You are on page 1of 29

Ngµy 18/10/2012 Ngµy 25/10/2012

so¹n: gi¶ng:

TiÕt 31 Kh¸i qu¸t v¨n häc viÖt nam tõ thÕ kØ x ®Õn hÕt thÕ kØ xx

I - Môc tiªu d¹y häc 1. KiÕn thøc

- V¨n häc trung ®¹i bao gåm hÇu nh mäi v¨n b¶n ng«n tõ, tõ v¨n b¶n nghÞ luËn chÝnh trÞ, x· héi, sö häc, triÕt häc, v¨n hµnh chÝnh nh chiÕu, biÓu, c¸o…cho ®Õn v¨n nghÖ thuËt nh th¬, phó, truyÖn, kÝ…do tÇng líp tri thøc s¸ng t¸c. - C¸c thµnh phÇn, c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn, ®Æc ®iÓm vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n häc trung ®¹i. 2. KÜ n¨ng NhËn diÖn mét giai ®o¹n v¨n häc; c¶m nhËn t¸c phÈm thuéc giai ®o¹n v¨n häc trung ®¹i. 3. Th¸i ®é - Båi dìng lßng yªu mÕn, gi÷ g×n vµ ph¸t huy di s¶n VH d©n téc
II - PH¦¥NG TIÖN d¹y häc

- SGK.SGV, tài liệu híng dÉn thùc hiÖn chuÈn kiÐn thøc, kÜ n¨ng Ng÷ v¨n 10.
III – ph¬ng ph¸p d¹y häc

- Nªu vÊn ®Ò, trao ®æi th¶o luËn, tr¶ lêi c©u hái, nghiªn cøu…
IV - TiÕn tr×nh d¹y häc

1. æn ®Þnh: 1’ 2. KiÓm tra bµi cò ( KiÓm tra vë so¹n bµi ): 4’ 3. Bµi míi * Giới thiệu bài mới: (1). Năm 938 Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng mở ra kỉ nguyên mới cho dân tộc. Từ đây đất nước Đại Việt bắt tay xây dựng chế độ phong kiến độc lập tự chủ. Văn học bằng chữ viết bắt đầu hình thành từ đó. Bên cạnh dòng văn học dân gian, văn học viết phát triển qua các triều đại: Lý, Trần, Lê với thành tựu của nó đã đóng góp vào văn học trung đại Việt Nam cho đến hết thế kỉ XIX. Để thấy rõ diện mạo của nền văn học ấy, chúng ta đọc - hiểu bài "Khái

quát văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX". Ho¹t ®éng cña GV HS Néi dung cÇn ®¹t Thê i gia n 10’

* T×m hiÓu chung ? Em biÕt g× vÒ lÞch - Thêi ®¹i vµ lÞch sö: sö, x· héi níc ta giai + §©y lµ mét thêi k× dµi, b¾t ®Çu tõ ®o¹n tõ ®Çu thÕ kØ Xkhi quèc gia phong kiÕn VN ®îc thiÕt > hÕt XIX? lËp ®Õn lóc suy vong. T tëng chñ ®¹o - HS: trao ®æi-> tr¶ cña thêi ®¹i nµy chÞu ¶nh hëng cña lêi PhËt gi¸o vµ Nho gi¸o. - GV: bæ sung, kh¶ng + Thêi ®¹i nµy g¾n liÒn víi cuéc ®Þnh. chiÕn tranh chèng ngo¹i x©m gi÷ níc vÜ ®¹i nhng cµng vÒ sau, chiÕn tranh chñ yÕu lµ sù s¸t ph¹t, t¬ng tµn lÉn nhau cña c¸c tËp ®oµn pk, gi÷a giai cÊp thèng trÞ víi nh©n d©n. - Kh¸i niÖm: ? Nªn gäi tªn giai ®o¹n v¨n häc nµy nh thÕ nµo? C¨n cø vµo ®©u ®Ó gäi nh vËy? + Do nÒn vh nµy chñ yÕu chÞu ¶nh hëng t tëng cña giai cÊp pk nªn cßn cã tªn gäi lµ v¨n häc phong kiÕn. + NÒn vh nµy chñ yÕu do c¸c trÝ thøc phong kiÕn, c¸c nhµ khoa b¶ng s¸ng t¸c nªn cßn cã tªn gäi lµ v¨n häc b¸c häc.

+ C¨n cø vµo thêi k× lÞch sö ( tõ thÕ 10’ kØ X -> hÕt XIX) -> gäi lµ V¨n häc trung ®¹i. ? Vh giai ®o¹n nµy gåm I. C¸c thµnh phÇn cña v¨n häc tõ mÊy bé phËn hîp thÕ kØ X ®Õn hÕt thÕ kØ XIX thµnh?( 2 thµnh phÇn) 1. V¨n häc ch÷ H¸n ? Em cã nhËn xÐt g× - XuÊt hiÖn sím, tån t¹i vµ h×nh thµnh vÒ thµnh phÇn vh b»ng trong suèt qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ch÷ H¸n ë giai ®o¹n ph¸t triÓn cña v¨n häc trung ®¹i bao nµy? gåm c¶ th¬ vµ v¨n xu«i. Ch÷ H¸n lµ v¨n tù cña

tiÓu GV: Em cã nhËn xÐt g× thuyÕt ch¬ng håi. cæ cña ngêi ViÖt.Néi dung th¶o luËn: +Hoµn c¶nh lÞch sö + V¨n häc: sù kiÖn v¨n II. v¨n tÕ. hÞch. h¸t nãi lµ thÓ lo¹i v¨n häc d©n téc. C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña VH tõ thÕ kØ X ®Õn hÕt thÕ kØ XIX . th¬ ®êng vÒ thÓ lo¹i v¨n häc ch÷ luËt… tiÕp thu tõ v¨n häc Trung Quèc -> cã nhiÒu thµnh tùu lín. ra. GV: Mèi quan hÖ cña 2 thµnh phÇn VH nµy? HS -> GV cho líp ho¹t ®éng nhãm. HÞch tíng sÜ. Thîng . mçi nhãm th¶o luËn vÒ 2 giai ®o¹n v¨n häc.ThÓ lo¹i: Gåm chiÕu. Nam quèc s¬n hµ.ngêi H¸n. Chia líp thµnh 4 nhãm. H¸n? 2. GV: Em h·y kÓ tªn mét sè t¸c phÈm v¨n häc ch÷ H¸n mµ em biÕt? HS : B×nh ng« ®¹i c¸o. . truyÖn truyÒn k×. dùa vµo ch÷ H¸n mµ ®Æt . kÝ sù. tån t¹i vµ ph¸t triÓn Ch÷ N«m lµ ch÷ viÕt ®Õn hÕt thêi k× v¨n häc trung ®¹i. V¨n häc ch÷ N«m HS tr¶ lêi -> . truyÖn GV: Sù ra ®êi cña v¨n häc viÕt b»ng ch÷ th¬. biÓu. phó.ThÓ lo¹i: + Phó. + Ng©m khóc. th¬ ®êng 15’ luËt tiÕp thu tõ v¨n häc Trung Quèc.Ra ®êi muén h¬n v¨n häc ch÷ H¸n ( cuèi thÕ kØ XIII ). N«m? ThÓ lo¹i? -> Cã thµnh tùu ë tÊt c¶ c¸c thÓ lo¹i HS -> => Hai bé phËn v¨n häc nµy bæ sung cho nhau trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña v¨n häc d©n téc. kinh kÝ sù… c¸o.

