޤަތް ސުމ ި ދައ ްނަވ ި ނި މ ާވި އަފްށޮކްމި އާޤ ްނުކަނޫނާޤ
، ި އަގޭރެތ ެގްއެތަދްއުމ ާވްނެގީ ށަކެއ ި އަގްއެލަނުއި ބި އަރްޓ ަތަވުނ
ްނުފާ ޞްނި އ ި އަގްއެމުހެއުޑައ ،ާވްއާބ ްނެގި ވެލި އަވުޅުހ ްށޮކުމްނާޢ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުވެރުކްތަޢީ ރ ަ ޝ
ީ ނާވްނާގްނި ހ ްއަތްތަޢީ ރ ަ ޝ ި އަހެމްނެއ ާގްނި ހ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ށ)
.ެވެއަގުކެއާމަކަމާހ ، ި ހެޖުނ ްށަކަތާރަފި ކަވ ،ުކެއާމަކ ި ރެވުލުދަޢ
ީ ވި އަގުމަކ ްނެގި އަލި އަވުޅުހ ްށޮކުމްނާޢ ީ ނެހެޖްނާގްނި ހ ްއަތްތަޢީ ރ ަ ޝ (ނ)
، ި އަކަޓްށަކަބަބަ ސ ެރުކްނުކަތުބަބަ ސ ާވ ި އަގީ ރި ތ ް ސެވަމަނ
ްއެތަޢީ ރ ަ ޝ ،ްނީ ތަމެގްއެތޮގ ޭނާވުނުފާލި ޚ ާކަތުލޫ ޞުއ ީ ޠާރްޤި މީ ދ
ި އަލުނި އަވުޅުހ ްށޮކުމްނާޢ ،ްއެއަބ ްނުކަތަޢީ ރ ަ ޝ ަތަވުނ ، ި އަގުކެއ
ްށަކަރާޔި ޑނަފ ާރުކްއެތަޢީ ރ ަ ޝެއ ުރާޔި ތްޚި އ ެގުމުއި ދްނެގްށައި ރުކ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ަތަވުނ ،ްނުޓްއެހެފި ހ ްއަތުލޫ ޞުއ ީ ޤާލްޚައ ެގުޢަމަތްޖުމ .1
ަތަވުނ ،ްނުރުކްމި އާޤ ްނަކްނާމައްނަމައ ެގުޢަމަތްޖުމ
.ްނުނި ދުނ ަޔި ރެއޫރުބ ްށަތަމާލަ ސ ީ މުއަޤ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ުތަޙަލް ޞަމ ެގްނީ ދުކަޑުކ ި އަގްއެއަލަ ސްއަމ ާވި އަފި ޅެހަށުހ .2
ާޔ ި ނައްނުބަބަ ސެގްއެށުކ ި ރުކުކަހީ މ ަތަވުނ ،ްނުރުކްތަޔާމި ޙ
.ްނުރުކި ރެތާކްއަރ ުތަޙަލް ޞަމ ެގްއެތާރަފ ާވި އަފި ބި ލ
،ަމަނި ފި އަގްނި ހ ްތަޢީ ރ ަ ޝ ްނެގި އަލި އަވުޅުހ ްށޮކުމްނާޢ .3
ްނުކަހަރުހ ެނާދި ޅެއ ްށަމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ
.ްނުވުޖްނި މ
ެރުކ ްނުކަތުބަބަ ސ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ނ) ެގާދްއާމ ި މ (ރ)
ި އަފި އަޅައަޑނަކ ްނުޓޯކ ްށަކަތޮގްނެހެއ ި އަކަޓްށަކަބަބަ ސ
ްއަތްމުކުޙ ި އާކަތުރުމައ ި އަހ ި ރުހ ޭރެނ ްނުކަތުޓޯކ ،ަމަނާވުނ
ި ދައ .ެވެއަގްއެހީ ލި ޖަމ ާވި އަފި ވެލި އަވުޅުހ ްށޮކުމްނާޢ ީ ނާވްނާވްއި އ
ެގުޓޯކ ޭރެނ ްނުކަތް ސި ލި ޖަމ ެގުތަޢީ ރ ަ ޝ ޭވްއޭބ ްނެގި ވެލި އަވުޅުހ
ްނާންނެފ ްށަކަތްތާރަފ ާވްނުނޭބ ްއަތްމުކުޙ ާރުކ ި އާކަތުރުމައ
.ެވެއެނާވ ްނާންނުހ
ީ ރާ ދި އ ުކެއާމަކި ރެވުލު ދަ ޢ
ް ނުޅެއްއަތުޅަ ވަ ޔި ފ
.43
ާނޫނާޤ ް ސެވުދެމާކަހީ މ ެމްނޮކ ްނި އާރި އާދ ެގުމުގްނި ހ ީ ރާދި އ (ހ)
ްށަތޮގްއެއ ާކަތަމަހ ެގުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ
ްށަކަހީ މެއ ީ ކަމުވެރުކްނަކ ި އަގްއެނި މ ް ސަވައ ާވްނެގީ ށަކެއ
.ެވެކެޤްއަޙ ާވްނެގި ބި ލ
ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ްނުބަބަ ސ ެގްއެޅަވަޔި ފ ާޅައ ްނުތޮގ ީ ރާދި އ (ށ)
ެއ ،ަމަނެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކ ެޖްއި ބި ލ ްއެމަކ ި ނުއ ްށަކަޤްއަޙ
ްށަކަހީ މ ެއ ުޤްއަޙ ެގުމުބި ލ ްނުމުޔި ލ ުބަބަ ސ ި ޅެއ ްއެޅަވަޔި ފ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ްނުބަބަ ސ ެގްއެޅަވަޔި ފ ާޅައ ްނުތޮގ ީ ރާދި އ (ނ)
ަތަވުނ ،ްށަކަޤްއަޙ ެގްއެއަބ ް ސެވްއެއ ަތަވުނ ްށަކަޤްއަޙ
،ަމަނެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކެޖްއި ބި ލ ްއެމަކ ި ނުއ ްށަކަޤްއަޙ ެގުޢަމަތްޖުމ
ެއ ަތަވުނ ްށަކަހީ މ ެއ ުޤްއަޙ ެގުމުޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ްއެމަކ ެއ
ޭނާފި އަރޯފ ުރަ ސައ ި އަގްއެތޮގާދ ީ ސ ްނުމަކ ެއ ަތަވުނ ްށަކަޔަބ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ
17
ާމް ނި ޒ ީ ޞް ޚ ަ ޝ
.44
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ްށަޗްއަމެގްނުހީ މ ޭވެރުކުތަމުހުތ ި އަގުށުކްށުކ
ްނެގެވުތި ބާ ސ ްށުކ ، ި އާޔްއަގުމުރުކ ްތަޢީ ރ ަ ޝ ، ި އާޔްއަގުމުގްނި ހ ުޤީ ޤުޙަތ
ަތަވުނ ްށަކަޤްއަޙ ީ ނޫނާޤ ެގްއެހީ މ ްނޫނެއ ި އަގުމުރުކުޛީ ފްނަތ ްމުކުޙ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަޅައ ް ސަރުހ ްށަކަބި ޖާވ ީ ނޫނާޤ
ި އާމު ރުކު ނު ރަ ޔްއަ ހ ް ށަ ފާލި ޚ ާ ނޫ ނާޤ
ް ނު ރުކު ނު ދް ނަ ބ
.45
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ި އަގާދްއާމ ަނަވ 16 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާކަނޫނާޤ ާވި އަފްށޮކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި ދައ ،ްށޮކުރަޔްއަހ ، ި އަފި ހ ، ި އަލްތައ ްށަޔަގ ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ، ީ ވުނެމ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކުދްނަބ
ެގު މު ރުކު ދް ނަ ބ ، ި އާމު ރުކު ރަ ޔްއަ ހ
ު ރާ ބ
.46
، ި އަގްއެދނި ހ ަންނެފ ްށޮކ ި ނަރުކ ްއެށުކ ުކަހީ މ ްށައާހީ މ ާރުކ ުރަޔްއަހ
ްއެށުކ ީ ނެޅުއެއ ުކަތުގަވެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކި ފްށޮކ ްއެށުކ ުކަހީ މ ަތަވުނ
ްއެކަތުބަބަ ސ ާވްނެގީ ށަކެއ ަދަފޭވެރުކުލޫބަޤ ްށައި ދްއުބ ްށަމަކ ްނާރުކ
ްނެގި ބި ލަދްއުހ ްނުކަރުމައ ެގުޓޯކ ަތަވުނ ،ްނެގެރުހ ްއެކަތި ކެހ ަތަވުނ
ްއެނެގްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ ،ްށޮކުރަޔްއަހ ި އަފި ހ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ ، ީ ވުނެމ
.ެވެއެނާވުނ
ާ ދު މ ި އާމު ރުކ ް ސާފ ި އާމުޓްއެހެފި ހ
ް ނުލުތަ އ
.47
، ި އަލްތައ ްށަޔަގ ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ި ތެންއެބަބަ ސ ާވްނެގީ ށަކެއ (ހ)
ްއެނެގި އަލުތައ ްނުމަކަދަގ ްއެޗްއެއ ެގްއެހީ މ ،ްށޮކް ސާފ
.ެވެއެނާވުނ
ާވްނެގެވި ރެތްތަމުރުޙ ީ ކަނަތްނަތ ޭޅުއި ރި ދ ްނުހީ މ ި އާރޮދެގ ި ތަވޮގ (ށ)
ްށަކަލަދުމ ެގްއެހީ މ ަމަނި ފި އަޅާނ ްއެޅަވަޔި ފ ްނުތުގަވ .ެވެނަތްނަތ
ްއެލަދުމ ެއ ްނުކަމުލްއެގ ި ރެތާކްއަރުނ ެނާދި ބި ލ ްށަކަހީ މ ަތަވުނ
ްނުކަރުމައ ެގުޓޯކ ަތަވުނ ، ި އަކަޓްށަމުރުކްތަމާލަ ސ ުކަހީ މ ެއ ަތަވުނ
ެއ ްށަކަނަތ ޭޅުއި ރި ދ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ ީ ވުނެމ ްނެގި ބި ލ ަދްއުހ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގެދަވ ި އަގުމުހުރުނ ެގްއެހީ މ
ި އާ ން ނު ހީ މ ޭ ވެ ރުކު ރަ ޔްއަ ހ
ްއަތު ޤްއަ ޙ ެގް ނު ހީ މ ޭ ވެ ރުކު ދް ނަ ބ
.48
ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގީ ރި ތ ،ުދނި ހ ޭވެރުކުދްނަބ ަތަވުނ ުދނި ހ ޭވެރުކުރަޔްއަހ
ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުވެރުކުލަމަޢ ުދެމާކަހީ މ ެއ ްނީ ތަމެގުތޮގ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ްށަކަހީ މ ެއ ްނުތުގަވ ުބަބަ ސ ުނުވެރުކުރަޔްއަހ ުކަހީ މ ެއ (ހ)
ި އަގޭރެތެގުރި އި ޑަގ ް ސީ ވުއަ ސ ްނެގެވަނި ގ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާގްނައ
.ެވެއެނާވްނޭދ ްށަކަހީ މ ެއ ްނުމުޔި ލ ުބަބަ ސ ުނުވެރުކުރަޔްއަހ
ްނަކާވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުދޯހ ްނަކ ި ރެތީ ހެއ ެގްއެލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ (ށ)
ީ ނޫނާޤ ި ތެނ ްއެމުރުކް ސަލ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާގްނައ ްށަކަހީ މ ެއ
ުނުވެރުކ ުރަޔްއަހ ެއ ުކަހީ މ ެއ ، ި އަދޯހ ްނަކ ި ރެތީ ހެއ ެގްއެލީ ކަވ
ެގުލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ ްނެދްނޭމ ި ނ ްއެއަލަ ސްއަމ ުނުވެރުކުދްނަބ ަތަވުނ
ްނޭދްށޮކި ހަފ ްށަކަހީ މ ެއ ުތ ަ ޞުރުފ ެގުމުޓްއެހެމެދ ްނަކ ި ރެތީ ހެއ
.ެވެއެނާވ
ް ސެވްއެއ ްނެހެއ ުރުތި އ ި އަވަޔި ފ ްނުނި ދި އަގްނައ ްނަކުކާކ ީ ކައާމި ތ (ނ)
ްނަކްއެޤްއަޙ ާވްނެގި ބި ލ ްށަކަހީ މ ެއ ީ ކަމުރުހުނަހ ީ ދުނ ްއެތާމޫލުޢަމ
ެއ ުތ ަ ޞުރުފ ެގުމުތަގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެއ ، ި އަގްނައ ްށަކަހީ މ ެއ
.ެވެއެނާވްނޭދ ްށަކަހީ މ
ި އަފްށޮކުދްނަބ ާހީ މ ާވި އަފްށޮކުދްނަބ ި އަގުތަމުހުތ ެގްއެށުކ (ރ)
ުކަހީ މ ެއ ،ްށަމުޅެއަޑނަކ ޯތްނީ ތަމ ެގުކަތަމަހ ީ ނޫނާޤ ީ ނަވ
، ި އަގޭރެތ ެގުރި އި ޑަގ ް ސީ ވުއަ ސ ްނެގެވަނި ގ ާތުނުވެރުކުރަޔްއަހ
ި ދައ .ެވެއެނާވ ްނާރުކުރި ޒާހ ްށަޗްއަމި ރުކ ެގްއެރާޔި ޑނަފ
،ްށަމުލްށޮކޫދ ުކަހީ މ ެއ ި އަލުނ ާކަޠުރ ަ ޝ ަތަވުނ ުކެއާކަޠުރ ަ ޝ
ެއ ުރާބ ެގުމުރެނ ްއެރުމައ ްށަމުޓްއެހެބ ި އަގުދްނަބ ަތަވުނ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަކަރާޔި ޑނަފ
19
ް ނު ހީ މ ޭ ވެ ރުކުތަ މު ހުތ ް ށަ ށުކް ށުކ
ް ނު ރުކް ނަ ވ ި ނި މ
.49
ަތަވުނ ްށަމުވުރޮފ ި ކެހ ެގްއެއަލަ ސްއަމ ާވި އަފި ވެރުކުތަމުހުތ ުދެމ ާކަހީ މ ެއ
ެނާފްށޮކްތަކްއަ ސަމ ްށަމުވުރޯފ ްއެޒޫފުނ ްށަކަހީ މި ރުހ ްނޭދ ް ސަބި ކެހ
ެނާފި އަލި ފ ަތަވުނ ، ި އަކަޓްށަމަކ ެނާދެވުނުރި ޒާހ ްށަޓޯކ ަތަވުނ ، ި އަކަޓްށަމަކ
ްށަތަމާލަ ސ ެގުޢަމަތްޖުމ ަމަނި ފި އަލްށޮކޫދ ްނުދްނަބ ަތަވުނ ، ި އަކަޓްށަމަކ
ުދެމ ާކަހީ މ ް ސެވްއެއ ، ީ ވުނެމ ި އަކަޓްށަމަކ ެނާދެވި ތަމި ރުކ ްއެލަކްއަރުނ
ްއެނެގި އަޓްއަހަބ ި އަގުދްނަބ ުކަހީ މ ެއ ްނީ ރުކ ެގުމުރުކްމުކުޙ ްނުތަޢީ ރ ަ ޝ
ަތަވުނ ްނުލޫ ޞުއ ެގުތާލާފަކ ުދނި ހ ާލްށޮކޫދ ްނުދްނަބ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ
ްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކޭނާވުރި ޒާހ ްށަޓޯކ ްނީ ތަމ ެގްއެތޮގ ާވްނުނޭބ ްނުޓޯކ
.ެވެއެނާދި ޅެއަޑނަކ ްއެކަތުޠުރ ަ ޝ ްނެހެއ ާޅައަޑނަކ
ް ށޮކު ޤީ ޤު ޙަތ ްއަތަލ ަ ސްއަ މ ް ށަ ހަ ވަ އ
ް ނު ރުކ ާވުޢަ ދ
.50
ްއެއަލަ ސްއަމ ްށަކަތާރަފ ާރުކުޤީ ޤުޙަތ ްށޮކުތަމުހުތ ްށަމަކި ފްށޮކްއެށުކ
.ެވެއެނާވްނާމްނި ނ ްށޮކުޤީ ޤުޙަތ ަލަ ސްއަމ ެއ ްށޮކުން ސަލ ްނުމުޅެހަށުހ
ޭހެޖްނާރުކާވުޢަދ ުދެމ ާއާހީ މ ޭވެރުކުތަމުހުތ ްށަމަކ ި ރުކ ްއެށުކ ެއ ި ދައ
ްށަކަހަވައ ެމްނެއ ީ ވ ،ަމަނެޖްއ ި ނެފ ްށަލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްށަމަކ
.ެވެއެނާވްނާލުފުއ ާވުޢަދ
ާވުޢަ ދ ެގު މަކި ރުކ ްއެ ށުކ
ްއަތު ޤްއަ ޙ ެގް ނު ހީ މ ާވި އަ ފި ލު ފުއ
.51
:ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ާވި އަފި ލުފުއ ާވުޢަދ ެގުމަކ ި ރުކ ްއެށުކ
،ްނަކި އަބޮކ ީ ކަށުކ ާވި އަފި ވެރުކުތަމުހުތ ްށަޗްއަމ ެގްއެހީ މ ެއ (ހ)
ްށޮކުން ސަލ ،ްނުކަހަބ ޭނާވަހޭދ ްށަޅަގނަރ ްށަކަހީ މ ެއ
.ެވެއެނާވްނާގްނައ
ްށޮކްތަޢީ ރ ަ ޝ ުދެމާކަހީ މ ެއ ި އަގޭރެތެގްއެތަދްއުމ ާވްނެގީ ށަކެއ (ށ)
.ެވެއެވްނެގި ބި ލުޤްއަޙ ެގުމުމްނި ނ
ުޤްއަޙ ެގުމުނި ދުނ ްއެނާޔަބ ި އަގުތަޢީ ރ ަ ޝ ްށަޅޮކެދ ާއާމި ތ (ނ)
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ުރީ ބ ަތަވުނ ،ަމަނ ުކަހީ މ ޭގނޭނ ް ސަބ ޭވެރުކްތަޢީ ރ ަ ޝ ީ ކަހީ މ ެއ (ރ)
ެގުތަލުއަދ ްށަކަހީ މ ެއ ،ަމަނ ުކަހީ މ ުނަމްނަމ ަތަވުނ ،ަމަނ ުކަހީ މ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުދޯހ ުކަނާމަޖުރަތ ްނުތާރަފ
، ި އާތުގަވ ާވްނެގީ ށަކެއ ި އަކަޓްށަމުރުކްތަކްއަ ސަމ ްށަމުވައީ ރަބ ްނުށުކ (ބ)
ުކަހީ މ ެއ ި ދައ .ެވެއެނާވްނޭބި ލ ްއަތްތަލ ީ ސަވ ާވްނެގީ ށަކެއ
ުތ ަ ޞުރުފ ްށަމުރުކާރަވް ޝަމ ާކަލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ ާރުކުރާޔި ތްޚި އ
.ެވެއެނާވްނޭދ
ުކަހީ މ ެއ ، ި އާމުވެރުކ ްތަޢީ ރ ަ ޝ ި އަގުރި ޒާހ ެގްއެހީ މ ެއ (ޅ)
ްށަމުވައީ ރަބ ްނުށުކ ި އަގީ ހެއ ެގްއެލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ ާރުކުރާޔި ތްޚި އ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކްތަކްއަ ސަމ
ާންނީ ކެހ ާރުކުރި ޒާހ ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ ްނުތާރަފ ާޅަހަށުހ ާވުޢަދ (ކ)
ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ ްނީ ކެހ ްނުނޭބ ުކަހީ މ ެއ ، ި އާމުރުކުލާވު ސ
ެގުތަޢީ ރ ަ ޝ ާންނީ ކެހ ެއ ، ި އާމުދެއ ި އަގުޓޯކ ްށަމުނި ދްށޮކުރި ޒާހ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކ ުލާވު ސ ި އަގުހީ ލި ޖަމ
،ި ތެންއެކްއަ ޝ ެގްއެރަވްނި މ ާވްނެގީ ށަކެއ ،ްނަކި ފްށޮކްއެށުކ ުކަހީ މ ެއ (އ)
ި އަގުމަކ ުކަހީ މްތެންއެށުކ ީ ކަހީ މ ެއ ަމަނ ޭވެރުކުނުތި ބާ ސ ި އަގުތަޢީ ރަ ޝ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުލެބ
21
ް ށަ ފާލި ޚ ާ ނޫ ނާޤ ، ި އާފާރި ތުޢި އ
ި ކެހ ާ ދޯ ހ
.52
ި އަގުހީ ލި ޖަމ ެގުތަޢީ ރ ަ ޝ ެރުހ ްނުތަމާލަ ސ ި ދްއުބ ާހީ މ ޭވެރުކުތަމުހުތ
ްއެއަގުމަކްއެކްއެހ ީ ކަކަތުފާރި ތުޢި އ ްނެހެއ ، ި އަވަޔި ފ ުފާރި ތުޢި އ ާވ
ާނޫނާޤ ، ި އާމުދޯހ ްނާޔަބ ްނެގްށޮކުރޫބުޖަމ ްށަކަހީ މ .ެވެއެނޭވެލެބުނ
ްއެމަކްނަކ ޭނާވ ްނެގްށޮކ ްނުކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ީ ކަމުދޯހ ި ކެހ ްށަފާލި ޚ
ްއެނެގްށޮކުލޫބަޤ ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ ްއަތި ކެހ ި އާކަތްނާޔަބ ާދޯހ ްށަތޮގެއ .ެވެނޫނ
.ެވެއެނާވުނ
ް ނަކި ރެތީ ހެއ ެގްއެ ލީ ކަ ވ ީ ނޫ ނާޤ
.53
ި އަގްއެދނި ހ ެމްނޮކ ެޖްއެވްނުނޭބ ްށަކައީ ހެއ ެގްއެލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ (ހ)
ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުތަގި ބި ލ ި އަދޯހ ީ ހެއ ަދަފެއ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ީ ނޫނާޤ ީ ކައާހީ މ ޭވެރުކުތަމުހުތ ، ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ި ތެޑޮބ ީ އާނި ޖ (ށ)
ްތެނ ްއެމަކް ސަވަނަތ ީ ލާމ ަދަފ ޭދޯހ ްނަކ ި ރެތީ ހެއ ެގްއެލީ ކަވ
ްނަޔްއަޢ ުކަލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ ްނުތަލުއަދ ްށައާނޭއ ،ަމަނ ުކަހީ މ
.ެވެއެނާވ ްނޭދްށޮކ
ް ނު ނި ދު ނ ު ބަ ދަ އ ީ ނ ާ ސް ނި އާލ
.54
ްއެނެގްށޮކ ްއެމަކި ތެނާހި އ ، ީ ނާ ސްނި އާލ ،ަޑުކުމުހަރ ،ްށަކަހީ މ ް ސެވްއެއ
ް ސެވްއެއ ްއެބަދައ ަދަފޭލްއެގ ްތާމާރަކ ީ ނާ ސްނި އ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ
ްއެނެގްށޮކާޔ ި ނައ ްށަކަހީ މ ް ސެވްއެއ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގީ ދ ްށަކަހީ މ
.ެވެއެނާވުނ
ު ދް ނަ ބ ި އަ ގުކަތަލ ަ ސްއަ މ ީ ނަ ދަ މ
ް ނު ރުކު ނ
.55
ެގުމުރުކުނާދައ ްއެއާމްނި ޒ ޭހެޖްނާރުކާދައ ްނުށަދ ެގްއެމުވް ސަބްއެއ ީ ނަދަމ
ްއެނެގްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ ްށޮކުރަޔްއަހ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ ްނުބަބަ ސ
.ެވެއެނާވުނ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ރުކު ފާ ނުއި ތ ް ސި އ
.56
ި އާކަތްމުކުޙ ާވްއި އ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ީ ނަދަމ ި އާޔްއަގުކަތަލަ ސްއަމ ީ އާނި ޖ
ާއަލަ ސްއަމ ،ުޤްއަޙ ެގުމުޅެހަށުހ ްށަފާނުއި ތް ސި އ ްއަތުރުމައ ެގުޓޯކ ޭރެނ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ި ރުހްނުޅުގ
ާ ން ނު ހީ މ ާވި އަ ފި ވެ ރުކު ދް ނަ ބ
ް ނު ރުކުތާލަ މާޢު މ ުކެއާމާރި ތް ޙި އ
.57
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ަތަވުނ ،ްނެގި ޅުގ ާކަމުކުޙ ެގްއެޓޯކ
ީ ޢާމި ތްޖި އ ި އާންނުހީ މ ާވި އަފި ވެރުކުދްނަބ ަތަވުނ ާވި އަފި ވެރުކުރަޔްއަހ
ުދެމާންނުހީ މ ާދްނެގ ްނުމަޓްއަހަލަބ ްނުތަލުއަދ ި އަކަޓްށަކަތުބަބަ ސ ި ކެއި ކެއ
ްށަމުރުކުތާލަމާޢުމ ާންނުނާ ސްނި އ ުކެއާމާރި ތްޙި އ ީ ނާވްނާރުކުލަމަޢ
ަތަވުނ ،ްނެގި ޅުގ ާކަމުކުޙ ެގްއެޓޯކ ،ެހަފ .ެވެށަކަތޮގ ާވްނެގީ ށަކެއ
ާވި އަފި ވެރުކުދްނަބ ަތަވުނ ާވި އަފި ވެރުކުރަޔްއަހ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ
ްނުމަޓްއަހަލަބ ްނުތަލުއަދ ި އަކަޓްށަކަތުބަބަ ސ ި ކެއި ކެއ ީ ޢާމި ތްޖި އ ، ި އާންނުހީ މ
ަތަވުނ ްނުކަޤްއަޙ ް ސެވްއެއ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ،ްނުހީ މ ާދްނެގ
ާވްނުނޭބ ްނެހެމްނޮކ ްށަކަމަކ ެއ ، ީ ނޭވެރުކްމޫރްޙަމ ްނުކަމަކްނަވ ި ނި މ
.ެވެށަރަވްނި މ
ް ނު ނި ދި ބި ލ ުލަ ދަ ބ
.58
ަމަނި ފްށޮކުރަޔްއަހ ުކަހީ މ ްށަފާލި ޚ ާނޫނާޤ ަތަވުނ ި ތެނ ްއެރާބ ީ ނޫނާޤ
.ެވެއެނާވްނޭދި ބި ލ ްށަކަހީ މ ެއ ުލަދަބ ެގުމަކެއ ަމަނި ފްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ
ް ށަ މަކ ްއެ ށުކ ި އަ ގު ނޫ ނާޤ
ް ށަކަ މަކ ާވު ނ ި އަ ފި ޅެއަ ޑނަކ
ް ނުކަ ނޫ ނާޤ ާ ދަ ހ ް ނު ހަ ފ
ް ނު ނި ދު ނު ބަ ދަ އ
.59
ްނުލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ްއެމަކ ި ކަވ ަތަވުނ ،ްނުރުކ ްއެމަކ ި ކަވ (ހ)
ި އަގުނޫނާޤ ަތަވުނ ި އަގުތަޢީ ރ ަ ޝ ީ މާލް ސި އ ި އަގުމަކ ްއެށުކ ީ އެއ
ްއެމަކ ެއ ަތަވުނ ްށަކަހީ މ ި ރުކ ްއެމަކ ެއ ް ސީ ތެނ ި އަފްށޮކްނާޔަބ
ި ލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ަތަވުނ ާކަމަކ ި ރުކ ެއ ،ްށަކަހީ މ ި ލްށޮކޫދ ްށޮކުނ
ްއެށުކ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގީ ދ ުބަދައ ްނެގި އަވުޅުގ ާކަމަކ
ްއެބަދައ ުޑޮބ ެރުވ ްށަބަދައ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ްށަށުކ ެއ ުރި އި ރުކ
ެއ ،ާމުރުކްއެށުކ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގީ ދ ްށަކަހީ މ ި ރުކ ްށުކ ެއ
ެގްއެށުކ ި ރުކ ެއ ،ުދެމެދ ާމުރުކްމުކުޙ ްށައާހީ މ ި ރުކ ްއެށުކ
ެއ ،ަމަނާވި އަފީ ދ ްއެޔުލ ްނުކަލަދަބ ަންނެގ ްށަނޫނާޤ ްށަބަދައ
.ެވެބަދައ ާވި އަގުނޫނާޤ ުނުދެހ ްނުހަފ ީ ނާވްނޭދ ްށަކަހީ މ
23
ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްށަމަކްއެށުކ ީ އާނި ޖ ި އަގުނޫނާޤ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ (ށ)
ި މ ްށަކަމުނި ދުބަދައ ި އާމުރުކްތަޢީ ރ ަ ޝ ުދެމާކަހީ މ ާރުކ ްއެމަކ
.ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ ާދްއާމ
ު ބަ ދަ އ ް ށަރަ ހަ ފެ ދ ް ށަކަ ށުކްއެއ
ް ނު ނި ދު ނ
.60
ްށަމަކާވުނުތި ބާ ސ ްށަޗްއަމ ެގްއެހީ މ ާވުޢަދ ެގްއެށުކ ީ އާނި ޖ (ހ)
ަތަވުނ ެގުށުކ ެއ ަމަހ ްށަރަހަފ ަނަވެދ ،ަމަނި ފްށޮކްމުކުޙ ްނުކަޓޯކ
ެގްއެހީ މ ެއ ާވުޢަދ ެގްއެށުކ ްނެހެއ ާވަމަހ ި ރުފ ްނުލަމަޢ ެގުށުކ ެއ
ެގްއެހީ މ ާވުޢަދ ެގްއެށުކ ީ އާނި ޖ ި ދައ .ެވެއެނޭލުފުއުނ ްށަކަޗްއަމ
ެގުށުކ ެއ ަމަހ ްށަރަހަފ ަނަވެދ ،ަމަނެޖްއެވުތި ބާ ސ ްށަޗްއަމ
ެގްއެހީ މ ެއ ާވުޢަދ ެގްއެށުކ ްނެހެއ ާވަމަހ ި ރުފ ްނުލަމަޢ ެގުށުކ ެއ ަތަވުނ
.ެވެއެނޭލުފުއުނ ްށަކަޗްއަމ
ި އަގޭރެތ ެގުލޫ ޞުއ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
.ެވެއެނެމި ހުނ ްއެމުރުކުފާނުއި ތް ސި އ ަލަ ސްއަމ
ްއަތު ދި ޢާވަ ޤ ި އާކަތު ނޫ ނާޤ
ް ނު ރުކުޢި އ ާ ޝ ް ށޮކު މް ނާޢ
.61
ްށަމުރުކުލަމަޢ ްށަޗްއަމެއ ްނުތި ޔްއަރ ، ި އާކަތުދި ޢާވަޤ ، ި އާކަތުނޫނާޤ (ހ)
ްއަތުތަ ސާޔ ި ސ ެގުރާކުރަ ސ ، ި އާކަތްނުގްނެއ ާގްނައ ްނުރާކުރަ ސ
ްށޮކުމްނާޢ ،ްށޮކުމާޒި ތްނި އ ްށަކަތޮގ ޭނާންނުހްނޭބި ލ ްށަންނުމްނާޢ
.ެވެއެނާވްނާރުކުޢި އާ ޝ
ްނުށަދ ެގްއެދި ޢާވަޤ ާދަހ ްނެގި ބި ލ ުރާބ ްނުކަނޫނާޤ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ (ށ)
ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ ެއ ، ީ ނާވްނޭދ ްއެބަދައ ްށަކަހީ މ ް ސެވްއެއ ް ސަޔި ވ
.ެވެއަމަނާވ ްށަކަޗްއެއ ާވި އަފްށޮކުޢި އާ ޝ ްށޮކުމްނާޢ ީ ކަދި ޢާވަޤެއ
ްށަކަހީ މ ި ފްށޮކ ްއެމަކ ްނި އެއ ، ި އާކަތްނަކ ޭވެރުކ ާނަމ ި ދައ
.ެވެންނެގެވޮއ ި އަފްށޮކ ްނާޔަބ ްށޮކުފާ ސ ުބަދައ ޭނޭވެދ
ުރްއ ި ސ ެގުތަލުއަދ ި އަގްއެނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ނ)
ާމްނި ނ ްނުރާކުރަ ސ ި އަވަޔި ފ ުތާމޫލުޢަމ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުމަކ
ުތާމޫލުޢަމ ި އަހެމްނެއ ޭހެބ ާކަތްއަތްނަކ ާރުކ ި އާކަތ ްނުމްނި ނ
.ެވެއެނާވްނާންނުހ ްނޭބި ލ ްށޮކުމްނާޢ
ެގުރާކުރަ ސ ްނުތޮގޭހެބ ާކަހީ މ ެއ ެމްށަކަތި ޔްއަރ ެމްނޮކ (ރ)
ި އަދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ި އަހެމްނެއ ާވި އަފި ވެރުކާކްއަރ ި އަގުކަތާރާދި އ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުތަގި ބި ލ
ް ނު ނި ދި ބި ލ ްއަތު ޤްއަ ޙ ް ނެހ ި ނެހެއ
.62
ި އާކަތުޤްއަޙ ި އަހެމްނެއ ާވި އަފި ވެރުކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ (ހ)
ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްށަންނުނެހ ި ރި ފ ި އާށަންނުނެހްނައ ްނަކްނަވ ި ނި މ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
، ި ޅެއަޑނަކ ްނަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ްނީ ކަވި ކަވ ި އަގުބާބ ި މ (ށ)
ި އާކަތުޤްއަޙ ްނެހ ި ނެހެއ ޭނެމި ހުނ ި އަގުބާބ ި މ ީ ކަމުވި އަފި ވެރުކްނާޔަބ
ްއެމަކ ާޅައް ސަރުހ ްށަމުތަގި ބި ލ ަތަވުނ ްށަމުދޯހ ްނަކްނަވ ި ނި މ
.ެވެނޫނ
ާވ ް ޟު ރާޢަތ ާކަތު ޤްއަ ޙ ީ ސ ާ ސަ އ
ް ނު ވްލި ޠާ ބ ްއަތު ނޫ ނާޤ
.63
ި އަގުބާބ ި މ ް ސަޔި ވ ްއެއަބ ްނުކަނޫނާޤ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ ް ސެވްއެއ
ާވް ޟުރާޢަތ ާކަމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ާކަޤްއަޙ ީ ސާ ސައ ާވްނެގެވްނާޔަބ
ެއ ަތަވުނ ާކަޤްއަޙ ެއ ްނުކަނޫނާޤ ެއ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ ެއ ،ަމަނ
.ެވެށަކަޗްއެއ ްލި ޠާބ ީ ނާވ ްއެރަވްނި މ ާވް ޟުރާޢަތ ާކަމަކްނަވ ި ނި މ
ް ށަކަތު ރު މަ އ ީ ނޫ ނާޤ ު ރި އަ ޣ
ު ޤްއަ ޙ ެގު މު ވު ނާ ބަތ
.64
ް ސެވްއެއ ،ުކަފަޒްއަވުމ ް ސެވްއެއ ެގުތަލުއަދ ީ ވުނެމ ްނެގި ބި ލުރާބ ްނުކަނޫނާޤ
ް ސެވްއެއ ީ ނޫނާޤ ުރި އަޣ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކ ްއެރުމައ ްށަކަހީ މ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ުޤްއަޙ ެގުމުވުނާބަތ ްށަކަރުމައ
ެގު މު ރުކާވުޢަ ދ ި އަކަޓް ށަ މު ދޯ ހުލްއަ ޙ
ު ޤްއަ ޙ
.65
ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ް ސެވްއެއ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ
،ަމަނި ފި އަޓްއަހަފި ހ ަތަވުނ ،ަމަނި ފްނެގި އަޅުގ ި ނ ްނި އަބި ކ ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ
ެގުމުޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ަލަ ސްއަމ ެއ ި އަކަޓްށަމުދޯހ ްއެލްއަޙ ި ރެވުފާ ޞްނި އ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަކަހީ މ ެއ ުޤްއަޙ
25
ާމަކް ނަ ވ ި ނި މ ި އާކަތު ޤްއަ ޙ
ް ނު ވްލި ޠާ ބ ްއަތު ނޫ ނާޤ ާވ ް ޟު ރާޢަތ
.66
ްނުމަގނި ހ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ި އަގުކަތްނާލުޢި އ ި އާކަތުރާރަޤ ި އާކަތުދި ޢާވަޤ ި އާކަތުނޫނާޤ ި އަހެމްނެއ ަންނައ
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ،ްނި އެރެތ ެގުކަތްއަތްނަކ ާވި އަފެވްނާޔަބ
ި މ ،ްއަތްއަތްނަކ ި އަހެމްނެއ ާވް ޟުރާޢަތ ާމަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ
.ެވެއީ ވްލި ޠާބ ުކެއާމުށެފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ްއަތު ބި ޖާވ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.67
ުކަހީ މ ެއ ، ި އާމަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ޭބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ
ެދ ޭނޭވެރުކުނި ކަވ ީ ކަކަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ޭހެޖްނާރުކާދައ
ެމްނޮކ ީ ކަމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ،ުދނި ހ ީ ވި އަގުމަކް ސާ ސައ
ޭޅުއ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ ުކަތުގަވ ެއ ި ދައ .ެވެކެތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްއެތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާވްނާރުކްމާރި ތްޙި އ ްށަކަތްއަތްނަކ ެއ ެމުކަހީ މ ެމްނޮކ
ި އާށަކަތުޤްއަޙ ެއ ެވި ރެތާކްއަރްށަމަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ެގްނުކެނައ (ހ)
.ްނުރުކްމާރި ތްޙި އ ްށަމަކްނަވ ި ނި މ
ި އަގުދެމ ެގުކަތްތަޢާމަޖ ި އާޔްއަގުދެމ ެގްނުކަތް ސީ މ ި އަހެމްނެއ (ށ)
ެގުމުރުކްމާރި ތްޙި އ ްށަކަޔަބްއެނައ ުކަޔަބްއެއ ، ި އާމަކ ި ރެވުކެއ
ްއަތުތާފަތ ަންނުހ ުދެމެދާއާމި ތ ާންނުކެނައ ، ި އާމުރުކާލާއ ުޙޫރ
.ްނުރުކްތަކްއަ ސަމ ްށަމުޓްއެހެމެދ ުލޫ ޞުއ ެގުމުތަގި އަލަބ
.ްނުރުކްތަކްއަ ސަމ ި އަކަޓްށައީ ޤްއަރަތ ި އާށަމަކޮޔެހަޅުދ ެގުޢަމަތްޖުމ (ނ)
، ި އާމަކަތްނަވި އަބްއެއ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާތަދާޔ ި ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ރ)
ްފަރ ަ ޝ ެގުމުއަޤ ި އާމަކ ި ރެތާކްއަރ ، ި އާމަކްނާމައްނަމައ
.ްނުރުކްތަކްއަ ސަމ ި އަކަޓްށަމުޓްއެހެފި ހ
ްނަކ ި ރެވ ެގުނޫނާޤ ، ި އާމުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމުރުޙ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ބ)
.ްނުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމުރުޙ ްށަލޫ ޞުއ ެގުމުގްނި ހ
ީ ޠާރްޤި މީ ދ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވުނ ުފާލި ޚ ާކަލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ (ޅ)
.ްނުވުރެއި ރުކ ްއަތްތޮގ ި އާކަތުލޫ ޞުއ
ެގޭޖްއާރ ، ި އާނީ ދްމާލް ސި އ ާވި އަގުމަކ ްނީ ދ ެގުތަލުއަދި ހެވި ދ (ކ)
ްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ަކ ި ރަތ ީ މުއަޤ ، ި އާހަބ ީ ރަދާމ ، ި އާތަފާޤަޘ
.ްނުޓްއެހެމެދ
ީ ތަރްދުޤ ، ި އާކަތުލް ސަނ ެގީ ތެކަތޭރި ދ ި އާޓްށެވާމި ތ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (އ)
ި ށެވާމި ތ ،ުކެއާމުޓްއެހެމެދ ްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ްއަތްތަލ ީ ސަވ ، ި އާމަކި ތީ ރ
ަދަފ ާދްނެގެވުކާލަހ ި ށެވ ީ ތަރްދުޤ ި އާކަތުލަމަޢ ަދަފ ާވުފާ ސުނ
.ްނުވި ލެހުރުދ ްނުކަތުލަމަޢ
ްށަމާލަ ސީ މުއަޤ ، ި އާށަނާ ޝި ނ ެގުތަލުއަދ ، ި އާށައ ަދި ދ ީ މުއަޤ (ވ)
.ްނުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމުރުޙ
ް ނު ރުކަ ނާމ
.68
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ްނުކަތްލަނުއި ބި އަރްޓ ި އާންނުކަތުޓޯކ
ީ ނާ ސްނި އ ، ި އަގުމުނި ދި ބި ލ ި އާޔްއަގުމުރުކަނާމ ްނަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ
ާވްނެގި ވުޅުހ ،ާވި އަފި ދެފުއ ްށޮކާނި ބ ްށަމަކްނަވ ި ނި މ ި އާމަކަމަހަމަހ ި އާފަރ ަ ޝ
ެއ ްށޮކްތަޔާޢި ރ ްށަކަތުލޫ ޞުއ ާރުކުލޫބަޤ ްނުކަތުޢަމަތްޖުމ ީ ޠާރްޤި މީ ދ
ާވި އަފެވި ރެވި އަބ ެޖްއާރި ހެވި ދ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާޓްއަހަގަނ ްއަތުލޫ ޞުއ
.ެވެއެނާވްނާރުކްތަޔާޢި ރ ްށަކަތާދަހާޢުމ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ
ްއެމަކް ނަ ވ ި ނި މ ަތަ ވު ނ ްއެޤްއަ ޙ
ް ށަކަތޮގ ަ ދަ ފޭ ވެ ނަ ގި އަ ޅު ގ ި ނ
ް ނު ރުކު ނަ ނާމ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
.69
ަތަވުނ ްށަކަޤްއަޙ ް ސެވްއެއ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ަދަފެއ ަތަވުނ ،ެގުމުރުކ ްއެލަމަޢ ަދަފޭނޭބި ލ ްއެމަކ ި ނުއ ްށަކަމަކްނަވ ި ނި މ
ްށަކަތަޢާމަޖ ަތަވުނ ްށަކަހީ މ ް ސެވްއެއ ުޤްއަޙ ެގުމުވި ރެވި އަބ ި އަގްއެލަމަޢ
ޭނެމި ހ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްށަކަތޮގ ަދަފޭނޭބި ލ ްށަތަލުއަދ ަތަވުނ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކާމަޖުރަތ ަތަވުނ ްށޮކަނާމ ްއެއާދްއާމ ް ސެވްއެއ
27
ު ބާ ބ ަ ނަ ވ ް ނި ތ
ް ސި ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
ު ރާ ބ ެގު މު ދެހު ނޫ ނާޤ
.70
ީ ނަވްނެގި ބި ލ ްއަތުރާބ ި އަހެމްނެއ ެގުމުދެހުނޫނާޤ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ާވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްނުށަދ ެގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ްއަތުބި ޖާވ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތ ެގުކަތުރާބ ުމްނާޢ ެގުމުދެހ ުނޫނާޤ
ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ް ސެވުރާބ ެގުމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ި އާމުރުކާދައ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާރުކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .1
.ްނުއަނެގުޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ެގުނީ ދްމާލް ސި އ ،ްނުތޮގޭހެބ ާކަމަކ ެމްނޮކ ެޖްއެވްނުނޭބ .2
، ި އާމުދެހ ުނޫނާޤ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވުނުފާލި ޚ ާކަލް ޞައ
.ްނުރުކްލި ޠާބ ުނޫނާޤ ، ި އާމުއަނެގުލަދަބ ްށަނޫނާޤ
ްއަތްއަތްނަކ ާރުކ ްނުތާރަފ ެގުރާބ ެގުމުގްނި ހ ްނަކި ރެވ .3
ުރާބ ެގުމުގްނި ހ ްނަކި ރެވ ި އާމުލެބ ްތޮގ ާގނި ހުނާގނި ހ
ި އަކަޓްށަމުރުކ ްނަކްނަކި މ ި ދައ .ްނުވުރުކީ ރާދުބާވަޖ
ްއަތުޅަވަޔި ފ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
.ްނުޅެއ
ްޓެޖަބ ީ ރަޓްނެމި ލްޕަ ސ ި އާޓެޖަބ ީ ރަހައ ެގުތަލުއަދ .4
.ްނުރުކް ސާފ
ާކަތުމާޤަމ ުލްއި ޤަތް ސުމ ި އާކަތްނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތް ސުމ .5
ާވި އަގުނޫނާޤ ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާމްނި ނ ްނުތޮގޭހެބ
.ްނުމްނި ނ ްނީ ތަމެގުތޮގ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގުކަތްއަތްނަކ ުމްނި ހުމ ޭޅުގ ާންނުތި ޔްއަރ .6
.ްނުގެނ ުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ
ި މ ްށަމަކެނޭހެޖ ްނާރުކާދައ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .7
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ ަތަވުނ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
.ްނުރުކާދައ ްއަތުބި ޖާވ ް ސެވ ްނޫނި މ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްއެނޫނާޤ ް ސެވްއެއ ާވުފާލި ޚ ާކަލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ (ނ)
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ްއެމުޅެހަށުހ ެމްނޮކ ާޅަހަށުހ ްށަމުރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ރ)
، ި އާމުލި އަވުނޮފ ާރުބނައ ްށޮކުން ސާފ ، ި އާމުރުކުލޫބަޤ
ުލަދަބ ްށަކަމުޅެހަށުހ ެމްނޮކ ަދަފި މ ި ދައ ، ި އާމުރުކްލި ޠާބ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ުރާބ ެގުމުއަނެގ
ްނުކަމާޤަމ ަތަވުނ ި އަކަޓްށަމުރުކް ސި އ ްށަކަމާޤަމ ުކަހީ މ (ބ)
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކް ސާފ ްނަކެއ ި އަކަޓްށަމުރުކި ކަވ
ްށޮކުން ސާފ ި އާމުރުކް ސާފ ްއެމުޅެހަށުހ ެއ ،ަމަނ ި ފި އަޅަހަށުހ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުރާބ ެގުމުލްށޮކޫދ
ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
ް ނުޅެއަ ޑނަކ ު ދަ ދަ ޢ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
.71
ީ ނާޅައަޑނަކ ުދަދަޢ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
.ެވެންނުލޫ ޞުއ ި ވ ި ނަންނައ
29
ި އަގްއެއާރި އާދ ީ ރާދި އ ެމްނޮކ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ .1
ް ސާހް ސަފ ަމަތަރުފ ެގީ ދާބާއ ާވި އަފި ވެރުކީ ރަޓް ސި ޖަރ
ެމްނޮކ ާވުނަމަހ ްނުހީ މ ް ސާހް ސަފ ަތަވުނ ްށަކަހީ މ
.ްނުރަބްނެމެދ ްށަކައާރި އާދ ީ ރާދި އ
ާވި އަފި ވެރުކީ ރަޓް ސި ޖަރ ި އަގްއެއާރި އާދ ީ ރާދި އެގޭޖްއާރި ހެވި ދ .2
ަމަތަރުފ ެގީ ދާބާއ ،ަމަނާވުރުތި އ ެރުވްށަހާހް ސަފ ީ ދާބާއ
ް ސާހް ސަފ ެމްނޮކ ާވުރުތި އ ެރުވްށަންނުހީ މ ް ސާހް ސަފ
.ްއެރަބްނެމ ްށަކަހީ މ
، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކާރި އާދ ީ ރާދި އ ި އަކަޓްށަމުނޭބ ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ެގުކަތުޅޮތައ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ،ުރި އާރުކުޤީ ދް ޞަތ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ް ސީ ވާކެއ ަލްމުޖ ުކެއާއެލާމ ި އާޅޮތައ ި ހި ވ ާލަބ ި އަގުތޮގ
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްލ ީ ޞްފަތ ެގުކަތާރި އާދ ީ ރާދި އ .ެވެށައާރި އާދ
.ެވެއީ ނަވެއ ި އަގ 2 ުލަވުދަޖ
ް ނު ރުކު ބާޚި ތް ނި އ ް ނު ރަ ބް ނެމ
.72
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ާދްއާމ ަނަވ 71 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ި ކަވ ްނުކައާރި އާދ ީ ރާދި އ ެމްނޮކ ،ްނެހޭނާވުނުފާލި ޚ ާލޫ ޞުއ
ެމްނޮކ ްނި އި މ .ެވެއެނާވްނާޅައަޑނަކ ްއެކަތާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ
.ެވެރަބްނެމ ްއެއ ީ ނާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުކައާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ
ްނި އެރެތ ެގްނުހީ މ ާރުކަދާވ ި އަގްއެއާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ ެމްނޮކ (ށ)
ެގްނުތި ޔްއަރ ޭދުޓޯވ ި އަގްއެއާރި އާދ ެއ ، ީ ނާވުބާޚި ތްނި އ
.ެވެކެހީ މ ޭބި ލ ުޓޯވ ަނި ގ ެމްނެއ ްނުކަޓޯވުރްއ ި ސ
ްއަތާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ ޭނެމި ހ ި އަގްއެއާރި އާދ ީ ރާދި އ ެމްނޮކ (ނ)
ުދްއަޙަރަ ސ ެގުކަތާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ ެއ ، ި އާތޮގ ޭނާޅައަޑނަކ
ީ ރާދި އ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާރުކްނާޔަބ ްނުކަނޫނާޤ ްތޮގ ޭނާޅައަޑނަކ
ެއ ި އަގުމުހެބ ްށަކަކަތާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ ީ ދާބާއ ެގުކަތާރި އާދ
ީ ދާބާއ ެގުކަތާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ ޭނެމި ހ ި އަގްއެއާރި އާދ ީ ރާދި އ
ި އަގުނޫނާޤ ެއ ްއެލޫ ޞުއ ޭނޭވެރުކަމަހަމަހ ްށަކަޑޮބ ެމްނެއީ ވ
.ެވެއެނާވްނާޅައަޑނަކ
ްއަތުޠު ރ ަ ޝ ެގު މު ވ ް ށަކަރަ ބް ނެމ
.73
ި އަގްއެހީ މ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ ި ވ ި ނަންނައ
.ްނުވްށަކަތި ޔްއަރި ހެވި ދ .1
.ްނުވުނ ްށަކަތި ޔްއަރ ެގްއެމުއަޤުރޭބ .2
ެގުތަޢާމަޖ ްތަންނު ސ ، ި އާމުވި އަގުމަކ ުކަމި ލް ސުމ .3
.ްނުވި އަގުމަކުކަހީ މ
.ްނުވި އަފި ރުފ ުރަހައ ަރާށައ ްނުރުމުޢ .4
.ްނުވި އަގުމަކުކަހީ މ ި ރުހ ްށައަމަހ ި ދްއުބ .5
ެއ ،ަމަނ ާވި އަފެވ ްށަކަތި ޔްއަރި ހެވި ދ ުކަތި ޔްއަރ ެގްއެމުއަޤުރޭބ (ށ)
، ީ ނޭވެލި ތަމި ރުކ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަކަހީ މ
.ެވެއުހަފްށަމުރުފ ުރަހައ ް ސަފ ާތީ ވްށަކަތި ޔްއަރި ހެވި ދ ުކަހީ މ ެއ
ި އަގުމަކ ުކަހީ މ ާދްނުމެޅުއި ރި ދ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ ީ ކަހީ މ ެއ ި ދައ
.ެވެއެނާވްނާވ
31
ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަކަހީ މ ާވި އަގްއެތަލާޙ ެރުކްނުކަތްތަލާޙ ި ވ ި ނަންނައ (ނ)
ި ދައ .ެވެއެނޭވެވުނ ްއެއި ރެވި އަބ ި އަގުބާޚި ތްނި އ ެގުހީ ލި ޖަމ
ަދަފެއ ްށަކަރަބްނެމ ާވި އަފި ވޮހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުކަހީ މ ެއ ަމަނެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ
.ެވެއެނާވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
،ަމަނ ުކަހީ މ ްތޮއ ްއެޏްނަރަދ ުތި ބާ ސ ޭހެޖްނާރުކާދައ .1
ުކަހީ މ ާދުނ ްނުމަރުކާދައ ި ނަރަދ ެއ ްށަތޮގްއެއ ާމުކުޙ
.ްނުވި އަގުމަކ
ެރުވްށަހަވުދް ސަމ ަރާބ ެވުތި ބާ ސ ްނަކި ރުކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ .2
ުކަހީ މ ާދްނުމަރުކުޛީ ފްނަތ ްއެމުކުޙ ެގްއެތަދްއުމުގި ދ
.ްނުވި އަގުމަކ
ެރުވްށަހަވުދް ސަމ ަރާބ ެވުތި ބާ ސ ްނަކި ރުކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ .3
ެއ ަމަނ ުކަހީ މ ާވި އަފި ވެރުކ ްއެމުކުޙ ެގްއެތަދްއުމ ުގި ދ
ްނުމުކުޙ ެއ ަތަވުނ ،ާތުނުމ ި ނ ްށޮކުޛީ ފްނަތ ްއެމުކުޙ
ާވުނ ުރަހައ ްނި ތ ާތުނުވެރުކްފާޢަމ ުބަދައ ުނުޅެއަޑނަކ
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަހީ މ
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަރާޔި ޑނަފ .4
ި އަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގްނެހެއ ި އަޅައަޑނަކ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ރ)
ި އަގުމާޤަމ ެއ ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ަމަނާވުނ
ްއެނެގްށޮކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ ެރުކ ްނުކަތާފީ ޒަވ ި ވ ި ނަންނައ ެރުހ
