You are on page 1of 11

C nhng ngy thng khng th qun, ci gian kh c lit khng th qun, c ci ho hng lng mn cng khng th qun.

May mn thay, gia nhng ngy thng khng th qun y, li c nhng bi th khng th qun, nh Ty Tin ca Quang Dng. Tht ra s phn ca Ty Tin cng kh trun chuyn. c lc Ty Tin c trch dn nh mt dn chng ph phn ci xu hng gi l tiu t sn trong th khng chin, mt i chng khng nh nhng g nn c trong th mi. Nhng ri Ty Tin cui cng c nh li nh mt k nim p ca khng chin, mt ting th bi trng ca mt nn th. Thnh cng u tin ca Quang Dng l cn cho bi th mt th th rt hp: th by ch; nhng khng phi by ch ng lut m l by ch th hnh; mi on th n theo mt vn bng, c mt cu vn bng li mt cu vn trc. iu th y, cch n vn y, to cho bi th mt nhc iu va c knh nghim trang, va phng khong bay bng, va trng ip nh tri ra v tn, iu th y, li cng vi cch dng t hi c knh mt cht ca Quang Dng, khin cho bi th ngay khi va c ln, c mt khng kh va man mc bng khung va lng mn ho hng. Nu Quang Dng s dng mt th th khc k c tht ngn t tuyt trng thin nh Mt ngi Sn Ty, iu th s khc i, khng kh bi th cng s khc i, s bun hn, v s khng cn l Ty

Tin na. Nhng y khng phi l vn la chn. Cm hng ngh thut ca Quang Dng, nhu cu bn trong ca nh th, tm ng ci dng hnh phi c cho s th l ca mnh, cho Ty Tin ra i v cuc sng i y thng trm nhng mnh lit ca n. Hnh nh c lc nhan bi th gm nhng ba ch kia: Nh Ty Tin. Ci nhan hi tha nhng li r ngha. Ty Tin l mt cm hng bt ngun t k nim, k nim v mt on i chin u, v mt min t, k nim v nhng ngi ng i, c nhng k nim kh qun v chnh mnh. Trong i c nhng lc no , k nim bng sng dy vi nhng ng nt v sc mu nng bng gi ln nhng cm xc v hoi nim v tn. K nim v Ty Tin, v cuc hnh qun tin v ty nh gic bn kia bin gii Vit Lo, bt u nh th. Sng M xa ri Ty Tin i! Nh v rng ni nh chi vi. Nh chi vi! Hai ting chi vi dng y th tht l c a. Nh chi vi l ni nh khng c hnh, khng c lng, hnh nh nh tnh tnh m nng v cng, bi khng o n c, khng cn n c, ch bit n lng l, y p, mnh mng, n m nh tm tr mnh, n da dit thng nh v cng. Nh chi vi, t ai ni nh th, hnh nh trong ca dao cng c v ch c mt ln ni nh nh th xut hin: Ra v nh bn chi vi

Trong bi th Quang Dng, hai ting chi vi ny li n vn vi ting i cu trn, nn cng bc l ht sc thi ng ngha v sc khi gi ca chng, cng tr nn nh mt ting vang tc thi bt ln t ci nh: nh Ty Tin - nh ngay v rng ni. n tng su m nht v Ty Tin l n tng v rng ni. C mt on th bt u gm 14 cu u dnh cho k nim v rng ni mt vng bt ngt min Ty, mt vng bin gii Vit Lo. M rng ni mi d di, khc nghit lm sao: ni cao, dc thm, sng dy, ma mt m tri t, thc gm, cp d Min Ty, y l ni ng tr ca v thm u, hoang d, nhng thch thc gm gh t ra trc con ngi; thin nhin y lun l mt mi e do, mt sc mnh sn sng v ly con ngi, nut chng con ngi. Ta ch qun rng, vo ci ma xun Ty Tin y, nhng ngi lnh Ty Tin nh Quang Dng ch va mi ra i t mt mi trng hoc mt gc ph no ca H Ni Thng Long, ni c H Gm, Thp Bt, Thp Nghing, c liu H Ty, c ba mi su ph phng, c c nhng cuc chin u trn chin lu clit m vn pha nt ho hoa n tng trc min Ty v th cng gh gm. Si Khao sng lp on qun mi Mng Lt hoa v trong m hi Dc ln khc khuu, dc thm thm Heo ht cn my, sng ngi tri Ngn thc ln cao, ngn thc xung