ChÕ ®é PK sau khi ®¹t ®Ønh cao cùc thÞnh ( nöa cuèi thÕ kØ XV ) cã . t¸c gi¶.Cuéc kh¸ng chiÕn chèng Minh giµnh th¾ng lîi. lËp nhiÒu k× tÝch trong c¸c bµy néi dung th¶o luËn cuéc kh¸ng chiÕn chèng x©m lîc.ChÕ ®é PK ®ang ë thêi k× ph¸t nhËn xÐt. .Thêi gian: 5 phót. HÞch tíng sÜ v¨n.Hai lần thắng quân tống. a. Phó s«ng B¹ch §»ng… .Dân tộc dành độc lập từ phong kiến xâm lược Trung Quốc (chiến thắng Bạch Đằng 938) .x· héi . + VH ch÷ N«m ®Æt nh÷ng c¬ së ®Çu tiªn. . Phß gi¸ vÒ kinh. nước Đại Việt phát triển tới đỉnh cao của chế độ phong kiến Việt Nam. VÒ v¨n häc H¸n vµ ch÷ N«m . . Xung a. 2. néi dung. cña nhãm m×nh trªn giÊy A0.Hai mươi năm chiến đấu và chiến thắng quân Minh . Giai ®o¹n tõ TK XV ®Õn hÕt TK XVII .Sau chiến thắng quân Minh. c¸c nhãm kh¸c .Néi dung: chñ nghÜa yªu níc víi ©m hëng hµo hïng ( hµo khÝ §«ng A ) VD: Nam quèc s¬n hµ. Bước sang thế kỷ XVI và đến hết thế kỷ XVII xã hội phong kiến Việt Nam trượt dần trên một cái dốc không có gì cứu vãn nổi. GV nhËn xÐt triÓn.V¨n häc viÕt chÝnh thøc ra ®êi: ch÷ b. XIV .NghÖ thuËt: + VH ch÷ H¸n víi nh÷ng thÓ lo¹i tiÕp thu tõ TQ cã nh÷ng thµnh tùu lín. . t¸c phÈm 1.häc.x· héi . Hoµn c¶nh lÞch sö . vµ chèt l¹i kiÕn thøc c¬ b¶n. nghÖ thuËt. Hoµn c¶nh lÞch sö .C¸ch thøc tr×nh bµy: .Giai ®o¹n tõ TK X ®Õn hÕt TK tiªu biÓu. Tá lßng.Ba lần chiến thắng quân nguyên mông.DT ta võa giµnh ®îc quyÒn ®éc lËp c¸c nhãm lÇn lît tr×nh tù chñ.

Néi dung: tõ néi dung yªu níc mang ©m hëng ngîi ca sang néi dung ph¶n ¸nh.V¨n chÝnh luËn: Qu©n trung tõ mÖnh tËp. v¨n xu«i tù sù.đột của các tập đoàn phong kiến dẫn đến nội chiến Lê Mạc và Trịnh nh÷ng biÓu hiÖn khñng ho¶ng Nguyễn kéo dài gần một thế kỷ. TruyÒn k× m¹n lôc ( NguyÔn D÷ ). VÒ v¨n häc . §¹i c¸o b×nh Ng«. Thiªn Nam ng÷ lôc ( NguyÔn Tr·i ). . ( thÕ kØ XVI ) dÉn ®Õn néi chiÕn vµ ®Êt nuíc bÞ chia c¾t. b. ®Æc biÖt lµ thµnh tùu cña v¨n chÝnh luËn. + VH ch÷ N«m ViÖt ho¸ thÓ lo¹i tiÕp thu tõ TQ (th¬ N«m §êng luËt).Yªu níc: Qu©n trung tõ mÖnh tËp.NghÖ thuËt: + VH ch÷ H¸n ph¸t triÓn víi nhiÒu thµnh tùu phong phó. => Hai thµnh phÇn ch÷ H¸n vµ ch÷ N«m song song ph¸t triÓn vµ bæ sung cho nhau t¹o thµnh nÒn v¨n häc thèng nhÊt vµ phong phó. §¹i c¸o b×nh Ng« (NguyÔn Tr·i ) . phª ph¸n hiÖn thùc XHPK. . . S¸ng t¹o nh÷ng thÓ lo¹i VH d©n téc.Phª ph¸n: TruyÒn k× m¹n lôc (NguyÔn D÷ ).V¨n xu«i tù sù: Th¸nh T«ng di th¶o ( Lª Th¸nh T«ng ). . .

4. Ngµy so¹n: 18/10/2012 Ngµy gi¶ng: 25/10/2012 TiÕt 32 Kh¸i qu¸t v¨n häc viÖt nam tõ thÕ kØ x ®Õn hÕt thÕ kØ xx ( TiÕp) I .GV tæng kÕt bµi b»ng s¬ ®å.C¸c thµnh phÇn. c¸o…cho ®Õn v¨n nghÖ thuËt nh th¬. v¨n hµnh chÝnh nh chiÕu. c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña VHT§ .N¾m ®îc c¸c thµnh phÇn cña v¨n häc trung ®¹i VN . Híng dÉn häc bµi: 2’ . . phó. triÕt häc. kÝ…do tÇng líp tri thøc s¸ng t¸c. ®Æc ®iÓm vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n häc trung ®¹i. truyÖn. LuyÖn tËp. cñng cè: 2’ . . sö häc. KiÕn thøc . so¹n tiÕp tiÕt 2 cña bµi.Chó ý: + Hai giai ®o¹n ®Çu: c¶m høng chñ ®¹o lµ c¶m høng yªu níc. 5. c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn.Môc tiªu d¹y häc 1. biÓu. ThÓ lo¹i chñ yÕu tiÕp thu tõ TQ.V¨n häc trung ®¹i bao gåm hÇu nh mäi v¨n b¶n ng«n tõ. tõ v¨n b¶n nghÞ luËn chÝnh trÞ. x· héi.Häc bµi. . .Hoµn c¶nh lÞch sö vµ ®Æc ®iÓm v¨n häc cña c¸c giai ®o¹n.VÏ s¬ ®å c¸c thµnh phÇn.

SGV.Båi dìng lßng yªu mÕn. 3. Th¸i ®é . Các thành phần của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX GV cho lớp hoạt động nhóm.TiÕn tr×nh d¹y häc 1.Thời gian: 5 phút.Cách thức trình bày: các nhóm lần lượt trình bày nội dung thảo II. nghệ thuật. Chia lớp thành 4 nhóm.Giai đoạn từ TK X đến hết TK XIV 2. . tr¶ lêi c©u hái. tác phẩm tiêu biểu. III – ph¬ng ph¸p d¹y häc . trao ®æi th¶o luËn. KiÓm tra bµi cò ( KiÓm tra vë so¹n bµi )(5’) 3. Giai đoạn từ TK XV đến hết TK XVII .PH¦¥NG TIÖN d¹y häc . .2.HS Néi dung cÇn ®¹t Thê i gia n I.Nội dung thảo luận: +Hoàn cảnh lịch sử + Văn học: nội dung. tác giả. Các giai đoạn phát triển của VH từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX 1. æn ®Þnh : 1’ Ngµy thùc Ti Líp TSH hiÖn Õt S V¾ng. .LÝ do 2.Nªu vÊn ®Ò. mỗi nhóm thảo luận về 2 giai đoạn văn học. nghiªn cøu… IV . tài liệu híng dÉn thùc hiÖn chuÈn kiÐn thøc. KÜ n¨ng NhËn diÖn mét giai ®o¹n v¨n häc. kÜ n¨ng Ng÷ v¨n 10. gi÷ g×n vµ ph¸t huy di s¶n VH d©n téc II .SGK. c¶m nhËn t¸c phÈm thuéc giai ®o¹n v¨n häc trung ®¹i. Bµi míi Ho¹t ®éng cña GV .