.ެވެއެނާވުނ
.ްނަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ .1
، ި އާމަކުބި އަނ ެގްނުރީ ޒަވ ، ި އާމަކުރަޓް ސި ނި މ ްޓޭޓް ސ .2
.ްއެއާފީ ޒަވ ް ސެވްއެއ ެގުރަވްނެފެއ ެގުތަލުއަދ
ަތަވުނ ްނަކުރަބްނެމ ެގްއެނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތް ސުމ .3
.ްއެމާޤަމ ުލްއި ޤަތް ސުމ
.ްއެއާފީ ޒަވ ެގް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .4
ަތަވުނ ،ާވި ރެވި އަބ ުރާކުރަ ސ ަތަވުނ ެގުރާކުރަ ސ .5
.ްއެއާފީ ޒަވ ެގްއެޏްނުފްނުކ ،ާގްނި ހ ްނުރާކުރަ ސ
.ްއެއާފީ ޒަވ ެގްނި އަފ ި ސ .6
.ްއެއާފީ ޒަވ ެގްނުހުލުފ .7
ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގްއެރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .8
ްނެހެއ ެގުތަލުއަދ ި އަވަޔި ފ ްއެއާފީ ޒަވ ޭހެޖްނާރުކާދައ
.ްއެއާފީ ޒަވ
ެގުޓޯކ ު ދެމާމަކު ރަ ބް ނެމ
ް ޞ ާ ޞި ތް ޚި އ
.74
ަތަވުނ ޯތޭވަމަހ ި އަގްއެހީ މ ުޠުރ ަ ޝ ެގުމުލި ތަމި ރުކ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުމަކުރަބްނެމ ަތަވުނ ި އަގުމުލެބ ޯތެޖްއި ހެޖްނާރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުކަރަބްނެމ
ްއެއަލަ ސްއަމ ެއ ،ަމަނެޖްއި ދެފުއ ްއެފާލި ޚ ުދެމާމަކެޖްއެވް ސުހ ްއެއި ޑނޮގ
.ެވެންނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ީ ނާޅައަޑނަކ ްއެތޮގ ި އަލަބ
33
ި އަ ގުތަކްއ ަ ސަ މ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
ް ނަކް ނަކ ީ ވް ނާރުކްތަ ޔާޢި ރ
.75
ި އާތަޙަލް ޞަމ ީ މުއަޤ ، ީ ނާވްނާރުކުލަމަޢ ްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ް ސެވްއެއ ި ދައ .ެވެންނެގީ ދްނަކް ސި އ ްށައާފްނަމ ި އާޔަބާލ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްނެހެއ ްތޮއ ްއެމުޅުގ ަ ޞްއާޚ ާކަހީ މ ެއ ަތަވުނ ެގްއެހީ މ ެއ ުކަރަބްނެމ
ްއެނެގްށޮކްނުނޭބ ެގުމާޤަމ ްށަމުވުރެއި ރުކ ްއެތަޙަލް ޞަމ ީ ތާޒ ް ސެވ ެގްއެހީ މ
ްއަތާރި އާދ ީ ވުބާޚި ތްނި އ ްނުހީ މި އަބެއ ،ްނުހީ މި އަބެއ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ
ި އާޔަބާލ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަހ ި ރުހ ި އާމުއަޤ ި ޅުމ ، ި އަގުމުރުކުލ ީ ސްމަތ
.ެވެއެނާވްނާރުކްތަޔާޢި ރ ްށައާފްނަމ
ް ނާ ޔަ ބ ެގ ާ ސި އަ ފ ި އާލަ ދު މ
ް ނު ރުކަ މާހ
.76
ާވި އަގުތާޔްއި ކްލި މ ެގްއެހީ މ ެއ ުރަހަފްއެއުކަރަހައ ެމްނޮކ ެމުކަރަބްނެމ ެމްނޮކ
، ި އާކަތުތަޙަލް ޞަމ ެގީ ރާފަޔި ވ ، ި އާކަތުބާ ސި ހ ެގާ ސި އަފ ި އާލަދުމ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްއެނާޔަބ ާރުކުރާޔްއަތ ްށޮކަމާހ ި ނަރަދ ި އާޏްނަރައ
ި އަގުތާމޫލުޢަމ ޭދ ްނުތޮގި މ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްށަމްނާޢްނީ މައ
ްއަތާމްނި ޒ ެގުކަތާފީ ޒަވ ެއ ި އާކަތާފީ ޒަވ ްނެހެއ ާރުކާދައ ުކަހީ މ ެއ
.ެވެއެނާވްނާނަމި ހ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.77
ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމަކުރަބްނެމ ،ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ްނުމުބި ލ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެއ
ް ނު ރަ ބް ނެމ ް ށަ އި ޑނޮގ ާވ ް ސު ހ
ް ނު ރުކު ބާޚި ތް ނި އ
.78
ްނުބަބަ ސ ެގުމުވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ް ސަޅޮދް ސަފ ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ި ވް ސުހ ި ޑނޮގ ެއ ްށައި ޑނޮގ ާވް ސުހ
ް ސެވަމަނ .ެވެއެނާވ ްނާރުކ ުބާޚި ތްނި އ ުކަރަބްނެމ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ި ވް ސުހ ި ޑނޮގ ެގުމަކުރަބްނެމ
ަތަވުނ ް ސަވުދް ސަމަހ ީ ތޮއ ުދެމެދ ާބާޚި ތްނި އ ުމްނާޢ ްތޮއްށައި ރުކ
ްށަކައި ޑނޮގ ި ވް ސުހ ެއ ަމަނާވ ި އަގުމަކްއެތަދްއުމ ުރުކ ެރުވްށައެއ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކ ުބާޚި ތްނި އ ުކަރަބްނެމ
ު ރު މުޢ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
.79
،ުހަފްށަމުރުކ ުބާޚި ތްނި އ ް ސި ލި ޖަމ ،ީ ކަރުމުޢ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
.ެވެހަވުދ ުރަހައ ް ސަފ ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ާރުކ ާ ސްލަޖ ަމަތަރުފ
ްނެގެވަމަހ ުރުމުޢ .ެވެއީ ނުވުއ ް ސި ލި ޖަމ ްނުމުވަމަހ ުތަދްއުމ ި މ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްށަލައ ުކެއާމުވުއ ް ސި ލި ޖަމ
.ެވެއެނާވްނާވްއާބ ާ ސްލަޖ ަމަތަރުފ
ް ސީ ރި ތ ެގުމުވަމަހ ުރުމުޢ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ާދްނުމަގނި ހ (ށ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްށަލައ ްނީ ރުކ ް ސަވުދ
ޭހެޖްނާރުކ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކެއ ، ި އާމުރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުރަބްނެމ
.ެވެއެނާވްނާމްނި ނ ްށޮކ ްއަތްއަތްނަކ ްނެހ ި ނެހެއ
ެގު ރު މުޢ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
ް ނު ރުކު ރުތި އ ުތަ ދްއު މ
.80
، ި އަގްއެޅަވި ޑނަދ ާވި އަފްށޮކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނި ލްއުކ
ުރުމުޢ ެގުހީ ލި ޖަމ ،ަމަނެޖްއެވި ތަދ ްށަމުވްއޭބ ްއެބާޚި ތްނި އ ުމްނާޢ
ެއ ްއެރާރަޤ ެގުމުރުކުރުތި އ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ ެރުވްށަރަހައ ްއެއ
ެގުހީ ލި ޖަމ ީ ނާވް ސާފ ްއެރާރަޤ ަދަފި މ .ެވެއެނާދި ވެރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ްށަތޮގި މ .ެވެންނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދ ަޅުކި އަބްނި ތ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ
ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނި ލްއުކ ،ްށޮކ ި ނަވި އަފްށޮކުރުތި އ ުތަދްއުމ ެގުހީ ލި ޖަމ
ެގުރާރަޤ ެއ ަތަވުނ ުހަފްށަމުލި އަވުއ ުރާރަޤ ުނުރެނ ްށަމުރުކްނާލުޢި އ
ެރުވްށަހަވުދ ް ސަޅޮދް ސަފ ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުހަފްށަމުވަމަހ ުތަދްއުމ
ް ސަޅޮދް ސަފ ެއ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގް ސޮގްނެގ ްށައި ރުކ ްށަކަތަދްއުމ ުގި ދ
ި އަހ ި ރުހ ެގުމުވޮހ ްނުރަބްނެމ ްށަކަހީ ލި ޖަމ ާއ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތެގުހަވުދ
.ެވެއެނާވްނާމްނި ނ ްށޮކްއެމަކ
ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
.81
ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ،ުކަހީ މ ާވުބާޚި ތްނި އ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ްނީ ރުކ ެގުމުށެފ ްނާރުފ ްމާޤަމ ެގުމަކުރަބްނެމ
ެގްއެރާޔި ޑނަފ ްނެހެއ ާޅައަޑނަކ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ަތަވުނ ި އަގީ ތަމި ރުކ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަގީ ތަމި ރުކ
.ެވެއެނާވްނާރުކި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ ެއ ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރަބްނެމ
35
ި އ ާ ސީ އަރ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
ް ސީ އަރު ބި އަ ނ
.82
ަމަތަރުފ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ާވްއާބ ުހަފްށަބާޚި ތްނި އ ުމްނާޢ (ހ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ްނި އެރެތ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ި އަގާ ސްލަޖ
ްނުކަޓޯވ ުރްއ ި ސ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ،ްއެ ސީ އަރުބި އަނ ި އާކަ ސީ އަރ
ް ސީ އަރުބި އަނ ި އާ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ .ެވެއެނާވްނާރުކ ުބާޚި ތްނި އ
ެއ ީ ނާޓްއަހަލަބ ުތަ ސާޔި ރ ެގާ ސްލަޖ ެއ ްނެދްނެވެރުކުބާޚި ތްނި އ
ެގުހީ ލި ޖަމ ްނި އެރެތެގްނުރަބްނެމ ި ބި ތެވުރި ޒާހ ްށައާ ސްލަޖ
.ެވެކެރަބްނެމ ީ ވް ސަވުދަނި ގ ެމްނެއ ި ޑނެކުނުދެމ ި އަގުމަކުރަބްނެމ
ަނި ގ ީ ވް ސަވުދަނި ގ ެމްނެއ ި ޑނެކުނުދެމ ި އަގުމަކުރަބްނެމ
ްނުރުމުޢ ްނި އެރެތ ެގްނުރަބްނެމ ެއ ަމަނ ި ބި ތ ްއެކަތްނުރަބްނެމ
.ެވެކެރަބްނެމ ީ ށޮދ ެމްނެއ
ީ ނާޓްއަހަލަބ ުތަ ސާޔި ރ ެގުކަތާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ށ)
ަމަނާވުނ ުރި ޒާހ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ .ެވެ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ
ް ސީ އަރުބި އަނ ި އާ ސީ އަރ .ެވެ ސީ އަރުބި އަނ ީ ނާޓްއަހަލަބ ުތަ ސާޔި ރ
ެއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުދި ޢާވަޤ ެގުހީ ލި ޖަމ ަމަނާވުނ ުރި ޒާހ
.ެވެއ ީ ނާޅައަޑނަކ ުކަހީ މ ޭނާޓްއަހަލަބ ުތަ ސާޔި ރ ެގާ ސްލަޖ
ްނޭދ ާފުޢި ތް ސި އ ްނުމާޤަމ ެއ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ނ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ެގުހީ ލި ޖަމ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސްށަ ސީ އަރުބި އަނ
ެއ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނުމުބި ލ ްށަ ސީ އަރުބި އަނ
ެއ ް ސީ އަރުބި އަނ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ
ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ްނޭދ ާފުޢި ތް ސި އ ްނުމާޤަމ
، ި އަޅަހަށުހ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނުމުބި ލ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ީ ޓ ި ސ ެއ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ް ސީ އަރުބި އަނ
ަތަވުނ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އަގުކަތްތަލާޙ ި ވ ި ނަންނައ (ރ)
.ެވެއެނާވި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ް ސީ އަރުބި އަނ
ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުކަހީ މ ެއ .1
.ްނުވި ކަވ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުކަހީ މ ެއ .2
.ްނުވް ސާފ
ްނުމާޤަމ ް ސީ އަރުބި އަނ ަތަވުނ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ބ)
ަދާ ސ ެގުމުޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ްއެރާރަޤ ާޅަހަށުހ ްށަމުރުކި ކަވ
.ެވެއެނާވ ްނާގްނައ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ްނަކެއ ްނީ ރުކ ް ސަވުދ
37
ޭހެބާމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ޅ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ުތަ ސާޔި ރ ެގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ،ާގނި ހ ްއެޘުޙަބ
ެގްނުތި ޔްއަރ ،ެމްނެހެއަމަހ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަޓްއަހަލަބ ް ސީ އަރ
ާގނި ހ ްއެޘުޙަބ ޭހެބާމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ް ސީ އަރުބި އަނ ެގުހީ ލި ޖަމ
ް ސީ އަރުބި އަނ ެގުހީ ލި ޖަމ ުތަ ސާޔި ރ ެގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަޓްއަހަލަބ
ްނުމާޤަމ ް ސީ އަރުބި އަނ ަތަވުނ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ކ)
ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ،ާގނި ހ ްއެޘުޙަބ ޭހެބާމުރުކި ކަވ
ެވި ރެވި އަބ ި އަގްޘުޙަބ ި އަގުޢާފި ދ ެގްއެހީ މެއ ، ި އާމުވި ރެވި އަބ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ްނި އެއ ުޤްއަޙ ެގުމުކްއެދަކަހާވ
ާގަނ ްނުތޮގ ޭހެބާމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުކަހީ މ ެއ ް ސެވަމަނ
.ެވެއެނޭވެދުނ ްއެޓޯވ ްށަކަހީ މ ެއ ި އަގްއެޓޯވ
ްއަތ ާ ސްލަ ޖ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
.83
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ުރުއަދ ްނި ތ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ެމުކަރަހައ ެމްނޮކ
ެގްނުތި ޔްއަރ ް ސަވުދ ާމްނި ނ ި އާހަވުދ ާށަފ ެމްއެރުއަދ ެމްނޮކ ްނި އި މ
ެގްނުތި ޔްއަރ .ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުދި ޢާވަޤ ެގުހީ ލި ޖަމ
ާރުކް ސި ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާވްނާވްއާބ ްށޮކުމްނާޢ ްއަތާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއަގޭގ
ް ނާ ޔަ ބ ީ ސާ ޔި ރ
.84
ަމަތަރުފ ެގުރުއަދ ަމަތަރުފ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ެމުކަރަހައ ެމްނޮކ
ްށަރުތި އ ުތަލާޙ ެގުމުއަޤ ި ދައ ީ ދްށޮކްނާޔަބ ުތަލާޙ ެގުމުއަޤ ި އަގާ ސްލަޖ
ަންނެފ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމަކޭހެޖްނާރުކ ި އަކަޓްށަމުރުކ ުޅަގނަރ
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްއެނާޔަބ ީ ސާޔި ރ ޭވެލުކެއ ްށަޗްއަމ ެގުކަތްއަތްނަކ
.ެވެއެނާވްނާވްއި އ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ް ށަ ން ނު މް ނާޢ ްއަތ ާ ސްލަ ޖ
ް ނުލި އަ ވުޅު ހ
.85
ީ ވުނެމ ި އަގުތަލާޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ (ހ)
ެގުކަތީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ި އާކަތާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއަފި ވެލި އަވުޅުހ ްށަންނުމްނާޢ ީ ނާވްނާންނޮއ ްއަތާ ސްލަޖ
ި އަކަޓްށަމުރުކ ި ރެތާކްއަރުމްނާޢްނަމައ،ަތަވުނ ި އަކަޓްށަތަމާލަ ސ ީ މުއަޤ (ށ)
ްއެއަބ ްނުކައާ ސްލަޖ ަތަވުނ ްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްނުކައާ ސްލަޖ ަތަވުނ ްއެއާ ސްލަޖ ެގްއެއީ ޓެމޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ަތަވުނ
ަދަފި މ .ެވެއެނާދި ވްއޭބ ި އަގުތޮގ ެގްއެއާ ސްލަޖ ުރްއ ި ސ ްއެއަބ
ެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާވްނާވްއާބ ްއެއާ ސްލަޖ ުރްއ ި ސ
ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ްށަކައާ ސްލަޖ ެއ ެގީ ޓެމޮކ ަތަވުނ ްށަކައާ ސްލަޖ
ުރްއ ި ސ ްއެއާ ސްލަޖ ެއ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ
.ެވެންނެގްށޮކް ސާފ ްނާވްއާބ ި އަގުތޮގ ެގްއެއާ ސްލަޖ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނުކަމުތޮއ ްނެހެއ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ (ނ)
ުރްއ ި ސ ްއެއަބ ްނުކައާ ސްލަޖ ަތަވުނ ްއެއާ ސްލަޖ ެގްއެއީ ޓެމޮކ
ްއަތުބަބަ ސ ުރުތި އ ޭހެބ ާމުވްއޭބ ި އަގުތޮގ ެގްއެއާ ސްލަޖ
.ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ ްށަކަމުޅެއަޑނަކ ި އަގުދި ޢާވަޤ
ު ދަ ދަ ޢ ީ ނޫ ނާޤ
.86
ެގުހީ ލި ޖަމ ީ ކަދަދަޢ ީ ނޫނާޤ ެގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއަތްއަ ސްނި އ ް ސީ ވަ ސްނަފ ެގްނުރަބްނެމ
ް ނު ނި ދުޓޯ ވ
.87
ަމަނާވުނ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގްނެހެއ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ްށަކައާ ސްލަޖ ެއ ީ ނޭމްނި ނ ްއެމުމްނި ނ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެންނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
39
ް ސަޔި ވ ި އަގުމަކްތޮއ ްނެހެއ ާދްއާމ ަނަވ 86 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ާރުކްމި ޒާލ ްނުރުކުލަމަޢ ްށަޗްއަމެއ ްނުތި ޔްއަރ
ީ ނާވްނާހައ ްށަޓޯވ ި އަކަޓްށަމުރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެރުވްށަޔަބްއެއަޅުކި އަބެދ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ
ޭބި ތެވުރި ޒާހ ި އަގާ ސްލަޖ ާގަންއެޓޯވ ެއ ްނުރަބްނެމ ަނި ގ
.ެވެއަގްއެތުގަވ
ެގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ަތަވުނ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ނ)
ި އަގުކަތްނުމްނި ނ ާމްނި ނ ްނުހީ ލި ޖަމުކަހީ މ ާޓްއަހަލަބ ުތަ ސާޔި ރ
ާގަނ ުދެމާކަމަކ ،ް ސެވަމަންނެހެއ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގީ ދ ުޓޯވ
ި އަގްއެތަލާޙ ެޖްއެވަމަހަމަހ ުދަދަޢ ަންނެފުނ ަންނެފ ެގުޓޯވ
ްށައާނޭއ ުކަހީ މ ާޓްއަހަލަބ ުތަ ސާޔި ރ ަތަވުނ ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއެނާވްނޭދ ުޓޯވ ްށަކަޅޮކ ަންނެފ
ަތަވުނ ްނުޓޯވ ެގި އަބެދަޅުކި އަބްނި ތ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ރ)
، ި އަގުމުމްނި ނ ްއެމަކ ޭހެޖްނާމްނި ނ ްނުޓޯވ ެގި އަބްނި ތަޅުކި އަބުރަތަހ
ުޓޯވ ްށަކަހީ މ ާޓްއަހަލަބ ުތަ ސާޔި ރ ަތަވުނ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއެނާދި ވެދ
ް ނުޅެއަ ޑނަކ ު ދި ޢާވަ ޤ ެގު މު ގް ނި ހ
.88
:ްނީ ތަމ ެގުތޮގ ޭނާވުނުފާލި ޚ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ްއަތްއަތްނަކ ި އަހެމްނެއ ީ ރާދި އ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .1
ި އާމުރުކި ކަވ ، ި އާމުވްއެލ ްނުފަޒްއަވުމ ، ި އާމުގްނި ހ
ެގުހީ ލި ޖަމ ، ި އާމުޅެއަޑނަކަރާ ސުމ ެގްނުފަޒްއަވުމ
ީ ނާޓްއަހަލަބ ްއަތްއަތްނަކ ި އަހެމްނެއ ޭހެބ ާކަތާ ސްލަޖ
ޭޅުގ ާކަތްއަތްނަކ ި މ ި ދައ .ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެއ ް ސެވ ީ ނާދަހ ްއަތުދި ޢާވަޤ
ެގްނުހީ މި އަބެއ ި ދައ ،ޭނާވުލ ީ ސްމަތ ްށައަމަހި ރުފ ްނުތި ޔްއަރ .2
ްއަތުލޫ ޞުއ ީ ޠާރްޤި މީ ދ ޭނޭބި ލ ްނުވި ރެވި އަބ ަމަހި ރުފ
ެގްނުތި ޔްއަރްށަކަތޮގުޑޮބްނަކަމާހ ،ާވީ ރާދުބާވަޖ ،ޭނޭވެލުކެއ
ްއަތުލޫ ޞުއ ި އާކަތުދި ޢާވަޤ ޭނާވްނުނޭބ ްށަމުގްނި ހ ް ސި ލި ޖަމ
ެގުކަތުދި ޢާވަޤ ެއ .ެވެއެނާވްނާޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެއ
ީ ކޫލު ސ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތ
.ެވެއެނާދ ި ނެމި ހ ްއަތުލޫ ޞުއޭޅުގާއީ ރި ޒާހ ، ި އާކަތުޑނަގްނި މ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދަޅުކި އަބްނި ތ ެގުހީ ލި ޖަމ ި ދައ
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ެގްއެރަބްނެމ ަމަނ ެޖްއެވް ސާފ
.ެވެއެނާދި ޅެއަޑނަކ ް ސެވްއަތްތޮގ ެނޭޑނެކ
ި އަހާވުނ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގްނެހެއ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ެގުތޮގި ގނި ހ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުކަދނި ހ
ްއެއަލަ ސްއަމ ްށަކަޓޯކ ް ސެވްއެއ ި އަކަޓްށަމުލެބ ްނަކަޙްއ ަ ޞ
.ެވެއެނޭޅޭނ ްއެއަށުހ
ެގުތޮގި ގނި ހ ްއަތްއަތް ނަކ ެގު ހީ ލި ޖަ މ
ް ނު ރުކުޢި އ ާ ޝ ުތާމޫލުޢަ މ
.89
ުތާމޫލުޢަމ ެގުތޮގި ގނި ހ ްއަތްއަތްނަކ ި އަހެމްނެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްށޮކުމްނާޢ ،ްށޮކުޢި އާ ޝ ،ެޔި ލ ި އަގުރަތްފަދ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާވްނާންނުހ ްނޭބި ލ
41
ުޒާ ޔި ތް މި އ
.90
ެގުހީ ލި ޖަމެއ ަތަވުނ ، ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ުކަހީ މ ް ސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ި އަގްއެއީ ޓި މޮކ
ި ކްއެދ ްނީ ތަމެގުތޮގާވުނ ްފާލި ޚ ާކަލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ
ްޓޯވ ަތަވުނ ްނުބަބަ ސ ެގްއެމުޅެހަށުހ ި ޅެހަށުހ ަތަވުނ ްއެއަކަހާވ
ުކަހީ މެއ ްށަކަޓޯކ ،ްނުބަބަ ސ ެގްއެތޮގ ި ރުކުލަމަޢ ި އަގުމުނި ދ
ި އަގްނި ހ ްއެޤީ ޤުޙަތ ް ސެވްއެއ ުދެމާކަހީ މެއ ަތަވުނ ްށޮކުރި ޒާހ
ުދެމާކަހީ މެއ ަތަވުނ ްށޮކްއެދްނަބ ަތަވުނ ްށޮކުރަޔްއަހ ަތަވުނ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަދަހ ްށޮކްއެއާވުޢަދ
،ްށަތޮގްއެއ ާކަތުލޫ ޞުއ ާޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ށ)
ެގުކަތީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ި އާކަތާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުތޮގ ި ގނި ހްނަކ ްނުހަބުދެތ ްއަތަކަހާވ ޭހެބާކަތްނުވަލަދްއަބ
ްށަޅޮކެދ ާކަހީ މ ާރުކަމާހ ަތަވުނ ާރުކުޢި އާ ޝްށަތޮގޭލްއެގުންތަޤީ ޤަހ
ްއެއަކަހާވ ަދަފެއ ި ދައ ުދެމާކަހީ މ ި ކްއެދ ްއެއަކަހާވ ަދަފެއ ަތަވުނ
ި ދައ ްށޮކްއެއާވުޢަދ ް ސެވްއެއ ުދެމާކައާލްއަޖަމ ް ސޫނ ި ރުކުޢި އާ ޝ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަޅައ ްއެޅަވަޔި ފ
ް ނުލަ އ ި އާމު ރުކު ޤީ ދ ް ޞަތ ުލި ބ
ް ނު ވު ނޮފ ާރު ބނަ އ ް ށަ މު ނ ް ސި ވ
.91
ެގުހަވުދްތަހާތާވް ސާފެމްއެލި ބެމްނޮކ ާވް ސާފްނުހީ ލި ޖަމެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަކަޓްށަމުރުކ ުޤީ ދް ޞަތ ުލި ބ ެއ ި އަގޭރެތ
ާތޭބި ލ ުލި ބ ެއ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި ދައ .ެވެއެނާވ ްނާވުނޮފ
ަތަވުނ .ެވެއެނާވ ްނާރުކ ުޤީ ދް ޞަތ ުލި ބ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ަރަނަފ
ްނާންނެގ ްށަލި ބ ެއ ަތަވުނ ްށަމުން ސި ވ ްނުލައ ުދެމާލި ބ ެއ
ެއ ްށަމުން ސި ވ ުދެމާކަޙާލް ޞި އ ަންނެފ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ާރުބނައ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުލި ބ ެއ ި އަގޭރެތ ެގުތަދްއުމ
.ެވެއެނާވްނާވުނޮފ
ާވުނޮފ ާރުބނައ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ށ)
ްއެލަދަބ ް ސެވްއެއ ްށަލި ބ ެއ ،ުހަފްށަމުން ސި ވ ްނުލައ ުދެމ ާކަލި ބ
ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުލި ބ ެއ ،ް ސެނެގުނ
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްއެލި ބ ެއ ،ަމަނެޖްއެވް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ
.ެވެއެނާވްނާރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަ ސ ،ްށޮކ ުޤީ ދް ޞަތ
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނެގެވް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ނ)
ެގުތަދްއުމ ަންނޮއ ްނާރުކުޤީ ދް ޞަތ ްއެލި ބާވުނޮފ ްށަމުރުކުޤީ ދް ޞަތ
ްއެޙާލް ޞި އ ަތަވުނ ްށަމުން ސި ވ ްނުލައ ުދެމާކަލި ބ ެއ ި އަގޭރެތ
،ަމަނި ފި އަވުނޮފުނ ާރުބނައ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ
، ި އަލަބ ްށަމަކ ީ ރުކުޤީ ދް ޞަތ ުލި ބ ެއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަ ސ
ި އާމު ވ ް ށަކަ ނޫ ނާޤ ުލި ބ
ި އަ ގްޓެޒެގ ެގު ރާކު ރ ަ ސ
ް ނު ރުކުޢި އ ާ ޝ
.92
ްއެލި ބ ެއ ، ީ ނާވްށަކަނޫނާޤ ްއެލި ބ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ .ެވެންނުމުރުކުޤީ ދް ޞަތ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެގުރާކުރަ ސ ުހަވުދ ާރުކުޤީ ދް ޞަތ ްއެލި ބ ެއ ،ްއެލި ބ ެމްނޮކ ާރުކުޤީ ދް ޞަތ
، ީ ނާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށަކަނޫނާޤ ެއ .ެވެއެނާވްނާރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ
ާވި އަގްއެނޫނާޤ ެއ ،ުހަފްށަމުރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ ްއެނޫނާޤ ެއ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ
ްއަތާ ދަ ހާޢު މ
.93
ާވި ރެވި އަބ ްނުތާރަފ ާގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ ، ި އަގުމަނ ެގުތަލުއަދި ހެވި ދ (ހ)
ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާވްނާރުކުލަމަޢ ްށަކަތާދަހާޢުމ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ
ެއ ،ުހަފްށަމުރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެއ ި އަޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ
.ެވެންނީ ތަމ ެގުތޮގާމްނި ނ ްނުހީ ލި ޖަމ
43
ްނުތަލުއަދި ހެވި ދ ،ް ސަޔި ވި އަގުމަކްތޮއ ްނެހެއ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ްށަމުރުކުލަމަޢ ްށަޗްއަމ ެގުކަތާދަހާޢުމ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ،ާވި ރެވި އަބ
ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ީ ނާވުމި ޒާލ ްށަންނުތި ޔްއަރ
.ެވެންނީ ތަމ ެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ
ު ދި ޢާވަ ޤ ާވް ނެގި ބި ލ ު ރާ ބ ީ ނޫ ނާޤ
ު ރާ ބ ެގު މު ރެ ނ ްއަތު ރު މަ އ ި އާމު ދެހ
ް ނު ނި ދ
.94
ި އާމުރެނ ްއަތުރުމައ ި ކެއި ކެއ ، ި އަކަޓްށަމުރުކ ްއެމަކ ި ކަވ ޭޅެއަޑނަކ
ްއަތުރުމައ ާވްނެގި ވެލުކެއ ުރާބ ީ ނޫނާޤ ް ސެވްނޫނެއ ި އާމުދެހ ުދި ޢާވަޤ
ެގްއެނޫނާޤ ްށަކައާ ސަ ސްއައުމ ި ކަވ ަތަވުނ ްށަކަހީ މ ި ކަވ ުރާބ ެގުމުރެނ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުރާޔި ތްޚި އ ެގުމުނި ދ ްނުށަދ
.ެވެއެނެމި ހ ް ސެވ ްއަތްއަތްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ، ި އަގޭރެތެގީ މ
ޭނާލި އަޓްއުހ ްނުރުކުލަމަޢ ަތަވުނ ޭނާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށަކަނޫނާޤ (ހ)
.ްނުޅެއަޑނަކ ްއެޚީ ރާތ
ެގްއެއަބި ކަވ ީ ނޭގްނި ހ ްއެއަބ ެގްއެނޫނާޤ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ ި ކަވ (ށ)
.ްނުޅެއަޑނަކ ްނަކްށަކަދްއަޙަރަ ސ ި ކަވ ަތަވުނ ްނަކްށަޗްއަމ
ް ނު ދޯ ހާފަލ ް ނުޓޯކް މީ ރް ޕ ު ސ
.95
ުދެމ ާކަތުލާވު ސ ުމްނި ހުމ ޭދެފުއ ުދެމ ާތޮގްތޮއ ްނަކ ި އަގުނޫނާޤ
ްށަކައަފަލ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ުދެމާތޮގްތޮއ ްއެމަކ ްނުތޮގީ ނޫނާޤ ަތަވުނ
ްށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނުކަރާރަޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި ދެއ
ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި އަގޭރެތ ެގުކަތްއަތްނަކ ޭޅެހަށުހ ްނުތޮގި މ .ެވެއެނާދި ޅެހަށުހ
ޭދެފުއ ުދެމ ާމަކަޙްއ ަ ޞ ެގްއެނޫނާޤ ި ކަވ ި އާކަތަލަ ސްއަމ ެގުމުރުކަނާމ
ާފަލ ޭދ ްނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްށަމަކްނަކ ަދަފި މ .ެވެއެނެމި ހ ްއަތުލާވު ސ
ްނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ާފަލ ެއ ުކެއާމުރުކްނާޔަބ ްއަތުބަބަ ސ ާވި އަފްށޮކާނި ބ
ީ ނާވްނާންނޮއ ާފަލ ެއ .ެވެއެނާވްނާވުނޮފ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެއ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ޭޅެހަށުހ ްށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްށަމުރުކ ުފާނުއި ތް ސި އ
.ެވެންނި އަދަފްއެއ ާކަތްމުކުޙ ޭރެނ ްނުޓޯކ
ްޓެޖަ ބ ީ ރަ ހަ އ
.96
ްނުތަލުއަދ ްށަކަރަހައ ެއ ްނީ ރުކެގުމުށެފ ްއެރަހައ ީ ލާމ ެމްނޮކ (ހ)
ާރުކާފަލ ްށަމަކޭނޭބި ލ ްށަތަލުއަދ ، ި އާދަރަޚ ާރުކާފަލ ްށަމަކޭނާގނި ހ
ުރަހައީ ލާމ ަޔި ދެވުތޭވ ި ދައ ،ްއެޓެޖަބ ޭނެމި ހ ުބާ ސި ހ ެގީ ނަދްމާއ
ެގީ ނަދްމާއ ުނުބި ލ ްށަތަލުއަދ ، ި އާދަރަޚ ި ގނި ހ ްނުތަލުއަދ
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ް ސްނޭނި ފ ްފޮއ ރަޓް ސި ނި މ ުބާ ސި ހ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ
ާޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ް ސްނޭނި ފ ްފޮއ ރަޓް ސި ނި މ (ށ)
ްއެރުތި އ ި ނުއ ަންނެފ ްނާންނެގ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްށަޓެޖަބ
ް ސާފ ް ސެނެގުނ ްއެރުތި އ ި ނުއ ަތަވުނ .ެވެއެނާދި ވެނެގ
.ެވެއެނާދި ވެރުކ
ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ވުނެމ ްނެގި ބި ލަދްއުހ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ނ)
ުދަރަޚ ެރުވްށަރަވްނި މ ާވި އަގުޓެޖަބ ާވި އަފްށޮކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ްށަކަމަކ ި ކަވ ި އަގުޓެޖަބ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކުރުތި އ
ީ ނާވްނާރުކ ްއެދަރަޚ ެއ ަމަނާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކްއެދަރަޚ
.ެވެޏްނަކެއ ްށަކަމަކެއ
ް ނު ރުކު ދަރަ ޚ ި އާމު ގެ ނ ް ސްކެޓ
.97
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގްއެނޫނާޤ ާވި އަފްށޮކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްއެމަކ ެރުކްނުކަތްއަތްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ްނުތާރަފ ާގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ ީ ވުނެމ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކ
.ްނުރުކަދޭހ ި އާމުރުކުދަރަޚ ާ ސި އަފ ި އާލަދުމ ެގުތަލުއަދ (ހ)
ަތަވުނ ްއެހުކެޓ ް ސެވްއެއ ްށަމުދޯހ ްއެއީ ނަދްމާއ ްށަތަލުއަދ (ށ)
.ްނުގެނ ްއެޗްއެއ ް ސެވްނޫނެއ
ާ ސި އަފ ި އާލަދުމ ްނުކަތޮގ ް ސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ި އަގުތޮގ ެގުނޯލ (ނ)
.ްނުރުކުލޫބަޤ ި އާމުދޯހ
45
ި އަގުމަނ ެގުތަލުއަދ ްނަކްނީ ޤަޔ ެގުމަކ ެނާރުކާދައ ި ނަރަދ (ރ)
.ްނުނި ދ
ެގު ރާކު ރ ަ ސ ި އާ ން ނު ރީ ޒަ ވ
ާ ން ނު ހީ މ ޭބި ތ ި އަ ގުކަތް މާޤަ މ
ް ނު ރުކުލާވ ު ސ
.98
ް ސެވްނެހެއ ެގުރާކުރަ ސ ަތަވުނ ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ހ)
، ި އާށަމުވުރި ޒާހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުކަހީ މ ި ރުހ ި އަގްއެމާޤަމ
ްނުތޮގޭޅުގ ާތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާއާމްނި ޒ ޭހެޖްނާރުކާދައ ުކަހީ މ ެއ
ެއ ،ްނީ ތަމެގްއެތޮގ ާޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެއ ، ި އާށަމުނި ދ ުބާވަޖ ްނުހަބުދެތ ްށަކަތުލާވު ސ ޭވެރުކާކަހީ މ
ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތާމްނި ޒ ޭހެޖްނާރުކާދައ ުކަހީ މ
ްށަމުޅެހަށުހ ްއެމުޔި ލ ެމްނޮކ ާވްނުނޭބ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާދި ގްނެއ ްށަކަހީ މ ެއ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގްއެހީ ފޮއ ެގުރާކުރަ ސ ަތަވުނ ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ށ)
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްނުތޮގޭހެބާކަތުބި ޖާވ ާރުކާދައ ުކަޔި ރެވ
ަތަވުނ ްނުމުޔި ލ ާކަހީ މ ެއ ،ްނީ ތަމެގްއެތޮގ ާޅައަޑނަކ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކުލާވު ސ ްނުހަބަގނައ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ެމްށަކަރަބްނެމ ެމްނޮކ
ެގްނުރީ ޒަވ ްނި އަދަފ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ (ނ)
ާކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ެގުރާކުރަ ސ ަތަވުނ ާކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނެގި ޅުގ ާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ާރުކާދައ ުކަހީ މ ެއ
ްށަކަހީ މ ެއ ްށަކަލާވު ސ ެމްނޮކ ާރުކ ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއެނާވްނޭދ ުބާވަޖ ްނުހަބުދެތ ްށަކަޅަގނަރ ެމްނެއ ި ރުހި ގނެއ
ެއ ި އާކަތުލާވު ސ ާރުކ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގާދްއާމ ި މ (ރ)
ްނެހ ި ނެހެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްއަތުބާވަޖ ޭދ ްށަކަތުލާވު ސ
ްނާރުކުޢި އާ ޝ ްށޮކުމްނާޢ ްނި އަދަފ ާރުކުޢި އާ ޝ ް ސެވ ްއަތްއަތްނަކ
.ެވެއެނާވ
ް ނު ރުކު ރި ޒާހ ް ނު ހީ މ
.99
ި ވ ި ނަންނައ ްނުކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ަތަވުނ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ުރާބ ެގުމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ަތަވުނ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ (ހ)
ްނީ ތަމެގްއެތޮގ ާޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެއ ،ެވުރި ޒާހ ްށަކައީ ޓި މޮކ
ެމްނޮކ ާވްނުނޭބ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާށަމުނި ދ ް ސަބި ކެހ
ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގާދްއާމ ި މ .ްނުގްނެއ ްށަމުޅެހަށުހ ްއެމުޔި ލ
ެމްނޮކ ާރުކާކަހީ މ ެމްނޮކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނި އަދަފ
ްށަކަޅަގނަރ ެމްނެއ ި ރުހި ގނެއ ްށަކަހީ މ ެއ ެމްށަކަލާވު ސ
.ެވެއެނާވްނޭދުބާވަޖ ްނުހަބުދެތ
ްށަކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ަތަވުނ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ށ)
ްށަކައާ ސަ ސްއައުމ ި ކަވ ަތަވުނ ްށަކަހީ މ ި ކަވ ްށަމުވުރި ޒާހ
.ްނުގްނެއ
ި އާކަތާވުކ ަ ޝ ާޅަހަށުހ ްނުހީ މް ސީ މ ި އާންނުކަތާ ސަ ސްއައުމ (ނ)
.ްނުތަގި އަލަބ ްއަތްނުޅެހަށުހ ްނެހ ި ނެހެއ ި އާކަތް ސާމި ތްލި އ
ަތަ ވު ނ ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ު ބި އަ ނ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މާޤަ މ
.100
ެގްނުތި ޔްއަރަމަނެޖްއެވި ރެވުދެމްއެތަލާޙެރުކްނުކަތްތަލާޙ ި ވ ި ނަންނައ (ހ)
ަތަވުނ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުކަރާރަޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއެނާދި ވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ަތަވުނ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ަތަވުނ ާކަލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ .1
.ްނުވުފާލި ޚ ްނެގި ޅެއަޑނަކ ާކަނޫނާޤ
ަތަވުނ ި އަގުމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ .2
ްނުރުކ ެރުހ ި އަގުމާޤަމ ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ްނުރުކްއެމަކ ަދަފ ާވުންނެގީ ށަކެއ
47
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ .3
.ްނުވްލި ބާޤާނ ި އަގުމުރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުބި އަނ
ްއެރާރަޤ ަދަފ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނޭޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
،ްށޮކްނާޔަބ ުބަބަ ސ ްނުރަބްނެމ ި އަބްއެއ ަޅުކި އަބްނި ތ ްނެގެވުދަމ
.ެވެންނުކަމުޔި ލ ާވި އަފްށޮކި އޮ ސ
ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ނ)
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުރާރަޤ ާޅަހަށުހ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ
ާކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުލެބ ްށޮކްޤީ ޤުޙަތ ަލަ ސްއަމ
.ެވެއެނާދި ވެރުކުލާވަޙ ްނުހީ ލި ޖަމ ެއ
ާކައަލަ ސްއަމ ަދަފ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ރ)
ް ސަވުދ ަދާ ސ ްނެގެވުދަމ ެގުމުށެފ ްޘުޙަބ ި އަގުހީ ލި ޖަމ ުދެމ
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނީ ރުކ
ި އަގްޘުޙަބ ެއ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާގްނައ ްނަކެއ ްށަބި އަނ
ެގުމުރުކްތަކްއަ ސަމ ި އަގުޢާފި ދ ެގާނޭއ ްނުމުޔި ލ ި އާންނުހަބަގނައ
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުޤްއަޙ
ެގުމުރުކްނުނޭބ ްނުލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ ި ދައ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަބި އަނ
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ްށައ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުޤްއަޙ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަބި އަނ
ަތަވުނ ި އަގުމާޤަމ ެގުމަކ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ބ)
ެއ ުކަހީ މ ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްނީ ތަމ ެގުތޮގާވި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ީ ނާވް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްއެރާރަޤ ާޅަހަށުހ
.ެވެންނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދ ަޅުކި އަބްނި ތ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ
ަތަވުނ ުކަހީ މ ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެއ ުކަހީ މ ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެއ ަމަނި ފްށޮކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ ުކަހީ މ
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ޅ)
ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްއަތުލޫ ޞުއ ި އާކަތްތޮގ ީ ވްނާރުކުލަމަޢ ި އަގުމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ
ެގުމުގްނި ހ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަތޮގޭނޭގނެއ ްށޮކްލ ީ ޞްފަތ
.ެވެއެނާވްނާޅައަޑނަކ ި އަގުދި ޢާވަޤ
ެގްއެ ރަ ބް ނެމ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ
ުޓޯ ވ ެގު މަކްތެ ނ ު ރާ ބުތި އ
.101
ުބަބަ ސ ،ްނުރަބްނެމ ަހި ދ ްނެގެވުދަމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ެގްނުރީ ޒަވ ްނުކަމުޅެހަށުހ ާޅަހަށުހ ްށޮކި އޮ ސ ،ްށޮކްނާޔަބ