Nh ai Pha Lung ma xa khi. Tng chi tit: sng, dc, my, ma u c Quang Dng a ra vi n tng mnh nht ca n. Sng th dy n lp c on quan, dc th khc khuu li thm thm, nghn thc ln cao li nghn thc xung, cn my th heo ht v cao n sng ngi tri, ma n mc nhng ngi nh nh bng bnh trn bin khi Nhng t a danh Si Khao, MngLt, Pha Lung, Mng Hch xa l cng lm tng ci n tng xa ngi, hoang s ln mt bc na. c my cu th sau y: Dc ln khc khuu, dc thm thm Heo ht cn my, sng ngi tri Ngn thc ln cao, ngn thc xung t nhin thy rn ngp c ngi, c nh khi c my cu thi trong Thc o nan ca L Bch: Thc o chi nan, nan thng thanh thin! (ng x Thc kh i, kh hn c ln tri xanh) Hoc nh khi c Chinh ph ngm m n cu: Hnh khe th ni gn xa t thi li ni, thp li cao Ty Tin l mt cuc hnh qun cc k gian kh, gian kh n : Anh bn di du khng bc na Gc ln sng m b qun i Chiu chiu oai linh thc gm tht

m m Mng Hch cp tru ngi. Gian kh tng nh vt ln trn gii hn chu ng ca con ngi. Nhng ngi gc xung trn ng i, gc xung khi chn cn i; ch khi khng bc na, khng th bc na mi gc ln sng m, v th l b qun i ch khng phi nm xung, ng xung. Ci th ny du bun m vn khng bi t, bi v con ngi y vn vt ln mnh, du khng p o c kh khn nhng khng khut phc, v cho n khi cht, vn cht trong cuc hnh trnh. Tht l mt hnh nh va bi va hng. N ng vi ci khng kh thi i ca tnc ang bc vo mt cuc chin u m mi ngi ch c hai tay khng v mt tm lng, phi ng u vi sng n bom pho ca mt by gic mnh, chin u cho mt li th thing ling: Cm t cho T quc quyt sinh. Mi cuc ra i u khng hn ngy v, ging nh li mt bi ht rt thnh hnh ngy : on v quc qun mt ln ra i L c s chi u ngy tr v ng a nhng tiu chun tinh thn lc quan cch mng hay g g ca nhng nm sau ny m o c hay ph phn tinh thn ca lp ngi ngy y. Bi v h, mi ngi chin s ln ng ngy y, u c mt hnh nh v mt tm trng ca Kinh Kha sang Tn: Phong tiu tiu h dch thu hn Trng s nht kh h bt phc hon

(Gi hiu ht ch, sng Dch lnh t Trng s mt i ch, chng tr v) i, ci lng mn p ca mt thi! ng gi l anh hng c nhn. Anh hng th c nhng c nhn th khng, bi ci anh hng y v t lm. Trong on th u ny, nu Quang Dng c ni qu ln v ci gh gm ca ni rng (m chc l khng qu) th cng ch l ni ln ci ho hng ca con ngi ch khng phi h thpn. Ri gia nhng k nim kh v au nh th, on th bng khp li bng mt k nim tht m p, nh mt ting ht vui bng vt ln. Ci kh ci bun y tht ng nh, v th ci ngt bi gia bao nhiu bun kh y li cng ng ghi nh hn: Nh i Ty Tin cm ln khi Mai Chu ma em thm np xi iu vui gi nh iu vui, Quang Dng dnh c phn th hai gm tm cu th cho nhng k nim vui v tnh ngi x bn: Doanh tri bng ln hi uc hoa Ka em xim o t bao gi Khn ln man iu nng e p Nhc v Vin Chn xy hn th Hnh nh mt cuc lin hoan vn ngh thnh truyn

thng trong cuc khng chin chng Php c nhc n vi ba nt tiu biu: uc hoa, iu ma, ting khn, nhng chi tit c mu sc t thc m vn c cht g rt mng, rt o. Hai ting Ka em va ng ngng va tru mn. Mt nt chm ph v nhn dn x bn li c nh hnh rt r trn tm nh thi gian: C nh dng ngi trn c mc Tri dng nc l hoa ong a Quang Dng dnh phn cui ca bi th cho hnh nh anh b i Ty Tin, mt hnh nh m tc gi mun ca ngi mt cch khc thng sau khi ni n nhng nt hoc khc thng hoc c o ca cuc Ty Tin gian kh ho hng. Ty Tin on binh khng mc tc Qun xanh mu l d oai hm Nu cn s c o th my t khng mc tc t n ch tt cng ca c o, nhng nh th th c chn tht khng? Hnh nh anh b i c tr nn qui n khng? Khng! Bi v, y l hnh nh anh v trc ni ting mt thi, hnh nh nh mt du n khng th phai ca nhng chng trai t thnh ph, t di cc mi trng xp bt nghin bc vo chin u, vi mt lng yu nc hon ton v t v mt cht lng mn ca mt khch chinh phu v mt trng s gieo Thi Sn nh ta hng mao. Hnh nh anh b i trong ci nm u tin ca khng chin y c th hon ton thot c hnh