Hoàn cảnh lịch sử . Cao Bá Quát… . thơ Nôm .Nguyễn. + VH chữ Nôm và những thể loại VH dân tộc được khẳng định và đạt tới đỉnh cao như truyện thơ. Nguyễn Công Trứ.Nội chiến phong kiến tiếp tục gay gắt. Hồ Xuân Hương. nhà Nguyễn khôi phục Vương triều phong kiến chuyên chế. 3.3 . Đất nước trước hiểm hoạ xâm lăng của thực dân Pháp. quyền hạnh phúc và đấu tranh giải phóng con người. (Truyện Kiều) Đây là giai đoạn phát triển rực rỡ nhất của văn học trung đại vơi các tên tuổi: Đoàn Thị Điểm. Bà Huyện Thanh Quan. Nguyễn Du.luận của nhóm mình trên giấy A0. Về văn học Phát triển toàn diện cả về thơ chữ Hán và chữ Nôm cả văn vần. . 10’ .xã hội Đất nước có nhiều biến động lớn bởi nội chiến phong kiến -> Nguyễn Huệ thống nhất đất nước lập nên triều đại Tây Sơn -> Triều Tây Sơn suy yếu -> triều Nguyễn khôi phục chế độ PK chuyên chế. ý thức cá nhân phát triển.Nghệ thuật: VH phát triển mạnh cả về văn xuôi và văn vần.Nội dung: Sự xuất hiện của trào lưu nhân đạo chủ nghĩa: văn học thể hiện tiếng nói đòi quyền sống. ngâm khúc. b. đặc biệt. GV nhận xét và chốt lại kiến thức cơ bản.Thanh để thống nhất đất nước. -> Tây Sơn thất bại.Phong trào nông dân khởi nghĩa sôi sục đỉnh cao là khởi nghĩa nông dân Tây Sơn diệt Trịnh. đất nước nằm trong hiểm hoạ xâm lăng của thực dân Pháp. văn xuôi.Giai đoạn từ TK XVIII đến nửa đầu 10’ TK XIX a. cả VH chữ Hán và VH chữ Nôm. văn học chữ Nôm được khẳng định và đạt tới đỉnh cao. Xiêm . các nhóm khác nhận xét. Nhóm 1.

kí sự… 4. (Nguyễn Đình Chiểu với “Văn Tế nghĩa Sĩ Cần Giuộc”.xã hội Nhóm 2. cảm hứng bi tráng (ghi lại một thời khổ nhục nhưng vĩ đại.Nghệ thuật: + Xuất hiện VH chữ quốc ngữ nhưng chủ yếu vẫn là VH chữ Hán và chữ Nôm. Tuy nhiên đã có những đổi mới theo hướng HĐH. Văn thơ chữ Hán.Văn hoá phương Tây bắt đầu có ảnh hưởng tới đời sống xã hội.Đường luật.xã hội? Về văn học? . . truyện truyền kì.XHVN chuyển dần từ XHPK sang XH thực dân nửa PK. Về văn học . GV: Chủ nghĩa yêu nước của văn học trung đại có đặc điểm gì? HS trả lời -> “ Sông núi nước Nam vua Nam ở” . Giai đoạn nửa cuối TK XIX a.8-1858 -> đất nước rơi vào tay giặc. Tú Xương. Hoàn cảnh lịch sử . Nguyễn Quang Bích. Những đặc điểm lớn về nội dung của + Tác phẩm viết bằng chữ Quốc ngữ của văn học từ thế kỉ X đến hết XIX Trương Vĩnh Kí đem đến những đổi mới 1. . thất bại nhưng hiên ngang). + Văn xuôi tự sự chữ Hán cũng đạt được nhiều thành tựu nghệ thuật lớn: tiểu thuyết chương hồi. Tú Xương… .4 Hoàn cảnh lịch sử .trào phúng của hai nhà thơ lớn: Nguyễn Khuyến và Tú Xương. .Ngọn cờ đầu của thơ ca yêu nước. . 15’ . Nguyễn Khuyến. Nguyễn Khuyến.Chủ đề yêu nước chống xâm lăng. + Chủ yếu vẫn theo thể loại và thi pháp truyền thống. chữ Nôm của Nguyễn Đình Chiểu.Thơ văn trữ tình.Thực dân Pháp xâm lược VN 31.Nội dung: VH yêu nước mang âm hưởng bi tráng Nguyễn Đình Chiểu. Chủ nghĩa yêu nước bước đầu theo hướng hiện đại hoá.CN yêu nước gắn liền với tư tưởng trung quân ái quốc và gắn liền với truyền thống yêu nước của dân tộc VN. Nguyễn Trường Tộ. b. . III.

tinh thần quyết GV: Về nội dung. tự cường.Biểu hiện yêu nước rất phong phú. ca ngợi những người vì nước.( Sông núi nước Nam – LTK ) “ Sống thờ vua. tinh thần quyết chiến quyết thắng với kẻ thù nếu nhất định xâm phạm quyền làm chủ ấy -> Bản tuyên ngôn độc lập lần thứ nhất. * Trong Đại cáo bình Ngô. phẩm mà em đã được học? + Tình yêu thiên nhiên. tự hào dân tộc của lòng yêu nước? + Lòng căm thù giặc. quyền bất khả xâm phạm lãnh thổ. lòng yêu nước được biểu hiện ở các khía cạnh chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược. nội dung yêu nước thể hiện trên các phương diện: + Khẳng định và tự hào về truyền thống yêu nước. ý thức giữ gìn và chấn hưng nền văn hoá dân tộc. HS trả lời: VD: * Trong Sông núi nước Nam: là lời tuyên bố đanh thép đầy tự hào về quyền làm chủ đất nước. thác cũng thờ vua (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc– NĐC) . truyền thống nhân nghĩa của dân tộc Việt Nam: “ Như nước Đại Việt ta từ trước cũng có” + Lòng căm thù giặc sâu sắc ko đội trời chung: “ Ngẫm thù lớn há… cùng sống” + Ca ngợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn: “ Nhân dân 4 cõi một nhà…Tướng sĩ một lòng… hoà nước sông…” . đất nước. đa dạng: GV Em có nhận xét gì về biểu hiện + Ý thức độc lập tự chủ. nào? HS trả lời -> + Tự hào trước chiến công thời đại. trước truyền thống lịch sử. GV: Em hãy lấy một vài ví dụ về nội dung yêu nước qua các tác vì dân. + Biết ơn.

Häc bµi. “ Dâu già lá rụng tằm vừa chín Lúa sớm bông thơm cua béo ghê Nghe nói ở nhà nghèo vẫn tốt Dầu vui đất khách chẳng bằng về” + Cảm hứng âm điệu rất phong phú: khi hào hùng. Các thể loại văn học dân tộc và văn học chữ Nôm phát triển vượt bậc và có những thành tựu lớn. Cuộc sống sung sướng nơi đất khách quê người ko làm nhà thơ quên đi hình ảnh quê hương mà ngược lại. so¹n tiÕp tiÕt 3 cña bµi. khi thiết tha… => Là nội dung. 5. + Hai giai đoạn sau: cảm hứng nhân văn là chủ đạo. . lúa trổ bông sớm thoảng hương thơm. Hướng dẫn học bài : 2’ . lúc bi tráng. chính cuộc sống nơi phồn hoa càng làm nhà thơ thương nhớ nơi quê nhà nghèo khó. . Thể loại chủ yếu tiếp thu từ TQ. . cua đang lúc béo…gợi nỗi nhớ tha thiết nhất.+ Niềm tin tưởng vững chắc vào nền độc lập dân tộc “ Muôn thủa nền …sạch làu” * Trong Hứng trở về – Nguyễn Trung Ngạn là những hình ảnh quen thuộc về quê hương như cây dâu già lá rụng.Đặc điểm nội dung yêu nước trong văn học trung đại.Nội dung yêu nước trong văn học trung đại. Luyện tập.Chú ý: + Hai giai đoạn đầu: cảm hứng chủ đạo là cảm hứng yêu nước. * Các tác phẩm khác: SGK 4. cảm hứng lớn xuyên suốt quá trình tồn tại và phát triển của VHTĐ. .Hoàn cảnh lịch sử và đặc điểm văn học của các giai đoạn. củng cố : 3’ . nong tằm vừa chín.