ްށަމުގެނ ްއެޓޯވ ެގުމަކ ްތެނ ުރާބުތި އ ެގްއެރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއެނާދި ޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ުދެމ ާކަމުޅެހަށުހ ަދަފ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ްނީ ރުކ ް ސަވުދ ަދާ ސ ެގުމުށެފ ްޘުޙަބ ި އަގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާވްނާގްނައ ްނަކ ެއ ްށަކަރަބްނެމ ެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
ި އަގުޢާފި ދ ެގާނޭއ ްނުމުޔި ލ ި އާންނުހަބަގނައ ި އަގްޘުޙަބ ެއ ި ދައ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަކަރަބްނެމ ެއ ުޤްއަޙ ެގުމުރުކްތަކްއަ ސަމ
49
ްށަމަކްތެނ ުރާބުތި އ ެގްއެރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ނ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ، ީ ނޭލެބ ްށަމަކެޖްއެވް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ުރާބުތި އ ެގްއެރަބްނެމ ެއ ،ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ
.ެވެއަމަނެޖްއި ބި ލ ްށަމުޅެހަށުހ ެގުމަކްތެނ
ެގްއެރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ރ)
ެގާނޭއ ުކަރަބްނެމ ެއ ަމަނި ފްށޮކް ސާފ ްށަމަކްތެނ ުރާބުތި އ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.102
ެގްނުރީ ޒަވ ، ި އާށަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
، ި އާށަންނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާށަންނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ
ުބި އަނ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުކަތްނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތް ސުމ ، ި އާށަންނުރާޔި ޑނަފ ި އާށަ ސީ އަރ
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ްށަކަތްމާޤަމ ުލްއި ޤަތް ސުމ ި އާށަންނުރަބްނެމ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ
ާފް ނަ މ ަތަ ވު ނ ާ ދި އަ ފ ްޒި އާޖާ ނ
ް ނު ގެ ނު ނ
.103
ެގްއެރަބްނެމ ްނި އެއ ަތަވުނ ،ުކަރަބްނެމ ް ސެވްއެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ް ސެވްއެއ ޭދެވި ރެތީ ހެއ ި އަގުމުރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމަކުރަބްނެމ
ާވި އަފި ބި ލ ްށަކަހީ މ ްނި އެއ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގުމާޤަމ ،ުކަފަޒްއަވުމ
ްށައަލްއި މައ ްނުނޭބ ެގާފީ ޒަވ ާރުކާދައ ުކަހީ މ ްނި އެއ ަތަވުނ ެގްއެތާމޫލުޢަމ
ަތަވުނ ްށަމުރުކްލ ި ޞާޙ ްއެއާފްނަމ ްޒި އާޖާނ ަތަވުނ ްއެއާދި އަފ ްޒި އާޖާނ
ްށަމުނި ދި އަދޯހ ްއެއާފްނަމ ަތަވުނ ްއެއާދި އަފ ަދަފެއ ްށަކަހީ މ ްނެހެއ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކްނުނޭބ
ު މް ނާޢް ނީ މަ އ
.104
، ި އަ ސްއަޖަމަހ ްއަތްއަތްނަކ ޭހެބާކަތާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
، ި އާށަމުގްނި ހ ި އަވާރ ްއަތްތަކްއަ ސަމ ީ ރާދި އ ، ި އަޓްއަހަލަބ ްއަތްނުޔި ކެޔި ލ
ި އަގުތަކްއަ ސަމ ެގްނުހީ މ ެއ ްށަންނުރަބްނެމ ި އާށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ
ްނުހީ ލި ޖަމެގްނުތި ޔްއަރްނީ ތަމެގުތޮގާވި އަގުދި ޢާވަޤެގުހީ ލި ޖަމްށަމުވި ރެތީ ހެއ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ުކަހީ މ ްށަމާޤަމ ެގުމްނާޢްނީ މައ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ
ް ނުޓްއެހެ ލެ ބ ް ނަކް ނަކ ީ ތަ މާލ ަ ސ
.105
، ި އާއެރެތ ި ތޯގ ެގޭގ ެއ ، ި އާއެގ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ެގުނަތްނަތ ި އަހެމްނެއ ާގނި ހ ްނުށަދ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ީ ތަމާލަ ސ ެގުތަލުއަދ ީ ނާވްނާޓްއަހަލަބ ްނަކްނަކ ީ ތަމާލަ ސ
.ެވެންނުކަތްތަމުދި ޚ
ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ި އާތަޔާމި ޙ ްށަންނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ށ)
ްތަކްއަ ސަމ ްނުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ ެގުތަލުއަދ ްށަމުނި ދ
.ެވެއެނާވްނާރުކ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވު ރަތަ ހ
ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ު ރާ ބ ެގު މު ގް ނި ހ ް ނަކި ރެވ
.106
ެގުމުގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ހ)
.ެވެށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނަވްނެގި ބި ލ ްއަތުރާބ
ީ ތަމެމްނެއ ެގުރާކުރަ ސ ި ދައ ،ީ ކަޔި ރެވ ީ ތަމެމްނެއ ެގުތަލުއަދ (ށ)
ީ ކަޔި ރެވ ީ ތަމ ެމްނެއ ެގްނި އަފ ި ސ ި ދައ ،ީ ކަޔި ރެވ
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
51
ި މ ީ ނާޅައަޑނަކ ްއަތުލޫ ޞުއ ި އަހެމްނެއ ެގުމުގްނި ހ ްތަލުއަދ (ނ)
، ި އަޓްއަހަމަދ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ުދނި ހީ ވ ްށަމަކ ްނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ީ ތަމ ްނުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމުރުޙ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ،ްށޮކުޢާފި ދ
ެގުތަލުއަދ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާންނުހި މެދ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަކްއަ ސަމ ްނާޓްއަހަމަދ ްނަކަތްނަވި އަބްއެއ
ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ީ ނާވްނާގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ރ)
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ
ު ރުއަ ދ ެގުތ ަ ސާ ޔި ރ
.107
، ި ދައ .ެވެހަވުދ ުރަހައ ް ސަފ ީ ކަރުއަދ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ްށަމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްނޫނެއ ަތަވުނ ްނެގި ދި ވި ދި ވ ްށަކަހީ މ ް ސެވްއެއ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުހަވުދ ަނި ގ ެރުވްށަރުއަދ ެދ ް ސެވްށަކަތޮގ
.ެވެއެނޭރުފުނ ްއެމާޤަމ ެގުމަކ
ެރުހ ާކަބަބަ ސ ް ސެވްއެއ ި އަގްއެރުއަދ ީ ސާޔި ރ ާދްނުމަގނި ހ (ށ)
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނެގެވް ސުހ ްމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެޖްއެވ ުލާވަޙ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ާމާޤަމ ެގުމަކ
ުރުއަދ ެއ ،ްށަމުނޭބ ެގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ ، ި އަގްއެދނި ހ
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ، ީ ނާނުގ ި އަގުތޮގ ެގްއެރުއަދ ީ ސާޔި ރ
ީ ސާޔި ރ ެއ ،ުރި އީ ވުލާވަޙ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ާމާޤަމ
.ެވެއަމަންތޮއ ީ ކާބ ް ސަވުދ ުރަހައ ެދ ްނެގެވުދަމ ި އަގުރުއަދ
ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ްތޮގ ާރުކު ބާޚި ތް ނި އ
.108
ުރްއ ި ސ ެގްނުތި ޔްއަރ ާދ ީ ސ ީ ނާރުކުބާޚި ތްނި އ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެންނުކަޓޯވ
ް ށަކަ އާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ި އަ ގްއެހީ މ ާރުކު ބާޚި ތް ނި އ
ްއަތުޠު ރ ަ ޝ ީ ވް ނާ ން ނު ހ
.109
ި ވ ި ނަންނައ ި އަގްއެހީ މ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްށަމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ
ުކަތި ޔްއަރ ި ހެވި ދ ްނަފުއ ްށަކައަޕްއަބ ި ހެވި ދ ި އާކައަމްނަމ ި ހެވި ދ (ހ)
.ްނުވުނ ި އަގުމަކ ުކަތި ޔްއަރ ެގްއެމުއަޤުރޭބ ި ދައ ްނުވި އަގުމަކ
ުކަހީ މ ެގުތަޢާމަޖ ްތަންނު ސ ، ި އާމުވ ި އަގުމަކ ުކަމި ލް ސުމ (ށ)
.ްނުވި އަގުމަކ
.ްނުވި އަގުމަކުކަހީ މ ާވި އަފެވުރަހައ ް ސަފް ސީ ރި ތ ްނުރުމުޢ (ނ)
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަހީ މ ި ރުހްށައަމަހ ި ދްއުބ (ރ)
ި ނަރަދ ެއ ،ަމަނ ުކަހީ މ ްތޮއ ްއެޏްނަރަދ ުތި ބާ ސ ޭހެޖްނާރުކާދައ (ބ)
.ްނުވުނ ި އަގުމަކ ުކަހީ މ ި ރުހ ްށޮކުން ޞާލަޚ
ެރުވްށަހަވުދް ސަމ ަރާބ ްނެގެވުތި ބާ ސ ްނަކ ި ރުކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ (ޅ)
ްމުކުޙ ެއ ،ަމަނ ުކަހީ މ ާވި އަފި ވެރުކ ްއެމުކުޙ ެގްއެތަދްއުމ ުގި ދ
ުބަދައ ުނުޅެއަޑނަކ ްނުމުކުޙ ެއ ަތަވުނ ާތުނުމ ި ނ ްށޮކުޛީ ފްނަތ
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަހީ މ ާވި އަފެވ ުރަހައްނި ތ ާތުނުވެރުކްފާޢަމ
ެއ ް ސެވަމަނ ީ ވި އަގުމަކްތޮއ ްނެހެއ ި އަގ (ޅ) ެގާދްއާމ ި މ (ކ)
ަތަވުނ ްއެށުކ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ުދްއަޙ ި އަގުނީ ދްމާލް ސި އ ީ ކަހީ މ
ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ ްނަކ ި ރުކ ްއެށުކ ެގުތާނާޔި ޚ ،ްނުކެޓ ،ްތަލީ ޙ ާރަކަމ
.ްނުވުނ ި އަގުމަކްއެހީ މ ާވި އަފެވުތި ބާ ސ
ް ނު ވްއޭބ ު ބާޚި ތް ނި އ
.110
ީ ނާވްއާބ ުބާޚި ތްނި އ ްށަމުވޮހ ުކައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުރުއަދ ެގުމާޤަމ ެގްއެހީ މ ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއ ަގުދެމެދ ާހަވުދ ް ސީ ރި ތ ި އާހަވުދ ި ހި ވ ަކޭތަ ސ ެގުމުވަމަހ
53
ު ބާޚި ތް ނި އ ީ ސާ ޔި ރ
.111
ްނ ި ދުޓޯވ ީ ނާވުބާޚ ި ތްނ ި އ ުކަހ ީ މ ްށަމަކާޔްއ ި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ެއ ުޓޯވ ަނ ި ގ ެރުވ ްށައަތްއ ަ ސްނ ި އ ް ސާ ސްނަފ ެގްނުހ ީ މ
ެގްނުހީ މ ާލި ތަމި ރުކ ްށަބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ .ެވެންނެގި ބި ލ ްށަކަހީ މ
ްށައަތްއަ ސްނި އ ް ސާ ސްނަފ ްށަކަޓޭޑި ޑްނެކ ް ސެވްއެއ ްނި އެރެތ
ާތުނުވްއޭބ ުބާޚި ތްނި އ ެއ ަމަނެޖްއި ބި ލުނ ުޓޯވ ަނި ގ ެރުވ
ްނާވްއާބ ްއެރުބ ަނަވެދ ެގުބާޚި ތްނި އ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސީ ވާކެއ
ެގުބާޚި ތްނި އ ީ ނާރުކަދާވ ި އަގުރުބ ަނަވެދ ެގުބާޚި ތްނި އ .ެވެއެނާވ
.ެވެންނުޓޭޑި ޑްނެކ ެދ ުނުބި ލ ުޓޯވ ަނި ގ ެމްނެއ ި އަގުރުބ ަމަތަރުފ
ެދ ުނުބި ލުޓޯވ ަނި ގެމްނެއ ި އަގުރުބ ަމަތަރުފ ެގުބާޚި ތްނި އ
،ަމަނާވި އަގުމަކ ްށަކަދަދަޢ ްއެއ ީ ނުބި ލ ުޓޯވ ްށަންނުޓޭޑި ޑްނެކ
ްނުޓޭޑި ޑްނެކ ެދެއ ީ ނާރުކަދާވ ި އަގުރުބ ަނަވެދ ެގުބާޚި ތްނި އ
ަނި ގެމްނެއ ްށައަނަވެދ ި އަގުރުބ ަމަތަރުފ ެގުބާޚި ތްނި އ .ެވެޏްނަކެއ
،ަމަނާވި އަގުމަކ ްށަކަދަދައ ްއެއ ްށަކަޓޭޑި ޑްނެކ ެދ ީ ނުބި ލ ުޓޯވ
ި އަގުރުބ ަމަތަރުފ ީ ނާރުކަދާވ ި އަގުރުބ ަނަވެދ ެގުބާޚި ތްނި އ
ަނި ގެމްނެއ ްށައަނަވެދ ި އާޓޭޑި ޑްނެކ ުނުބި ލ ުޓޯވަނި ގ ެމްނެއ
.ެވެންނުޓޭޑި ޑްނެކ ެދ ުނުބި ލުޓޯވ
ްނި އެރެތ ެގްނުޓޭޑި ޑްނެކ ެދ ާރުކަދާވ ި އަގުރުބ ަނަވެދ ެގުބާޚި ތްނި އ (ށ)
ެޖްއެވި ކަވ ްނުބާޚި ތްނި އ ެރުހާކަބަބަ ސ ް ސެވްއެއ ،ުކަޓޭޑި ޑްނެކ ްއެއ
ަނި ގ ެމްނެއ ްށައަނަވްނި ތ ި އަގުރުބ ަމަތަރުފ ެގުބާޚި ތްނި އ ަމަނ
ަދާވ ި އަގުރުބ ަނަވެދ ެގުބާޚި ތްނި އ ްށަޓޭޑި ޑްނެކ ުނުބި ލ ުޓޯވ
.ެވެއެނޭވެރުކ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްއެނޫނާޤ ޭހެބ ާބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ (ނ)
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ
ު ބި އަ ނ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
.112
ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތުބި ޖާވ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ުކަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމުނި ދެވި ރެތީ ހެއ ްށަމުރުކާދައ
.ެވެއެނާވްނާންނުހ
،ެމުކަހީ މ ެމްނޮކ ާލި ތަމި ރުކ ްށަމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ށ)
ޭނާންނުހ ްށަކަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަގުކެއ ާއާނޭއ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނާލުޢި އ ްށޮކުމްނާޢ ްނަނ ެގްއެހީ މ
ީ ކަކަތުޠުރ ަ ޝ ޭހެޖްނާންނުހ ި އަގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ނ)
.ެވެކަތުޠުރ ަ ޝ ޭހެޖްނާންނުހ ި އަގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ެރުހާކަބަބަ ސ ް ސެވްއެއ (ރ)
ީ ނާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ަމަނެޖްއެވް ސުހ
.ެވެބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ް ނު މް ނި ނ ެގުޓޯކް މީ ރް ޕ ު ސ
.113
ަތަވުނ ި އަގްއެހީ މ ާލި ތަމި ރުކ ްށަމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ޭވެރުކްނާލުޢި އ ްށަމަކޭނާންނުހ ްށަކަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ަތަވުނ ،ުދެމ ާމަކާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ ޭހެޖްނާންނުހ ި އަގްއެހީ މ
،ުދެމާކަމަކ ާވާމި ދ ި އަގުމުރުކ ުބާޚި ތްނި އ ުކައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކުރުދ ްނުމާޤަމ ެގާނޭއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ
،ަމަނެޖްއި ދެފުއ ްއެފާލި ޚ ް ސެވްއެއ ުދެމާކަމުމްނި ނ ާމްނި ނ ްނުހީ ލި ޖަމ
ި ނަކެއަމަހ ީ ނަވްނެގި ބި ލ ުރާބ ެގުމުމްނި ނ ްށަކަތޮގ ި ކަވ ްއެމަކ ެއ
ެއ ީ ނާވްނާމްނި ނ ްނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްއެމުމްނި ނ ަދަފި މ .ެވެށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ
ެއ ްނުތޮގ ެއ ި ދައ .ެވެންނެގެބި ތ ްނުރާޔި ޑނަފ ި އަހ ި ރުހ ޭނެމި ހ ި އަގުޓޯކ
.ެވެމުމްނި ނ ެގުހަފ ެމްނެއ ީ ކަމުމްނި ނ ާމްނި ނ ްނުޓޯކ
55
ި އާއ ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ު ބި އަ ނ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ ެގު މާޤަ މ
.114
ި ދައ ،ުކަހީ މ ާވުބާޚި ތްނި އ ްށަމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
،ުކަހީ މ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްށަމާޤަމ ެގުމަކުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ،ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގްއެހީ މ ެއ
ި އަގީ ތަމި ރުކ ެގްއެރާޔި ޑނަފ ާޅައަޑނަކ ްށަމަކެއ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ަތަވުނ
ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ ެއ ްށޮކި އަވުހ ެގުމާޤަމ ެގްއެހީ މ ެއ ާވި އަގ 1
.ެވެއެނާވްނާރުކި އޮ ސ
ި އާކަތު ރާ ބ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ްއަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.115
ި މ ި އަގުމަކ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތުރާބ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ި އަޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ި އާޔްއަގުކަތާދްއާމ ްނެހ ި ނެހެއ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ްނުރުކްއަތްއަތްނަކ ާވި މ ި އަގީ ރި ތ ްނުރުތި އ ެގުކަތްއަތްނަކ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ްއަތްއަތްނަކ ެއ ،ްށޮކުލާވަޙ ްނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ާއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެދ ްނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުރާބ ެގުމުރުކ
ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްނުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ެގުތަލުއަދ ،ްށޮކުޛީ ފްނަތ ުކެއާމަކ ި ރެތް ސާލްޚި އ ްއަތްއަތްނަކ
ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ްނުތި ޔްއަރ ި އާންނުކަތާ ސަ ސްއައުމ
.ްނުޅެއުރާބ ްށަމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގްއެއ
ުކެއާމަކ ި ރެތްނުގްނި ހ ްނެގި ޅުގ ްއަތާރާދި އ ި އަހެމްނެއ ެގުރާކުރަ ސ (ށ)
.ްނުލެބޯތޭރުކްތަކްއަ ސަމ
ި އާކަތުޤްއަޙ ެގްނެމްނެއ ، ި އަވުރައި ރުކ ްނަކ ި ރެވ ެގުނޫނާޤ (ނ)
.ްނުރުކ ި ރެތާކްއަރ ްނަކްނަވ ި ނި މ
ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ެގުދްއަޙަރަ ސ ި އާމަކްނަވ ި ނި މ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ރ)
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ި އަގުޢަމަތްޖުމ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ުކެއާމުޓްއެހެމެދ
.ްނުވުރުކުރުތި އ ްނުރުކްމާރި ތްޙި އ ްށަތަދާޔ ި ސ ީ މުއަޤ
ްއަތުތަ ސާޔ ި ސ ެއ ި އަޅައަޑނަކްއަތުތަ ސާޔ ި ސުޑނަގި އަމ ެގުތަލުއަދ (ބ)
، ި އަގްނައ ްށަކަތާ ސަ ސްއައުމ ި އާށަކަތާރާދި އ ޭޅުގާމަކ ެގުރާކުރަ ސ
.ްނުނި ދ ުދާ ޝުރި އ ާވްނުނޭބ ްށަނަތްނަތ ެއ
ުބި ޖާވ ެގުމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ، ި އާށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ޅ)
، ި އާމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުހީ މ ،ްށަކަތުމާޤަމ ާވްނުނޭބ ި އަކަޓްށަމުރުކާދައ
ާފުޢި ތް ސި އ ެގްނުހީ މ ެއ ، ި އާމުރުކި ކަވ ްނުހީ މ ްނުކަތުމާޤަމ ެއ
.ްނުރުކުލޫބަޤ
.ްނުޓްއެހެލެބ ުތަ ސާޔި ރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ކ)
ި އާމުރެނ ުރާރަޤ ެގުމުރުކްނާލުޢި އ ަޙްލު ޞ ަތަވުނ ަމާރުގނަހ (އ)
ި އަކަޓްށަމުރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްއަތުރާރަޤ ަދަފެއ
.ްނުޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ްނުތުގަވ
ެގުލަކްއަރުނި ލްއުކ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ވ)
.ްނުރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ
ުތަ ސާޔ ި ސެއ ، ި އަގްނި ހ ، ި އަޅައަޑނަކ ުތަ ސާޔ ި ސ ީ ޖި ރާޚެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (މ)
ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ި އާކަތުމުއަޤ ުރޭބ ، ި އަލަބ ްތޮގ ާގނި ހުނާގނި ހ
.ްނުޓްއެހެމެދ ްށޮކްމި އާޤ ްނުޅުގ ުކެއާކަތާޔްއި ޢްމަޖ
ުކެއާކަތާޔްއި ޢްމަޖ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ި އާކަތުމުއަޤ ުރޭބ .1 (ފ)
ްނި އެރެތ ެގުކަތްނުވް ސަބްއެއ ި އާކަތާދަހާޢުމ ާވ ްނި އެޖްއާރި ހެވި ދ
ުމްނާޢ ެގުތަވާބޭހެޖުނ ްނާލުފުއ ްއެމާޒި ތްލި އ ް ސެވްއެއ ްނުތި ޔްއަރ
.ްނުރުކި އޮ ސ ި އަގުކަތްނުވް ސަބްއެއ
57
ުކެއާކަތާޔްއި ޢްމަޖ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ި އާކަތުމުއަޤ ުރޭބ .2
ްނި އެރެތ ެގުކަތްނުވް ސަބްއެއ ި އާކަތާދަހާޢުމ ާވ ްނި އެޖްއާރި ހެވި ދ
ެގުތަވާބޭހެޖ ްނާލުފުއ ްއެމާޒި ތްލި އ ް ސެވްއެއ ްނުތި ޔްއަރ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގުކަތްނުވް ސަބްއެއ ް ސެވްނޫނެއ ި އާކަތާދަހާޢުމ
.ްނުރުކްޤީ ދް ޞަތ ،ްށޮކި އޮ ސ ުކެއާމުހުރ ެގުހީ ލި ޖަމ
ްނި އެޖްއާރ ްށަކަތާޔްއި ޢްމަޖ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ި އާށަކަތުމުއަޤުރޭބ (ދ)
ްނީ ތަމެގާރަވް ޝަމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނުރީ ފަ ސ ާޅައަޑނަކ
.ްނުރުކްނަޔްއަޢ
ްނި އެޖްއާރ ްށަކަތާޔްއި ޢްމަޖ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ި އާށަކަތުމުއަޤ ުރޭބ (ތ)
ްނުމާޤަމ ި އާމުއަނެގ ާރުބނައ ްނުރީ ފަ ސ ާވި އަފްށޮކްނަޔްއަޢ
.ްނުރުކި ކަވ
ާޅައަޑނަކ ްށައެޖްއާރ ްނުކަތްތާރަފ ް ސެވްނޫނެއ ި އާކަތުމުއަޤުރޭބ (ލ)
ާރުބނައ ްނުރީ ފަ ސ ެއ ި އާމުތަގި އަލަބ ުޅޮކްތަފ ެގްނުރީ ފަ ސ
.ްނުތަގި އަލަބ ްނުޔި ލ ެގުމުއި ދްނެގ
ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ީ މުއަޤ ަތަވުނ ްށަމުރުކ ްއަތުޤީ ޤުޙަތ ި ކެއި ކެއ (ގ)
ީ ތުގަވ ޭހެޖްނާދްއަފުއ ްށަމުނި ދާފަލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ްނުދްއެފުއ ްއަތްނ ަ ޝި މޮކ
ްތޮގަންނެފ ްށަންނުތި ޔްއަރ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ުމްނި ހުމ ީ މުއަޤ (ޏ)
.ްނުގެނުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުލެބ
ްއަތް ސަވުދ ުދްނަބ ުރާކުރަ ސ ި އާކަތް ސަވުދ ުދްނަބ ީ މުއަޤ (ސ)
.ްނުޅެއަޑނަކ
، ި އާބަޤަލ ، ި އާމާނި އ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ،ްށަކަތްތާރަފި ކެއ (ޑ)
.ްނުނި ދ ްލެޑެމ ، ި އާނާ ޝި ނ ، ި އާފަރ ަ ޝ
ެގުމުރުކްފާނުއި ތް ސި އ ،ާވި އަފްށޮކްމުކުޙ ި އަގުކަތްށުކީ އާނި ޖ (ޒ)
ެގްނުދުރަފި ކަވި ކަވ ،ްނި އެރެތެގްނުހީ މ ްތެނ ްއެތ ަ ޞުރުފ ުރުތި އ
ުބަދައ ، ި އާމުނި ދ ްފާޢަމ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ްށަށުކ
.ްނުނި ދްށޮކި އުލ
ްނުރުކުލަމަޢ ްނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްށަކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ (ޓ)
ްނަކާވާބަތ ްނުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ ްށަކަތުލޫ ޞުއ ާރުކުމި ޒާލ
.ްނުރުކުރަވަށަކ
ްށަމަކ ޭހެޖްނާރުކާދައ ުކަހީ މ ަންނުހ ްށަކައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ޔ)
ް ސެވްނޫނި މ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
.ްނުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ްއަތާރާޒު ވ ެގު ރާކު ރ ަ ސ
.116
ެއ ި އާކަތާރާޒުވ ި އަހެމްނެއ ާވްނުނޭބ ްނާދްއަފުއ ްނުރާކުރަ ސ (ހ)
ުރާޔި ތްޚި އ ެގުމުޅެއަޑނަކ ްއަތާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގުކަތާރާޒުވ
ްނުރާކުރަ ސ ި ދައ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްއަތާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގުކަތާރާޒުވ ެއ ި އާކަތާރާޒުވ ާދްއަފުއ
ެއ ،ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމުރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ
ްނުރާކުރަ ސ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ްއަތާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގުކަތާރާޒުވ ެއ ި އާކަތާރާޒުވ ާދްއަފުއ
ަންނެފ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުދެމާތޮގ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ
.ެވެއެނާދި ވެދ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ާރަވް ޝަމ ި އާލާޔި ޚ
ެގު ބި އަ ނ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ްއަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.117
ްނި އެރެތ ެގުކަތުރާބ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ާރުކުލާވަޙ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ާބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވ ްނާރުކ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނަކްނަކ
59
ެގާނޭއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ެރުހާކަބަބަ ސ ް ސެވްއެއ (ށ)
ަމަނެޖްއެވި ރެވުރުޛުޢ ްނުތޮގީ ތުގަވ ްށަމުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ީ ނާރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.118
ި އާއަރާ ސުމ ްށަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ ްއަތްތަޔާނި ޢ ްނެހ ި ނެހެއ
ްއަތްއަތް ނަކ ޭ ނާވު ނ ް ނެގް ށޮކ
.119
ި ދައ ުކަހީ މ ަންނުހ ްށަކައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ެގުރާކުރަ ސ ުކަހީ މ ަންނުހ ްށަކަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްއެމާޤަމ ް ސެވްނޫނެއ ަދަފޭބި ލ ްއެއާދި އަފ ި ދައ ،ްއެމާޤަމ ްނެހެއ
ި އަގުމުގްނި ހ ްއެއި ރާފަޔި ވ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަރުފ
ީ ންނަފ ްށަމުދޯހ ްއެއީ ނަދްމާއ ،ެވި ރެވި އަބ ްނުތޮގީ ލަމަޢ
ްނެހެއ ަދަފޭބި ލ ްއެއީ ނާދްމާއ ،ެވުލި މާ ޝ ި އަގްއެކަތްތަކްއަ ސަމ
ެގްއެތާރަފ ް ސެވްއެއ ްނެހެއ ،ްށޮކްއެތަކްއަ ސަމ ް ސެވްއެއ
ްނި ބ ި އާލަދުމ ެގުތަލުއަދ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ
ި އާތަލުއަދ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަފި ހ ްށަޔްއުކ ަތަވުނ ެނަގ
ި އަގްއެތާލަމާޢުމ ޭވެރުކ ުދެމެދ ާކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ްނެހެއ
ަތަވުނ ެގްއެހީ މ ަންނުހ ްށަކައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ް ސެވްއެއ ީ ލާމ ެގްއެހީ މ ަންނުހ ްށަކަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަވްއާބ ްއެތަޙަލް ޞަމ
ަތަވުނ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ށ)
ާވި އަފީ ދާފީ ޒަވ ަތަވުނ ާވި އަފްށޮކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ޭބި ލ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގުމާޤަމ ަތަވުނ ،ްމާޤަމ ެގްއެހީ މ ެއ ުކަހީ މ
ްނެހެއ ަތަވުނ ްށައާދި އަފ ަލްއި މައ ި އަގްއެތޮގ ުޒި އާޖާނ ،ުތާމޫލުޢަމ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކްނުނޭބ ް ސަޔި ވ ްށައާދި އަފ ެގްއެހީ މ
ް ނާ ޔަ ބ ެގ ާ ސި އަ ފ ި އާލަ ދު މ
ް ނު ރުކަ މާހ
.120
ާވި އަގުތާޔްއި ކްލި މ ެގާނޭއ ،ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ެމުކަރަހައ ެމްނޮކ
، ި އާކަތުތަޙަލް ޞަމ ެގީ ރާފަޔި ވ ، ި އާކަތުބާ ސި ހ ެގާ ސި އަފ ި އާލަދުމ
ްށަލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްއެނާޔަބ ާރުކުރާޔްއަތ ްށޮކަމާހ ި ނަރަދ ި އާޏްނަރައ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ
.121
ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމާޤަމ ެގާނޭއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ެގްނުތި ޔްއަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ
ްނުމާޤަމ ެއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުމުބި ލ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެއީ ވި ކަވ
ްނުމާޤަމ ެގާނޭއ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ށ)
ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ
ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ
ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ
ެގު ބި އަ ނ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ް ނު ވ ް ސު ހ ު މާޤަ މ
.122
ްނެގީ ދާފުޢި ތް ސި އ ަތަވުނ ،ްނެގެވުރަމ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ަތަވުނ ްނެގްށޮކުރުދ ްނުމާޤަމ ަތަވުނ
ަތަވުނ ،ްނެގެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ީ މި އާދ ަދަފ ޭވެރުކުނާދައ ްށައާނޭއ
،ްނުބަބަ ސ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގުމަކ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
،ަމަނ ެޖްއެވް ސުހ ްމާޤަމ ެގުމަކުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ

ި އަގުކަތް ސަވުދ ްތޮއ ީ ކާބ ެގުތަދްއުމ ެގުމަކުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުކަހީ މ ޭނާރުފ ްމާޤަމ ެއ
ާރުކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމަކުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަނ ެގްއެހީ މ
61
ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ް ށަ މު ރުކާ ދަ އ ްއަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
ް ނު ވި ރެވު ރު ޛުޢ ް ނުތޮގީ ތު ގަ ވ
.123
ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުރުޛުޢ ްނުތޮގީ ތުގަވ ްށަމުރުކާދައ ްއަތުބި ޖާވ
ްނަކެއ ްށޮކްނާޔަބ ުބަބަ ސ ،ަމަނެޖްއި ވެރުކުލޫބަޤ
ުހަފްށަމުގްނެއ ްނުކަމުޔި ލ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާރުކުލާވަޙ ާބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމުރުކާދައ
ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ، ި ދައ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަކެއ ީ ނާވްނާވުލާވަޙ ްނުލައ ްށަމުރުކާދައ
.ެވެއަގުހަފްށަމުގްނެއ ްނުކަމުޔި ލ ްށަ ސީ އަރ
ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ށ)
ުތުގަވ ާވާމި ދ ްއެރުޛުޢ ަދަފޭވެރުކުނ ާދައ ްނުތޮގީ ތުގަވ ްއަތުބި ޖާވ
ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަކެއ ްނުތަވާބ ެގުރުޛުޢ ެއ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަކެއ ، ި އަގްއެދނި ހ ްތެނ ްނެގްނެއ
ެގުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ީ ނާގްނައ ްށަ ސީ އަރ
ްއެތަލާޙ ަދަފި މ .ެވެބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ުކެއާދީ އާތ
ެގާނޭއ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ، ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއެވި ރެވުދެމ
ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ ެއ ،ްނެދްނެވެވުލާވަޙ ްނުލައ ާމާޤަމ
، ި ދައ .ެވެބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނާރުކާދައ ްނުތޮގީ ތުގަވ
ްށަމުރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަކެއ ީ ނާވްނާވުލާވަޙ ްނުލައ
.ެވެއަގުހަފްށަމުގްނެއ ްނުކަމުޔި ލ
ަ ދަ ފ ޭ ވެ ރުކު ނ ާ ދަ އ ްއަތު ބި ޖާވ
ް ނު ވި ރެވު ދެމ ް ނުތޮގީ ތު ގަ ވ ްއެތަލާޙ
.124
ްށަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
،ަމަނެޖްއެވި ރެވުދެމ ްނުތޮގީ ތުގަވ ްއެތަލާޙ ަދަފ ޭވެރުކުނާދައ
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްނުތޮގީ ތުގަވ ްނެދްނެވެވުލާވަޙ ްނުލައ ާތަކްއަ ސަމ ްށަބި އަނ
، ީ ނާވުލާވަޙ ްށަމުރުކާދައ ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެއ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .ެވެ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ީ ނާވުލާވަޙ ާމަކެއ ަމަންތެނ ްނެވެވުލާވަޙ ާމަކެއ ްށަ ސީ އަރ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .ެވެ ސީ އަރުބި އަނ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ީ ނާވުލާވަޙ ާމަކެއ ަމަންތެނ ްނެވެވުލާވަޙ ާމަކެއ ްށަ ސީ އަރުބި އަނ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ާވޮހ ްނުކަރާރަޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެކެރަބްނެމ
ަ ދަ ފ ޭ ވެ ރުކު ނ ާ ދަ އ ްއަތު ބި ޖާވ
ް ނު ވި ރެވު ދެމ ް ނުތޮގީ މި އާ ދ ްއެތަލާޙ
،ްށަބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ށ)
ަދަފޭޅެއް ސަރުހ ްނާރުކާދައ ްއަތުބި ޖާވ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްނެގީ ދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމާޤަމ ަތަވުނ ްނެގެވި ތަމި ރުކ ްއެތަލާޙ ީ މި އާދ
ެއ ްނެގެވުރަމ ަތަވުނ ްނުބަބަ ސ ެގުމުރުކުރުދ ްނުމާޤަމ ަތަވުނ
ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ަމަނެޖްއެވް ސުހ ާރަހަފްއެއ ްމާޤަމެދ
ްނުލައ ްށަމާޤަމ ެގުމަކުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާށަމާޤަމ
ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމެދ ެއ ްނެދްނެވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުހީ މ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާރުކާދައ ްނުތޮގީ ތުގަވ ްއަތުބި ޖާވ
ާމަކެއ ްށަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .ެވެ ސީ އަރ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާވުލާވަޙ ާމަކެއ ަމަންތެނ ްނެވެވުލާވަޙ
ާމަކެއ ްށަ ސީ އަރުބި އަނ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .ެވެ ސީ އަރުބި އަނ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާވުލާވަޙ ާމަކެއ ަމަންތެނ ްނެވެވުލާވަޙ
.ެވެކެރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ާވޮހ ްނުކަރާރަޤ ާރުކް ސާފ
63
ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ ް ނުތޮގީ ތު ގަ ވ
ެގްއެހީ މ ާވުލާވަ ޙ ާމާޤަ މ ެގު މަކ
ުޠު ރ ަ ޝ
، ީ ނޭވެވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ް ސަޔި ވްނުތޮގީ ތުގަވ (ނ)
ި އަގްއެހީ މ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްށަމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްށަމަކޭނާވްނާންނުހ
.ެވެށަކަހީ މ ާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ
ި އާމާޤަ މ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ެގު ބި އަ ނ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ާއ ް ނެގި ޅު ގ ާމު ވ ް ސު ހ ް މާޤަ މ
ް ނު ވްއޭބ ްއެ ބާޚި ތް ނި އ ީ ސާ ޔި ރ
.125
ަދަފ ާވި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ަނަވ 124 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނެގެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ް ސެވްއެއ
ާރަހަފްއެއ ްމާޤަމ ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާމާޤަމ
ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ި ވް ސުހ ްމާޤަމެދ ެއ ،ަމަނެޖްއެވް ސުހ
ެއ ، ި އަވްއާބ ްއެބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސަޅޮދް ސަފ
.ެވެއެނާވްނާ ސްއަޖަމަހ ްނުހީ މ ްށަމާޤަމެދ
ި އާށަމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަގުބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ (ށ)
ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްށަމާޤަމ ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ަދަފ ޭވެވުނުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ެމްށަންނުހީ މެދ
،ަމަނެޖްއެވި ރެވުދެމ ެރުހާކަބަބަ ސ ް ސެވްއެއ ްއެތަލާޙ ީ މި އާދ
ެގުހަވުދ ް ސަޅޮދް ސަފ ްނެގި ށެފ ްނުހަވުދ ާވި ރެވުދެމ ުތަލާޙ ެއ
ްނުހީ މ ްށަމާޤަމެދ ެއ ، ި އަވްއާބ ްއެބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ި އަގޭރެތ
.ެވެއެނާވ ްނާ ސްއަޖަމަހ
ީ ސާޔި ރ ާދްނުމަގނި ހ ްނެގެވި ރެވުދެމ ްއެބަބަ ސ ް ސެވްއެއ (ނ)
ްނެގި ހެޖްނާވްއާބ ްއެބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ްނުލައ ި އަގޭރެތ ެގްއެރުއަދ
ި އާށަމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަވްއާބ ްއެބާޚި ތްނި އ
ި ވުބާޚި ތްނި އ ްނުލައ ްށަމާޤަމ ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ީ ކާބ ެގުރުއަދ ީ ސާޔި ރ ަޔި ދި ވެނުބ ީ ނޭބި ތި މެދ ި އަގުމާޤަމ ްނުހީ މ
ަނަވ 107 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި ދައ .ެވެށަތަދްއުމ ަންނޮއ
(ށ) ެގާދްއާމ ެއ ީ ނާރުކ ުލަމަޢ ުދެމާންނުހީ މެއ ްށަމުނޭބ ެގާދްއާމ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ
ި އާއާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ާރުކާ ދަ އ ް ނުތޮގީ ތު ގަ ވ ް މާޤަ މެގު ބި އަ ނ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ ް ނު ހީ މ
.126
ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
،ެމުކަހީ މ ެމްނޮކ ާރުކާދައ ްނުތޮގީ ތުގަވ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ
ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ަތަވުނ ެގުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ްނީ ރުކެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަގީ ތަމި ރުކ ެގްއެރާޔި ޑނަފ ާޅައަޑނަކ ްށަމަކެއ
ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ ެއ ްށޮކި އަވުހ ެގުމާޤަމ ެގްއެހީ މެއ ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ
.ެވެއެނާވްނާރުކި އޮ ސ
ް ނުލު ފުއ ާމް ނި ޒ ެގު ށުކ
.127
ި އަގުމާޤަމ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ަތަވުނ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުތަމުހުތ ެގުމަކ ި ރުކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ ް ސެވަމަނ ްނީ ރުކ ެގޭއ ަތަވުނ ްނެގެރުހ
.ެވެއެނާވ ްނާވީ ރާދުބާވަޖ ާނޭއ ްށަކަމަކެއ ،ަމަނެޖްއި ވެރުކ ުދެމ ާއާނޭއ
ްއެއާވުޢަދ ަދަފެއ ުދެމ ާއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ް ސެވަމަންނެހެއ
ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ާދްނުމަގނި ހ ، ި އަގްއެތަލާޙ ެޖްއި ހެޖ ްނާރުކ
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކް ސަފ ްއެއާވުޢަދެއ ްނެދްނާވަމަހ ުރުއަދ
ެއ ްނުކަރާރަޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމެއ ްށޮކްނާޔަބްނަކެއ ،ަމަނަންނެފ
.ެވެއެނާދި ވެރުކް ސަފ ްނުރުކ ްއެއާވުޢަދ