nh ngi anh hng m vn th lng mn to nn, c t Chinh ph ngm ca ng Trn Cn hay Ch anh hng ca Nguyn Cng Tr. M c on binh khng mc tc th tt nhin cng c c qun xanh mu l d oai hm. Hn na ci v d oai hm y cng hon ton tng xng vi mt th ca on u: Chiu chiu oai linh thc gm tht m m Mng Hch cp tru ngi Hnh nh anh b i Ty Tin c dng ln nh th th th tt phi c hai cu th ny: Mt trng gi mng qua bin gii m m H Ni dng kiu thm. My cu th sau th tht bun: Ri rc bin cng m vin x Chin trng i chng tic i xanh o bo thay chiu anh v t Sng M gm ln khc c hnh l hnh nh tt nhin ca mt cuc chin tranh. Cu th u ng li nh mt bc tranh bun thm bi tt c by ting ri rc bin cng - m vin x u hm cha mt lng thng tin ln. Cu th ny nu ng mt mnh th n tng bi thm tht n v cng. Nhng t ci bi thm y, nhng cu th sau li nng n ln thnh bi trng ch khng cn bi thm na. N trng bi Quang Dng ni c mt iu ct li trong nhn cch ca ngi cht:

Chin trng i chng tic i xanh Cch nhn, cch pht biu ca nh th cng xut pht t ci trng y. Ring chi tit thc ny: ngi t s c mai tng trong chnh qun o ca mnh (khng c c chiu), Quang Dng ni khc i. Nh th khng ni o m ni o bo, v khi ni o bo th ta khng cn ngh n o na m ngh n mt ci g p v hng trng hn rt nhiu. Ni o bo khng phi l thi v ha hay tiu t sn, mng rt nh c ngi ni. o bo l ng trong trng hp ny, v y l tm o m ngi chin s mc chin u cho n pht cht ca i mnh. V li o bo ch khng phi chin bo. chin bo th nghe c qu, khng ph hp, cn o bo th li rt mi, rt ng. Mt s kt hp ngu nhin gia hai t o v bo, coi nh mt ng gp v t vng ca Quang Dng. Ngi trng s thi phong kin coi da nga bc thy l mt nim vinh quang th vi ngi lnh bo v t nc ngy nay, o bo thay chiu anh v t l mt hnh nh y sc mnh ngi ca. V li, Quang Dng cn rt tinh t khi dng t v : anh v t; khng t no c th thay th cho t ny c. V t khng ch l c chn xung t m cn l hnh ng tu ngha ca ngi anh hng hon thnh nhim v, cn l nim trn trng, yu thng ca t nc, ca ng i. Bi trng nht l cu th cui on ny:

Sng M gm ln khc c hnh Bun y nhng sao m hng trng qu! Quang Dng kt thc Ty Tin bng mt kh th t tuyt: Ty Tin ngi i khng hn c ng ln thm thm mt chia phi Ai ln Ty Tin ma xun y. Hn v Sm Na chng v xui. Khng hn c ri li thm thm mt chia phi. Quang Dng khng nh ci nhim nht kh bt phc hon trong hnh nh anh b i Ty Tin, cng l ci nim chung c mt thi k, mt th h con ngi. ni nhiu iu v Ty Tin, nhc li nhiu k nim v Ty Tin, nhng cui cng ci ng li su nht, bn vng nht v Ty Tin l ci tinh thn y. Ging th trm, chm, hi bun, nhng th th vn ho hng. Ty Tin ma xun y tr thnh ci thi im mt i khng tr li ca lch s nc nh. S khng bao gi cn c li ci thu gian kh v thiu thn n dng y nhng cng lng mn v ho hng n dng y. Khng c ci thu y th s khng c bi th Ty Tin; v tt nhin khng c ci hn th, ci ti th ca Quang Dng th cng s khng c Ty Tin.

(..tip t nc) on th ny cng kh r: chnh lun c ch cn nng n, ln p cm xc, nhiu trin khai cn trng lp, dn tri trong mi on cha tht c ng gy n tng tp trung, thm na ni dung chnh lun khng phi ch no cng mi m v su sc.