Ngµy so¹n: 18/10/2012 Ngµy gi¶ng: 25/10/2012 TiÕt 33 Kh¸i qu¸t v¨n häc viÖt nam tõ thÕ kØ x ®Õn hÕt thÕ kØ xx ( TiÕp) .

CN yªu níc g¾n liÒn víi t tëng trung qu©n ¸i quèc vµ g¾n liÒn víi truyÒn thèng yªu níc cña d©n téc VN. biÓu.SGK. ®a d¹ng: . tài liệu híng dÉn thùc hiÖn chuÈn kiÐn thøc.BiÓu hiÖn yªu níc rÊt phong phó.TiÕn tr×nh d¹y häc 1.I . c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn. kÝ…do tÇng líp tri thøc s¸ng t¸c. III – ph¬ng ph¸p d¹y häc .PH¦¥NG TIÖN d¹y häc . nghiªn cøu… IV .Môc tiªu d¹y häc 1. c¸o…cho ®Õn v¨n nghÖ thuËt nh th¬. .C¸c thµnh phÇn. Th¸i ®é . phó. x· héi.V¨n häc trung ®¹i bao gåm hÇu nh mäi v¨n b¶n ng«n tõ. KiÕn thøc . gi÷ g×n vµ ph¸t huy di s¶n VH d©n téc II . trao ®æi th¶o luËn. ®Æc ®iÓm vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n häc trung ®¹i. c¶m nhËn t¸c phÈm thuéc giai ®o¹n v¨n häc trung ®¹i. KiÓm tra bµi cò: 4’ ? Ph©n tÝch néi dung yªu níc cña v¨n häc tõ thÕ kØ X ®Õn hÕt XIX? Tr¶ lêi: . kÜ n¨ng Ng÷ v¨n 10. 2. truyÖn.Nªu vÊn ®Ò. triÕt häc.Båi dìng lßng yªu mÕn. æn ®Þnh: 1’ Ngµy thùc Ti Líp hiÖn Õt TSH S V¾ng. tõ v¨n b¶n nghÞ luËn chÝnh trÞ. tr¶ lêi c©u hái. . sö häc. KÜ n¨ng NhËn diÖn mét giai ®o¹n v¨n häc. v¨n hµnh chÝnh nh chiÕu.SGV.LÝ do 2. 3.

c¶m høng lín xuyªn suèt qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña VHT§. hoµ hîp víi tù nhiªn.T tëng nh©n v¨n cña gi¸o PhËt gi¸o lµ tõ bi b¸c ¸i. tù cêng. v× d©n. + T×nh yªu thiªn nhiªn. Chñ nghÜa nh©n ®¹o cña VHT§ cã ®Æc ®iÓm g×? . Nho gi¸o. ca ngîi nh÷ng ngêi v× níc.+ ý thøc ®éc lËp tù chñ. t tëng th©n d©n. phong phó: hiÖn ë nh÷ng khÝa c¹nh + Lßng th¬ng ngêi. tù hµo d©n téc + Lßng c¨m thï giÆc. 3. ®Êt níc. c¶m th«ng chi nµo? sÎ víi nçi khæ cña con ngêi. lóc bi tr¸ng. §¹o . + ¶nh hëng t tëng nh©n v¨n tÝch cùc cña PhËt gi¸o. tríc truyÒn thèng lÞch sö. . GV: Néi dung cña chñ . Nh÷ng ®Æc ®iÓm lín vÒ néi dung cña v¨n häc tõ thÕ kØ X ®Õn hÕt XIX 1. cña §¹o gi¸o lµ sèng thuËn theo tù nhiªn. khi thiÕt tha… => Lµ néi dung. + Tù hµo tríc chiÕn c«ng thêi ®¹i.HS Yªu cÇu cÇn ®¹t Thê i gia n III. ý thøc gi÷ g×n vµ chÊn hng nÒn v¨n ho¸ d©n téc. + BiÕt ¬n.Chñ nghÜa nh©n ®¹o: HS tr¶ lêi -> + B¾t nguån tõ truyÒn thèng nh©n ®¹o cña ngêi VN.Néi dung chñ nghÜa nh©n ®¹o nghÜa nh©n ®¹o biÓu rÊt ®a d¹ng. tinh thÇn quyÕt chiÕn quyÕt th¾ng kÎ thï x©m lîc. Bµi míi Ho¹t ®éng cña GV . + C¶m høng ©m ®iÖu rÊt phong phó: khi hµo hïng. Chñ nghÜa yªu níc GV: Chñ nghÜa nh©n ®¹o 10’ 2. cña Nho gi¸o lµ häc thuyÕt nh©n nghÜa.

®Ò cao con ngêi ë nhiÒu mÆt. ®¹o lÝ tèt ®Ñp gi÷a con ngêi víi con ngêi. M· Gi¸m Sinh. .g×” . Tó Bµ. Së Khanh. Ho¹n Th…Chóng b× tiÒn mµ bÊt chÊp tÊt c¶: “ Trong tay cã s½n ®ång tiÒn…. §ã lµ bän quan l¹i sai nha. chung thuû ®îc thÓ hiÖn ®Ëm nÐt qua mèi t×nh cña Thuý KiÒu – . . + §Ò cao nh÷ng quan hÖ ®¹o ®øc. + Kh¼ng ®Þnh. kh¸t väng h¹nh phóc.HS tr¶ lêi -> GV: Em h·y ph©n tÝch nh÷ng biÓu hiÖn cña gi¸ trÞ nh©n ®¹o trong t¸c phÈm nµo ®ã mµ em ®· häc? HS tr¶ lêi: VD: * TruyÖn NguyÔn Du KiÒu – + Lªn ¸n tè c¸o nh÷ng thÕ lùc b¹o tµn chµ ®¹p lªn con ngêi.Lµ tiÕng nãi c¶m th«ng s©u s¾c ®Çy th¬ng yªu ®au xãt cña NguyÔn Du tríc sè phËn bi kÞch cña con ngêi: Cuéc ®êi ®Çy ®au khæ cña nµng KiÒu vµ còng lµ nçi ®au khæ cña ngêi phô n÷ trong XHPK suy tµn. + Uíc m¬ vÒ mét t×nh yªu tù do.Lªn ¸n tè c¸o x· héi PK suy tµn chµ ®¹p lªn con ngêi l¬ng thiÖn mét c¸ch tµn nhÉn. bÊt c«ng.TruyÖn KiÒu cßn nãi lªn nh÷ng íc m¬ tèt ®Ñp vÒ tù do vµ c«ng lÝ. bän bu«n thÞt b¸n ngêi nh tªn quan xö kiÖn. quyÒn sèng.