ް ނަކާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ޭ ހެޖް ނޭދ ް ށަކަ ހީ މ ާވި އަ ފް ށޮކ
ްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާމަކި ރެތާކްއަރ
.128
ީ ނޫނާޤ ެވުނި ރެވްށުކ ،ުކަހީ މ ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ީ ތަމ ެމްނެއ ެގުތަލުއަދ ،ަމަނެޖްއެވި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ްނީ ތަމ ެގުކަތަމަހ
ާވްނެގީ ށަކެއ ި އާރަދަޤ ި އާތަޒްއި ޢ ޭހެޖްނޭދ ްށަކަހީ މ ާވި އަފްށޮކ ްނަކ ި ރެވ
ްށަކަހީ މ ެއ ްއަތްތަޔާނި ޢ ްނެހ ި ނެހެއ ި އާތަޔާނި ޢ ީ ލާމ ި އާމަކ ި ރެތާކްއަރ ަދަފ
ި އަގުނޫނާޤ ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާމަކ ި ރެތާކްއަރ ޭވެދ ްނުތޮގި މ .ެވެއެނާވުޤްއަޙ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނާޔަބ
65
ު ބާ ބ ަ ނަ ވ ް ސަ ފ
ް ސި ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ
ް ސި ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ
.129
ި މ ި އާކަތްއަތްނަކ ާރުކުލާވަޙ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ްއަތްއަތްނަކ ޭވެރުކުލާވަޙ ްނުނޫނާޤ ި އާންނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ެގްނުރީ ޒަވ ާރުކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަކަޓްށަމުރުކ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ްއެހީ ލި ޖަމ
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ، ީ ނަވްނެގި ވެލުކެއ ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ށ)
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ާމުގްނި ހ ްއަތާރާޒުވ ި ކެއި ކެއ ، ި އާބި އަނ
.ެވެށަޗްއަމ ެގުބި އަނަރާޑްނަބ ، ި އާންނުރީ ޒަވ ާރުކުލާވަޙ
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ، ި އަވަޔި ފ ުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ނ)
ުހަފްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ްނުރަބްނެމ ްނެހެއ ާރުކްނަޔްއަޢ
.ެވެއެނާވްނާދޯހ ްނުހުރ ެގުހީ ލި ޖަމެގްނުތި ޔްއަރ
ެގްނުހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަހީ ލި ޖަމެގްނުރީ ޒަވ (ރ)
ްތަހ ްނެގި ށެފ ްނުހަވުދ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްނުހީ މެއ ،ްއަތްނަނ
ި އަކަޓްށަމުދޯހ ްނުހުރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އަގޭރެތެގުހަވުދ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ
ް މި ޒާލ ް ނު ރު ހ ި އަ ގް ނު ރީ ޒަ ވ
ްއަތުޠު ރ ަ ޝ
.130
ްއަތުޠުރ ަ ޝ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާވަމަހ ި ރުފ
.ްނުވްށަކަތި ޔްއަރ ި ހެވި ދ .1
.ްނުވުންށަކަތި ޔްއަރ ެގްއެމުއަޤ ުރޭބ .2
ުކަހީ މ ެގުތަޢާމަޖ ްތަންނު ސ ، ި އާމުވި އަގުމަކ ުކަމި ލް ސުމ .3
.ްނުވި އަގުމަކ
ުކަހީ މ ާވި އަފި ރުފ ުރަހައ ް ސީ ވަ ސްނަފ ްނުރުމުޢ .4
.ްނުވި އަގުމަކ
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަހީ މ ި ރުހްށައަމަހި ދްއުބ .5
ެގްނުރީ ޒަވ ްށަކަހީ މ ާވި އަގްއެތަލާޙ ެރުކްނުކަތްތަލާޙ ި ވ ި ނަންނައ (ށ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ި ދައ .ެވެއެނޭވެވުނ ްށަކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ
ުކަހީ މ ެއ ަމަނެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފެއ ްށަކަރަބްނެމ
.ެވެއެނާވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
ްށަތޮގްއެއ ާމުކުޙ ،ަމަނ ުކަހީ މ ްތޮއ ްއެޏްނަރަދ ުތި ބާ ސ .1
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަހީ މ ާދުންނުމަރުކާދައ ި ނަރަދ ެއ
ެރުވްށަހަވުދް ސަމ ަރާބ ްނެގެވުތި ބާ ސ ްނަކި ރުކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ .2
ެއ ،ަމަނުކަހީ މ ާވި އަފި ވެރުކ ްއެމުކުޙ ެގްއެތަދްއުމ ުގި ދ
ްނުމުކުޙ ެއ ަތަވުނ ،ާތުނުމ ި ނ ްށޮކުޛީ ފްނަތ ްއެމުކުޙ
ާވުނުރަހައ ްނި ތ ާތުނުވެރުކްފާޢަމ ުބަދައ ުނުޅެއަޑނަކ
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަހީ މ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.131
ީ ނާވްނާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގްނުހީ މ ެއ ްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
ާޅައަޑނަކ ްށަމަކެއ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ަތަވުނ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ
ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ި އަގީ ތަމި ރުކ ެގްއެރާޔި ޑނަފ
ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
.ެވެއަގުހަފްށަމުރުކި އޮ ސ
ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ
ްއަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.132
ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެމުކަރަބްނެމ ެމްނޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
ި އަހެމްނެއ ާރުކުލާވަޙ ާކަހީ މ ެއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ެވާބަތ ްށަނޫނާޤ
.ެވެއެނާވްނާރުކާދައުކެއާމަކ ި ރެވުދެތ ި އާމަކ ި ރެތް ޞާލްޚި އްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
.ެވެއެނެމި ހ ްއަތްއަތްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތެގީ މ
67
ި އަގުމުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަ ސާޔ ި ސ ުމްނާޢ ެގުމުގްނި ހ ްތަލުއަދ (ހ)
، ި އާމުނި ދެވި ރެތީ ހެއ ، ި އާމުނި ދާރަވް ޝަމ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުރާކުރަ ސ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ްއަތުތަ ސާޔ ި ސ ެއ ް ސެވ ި އަގްއެކަތާރި އާދ ި އަހ ި ރުހ ެގުމުގްނި ހ
.ްނުލެބ ްތޮގާގނި ހުނާގނި ހ ،ްށޮކުޛީ ފްނަތ
ީ ވްނާޅަހަށުހ ްނުރާކުރަ ސ ްށަމުރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ށ)
ި އަގުމުރުކުރާޔްއަތ ްއަތްނުޅެހަށުހ ް ސެވްނޫނެއ ި އާކަތުލި ބ
.ްނުނި ދާރަވް ޝަމ ި އާޔަފަލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްއަތްތަކްއަ ސަމ ެއ ، ި އާމުގްނި ހ ްއަތްތަކްއަ ސަމ ެގުރާކުރަ ސ (ނ)
.ްނުރުކް ސެރަލި ވ ، ި އާމުރުކާޢަޖާރުމ
ުކެއާމަކްނާމޮއ ،ްނުތޮގ ޭޅުގ ާއާރި އާދ ެގުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްއެހީ މ ެއ (ރ)
ުދެމ ާކަތުރާބ ްނެހެއ ެގުތަލުއަދ ި އާރާކުރަ ސްށަމުގްނި ހ ްއަތްއަތްނަކ
.ްނުޓްއެހެމެދ ްއަތްނުޅުގ ެއ ި އަވްއާބ ްއަތްނުޅުގ ޭހެޖްނާވްއާބ
ި އަހެމްނެއ ެގުތަލުއަދ ޭނެމި ހ ި އަގޭރެތ ެގުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްއެހީ މ ެއ (ބ)
.ްނުޓްއެހެލެބ ުކެއާމަކ ި ރެތާވުރަފ ި އަގުތޮގޮޔެހ ާ ސި އަފ ި އާލަދުމ
ުތަ ސާޔ ި ސ ެގުރާކުރަ ސ ި އަގުކަތްއަތްނަކ ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ި ދައ ީ މުއަޤ (ޅ)
، ީ ސާޔ ި ސ ، ި އާމުނި ދާފަލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަގުމުޅެއަށަކެއ
ި އަކަޓްށަމުރުކ ީ ޤްއަރަތ ެޖްއާރ ްނުތޮގ ީ ޢާމި ތްޖި އ ި ދައ ީ ދާ ޞި ތްޤި އ
.ްނުރުކް ސެރަލި ވ ްށޮކާޢަޖާރުމ ްނަކްނަކ ޭހެޖްނާރުކ
ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާމުވުރެއި ރުކ ްށޮކްތަޔާމި ޙ ްނަކ ި ރެވ ެގުނޫނާޤ (ކ)
ާދި އަފ ުމްނާޢ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަޓްއަހަމަދ ްނަކ ި ރެތްތަމާލަ ސ
.ްނުރުކްތަކްއަ ސަމ ްށަމުރުކ ި ރެތާކްއަރ
ްނެހ ި ނެހެއ ާޅައަޑނަކ ްނުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (އ)
.ްނުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ު ބި އަ ނަރާ ޑް ނަ ބ
.133
.ެވެއެނާވްނާންނުހ ުކަބި އަނަރާޑްނަބ ާރުކް ސި އ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (ހ)
ީ ކަހީ މ ާރުކް ސި އ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމާޤަމ ެގުބި އަނަރާޑްނަބ
، ި ރުހާބ ި ރްޖަތ ި އާމީ ލުޢަތ ަދަފޭވެލްށޮކަގަހާފ ްނި އާރި އާދ ެގުނޫނާޤ
ާވަމަހ ުޠުރ ަ ޝ ެގުމުރުކްނަޔްއަޢ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
ީ ނޫނާޤ ްށަރާކުރަ ސ ީ ކަބި އަނަރާޑްނަބ .ެވެއެނާވްނާވ ި އަގުމަކުކަހީ މ
.ެވެއާހީ މ ޭދާރަވް ޝަމ ި އާޔަފަލ
ްށަރާކުރަ ސ ި އަގުމަކްނަކ ި އަހެމްނެއ ީ ނޫނާޤ ި ރުހްނުޅުގ ާތަލުއަދ (ށ)
ާވި އަފި ހެޖަމަހްށަމުރުކާދައްނުހީ ފޮއެގުބި އަނަރާޑްނަބ ، ި އާމުނި ދާފަލ
ްނުނޫނާޤ ި އާންނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި އާކަތުބި ޖާވ ި އަހެމްނެއ ީ ނޫނާޤ
ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އަހެމްނެއ ާޅައަޑނަކ ްށަމުރުކާދައ ާނޭއ
ޭނެމި ހ ި އަގޭރެތ ެގުކަތުބި ޖާވ ެގުބި އަނަރާޑްނަބ ީ ކަމުރުކާދައ
.ެވެމަކްނަކ
ުޤްއަޙ ެގުމުކްއެދަކަހާވ ެވުރި ޒާހ ްށަކަތުޓޯކ ި އަހެމްނެއ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ނ)
ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި ދައ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަބި އަނަރާޑްނަބ
ި އަގުމަކ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ި އަގުމަކްނަކ ްނެހެއ ި އަވަޔި ފ ްނަކްނަކ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ
ަތަވުނ ،ުބި އަނަރާޑްނަބ ީ ނާރުކުލ ީ ސްމަތ ްތަލުއަދ ި އަގުކަތުޓޯކ
.ެވެކެހީ މ ާޅައަޑނަކ ާނޭއ
69
ާވުންލި މާ ޝ ުރާކުރަ ސ ްނި އެރެތ ެގުކަތަލަ ސްއަމ ީ ނަދަމ (ރ)
ުމްނާޢ ަތަވުނ ްއެތަޙަލް ޞަމ ެގުތަލުއަދ ،ް ސެވ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ
ެމްނޮކ ެޖްއ ި ނެފ ްށަބި އަނަރާޑްނަބ ްށަމަކޭނެމި ހ ްއެތަޙަލް ޞަމ
ުރި އާގނި ހ ްއެއަލަ ސްއަމ ެއ ،ުކެއާއަދްއުހ ެގުޓޯކ ި އަގްއެއަލަ ސްއަމ
.ެވެއެނާދި ކްއެދަކަހާވ ެވުރި ޒާހ ްށަޓޯކ ްށަބި އަނަރާޑްނަބ
ި އާށަމުވުރެއި ރުކ ްށޮކްތަޔާމި ޙ ، ި އަޓްއަހަގަނ ްނަކ ި ރެވ ެގުނޫނާޤ (ބ)
ުމްނާޢ ، ި އާއާފްނަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާތަމާލަ ސ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްނާރުކްތަކްއަ ސަމ ުބި އަނާރާޑްނަބ ްށަމުރުކުޢާފި ދ ްނަކްނަވ ި ނި މ
.ެވެއެނާވ
ި އަގުމުރުކ ާދައ ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުބި އަނަރާޑްނަބ (ޅ)
.ެވެށަނޫނާޤ ި އާށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި ނަކެއަމަހ ީ ނާވާބަތ ާނޭއ
ެގްއެއާރާދި އ ަތަވުނ ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ުރުތި އ ި އަގްއެމަކްނި އެއ
.ެވެއެނޭގްނި ހުނ ްށަކަޗްއަމ ެގާނޭއ ްއެޒޫފުނ ަތަވުނ ްއެރާބ
ްއަތުތަ ސާޔ ި ސ ުޑނަގި އަމ ޭނާރުކުލަމަޢ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ީ އާނި ޖ (ކ)
ްށަލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްއަތުތަ ސާޔ ި ސ ެއ ި އަޅައަޑނަކ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަބި އަނަރާޑްނަބ ުރާބ ެގުމުގްނެއ
ް ސި ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ
ް ނު ވީ ރާ ދު ބާވަ ޖ
.134
ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ޭވެރުކުލާވަޙ ާންނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ހ)
ި ޅުމ ި އާންނުރަބްނެމ ި ކަވި ކަވ ި އަގުމުރުކާދައ ި އަގުތޮގޮޔެހ ްއަތުބި ޖާވ
ެގުމުވީ ރާދުބާވަޖ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަތޮގ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ،ްށަރުތި އ
.ެވެއެނާވްނާވީ ރާދުބާވަޖ ްށަހީ ލި ޖަމ
ެގްއެހީ މ ެއ ،ެމުކަރަބްނެމ ެމްނޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ށ)
،ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތްއަތްނަކ ި އަހެމްނެއ ާވި އަގް ޞާ ޞި ތްޚި އ
ްނުމަޅަހަށުހ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ުތާމޫލުޢަމ ަޙްއ ަ ޞ
ާވި އަގް ޞާ ޞި ތްޚި އ ެގްއެރަބްނެމ ެއ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާދްނެގ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތްއަތްނަކ ި އަހެމްނެއ
.ެވެއެނާވްނޭދ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ްއެތާމޫލުޢަމ ެމްނޮކ ެޖްއެވްނުނޭބ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.135
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ްށަންނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ
ުކަރަ ބް ނެމ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ
ްއަތްއަތް ނަކ ޭ ނާވު ން ނެގް ށޮކ
.136
ްނެހެއ ެގުރާކުރަ ސ ުކަރަބްނެމ ް ސެވްއެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ހ)
ްއެމާޤަމ ް ސެވްނޫނެއ ަދަފޭބި ލ ްއެއާދި އަފ ި ދައ ،ްއެމާޤަމ
ި އަގުމުގްނި ހ ްއެއި ރާފަޔި ވ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަރުފ
ީ ންނަފ ްށަމުދޯހ ްއެއީ ނަދްމާއ ،ެވި ރެވި އަބ ްނުތޮގީ ލަމަޢ
ްނެހެއ ަދަފޭބި ލ ްއެއީ ނަދްމާއ ،ެވުލި މާ ޝ ި އަގްއެތަކްއަ ސަމ
ެގްއެތާރަފ ް ސެވްއެއ ްނެހެއ ،ްށޮކްއެތަކްއަ ސަމ ް ސެވްއެއ
ްނި ބ ި އާލަދުމ ެގުތަލުއަދ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ
ި އާތަލުއަދ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަފި ހ ްށަޔްއުކ ަތަވުނ ެނަގ
ި އަގްއެތާލަމާޢުމ ޭވެރުކ ުދެމެދ ާކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ްނެހެއ
ީ ލާމ ެގްއެރަބްނެމ ެއ ުކަރަބްނެމ ް ސެވްއެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަވްއާބ ްއެތަޙަލް ޞަމ ް ސެވްއެއ
71
ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގުމާޤަމ ،ުކަރަބްނެމ ް ސެވްއެއ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ށ)
ުކަހީ މ ެއ ަތަވުނ ެގްއެތާމޫލުޢަމ ާވި އަފި ބި ލ ްށަކަހީ މ ްނި އެއ
ްއެއާފްނަމ ްޒި އާޖާނ ްށައަލްއި މައ ްނުނޭބ ެގާފީ ޒަވ ާރުކާދައ
ްއެއާފްނަމ ަދަފެއ ްށަކަހީ މ ްނެހެއ ަތަވުނ ްށަމުރުކްލ ި ޞާޙ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކްނުނޭބ ްށަމުނި ދި އަދޯހ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މާޤަ މ
.137
ްނާރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ،ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ (ހ)
ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ، ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެއ ،ްނުކަމުއި ލ ާވުނޮފ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަކަރަބްނެމ ެއ
.ެވެއެނާދި ވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުކަރަބްނެމ
ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ް ސަޔި ވ ި އަގުމަކްތޮއ ްނެހެއ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުރާޔި ތްޚި އ ެގުމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުބި އަނ
.ެވެއެވުނ ްއެނެގި ބި ލ
ް ނާ ޔަ ބ ެގ ާ ސި އަ ފ ި އާލަ ދު މ
ް ނު ރުކަ މާހ
.138
ުރަހަފްއެއ ުކަރަހައ ެމްނޮކ ،ެމުކަރަބްނެމ ެމްނޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
، ި އާކަތުބާ ސި ހ ެގާ ސި އަފ ި އާލަދުމ ާވި އަގުތާޔްއި ކްލި މ ެގްއެރަބްނެމ ެއ
ާރުކުރާޔްއަތ ްށޮކަމާހ ި ނަރަދ ި އާޏްނަރައ ި އާކަތުތަޙަލް ޞަމ ެގީ ރާފަޔި ވ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްށަލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްއެނާޔަބ
ް ނު ނި ދ ާފުޢި ތ ް ސި އ ް ނު މާޤަ މ
.139
ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމާޤަމ ެގާނޭއ ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ
ާކަ އާރާ ދި އ ެމް ނޮކ ެގު ރާކު ރ ަ ސ
ް ނު ރު ހ ުކަރީ ޒަ ވ ޭ ނާވުލޫ އ ް ސަ މ
.140
، ި އާކަތާ ސަ ސްއައުމ ުލްއި ޤަތް ސުމ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
، ި އަވަޔި ފ ްއަތާ ސަ ސްއައުމ ްނެހެއ ުލްއި ޤަތް ސުމ ާދްއަފުއ ްނުކަނޫނާޤ
ި އާކައާރާދި އ ެމްނޮކ ާރުކްމި އާޤ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ަތަވުނ ްނުރާކުރަ ސ
ުކަރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ޭނާވުލޫއް ސަމ ާކައާ ސަ ސްއައުމ ެމްނޮކ
ާކަރަބްނެމ ެއ ެމުކަރަބްނެމ ެމްނޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ .ެވެއެނާވްނާންނުހ
ެގްއެއާ ސަ ސްއައުމ ެމްނޮކ ަތަވުނ ެގްއެއާރާދި އ ެމްނޮކ ޭވެރުކުލާވަޙ
.ެވެއެނާވްނާވ ީ ރާދުބާވަޖ ި އަލުފުއ ާމްނި ޒ ްށަމުގްނި ހ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވަ ހ
ު ރާ ބ ެގު މު ރުކް މި އާޤ ު ފ ާ ޞް ނި އ ުލު ދަ ޢ
ެގު މު ރުކް މި އާޤ ު ފ ާ ޞް ނި އ ުލު ދަ ޢ
ު ރާ ބ
.141
ީ ނަވްނެގި ބި ލ ްއަތުރާބ ި އަހެމްނެއ ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ (ހ)
ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްނުކަނޫނާޤ ި ދައ ، ި އާށަޓޯކި އަހ ، ި އާށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ
.ެވެށަކަތ ުޓޯކުށަދ
ީ ކަތާރަފ ް ސި އ ެމްނެއ ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ (ށ)
ަމަތްއުއ ީ ކަތާރަފ ް ސި އ ެމްނެއ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ .ެވެޓޯކްމީ ރްޕު ސ
ްއެއަލަ ސްއަމ ެމްނޮކ ާލަބ ްނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ .ެވެރާޔި ޑނަފ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ި ލެބ ްއެއަލަ ސްއަމ ެއ ީ ނާވްނާމްނި ނ
.ެވެންނުތަޔްއި ބަލުޣައ
ި ރުހ ެވުލާވަޙ ާމުގްނި ހ ްއެމަކ ެގުތަލުއަދ ،ް ސަޔި ވ ުކަދުރަފ ަލްއި މައ (ނ)
ި އަވުރޯފުޒޫފުނ ި ހެބ ާތަކްއަ ސަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ،ް ސަޔި ވ ުކަހީ މ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަދަހ
73
ި އާތަބި އަހ ެގުކަތުޓޯކ ، ި އާށަމުރުކ ި ރެތާކްއަރ ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުކަތުޓޯކ (ރ)
ްނި އަހޭ ސަފ ެމްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ީ ކަނަތްނަތެއ ، ީ ދްށޮކްތަޔާމި ޙ ުރަދަޤ
ި އަގްއެތޮގާނަދުރަހ ، ި ހެޖުންށަކަތާރަފި ކަވ ،ޭޅެހަށުހ ަލަ ސްއަމ
ި އާނޫނާޤ ، ި އަކަޓްށަމުދެހ ްށަމަކ ްނަތްނަތ ާރުކްތަކްއަ ސަމ
ް ސެވްނުތޮގްތޮގ ްނެހ ި ނެހެއ ި އާންނި އާޢީ ރަޛ ެގުކަތުދި ޢާވަޤ
ާމުގްނި ހ ްއަތްއަތްނަކ ެގުތަލުއަދ ި އާންނުކަތާރާދި އ ެގުތަލުއަދ
.ެވެއެނާވްނާވި ރެތީ ހެއ ްށަކަތުޓޯކ ްނުހީ މ ި އަހެމްނެއ ި ބި ތެވުލާވަޙ
ް ނު ރުކް ނަކ ް ށަތޮގްއެއ ާ ނޫ ނާޤ
.142
ީ ނާރުކުލަމަޢ ްނުރާޔި ޑނަފ .ެވެކެއަބ ުލްއި ޤަތް ސުމ ީ ކަންނުރާޔި ޑނަފ
ްށަކަތޮގި ކަވ ި އަގުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ .ެވެށަނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ި އަގުތަޢީ ރ ަ ޝީ މާލް ސި އ ި އަގުމުމްނި ނ ްނަކްނަކ ާވުނ ި އަފި އަޅައަޑނަކ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢި ރ ްނުރާޔި ޑނަފ ްށަތޮގ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ްއެމަކެއ
ްށަތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި އަގުތަކްއަ ސަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ
ްނުކަތާރަފި ކަވ ،ެވުނަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ ީ ނާވްނާމްނި ނ ްއަތްއަތްނަކ
.ެވެއެބި ތ ެވާބި ކްއެއ ްނުބު ޞްއަޢަތ ،ެވުންނުލި ހެޖ ްށަކަރި ބ ެނާފި އަކްއަދ
ް ޞ ާ ޞި ތް ޚި އ ެގުކަތުޓޯކ
.143
ްނުކަނޫނާޤ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ަދަފެއ ، ި އާމުލެބ ޯތޭވުފާލި ޚ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ް ސަޔި ވ ްއެއަބ
ި އާށަޓޯކި އަހ ީ ނަވްނެގި ބި ލ ުރާބ ެގުމުމްނި ނ ްއެތޮގ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ
.ެވެށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ
ި އަގްއެއަލަ ސްއަމ ާދްނުމަލަބ ،ް ސަޔި ވި އަގްއެޓޯކ ެމްނޮކ (ށ)
ްނުތޮގޭޅުގ ާކައަލަ ސްއަމ ެއ ަމަނެޖްއި ހެޖ ްނާރުކަނާމ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ާއ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ ީ ކަމުރުކަނާމ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ްނުކަޓޯކ ެއ
.ެވެނޫނ ްއެމަކާވް ޟުރާޢަތ
ުށަދ ެރުވްށައާލަޙުރަމ ޭނެމި ހ ްއެޓޯކ ެއ ެމްށަކަޓޯކ ެމްނޮކ (ނ)
ުރާބ ެގުމުރުކުލަދަބ ްނުމްނި ނ ާމްނި ނ ްނުކަޓޯކ ެގްއެއާލަޙުރަމ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ުށަދ ެރުވްށައެއ ްށަކަތްނުމްނި ނ ާމްނި ނ ްނުކަތުޓޯކ ެގާލަޙުރަމ ީ ތަމ (ރ)
.ެވެއެނާވްނާވާބަތ ްނުކަތުޓޯކ ެގާލަޙުރަމ
ެގު މު މް ނި ނ ްއަތަލ ަ ސްއަ މ ީ ރޫތ ް ސު ދ
ު ރާ ބ
.144
ި ވ ި ނަންނައ ،ެމްށަކަޓޯކ ެމްނޮކ ި އަގުމުލެބ ްއެއަލަ ސްއަމ ީ ރޫތް ސުދ
ޭނެމި ހ ި އަގޭރެތެގް ޞާ ޞި ތްޚި އ ެގްއެޓޯކ ެއ ްނި އެރެތެގުކަތްއަތްނަކ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަކަޓޯކ ެއ ުރާބ ެގުމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ
ަތަވުނ ްއެދި ޢާވަޤ ަތަވުނ ްއެއަބ ެގްއެނޫނާޤ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ (ހ)
ޭރެނ ްނުކައާރާދި އ ެގުތަލުއަދ ަތްއެއި ކ ި ދައ ްއެއަބ ެގްއެދި ޢާވަޤ
ްއެމަކ ާރުކ ުކަފަޒްއަވުމ ެގްއެއާރާދި އ ްނި އެއ ަތަވުނ ްއެރުމައ
ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ް ސަޔި ވ ްއެމުމްނި ނ ާވި އަފި އަމްނި ނ ަތަވުނ
ަތަވުނ ްއެޗްއެއ ްލި ޠާބ ީ އެއ ުރަވްނި މ ާވުފާލި ޚ ެއ ަމަނާވުފާލި ޚ
.ްނުޅެއަޑނަކ ި އަގުމަކ ްއެމަކ ްލި ޠާބ
ި ރެވުލުދަޢ ްނެގި ޅުގ ާކަމުމްނި ނ ަދަފ ާވި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތެގީ މ .ްނުރެނ ްއަތުރުމައ ްނެހ ި ނެހެއ
.ެވެއެނެމި ހ ް ސެވ ްއަތްއަތްނަކ
ެގްއެދި ޢާވަޤ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ ާވް ޟުރާޢަތ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ .1
ާވި އަފްށޮކ ްށަފާލި ޚ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ަތަވުނ ްނުބަބަ ސ
ްއެމުލްއެގ ްށަކަޔަބ ަތަވުނ ްށަކަހީ މ ްނުބަބަ ސ ެގްއެމަކ
ި ރެވުފާ ޞްނި އ ި ރެވުލުދަޢ ެގުމުލްއެގ ެއ ަމަނާވި އަފި ބި ލ
.ްނުރެނ ްއަތުރުމައ ި އަކަޓްށަމުނި ދި ބި ލ ުލަދަބ
75
ާވި އަފި އަމްނި ނ ްނުޓޯކ ްށަމަކ ާވް ޟުރާޢަތ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ .2
ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ަތަވުނ ްއެދި ޢާވަޤ ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ
ްއެމަކ ާވި އަފި އަމްނި ނ ްނުޓޯކ ްށަމަކާވުފާލި ޚ
ުތ ަ ޞުރުފ ްށަމުރުކްނަކެއ ްނުކައާރާދި އ ޭހެޖްނާރުކުޙާލް ސި އ
ްނީ ތަމެގްއެކަތުޠުރ ަ ޝ ާޅައަޑނަކ ްނުޓޯކ ި އަކަޓްށަމުނި ދ
ްނުރުކުލަމަޢ ްށަމުމްނި ނ ެއ ެގުޓޯކ ްށަކަތަދްއުމ ި ކަވ
.ްނުރެނ ްއެރުމައ ެގުމުރުކް ސަލ
ަތަވުނ ްއެނޫނާޤ ްނުބަބަ ސ ެގުމުވް ޟުރާޢަތ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ނ)
ްއެއަބ ެގްއެދި ޢާވަޤ ަތަވުނ ްއެދި ޢާވަޤ ަތަވުނ ްއެއަބ ެގްއެނޫނާޤ
ްނި އެއ ަތަވުނ ްއެރުމައ ުނުރެނ ްނުކައާރާދި އ ެގުތަލުއަދ ަތަވުނ
ްއެމުމްނި ނ ި މްނި ނ ަތަވުނ ްއެމަކ ި ރުކ ުކަފަޒްއަވުމ ެގްއެއާރާދި އ
ެގޭއ ްނުބަބަ ސ ެގްއެމުމްނި ނ ާވި އަފި އަމްނި ނ ްށަމަކްލި ޠާބ
ި އަގުމަކެނާވުނ ްލި ޠާބ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ާވި އަފި އަގނި ހ ްނީ ރުކ
.ްނުޅެއަޑނަކ
ުޓޯކް މީ ރް ޕ ު ސ
.145
ި އަގުނޫނާޤ ި އާރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ީ ނާވްނެގި ވެލުކެއ ުޓޯކްމީ ރްޕު ސ (ހ)
ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ .ެވެށަޗްއަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ެގްއެދަދަޢ ާޅައަޑނަކ
.ެވެށަކަދަދަޢ ި ރި ހަނޮއ ީ ނާވްނާވ ުދަދަޢ ަލްމުޖ ެގްނުރާޔި ޑނަފ
ި ރި ހަނޮއ ީ ނާވްނާމްނި ނ ި އަލަބ ްއަތަލަ ސްއަމ ްނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ (ށ)
.ެވެންނުކަހީ ލި ޖަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ޭވެލުކެއ ްށަޗްއަމ ެގްއެދަދަޢ
ާލަބ ްނުތަޢީ ރ ަ ޝ ި ދައ ، ި އަގުމުރުކަނާމ ުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ނ)
ީ ކަމުމްނި ނ ާމްނި ނ ްނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ް ސެވްނޫނެއ
.ެވެމުމްނި ނ ެގުހަފެމްނެއ
ުޓޯކި އަ ހ
.146
ެގްއެދަދަޢ ާޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ީ ނާވްނެގި ވެލުކެއ ުޓޯކި އަހ (ހ)
.ެވެށަޗްއަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ
ެގްއެދަދަޢ ި ރި ހަނޮއ ީ ނާވްނާމްނި ނ ި އަލަބ ްއަތަލަ ސްއަމ ްނުޓޯކި އަހ (ށ)
.ެވެންނުކަހީ ލި ޖަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ޭވެލުކެއ ްށަޗްއަމ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ ު ރާ ޔި ޑނަ ފަ މަތްއުއ
.147
.ެވެއެނާވްނާންނުހ ުކަރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ެމްނެއ ެގުތަލުއަދ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ުކަހީ މ ްށަމާޤަމ ެގުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ
ްނުތޮގި މ .ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގާޔި ރެވް ސި އ
ީ ނާޅައަޑނަކ ުކަހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނީ ތަމެގާރަވް ޝަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ުހަފްށަމުޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ
.ެވެންނުމުވް ސާފ ްއެމަނ ެއ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ ް ނު ރާ ޔި ޑނަ ފ
.148
ެގުތަލުއަދ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްނުރާޔި ޑނަފ ި އަހެމްނެއ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ (ހ)
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގާޔި ރެވް ސި އ ެމްނެއ
ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނުތޮގި މ
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ީ ނާޅައަޑނަކ ްނުހީ މ
ުހަފްށަމުޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނީ ތަމެގާރަވް ޝަމ
ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ްށައާ ސްލަޖ
.ެވެންނުމުވް ސާފ ްއެކަތްނަނ ެއ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ
77
ްނުރާޔި ޑނަފ ްނެހ ި ނެހެއ ި އަވަޔި ފ ްނުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ (ށ)
ާދްއަފުއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ
.ެވެންނުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަކަތަދްއުމ ި ކަވ ޭޅެއަޑނަކ ީ ކަންނުރާޔި ޑނަފ (ނ)
ަހި ދްތަހ ްނުރުމުޢ ެގްއެރާޔި ޑނަފ ް ސެވަމަނ .ެވެނޫނ ްއެއަބ
.ެވެއެނޭވެރުކި ޅުކް ސުމ ްނުމާޤަމ ުކަހީ މ ެއ ްނުމުވ ުރަހައ
ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ،ްނުކަމުތޮއްނެހެއ (ނ) ެގާދްއާމ ި މ (ރ)
ެރުވްށަރަހައ ް ސަފ ،ްނެދްނާވުރަހައ ަރަނަފ ްނެގި ށެފްނުޚީ ރާތ ާށަފ
ްށަކަމުރުކްނަޔްއަޢ ުކަރާޔި ޑނަފ ި އަޅައަޑނަކ ްއެތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ
.ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ
ް މި ޒާލ ް ނު ރު ހ ި އަ ގް ނު ރާ ޔި ޑނަ ފ
ްއަތުޠު ރ ަ ޝ
.149
ްށަމާޤަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ (ހ)
ާވްނުނޭބ ްށަމާޤަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ ީ ނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ
ެގްއެރާޔި ޑނަފ ،ުކެއާމުވި އަފި ބި ލ ާބ ި ރުޖަތ ި އާމީ ލުޢަތ ްށަރަވްނެފ
ި ދައ .ެވެންނުހީ މ ްލި ބާޤ ަދަފޭލުފުއ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާބި ޖާވ
.ެވެއެނާވްނާވ ްށަކަޔަބ ުޅަގނަރ ުޤާލްޚައ ،ީ ކަންނުހީ މި އަބެއ
ްނުރުތި އ ެގުކަތުޠުރ ަ ޝ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
.ެވެއެނާވްނާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގްނުރާޔި ޑނަފ
ުކަހީ މ ެގުތަޢާމަޖ ްތަންނު ސ ، ި އާމުވި އަގުމަކ ުކަމި ލް ސުމ .1
.ްނުވި އަގުމަކ
ުކަހީ މ ާވި އަފި ރުފ ުރަހައ ް ސީ ވަ ސްނަފ ްނުރުމުޢ .2
.ްނުވި އަގުމަކ
ަތަވުނ ،ްއެށުކ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ްއެދްއަޙ ި އަގުނީ ދްމާލް ސި އ .3
ްނަކި ރުކ ްއެށުކ ެގުތަވް ޝި ރ ަތަވުނ ،ްއެށުކ ެގުތާނާޔި ޚ
.ްނުވުނ ި އަގުމަކ ުކަހީ މ ާވި އަފެވުތި ބާ ސ ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ
.ްނުވި އަގުމަކ ުކަހީ މ ި ރުހ ްށައަމަހ ި ދްއުބ .4
ީ ކަހީ މ ެމްނޮކ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ (ނ)
ަތަވުނ ި އަގުމަކުރާޔި ޑނަފ ުކެއާމުވި އަފެވ ުރަހައ ް ސީ ރި ތ ްނުރުމުޢ
ްނެގެވުދަމ ި އަގުމަކެދ ި މ ަތަވުނ ި އަގުމުރުކްނަކުލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ
ްތަޢީ ރ ަ ޝީ މާލް ސި އ ުކެއާމުވި އަފި ބި ލ ާބ ި ރުޖަތ ެގުހަވުދ ުރަހައްތަހ
ި އަގުމަކުކަހީ މ ާވި އަފި ބި ލ ުމްލި ޢ ްނި އާރި އާދ ީ ނޫނާޤ ަތަވުނ
.ެވެއެނާވްނާވ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްއެނޫނާޤ ޭހެބާންނުރާޔި ޑނަފ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ރ)
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ ެގް ނު ރާ ޔި ޑނަ ފ
.150
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެމުކަރާޔި ޑނަފ ެމްނޮކ
ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ި އޮ ސ
ި އަ ގުތަކްއ ަ ސަ މ ެގު މަކު ރާ ޔި ޑނަ ފ
ް ނު ބި ތި މެ ދ
.151
ްށަމުރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ ް ސެވ ީ ކަރާޔި ޑނަފ ެމްނޮކ
.ެވެއެނާވްނާވ ްށަކަހީ މ ާރުކް ޞ ީ ޞްޚަތ ްއެތުގަވ ި އަހ ި ރުހ ެގާނޭއ
ާންނުރާޔި ޑނަފ ީ ނާވްނާރުކ ްއެތަކްއަ ސަމ ްނެހެއ ުރުތި އ ުކަރާޔި ޑނަފ
.ެވެންނީ ތަމ ެގުތޮގ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ޭހެބ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.152
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ަދަފާވްނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ ްށަންނުރާޔި ޑނަފ
79
ް ނާ ޔަ ބ ެގ ާ ސި އަ ފ ި އާލަ ދު މ
ް ނު ރުކަ މާހ
.153
ެގްއެހީ މ ެއ ުރަހަފްއެއ ުކަރަހައ ެމްނޮކ ،ެމުކަރާޔި ޑނަފ ެމްނޮކ
ި ނަރަދ ި އާޏްނަރައ ، ި އާކަތުބާ ސި ހ ެގާ ސި އަފ ި އާލަދުމ ާވި އަގުތާޔްއި ކްލި މ
ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ްއެނާޔަބ ާރުކުރާޔްއަތ ްށޮކަމާހ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ
ި އަ ގު މާޤަ މ ް ނު ރާ ޔި ޑނަ ފ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މާޤަ މ ، ި އާމު ބި ތި މެ ދ
.154
ްނުކަތުލޫ ޞުއ ި އާކަތުޑނަގްނި މ ީ ކޫލު ސ ޭހެޖްނާވާބަތ ްނުރާޔި ޑނަފ (ހ)
ްނުމާޤަމ ުކަރާޔި ޑނަފ ުކަދނި ހ ި އަހާރުކްތަކްއަ ސަމ ެވުނުރޭބ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކި ކަވ
ްށަމާޤަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުކަރާޔި ޑނަފ (ށ)
ާވުންނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކްނޫންލި ބާޤ ުކަހީ މ ެއ
ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ްށަމަކ ާވި އަފްށޮކ ުކަރާޔި ޑނަފ ެއ ްއެލަމަޢ ަދަފ
ުކަރާޔި ޑނަފ ެއ ްނެގި ވެރުކުލޫބަޤ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ
ި އަޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ
ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ްށައާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެންނުމުވް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދަޅުކި އަބްނި ތ
ް ޞ ާ ޞި ތް ޚި އ ެގުކަތުޓޯކ
ްއަތުޓޯކ ، ި އާމުޅެއަ ޑނަކ
ެގު މު ދެހ ްއަތު ނޫ ނާޤ ޭ ހެ ބާމު ގް ނި ހ
ު ރާ ބ
.155
ެގުމުގްނި ހ ްއަތުޓޯކ ، ި އާކަތުނޫނާޤ ެގުމުޅެއަޑނަކ ް ޞާ ޞި ތްޚި އ ެގުކަތުޓޯކ
ުރާބ ެގުމުދެހ ްއަތުނޫނާޤ ެގުތާއާރުޖި އ ޭހެބާމުރުކްތަޢީ ރ ަ ޝ ، ި އާކަތުނޫނާޤ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ް ނު ގް ނި ހ ްއަތުޓޯކ
.156
ި އަކަޓްށަމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ ްނީ ތަމ ެގުތޮގާވްތޮގްއެއ ާކަތުނޫނާޤ
ޭހެބާމުގްނި ހީ ރާދި އ ްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ްއަތްއަތްނަކ ި އަހެމްނެއ ާރުކ ްނުކަތުޓޯކ
.ެވެކެރާބ ާވްނެގި ބި ލ ްށަކަތުޓޯކ ީ ކަމުދެހ ުދި ޢާވަޤ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވްތަ ހ
ްއަތް މާޤަ މ ުލްއި ޤަތ ް ސު މ ި އާކަތް ނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތ ް ސު މ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލ ަ ޝީޑު ޖ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލ ަ ޝީޑު ޖ
.157
ްއެނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ
،ާވުނަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ ީ ކަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ (ށ)
ި އާކަތުބި ޖާވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެކެއާ ސަ ސްއައުމ ުލްއި ޤަތް ސުމ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ީ ނާވްނާރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ުލުދަޢ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
، ި އާނުހީ މ ި އަހެމްނެއ ޭނެމި ހ ި އަގުރާބ ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ
ްށަޗްއަމ ެގްއެތާރަފ ެމްނޮކާޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާގނި ހ ް ޞާ ޞި ތްޚި އ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ީ ނާގްނި ހ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ (ނ)
ެއ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
، ި އާކަތުރާބ ، ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އަގުނޫނާޤ
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އާއާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ
ީ ކޫލު ސ ، ި އާކަތުޠުރ ަ ޝ ޭނާވްނާންނުހ ި އަގި އަބި ކ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި އަޅައަޑނަކ ްއަތުޑނަގްނި މ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލ ަ ޝީޑު ޖ
ްތޮގ ާވް ނެގި ވެ ލުކެއ
.158
ެގްނުރަބްނެމ ި ވ ި ނަންނައ ީ ނަވްނެގި ވެލުކެއ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
:ެވެށަޗްއަމ
81
.ް ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ްނުޓޯކ ެއ ،ްނި އެރެތ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ޭނެމި ހ ި އަގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ (ށ)
.ުކަރާޔި ޑނަފ ްނެހެއ ި އަވަޔި ފ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ާރުކުބާޚި ތްނި އ
ްނުޓޯކ ެއ ،ްނި އެރެތ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ޭނެމި ހ ި އަގުޓޯކި އަހ (ނ)
.ުކަރާޔި ޑނަފ ާރުކުބާޚި ތްނި އ
ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުކަތުޓޯކ ެއ ްނި އެރެތ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ެގުކަތުޓޯކުށަދ (ރ)
.ުކަރާޔި ޑނަފ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެއ ްނި އެރެތ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ބ)
.ުކަރަބްނެމ ާޅައަޑނަކ
.ުކަހީ މ ާޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނި އެރެތ ެގްނުމްނާޢ (ޅ)
.ް ސީ އަރ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ކ)
.ުކަހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ (އ)
.ުބި އަނަރާޑްނަބ (ވ)
ާވި އަފި ބި ލަދްއުހ ެގުމުރުކ ްނަކުލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (މ)