tè c¸o x· héi PK träng nam khinh n÷. ®ã chÝnh lµ kh¸t väng cña quÇn chóng nh©n d©n vÒ mét cuéc 3. Hai ngêi tù do yªu nhau. kh¼ng ®Þnh vÎ ®Ñp. dï ty tan vì nhng sù thuû chung cña hä chøng tá ty tù do cña hä lµ tèt ®Ñp. phÈm chÊt cña ngêi phô n÷. truyÖn Lôc V©n Tiªn… 5’ .Néi dung: Ph¶n ¸nh hiÖn thùc x· H¬ng: Sè phËn bÊp bªnh.BiÓu hiÖn kh¸ râ nÐt tõ v¨n häc c«ng lÝ ®îc thùc hiÖn. + H×nh tîng nh©n vËt Tõ H¶i thÓ hiÖn tËp trung kh¸t väng tù do c«ng lÝ cña nh©n d©n. * Néi dung nh©n ®¹o cßn thÓ hiÖn qua rÊt nhiÒu c¸c t¸c phÈm kh¸c nh Chinh phô ng©m. cuèi thêi TrÇn * B¸nh tr«i níc – Hå Xu©n . Tù H¶i khinh ghÐt bän ngêi luån cói. 15 n¨m lu l¹c nhng hä ko ngu«i nhí vÒ nhau. héi. C¶m høng thÕ sù sèng c«ng b»ng x· héi mµ .mµ tha” Tõ H¶i ®· gióp KiÒu b¸o ©n tr¶ o¸n. ph¶n ¸nh cuéc sèng ®au khæ phô thuéc cña ngêi phô n÷ cña nh©n d©n trong x· héi PK. LÝ tëng sèng chµng lµ lÏ c«ng b»ng chÝnh nghÜa: “Anh hïng tiÕng ®·….Kim Träng. ngang nhiªn chèng l¹i triÒu ®×nh PK thèi n¸t bÊt c«ng. Cung o¸n ng©m khóc.

. ®¹o”(v¨n ®Ó chë ®¹o).VD: * Th¬ NguyÔn BØnh Khiªm: “ ThÕ gian c¶i biÕn vòng nªn ®åi MÆn nh¹t chua cay lÉn ngät bïi Cßn b¹c cßn tiÒn cßn ®Ö tö HÕt c¬m hÕt rîu hÕt «ng t«i. ch©n thùc s¨c s¶o. t¸c gi¶ vÏ l¹i mét bøc tranh + T duy nghÖ thuËt: lµ quen sinh ®éng vÒ cuéc sèng nghÜ vµ ph¶i nghÜ theo nh÷ng xa hoa. TÝnh quy ph¹m vµ sù ph¸ vì tÝnh quy ph¹m a. . Nh÷ng ®Æc ®iÓm lín vÒ nghÖ thuËt 20’ 1. TÝnh quy ph¹m . IV.” -> HiÖn thùc x· héi víi quan hÖ v× tiÒn * Th¬ NguyÔn KhuyÕn: “ N¨m nay cÇy cÊy vÉn ch©n thua Chiªm mÊt ®»ng chiªm mïa mÊt mïa PhÇn thuÕ quan thu phÇn tr¶ nî Nöa thuª ®øa ë nöa thuª bß” -> Cuéc sèng khæ cùc cña nh©n d©n * Thîng Kinh kÝ sù – Lª H÷u Tr¸c: => Gãp phÇn t¹o tiÒn ®Ò cho sù ra ®êi cña v¨n häc hiÖn thùc trong thêi k× sau.Lµ sù quy ®Þnh chÆt chÏ theo khu«n mÉu. quyÒn quý cña kiÓu mÉu nghÖ thuËt ®· cã s½n. thÕ lùc cña nhµ chóa. “v¨n dÜ t¶i tiÕt. chóa TrÞnh vµ quyÒn uy ®· thµnh c«ng thøc.BiÓu hiÖn: + Quan ®iÓm VH: coi träng môc B»ng sù quan s¸t tinh ®Ých gi¸o huÊn “thi dÜ ng«n tÕ vµ ngßi bót ghi chÐp chi chÝ”(th¬ ®Ó nãi chÝ).

Phñ nhËn c«ng danh phó quý th× cã ®iÓn ThuÇn Vu 2. tiÒu. VD: Th¬ thÊt ng«n b¸t có.. cóc. mai. dïng nhiÒu v¨n liÖu quen thuéc. híng b×nh dÞ . hoa mai . Th¬ thÊt ng«n tø tuyÖt… VD: . chim b.Nãi ®Õn cuéc sèng Èn dËt th× cã ®iÓn §µo TiÒm . l¸ ng« ®ång hiÖn. canh.T¶ c« g¸i ph¶i cá bå. niªm. ®èi) + C¸ch sö dông thi liÖu: dÉn VD: . .Nãi ®Õn xu©n th× kh«ng quªn hoa ®µo. c©y liÔu.«ng §µo” .Nãi ®Õn ngêi th×: Ng .( gieo vÇn.T¶ chµng trai ph¶i mµy r©u. môc . “ Trêi thu…. hµm Ðn.Nãi ®Õn c©y: Tïng. Khuynh híng trang nh· vµ xu PhÇn víi giÊc méng HoÌ An.Nãi ®Õn mïa thu th× : c¶ néi dung vµ h×nh thøc biÓu S¬ng sa. luËt.Ph¸t huy c¸ tÝnh s¸ng t¹o trong ..GV: Em hiÓu tÝnh quy ph¹m lµ g×? BiÓu hiÖn cña tÝnh quy ph¹m? HS tr¶ lêi -> + ThÓ lo¹i VH: víi quy ®Þnh chÆt chÏ vÒ kÕt cÊu. . tróc. rông. nhiÒu ®iÓn tÝch. Sù ph¸ vì tÝnh quy ph¹m Ðn. ®iÓn cè.

.Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña VHT§. c¸ch diÔn ®¹t chau chuèt. song thÊt lôc b¸t. lµng quª vïng . . Xu híng b×nh dÞ . b.H×nh tîng nghÖ thuËt: híng tíi vÎ ®Ñp tao nh·. . mÜ lÖ.TiÕp thu vÒ ng«n ng÷.Chñ yÕu tinh hoa v¨n ho¸ Trung kh«ng khÝ chím vµo thu ®· Quèc t« ®Ëm thªm s¾c thu cña lµng quª VN. c¸c thÓ ng©m khóc. mang ®Æc trng cña häc tõ phong c¸ch trang träng tao mïa thu VN. thu hoa. thu nguyÖt. chñ ®Ò: híng tíi c¸i cao c¶. thu thuû. thi liÖu… ®ång b»ng B¾c Bé. trang träng.Ng«n ng÷ nghÖ thuËt: chÊt liÖu ng«n ng÷ cao quý. s¸ng t¸c. hoa mÜ. Khuynh híng trang nh· VD: Thu vÞnh cña NguyÔn KhuyÕn: .§Ò tµi. . TiÕp thu gîi c¶m gi¸c heo may cña . thÊt ng«n xen lôc ng«n.Sö dông lêi ¨n tiÕng nãi. c¸ch VD: NguyÔn Du t¶ vÎ ®Ñp diÔn ®¹t cña nh©n d©n trong cña Thuý V©n.TÝnh quy ph¹m: h×nh tîng quen thuéc cña th¬ cæ nh: thu thiªn. phÊt ph¬ theo lµn 3. mïa thu ®ång nh· -> tù nhiªn h¬n. h¸t nãi. b»ng B¾c Bé : cÇn tróc l¸ la tha. thÓ hiÖn nh thÕ nµo? .S¸ng t¹o c¸c thÓ th¬ d©n téc: lôc b¸t.Sù ph¸ vì tÝnh quy ph¹m: c¶nh s¾c rÊt . Thuý KiÒu. GV: Khuynh híng trang nh· b. .ViÖt ho¸ th¬ §êng luËt thµnh th¬ HS tr¶ lêi -> N«m §êng luËt. b×nh dÞ h¬n. thÓ lo¹i. D©n téc ho¸ vµ xu híng b×nh dÞ ®îc . xu híng ngµy cµng g¾n bã víi ®êi sèng hiÖn thùc ®· ®a v¨n riªng. TiÕp thu vµ d©n téc ho¸ tinh giã nhÑ.S¸ng t¹o ra ch÷ N«m. tõ l¸y thuÇn ViÖt hoa VH níc ngoµi “l¬ ph¬” ®i víi “h¾t hiu” a.a. . truyÖn th¬.

cñng cè: 3’ .LËp b¶ng kh¸i qu¸t t×nh h×nh ph¸t triÓn cña v¨n häc VN thêi trung ®¹i( hs ®iÒn nhanh vµo b¶ng thèng kª): Giai ®o¹n v¨n häc Tõ thÕ kØ X ->hÕt XIV Tõ XV-> hÕt XVII Tõ XVIII-> nöa ®Çu XIX Cuèi XIX tk Néi dung NghÖ thuËt Sù kiÖn v¨n häc. t¸c phÈm . gÇn gòi víi ®êi thêng nh: c©y chuèi.GV: V¨n häc trung ®¹i cã sù tiÕp thu tinh hoa v¨n ho¸ nh©n lo¹i nh thÕ nµo? HS tr¶ lêi -> VD: Trong th¬ NguyÔn Tr·i ko Ýt nh÷ng h×nh ¶nh tao nh· mÜ lÖ nh: tïng. cóc. tróc. bÌ rau muèng. mai song còng rÊt nhiÒu nh÷ng h×nh ¶nh b×nh dÞ. 4. t¸c gi¶. LuyÖn tËp. giËu mång t¬i.

.. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC..Điểm.......................... tổng hợp...... GV: SGK + SGV + TLTK + GA.........Lớp..Điểm. Thái độ:. 3 .......... tiÕp tôc lµm bµi tËp luyÖn tËp cuèi bµi. 4 ........ trân trọng giữ gìn và phát huy di sản văn học dân tộc................ trả lời câu hỏi trong SGK.. Bài mới: HĐ CỦA GV HĐ CỦA HS NỘI DUNG GHI BẢNG Hoạt động 1(15phỳt) GV: Văn học viết Việt I.N¾m ® îc gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n häc trung ®¹i...ngày. + Ca dao yêu thương tình nghĩa... CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS..Điểm......§äc tríc bµi “ Phong c¸ch ng«n ng÷ sinh ho¹t” GIÁO ÁN GIẢNG DẠY Ngày soạn: ........... ..... phát hiện và chứng minh các luận điểm văn học sử một cách hệ thống.........Häc bµi. II....... 3...... 2....... Kĩ năng:.chủ đề có: + Ca dao than thân... trong lễ hội dân gian............. kĩ năng sử dụng SGK kết hợp với lời giải thích...... Kiến thức: Giúp học sinh: .. Ngày dạy: Lớp: .năm............ 1.......năm....... gợi tìm................. 2..........35: VHS: KHÁI QUÁT VHVN TỪ TK X ĐẾN HẾT TK XIX I...Bồi dưỡng lòng yêu mến........ 5 ..... Tiết 34...............tháng......... ........ Hoạt động 1(5phỳt) 1......................Phân loại ca dao theo đề tài. .. III........ + Ca dao hài hước * Tên HS trả lời: 1. .......................... Các thành phần của văn học từ thế kỷ X đến thế hết thế kỷ XIX.Điểm.................MỤC TIÊU BÀI HỌC....... 1..Rèn kĩ năng phân tích... HS: Chuẩn bị bài theo câu hỏi hướng dẫn trong SGK.. Lớp: ....Lớp......... dân ca là nhạc và lời được diễn xướng trong đời sống cộng đồng.................. 2 .. 3...........Nắm vững các thành phần chủ yếu và các giai đoạn phát triển của văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX.............................Lớp...........Kiểm tra bài cũ: * Câu hỏi: Ca dao là gì? Phân biệt giữa ca dao và dân ca? Các bài ca dao đã học được phân chia theo chủ đề nào? * Đáp án: Ca dao là lời............Nắm vững một số đặc điểm lớn về nội dung và hình thức của văn học trung đại Việt Nam trong quá trình phát triển.......tháng................. 2.. Híng dÉn häc bµi : 2’ ...ngày. thảo luận.... phân tích của giáo viên...............Lớp.... Phương pháp: Hệ thống.........

Dân tộc dành độc lập từ . kí sự. thơ cổ phong. Các giai đoạn phát triển: 1. .Chủ yếu là thơ. VD: Bình Ngô Đại Cáo. + Có nhiều thành tựu nghệ thuật to lớn (Viết chữ Hán nhưng đọc theo phiên âm Việt gọi là Hán Việt). phú. phát triển cùng với quá trình phát triển của văn học trung đại. . 2. tiểu thuyết chương hồi. Hoàn cảnh lịch sử xã hội: . cáo. thơ Đường luật.Chủ yếu là thơ. ..Nam từ thế kỷ X đến thế kỷ XIX là nền văn học tồn tại và phát triển trong xã hội phong kiến mười thế kỉ văn học này gọi là văn học trung đại. HS đọc và trả lời: . 1. Văn học chữ Hán: . + Tồn tại và phát triển hết thời kỳ văn học trung đại.Khái niệm: + Xuất hiện vào thế kỉ XIII. hịch. Hoàng lê nhất thống chí. … . . . hịch. HS đọc và trả lời: . . + Xuất hiện vào thế kỉ XIII. + Tồn tại và phát triển hết thời kỳ văn học trung đại. ra đời và tồn tại.Thể loại: Gồm chiếu.Thất ngôn bát cú đường luật (thơ Nguyễn Khuyến) II.Truyện Kiều (Nguyễn Du).Khái niệm: Chữ Nôm là chữ Việt cổ do người Việt dựa vào chữ Hán sáng tạo ra để ghi âm tiếng Việt.. Qua đèo ngang. ? Em còn nhớ trong chương trình Ngữ văn THCS văn học trung đại Việt Nam có các bộ phận văn học nào? ? Em hiểu thế nào là văn học chữ Hán? Nêu tên một số tác giả. VD: . tác phẩm tiêu biểu đã học ở THCS?. truyện truyền kì.Chia ra làm 4 giai đoạn. truyện.. .. tác phẩm văn học chữ Nôm tiêu biểu đã học? Hoạt động 3(25phỳt) ? Nêu hoàn cảnh lịch sử xã hội của thời kì văn học này? HS đọc và trả lời: . cáo. Văn học chữ Nôm: .Văn học Việt Nam trung đại gồm 2 thành phần chủ yếu là: + Văn học chữ Hán.Dân tộc dành độc lập từ phong kiến xâm lược Trung Quốc (chiến thắng Bạch Đằng 938) ? Giải thích khái niệm chữ Nôm? ? đặc điểm của các thể loại văn học chữ Nôm Việt Nam khác với văn học chữ Hán như thế nào? ? Em hãy nêu tên một vài tác phẩm.Thể loại: Gồm chiếu. Hịch Tướng Sĩ.Thơ Nôm Đường luật.Lục Văn Tiên (Nguyễn Đình Chiểu) . Truyền kì mạn lục.Khái niệm: HS đọc và trả lời: . Từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIV : a.Thất ngôn tứ tuyệt (thơ Hồ Xuân Hương). + Văn học chữ Nôm.Khái niệm: Là các sáng tác văn học của người Việt bằng chữ Hán.