ީ ނޫނާޤ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުހީ މި އަބެއ ްނި އެރެތ ެގްނުލީ ކަވ
.ުކަލީ ކަވ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.159
ުލާވަޙ ާނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި ވ ި ނަންނައ
ެއ ުރާބ ެގުމުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެއ ި ދައ .ެވެއެވްނެގި ވެރުކ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަނ ަ ޝި މޮކ
ްނެހެއ ި އަވަޔި ފ ްނުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ި އާރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ (ހ)
، ި އާމުނި ދ ްނުރެއި ރުކ ެގުމާޤަމ ި އާމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރާޔި ޑނަފ
ްނުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ި އާރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ، ި އާމުރުކުލަދަބ
.ްނުނި ދ ާރަވް ޝަމ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަގުމުރުކްނަޔްއަޢ
ެއ ، ި އާމުލެބ ްއަތާވުކ ަ ޝ ާލުފުއ ްނުތޮގޭހެބ ާންނުރާޔި ޑނަފ (ށ)
ްނުމާޤަމ ، ި އާމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔި ފ ޭހެޖްނާޅައ ުދެމާކަތްތާރަފ
ްށަކަތްތާރަފ ޭހެޖްނާޅަހަށުހ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުހީ މ ޭހެޖްނާރުކި ކަވ
.ްނުޅެހަށުހ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ްނުހީ މ ަދަފެއ
:ްނުދެހ ްއަތުދި ޢާވަޤ ޭހެބާކަތްއަތްނަކ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގީ ރި ތ (ނ)
ި އަހެމްނެއ ޭޅުގ ާމުރުކްނަޔްއަޢ ި އާމުދޯހ ްނުރާޔި ޑނަފ .1
.ްނަކްނަކ
.ުޑނަގްނި މ ީ ކޫލު ސ ެގްނުރާޔި ޑނަފ .2
ްށަޅަގނަރ ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ .3
.ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާ ސްއަޖަމަހ ި އަކަޓްށަމުރުކާދައ
ި އާޔްއަގުމުގްނި ހ ްއަތްއަތްނަކ ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ (ރ)
ި އާށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަގުކަތްއަތްނަކ ްނެހ ި ނެހެއ ޭޅުގާކަތުޓޯކ
.ްނުނި ދާފަލ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ް ސެވްނުރުތި އ ެގުމަކްނަކާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގީ ތަމ (ބ)
.ްނަކްނަކ ި އަހެމްނެއ ޭވެރުކުލާވަޙ ާނ ަ ޝި މޮކ ްނުނޫނާޤ ި އާއ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލ ަ ޝީޑު ޖ
ް ނުލި އަ ވަލުކެއ
.160
ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ
ެގާޔި ރެވް ސި އ ެމްނެއ ެގުތަލުއަދ ީ ނާރުކްތަކްއަ ސަމ ެގުމުލި އަވަލުކެއ
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ
83
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލ ަ ޝީޑު ޖ
ުތަ ދްއު މ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.161
ެއ ުކަހީ މ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
.ެވެށަތަދްއުމ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގީ ރި ތ ީ ނާންނުހ ި އަގުމާޤަމ
،(ރ) ،(ނ) ،(ށ) ެގާދްއާމ ަނަވ 158 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ުކަހީ މ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ެގ (މ) ި ދައ (އ) ،(ޅ) ،(ބ)
ްއެއ ެގުރަހައ ް ސަފ ީ ނޭވެރުހ ްށައ ާނޭއ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ،ަމަނ
ެއ ްނުލައ ުކަހީ މ ެއ ،ްނުމުވަމަހ ުރުއަދ ެއ ި ދައ .ެވެށަރުއަދ
.ެވެއެނޭވެރުކުނ ްއެނަޔްއަޢ ްށަކަނ ަ ޝި މޮކ
(ވ) ި ދައ (ކ) ،(ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 158 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ޭނެމި ހ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގްއެމާޤަމ ި ކަވ ،ްނުށަދ ެގ
ި އަގްއެމާޤަމ ެއ ީ ނޭވެރުހ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ްށައާނޭއ ،ަމަނ ުކަހީ މ
.ެވެއުކަހަވުދ ި އަހ ި ރުހި މެދ ާނޭއ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލ ަ ޝީޑު ޖ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.162
ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ި މ ް ސެވަމަންނެހެއ .ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުބި ލ
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ނޭވެދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމަކުރަބްނެމ ްނުށަދ ެގާދްއާމ
ި އަގުކަތުމާޤަމ ާވި އަފެނުބ ި އަގ (ވ) ި ދައ (ކ) ،(ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 158
.ެވެށަންނުހީ މ ްނެހެއ ި އަވަޔި ފ ްނުހީ މ ޭބި ތ
ް ނު ނި ދުޓޯ ވ ި އާ ދަ ދަ ޢ ީ ނޫ ނާޤ
.163
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ީ ނޭވްއޭބ ްއެއާ ސްލަޖ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ެވުރި ޒާހ ްނުރަބްނެމ ަނި ގ ެރުވްށަޔަބްއެއ ަޅުކި އަބެދ ެގްނުރަބްނެމ
ްށައާ ސްލަޖ ީ ނޭމްނި ނ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެންނެގެބި ތ
ްށަކަމަކެއ ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެންނެގި ބި ލ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.164
ްނި އެރެތ ެގްނުހީ މ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ ަތަވުނ ެގުތާރަފ ާގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ
ެގްއެނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތް ސުމ ަތަވުނ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ަތަވުނ ެގުރާބ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްށަކަހީ މ ެމްނޮކ ްތެނ ި އަގްއެމާޤަމ ެގުމަކުރަބްނެމ
.ެވެއެނާދި ވެދ ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ްނީ ތަމ ެގްއެތޮގ ާޅައަޑނަކ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.165
،(ބ) ،(ރ) ،(ނ) ،(ށ) ެގާދްއާމ ަނަވ 158 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (މ) ި ދައ (އ) ،(ޅ)
ުކަހީ މ ެއ ީ ނާރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ްނުހީ މ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަނ ަ ޝި މޮކ
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި ދައ .ެވެންނުކަތާރަފ ި ރުކްނަޔްއަޢ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ެއ
،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (ވ) ި ދައ (ކ) ،(ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 158
ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ްނުހީ މ ާވި އަފި ވެރުކްނަޔްއަޢ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގްއެމާޤަމ ި ކަވ
ްނުކަމާޤަމ ެއ ުކަހީ މ ެއ ީ ނާވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ
.ެވެންނުމުވި ކަވ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.166
ެއ ެމުކަރަބްނެމ ެމްނޮކ ޭނެމި ހ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ
ެގި އަވުހ ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
.ެވެއެނާވްނާރުކި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
.167
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ްއެނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
85
ުލްއި ޤަތް ސުމ ،ާވުނަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ ީ ކަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ށ)
ި އާކަތުބި ޖާވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެކެއާ ސަ ސްއައުމ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ީ ނާވްނާރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ީ ނާގްނި ހ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ނ)
ެއ ، ި އަގުނޫނާޤ ެއ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އާކަތުރާބ ، ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
ެގްނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އާއާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ
ްއަތުޑނަގްނި މ ީ ކޫލު ސ ، ި އާކަތުޠުރ ަ ޝ ޭނާވްނާންނުހ ި އަގި އަބި ކ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި އަޅައަޑނަކ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
، ި އާ ދަ ދަ ޢ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ ް ށަ މަކު ރަ ބް ނެމ
.168
ްނެގެވުދަމ ުކެއާ ސީ އަރ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ، ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ހ)
.ެވެއެނާވްނޭބި ތ ްނުރަބްނެމ ް ސަފ
ި އަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ށ)
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނީ ތަމެގުތޮގާވި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
،ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނި އެރެތ ެގުކަތްނަނ ޭޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ
ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ި އަގްއެއާ ސްލަޖ
ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެއ ުކަޔަބ ާރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުޠު ރ ަ ޝ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.169
ެއ ، ީ ނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ި ރުހ ްނަކްލި ބާޤ ި އާމީ ލުޢަތ ެގުރަވޭވެރުކ ްއަތްތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުރުތި އ ެގާފީ ޒަވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ،ީ ކަންނުރަބްނެމ ެއ ި ދައ .ެވެންނުހީ މ
.ެވެއެނާވުނ ްއެންނެގެވ ްށަކަޔަބ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ ްނެހެއ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.170
ި އަގޭރެތ ެގުކަތުރާބ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
.ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ ި ވ ި ނަންނައ
ްށަމުގެނުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާކަތުބާޚި ތްނި އ (ހ)
، ި އާމުގްނި ހ ްއަތްއަތްނަކ ެއ ، ި އާމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާރުކ
ި ދައ ި އާމުރުކ ި ހަފުގަމ ްށަކަތްއަތްނަކ ެއ ، ި އާމުޓްއެހެލެބ
ެގުކަތުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާކަތުބާޚި ތްނި އ
،ްއެމަކ ި ރެވުރި ބ ،ުކެއާމަކ ި ރެވުފާ ޞްނި އ ީ ނަގނި ހ ްއަތްއަތްނަކ
ި ދައ ،ްއެޒޫފުނ ުޅަގނަރުނ ،ްއެމުޅޮފާޅަތ ،ްއެމުކްއެދުރި ބ
ެގުމުލުޓޯވ ްށަންނުތި ޔްއަރ ުކެއާމަކްނަވ ި ނި މ ި ތެނ ްއެނ ަ ޝްޕަރޮކ
.ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކްށަތޮގ ޭވެރުކާދައ ްށައަމަހ ި ރުފ ުޤްއަޙ
ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާކަތުބާޚި ތްނި އ (ށ)
ީ ރަޓް ސި ޖަރ ެގްނުހީ މ ާވި އަފި ބި ލ ުޤްއަޙ ެގުމުނި ދުޓޯވ ، ި އަގުކަތުޓޯވ
ުރުތި އ ި ނުއ ޭހެޖްނާންނެގ ްށައީ ރަޓް ސި ޖަރ ެއ ، ި އާމުރުކުރާޔްއަތ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާކަތުބާޚި ތްނި އ ، ި އާމުޓްއެހެލެބ ، ި އާމުއަނެގ
ޭހެޖްނާ ސްއަޖަމަހ ްނުތޮގޭހެބ ާމުގެނ ުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހުލާޔި ޚ
.ްނު ސްއެޖަމަހ ްއަތްމާޒި ތްނި އ ި އަހެމްނެއ
ި އާކަތުބާޚި ތްނި އ ި އަގޭރެތ ެގުތަދްއުމ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ (ނ)
ެއ ި އާމުގެނ ްއަތުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ްނުރުކްނާލުޢި އ ާޖީ ތަނ ެގުކަތުޓޯވ
87
ެގްނުހީ މާވި އަފި ބި ލުޤްއަޙެގުމުނި ދުޓޯވ ި ބި ތ ި އަގުކަތާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ (ރ)
ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ، ި އަލި އަވަލުކެއ ްއަތީ ރަޓް ސި ޖަރ
ް ސެނެގުރުތި އ ި ނުއ ޭހެޖްނާންނެގ ްށަކަތީ ރަޓް ސި ޖަރ ެއ ްށަތަދްއުމ
ްނުމަރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަ ސ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ
.ްނުޔި ދްނެގ
ެގްއެބާޚި ތްނި އ ެމްނޮކ ްނީ ތަމ ެގްއެކަތުލޫ ޞުއ ާޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ (ބ)
، ި އަޅައަޑނަކ ްއަތްނި އ ، ި އާކަތްނަނ ެގުކަތާރި އާދ ީ ބާޚި ތްނި އ ްނީ ރުކ
ްނުމަރުކާޢަޖާރުމ ،ް ސެނެގުލަދަބ ްށަމަކްނަކ ެއ ،ްށޮކި ކަވ
ި އަގްޓެޒެގ ްއަތުލަދަބ ޭވެނެގ ްށަމަކްނަކ ި މ ި ދައ .ްނުއި ދްނެގ
.ްނުއި ދްނެގ ްނުމަރުކުޢި އާ ޝ
ާކަތީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ، ި އާމުރުކީ ރަޓް ސި ޖަރ ްއަތީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ (ޅ)
ްނުނޫނާޤ ްށަމަކޭހެޖްނާރުކ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ްނުތޮގޭޅުގ
.ްނުރުކ ްނަކްނަކ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ
ާދ ަ ޞްޤަމ ެގުބާޚި ތްނި އ ، ި އާތޮގ ޭނާގނި ހ ްއަތްއަތްނަކ ެގުބާޚި ތްނި އ (ކ)
.ްނުވުރުކ ި ރެތްނުލޭހ ްނުތި ޔްއަރ ، ީ ދުތާމޫލުޢަމ ްނުތޮގޭޅުގ
ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ް ސެވްނުރުތި އެގުކަތްއަތްނަކާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގީ ތަމ (އ)
ާޅައަޑނަކ ްނުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ްށަމުރުކ ްނުނ ަ ޝި މޮކ
.ްނުރުކ ްއެމަކ ެމްނޮކ
ް ނު ނު ގ ި އާމު ގެ ނުޓޯ ވ
.171
، ި އާކަތުބާޚި ތްނި އ ާވްއާބ ްނުށަދ ެގުމުލެބ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ހ)
ުރްއ ި ސ ީ ނާގަނ ި އަގުކަތުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެޓޯވ
،ެމި އަގްއެޒަކުރަމ ެމްނޮކ ާލުޓޯވ ،ުކެއާމުމ ި ނ ި އަގަނ ްއެޓޯވ ެމްނޮކ (ށ)
ާވި އަފްށޮކުލާވަޙ ްއެޒަކުރަމ ެއ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ާޅައަޑނަކ ްނުޓޭޑި ޑްނެކ ަތަވުނ ްނުޓޭޑި ޑްނެކ ީ ލި ތަމި ރުކ ،ުކަހީ މ
ެގުމުނުގ ްއެޓޯވ ެއ ި ދައ ި އަގުރި ޒާހ ެގްއެއަބ ެއ ،ަމަނި ބި ތ ްނުހީ މ
ެގްއެއަބ ް ސެވްނޫނެއ ާރުކަދްއުހ ުނޫނާޤ ްށަމުލެބ ްއަތްއަތްނަކ
ްށަކަޓޭޑި ޑްނެކ ެމްނޮކ ، ި އަނުގ ުޓޯވ ެގްއެޒަކުރަމ ެއ ި އަގުރި ޒާހ
ެގްނުތި ޔްއަރ ަތަވުނ ުދަދަޢ ެގުޓޯވ ުނުބި ލ ްނުކަޒަކުރަމ ެއ
ާވި އަފި ބި ލ ްށަލާވު ސ ާވި އަފި ޅެހަށުހ ްށަޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހުލާޔި ޚ
ެގުޓޯވ ުނުގެނ ި އަގްއެޒަކުރަމ ެއ ، ި އަޓްއަހަލަބ ެޔި ލ ުދަދަޢ ެގުޓޯވ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނާލުޢި އ ި އަގްއެޒަކުރަމ ެއ ާޖީ ތަނ
ާވުކ ަ ޝ ޭ ހެ ބާ ބާޚި ތް ނި އ
.172
ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ަތަވުނ ާކަބާޚި ތްނި އ ެމްނޮކ (ހ)
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަޓޯވ ުމްނާޢ ެމްނޮކ
ަތަވުނ ،ުދެމާކައާޖީ ތަނ ެގްއެބާޚި ތްނި އ ަތަވުނ ،ުދެމާކަމުމްނި ނ
ާވި އަފި އަގނި ހ ްށަފާލި ޚ ާދި ޢާވަޤ ި އާނޫނާޤ ި އަގްއެމަކ ޭހެބާބާޚި ތްނި އ
ަމަންތޮއ ްއެއާވުކ ަ ޝ ުދެމާކަމަކ ާރުކުލޫބަޤ ްނުކަތާރަފ ެއ ްށަމަކ
ްނުކަތާރަފ ެއ ި ދެއ ްނުނި ދި އަމްނި ނ ްއެތޮގ ުދެމާކައާވުކ ަ ޝ ެއ
.ެވެއެނާދި ޅެހަށުހ ްށަޓޯކި އަހ
ުދެމާކަތާވުކ ަ ޝ ަދަފާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ޭހެބާބާޚި ތްނި އ ްތޮގ ޭނާރުކުލަމަޢ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
ުތަ ދްއު މ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.173
ުރަހައ ް ސަފ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ެގުމަކުރަބްނެމ ެގްއެރަބްނެމ ްނި އެއ ް ސެވަމަނ .ެވެށަރުއަދ ްއެއ ެގުހަވުދ
ްށަމުރުކުރުތި އ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ ެރުވްށަރަހައް ސަފ ުތަދްއުމ
.ެވެއެނާދި ވެރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
89
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.174
ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
ް ނު ނި ދުޓޯ ވ ި އާ ދަ ދަ ޢ ީ ނޫ ނާޤ
.175
ެގްނުރަބްނެމެގުނ ަ ޝި މޮކެއ ީ ނޭވްއޭބްއެއާ ސްލަޖެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ެއ ި ދައ .ެވެންނެގެބި ތ ެވުރި ޒާހ ްނުރަބްނެމ ަނި ގ ެރުވްށަޔަބްއެއަޅުކި އަބެދ
ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ްށައާ ސްލަޖ ީ ނޭމްނި ނ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ްނުނ ަ ޝި މޮކ
.ެވެންނެގި ބި ލ ްށަކަމަކެއ ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.176
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ްށަންނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.177
ި މ ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ެގާދްއާމ ި މ ، ި އަގްއެތަލާޙ ަދަފާވެއ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވެއ ި އަގ (ށ)
ްނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ހ)
ްށަމުރުކާދައ ުމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކ ި ރުކ ްއެމަކ ަދަފާވުނ
ުމާޤަމ ަތަވުނ ،ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފާވި ރެވުރުޛުޢ
؛ ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކްތެނ ްނަކްލި ބާޤ ެގުމުރުކާދައ
ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމި މ (ށ)
ެއ ުކަރަބްނެމ ެއ ،ްނެގ ި ނެފ ްށަކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުރުކް ސާފ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.178
ެމުކަހީ މ ެމްނޮކ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ
ެގި އަވުހ ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލި ވ ި ސ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލި ވ ި ސ
.179
ްއެނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ
،ާވުނަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ ީ ކަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ށ)
ި އާކަތުބި ޖާވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެކެއާ ސަ ސްއައުމ ުލްއި ޤަތް ސުމ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ީ ނާވްނާރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ެއ ި ދައ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ާވްނެގީ ށަކެއ ،ޭވެރެނ ާޖީ ތަނ ީ ނާވްނާރުކ ްތަކްއަ ސަމ ްނުނ ަ ޝި މޮކ
ި އާކަތުޑނަގްނި މ ީ ންނަފ ި ދައ ާރުކްތަކްއަ ސަމ ި އަގްއެނި މި ވުލަހ
ާޓްއަހަފި ހ ި އަގްއެއަޖަރަދ ީ ތަމ ެމްނެއ ެގޭއ ްއަތަމަހ ީ ކޫލު ސ
.ެވެށަމުޓްއެހެމެދ ްއެއް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ ީ ނާގްނި ހ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ނ)
ެއ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
، ި އާކަތުރާބ ، ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އަގުނޫނާޤ
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އާއާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ
ީ ކޫލު ސ ، ި އާކަތުޠުރ ަ ޝ ޭނާވްނާންނުހ ި އަގި އަބި ކ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި އަޅައަޑނަކ ްއަތުޑނަގްނި މ
91
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލި ވ ި ސ
، ި އާ ދަ ދަ ޢ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ ް ށަ މަކު ރަ ބް ނެމ
.180
،ުކެއާ ސީ އަރ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ހ)
.ެވެއެނާވްނޭބި ތ ްނުރަބްނެމ ް ސަފ ްނެގެވުދަމ
ި އަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ށ)
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނި އެރެތ ެގުކަތްނަނ ޭޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
ްށަމާޤަމ ެއ ުކަޔަބ ާރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ
ުޠު ރ ަ ޝ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.181
ެއ ، ީ ނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ި ރުހ ްނަކްލި ބާޤ ި އާމީ ލުޢަތ ެގުރަވޭވެރުކ ްއަތްތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުރުތި އ ެގާފީ ޒަވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ،ީ ކަންނުރަބްނެމ ެއ ި ދައ .ެވެންނުހީ މ
.ެވެއެނާވުނ ްއެންނެގެވ ްށަކަޔަބ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ ްނެހެއ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.182
ެގުކަތުރާބ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ހ)
.ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތ
ާވްތޮގްއެއ ާކަތުލޫ ޞުއ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ .1
، ި އާމުދޯހ ްނުހީ މ ްށައ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ ްނީ ތަމެގުތޮގ
ްނުރެއި ރުކ ެގުމާޤަމ ްށަންނުހީ މ ، ި އާމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުހީ މ
ްނުހީ މ ، ި އާމުރުކުލަދަބ ާފީ ޒަވ ެގްނުހީ މ ، ި އާމުނި ދ
.ްނުރުކ ި ކަވ ްނި އާފީ ޒަވ
ްއެކަތާރާދި އ ި އަހި ރުހ ެގް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .2
ެގުމުގްނި ހ ްނުކަޑނަގްނި މ ްއެއ ި އާމުރުކްމާޒި ތްނި އ
.ްނުރުކްމި އާޤ ްއެކަތުލޫ ޞުއ
،ްއަތްތަކްއަ ސަމ ި އަހެމްނެއ ެގް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .3
ުޅަގނަރ ި ދައ ޭނޭވުރުކ ި އަގްއެނި މ ި ވުލަހ ާވްނެގީ ށަކެއ
ްއަތުލޫ ޞުއ ި އާކަތުޑނަގްނި މ ްށަކަތްތޮގ ޭނޭވެރެނ ާޖީ ތަނ
.ްނުވޭރ ި އަޅައަޑނަކ
، ި އާމުރުކްނަޔްއަޢ ، ި އާމުދޯހ ްނުހީ މ ްށަކަތާފީ ޒަވ .4
ްނި އާފީ ޒަވ ، ި އާމުނި ދ ްނުރެއި ރުކ ެގުމާޤަމ ، ި އާމުރުކުލަދަބ
.ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތުލޫ ޞުއ ޭނާރުކުލަމަޢ ި އަގުމުރުކި ކަވ
ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތްތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .5
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާށަތާރަފ ާގްނި ހ ްނަކި ރެވ
ެގުކަތުތާމޫލުޢަމ ެއ .ްނުއި ދްނެގ ްނުމެދ ުތާމޫލުޢަމ
، ި އާކަތުތަ ސާޔ ި ސ ޭހެބ ާންނުފަޒްއަވުމ ، ި އަގޭރެތ
، ި އާތޮގ ީ ވްނާގްނި ހ ްނަކްނަކ ، ި އާކަތްނުދޯހ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
ި މ ، ި އާޔަފަލ ޭދްނުނ ަ ޝި މޮކ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކްނަކ ި ކެއ
ާކަތުލޫ ޞުއ ި އާކަތަމަހ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ
.ެވެއެނެމި ހ ުރަވްނި މ ާވި އަފި ވެރުކ ްނަކްނަކ ްށަތޮގްއެއ
ުރުތި އ ޭދި ބި ލ ްނުނޫނާޤ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .6
.ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ުރުތި އ ޭވެރުކުލާވަޙ ި އާކަތުރާބ
ި އާޔްއަގުމުރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ށ)
ީ ޠާރްޤި މީ ދ ި އަގުމުރުކްނުނޭބ ްއަތުރާބ ާވި އަފި ބި ލ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ެއ
ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތެގީ މ .ެވެއެނާވްނާވާބަތ ްށަކަތުލޫ ޞުއ ި އާކަތަމަހ
:ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ
ެއ ، ި އަޓްއަހަފި ހ ްއެކަތަމަހ ީ ންނަފ ެގްއެއަޖަރަދ ީ ތަމ .1
.ްނުވުރެއި ރުކ ްއަތަމަހ
93
، ި އާށަމުރެނ ާޖީ ތަނ ި އަގުމުރުކްނުނޭބ ްއަތްތަލ ީ ސަވ ި ކެއި ކެއ .2
ާޖީ ތަނ ޭވެދެއ ްނުތަބް ސި ނ ެގުކަތްތަލ ީ ސަވ ޭވެރުކްނުނޭބ
ްއަތްއަތްނަކ ެއ ި އަޅައުރާބ ްށަމުރުކުދާ ޞި ތްޤި އ ، ި އާށަމުރެނ
.ްނުވުރެއި ރުކ
،ުކެއާމަކަމަހަމަހ ި އާފާ ޞްނި އ ި އަގުމުނި ދ ްތަމުދި ޚ .3
ްނުބު ޞްއަޢަތ ، ި ތެނ ްއެމުވަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ
.ްނުވާބި ކްއެއ
ި އަގުމުޅެއަޑނަކުތަ ސާޔ ި ސ ،ެވަރުބްށަކަތްނުނޭބ ެގްނުމްނާޢ .4
.ްނުނި ދ ުރަވްތި ހ ްށަމުވި ރެވި އަބ ްނުމްނާޢ
ި އަހި ރުހ ެގުމުގްނި ހ ްތަލުއަދ ީ ކައް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .5
ްށަކަތަމުދި ޚ ާވީ ރާދުބާވަޖ ްށަންނުމްނާޢ ި އާށަކަތުރާބ
.ްނުދެހ
، ި އަކަޓްށަމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ި އަގްއެތޮގުޑޮބ ްނަކަމާހ .6
ަޙްއ ަ ޞ ޭހެބ ާކަމަކ ެއ ، ި އަގުތުގަވ ެގްއެމަކ ެއ
ްށަތޮގ ޭވެނަގި ބި ލ ްނި އަހޭ ސަފ ްށަންނުމްނާޢ ުތާމޫލުޢަމ
.ްނުނި ދްށޮކުރޯފ
ި އަކަޓްށަމުރުކުރުތި އ ުތަޔްއި ލި ބާޤ ެގްނުފަޒްއަވުމ .7
ޭނޭވެރުކްނުނޭބ ި އަގުތޮގޮޔެހ ްއަތްތަލ ީ ސަވ ީ ނާ ސްނި އ
ްށަމުރެއި ރުކ ީ ންނަފ ެގްނުފަޒްއަވުމ ، ި އަގްނި ހ ްއެމާޒ ި ނ
.ްނުނި ދި އަދޯހުގަމ
ެގުމުގްނި ހ ްއަތްއަތްނަކ ެގްނުފަޒްއަވުމ ި އާމުނި ދ ާފީ ޒަވ .8
، ި އާށަމަކްލި ބާޤ ި އަގުމުޅެއަޑނަކ ްއަތުލޫ ޞުއ
، ި އާށަމުރުކްނަޒަވ ްނުކަކަތުޑނަގްނި މ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ
.ްނުވަރުބ ްށަޗްއަމ ެގުފާ ޞްނި އ
ެގުމުރުކުދީ އާތ ްށަކަމަކ ި ކަވ ަތަވުނ ްށަކައީ ޓާޕ ި ކަވ ީ ސާޔ ި ސ .9
ެގް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ ،ްނުބަބަ ސ ެގުމުރުކުނ ަތަވުނ
ްއެމަކ ަތަވުނ ްށޮކި ހަފ ްއެމަކ ްށަކަފަޒްއަވުމ ް ސެވްއެއ
.ްނުދެހުނ ްށޮކި ތަދ
ެގާނޭއ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ ޭނެމި ހ ި އަގް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .10
ްށައާނޭއ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގުމާޤަމ ަތަވުނ ،ްމާޤަމ
ްނެހެއ ަތަވުނ ެގާނޭއ ،ްއެތާމޫލުޢަމ ް ސެވްއެއ ާވި އަފި ބި ލ
ްނުނޭބ ި އަގުތޮގ ަމަހަނ ި އަކަޓްށަކައާފްނަމ ީ ތާޒ ެގްއެހީ މ
.ްނުރުކުނ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލި ވ ި ސ
ުތަ ދްއު މ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.183
ުރަހައ ް ސަފ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ެގުމަކުރަބްނެމ ެގްއެރަބްނެމ ްނި އެއ ް ސެވަމަނ .ެވެށަރުއަދ ްއެއ ެގުހަވުދ
ްށަމުރުކުރުތި އ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ ެރުވްށަރަހައް ސަފ ުތަދްއުމ
.ެވެއެނާދި ވެރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލި ވ ި ސ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.184
ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
95
ް ނު ނި ދުޓޯ ވ ި އާ ދަ ދަ ޢ ީ ނޫ ނާޤ
.185
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ީ ނޭވްއޭބ ްއެއާ ސްލަޖ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ެވުރި ޒާހ ްނުރަބްނެމ ަނި ގ ެރުވްށަޔަބްއެއަޅުކި އަބެދ ެގްނުރަބްނެމ
ްށައާ ސްލަޖ ީ ނޭމްނި ނ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެންނެގެބި ތ
ްށަކަމަކެއ ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެންނެގި ބި ލ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.186
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ްށަންނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.187
ި މ ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ެގާދްއާމ ި މ ، ި އަގްއެތަލާޙ ަދަފާވެއ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވެއ ި އަގ (ށ)
ްނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ (ހ)
ްށަމުރުކާދައ ްމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކ ި ރުކ ްއެމަކ ަދަފާވުނ
ްމާޤަމ ަތަވުނ ،ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފާވި ރެވުރުޛުޢ
؛ ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކްތެނ ްނަކްލި ބާޤ ެގުމުރުކާދައ
ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމި މ (ށ)
ެއ ުކަރަބްނެމ ެއ ،ްނެގ ި ނެފ ްށަކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުރުކް ސާފ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.188
ެމްނޮކ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ
ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ ެމުކަހީ މ
ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ ާވި އަގ 1
.ެވެއެނާވްނާރުކ ި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ް ނަ މުއި ހ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ް ނަ މުއި ހ
.189
ްއެނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ
ުލްއި ޤަތް ސުމ ،ާވުނަރުބްށަކަތާރަފި ކަވ ީ ކަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ (ށ)
ްއަތުޤްއަޙ ީ ނާ ސްނި އ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެކެއާ ސަ ސްއައުމ
ްށަކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ީ ނާވްނާރުކ ްތަކްއަ ސަމ ި އަގުމުވުރެއި ރުކ
.ެވެންނެގެބި ތ ެވާބި ކްއެއ ްނުބު ޞްއަޢަތ ، ި ތެންއެމުވަރުބ
ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ ީ ނާގްނި ހ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ (ނ)
ެއ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
، ި އާކަތުރާބ ، ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އަގުނޫނާޤ
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އާއާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ
ީ ކޫލު ސ ، ި އާކަތުޠުރ ަ ޝ ޭނާވްނާންނުހ ި އަގި އަބި ކ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި އަޅައަޑނަކ ްއަތުޑނަގްނި މ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ް ނަ މުއި ހ
، ި އާ ދަ ދަ ޢ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ ް ށަ މަކު ރަ ބް ނެމ
.190
،ުކެއާ ސީ އަރ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ (ހ)
.ެވެއެނާވްނޭބި ތ ްނުރަބްނެމ ް ސަފ ްނެގެވުދަމ
ި އަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ (ށ)
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނި އެރެތ ެގުކަތްނަނ ޭޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
ްށަމާޤަމ ެއ ުކަޔަބ ާރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ
97
ުޠު ރ ަ ޝ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.191
ެއ ީ ނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
ި ރުހ ްނަކްލި ބާޤ ި އާމީ ލުޢަތ ެގުރަވޭވެރުކ ްއަތްތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުރުތި އ ެގާފީ ޒަވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ،ީ ކަންނުރަބްނެމ ެއ ި ދައ .ެވެންނުހީ މ
.ެވެއެނާވުނ ްއެންނެގެވ ްށަކަޔަބ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ ްނެހެއ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.192
ެގުކަތުރާބ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ (ހ)
.ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތ
ްމާރި ތްޙި އ ި އަގުކަތްތި ހ ެގްނުހީ މ ްށަކަތުޤްއަޙ ީ ނާ ސްނި އ .1
.ްނުރުކްތަކްއަ ސަމ ްށަމުވެންނެގަށައ
، ި އާމުވުރެއި ރުކ ، ި އާމުރުކި ރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ީ ނާ ސްނި އ .2
.ްނުރުކްތަކްއަ ސަމ ްށަމުނި ދި އަދޯހ ްއަތުޤްއަޙ ެއ
ި އަލަބ ުރަވްނި މާތި ހ ްށޮކި ރެތްތަމުރުޙ ްށަކަތުޤްއަޙ ީ ނާ ސްނި އ .3
.ްނުރުކްނަޒަވ
، ި އަކަޓްށަމުރުކާދައްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރްނަމުއި ހ (ށ)
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ެއ ްއެކަތުރާބ ާޅައަޑނަކ ްނުނޫނާޤ
.ެވެއެނެމި ހ ްއަތްއަތްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތ ެގޭއ
ުރަވްނި މާތި ހ ްށޮކި ރެތްތަމުރުޙ ްށަކަތުޤްއަޙ ީ ނާ ސްނި އ .1
.ްނުގްނެއ ްށަކަތްތާރަފ ޭހެޖްނާގްނައ ްށޮކުޤީ ޤުޙަތ
ާވި އަގުނޫނާޤ ،ަމަނި ފްނެގި އަޅުގ ި ނ ްއެޤްއަޙ ީ ނާ ސްނި އ .2
.ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔި ފ ޭހެޖްނާޅައ ްނީ ތަމެގުތޮގ
ި އާމުރުކ ްއަތާ ސާރި ދ ި ކެއި ކެއ ޭޅުގ ާކަތުޤްއަހ ީ ނާ ސްނި އ .3
ްނަކި ރެތްނުލޭހ ުމްނާޢ ްނުތޮގ ޭހެބ ާކަތުޤްއަޙ ެއ
.ްނުވުރުކުރުތި އ
ުރުތި އ ޭދި ބި ލ ްނުނޫނާޤ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ .4
.ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ުރުތި އ ޭވެރުކުލާވަޙ ި އާކަތުރާބ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ް ނަ މުއި ހ
ުތަ ދްއު މ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.193
ުރަހައ ް ސަފ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
ެގުމަކުރަބްނެމ ެގްއެރަބްނެމ ްނި އެއ ް ސެވަމަނ .ެވެށަރުއަދ ްއެއ ެގުހަވުދ
ްށަމުރުކުރުތި އ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ ެރުވްށަރަހައް ސަފ ުތަދްއުމ
.ެވެއެނާދި ވެރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ް ނަ މުއި ހ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.194
ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
ް ނު ނި ދުޓޯ ވ ި އާ ދަ ދަ ޢ ީ ނޫ ނާޤ
.195
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ީ ނޭވްއޭބ ްއެއާ ސްލަޖ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
ެވުރި ޒާހ ްނުރަބްނެމ ަނި ގ ެރުވްށަޔަބްއެއަޅުކި އަބެދ ެގްނުރަބްނެމ
ްށައާ ސްލަޖ ީ ނޭމްނި ނ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެންނެގެބި ތ
ްށަކަމަކެއ ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެންނެގި ބި ލ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.196
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ްށަންނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.197
ި މ ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
ެގާދްއާމ ި މ ، ި އަގްއެތަލާޙ ަދަފާވެއ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވެއ ި އަގ (ށ)
99
ްނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ (ހ)
ްށަމުރުކާދައ ްމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކި ރުކ ްއެމަކ ަދަފާވުނ
ްމާޤަމ ަތަވުނ ،ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފާވި ރެވުރުޛުޢ
؛ ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކްތެނ ްނަކްލި ބާޤ ެގުމުރުކާދައ
ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމި މ (ށ)
ުކަރަބްނެމެއ ،ްނެގ ި ނެފ ްށަކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުރުކް ސާފ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.198
ެމުކަހީ މ ެމްނޮކ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ
ެގި އަވުހ ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ނ ަ ޝް ޕަރޮކ- ި ޓް ނެއ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ނ ަ ޝް ޕަރޮކ-ި ޓް ނެއ
.199
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ްއެނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
،ާވުނަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ ީ ކަނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ (ށ)
ި އާކަތުބި ޖާވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެކެއާ ސަ ސްއައުމ ުލްއި ޤަތް ސުމ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ީ ނާވްނާރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
.ެވެންނީ ތަމ ެގުތޮގާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ްށަމުލި އަތްއަނ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ ްނުކަތާރި އާދ ި އަހެމްނެއ ެގުތަލުއަދ