Sau chiến thắng quân Minh. nước Đại Việt phát triển tới đỉnh cao của chế độ phong kiến Việt Nam. ? Nêu những thành tựu về nghệ thuật ? d. HS đọc và trả lời: Yêu nước chống xâm lược và tự hào dân tộc.Chủ yếu viết bằng chữ Hán. chủ đề.phong kiến xâm lược ? Thành phần văn học Trung Quốc (chiến thắng của giai đoạn này? Bạch Đằng 938) . Các bộ phận văn học: (Trương Hán Siêu). c. HS đọc và trả lời: 2.Chủ yếu viết bằng chữ Hán. 3.Ca ngợi cuộc kháng chiến chống quân Minh (Bình Ngô Đại Cáo.Nội chiến phong kiến tiếp tục gay gắt. tác phẩm tiêu biểu để CM ? HS đọc và trả lời: chiếu. Nghệ thuật: Thành tựu vượt bậc về văn chính luận (Bình Ngô Đại Cáo) văn xuôi tự sự (Truyền kì mạn lục). HS đọc và trả lời: . hịch. tác phẩm tiêu biểu của giai đoạn này ? ? Nêu hoàn cảnh lịch sử xã hội của giai đoạn này ? HS đọc và trả lời: . Từ thế kỷ thứ XV đến hết thế kỷ XVII: a.Thơ nôm của Nguyễn Trãi. Hoàn cảnh lịch sử: . Nam Quốc Sơn Hà (Lý Thường Kiện). Từ thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX. . VD: Chiếu đời Đô (Lí Thái Tổ). Nghệ thuật: Những thành tựu lớn đầu tiên của văn học chữ Hán: chiến. văn xuôi vè lịch sử (Đại việt sử kí). Thơ của Nguyễn Bỉnh Khiêm.Hai lần thắng quân tống.Nguyễn Trãi). Tỏ Lòng (Phạm Ngũ Lão). d. a. c.Nguyễn Trãi). Văn học chữ Hán + chữ Nôm đều phát triển đạt nhiều thành tựu. cảm hứng của văn học giai đoạn này ? ? Kể tên một số tác phẩm. hịch. Các bộ phận văn học: . văn xuôi vè lịch sử (Đại việt sử kí). ? Nội dung của văn học . b. Từ thế kỷ XVIII có chữ Nôm. ? Nêu nhận xét về các bộ phận văn học thời kì này ? ? Nêu nội dung. Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ đã đánh sự chuyển biến từ cảm hứng ngợi ca sang phê phán những suy thoái về đạo đức và hiện thực xã hội. Hoàn cảnh lịch sử xã hội: . Nội dung: Yêu nước chống xâm lược và tự hào dân tộc. HS đọc và trả lời: Văn học chữ Hán + chữ Nôm đều phát triển đạt nhiều thành tựu.Phong trào nông dân khởi nghĩa sôi sục đỉnh cao là khởi nghĩa nông dân Tây Sơn ? Nêu hoàn cảnh lịch sử xã hội trong giai đoạn này ? . Nội dung: .Ca ngợi cuộc kháng chiến chống quân Minh (Bình Ngô Đại Cáo.Hai mươi năm chiến đấu và chiến thắng quân Minh. Từ thế kỷ XVIII có chữ Nôm. . ? Nêu những thành tựu về nghệ thuật? ? Tên tác giả. Phú Sông Bạch Đằng b. .Ba lần chiến thắng quân giai đoạn này? nguyên mông.

Nửa cuối thế kỉ XIX: a. Nguyễn Khuyến. HS đọc và trả lời: HS đọc và trả lời: HS đọc và trả lời: VD: Chinh phụ ngâm.Do 3 yếu tố tác động: b. cảm hứng nhân đạo. HS đọc và trả lời: HS đọc và trả lời: .Chủ đề yêu nước chống xâm lăng.. 4. văn xuôi.. Nội dung: . . cảm hứng bi tráng .Tác phẩm tiêu biểu ...Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam.Văn học từ thế kỉ X đến của giai đoạn này? hết thế kỉ XIX có những đặc điểm lớn về nội dung ( yêu nước. văn học giai đoạn này là + ảnh hưởng từ nước ngoài gì? (Trung Quốc). c. HS đọc và trả lời: + Gắn liền với tư tưởng trung quân như một tất yếu lịch sử trong xã hội phong kiến: Yêu nước là trung + Tinh thần dân tộc (truyền thống). … ? Nêu những thành tựu về nghệ thuật ? ? Nêu hoàn cảnh lịch sử xã hội của giai đoạn này? HS đọc và trả lời: HS đọc và trả lời: . ? Nêu những thành tưu nghệ thuật của văn học giai đoạn này? III. c. Những đặc điểm lớn về nội dung . cảm hứng thế sự). nhân đạo. đấu tranh đòi giải phóng con người cá nhân. Từ đó khái quát chủ đề và cảm hứng chủ đạo ? HS đọc và trả lời: Thành tựu vượt bậc về văn chính luận … b. nhân văn. chữ Nôm của Nguyễn Đình Chiểu. cung oán ngâm khúc truyện Kiều. Tú Xương.Xuất hiện chủ nghĩa nhân đạo. Nghệ thuật: Phát triển toàn diện cả về thơ chữ Hán và chữ Nôm cả văn vần. Hoàn cảnh lịch sử xã hội: .. quyền hạnh phúc. Nghệ thuật: Văn thơ chữ Hán. nhân văn. Nội dung: .GV hỏi: Chủ đề và cảm hứng chủ đạo trong + Tinh thần thời đại.? Nêu tên một số tác phẩm tiêu biểu cho giai đoạn này. Tiếng nói đòi quyền sống.Xuất hiện chủ nghĩa nhân đạo. cảm hứng nhân đạo. Tiết 2 Hoạt động 4(20phỳt) .

Cảm hứng thế sự . HS đọc và trả lời: . bác ái.Biểu hiện cụ thể : + Thương người như thể thương thân. Đạo giáo là sống thuận theo tự nhiên. . bi tráng trước tình cảnh nước mất nhà tan. ca ngợi những ? Em hãy chứng minh bằng một số tác phẩm? con người hi sinh vì đất nước (Văn tế nghĩa sĩ Cần Guộc). là việc . + Tinh thần quyết chiến.Biểu hiện cụ thể: + Thương người như thể thương thân. tự hào dân tộc.Chịu ảnh hưởng và phát triển tư tưởng nhân đạo.. nhân văn trong truyền thống của người Việt Nam thể hiện trong văn học dân gian. + Phật giáo là từ bi. + Tự hào về truyền thống lịch sử. là gì và được cụ thể hoá + Xót xa. Lão. + Lên án tố cáo những thế lực tàn bạo … + Khẳng định đề cao con người tự do .? Văn học trung đại phát triển dưới sự tác động của những yếu tố nào? với vua..Thế sự là cuộc sống con người. (chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến). Chủ nghĩa nhân đạo: . ca ngợi những con người hi sinh vì đất nước + Tình yêu thiên nhiên đất nước. trong văn học trung đại + Thái độ. Chủ nghĩa yêu nước + Gắn liền với tư tưởng trung quân + Tinh thần quyết chiến. + Nguyên tắc đạo lí và thái độ ứng xử. + Tự hào về truyền thống lịch sử. ? CNNĐ được thể hiện ở những điểm cụ thể nào? 3.. 2. bác ái. quyết thắng chống ngoại xâm: + Xót xa. quyết thắng chống ngoại xâm: ý thức độc lập tự do ? Những nội dung cảm tự cường. hứng xuyên suốt và chủ (Hịch tướng sĩ.Thơ Hồ Xuân Hương. + Nguyên tắc đạo lí và thái độ ứng xử. nào? + Biết ơn. trong những điểm tích cực của các tôn giáo Nho. trách nhiệm khi gắn với tư tưởng nào? xây dựng đất nước trong ? Chủ nghĩa yêu nước thời bình(Tụng giá hoàn được thể hiện như thế kinh sư).Truyện Kiều . bi tráng trước như thế nào? tình cảnh nước mất nhà tan. Phật. . + Biết ơn. 1. Bình Ngô đạo của văn học trung đại Đại Cáo). + Tình yêu thiên nhiên đất nước. (Văn tế nghĩa sĩ Cần ? Cảm hứng yêu nước Guộc). VD: . Nho giáo là nhân nghĩa tư tưởng thân dân.. + Phật giáo là từ bi.

Sự phá vỡ tính quy nạp: ở một số tác giả có tài năng một mặt vừa tuân thủ tính quy phạm. là việc đời. HS đọc và trả lời: . ? Thế nào là thế sự? ? Nội dung cảm hứng thế sự được biểu hiện như thế nào? + Khẳng định đề cao con người tự do với phẩm. Cảm theo khuôn mẫu. tài năng. …. Khuynh hướng trang nhã và xu hướng bình dị? . lên án và cả hoài bão khát vọng của mình. + Lê Hữu Trác với “Thượng kinh kí sự”. Văn chương coi trọng mục đích giáo huấn: . 1.Tính quy phạm là sự quy định chặt chẽ theo khuôn mẫu... . Đó là quan điểm của văn học.Tính quy phạm là sự quy định chặt chẽ người..Thế sự là cuộc sống con . khát vọng chân lí chính nghĩa. đời. + Đời sống nông thôn trong thơ Nguyễn Khuyến. quyền hạnh phúc. Qua đó các tác giả đã bộc lộ yêu.. Tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy phạm HS đọc và trả lời: .Nội dung của tính quy phạm: nghĩ.hoà nhập với tự nhiên. khát vọng chân chính về quyền sống. đề cao những IV. + Lên án tố cáo những thế lực tàn bạo chà đạp phẩm giá của con người. . tình cảm về cuộc sống con người. ghét.Tác phẩm hướng về hiện thực cuộc sống để ghi lại những điều trông thấy. Hoạt động 5 (20phỳt) ? Tính quy phạm là gì? Tính quy phạm được thể hiện như thế nào? + Phạm Đình Hổ với “Vũ trung tuỳ bút”. .Nội dung của tính quy 2. hứng thế sự là bày tỏ suy .Tác phẩm hướng về hiện thực cuộc sống để ghi lại những điều trông thấy. về việc đời. xã hội thị thành trong thơ Tú Xương. quan niệm đạo lí tốt đẹp. Những đặc điểm lớn về nghệ thuật….

HS đọc và trả lời . Tiếp thu và dân tộc hoá tinh hoa văn . phát huy cá tính sáng tạo trên cả hai lĩnh vực nội dung và hình . ước lệ.Cách sử dụng thi văn học nước ngoài liệu: Sử dụng nhiều điển . . chủ đề: hướng tới cái cao cả trang trọng hơn(Tỏ Lòng). mai). Đó là Hồ Xuân Hương. Kết luận: . “Thi dĩ ngôn chí” (Thơ để nói chí).Sự phá vỡ tính quy nạp: ở + Thi liệu: một số tác giả có tài năng một mặt vừa tuân thủ tính quy phạm.Tham khảo phần ghi nhớ SGK trang . Nguyễn Du. Xu hướng bình dị: ? Thế nào là tính bình dị? ? Quá trình tiếp thu và ảnh hưởng văn học nước ngoài như thế nào? VD: Hồ Xuân Hương. Tính trang nhã: b.Trang nhã thể hiện ở đề tài. Nguyễn Khuyến. V. Trần Tế Xương. ? Thế nào là khuynh hướng trang nhã? a. cúc. mộc . + Thể loại: HS đọc và trả lời: Văn xuôi: . lịch sử Trung Quốc + Ngôn ngữ (Truyện Kiều). giáo huấn người đọc: “Văn dĩ tải đạo” (Văn để chở đạo). mạc (tùng.Nắm được đặc điểm lớn về nội dung . ? Quá trình dân tộc hoá .ở tư duy nghệ thuật: Công thức tượng trưng. 3. một mặt phá vỡ tính quy phạm. mĩ lệ hơn là vẻ đẹp đơn sơ. niêm luật (thơ Đường Luật).Thể loại văn học: Đều qui Nguyễn Khuyến. Tú Xương. trúc .Quá trình dân tộc hoá thể hiện: thức.Tiếp thu tinh hoa văn học Trung Quốc: tích điển cố từ văn học.Hình tượng nghệ thuật: 112 Hướng tới vẻ tao nhã. .phạm: ? ở một số tác phẩm tài năng đã có sự phá vỡ tính quy phạm như thế nào ? + Quan điểm văn học: Coi trọng mục đích giáo dục. đinh chặt chẽ kết cấu.ở ngôn ngữ nghệ thuật: .

tiểu thuyết chương hồi. các thể ngâm khúc. hịch. Hoạt động 6(5phỳt) HS đọc và trả lời . song thất lục bát. Văn xuôi: Chiếu.Quá trình dân tộc hoá thể hiện: * Sáng tạo ra chữ Nôm ghi âm biểu đạt nghĩa Tiếng Việt. + Phải hiểu và thấy được cái hay cái đẹp của các điển tích điển cố được sử dụng trong tác phẩm. + Tác phẩm văn học trung đại gắn bó chặt chẽ với tư tưởng. hoa mĩ hơn là thông tục.) -> Lục bát.Càng về sau càng phát triển. . thi liệu từ đời sống của nhân dân Việt Nam. đường luật). truyện kí + Nhiều tác phẩm văn học trung đại mang tính truyền kì. tượng trưng.thể hiện: Cách diễn đạt trau chuốt. tính chất hàm súc của tác phẩm. cáo. tự nhiên (thơ Đoàn Thị Điểm). văn học thời đại ngày càng gắn với đời sống hiện thực xã hội Việt Nam.. HS đọc và trả lời .Từ những đặc điểm về + Thể loại: Văn vần (Thể nghệ thuật của văn học cổ phong và Đường luật). Tất cả đều lấy đề tài. văn hóa… vì vậy phải tiếp cận tác phẩm từ góc độ văn hoá. điển cố văn học lịch sử Trung Quốc. chức năng (xã hội tôn giáo tư tưởng).văn học trung đại luôn gắn . trung đại cần nắm được. hát nói. * Việt hoá thơ Đường thành thơ Nôm Đường luật. + Hiểu được những ước lệ. + Thi liệu: chủ yếu điển cố. điển tích Trung Hoa HS đọc và trả lời . biểu. * Sáng tạo nhiều thể thơ dân tộc (. Thể loại (phú. dụ.Tiếp thu tinh hoa văn học Trung Quốc: + Ngôn ngữ dùng chữ Hán để sáng tác.. HS đọc và trả lời .

Chuẩn bị bài mới ( T36). Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới: * Bài cũ:.bó với lịch sử. vận mệnh đất nước và nhân dân Việt Nam. Củng cố. Góp phần làm nên diện mạo hoàn chỉnh của văn học Việt Nam.Nắm được các kiến thức đã học. .Học bài theo hướng dẫn trong SGK. * Bài mới:. Tạo tiền đề và cơ sở vững chắc cho sự phát triển của văn học Việt Nam. * Củng cố: . Hoạt động 7(5phỳt) 3. luyện tập. 4. * Luyện tập : .Hoàn thành bài tập theo yêu cầu của GV.