ްތަކްއަ ސަމ ި ތެންއެމުވްނުލި ހެޖ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
.ެވެއެނާވްނާރުކ
ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ ީ ނާގްނި ހ ްނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ (ނ)
ެއ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
، ި އާކަތުރާބ ، ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އަގުނޫނާޤ
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ، ި އާއާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ
ީ ކޫލު ސ ، ި އާކަތުޠުރ ަ ޝ ޭނާވްނާންނުހ ި އަގި އަބި ކ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފި އަޅައަޑނަކ ްއަތުޑނަގްނި މ
ި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ ްނަކި އަބޮކ ީ ކަނ ަ ޝްޕަރޮކ (ރ)
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފްށޮކްނާޔަބ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ނ ަ ޝް ޕަރޮކ-ި ޓް ނެއ
، ި އާ ދަ ދަ ޢ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ ް ށަ މަކު ރަ ބް ނެމ
.200
،ުކެއާ ސީ އަރ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ (ހ)
.ެވެއެނާވްނޭބި ތ ްނުރަބްނެމ ް ސަފ ްނެގެވުދަމ
ި އަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ (ށ)
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނި އެރެތ ެގުކަތްނަނ ޭޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
ްށަމާޤަމ ެއ ުކަޔަބ ާރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ
ުޠު ރ ަ ޝ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.201
ެއ ، ީ ނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
ި ރުހ ްނަކްލި ބާޤ ި އާމީ ލުޢަތ ެގުރަވޭވެރުކ ްއަތްތަކްއަ ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުރުތި އ ެގާފީ ޒަވ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ،ީ ކަންނުރަބްނެމ ެއ ި ދައ .ެވެންނުހީ މ
.ެވެއެނާވުނ ްއެންނެގެވ ްށަކަޔަބ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ ްނެހެއ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.202
ި އަގޭރެތ ެގުކަތުރާބ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
.ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ ި ވ ި ނަންނައ
101
، ި އަގޭރެތެގީ މ .ްނުރުކ ުޤީ ޤުޙަތ ި އަލަބ ްއަތަލަ ސްއަމ ެގްނ ަ ޝްޕަރޮކ (ހ)
ް ސެވްއެއ ްއެލަމަޢ ޭވެރުކުތަމުހުތ ްށަމަކ ްއެލަމަޢ ެގްނ ަ ޝްޕަރޮކ
ަތަވުނ ަމަނި ފި އަޅަހަށުހ ްއެއާވުކ ަ ޝ ެގުމަކި ފި އަގްނި ހ ްނުކަތާރަފ
،ަމަނެޖްއި ބި ލ ުތާމޫލުޢަމ ެގްއެމަކ ަދަފި މ ް ސެވްނުކަތޮގްނޫނި މ
ްއެމަކ ެއ ،ަމަނެޖްއި ވެރުކުކްއ ަ ޝ ްށަޗްއަމ ެގްއެމަކ ަދަފެއ ަތަވުނ
.ްނުރުކުޤީ ޤުޙަތ ި އަލަބ
ްނެހ ި ނެހެއ ްނި އެރެތ ެގުކަތްއަތްނަކ ާރުކުޤީ ޤުޙަތ ްނުނ ަ ޝި މޮކ (ށ)
ެއ ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާރުކުފާ ސ ި އަލަބ ްށަރުތި އ ްނުކަތާރާދި އ
ަންނެފ ްށަމަކޭހެޖްނާޅަހަށުހ ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ ، ި އަޅަހަށުހ ްށަކަތްތާރަފ
ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ި އަކަޓްށަމުޅެހަށުހ ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ ްއަތްއަތްނަކ
.ްނުވުނޮފ ްށަލަރެނެޖ
ޭހެޖްނާޅައ ،ްށޮކްއަތާ ސާރި ދ ި އަކަޓްށަމުވުޓްއުހ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ (ނ)
.ްނުނި ދ ްށަކަތާރާދި އ ޭހެބާމަކ ާފަލ ޭހެބ ާކަތުޅަވަޔި ފ
ްނުމްނާޢ ްށަޗްއަމ ެގުމަކި އަބުނ ި އާމުލްއެގ ެގުނ ަ ޝްޕަރޮކ (ރ)
ި އާމަކ ި ރެވުދެތ ި އަގުމުގްނި ހ ްތަލުއަދ ، ި އަވުރުކ ި ރެތްނުލޭހ
.ްނުވުރެއި ރުކ ްނަކ ި ރެތްތާނާމައ
ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްނުނޫނާޤ ި އަކަޓްށަމުލި އަތްއަނ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ (ބ)
.ްނުރުކްއަތްއަތްނަކ ްނެހ ި ނެހެއ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ނ ަ ޝް ޕަރޮކ-ި ޓް ނެއ
ުތަ ދްއު މ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.203
ުރަހައ ް ސަފ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
ެގުމަކުރަބްނެމ ެގްއެރަބްނެމ ްނި އެއ ް ސެވަމަނ .ެވެށަރުއަދ ްއެއ ެގުހަވުދ
ްށަމުރުކުރުތި އ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ ެރުވްށަރަހައް ސަފ ުތަދްއުމ
.ެވެއެނާދި ވެރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ނ ަ ޝް ޕަރޮކ-ި ޓް ނެއ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.204
ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ
ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ
ް ނު ނި ދުޓޯ ވ ި އާ ދަ ދަ ޢ ީ ނޫ ނާޤ
.205
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ީ ނޭވްއޭބ ްއެއާ ސްލަޖ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
ެވުރި ޒާހ ްނުރަބްނެމ ަނި ގ ެރުވްށަޔަބްއެއަޅުކި އަބެދ ެގްނުރަބްނެމ
ްށައާ ސްލަޖ ީ ނޭމްނި ނ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ި ދައ .ެވެންނެގެބި ތ
ްށަކަމަކެއ ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެންނެގި ބި ލ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.206
ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ްށަންނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ
ް ނު ރުކި ކަ ވ ް ނު މަކު ރަ ބް ނެމ
.207
ި މ ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
ެގާދްއާމ ި މ ، ި އަގްއެތަލާޙ ަދަފާވެއ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވެއ ި އަގ (ށ)
ްނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ (ހ)
ްށަމުރުކާދައ ްމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކ ި ރުކ ްއެމަކ ަދަފާވުނ
ްމާޤަމ ަތަވުނ ،ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފާވި ރެވުރުޛުޢ
؛ ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކްތެނ ްނަކްލި ބާޤ ެގުމުރުކާދައ
ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމި މ (ށ)
ެއ ުކަރަބްނެމ ެއ ،ްނެގ ި ނެފ ްށަކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުނ ަ ޝި މޮކ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމުރުކް ސާފ
103
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.208
ެމްނޮކ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ ެމުކަހީ މ
ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ ާވި އަގ 1
.ެވެއެނާވްނާރުކ ި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ
ްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
.209
ރަޓި ޑޮއ ުލްއި ޤަތް ސުމ ާވުނަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާންނުހ ްއެލަރެނެޖ
ީ ނާވްނާރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތުބި ޖާވ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ (ށ)
ާނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ ްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
.210
ި އަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކ ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ
ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްނި އެރެތ ެގްނުހީ މ ޭޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ
ްށަމާޤަމ ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ،ުކަހީ މ ާރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ
.ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ
ުޠު ރ ަ ޝ ެގްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
.211
ެގުމާޤަމ ެއ ، ީ ނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ (ހ)
ި ރުހ ްނަކްލި ބާޤ ި އާމީ ލުޢަތ ެގުރަވޭވެރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ެގާފީ ޒަވ ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ،ީ ކަހީ މ ެއ ި ދައ .ެވެކެހީ މ
ްއެނެގެވ ްށަކަހީ މ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ ްނެހެއ ްނުރުތި އ
.ެވެއެނާވުނ
ެގާނޭއ ި އާކަތުރާބ ، ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ (ށ)
ޭނާވްނާންނުހ ި އަގި އަބި ކ ެގާނޭއ ، ި އާއ ާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ
ްއެނޫނާޤ ާޅައަޑނަކ ުޑނަގްނި މ ީ ކޫލު ސ ، ި އާކަތުޠުރ ަ ޝ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.212
ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތެގުކަތުރާބ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
.ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ
ާމުގްނި ހީ ލާމ ި އާކަތުބާ ސި ހ ި އާކަތްޓްނުއަކެއ ެގުނަތްނަތ ި ވ ި ނަންނައ (ހ)
.ްނުރުކުޢި އާ ޝ ްށޮކުރާޔްއަތ ްޓޯޕ ި ރ ި އާމުރުކްޓި ޑޮއ ްނުތޮގޭޅުގ
.ްއަތާރާޒުވ ި އަހެމްނެއ ެގުރާކުރަ ސ .1
.ްއަތްޓްނަމްޓާޕި ޑ ާގްނި ހ ްނުށަދ ެގުކަތާރާޒުވ ެގުރާކުރަ ސ .2
ި އާކަތް ސީ ފޮއ ި އާކަތާރާދި އ ްނެހ ި ނެހެއ ެގުރާކުރަ ސ .3
.ްނަތްނަތ
ި އަހެމްނެއ ާގނި ހ ްނުށަދ ެގުރާބ ެގުމުދެހ ުނޫނާޤ .4
.ްއަތް ސީ ފޮއ ި އާކަތާރާދި އ
ާވި އަފި ދެފުއ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ .5
ުލްއި ޤަތް ސުމ ި އާކަތްނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތް ސުމ ި އަހެމްނެއ
ާގނި ހ ްނުށަދ ެގނާތްނަތ ެއ ި އާކަތް ސީ ފޮއ ެގުކަތުމާޤަމ
.ްއަތް ސީ ފޮއ ި އާކަތާރާދި އ ި އަހެމްނެއ
ާގނި ހ ްނުށަދ ެގުރާބ ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ .6
.ްއަތް ސީ ފޮއ ި އާކަތާރާދި އ ި އަހެމްނެއ
105
ް ސެވްނުރުތި އ ެގުނަތްނަތ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ްނުކަނޫނާޤ ްށަމަކ ެނާވްނާރުކްޓި ޑޮއ ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ރަޓި ޑޮއ ްއެއާރާދި އ ި އާކައާ ސަ ސްއައުމ ެމްނޮކ ި ފި އަޅައަޑނަކ
.ެވެއެނާވްނާރުކްޓި ޑޮއ ްލަރެނެޖ
ި ވ ި ނަންނައ ،ުކަދނި ހ ި އަހާޅާނަޑނަކ ްށަކަތޮގ ްނެހެއ ްނުނޫނާޤ (ނ)
ާމުގްނި ހީ ލާމ ، ި އާކަތުބާ ސި ހ ، ި އާކަތްޓްނުއަކެއ ެގުނަތްނަތ
ްށޮކުރާޔްއަތ ްޓޯޕ ި ރ ޭހެބާމަކްނަކ ެއ ި އާމުރުކްޓި ޑޮއ ްނުތޮގޭޅުގ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ުރާޔި ތްޚި އ ެގުމުރުކުޢި އާ ޝ
ްނެގްށޮކަދޭހ ާ ސި އަފ ި އާލަދުމ ެގުތަލުއަދ ި އަގްއެތޮގުޑނަގި އަމ .1
.ްއެނަތ ެމްނޮކ ާގްނި ހ
ެމްނޮކ ްތޮއ ާ ޞްއި ޙ ެގުރާކުރަ ސ ި އަގްއެއި ރާފަޔި ވ ެއ .2
.ްއެއި ރާފަޔި ވ
ް ނު ރުކުޓޯ ޕި ރ
.213
ްނުނޫނާޤ ، ި އާށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ، ި އާށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އާކަތުޓޯޕ ި ރ ްޓި ޑޮއ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްށަކަތްތާރަފ ްނެހެއ ާޅައަޑނަކ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްއަތުޓޯޕ ި ރ ީ ރަހައ
ް ސީ ފޮއ ެގްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ް ނު ރުކްޓި ޑޮއ
.214
ް ސީ ފޮއ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ
.ެވެއެނާވްނާރުކްޓި ޑޮއ
ެގު މާޤަ މ ެގްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ުތަ ދްއު މ
.215
.ެވެށަރުއަދ ްއެއ ެގުހަވުދ ުރަހައ ްތަހ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ި ދައ
ެރުވްށަރަހައ ް ސަފ ްނެގްށޮކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ
.ެވެއެނާދި ވެރުކުރުތި އ ުތަދްއުމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ
ްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ
.216
ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ީ ޓ ި ސ ެއ ، ި އަޅަހަށުހ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ
ްނުމާޤަމ ެއ ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއީ ވި ކަވ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.217
ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނާޅައަޑނަކ ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ
ް ނު މާޤަ މ ްލަރެ ނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ް ނު ރުކި ކަ ވ
.218
ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ާވެއ ި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ ، ި އަގްއެތަލާޙ ަދަފާވެއ ި އަފްށޮކްނާޔަބ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ
،ްށަމަކ ި ރުކ ްއެމަކ ަދަފާވުނ ްނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ (ހ)
ްއެތަލާޙ ަދަފާވި ރެވުރުޛުޢ ްށަމުރުކާދައ ްމާޤަމ ެއ ަތަވުނ
ްނަކްލި ބާޤ ެގުމުރުކާދައ ްމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ
؛ ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކްތެނ
ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމި މ (ށ)
ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ،ްނެގ ި ނެފ ްށަކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އަގްއެއާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ ެގާނޭއ ްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ްނުމުރުކް ސާފ
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.219
ެގުމުވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ ުކަހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ ެއ ،ްށޮކި އަވުހ
ްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
.220
ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕުލްއި ޤަތް ސުމާވުނަރުބ ްށަކަތާރަފި ކަވ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާންނުހ ްއެލަރެނެޖ
107
ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތުބި ޖާވ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ (ށ)
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ީ ނާވްނާރުކާދައ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ާރުކް ސާފ
ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގާނޭއ ،ީ ކަލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ (ނ)
ި އަގުމުރުކްނުނޭބ ްއަތުރާބ ާވި އަފި ބި ލ ްށައާނޭއ ި އާޔްއަގުމުރުކާދައ
ްށަތޮގ ާގްނައ ްނުކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ަތަވުނ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ
ެގްއެތާރަފ ް ސެވްއެއ ަތަވުނ ެގްއެހީ މ ް ސެވްއެއ ި ދައ ،ާރުކްނަކްނަކ
ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ .ެވެއެނާވުންއެނެގެވްށަކަހީ މ ާވި އަގުށަދ ެގްއެޒޫފުނ
ްއަތުރާބ ި ދައ ީ ނާވްނާރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްލަރެނެޖ
، ި ތެންއެމުވްނުލި ހެޖ ްށަކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ، ީ ނާވްނާރުކްނުނޭބ
ްނުބ ު ޞްއަޢަތ ، ި ތެންއެމުނި ދި އަދޯހ ްއެއާފްނަމ ްށަކަތާރަފި ކަވ
ާކަތުތަ ސާޔ ި ސުޑނަގި އަމާޅައަޑނަކ ުބި އަނަރާޑްނަބ ެރުހ ެވާބި ކްއެއ
ީ ނާވްނާރުކާނި ބ ް ސާ ސައ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގާނޭއ ި ދައ .ެވެށަތޮގްއެއ
.ެވެށަޗްއަމ ެގުމުވީ ރާދުބާވަޖ ، ި އާމަކަމާހ ، ި އާމަކަމަހަމަހ
ްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ
.221
ްށަމަކ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ
ްނި އެރެތ ެގްނުހީ މ ޭޅެހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
،ުކަހީ މ ާރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
ްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
.ެވެއާޔްއި ރޫހ
ުޠު ރ ަ ޝ ެގްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
.222
ެގުމާޤަމ ެއ ، ީ ނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
.ެވެކެހީ މ ި ރުހ ްނަކްލި ބާޤ ި އާމީ ލުޢަތ ެގުރަވޭވެރުކާދައ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ްނެހެއ ްނުރުތި އ ެގާފީ ޒަވ ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ،ީ ކަހީ މ ެއ ި ދައ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގެވ ްށަކަހީ މ ާރުކާދައ ްއެއާފީ ޒަވ
ެގްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.223
ި އަގޭރެތެގުކަތުރާބ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
.ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ ި ވ ި ނަންނައ
ި އަހެމްނެއ ާރުކ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ ްނެގި ޅުގ ާކަތްށުކ ީ އާނި ޖ (ހ)
.ްނުޓްއެހެލެބ ްނަކްނަކ ޭހެބާކަތާވުޢަދ
ާނީ ރަޤ ި އާކްއެހ ާޅަހަށުހ ްނުކަތާރާދި އ ި ކެއި ކެއ ާރުކުޤީ ޤުޙަތ (ށ)
ްނަކްނޫނ ަތަވުނ ްނަކޭހެޖްނާލުފުއ ްއެއާވުޢަދ ،ްށޮކްނަޒަވ
.ްނުޅެއަޑނަކ
ެގްއެހީ މ ެމްނޮކ ެޖްއި ވެރުކ ުތަމުހުތ ެގުމަކި ފްށޮކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ (ނ)
ެގުމުލުފުއ ާވުޢަދ ެމި އަގްއެޓޯކ ެމްނޮކ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ްށަޗްއަމ
.ުރާބ
ާލަބ ްނެގި ޅުގ ާކަތުލަމަޢ ޭވެރުކުތަމުހުތ ްށަމަކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ (ރ)
ީ ނަގްނި ހ ްނަކްނަކ ެއ ި އަލަބ ްއަތުޤީ ޤުޙަތ ާގްނި ހ ި އާކަތްނުލެބ
.ްނުލެބ ޯތްށަތޮގްއެއ ާނޫނާޤ
،ްށޮކުރަޔްއަހ ުކަހީ މ ި އަގީ ރުކ ެގުމުޅެހަށުހ ަލަ ސްއަމ ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ (ބ)
ެގްއެހީ މ ްނުކަތޮގ ް ސެވްނޫނި މ ަތަވުނ ،ްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ
ި އާމުރުކާޢި ލާޠުމްއަތުޠުރ ަ ޝ ި އާކަތްތަލާޙ ޭނޭޓްއެހެފި ހ ްނަކްނަވ ި ނި މ
ްށަތޮގްއެއ ާކަތުލޫ ޞުއ ެއ ، ި އާމުއި ދްނެގ ްނުމަރުކާޢަޖާރުމ
.ްނުލެބ ޯތޭދްނުމަރުކުލަމަޢ
ް ސެވްއެއ ްއެލަމަޢ ޭވެރުކުތަމުހުތ ްށަމަކ ްއެށުކ ީ އާނި ޖ (ޅ)
ަމަނި ފި އަޅަހަށުހ ްއެއާވުކ ަ ޝ ެގުމަކި ފި އަގްނި ހ ްނުކަތާރަފ
ެޖްއި ބި ލ ުތާމޫލުޢަމ ެގްއެމަކ ަދަފި މ ް ސެވްނުކަތޮގްނޫނި މ ަތަވުނ
ްނުރެނ ުރުމައ ެގުމުރުކުޤީ ޤުޙަތ ްއެމަކ ެއ ، ި އަގްއެދނި ހ
ުރުމައ ެއ ި އަގުމަކްނަކ ަންނެފ ްށައާނޭއ ްށަމަކުޅަގނަރ
.ްނުރެނ
109
ްއެއާވުޢަދ ީ އާނި ޖ ،ްނުނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ކ)
ްނާގްނި ހ ްނުކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ާވި އަފި ބި ލ ުރާބ ެގުމުރުކ
، ި އާމުވުލާވަޙ ާމުއި ދްނެގ ްށައި ރުކ ްއެއާވުޢަދ ީ އާނި ޖ ާވި އަފި އަށަފ
ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނާންނެގ ާރުބނައ ،ްށޮކާޢަޖާރުމ ްއަތާވުޢަދ ަދަފި މ
ެގުމުވްއި އ ްއެމުކުޙ ްނުޓޯކ ްއެއާވުޢަދ ެމްނޮކ ެޖްއ ި ނެފ ްށަލަރެނެޖ
.ްނުއަނެގ ާރުބނައ ި އަގީ ރުކ
ްށަމުލުފުއ ާވުޢަދ ުދެމާކަހީ މ ާވި އަފި ވެރުކ ުތަމުހުތ ްށަމަކ ި ރުކްއެށުކ (އ)
ްށޮކާޢަޖާރުމ ްއެމުމްނި ނ ާވި އަފި އަމްނި ނ ްށަމުލުފުއުނ ާވުޢަދ ަތަވުނ
ާރުބނައ ްއެއާވުޢަދ ާވި އަފްށޮކ ، ި އާމުރުކުލަދަބ ްނުމްނި ނ ެއ
.ްނުއަނެގ
ަތަވުނ ްއެމުކުޙ ާވި އަފާވްއި އ ްނުކަޓޯކ ްނެގި ޅުގ ާކައަލަ ސްއަމ ީ އާނި ޖ (ވ)
.ްނުޅެހަށުހ ްނަރުކުފާނުއި ތް ސި އ ްއެމުމްނި ނ ާވި އަފި އަމްނި ނ
ްއަތުލޫ ޞުއ ި އަހެމްނެއ ެގުމުރުކާވުޢަދ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ީ އާނި ޖ (މ)
.ްނުޅެއަޑނަކ
ި އަހެމްނެއ ، ި އާނޫނާޤ ، ި އާކަތަމަހ ި އަހެމްނެއ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ފ)
.ްނުޓްއެހެގެނ ްނަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ެގްނުދުރަފ
ާކަތާރަ ފ ް ނެހެއ ްތަކްއ ަ ސަ މ
ް ނު ރުކުލާވަ ޙ
.224
ޭދި ބި ލ ްށައާނޭއ ި އާމުރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ްއެމަކ ެއ ްނުށަދ ެގުދާ ޝުރި އ ެގާނޭއ ި އަގުމުގްނި ހ ްއެމަކ ްނުށަދެގުރާބ
ަތަވުނ ާކަހީ މ ްނެހެއ ޭނެމި ހ ި އަގާރި އާދ ެގުތަކްއަ ސަމ ެގާނޭއ ްނުގްނި ހ
.ެވެއެނާދި ވެރުކުލާވަޙ ާކަޔަބ ްނެހެއ
ެގު މާޤަ މ ެގްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
ުތަ ދްއު މ
.225
ްއެއ ެގުހަވުދ ުރަހައ ް ސަފ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ި ދައ .ެވެށަރުއަދ
ްނެގްށޮކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ުތަދްއުމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ ެރުވްށަރަހައ ް ސަފ
.ެވެއެނާދި ވެރުކުރުތި އ
ްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
ް ނު ނި ދާފުޢި ތ ް ސި އ
.226
ްނުކައީ ޓ ި ސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ްނޭދާފުޢި ތް ސި އ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ީ ޓ ި ސ ެއ ި އަޅަހަށުހ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ
ްނުމާޤަމ ެއ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނުމުބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއީ ވި ކަވ
ްއަތްތަ ޔާ ނި ޢ ި އާއަރ ާ ސު މ
.227
ީ ނާޅައަޑނަކ ްއަތްތަޔާނި ޢ ި އާއަރާ ސުމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
.ެވެންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ް ނު މާޤަ މ ްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
ް ނު ރުކި ކަ ވ
.228
(ހ) ެގާދްއާމ ި މ ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ާވެއ ި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ ، ި އަގްއެތަލާޙ ަދަފާވެއ ި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ
.ެވެންނީ ތަމ ެގުތޮގ
ްއެމަކ ަދަފާވުނ ްނެގީ ށަކެއ ާމާޤަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ (ހ)
ަދަފާވި ރެވުރުޛުޢ ްށަމުރުކާދައ ްމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކ ި ރުކ
ެގުމުރުކާދައ ްމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ
؛ ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށަމަކްތެނ ްނަކްލި ބާޤ
ްށަމަކެޖްއެވި ރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމި މ (ށ)
ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ،ްނެގ ި ނެފ ްށަކައީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ެގްލަރެނެޖ
ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ި އަގްއެއާ ސްލަޖ
ެގާނޭއ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނުމުރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ
.ެވެއީ ވި ކަވ ްނުމާޤަމ
111
ް ނު ރުކި އަ ވު ހ
.229
ާމާޤަމ ެއ ުކަހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެގުމަކްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ާވި އަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ
.ެވެއެނާވްނާރުކ ި އޮ ސ ި އަގުރާރްޤި އ ެގި އަވުހ ެއ ،ްށޮކި އަވުހ ެގްލަރެނެޖ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވް ށަ އ
ް ނު ގް ނި ހ ްއަތާރި އާ ދ ީ ރާ ދި އ ް ނުލ ޫ ޞުއ ީ ޒަކު ރަ މާލ
ީ ރާ ދި އ ް ނުލ ޫ ޞުއ ީ ޒަކު ރަ މާލ
ް ނު ގް ނި ހ ްއަތާރި އާ ދ
.230
ީ ޒަކުރަމާލ ީ ނާވްނާގްނި ހ ްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެންނުލޫ ޞުއ
ި އަގުނޫނާޤ ، ި އަކަޓްށަމުގްނި ހ ްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ ްނުލޫ ޞުއ ީ ޒަކުރަމާލ (ށ)
ި އާކަތުމާޤަމ ، ި އާކަތާރާދި އ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ
ްއަތްލ ި ސްނުއަކީ ޓ ި ސ ި އާކަތްލ ި ސްނުއަކުޅޮތައ ި އާކަތްލ ި ސްނުއަކުށަރ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުރާބ ެގުމުދްއެފުއ
ާދްއަފުއ ި އަކަޓްށަމުގްނި ހ ްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ ްނުލޫ ޞުއ ީ ޒަކުރަމާލ (ނ)
، ި އާކަތަފ ި ސ ެގުކަތްލ ި ސްނުއަކ ، ި އާކަތުމާޤަމ ، ި އާކަތާރާދި އ
ި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުނޫނާޤ ް ޞާ ޞި ތްޚި އ ެގުކަތްތާރަފެއ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ
ް ނު ރުކު ބާޚި ތް ނި އ ްއަތްލ ި ސް ނުއަކ
.231
ި އަގުކަތްލ ި ސްނުއަކ ާދްއަފުއ ި އަކަޓްށަމުގްނި ހ ްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ (ހ)
ެގުދްއަޙަރަ ސ ާވްތަބް ސި ނ ްލ ި ސްނުއަކ ެއ ި ނަކެއަމަހ ީ ނާވްނެނެމި ހ
ްނުކަޓޯވުރްއ ި ސ ،ްނީ ތަމެގުކަތުލޫ ޞުއ ީ ޠާރްޤި މީ ދ ްނުތި ޔްއަރ
.ެވެންނުރަބްނެމ ާރުކުބާޚި ތްނި އ
ެގުކަތްލ ި ސްނުއަކ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ި އަކަޓްށަމުގްނި ހްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ (ށ)
ެގްއެލ ި ސްނުއަކ ެއ ، ީ ނާރުކުބާޚި ތްނި އ ް ސީ އަރުބި އަނ ި އާ ސީ އަރ
ެގްނުރަބްނެމ ޭނެމި ހ ި އަގްލ ި ސްނުއަކ ެއ ްނި އެރެތ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެންނުކަޓޯވ ުރްއ ި ސ
ެގުކަތްލ ި ސްނުއަކ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ި އަކަޓްށަމުގްނި ހްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ (ނ)
.ެވެރަހައ ްނި ތ ްނެގެވުގި ދ ީ ކަރުމުޢ
ްއަތްލ ި ސްނުއަކ ާދްއަފުއ ި އަކަޓްށަމުގްނި ހ ްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ (ރ)
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްއެނޫނާޤ ޭހެބާމުރުކުބާޚި ތްނި އ
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ
ެގުކަތްލ ި ސްނުއަކ ާދްއަފުއ ި އަކަޓްށަމުގްނި ހ ްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ (ބ)
ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ީ ނާވްނާޓްއަހަލަބ ި އަގްނި ހ ްއަތުބާޚި ތްނި އ
.ެވެންނުނ ަ ޝި މޮކ
ްއަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.232
ެގުކަތްލ ި ސްނުއަކ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އްށަމުގްނި ހްނަކްނަކްނުލޫ ޞުއ ީ ޒަކުރަމާލ
:ެވެއެނެމި ހ ްނަކްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތ ެގުކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ްނަކްނަކ ްނީ ތަމެގުކަތުލޫ ޞުއ ި ވ ި ނަވީ ރާދުބާވަޖ ި ދައ ީ ޠާރްޤި މީ ދ (ހ)
.ްނުގްނި ހ
ީ ޤްއަރަތ ެގުޢަމަތްޖުމ ި އާމަކޮޔެހަޅުދ ީ ޢާމި ތްޖި އ ި ދައ ީ ދާ ޞި ތްޤި އ (ށ)
.ްނުޅެއުރާބ ްށައ
ްނަކި ދނަ ސްއުމ ެގީ ތެކަތ ޭރި ދ ، ި ރެތާކްއަރ ،ުޅަގނަރ ްށަތަޙްއ ި ސ (ނ)
ްށަމުވްއޭބ ި އަފްށޮކްމި އާޤ ްއެޓްއެވާމި ތ ޭވެރުކ ި ރެތާކްއަރ
.ްނުޅެއުރާބ
113
ްށަމުރުކްލ ި ޞާޙ ްއަތުދ ަ ޞްޤަމ ް ސެވްނޫނި މ ާޅައަޑނަކ ްނުނޫނާޤ (ރ)
.ްނުރުކްތަކްއަ ސަމ
ްއަތު ދި ޢާވަ ޤ ި އަ ގޭރެތެގު މި އ ެގު ނޫ ނާޤ
ް ނު ދެހ
.233
ްއަތްނުމްނި ނ ާމްނި ނ ި އާކަތުދި ޢާވަޤ ާދަހ ްނުކަތާރާދި އ ީ ޒަކުރަމާލ
ްނުށަދ ެގުކަތުނޫނާޤ ެއ ، ި އާކަތުނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގެވުރޭބ ްނުމި އ ެގުކަތުދި ޢާވަޤ ްނެހ ި ނެހެއ ޭދެހ
ް ނަކް ނަކ ީ ލާމ
.234
ް ސެވުކަރަހައ ެމްނޮކ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ްށަކަތާރާދި އ ީ ޒަކުރަމާލ
ި ދައ .ެވެއެނާވްނާރުކޫދ ާ ސި އަފ ްނެގި އަނަމި ހ ި އަގްޓެޖަބ ެގުތަލުއަދ
ާ ސި އަފ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަކަތާރާދި އ ީ ޒަކުރަމާލ ުރާބ ެގުމުދޯހ
ް ށަޏް ނަރަ ދ ި އާމު ރުކުކްލި މ ާ ދު މ
ު ރާ ބ ެގު މު ވާމް ނި ޒ
.235
ާދުމ ، ި އަގޭރެތ ެގާރި އާދ ެގުނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްށަކަތާރާދި އ ީ ޒަކުރަމާލ ުރާބ ެގުމުވ ާމްނި ޒ ްށަޏްނަރަދ ި އާމުރުކ ުކްލި މ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވަ ވު ނ
ްއަތްތަ މު ދި ޚ ީ ތަ މާލ ަ ސ
ް ނު ރުކް މި އާޤ ްއަތްތަ މު ދި ޚ ީ ތަ މާލ ަ ސ
.236
ި އާމަކްނާމައ ި އާމަކ ި ރެވަޙްލު ޞ ްށަންނުހީ މ ި އަހެމްނެއ ޭޅުއ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ި އަކަޓްށަމުނި ދްށޮކި ހަފ ްށޮކް ސަވަނަތ ްއަތުގަމ ޭނޭވެޅުއ ުކެއާމަކްނަވ ި ނި މ
ްއެކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ ާވްނެގި ވެލުކެއ ްށަޗްއަމ ެގްނުހުލުފ ި އާންނި އަފ ި ސ
.ެވެއެނާވްނާންނޮއ ި އަފްށޮކްމި އާޤ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ްއަތު ބި ޖާވ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.237
،ްށޮކި ރެތާކްއަރ ްނަކި ރެވ ަލްއި މައ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ްނުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ
ީ ޠާރްޤި މީ ދ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ، ި އަޓްއަހަމަދ ްނަކި ރެތާކްއަރ ެގުދްއަޙަރަ ސ
،ްށޮކުޛީ ފްނަތ ، ި އަޓްއަހަމަދ ުނޫނާޤ ،ްށޮކްތަޔާމި ޙ ްއަތާ ސަ ސްއައުމ
ީ ތަމާލަ ސ ި އަގުކަތްތަލާޙ ި ލްއުކ ި ދައ ، ި އަޓްއަހަމަދ ްނަކްނާމައްނަމައ
.ެވެއެނާވްނޭދ ްނަކި ރެތީ ހެއ ްނުކަތްތަމުދި ޚ
ް ނު ވާ ބަތ ް ށަ ނޫ ނާޤ
.238
ްނުނަތްނަތ ެއ ި ދައ ީ ނާވްނާރުކ ްތަކްއަ ސަމ ްނުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ
ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ީ ނާވްނާގްނި ހ ެމްއެމަކ ި އަހި ރުހ ާގްނި ހ
ީ ތަމާލަ ސ .ެވެއަގްއެތޮގ ި ވި ނަވީ ރާދުބާވަޖ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ
ްނުމަރުކުލަމަޢ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްމި ޒާލ ްނި އާދްއާމ ި މ ްށަކަތްތަމުދި ޚ
.ެވެއެނާވ ްނާރުކުރަވަށަކ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނަކާދްނެގ
ް ށަ ޗްއަ މ ެގުކަތްތަ މު ދި ޚ ީ ތަ މާލ ަ ސ
ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ ަ ން ނޮއ
ު ރާ ބ
.239
ްއަތުލޫ ޞުއ ޭނާގްނި ހ ްށޮކުމާޒި ތްނި އ ްއެތަމުދި ޚ ެމްނޮކ ީ ތަމާލަ ސ (ހ)
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްއެނޫނާޤ ާރުކްނާޔަބ
ުރާބ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަޗްއަމ ެގުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ (ށ)
.ެވެއެނޭގްނި ހ
ި އަ ގުތޮގ ެގްއެ ކަތްތަ މު ދި ޚ ި ކަ ވި ކަ ވ
ް ނު ގް ނި ހ
.240
ްއެނައ ި އާކަތަމުދި ޚ ްއެއ ީ ނާވްނާގްނި ހ ްށޮކުމާޒި ތްނި އ ްއަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ
.ެވެއަގުތޮގ ެގްއެތަމުދި ޚ ެދ ާވި އަފި ވެރުކި ކަވ ްއެތަމުދި ޚ
،ޭ ހެ ބ ާކަތްތަ މު ދި ޚ ީ ތަ މާލ ަ ސ
ީ ޓި މޮކ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
.241
ްށަމުއި ދްނެގ ްނުމަލަބ ްތޮގާގނި ހުނ ާގނި ހ ްއަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ
ި އަގީ ޓި މޮކ ި މ .ެވެއެނާވ ްނާންނޮއ ްއެއީ ޓި މޮކ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްނުރަބްނެމ ްނުކަތީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ި އަހި ރުހ ޭނެމި ހ ި އަގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާވ ްނާނަމި ހ
115
ް ނު ވީ ރާ ދު ބާވަ ޖ ް ނު ރީ ޒަ ވ
.242
ެގްއެރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ީ ނާވްނާގްނި ހ ެމްއެތަމުދި ޚ ެމްނޮކ ީ ތަމާލަ ސ
ީ ތަމާލަ ސ ާގނި ހ ްނުށަދ ެގުމުލެބ ެގްއެރީ ޒަވ ެއ .ެވެންނުށަދ ެގުމުލެބ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނެގި ޅުގ ާމަކްނަކ ެގްއެތަމުދި ޚ
.ެވެއެނާވ ްނާވީ ރާދުބާވަޖ ުކަރީ ޒަވ ެއ ްށަހީ ލި ޖަމ
ްތަ މު ދި ޚ ެގް ނި އަ ފ ި ސ
.243
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ީ ކަދ ަ ޞްޤަމ ުޑނަގި އަމ ެގުތަމުދި ޚ ެގްނި އަފ ި ސ (ހ)
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ި އާދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ި އާއާޔްއި ރޫހްމުޖ
ްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ްނުތި ޔްއަރ ، ި އާދްއަޙަރަ ސ ީ ދާ ޞި ތްޤި އ ަ ޞްއާޚ
.ެވެމުރުކ ްތަޔާމި ޙ
ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ަތަވުނ ްށަމުރުކަމާރުގނަހ ި އަގުޢާފި ދ ެގުމުއަޤ (ށ
ެމްނެއ ެގްނި އަފ ި ސ ްށަމުވި ރެތްތާކަރަޙ ްނި އަފ ި ސ ި އަގްއެރަކް ޝަލ
ްއެއަދްއުހ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގާޔި ރެވ ް ސި އ
ްށޮކުން ސަލ ްނަކެއ ަމަނި ފްށޮކ ްއެރުމައ ަތަވުނ ،ަމަނި ފީ ދ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ަދްއުހ ްނި ދ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމުވި ރެތްތާކަރަޙ ްނި އަފ ި ސ
ެގްނުތި ޔްއަރ ުރާބ ެގުމުރުކްލި ޠާބ ަދްއުހ ެއ ، ި އާމުތަގި އަލަބ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި ދައ .ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ
ެއ ުރާޔި ތްޚި އ ެގުމުރުކްނުނޭބ ެމުކަތުގަވ ެމްނޮކ ްއަތުރާބ ި މ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަހީ ލި ޖަމ
ްތަ މު ދި ޚ ެގް ނު ހުލު ފ
.244
: ީ ކަކަތުދ ަ ޞްޤަމ ުޑނަގި އަމ ެގުތަމުދި ޚ ެގްނުހުލުފ
.ްނުޓްއެހެމެދ ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ި އާމަކްނާމައްނަމައ ެގުޢަމަތްޖުމ (ހ)
ީ ދްށޮކ ްތަޔާމި ޙ ްނުހީ މ ި އަހެމްނެއ ޭޅުއ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ށ)
.ްނުނި ދްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ުރޮދެގ ި އާލަދުމ ެގްނުހީ މި އަބެއ
ްށޮކ ި ރެތާކްއަރ ްއަތި ކެހ ، ި އާމުރުކުޤީ ޤުޙަތ ްއަތްށުކ ީ އާނި ޖ (ނ)
ޭނާވްނުނޭބ ްށަމުޅެހަށުހ ްށަތަޢީ ރ ަ ޝ ްއަތަލަ ސްއަމ ، ި އާމުޓްއެހެލެބ
.ްނުރުކ ްއަތީ ރާޔްއަތ
.ްނުޓްއެހެގެނ ުނޫނާޤ (ރ)
ި އާމު ރުކު ނ ު ރު މަ އ ީ ނޫ ނާޤު ރި އަ ޣ
ް ނު ވު ނާ ބަތ ް ށަރު މަ އ ީ ނޫ ނާޤު ރި އަ ޣ
.245
ްށަކަހީ މ ް ސެވްއެއ ޭނެމި ހ ި އަގުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ ްނުކަތާރަފ ް ސެވްއެއ
ް ސެވްއެއ ަދަފެއ ި ދައ .ެވެއެނާވުނ ްއެނެގްށޮކ ްއެރުމައ ީ ނޫނާޤުރި އަޣ
ްއެނެގެވާބަތ ުކަހީ މ ް ސެވްއެއ ޭނެމި ހ ި އަގުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ ްށަކަރުމައ
.ެވެއެނާވުނ
ް ނު ރުކުލަ މަ ޢ ުކެއާމަކަ މަ ހަ މަ ހ
.246
ީ ނާވްނާރުކުލަމަޢ ްނުހީ މ ޭނެމި ހ ި އަގުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ (ހ)
، ި ތެންއެމުރުކުތާފަތ ި އަގުދެމ ެގުކަތްތަޢާމަޖ ި އާޔްއަގުދެމ ެގްނުދުރަފ
ި އާފަރ ަ ޝ ީ ނާ ސްނި އ ި އާޤާލްޚައ ި ތެވި ރ ީ މާލް ސި އ ،ުކެއާމަކަމަހަމަހ
.ެވެންނެގި އަތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމުރުޙ ްށަރަދަޤ ެގްނުހީ މ
ް ސެވްއެއ ީ ސާޔ ި ސ ްނުހީ މ ޭނެމި ހ ި އަގުކަތްތަމުދި ޚ ީ ތަމާލަ ސ (ށ)
ަތަވުނ ި އަގްއެއީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ަތަވުނ ، ި އަގްއެތާކަރަޙ
ްއެނެގެވި ރެވި އަބ ި އަގްއެއާޔްއި ޢްމަޖ ެގްނީ ރެތްތަކްއަ ސަމ
.ެވެއެނާވުނ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވަ ހި ދ
ްއަތާވުޢަ ދ ި އާކަތާމް ނި ޒ ީ ލާމ ، ި އާމަކި ރެވުކްލި މ ެގުތަލުއަ ދ
ި އާ ޗްއެ ކަތ ާވި އަ ގުކްލި މ ެގުތަލުއަ ދ
ި ތެ ކަތ ޭދޯ ހ ް ށަތަލުއަ ދ
.247
ާވި އަގުކްލި މ ެގުތަލުއަދ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ެގުތަލުއަދ ،ީ ކައާ ސި އަފ ، ި އާޗްއެކަތ ، ި އާނަތްނަތ ، ި އާލަދުމ ި އަހ ި ރުހ
.ެވެޗްއެކަތ
117
، ި އާލަދުމ ި އަހ ި ރުހ ޭބި ލ ްށަތަލުއަދ ި ދައ ާދޯހ ްށަމުނޭބ ެގުތަލުއަދ (ށ)
.ެވެޗްއެކަތ ެގުތަލުއަދ ،ީ ކައާ ސި އަފ ، ި އާޗްއެކަތ ، ި އާނަތްނަތ
ް ނުތޮގީ ޢީ ބަޠ ، ި އާމަ ގްއެއ ، ި އާ ޑނަކ
ި ތެ ކަތ ި ރު ހު ގަ އ ި ރު ހ ި އަ ފި ދެފުއ
.248
، ި އާޑނަކ ، ި އާމަގްއެއ ޭނެމި ހ ި އަގޭރެތ ެގުދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
ި އަގނާތްނަތި މ ި ދައ ، ި އާމި ބ ެގީ ޑައ ެގުޑނަކ ، ި އާހަމ ާވި އަގުޑނަކ
، ި އާލެތ ، ި އާނަދުޢަމ ި ރުހ ަމަނި ރުހ ި އަފި ދެފުއ ްނުތޮގީ ތަރްދުޤ
، ީ ނަވްނެގެވުކްލި މ ްއެޗްއެއ ި އަހ ި ރުހ ް ސެވްނޫނި މ ި ދައ ، ި އާހޭގ
.ެވެށަތަލުއަދި ހެވި ދ
ޭނެމި ހ ި އަގޭރެތ ެގުދްއަޙަރަ ސ ީ ދާ ޞި ތްޤި އ ަ ޞްއާޚ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ށ)
ި ދައ ، ި ރުހްނުރި ދ ާވި އަގުމި ބ ެގީ ޑައ ެގުޑނަކ ، ި އާޔްއަގުޑނަކ
، ީ ނަވްނެގެވުކްލި މ ްއެޗްއެއ ާހ ި ރުހ ި ރުހުގައ ،ީ ޢީ ބަޠ ،ްތެންއެމުރި ދ
.ެވެށަތަލުއަދި ހެވި ދ
ާ ދު މ ާވު ނ ުކަ ޔި ރެވުކްލި މ ީ ނޫ ނާޤ
.249
، ި އާންނި އެރެތ ެގީ ތެކަތ ާވޮހ ްނި އެރެތ ެގުދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
ޭދެފުއ ި އަގުޑނަކ ،ާވުގނަލ ްނުޑނަކ ަތަވުނ ާވި އަގީ ޑައ ެގުޑނަކ
ުކަޔި ރެވުކްލި މ ީ ނޫނާޤ ްނި އެރެތ ެގީ ތެކަތ ްނެހެއ ، ި އަވަޔި ފ ި ތެކަތ
.ެވެޗްއެކަތ ެގުތަލުއަދ ،ީ ކަޗްއެކަތ ާވުނި ތަމ
ަންނެފ ްށޮކ ި ނަންނޮކްނި ބ ްނި އެރެތ ެގުދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ށ)
ް ސެވްނޫނި މ ި ދައ ، ި އާ ސްއި ރ ، ި އާނަރ ާވުނުކަޔި ރެވުކްލި މ ީ ނޫނާޤ
ީ ކަޗްއެކަތ ީ ރާ ސާއ ، ި އާއާ ސި އަފ ، ި އާއާނަހަގ ، ި އާނަދުޢަމ ި ރުހުގައ
.ެވެޗްއެކަތ ެގުތަލުއަދ
ް ނުތޮގޭ ޅު ގ ާލަ ދު މ ެގުތަލުއަ ދ
ްއަތްތާލަ މާޢު މ ާގް ނި ހ
.250
ްށަކަތާރަފ ް ސެވްއެއ ްއެޗްއެއ ް ސެވްއެއ ޭނެމި ހ ި އަގުކްލި މ ެގުތަލުއަދ (ހ)
ަތަވުނ ީ ނާވްނޭދ ްށަޔްއުކ ަތަވުނ ީ ނާވްނާކްއި ވ ަތަވުނ ީ ނާވްނޭދ
ީ ނާވްނާލި އަތްއަނ ަތަވުނ ީ ނާވްނާރުކުނުހަރ ަތަވުނ ީ ނާވްނާލްށޮކޫދ
ި އަގްއެމުވް ސަބްއެއ ޭޅުގާކަމަކ ަދަފި މ ް ސެވްނޫނި މ ަތަވުނ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ީ ނާވްނާރުކި އޮ ސ
ާވި އަފި އަޓްއަހަބ ި އަގުތޮގ ެގްވރަޒި ރ ި އަގާޔްއި ލާމ ެގުތަލުއަދ (ށ)
ް ސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެލަދުމ ަތަވުނ ްއެއާ ސި އަފ ް ސެވްއެއ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމަކެއ ީ ނާވްނާރުކުދަރަޚ ްއެޗްއެއ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދަޅުކި އަބްނި ތ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ
.ެވެންނެގްށޮކް ސާފ
ް ށަކަތާރަ ފ ް ސެވްއެއ ެގު ރޭބ
ް ސެވްއެއ ެގު ދްއަ ޙަރ ަ ސ ެގޭ ޖްއާރ
، ި އާމު ނި ދު ން ށޮކުކްލި މ ްއެއަ ބ
ް ނު ނި ދ ް ށަކަތް ނު ނޭބ ީ ރަކ ް ސަ ޢ
.251
ެގުރޭބ ްނި އެޖްއާރ ،ްއެއަބ ް ސެވްއެއ ެގުދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ހ)
.ެވެއެނޭވެދުނ ްއެށޮކުކްލި މ ްށަކަތާރަފ ް ސެވްއެއ
ް ސެވްއެއ ެގުރޭބ ްނި އެޖްއާރ ްއެއަބ ް ސެވްއެއ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ (ށ)
ެމްނެއ ީ ނޭވެދ ް ސެވ ްށަކަތޮގްނޫނެއ ަތަވުނ ްށަޔްއުކ ްށަކަތާރަފ
.ެވެށަކަތަދްއުމ ެގުރަހައ ަވުނަހި ދަވުންނެގެވުގި ދ
ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ނ)
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ްށަކަތާރަފ ެގުރޭބ ްނި އެޖްއާރ ީ ވުނެމ ްނެގެވް ސާފ
ްށަކަމުނޭބ ީ ރަކް ސަޢ ްއެއަބް ސެވްއެއ ެގުދްއަޙަރަ ސ
.ެވެއެނާވުންއެނެގީ ދ
، ި އާމު ރުކާވުޢަ ދ ި އަ ގު މަ ނ ެގުތަލުއަ ދ
ް ނުތަ ގި ބި ލ ާވުޢަ ދ
.252
ި އަގުމަކ ްއެތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްއެތާރަފ ްނެހެއ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ި އަގުމަނ ެގުތަލުއަދ ި އަވަޔި ފ ްއަތްއަތްނަކ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ް ސެވްނޫނި މ ި ދައ ، ި އާޔްއަގުކަތުޓޯކ ެގުރޭބ ްނި އެޖްއާރ ، ި އާޔްއަގުކަތުޓޯކ
ެގުމުތަގި ބި ލ ާވުޢަދ ، ި އާމުރުކާވުޢަދ ި އަގުމަނ ެގުތަލުއަދި ހެވި ދ ި އަގުނަތްނަތ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށަތާރަފ ާގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ ،ުރާބ
119
ު ބާ ބ ަ ނަ ވަރާގެއ
ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރު ނ ި ލްއުކ
ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރު ނ ި ލްއުކ
ް ނު ރުކް ނާލުޢި އ
.253
ަތަވުނ ،ްއެމަކުޑަމި ލަބ ި ރެތާކްއަރުނ ަތަވުނ ،ްއެއާޘި ރާކ ީ ތަރްދުޤ
ްއެމަކ ަދަފ ެނާދެވާކްއަރުނ ްށަތަމާލަ ސ ީ މުއަޤ ަތަވުނ ،ްއެއަމާރުގނަހ
ެގުމަކެނާދެވި ތަމި ރުކ ްއެއަލަމަޙ ެގުރޭބ ަތަވުނ ަމަނ ެޖްއެވި ތަމި ރުކ
ޭޅެއަޑނަކ ަތަވުނ ، ި އަގްއެދްއަޙަރަ ސާހ ި ރުހ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ަމަނެޖްއެވީ ހުރި ބ
ެރުވްށަހަވުދ ް ސީ ރި ތ ި އަގްއެކަތުދްއަޙަރަ ސ ަތަވުނ ި އަގްއެދްއަޙަރަ ސ ި ކަވ
ުރާބ ެގުމުރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ްއަތްއަތް ނަކ ޭ ހެޖް ނާ ނަ މި ހ ި އަ ގު ރާރަ ޤ
.254
ި އަގުރާރަޤ ޭރެނ ި އަކަޓްށަމުރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނި ލްއުކ
ާކަލަކްއަރުނ ެއ ، ި އާބަބަ ސ ުނުހެޖްނާރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނި ލްއުކ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނާޔަބ ްއަތުޅަވަޔި ފ ި އަހެމްނެއ ޭހެޖްނާޅައ ްނެގްނި ޅުގ
ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ި އަގުބާބ ަނަވ 2 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަގޭރެތެގޭއ
ްނަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ްއެއަބ ްނި އެރެތެގުމަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ
ީ ތުގަވ ްނުރުކުލަމަޢ ްށަކަތުނޫނާޤ ްއެއަބ ، ި އާމުޓްއެހެފި ހ ްނުތޮގީ ތުގަވ
.ެވެއެނާދ ި ނެމި ހ ްނުލި އަޓްއުހ ްނުތޮގ
ު ދޫ ދު ޙ ެގު ރާރަ ޤ
.255
ާއާދްއާމ ި މ ީ ނާވްނާޅައ ްއަތުޅަވަޔި ފ ި އަގުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ (ހ)
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވުނުފާލި ޚ
ި ވ ި ނަންނައ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ް ސެވި އަގްއެތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ (ށ)
ްއެނެގި އަޓްއަހަފި ހ ްނަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަޙ ާވި އަގުކަތާދްއާމ
.ެވެއެނާވުނ
.(ުޤްއަޙ ެގުމުރުހި ރި ދ) ާދްއާމ ަނަވ 21 .1
ްތަކްއަ ސަމ ްނުމަކަދަގ ި އާމުރުކުނި ތެވުޅައ) ާދްއާމ ަނަވ 25 .2
.(ްނުވުރުކުނ
.(ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމުރުކުޅާފުލާޔި ޚ) ާދްއާމ ަނަވ 27 .3
.(ްނަކްނަވ ި ނި މ ެގުމަކި ރެވް ސޫނ) ާދްއާމ ަނަވ 28 .4
ުކެއާމަކަމާހ ި އާމަކި ރެވުލުދަޢ) ާދްއާމ ަނަވ 42 .5
.(ްނުރުކްތަޢީ ރ ަ ޝ
ި އާންނުހީ މ ޭވެރުކުރަޔްއަހ) (ށ) ެގާދްއާމ ަނަވ 48 .6
.(ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހީ މ ޭވެރުކ ުދްނަބ
ާވި އަފި ލުފުއ ާވުޢަދ ެގުމަކި ރުކ ްއެށުކ) ާދްއާމ ަނަވ 51 .7
.(ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހީ މ
ާދޯހ ްށަފާލި ޚ ާނޫނާޤ ، ި އާފާރި ތުޢި އ) ާދްއާމ ަނަވ 52 .8
.( ި ކެހ
.(ްނަކި ރެތީ ހެއ ެގްއެލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ) ާދްއާމ ަނަވ 53 .9
.(ްނުނި ދުނ ުބަދައ ީ ނާ ސްނި އާލ) ާދްއާމ ަނަވ 54 .10
ުދްނަބ ި އަގުކަތަލަ ސްއަމ ީ ނަދަމ) ާދްއާމ ަނަވ 55 .11
.(ްނުރުކުނ
ާންނުހީ މ ާވި އަފި ވެރުކުދްނަބ) ާދްއާމ ަނަވ 57 .12
.(ްނުރުކުތާލަމާޢުމ ުކެއާމާރި ތްޙި އ
ްށަމަކްއެށުކ ި އަގުނޫނާޤ) ާދްއާމ ަނަވ 59 .13
ްނުކަނޫނާޤ ާދަހ ްނުހަފ ްށަކަމަކ ާވުނި އަފި ޅެއަޑނަކ
.(ްނުނި ދުނ ުބަދައ
121
ުބަދައ ްށަރަހަފެދ ްށަކަށުކ ްއެއ) ާދްއާމ ަނަވ 60 .14
.(ްނުނި ދުނ
.(ްނުނި ދި ބި ލ ްއަތުޤްއަޙ ްނެހ ި ނެހެއ) ާދްއާމ ަނަވ 62 .15
ްށަކަތުރުމައ ީ ނޫނާޤ ުރި އަޣ) ާދްއާމ ަނަވ 64 .16
.(ުޤްއަޙ ެގުމުވުނާބަތ
ި އާކަތުޤްއަޙ ޭދި ބި ލ ްނުކަތުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ނ)
ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ް ސެވްއެއ ްނި އެރެތ ެގުމަކްނަވ ި ނި މ
ި އަގުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ ީ ނާވްނާރުކ ްނަކެއ ަމަނ ާޓްއަހަފި ހ
ްއެމަކްނަވ ި ނި މ ަތަވުނ ،ްއެޤްއަޙ ެޖްއި ހެޖ ްނާޓްއަހަފި ހ ްނެހެމްނޮކ
.ެވެށަކަރަވްނި މ ެޖްއި ހެޖ ްނާޓްއަހަފި ހ ްނެހެމްނޮކ
، ީ ނާވްނާވ ްއަތުޅަވަޔި ފ ާޅައ ި އަގުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ (ރ)
ީ މާވްޤައްލަނި އަބ ާރުކުމި ޒާލ ްނުރުކުލަމަޢ ްނި އެޖްއާރި ހެވި ދ
ި އަގުކަތްތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނި ލްއުކ ،ްނީ ތަމ ެގުތޮގ ާވި އަގުކަތުނޫނާޤ
ާޅައ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާކަތުލޫ ޞުއ ޭހެޖްނާރުކުލަމަޢ
.ެވެށަކަކަތުޅަވަޔި ފ
ް ނު ރުކުޢި އ ާ ޝ ު ރާރަ ޤ
.256
ްނި ތ ްނެގެވް ސަލ ،ުރާރަޤ ޭރެނ ްށަމުރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ
.ެވެއެނާވްނާރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަ ސި ހެވި ދ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ
ް ށަ ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ ު ރާރަ ޤ
ް ނުޅެހަ ށު ހ
.257
ުރާރަޤ ޭރެނ ްށަމުރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ (ހ)
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތ ެގުރި އި ޑަގ ްށައ ް ސީ ޅާ ސ
ާރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ ި ދައ .ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ
ްއެތުގަވ ާދުންނުމަގނި ހ ްއެރުއަދ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ކަތުގަވ
ެގުހަވުދ ަދާ ސ ްނެގި އަނަމި ހ ް ސެވ ްއަތް ސަވުދ ުދްނަބ ަމަނ
ެގްނުތި ޔްއަރ ުރާރަޤ ެއ ްށޮކްއެއ ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ްށަމުރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަމުރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ (ށ)
ި ވ ި ނަންނައ ،ެމި އަގްއެތުގަވ ެމްނޮކ ްނެގި ޅުގ ާރާރަޤ ާވި އަފެރެނ
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ުރާބ ެގުމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ
ި އަގުކެއ ުރާރަޤ ި ޅުމ ަތަވުނ ްއެއަބި ކަވ ެގުރާރަޤ .1
.ްނުރުކް ސާފ
ެރުވްށަހަވުދ ް ސީ ރި ތ ުކަރަހަފ ެމްނޮކ ޭވެރުކުރުތި އ ުތަދްއުމ .2
.ްނުރުކުރުތި އ ުތަދްއުމ ެގުރާރަޤ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނުގި ދ
.ްނުރުކްލި ޠާބ ުރާރަޤ .3
ްށަތަދްއުމ ާވި އަގުރާރަޤ ާރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ (ނ)
ްށަމުޓްއެހެމެދ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ ްށަކަތަދްއުމ ުގި ދ ެރުވ
ެގުރާރަޤ ެއ ި އަގްއެދނި ހ ެޖްއ ި ނެފ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެއ ި އަޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނީ ރުކ ެގުމުވަމަހ ުތަދްއުމ
.ެވެއެނާވ ްނާރުކް ސާފ ްނާރުކުރުތި އ ުތަދްއުމ ެއ ްނުހީ ލި ޖަމ
ޭދެފުއ ް ނެގި ޅު ގ ާރާރާޤ
ްއެތޮގ ި އަ ގުކަތަލ ަ ސްއަ މ
ް ނުޅެއަ ޑނަކ
.258
ްނުރާރަޤ ެއ ަތަވުނ ެގުރާރަޤ ާރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ
ާދަހ ްނެގި ޅުގ ާތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ ަތަވުނ ުދެމާމަކަޙްއ ަ ޞ ެގްއެއަބ
ި އަގްއެތަލާޙ ެޖްއި ދެފުއުލާވު ސ ުދެމާކަރުމައ ޭރެނ ަތަވުނ ،ުދެމާކަނޫނާޤ
.ެވެންނުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ީ ނާޅައަޑނަކ ްއެތޮގ ުދެމާމަކ ެއ
ަތަ ވު ނ ް ނު ވަ މަ ހ ުތަ ދްއު މ ެގު ރާރަ ޤ
ް ނު ރުކްލި ޠާ ބ ު ރާރަ ޤ
.259
ުތަދްއުމ ެގުރާރަޤ ޭރެނ ި އަކަޓްށަމުރުކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ
ްނުމުރުކްލި ޠާބ ުރާރަޤ ެއ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ަތަވުނ ްނުމުވަމަހ
ި އާކަތުނޫނާޤ ި އަހެމްނެއ ާވި އަފި އަދަހ ި އަކަޓްށަމުރުކުލަމަޢ ްށަރާރަޤ ެއ
.ެވެއެނާވްލި ޠާބ ްއަތުރުމައ ި އަހެމްނެއ ާވި އަފެރެނ
123
ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރު ނ ި ލްއުކ
ް ނު ރުކް ނާލުޢި އ ް ނަކު ނު މ ި ނ
.260
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުމުވަމަހ ުތަދްއުމ ެގުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނާލުޢި އ ްނަކެއ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވަރާ ބ
ް ނު ރުކު ޙާލ ް ޞި އ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
ް ނު ރުކު ޙާލ ް ޞި އ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
.261
ަލްމުޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނޭވެނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ާރުކް ސާފ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބްނި ތ ަޅުކި އަބުރަތަހ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެންނުކަނޫނާޤ
ުލި ބ ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ް ނު ރުކު ޤީ ދ ް ސަތ
.262
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ ުޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ހ)
ްއެލި ބ ެއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ީ ނާވ ްށަކަނޫނާޤ ްއެލި ބ ާރުކް ސާފ
.ެވެންނުމުރުކ ުޤީ ދް ޞަތ
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ް ސަޔި ވ ި އަގުމަކްތޮއ ްނެހެއ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ ުޙާލް ޞި އ ްށަކަތާދްއާމ ި ވ ި ނަންނައ
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްއެލި ބ ް ސެވްއެއ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
ޯތޭހުރ ްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ެއ ީ ނާވްނާރުކ ުޤީ ދް ޞަތ
، ި އަގްއެޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ާގަނ ްށަމުލެބ
ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުހީ މ ްނި ދުޓޯވ ،ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ެއ
ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ެއ .ެވެއަމަނ ެޖްއި ބި ލ
ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުހީ މ ްނި ދުޓޯވ ި އަގުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ
.ެވެއީ ވްލި ޠާބ ްއެލި ބ ެއ ަމަނެޖްއި ބި ލުނ
ި އާކަތުޤްއަޙ ީ ސާ ސައ” ާވި އަގުމަކ ުބާބ ަނަވ 2 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .1
.ްއެއާދްއާމ ް ސެވްއެއ ޭނެމި ހ ި އަގުބާބ ި މ “ްނަކްނަވ ި ނި މ
ެގްނުތި ޔްއަރ) (ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 79 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .2
(ުރުމުޢ ެގުހީ ލި ޖަމ
ި އާއ (ުރުއަދ ެގުތަ ސާޔި ރ) ާދްއާމ ަނަވ 107 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .3
(ްތޮގ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ) ާދްއާމ ަނަވ 108
ު ނޫ ނާޤ ި އަ ގްޓެޒެގ ެގު ރާކު ރ ަ ސ
ް ނު ރުކުޢި އ ާ ޝ
.263
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ްށަނޫނާޤ ެއ ،ުހަފްށަމުރުކުޤީ ދް ޞަތ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްއެލި ބ ާރުކް ސާފ
ުހަފްށަމުރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަ ސ ުނޫނާޤ ެއ ީ ނާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ
.ެވެންނެގި ށެފ ްނުކަޚީ ރާތ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ު ދެމާކަލި ބ ާރުކު ނު ޤީ ދ ް ސަތ
ަ ން ނެފު ނ ަ ން ނެފ ެގް ނުތި ޔްއަރ
ް ނު ގެ ނ ްއެޓޯ ވ
.264
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ހ)
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނާރުކުޤީ ދް ޞަތ ްއެލި ބ ާވި އަފްށޮކް ސާފ
ާތާވުނޮފ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުލި ބ ެއ ،ަމަނ ަންނެފުނ
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަކެއ ްށޮކްނާޔަބ ުބަބަ ސ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދަރަނަފ
ަރަނަފ .ެވެއެނާވްނާގްނައ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށަހީ ލި ޖަމ
ަމަނި ފި އަގްނާނ ްނަކެއ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތެގުހަވުދ
ި އަގުމަކ ީ ރުކުޤީ ދް ޞަތ ުލި ބ ެއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާލަބ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ (ށ)
ްށޮކުނ ުޤީ ދް ޞަތ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްއެލި ބ ާރުކް ސާފ
ްށަކަލި ބ ެއ ަމަނި ފި އަގްނައ ްނަކެއ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުލެބ ޯތްތޮއ ްނުހުރ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތ ެގްއެތަދްއުމ ާޅައަޑނަކ
.ެވެއެނާވްނާގަނ ްއެޓޯވ ުމްނާޢ
125
ާގަނ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ (ނ)
ެގްނުހީ މ ްނި ދުޓޯވ ި އަގުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ
ި އަގޭރެތެގުހަވުދ ަރަނަފ ަމަނެޖްއި ބި ލ ްށަކަލި ބ ެއ ުތަޔްއި ބަލުޣައ
ި އަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަ ސ ްށޮކުޤީ ދް ޞަތ ުލި ބ ެއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާރުކުޢި އާ ޝ
ް ނު ވްލި ޠާ ބ ުލި ބ
.265
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ި އަގުޓޯވ ުމްނާޢ ެގުމުދޯހ ުލާޔި ޚ ެގްނުތި ޔްއަރ ުދެމާކަލި ބ ާރުކް ސާފ
ްއެލި ބ ެއ ަމަނެޖްއި ބި ލުނ ްށަކަލި ބ ެއ ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުހީ މ ްނި ދުޓޯވ
.ެވެއީ ވްލި ޠާބ
ްއަތްއަތް ނަކ ޭ ހެޖް ނާ ނަ މި ހ ި އަ ގުލި ބ
.266
ެއ ، ި އަގްއެލި ބ ާރުކް ސާފ ްށަމުއަނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާރުކ ްނެގި ޅުގ ާކަޙާލް ޞި އ ެއ ި އާކަޙާލް ޞި އ ީ ވްނާންނެގ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގި އަނަމި ހ ްއެމަކ ް ސެވްއެއ ްނެހެއ ުރުތި އ ި އަވަޔި ފ
ު ޙާލ ް ޞި އ ް ށަ އ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
ުތު ގަ ވ ޭ ނާވު ނ ް ނެގ ް ސެ ނެގ
.267
ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ، ި އަގްއެތުގަވ ާވި އަފްށޮކްނާލުޢި އ ުތަލާޙ ެގުލަކްއަރުނ ި ލްއުކ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގް ސެނެގ ްއެޙާލް ޞި އ ް ސެވްއެއ ްށައ
ު ބާ ބ ަ ނަ ވަރޭ ތ
ް ނު ރުކަ ނާމ ި އާމު ރުކުލަ މަ ޢ ް ށަ އ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
ު ރާ ބ ެގ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
.268
ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ނާވްނާދަހްއަތުނޫނާޤ ި އަހެމްނެއާދަހ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ި އަހެމްނެއ ާރުކްމި ޒާލ ްނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ ާވްނެގެވްނާޔަބ
ްށަތޮގ ާވުފާލި ޚ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .ެވެއެނާވްނާރުކ ަމަހ ި ރުފ ްނަކްނަކ
ްލި ޠާބ ީ ނާވ ް ސަޔި ވްއެއަބ ްނުކަނޫނާޤ ަތަވުނ ،ްއެނޫނާޤ ެމްނޮކ ާދަހ
ްއެރާބ ެގްއެއަބ ެގްއެނޫނާޤ ަތަވުނ ،ްއެނޫނާޤ ަދަފެއ ި ދައ .ެވެށަކަޗްއެއ
ްލި ޠާބ ީ ކަމަކ ެމްނޮކ ާރުކ ްށަފާލި ޚ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .ެވެއެނާގނި ހުނ
.ެވެކެމަކ
ްއަތު ނޫ ނާޤ ާ ދް ނު މެވެ ރުކުލަ މަ ޢ
ް ނު ވަ ޙްއ ަ ޞ
.269
،ާދްނުމެވެރުކުލަމަޢްށަޗްއަމ ެއ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
،ްށަކަތުނޫނާޤ ި އަހެމްނެއ ާވުން ޟުރާޢަތ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްނުމަރުކުލަމަޢ ،ުކަދނި ހ ި އަހަންނެގުނ ްއެލަދަބ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެއެނާވްނާދްނެގ
ް ނު ށަ ދ ެގުކަތު ނޫ ނާޤ ާވްލި ޠާ ބ
ް ނަކް ނަކ ާވި އަ ފި އަ ގނި ހ
.270
ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ުކެއާމުށެފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ި މ ް ސަޔި ވ ި އަގުމަކަޔި ދ ްނެގި ވުއ ްއެނޫނާޤ ްނުބަބަ ސ ެގުމުވް ޟުރާޢަތ
ި މ ،ުކަދނި ހ ި އަހާވުނ ި އަފި އަޅައަޑނަކ ްށަކަތޮގްނެހެއ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ެއ ،ްނީ ރުކ ެގުމުށެފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ާވި އަފީ ދ ަތަވުނ ްއެއާމްނި ޒ ޭހެޖްނާރުކަމަހ ި ރުފ ަތަވުނ ްއެޤްއަޙ ާވި އަފި ބި ލ
.ެވެއެނާވުނ ްއެލި ޠާބ ްއެބަދައ
ާ ދަ ހ ް ނެގި ބި ލ ު ރާ ބ ް ނު ނޫ ނާޤ
ު ދި ޢާވަ ޤ
.271
ީ ކަދި ޢާވަޤ ާދަހ ްނެގި ބި ލުރާބ ްނުކަނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ޭނޭވެރުކުޛީ ފްނަތ ުކެއާރާބ ީ ނޫނާޤ ި ދައ ،ާވި އަފި ބި ލ ުރާބ ްނުނޫނާޤ
ި އަހެމްނެއ ޭހެޖްނާރުކުލަމަޢ ްށަޗްއަމ ެއ ްނުތި ޔްއަރ ި ދައ .ެވެކެޗްއެއ
ެއ ްނުކަނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ކަކަތުދި ޢާވަޤ
.ެވެއެނާވްނާވ ްށަކަކަތުދި ޢާވަޤ ާދަހ ްނެގި ބި ލ ުރާބ ެގުމުދެހ ްއަތުދި ޢާވަޤ
ު ޚީ ރާތ ި އާތަ ދްއު މ ، ި އާރު މުޢ
ް ނުޅެއަ ޑނަކ
.272
، ި އާކަތުތަދްއުމ ، ި އާކަތުރުމުޢ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
.ެވެންނުރަޑްނަލަކ ީ ދާލީ މ ީ ނާލަބ ްއަތުޚީ ރާތ
ްއަތީ ޚު ރ ު ސ
.273
ި ދައ ީ ކައީ ޚުރު ސ ް ސެވްއެއ ާވި އަފި އަނަމި ހ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްއެއަބ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ީ ކަތް ސި ރުހި ފ ި ދައ ީ ކައީ ޚުރު ސީ ތަމި ރައ
ެގުމުނި ދާލާވަޙ ީ ނަވެއ ި އަފި އަނަމި ހ ްއަތީ ޚުރު ސ ި އާތް ސި ރުހި ފ .ެވެނޫނ
.ެވެށަކައަހޭ ސަފ
ް ނު ރުކަ ނާމ
.274
،ްނުތޮގާވި އަފ ި ނެމި ހްއެތާރާބި ޢ ަތަވުންއެޒުފަލ ، ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
:ުކަދނި ހ ި އަހާވުނަހޭދ ްނެގި ޅެއަޑނަކ ްށަކަތޮގ ްނެހެއ
127
ްއެޓޯވ ެއ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްނުވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ”
ެގްނުރަބްނެމ ި ބި ތ ެވުރި ޒާހ ި އަގާ ސްލަޖ ާގަނ ްއެޓޯވ ެއ ،ުތުގަވ ާގަނ
.ެވެށަމުނި ދ ުޓޯވ ްށަޅޮކ ެދ ަތަވުނ ްށަޅޮކްއެއ ާކަމަކ ި ގެނުޓޯވ ،ްނި އެރެތ
ި ކަވ ، ި އަގުމުލެބ ުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގްނުހީ މ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ
.ެވެއެނޭނުގުނ ްއެންނުރަބްނެމ ޭދުނ ުޓޯވ ްށަކަޅޮކ
ަނަވ 9 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްއެތި ޔްއަރ”
.ެވެށަކަހީ މ ެމްނޮކ ާވި އަފެނުބ ި އަގުމަކ ްއެތި ޔްއަރ ި ހެވި ދ ި އަގާދްއާމ
ަތަވުނ ްނެގެދނި އ ުކަރާޔި ޑނަފ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ުޓޯކ”
ަތަވުނ ،ްނ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ްށަމުރުކްތަޢީ ރ ަ ޝ ްނެގެބި ތ ްއެކަތްނުރާޔި ޑނަފ
ެމްނޮކ ާވި އަފްށޮކްމި އާޤ ،ްނުކަނޫނާޤ ާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެށަކަނަތ
ާގނި ހުރާބ ެގްއެތާރަފ ެއ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ ް ޞާ ޞި ތްޚި އ”
.ެވެށަމަކްނަކ ި އާށައާރި އާދ
ީ ރާދި އ ްނުލޫ ޞުއ ީ ޒަކުރަމާލ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ުބާޚި ތްނި އ”
ްނުތި ޔްއަރ ްށޮކުމްނާޢ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ާދަހ ްށަމުގްނި ހ ްއަތާރި އާދ
ާވްއާބ ްށަމުވޮހ ްނުރަބްނެމ ްށަކަތްލ ި ސްނުއަކ ި ކެއި ކެއ ،ްނެގި އަލުޓޯވ
ްށަމުވޮހ ްނުހީ މ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާށަކަތުބާޚި ތްނި އ
ްށަމާޤަމ ެގުމަކ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އާށަކަތުބާޚި ތްނި އ ުމްނާޢ ާވްއާބ
ި އަގި އަނާމ ެގުބާޚި ތްނި އ .ެވެށަކަތުބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ާވްއާބ ްށަމުވޮހ ުކަހީ މ
ުބާޚި ތްނި އ ުކަރަބްނެމ ްށަކައި ޑނޮގ ި ކަވ ްނެގެވް ސުހ ްއެމާޤަމ ްނި އި މ
.ެވެއެނެމި ހ ް ސެވ ްއަތްނ ަ ޝްކެލި އ ި އަބ ާވްއާބ ްށަމުރުކ
، ި އާނާއްރުޤ ި ތި ރީ ކ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ުލް ޞައ ެގުނީ ދްމާލް ސި އ”
ެގްއެމަކެއ ،ްނި އެރެތެގުމަކްނަކ ާވި އަގުތަންނު ސ ެގާލޫ ސަރ ްތާމ
ްނުލް ޞައެދ ި މ ި އާކަތުލޫ ޞުއ ީ ޢުރ ަ ޝާވުނި އަފި ދެފުއ ުފާލި ޚ ުދެމާމަކަޙްއ ަ ޞ
.ެވެށަކަތުލޫ ޞުއ ޭދްށޮކަހޭދ
، ި އާނާއުރުޤ ި ތި ރީ ކ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ްށަމަކ “ްތަޢީ ރ ަ ޝ ީ މާލް ސި އ”
ި އާއ ާޔްއ ި ޞްޚ ަ ޝްއުލާވްޙައްލައ ، ީ ނަދަމ ، ީ އާނި ޖ ާވި އަގުތަންނު ސ
ެގުތަޢާމަޖ ްލަވ ި ތަންއު ސްއުލްހައ ާވި އަފި ޅުގ ާކަތްއަތްނަކ ް ސެވްނޫނި މ
.ެވެށަތޮގ ާވަންނަގި އަޑަވެވަރުބ ްނި ރެވުމްލި ޢ
ީ ޢީ ބަޠ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްތާރަފ” ަތަވުނ “ްއެހީ މ”
.ެވެށަކަތު ޞްޚ ަ ޝ ީ ނޫނާޤ ި އާކަތު ޞްޚ ަ ޝ
، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްނުވްއޭބ ްއެތަޙަލް ޞަމ ް ސެވްއެއ ީ ލާމ”
ުރުތި އ ްށަމަކ ި ރެވާ ސި އަފ ަތަވުނ ްށަމަކ ި ރެވާދުމ ެގްއެހީ މެއ ްނުކަމަކެއ
ަތަވުނ ްނަކ ި ރެވާދުމ ެގްއެހީ މ ެއ ަތަވުނ ،ެނާދި ދޯހ ްއެމަކް ސަވަނަތ
.ެވެށަމުރުކ ްއެމަކ ެނާދި ވެވި ރެތާކްއަރ ްނުކަމުލްއެގ ްނަކ ި ރެވާ ސި އަފ
، ި އާޓޯކި އަހ ، ި އާޓޯކްމީ ރްޕު ސ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްނުރާޔި ޑނަފ”
ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަކަޓްށަމުރުކްތަޢީ ރ ަ ޝ ި އަގުކަތުޓޯކުށަދ
.ެވެށަންނުހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ްނީ ތަމެގުތޮގ
129
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ަލަ ސްއަމ ީ ރޫތް ސުދ”
ަމަނެޖްއި ހެޖ ްނާރުކަނާމ ް ސަޔި ވްއެއަބ ެގްއެއާދްއާމ ަތަވުނ ްއެއާދްއާމ
ްއެނޫނާޤ ، ި އާކަތަލަ ސްއަމ ޭލެބ ި އަކަޓްށަމުޅެއަޑނަކ ްއެތޮގ ި އަގުމަކެއ
ްއެއަބ ްނުދި ޢާވަޤ ަތަވުނ ްއެދި ޢާވަޤ ަތަވުނ ްއެއަބ ެގްއެނޫނާޤ ަތަވުނ
ެގްއެއާރާދި އ ްނި އެއ ަތަވުނ ްއެރުމައ ޭރެނ ްނުކައާރާދި އ ެގުތަލުއަދ ަތަވުނ
ް ސަޔި ވްއެމުމްނި ނ ާވި އަފި އަމްނި ނ ަތަވުނ ްއެމަކ ާރުކ ުކަފަޒްއަވުމ
ެޖްއި ހެޖްނާމްނި ނ ްއެތޮގ ި އަގުމަކެއ ، ި އަލަބ ޯތޭވުފާލި ޚ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
.ެވެށަކައަލަ ސްއަމ ެމްނޮކ
ްށަތަދާޔ ި ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްނަމް ޝުދ”
.ެވެށަންނ ީ ސޭދި ބ ާރުކ ްއެލަމަޢ ަދަފާވްނުލްއެގ ްށަލާލްޤި ތް ސި އ ަތަވުނ
.ެވެއެނޭނެމި ހުނ ްއެންނުތި ޔްއަރ ި އަގި އަނާމ ެގ “ްނަމް ޝުދ”
ްށޮކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ުނޫނާޤ”
ްނުކަތުނޫނާޤ ެއ ، ި އާކަތުނޫނާޤ ާވި އަފްށޮކުޤީ ދް ސަތ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެށަކަތުދި ޢާވަޤ ާދަހ ި އަގޭރެތ ެގުމި އ ެގުކަތުނޫނާޤ ެއ ،ްނެގި ބި ލުރާބ
ި އަގުމަކ “ްނުވި ތަމި ރުކ ްއެމަކ ަދަފ ެނާދެވާކްއަރުނ ްށަތަމާލަ ސ ީ މުއަޤ”
ަތަވުނ ްށަލާލްޤި ތް ސި އ ަތަވުނ ްށަތަދާޔ ި ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ
ްއެކަތްނުލްއެގ ި ތެޑޮބ ްށަލަދުމ ަތަވުނ ްށައަނާރުފ ި އާމް ސި ޖ ެގްނުހީ މ
ުރާޔި ތަހ ، ި އާކަތާލަމަޙ ްޓް ސި ރަރެޓ ި އަގޭރެތ ެގީ މ .ެވެށަމުވ ި ތަމި ރުކ
،ް ސެވަމަންނެހެއ .ެވެއެނެމި ހ ްއަތްތާކަރަޙ ީ ނާވުދުޢ ާގްނި ހ ްނެގްށޮކްނުނޭބ
ްށަމަކްނަކ ި ކެއ ްނެގްށޮކ ްނުނޭބ ްއަތުޤްއަޙ ީ ނޫނާޤ ޭދި ބި ލ ްށަންނުތި ޔްއަރ
ާގްނި ހ ެވުނުފާލި ޚ ާނޫނާޤ ްށަމުރުކ ުރާކްނި އ ަތަވުނ ްށަމުރުކ ުދީ އާތ
.ެވެއެނެމި ހުނ ި އަގޭރެތެގީ މ ްއެކަތްތާކަރަޙ ި ރެވަޙްލު ޞ
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްނަކ ި ރެތާކްއަރ ެގުދްއަޙަރަ ސ”
ި އަގޭރެތ ެގުދްއަޙަރަ ސ ީ ދާ ޞި ތްޤި އ ަ ޞްއާޚ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ި އާދްއަޙަރަ ސ
، ި އާށަމަކ ި ރެތާކްއަރ ެގީ ތެކަތ ި އާނަތްނަތ ި އާންނުހީ މ ި އަހެމްނެއ ޭނެމި ހ
ެގުތަލުއަދ ި ހެވި ދ ްއެއަބ ް ސެވްއެއ ޭނެމި ހ ި އަގުދްއަޙަރަ ސ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
.ެވެށަމުނި ދުނ ަޔި ދ ްނެގި ޓްއެނ ްނުށަދ ެގުރާބ
ި އަގުދެމެދ ެގްއެތާރަފެދ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްލަނުއި ބި އަރްޓ”
ުފާލި ޚ ްނުތޮގޭހެބ ާކަމަކި ކަވ ި އަގުދެމ ެގްއެކަތްތާރަފ ަނި ގ ަތަވުނ
ި ދެއްށަމުނި ދ ި އަޅައަޑނަކ ްއެތޮގި ކަވ ުދެމާކަމަކެއ ، ި އަގުތަލާޙ ާވި އަފި ދެފުއ
ްނުނޫނާޤ ުރާބ ެގުމުޅެއަޑނަކ ްއެތޮގި ކަވ ުދެމާކަމަކެއ ،ްނުމުޅެހަށުހ
.ެވެށަކައާ ސަ ސްއައުމ ެމްނޮކ ޭނެމި ހުނ ި އަގުމަކްއެޓޯކ ި ދައ ،ާވި އަފި ބި ލ
ްއެތަމުދި ޚ ޭވެދ ، ީ ނަވެއ ި އަފެނުބ ި އަގުމަކ “ްއެހުކެޓ” ަތަވުނ “ް ސްކެޓ”
ާގަނ ްނީ ތަމ ެގުތޮގާވްތޮގްއެއ ާދި ޢާވަޤ ،ްނެގި ޅުގ ާކަމަކ ޭވެދްށޮކ ަތަވުނ
ްއެއ ީ ނަދްމާއ ްށަތަލުއަދ ، ި އަވަޔި ފ ްއެޔްއުކ ަތަވުނ ްއެއީ ފ ،ްއެގައ
ީ ނޫނާޤ ަތަވުނ ްނުކަތަޢާމަޖ ަތަވުނ ްނުތައ ެގްއެދުރަފ ، ި އަގުމުނޭބ ެގުމުދޯހ
.ެވެށަކައާ ސި އަފ ެމްނޮކ ޭގެނ ްށަރާކުރަ ސ ،ްނުކ ަ ޞްޚ ަ ޝ ް ސެވްނޫނެއ
ެއ ްއަތުޒުފަލ ާވި އަފް ސެނެގ ްށޮކުދަރްފުމ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ްއަތުޒުފަލާވި އަފް ސެނެގްށޮކުޢްމަޖ ި އާޔްއަގި އަނާމުޢްމަޖެގުކަތުޒުފަލ
.ެވެއެނޭވެރުކްނުނޭބ ި އަގި އަނާމ ުދަރްފުމ ެގުކަތުޒުފަލ ެއ
131
ު ބާ ބ ަ ނަ ވަ ދ ާ ސ
ު ބާ ބ ޭ ހެ ބާކަތްއަތް ނަކ ީ ލާޤި ތް ނި އ
ް ނު ރުކުލަ މަ ޢ ް ށަ ބާ ބި މ
.275
:ަމަނާވުނި އަފްށޮކްނާޔަބ ްނެގި ޅެއަޑނަކ ްށަކަތޮގްނެހެއ ، ި އަގުބާބ ި މ
ި މ ީ ނޭވެރުކުލަމަޢ ްށަކަތްއަތްނަކ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ (ހ)
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
.ެވެނެދްނާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ްނުހީ މެއ ްށޮކުބާޚި ތްނި އ ް ސި ލި ޖަމ
ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ނޭވެރުކުލަމަޢ ި އަގާލަޙުރަމ ީ ލާޤި ތްނި އ (ށ)
.ެވެށަތޮގ ާވި އަފި ޅެއަޑނަކ ްށަކަމަކެއ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
.276
ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ް ސަފ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުބާބ ި މ ، ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސީ ރި ތ
ްއެނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ާވްނެގި ވެލުކެއ ްށަޗްއަމ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއެނާވ ްނާރުކްނަޔްއަޢ
ީ ނާވ ްނާރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ށ)
.ެވެންނީ ތަމ ެގުތޮގ ި ވ ި ނަންނައ
، ި އަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ.1
ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަނ ްއެއ ްނުކައީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ެމްނޮކ
.ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ
ްނި އެރެތ ެގުކަތްނަނ ާޅަހަށުހ ްނުކަތީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ .2
ެގްނުތި ޔްއަރ ީ ނޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ެގްނުރަބްނެމ ި ވި ރެވި އަބ ި އަގުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ްށަހީ ލި ޖަމ
ް ސަފ ޭވޮހ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދ ަޅުކި އަބްނި ތ
.ެވެކެހީ މ
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ 2 ެގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ .3
ްނަނ ްށަކަދަދަޢ ާވުދަމ ެއ ،ަމަނެޖްއެވުން ސާފ ްނަނ ް ސަފ
ަތަވުނ ްއެމަނ ި ވުން ސާފ ީ ނާވްނޭދ ުތ ަ ޞުރުފ ެގުމުޅެހަށުހ
ީ ސާޔ ި ސ ަތަވުނ ްށައީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ި ޅެހަށުހ ްއެކަތްނަނ
.ެވެށަކަތީ ޓާޕ
ީ ސާޔ ި ސ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ 1 ެގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ .4
ެރުވްށަމަނ ް ސަފ ްއަތްނަނ ެގްނުހީ މ ާޅަހަށުހ ްނުކަތީ ޓާޕ
ެގުމުޅެހަށުހ ްނަނ ްށަކަދަދަޢ ާވުދަމ ެއ ،ަމަނާވުދަމ
.ެވެއެނާވްނޭދ ްނުލައ ްށަކަތީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ުތ ަ ޞުރުފ
،ްނުރަބްނެމ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ .5
ެގްނުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ ްށަކަ ސީ އަރ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ެއ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ުކަހީ މ ްނި އެރެތ
ި އަފެނުބ ްށަމަކ ީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ި އަކަޓްށަމުނޭބ ެގުބާބ ި މ .6
ްނި އެރެތ ެގުކަތީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ާވި އަފެވީ ރަޓް ސި ޖަރ ީ ނަވެއ
ްނުހީ މ ްށަކަތްމާޤަމ ެގީ ޓާޕ ްނެގި އަވްއާބ ުބާޚި ތްނި އ
.ެވެށަކަތީ ޓާޕ ާވި އަފްށޮކުބާޚި ތްނި އ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
ް ނު ވ ް ސު ހ ް މާޤަ މ ެގު މަކު ރަ ބް ނެމ
.277
ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ
ްށަމާޤަމ ެއ ަމަނެޖްއެވް ސުހ ެރުހާކަބަބަ ސ ް ސެވްއެއ ްއެމާޤަމ
ި އަގުބާބ ި މ ީ ނާވްނާރުކުލަމަޢ ި އަގުމުރުކްނަޔްއަޢ ުކަރަބްނެމ ްނުލައ
ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
.ެވެންނީ ތަމެގުތޮގ
133
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
ްއަތުޠު ރ ަ ޝ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ
.278
ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ާރުކްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ (ހ)
ަނަވ 169 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަގި އަބި ކ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެއެނާވްނާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގާދްއާމ
ެގްއެއީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ް ސެވްއެއ ުކަރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ (ށ)
.ެވެއެނާވުންއެނެގެވ ްށަކަރަބްނެމ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
ްއަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.279
ީ ކަތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ާރުކްނަޔްއަޢްނުށަދެގުބާބ ި މ
ި އަހެމްނެއ ޭހެޖްނާރުކ ްނުތޮގޭހެބ ާކަތުބާޚި ތްނި އ ާވްއާބ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ
ެގުކަތުބާޚި ތްނި އ ެއ ، ި އަވްއާބ ްއަތުބާޚި ތްނި އ ެއ ،ްށޮކްއަތްއަތްނަކ
ާޖީ ތަނ ެގުކަތުބާޚި ތްނި އ ެއ ، ި އަލަބ ްތޮގާގނި ހުނާގނި ހ ްއަތްއަތްނަކ
ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާރުކ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތީ ޓާޕ ީ ސާޔ ި ސ ، ި އާމުރުކްނާލުޢި އ
ި މ ްށަމަކ ޭނޭހެޖްނާރުކ ްނުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ި ދައ ި އާމުރުކ
ްއަތްއަތްނަކ ްނެހ ި ނެހެއ ް ސެވްނޫނި މ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
.ެވެމުރުކ ްށަރަވްނި މ ޭހެޖްނާރުކ ި އަގާލަހުރަމ ީ ލާޤި ތްނި އ
ެގު ނ ަ ޝި މޮކ ް ސް ނ ަ ޝްކެ ލި އ
ުތަ ދްއު މ
.280
ި މ ީ ނާންނޮއ ި މެދ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ާރުކްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުބާބ ި މ “ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ” ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ްށޮކުބާޚި ތްނި އ ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ާރުކުބާޚި ތްނި އ
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ “ްއަތްމާޤަމ ި އާކަތްނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތް ސުމ”
.ެވެންނެދްނާރުކ ްނަޔްއަޢ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރ ަ ސ ްލ ަ ޝީޑު ޖ
.281
ްނެގި ށެފ ްނުހަވުދ ާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ްނީ ތަމެގުތޮގ ޭނެމި ހ ްނުހީ މ ި ވ ި ނަންނައ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސީ ރި ތ
.ެވެއެނާވްނާމްނި ނ ްށޮކްމި އާޤ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ެއ ،ްނި އެރެތ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ޭނެމި ހ ި އަގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ .1
ްނެހެއ ި އަވަޔި ފ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުޓޯކ
.ުކަރާޔި ޑނަފ
ްނުޓޯކ ެއ ،ްނި އެރެތ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ޭނެމި ހ ި އަގުޓޯކި އަހ .2
.ުކަރާޔި ޑނަފ ާރުކުބާޚި ތްނި އ
ްނުކަތުޓޯކ ެއ ްނި އެރެތ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ެގުކަތުޓޯކުށަދ .3
.ުކަރާޔި ޑނަފ ާރުކުބާޚި ތްނި އ
ްނުހީ ލި ޖަމެއ ްނި އެރެތ ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ .4
.ުކަރަބްނެމ ާޅައަޑނަކ
ާޅައަޑނަކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނި އެރެތ ެގްނުމްނާޢ .5
.ުކަހީ މ
.ް ސީ އަރ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލި ވ ި ސ .6
.ުކަހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ .7
ާވި އަފި ބި ލަދްއުހ ެގުމުރުކ ްނަކުލީ ކަވ ީ ނޫނާޤ ި އަގޭޖްއާރި ހެވި ދ .8
ީ ނޫނާޤ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުހީ މި އަބެއ ްނި އެރެތ ެގްނުލީ ކަވ
.ުކަލީ ކަވ
ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ،ް ސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ްށަނ ަ ޝި މޮކ ެއ ،ުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ޭނެމި ހ ި އަގުނ ަ ޝި މޮކ
ްށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުބާބ ި މ ، ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ
.ެވެންނުމުމ ި ނ ްށޮކްނަޔްއަޢ ްނުރާޔި ޑނަފ
ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ާރުކުމި އާޤ ްނުށަދ ެގާދްއާމި މ (ނ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްނެދ ީ ނާންނޮއި މެދ
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނެގި މ ި ނ ުބާޚި ތްނި އ
.ެވެނެދްނެވެލި އަވަލުކެއ ްނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
135
ުޓޯކް މީ ރް ޕ ު ސ
.282
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ި އާކަތަލަ ސްއަމ ޭޅެހަށުހ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ްއަތަލަ ސްއަމ ޭޅެހަށުހ ްށަފާނުއި ތް ސި އ ި މ ި ނ ްނުޓޯކި އަހ
ޭވެލުކެއ ްށަޗްއަމ ެގްނުރާޔި ޑނަފ ް ސަފ ި އަކަޓްށަމުލެބ
ްނުޚީ ރާތ ާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްއެޓޯކްމީ ރްޕު ސ
.ެވެއެނާވްނާދްއަފުއ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސަފް ސީ ޅާ ސ ްނެގި ށެފ
ެގުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ި ދެފުއ ުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ (ށ)
ާވި އަގ (ނ) ެގާދްއާމި މ ުކަހީ މ ޭނާރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
ްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ ްނެދްނެވެރުކ ްނަޔްއަޢ ްނީ ތަމެގުތޮގ
ެގްނުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކި އަހ ީ ނާންނުހ ްށަކަތާރަފް ސި އ ެމްނެއ ެގުމުރުކ
.ެވެކެރާޔި ޑނަފ ާޅައަޑނަކ ްނުރާޔި ޑނަފ ެއ ްނި އެރެތ
ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ޭވެލި އަވަލުކެއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ނ)
ެގްނުތި ޔްއަރ ާއ ްނީ ތަމ ެގާފަލ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ
ި އަގ ާދްއާމ ަނަވ 147 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ްނުހީ ލި ޖަމ
ެއ ްނެދްނެވެރުކްނަޔްއަޢ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ްށަތޮގާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ީ ނާރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގްމާޤަމ
ެގްނުރާޔި ޑނަފ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނީ ތަމެގުތޮގ
.ެވެކެރާޔި ޑނަފ ާޅައަޑނަކ ްނުރާޔި ޑނަފ ެއ ްނި އެރެތ
ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤި މ (ރ)
ީ ކަކަތަލަ ސްއަމ ި ރުހ ި މ ި ނުނ ި ޅެހަށުހ ްށަ ސާމި ތްލި އ
ި ރުހ ި އަގުޓޯކެއ ި ޅެހަށުހ ްށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނެގި ށެފ ްނުދނި ހެއ
ްނުޓޯކި އަހ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ި ދައ .ެވެއެނޭވެލެބ ްށަމަކްއެކަތަލަ ސްއަމ
ެގުމުރުކ ް ސާމި ތްލި އ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްއަތަލަ ސްއަމ ޭމ ި ނ
.ެވެއެނާންނައ ްށަކަމުމ ި ނ ްނެގި ށެފ ްނުދނި ހެއ ުތ ަ ޞުރުފ
ުފާނުއި ތް ސި އ ްށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ ާދްއަފުއ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ (ބ)
ްއަތަލަ ސްއަމ ާވި އަގީ ރި ތ ި އަގުމުޅެއަޑނަކ ްއަތުލޫ ޞުއ ޭހެބާމުރުކ
.ެވެއެނާވްނޭދ ުތ ަ ޞުރުފ ެގުމުރުކުފާނުއި ތް ސި އ
ި މ ްނި އެރެތ ެގުކަތަލަ ސްއަމ ާވި އަފި މ ި ނ ްނުޓޯކި އަހ .1
ެގުބާބ ި މ ި އާޚީ ރާތ ާށަފްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ުފާނުއި ތް ސި އ ުދެމެދ ާޚީ ރާތ ާދްއަފުއ ުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނުށަދ
.ްއަތަލަ ސްއަމ ާވި އަފި ލްއެގ ުތ ަ ޞުރުފ ެގުމުރުކ
ެގުބާބ ި މ ި އާޚީ ރާތ ާށަފްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .2
ްނުޓޯކި އަހ ުދެމެދ ާޚީ ރާތ ާދްއަފުއ ުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނުށަދ
.ްއަތަލަ ސްއަމ ާވި އަފި އަމްނި ނ
ް ނު ރާ ޔި ޑނަ ފ ް ށަޓޯކް މީ ރް ޕ ު ސ
ް ނު ރުކް ނަ ޔްއަ ޢ
.283
ްނުރާޔި ޑނަފ ްށަޓޯކްމ ީ ރްޕު ސ ާރުކްމި އާޤ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ (ހ)
ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ ެގާޔި ރެވް ސި އ ެމްނެއ ެގުތަލުއަދ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ
ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ްނުތޮގި މ .ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ެގުބާބ ި މ ، ީ ނާޅައަޑނަކ ްނުހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރާޔި ޑނަފ
ެގާރަވް ޝަމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ާދްއަފުއ ްނުށަދ
ެއ ުހަފްށަމުޅެހަށުހ ްއަތްނަނ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނީ ތަމ
ަޅުކި އަބްނި ތ ެގްނުރަބްނެމ ްނި ދުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ްށައާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ
.ެވެންނުމުވް ސާފ ްއަތްނަނ ެއ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދ
ެގްނުރާޔި ޑނަފ ެގުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ (ށ)
ި އަގާދްއާމ ަނަވ 149 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަގި އަބި ކ
.ެވެއެނާވްނާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ުތަ ދްއު މ ެގުޓޯކް މީ ރް ޕ ު ސ
.284
ުޓޯކްމީ ރްޕު ސ ާވްނެގެވްނާޔަބ ި އަގާދްއާމ ަނަވ 145 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ާދްއަފުއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ްނެދްނެވެރުކްމި އާޤ
.ެވެއެނާންނޮއ ި މެދ ުޓޯކްމީ ރްޕު ސ
137
ް ނު ބި ތި މެ ދ ި އަ ގު މާޤަ މ ް ނު ރާ ޔި ޑނަ ފ
.285
ެގްނުރާޔި ޑނަފ ި ބި ތ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ްނުރާޔި ޑނަފ ްނެހެއ ި އަވަޔި ފ ުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ްނި އެރެތ
ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ ްނެދްނަޅައަޑނަކ ްއެތޮގ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ި މ
.ެވެއެނޭބި ތި މެދ ި އަގުމާޤަމ
ެގްނުރާޔި ޑނަފ ި ބި ތ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ި އަގާދްއާމ ަނަވ 149 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ި އަގި އަބި ކ
،ްނަކްނޫނ ަތަވުނ ްނަކާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ްލ ަ ޝީ ޑުޖ ާރުކްނާޔަބ ި އަގާދްއާމ ަނަވ 157 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ާތާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ްނުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ
.ެވެއެނާވްނާޅައަޑނަކ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ުރަހައ ެދ ްނެގެވަނި ގ
ެގްއެރާޔި ޑނަފ ި އަގުމުލެބާލަބ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ (ނ)
149 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަގި އަބި ކ ެގްއެހީ މ ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ
ްއެކަތުޠުރ ަ ޝ ަތަވުނ ްއެޠުރ ަ ޝ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ާދްއާމ ަނަވ
ްނުދނި ހެއ ުކަހީ މ ެއ ،ަމަނި ފި އަޅައަޑނަކ ްށަމަކާވުނަމަހ ި ރުފ
.ެވެއެނާވި ކަވ ްނުމާޤަމ ެގުމަކުރާޔި ޑނަފ ްނެގި ށެފ
ެގްއެރާޔި ޑނަފ ، ި އަގުމުލެބާލަބ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ި މ (ރ)
149 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ި އަގި އަބި ކ ެގްއެހީ މ ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ
ްށަމަކާވަމަހ ި ރުފ ްއަތުޠުރ ަ ޝ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ާދްއާމ ަނަވ
ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ުކަހީ މ ެއ ،ަމަނި ފި އަޅައަޑނަކ
.ެވެއެނާވްނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރާޔި ޑނަފ
ްނުމާޤަމ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ (ނ) ެގާދްއާމ ި މ (ބ)
ީ ނޭވެރުކި ކަވ ްނުމާޤަމ ުކަރާޔި ޑނަފ ، ި އަވަޔި ފ ްނުވި ކަވާވި ކަވ
ި އަގ (ށ) ެގާދްއާމ ަނަވ 154 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި ނަކެއަމަހ
.ެވެށަތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ
ްއަތުޓޯކ ް ނެހ ި ނެހެއ
.286
،ްއަތުޓޯކ ި އައ ްނުމަގނި ހ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްއަތުޓޯކ ާދްއަފުއ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 141 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
.ެވެއެނާންނުހ ި މެދ ި އަގުތޮގެއ ްނެދްނާދްއަފުއ
ް ޞ ާ ޞި ތް ޚި އ ެގުކަތުޓޯކ
.287
ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ި އާށަޓޯކްމީ ރްޕު ސ ާރުކްމި އާޤ ްނުށަދ ެގުބާބ ި މ
ި ރުހި މ ި ނުނ ި ޅެހަށުހ ްށަކަތުޓޯކ ި އައްނުމަގނި ހ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ
، ި ޅެހަށުހ ްށަކަތުޓޯކ ާދްއަފުއ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ީ ކަކަތަލަ ސްއަމ
.ެވެއެނޭވެލެބ ްށަމަކްއެކަތަލަ ސްއަމ ި ރުހ ި އަގުކަތުޓޯކ ެއ
ްލަރެ ނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮ ރް ޕ
.288
ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސީ ރި ތ
.ެވެއެނާވ ްނާރުކްނަޔްއަޢ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ްށޮކްނަޔްއަޢ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުބާބ ި މ (ށ)
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ްނެދްނާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ާނޭއ
ީ ނާރުކާދައ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުމާޤަމ ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ
ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނީ ތަމެގުތޮގި މ .ެވެބި އަނަރާޑްނަބ
ް ސީ ރި ތ ްނެގެވަނި ގ ީ ނޭވެރުކާދައ ްށަބި އަނަރާޑްނަބ ުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
.ެވެންނެދްނާވ ް ސަވުދ
ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ނ)
ެގާޔި ރެވް ސި އ ެމްނެއ ެގުތަލުއަދ ީ ނާރުކްނަޔްއަޢ ުކަހީ މ ްށަމާޤަމ
ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ްނުތޮގި މ .ެވެއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުތަޔްއި ޘި އަޙ
ި މ ، ީ ނާޅައަޑނަކ ުކަހީ މ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެގްލަރެނެޖ
ަރަނަފ ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނަނ ެގްއެހީ މ ެއ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ
ްނި ދުޓޯވ ެވުރި ޒާހ ްށައާ ސްލަޖ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ި އަޅަހަށުހ
ްނަނ ެއ ްނުތަޔްއި ބަލުޣައ ެގި އަބެދ ަޅުކި އަބްނި ތ ެގްނުރަބްނެމ
.ެވެންނުމުވް ސާފ
139
ް ނ ަ ޝި މޮކ ް ނ ަ ޝް ޕަރޮކ-ި ޓް ނެއ
.289
ް ސަޅޮދް ސަފ ްނެގި ށެފ ްނުޚީ ރާތ ާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
- ި ޓްނެއ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ
.ެވެއެނާވްނާދްއަފުއ ްއެނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ
ްއަތް ނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތ ް ސު މ
.290
ެގްނުތި ޔްއަރ ަމަތަރުފ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސަޅޮދް ސަފ ާތާވްއާބ ާ ސްލަޖ ަމަތަރުފ ެގުހީ ލި ޖަމ
، ި އާނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްނަޔްއަޢ ްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ ، ި އާނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ
.ެވެއެނާވްނާރުކ
ް ނުތޮއި މެ ދ ްއަތު ނޫ ނާޤ
.291
ެގުކަތުނޫނާޤ ާދްނުމަރުކުލަމަޢ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ުލަމަޢ ްށަކަތުނޫނާޤ ާވުނ ް ޟުރާޢަތ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނި އެރެތ
.ެވެއެނާދްނުމެވެރުކ
ްއެޙާލ ް ޞި އ ް ށަ އ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
ް ނުއަ ނެގު ނ
.292
ި އާއާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ަމަތަރުފ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ާކަތުމާޤަމ ެގްނުހީ މ ެއ ،ްނުހީ މ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ްއެޙާލް ޞި އ ް ސެވްއެއ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނީ ރުކ ެގުމުވުލާވަޙ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގް ސެނެގ
ް ނު ށެފ ް ނާރުކުލަ މަ ޢ
.293
ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ، ީ ނާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްށޮކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ަ ޞްއާޚ ެގްނުތި ޔްއަރ
.ެވެންނުމުރުކުޢި އާ ޝ ި އަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަ ސ ްށޮކުޤީ ދް ޞަތ
ީ ރައުނެޖ 1998 ްނުމުށެފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ” ާވި އަފާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ުހަވުދ ަނަވ 1
.ެވެއީ ނުވުއ “ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ
ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ް ސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ނ)
ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ްނުށަދ
ްށަކަތްއަތްނަކ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ްނެދްނެވެރުކުބާޚި ތްނި އ
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ްނެގި ޅެއަޑނަކ ި އަގުބާބ ި މ ީ ނާވްނާރުކުލަމަޢ
.ެވެށަތޮގ
ް ނުތޮއި މެ ދ ް ސި ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
.294
ަންނޮއ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްށަމުވޮހ ްއެހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަވްއާބ ުބާޚި ތްނި އ ަމަތަރުފ
ާމަކުރަބްނެމ ްނުހީ މ ެއ ްށޮކުބާޚި ތްނި އ ްނުރަބްނެމ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ
ްތޮއ ުރި އާށަފްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ްނެދްނާވުލާވަޙ
.ެވެއެނާންނޮއި މެދ ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގްނުތި ޔްއަރ ާވްއާބ ުހަފްށަމުރުކުޤީ ދް ޞަތ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ެގްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ި އަގާ ސްލަޖ ަމަތަރުފ ެގުހީ ލި ޖަމ
ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ،ްއެ ސީ އަރުބި އަނ ި އާކަ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ ެއ ްނި އެރެތ
ި އާ ސީ އަރ ެގުހީ ލި ޖަމ .ެވެއެނާވްނާރުކ ުބާޚި ތްނި އ ްނުކަޓޯވ ުރްއ ި ސ
ުތަ ސާޔި ރ ެގާ ސްލަޖ ެއ ްނެދްނެވެރުކުބާޚި ތްނި އ ް ސީ އަރުބި އަނ
ްނި އެރެތ ެގްނުރަބްނެމ ި ބި ތ ެވުރި ޒާހ ްށައާ ސްލަޖ ެއ ީ ނާޓްއަހަލަބ
ީ ވް ސަވުދ ަނި ގ ެމްނެއ ި ޑނެކުނުދެމ ި އަގުމަކުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ
ަނި ގ ެމްނެއ ި ޑނެކުނުދެމ ި އަގުމަކުރަބްނެމ .ެވެކެރަބްނެމ
ެގްނުރަބްނެމ ެއ ަމަނ ި ބި ތ ްއެކަތްނުރަބްނެމ ަނި ގ ީ ވް ސަވުދ
.ެވެކެރަބްނެމ ީ ށޮދ ެމްނެއ ްނުރުމުޢ ްނި އެރެތ
141
ެގްނުތި ޔްއަރ ަމަތަރުފ ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާގ ި މ (ނ)
ި އަގާލަޙުރަމ ީ ލާޤި ތްނި އ ި އާޚީ ރާތ ާވްއާބ ާ ސްލަޖ ަމަތަރުފ ެގުހީ ލި ޖަމ
ުދެމެދ ާޚީ ރާތ ާވް ސުހ ްއެއި ޑނޮގ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ަންނޮއ
ްނުލައ ްށައި ޑނޮގ ެއ ަމަންތޮއ ްއެތަދްއުމ ެގުހަވުދ ް ސަމަހ
.ެވެއެނާވްނާރުކުބާޚި ތްނި އ ުކަރަބްނެމ
ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
ްއަތު ރާ ބ ި އާކަތުތަ ޔްއި ލޫ އ ް ސަ މ
.295
.ެވެއެނާވްނާރުކ ްއަތްއަތްނަކ ި ވ ި ނަންނައ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ހ)
ި މ ،ްއަތުބާޚި ތްނި އ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ .1
ްށަމުވްއޭބ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ި އަގުބާބ
ި އަހެމްނެއ ޭހެޖްނާރުކ ްނުތޮގ ެގުމުނި ދްށޮކި ހަފުގަމ
.ްނުރުކ ްއަތްއަތްނަކ
ޯތި އަބޮކ ީ ކަކަތުނޫނާޤ ާވް ޟުރާޢަތ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .2
ްށަމުލި އަވުއ ަތަވުނ ްށަމުރުކުޙާލް ޞި އ ްއަތުނޫނާޤ ެއ ި އަލަބ
.ްނުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާރުކ
ި އަދަހ ްއަތުނޫނާޤ ޭހެޖްނާދަހ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .3
.ްނުރުކް ސާފ
ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ ، ި އާކަތްއަތްނަކ ެގުމުގްނި ހްނަކި ރެވ .4
ޭހެޖްނާރުކްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ، ި އާކަތްއަތްނަކ ެގުމުރުކްމި އާޤ
ި އަކަޓްށަމުގްނި ހ ްށަޅަގނަރ ްއަތްއަތްނަކ ް ސެވްނޫނެއ
.ްނުދެހ ްއަތުނޫނާޤ ޭހެޖްނާދަހ
ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ާވި އަފި ޅެހަށުހ ްށަނަތާހި މ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ (ށ)
ޭޅުގާކަތަލަ ސްއަމ ްނެހ ި ނެހެއ ި އާކަތުލި ބ ާވުން ޟުރާޢަތ
.ެވެއެނާވްނާދްނެގ ްށައި ރުކ ްނުހީ ލި ޖަމ ެއ ްއަތްތަކްއަ ސަމ
ު ބާޚި ތް ނި އ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ
.296
ްނުރަބްނެމ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
15 ީ ރައުރްބެފ 2009 ުބާޚި ތްނި އ ަމަތަރުފ ާވްއާބ ްށަމުވޮހ
.ެވެއެނާވްނާވްއާބ ްނީ ރުކ ެގުހަވުދ ަނަވ
ެގްނުތި ޔްއަރ ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ާކަތްމާޤަމ ެއ ްށޮކި އަވުހ ެގްމާޤަމ ެގްނުހީ މ ެއ ްނުރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ
ާރުކުބާޚި ތްނި އ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ުހަފްށަމުވުލާވަޙ
ްޗރާމ 2009 ާ ސްލަޖ ަމަތަރުފ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ަމަތަރުފ
.ެވެއެނާވްނާވްއާބ ްނީ ރުކ ެގުހަވުދ ަނަވ 1
ި އާކަތު މާޤަ މ ް ނެހ ި ނެހެއ
ް ނުތޮއި މެ ދ ްއަތ ާ ސ ަ ސްއަ އު މ
.297
، ި އަވަޔި ފ ްއަތްއަތްނަކ ާވި އަފި އަޅައަޑނަކ ްށަކަތޮގި ކަވ ި އަގުބާބ ި މ (ހ)
ްނެގެވަނި ގ ެމްނެއ ާތާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްށަތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ުރަހައ ެދ
، ި އަމްނި ނ ްށޮކްނަޔްއަޢ ަތަވުނ ްށޮކުބާޚި ތްނި އ ްނުހީ މ ްށަކަތްމާޤަމ
ި މ ްއަތާ ސަ ސްއައުމ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ި ދައ
ަތަވުނ ި އަދްއަފުއ ްށަތޮގ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
.ެވެއެނާވްނާމްނި ނ ްށޮކްމި އާޤ
ްށަކަތްމާޤަމ ި އަހެމްނެއ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ަތަވުނ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ްނެދްނެމ ި ނ ްށޮކްނަޔްއަޢ ަތަވުނ ްށޮކުބާޚި ތްނި އ ްނުހީ މ ްށަތޮގ
ާވި އަފްށޮކްނަޔްއަޢ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ި އަގްމާޤަމ ެގްނުހީ މ ެއ ްނުހީ މ ާވި އަފްށޮކުބާޚި ތްނި އ ަތަވުނ
.ެވެއެނޭބި ތި މެދ
143
ި މ ްއަތާ ސަ ސްއައުމ ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ނ)
ްށަތޮގާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގުބާބ ި މ ަތަވުނ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ
ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނެދްނެދްއެފުއ
ްއަތާ ސަ ސްއައުމ ަދަފެއ ާވި އަފްށޮކްމި އާޤ ަތަވުނ ާވި އަފާދްއަފުއ
.ެވެއެނާންނުހި މެދ
ީ ރާ ދި އ ް ނުލ ޫ ޞުއ ީ ޒަކު ރަ މާލ
ް ނު ގް ނި ހ ްއަތާރި އާ ދ
.298
، ި އަކަޓްށަމުގްނި ހ ްނުލޫ ޞުއ ީ ޒަކުރަމާލ ްއަތާރި އާދ ީ ރާދި އ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ުށަރ ި އާކަތްލ ި ސްނުއަކ ުޅޮތައ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ުބާޚި ތްނި އ ާވްއާބ ްށަމުރުކުބާޚި ތްނި އ ްއަތްލ ި ސްނުއަކ ީ ޓ ި ސ ި އާކަތްލ ި ސްނުއަކ
.ެވެއެނާވްނާމްނި ނ ި އަވްއާބ ްނީ ރުކ ެގުހަވުދ ަނަވ 1 ި އަލުޖ 2009
ް ނުތަ ގް ނަ މަ ޔި ކ ް ށަ އ ީ ސ ާ ސަ އު ނޫ ނާޤ
.299
ި އާންނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާންނުތާރަފ ާގްނި ހ ްނަކ ި ރެވ (ހ)
ުލްއި ޤަތް ސުމ ި އާންނުރާބ ެގުމުރުކްމި އާޤ ުފާ ޞްނި އ ުލުދަޢ
ި އާންނުހީ މ ި ބި ތ ި އަގުކަތްމާޤަމ ުލްއި ޤަތް ސުމ ި އާންނުކަތްނ ަ ޝި މޮކ
ެވުލާވަޙ ާކަތްމާޤަމ ެގުތަލުއަދ ި އާންނުކަތ ާ ސަ ސްއައުމ ެގުތަލުއަދ
ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނުތި ޔްއަރ ި އަހެމްނެއ ި އާންނުހީ މ ި ބި ތ
ި އަހެމްނެއ ާވި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ުކެއާމުށެފ ްނާރުކުލަމަޢ
.ެވެއެނާވްނާރުކުލަމަޢ ެވްނަމަޔި ކ ްށައަމަހ ި ރުފ ްށަކަތްއަތްނަކ
ާވި އަފްށޮކްނާޔަބ ި އަގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ީ ކަމުތެނ ި އަފި ދެހ ްއެނޫނާޤ
ްއެލަމަޢ ަދަފާރައ ްއެލުރުބ ްށަމަކްނަވ ި ނި މ ި އާކަތުޤްއަހ ީ ސާ ސައ
.ެވެނޫނ ްއެމަކޭނާވ ަދްއުހ
:ް ސެވަމަނ ްތޮއްނެހެއ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ާދްނުމަރުކުލަމަޢ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .1
ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މްނި އެރެތެގުކަތްއަތްނަކ ާވި އަގުކަތުނޫނާޤ
ުޙާލް ޞި އ ްއަތުނޫނާޤ ެއ ،ްށޮކަގަހާފ ްނަކްނަކ ާވް ޟުރާޢަތ
ެނާރުކުލަމަޢ ްނެދްނެވެލި އަވުއ ަތަވުނ ްނެދްނެވެރުކ
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ،ްއެތޮގ
ި އާކަތުނޫނާޤ ާވް ޟުރާޢަތ ާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްނުތޮގި މ
ްށައ ީ ސާ ސައްނޫނާޤ ި މ ،ްއެޓް ސި ލ ެގުކަތި އަބ ެގުކަތުނޫނާޤ
ްނަކި ރެވ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސީ ރި ތ ާތާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ
ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށޮކުރާޔްއަތ ްނުތާރަފާގްނި ހ
ެނާރުކުޙާލް ޞި އ ްއަތުނޫނާޤ ެއ ި ދައ .ެވެއެނާވ ްނާޅަހަށުހ
ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްއަތާލަޙުރަމ ެނާލި އަވުއ ަތަވުނ
ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ަހި ދަވުނ ާތާށަފްނާރުކުލަމަޢ
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ
145
ޭހެޖްނާދަހ ި އަކަޓްށަމުރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ .2
ްނާރުކުލަމަޢ ްށަކަތުނޫނާޤ ެއ ި އަދަހ ްއަތުނޫނާޤ
،ްއެތޮގ ެނާރުކުލަމަޢ ްނުތޮގޭޅުގާމަކްނަކެއ ްނެދްނަށަފ
ްނުތޮގި މ .ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ
ެގުކަތުނޫނާޤ ޭހެޖްނާދަހ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ާތާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ްއެޓް ސި ލ
ްނުތާރަފާގްނި ހ ްނަކި ރެވ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ް ސީ ރި ތ
ްނާޅަހަށުހ ްށަހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ްށޮކުރާޔްއަތ
ްނާރުކުލަމަޢ ާދަހ ްއަތުނޫނާޤ ެއ ި ދައ .ެވެއެނާވ
ްނާރުކުލަމަޢ ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ްއަތާލަހުރަމ ެނާށަފ
ްނުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގޭރެތ ެގުހަވުދ ަހި ދަވުނ ާތާށަފ
.ެވެއެނާވްނާރުކް ސާފ
ި އަ ގު މާޤަ މ ާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ
ް ސި ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ ި އާމު ރު ހި މެ ދ
ް ނުތޮއި މެ ދ
.300
ުބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ަމަތަރުފ ަންނޮއ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ްށޮކުބާޚި ތްނި އ ުކަހީ މ ްށަމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަވްއާބ
ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ްނެދްނާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ ުކަހީ މ ެއ
ި ރުހި އަގުމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ
.ެވެއެނާންނުހި މެދ ި އަގުމާޤަމ ެގާނޭއ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ަމަތަރުފ ަންނޮއ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ށ)
ްށޮކުބާޚި ތްނި އ ުކަހީ މ ްށަމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ި އަވްއާބ
ްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ ،ްނެދްނާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ ުކަހީ މ ެއ
ި ރުހ ި އަގުމާޤަމ ެގުމަކާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ުރި އާށަފ ްނާރުކުލަމަޢ
ް ސި ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ާވި އަފްށޮކްނަޔްއަޢ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުރާޔި ތުޚި އ ެގުމުއަނެގުލަދަބ ްށަހީ ލި ޖަމ ެއ ި ދައ .ެވެއެނާންނޮއި މެދ
.ެވެއެވްނެގި ބި ލ ްށައާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
ުހަފްށަބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ަމަތަރުފ ަންނޮއ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ނ)
ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އަގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުރީ ޒަވ ާރުކްނަޔްއަޢ
.ެވެއެނާވުނ ްއެނެގ ި ނެމި ހ ްނުރަބްނެމ
ު ބާޚި ތް ނި އ ީ ސާ ޔި ރ
.301
ުބާޚި ތްނި އ ީ ސާޔި ރ ަމަތަރުފ ާވްއާބ ްނުށަދ ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ (ހ)
ި އަވްއާބ ްނީ ރުކ ެގުހަވުދ ަނަވ 10 ރަބޯޓްކޮއ 2008
.ެވެއެނާވްނާމްނި ނ
ޭވެރުކުބާޚި ތްނި އ ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގ (ހ) ެގާދްއާމ ި މ (ށ)
ެގާނޭއ ުހަވުދ ަނަވ11 ރަބްމެވޮނ 2008 ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ
.ެވެއެނާވްނާވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެއ ްށޮކި އަވުހ ެގްމާޤަމ
³ " * ' * "
147
1 ުލަ ވު ދަ ޖ
ި އަ ވު ހ ެގު މާޤަ މ ި ކެއި ކެއ
ި އަ ވު ހ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ .1
، ި އާށަމުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމްރުޙ ްށަނީ ދްމާލް ސި އ .......... (ްނަނ ެގާހީ މ) .......... ްނެރުހައ”
، ި އާށަމުރުކ ި ރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ި އާށަމުވި ރެތް ޞާލްޚި އ ްށަމުއަޤ ި ހެވި ދ
ި ރެތްތާނާމައ ި އާމަކ ި ރެވުދެތ ،ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ްނީ ތަމެގުތޮގާވްތޮގްއެއ
“.ެވެމަރުކި އަވުހ ީ ދްނަގ ﷲްތާމ ްށަމުރުހި މެދ ީ ތަމްނުރުކާދައ ،ުކެއާމަކ
ި އަ ވު ހ ެގު ބި އަ ނ ެގާ ޔްއި ރޫ ހް މު ޖްލ ު ސީ އަރ .2
، ި އާށަމުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމްރުޙ ްށަނީ ދްމާލް ސި އ .......... (ްނަނ ެގާހީ މ) .......... ްނެރުހައ”
ި ހެވި ދ ، ި އާށަމުރުކ ި ރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ި އާށަމުވި ރެތް ޞާލްޚި އ ްށަމުއަޤ
ި ރެތްތާނާމައ ި އާމަކ ި ރެވުދެތ ،ްއަތުބި ޖާވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ެގުބި އަނ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ
“.ެވެމަރުކި އަވުހ ީ ދްނަގ ﷲްތާމ ްށަމުރުހި މެދ ީ ތަމްނުރުކާދައ ،ުކެއާމަކ
148
ި އަ ވު ހ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނު ރީ ޒަ ވ .3
، ި އާށަމުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމްރުޙ ްށަނީ ދްމާލް ސި އ .......... (ްނަނ ެގާހީ މ) .......... ްނެރުހައ”
ި ހެވި ދ ، ި އާށަމުރުކ ި ރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ، ި އާށަމުވ ި ރެތް ޞާލްޚި އ ްށަމުއަޤ
ެގްއެރީ ޒަވ ި އާކަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތުބި ޖާވ ާރުކުލާވަޙ ާންނެރުހައ ާޔްއި ރޫހްމުޖްލު ސީ އަރ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ
ީ ތަމްނުރުކާދައ ،ުކެއާމަކ ި ރެތްތާނާމައ ި އާމަކ ި ރެވުދެތ ،ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތުބި ޖާވ ެގުބި އަނަރާޑްނަބ /
“.ެވެމަރުކި އަވުހ ީ ދްނަގ ﷲްތާމ ްށަމުރުހި މެދ
ި އަ ވު ހ ެގް ނު ރަ ބް ނެމ ެގު ހީ ލި ޖަ މ ެގް ނުތި ޔްއަރ .4
، ި އާށަމުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމްރުޙ ްށަނީ ދްމާލް ސި އ .......... (ްނަނ ެގާހީ މ) .......... ްނެރުހައ”
ްށަމުއަޤ ި ހެވި ދ ، ި އާށަމުޓްއެހެމެދ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުތި ޔްއަރ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ި އާކަތުބި ޖާވ ޭހެޖްނާރުކާދައ ްނެރުހައ ްނުތޮގ ެގްއެރަބްނެމ ެގުހީ ލި ޖަމ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އާށަމުވި ރެތް ޞާލްޚި އ
،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ،ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
“.ެވެމަރުކި އަވުހ ީ ދްނަގ ﷲްތާމ ްށަމުރުހި މެދ ީ ތަމްނުރުކާދައ ،ުކެއާމަކ ި ރެތްތާނާމައ ި އާމަކ ި ރެވުދެތ
ި އަ ވު ހ ެގް ނު ރާ ޔި ޑނަ ފ ި އާރާ ޔި ޑނަ ފަ މަތްއުއ .5
، ި އާށަމުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމްރުޙ ްށަނީ ދްމާލް ސި އ .......... (ްނަނ ެގާހީ މ) .......... ްނެރުހައ”
ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުތި ޔްއަރ ، ި އަޓްއަހަމަދ ުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ ި އާކަތުބި ޖާވ ެގްއެރާޔި ޑނަފ / ެގުރާޔި ޑނަފަމަތްއުއ ، ި އާށަމުރުކ ި ރެތާކްއަރ
،ުކެއާމަކ ި ރެތްތާނާމައ ި އާމަކ ި ރެވުދެތ ،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ
“.ެވެމަރުކި އަވުހ ީ ދްނަގ ﷲްތާމ ްށަމުރުހި މެދ ީ ތަމްނުރުކާދައ
149
ި އަ ވު ހ ެގުކަތް މާޤަ މ ުލްއި ޤަތ ް ސު މ ، ި އާ ން ނު ރަ ބް ނެމ ެގުކަތް ނ ަ ޝި މޮކ ުލްއި ޤަތ ް ސު މ .6
، ި އާށަމުތި ހ ްށޮކ ި ރެތްތަމްރުޙ ްށަނީ ދްމާލް ސި އ .......... (ްނަނ ެގާހީ މ) .......... ްނެރުހައ”
، ި އާށަމުވި ރެތް ޞާލްޚި އ ްށަމުއަޤ ި ހެވި ދ ، ި އާށަމުވ ި ރެތާކްއަރްށައ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ
/ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްނ ަ ޝްކެލި އ / ެގްލަރެނެޖ ރަޓުއި ކ ި ސޮރްޕ / ެގްލަރެނެޖ ރަޓި ޑޮއ
ްލި ވ ި ސ /ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސްޓި އަރ ްނަމުއި ހ / ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ ްލ ަ ޝީ ޑުޖ
ި އާކަތުބި ޖާވ ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ްނ ަ ޝްޕަރޮކ- ި ޓްނެއ / ެގުމަކުރަބްނެމ ެގުނ ަ ޝި މޮކ ް ސި ވރަ ސ
،ްނީ ތަމެގުތޮގ ާވި އަގުނޫނާޤ ި އާއ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ެގާޔްއި ރޫހްމުޖ ެގޭޖްއާރި ހެވި ދ ްއަތުތަޔްއި ލޫއް ސަމ
“.ެވެމަރުކި އަވުހ ީ ދްނަގ ﷲްތާމ ްށަމުރުހި މެދ ީ ތަމްނުރުކާދައ ،ުކެއާމަކ ި ރެތްތާނާމައ ި އާމަކ ި ރެވުދެތ
2 ުލަ ވު ދަ ޖ
ްއަތާރި އާ ދ ީ ރާ ދި އ
(ްނުތޮގޭނެމި ހ ެލާމުޅުހ ި އާޔްއި ގނި ލި ވ) ެލާމ
އހ ި ރުބުރުތުއ ީ ތަމްނުދަލި ތ
ދހ ި ރުބުނުކެދ ީ ތަމްނުދަލި ތ
ށ ި ރުބުރުތުއ ުލުޑަމްނުދަލި މ
ނ ި ރުބުނުކެދ ުލުޑަމްނުދަލި މ
ރ ި ރުބުރުތުއ ުލުޑަމް ސޮޅާމ
ބ ި ރުބުނުކެދ ުލުޑަމް ސޮޅާމ
ޅ ުޅޮޕްއި ދާފ
ކ ުޅޮތައެލާމ
އއ ި ރުބުރުތުއ ުޅޮތައި ރައ
150
ދއ ި ރުބުނުކެދ ުޅޮތައި ރައ
ވ ުޅޮތައެދި ލެފ
މ ުޅޮތަކަލުމ
ފ ި ރުބުރުތުއ ުޅޮތައެދްނަލ ި ނ
ދ ި ރުބުނުކެދ ުޅޮތައެދްނަލ ި ނ
ތ ުލުޑަމުޅޮކ
ލ ި ތަމްނުދްއަހ
އގ ި ރުބުރުތުއ ުޅޮތައުދަވުހ
ދގ ި ރުބުނުކެދ ުޅޮތައުދަވުހ
ޏ ްއަލުމްއަވުފ
ސ ުޅޮތައުޑްއައ
3 ުލަ ވު ދަ ޖ
ަ ދި ދ ީ މުއަ ޤ
ަ ދި ދ ީ މުއަ ޤ
151
ްތޮގ ާވް ނެގި ވެ ލުކެއ ަ ދި ދ ީ މުއަ ޤ
ަދި ދ ީ މުއަޤ ްނި އަދަފ ާވި އަގާދްއާމ ަނަވ 12 ެގ ީ ސާ ސައުނޫނާޤ ި މ
ުދުހ ަންނުހ ި އަގުދެމ ެގްއެއަކައުގި ދ ެގި އަލުކި ހެފ ީ ނަވްނެގި ވެލުކެއ
ެގި އަލުކްތަރ ަންނުހ ްނުރޭބ ެގި އަކައ ުގި ދ ި ހެފ ި މ ި އާކައި ޅަފުދނަހ
.ެވެށަޗްއަމ ެގްއެރަޑޯބ
ްއަތް ނި މ
ެގި އަލުކްތަރ .ެވެއ 2/3 ެގުނި މުގި ދ ެގޭއ ީ ކަނި މާޅުފ ެގި އަދި ދ ީ މުއަޤ
ެގީ ޅަފުދނަހ .ެވެއ 1/4 ެގުނި މާޅުފ ެގި އަދި ދ ީ ކަނި މާޅުފ ެގުރަޑޯބ
.ެވެއ 1/3 ެގުނި މާޅުފ ެގި އަބި ހެފ ީ ކައް ސައި ޑޭރ ެގުތާރަފުރޭބ ި އާއެރެތެއ
ްށަޅޮކްއެނައ ްނުޅޮކްއެއ ްށަގި ދ ި އަގުދެމ ެގި އަބި ހެފ ީ ނާންނުހ ި ޅަފުދނަހ
ްނި އާތުކުނ ާވ ްނ 9/16 ްނުކަޅޮކްއެއ ެގުގނޮރ ެއ ި އަމަދްއެގނޮރ
ްނި އާތުކުނ ާވ ްނ 5/8 ެގުގނޮރ ްނުޅޮކެއަމަހ ި އަޅައ ްއެއި ޅަފުރުބ
ީ ނާންނުހ ުރި އޭޅުގ ި ޅަފުރުބެދ ި މ .ެވެއަފި އަހަރުކ ްނެގި އަޅައ ްއެއި ޅަފުރުބ
ީ ނާވްނާންނުހ ި އަފި ވެރުކުރަހ ަދި ދ .ެވެއަގި އަފ ި ސ ެގްއެއި ޅަފުދނަހ
.ެވެށަތާރަފ ީ ވާއި ޑނަދަދި ދ ި ރި އަކުރޭބ ެގީ ޅަފުދނަހ
ްއަތަލުކ
ްޑޯކރަލަކ ީ ޓްލަރި މްޑެއ ް ޝި ޓި ރްބ ަމަނި ތޮފ ާހަފަދި ދ ުނޯލި އަނ -ަލުކި ހެފ
T_817_A ުރަބްނަނ ަމަންއެޗްއޮފ ްނެހެއ .ެވެއ T 1143 ުރަބްނަނ
.ެވެއ
ްޑޯކރަލަކ ީ ޓްލަރި މްޑެއ ް ޝި ޓި ރްބ ،ަމަނި ތޮފ ާހަފަދި ދ ުނޯލި އަނ -ަލުކްތަރ
T_818_A ުރަބްނަނ ަމަންއެޗްއޮފ ްނެހެއ .ެވެއ T 1144 ުރަބްނަނ
.ެވެއ
ްޑޯކރަލަކ ީ ޓްލަރި މްޑެއ ް ޝި ޓި ރްބ ،ަމަނި ތޮފ ާހަފަދި ދ ުނޯލި އަނ -ަލުކުދުހ
T_819_A ުރަބްނަނ ަމަންއެޗްއޮފ ްނެހެއ .ެވެއ T 1145 ުރަބްނަނ
.ެވެއ
152

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->