You are on page 1of 43

Phương pháp hạch toán

quản lý môi trường

NguyÔn ChÝ Quang


ViÖn khoa häc vµ c«ng nghÖ m«i tr­êng
Tr­êng ®¹i häc b¸ch khoa Hµ Néi

T¹i sao chóng ta ph¶i lµm?


• Chi phÝ m«I tr­êng thùc tÕ trong c¸c doanh nghiÖp lµ rÊt
lín vµ ngµy cµng t¨ng
• C¸c doanh nghiÖp hiÖn nay ngµy cµng quan t©m ®Õn chi
phÝ m«I tr­êng vµ rñi ro, do ®ã ®Ó c¸c doanh nghÖp cã
thÓ tiÕp tôc ph¸t triÓn vµ duy tr× ®­îc lîi nhuËn vµ kh¶
n¨ng c¹nh tranh th× cÇn ph¶I x©y dùng chiÕn l­îc gi¶m
chi phÝ m«I tr­êng vµ qu¶n trÞ rñi ro.
• C¸c chuyªn gia tµi chÝnh vµ kÕ to¸n cÇn cã tr¸ch nhiÖm
trùc tiÕp trong viÖc x¸c ®Þnh vµ gi¶m chi phÝ m«I tr­êng.

1
Ngµy 17/8/2004 Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· ký QuyÕt ®Þnh sè
153/2004/Q§-TTg phª duyÖt vµ ban hµnh §Þnh h­íng ChiÕn l­îc vÒ
Ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña ViÖt nam

(Ch­¬ng tr×nh nghÞ sù 21 cña ViÖt Nam).

Ph¸t triÓn kinh tÕ bÒn v÷ng

5 vÊn ®Ò ­u tiªn:
• T¨ng tr­ëng kinh tÕ nhanh
• Thay ®æi m« h×nh s¶n xuÊt - tiªu dïng
• “C«ng nghiÖp hãa s¹ch”
• Ph¸t triÓn ngµnh bÒn v÷ng
• Ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng vµ ®Þa ph­¬ng.

S¬ ®å nguyª
nguyªn lý hÖ thè
thèng h¹ch to¸
to¸n
m«i tr­
tr­êng

HÖ thè
thèng h¹ch to¸
to¸n
Chi phÝ m«i tr­
tr­êng
Biª
Biªn ®æi m «i tr­
tr­êng =
tµi chÝnh
Biª
Biªn ®æi
C¬ chÕ x¸c ®Þnh, ph©n HiÖ
Þnh, ph© HiÖu qu¶qu¶
m « i tr­
tr­êng
HiÖ
HiÖu qu¶
qu¶ kinh tÝch vµ th«
th«ng b¸o vÒ M « i tr­
tr­ êng
tÕ g¾n liÒn víi chi phÝ vµ hiÖ
hiÖu qu¶
qu¶
b¶o vÖ m«i cña c¸c gi¶
gi¶i ph¸
ph¸p m«
m«i
tr­ tr­
tr­êng
tr­êng

2
tr­
Ho¹¹t ®éng cã tÝnh ®Õn yÕu tè M«i tr ­êng
Kinh doanh vµ
Ph¸
Ph¸t triÓ
triÓn bÒn v÷ng

Kinh tÕ thÞ tr­


tr­êng

Kinh tÕ
kÕ hoach ho¸
ho¸
Ho

Ho¹
Ho¹t ®éng cã tÝnh ®Õn yÕu tè Kinh tÕ

Sù kÕt hîp cña hai yÕu tè M«i tr­


tr­êng vµ Kinh tÕ trong
c¸c ho¹
ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖ
nghiÖp

ChiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh doanh bÒn


v÷ng doanh nghiÖp?

Kinh tÕ
Gi¸ trÞ gia t¨ng

M«i tr­êng X· héi


Gi¸ trÞ gia t¨ng Gi¸ trÞ gia t¨ng

3
North Area in Vietnam Country

Dust CO SO2 NO2 Noise


Nº Measuring point
mg/m3 mg/m3 mg/m3 mg/m3 dBA
TCVN 5937 - TCVN 5949 0,2 5 0,3 0,1 60
1 Trade Equipment Co. 0,26-0,31 0,85-1,05 0,07- 0,11 0,001-0,002 65-68

2 Hanoi Plastic Co. 0.2-0.4 - 0.012-0.023 0.01-0.013 67-69


3 Thuy Khue Footwear Co. 0.2-0.25 0.6-1.5 0.13-0.5 0.001-0.002 60-62
4 Phong Phu Textile Co. 0.35-0.41 0.2-4.0 0.05-0.1 0.05-0.82 65-69
Thanh Cong Electronic
5 0.23-0.34 0.8-4.0 0.09-0.15 0.03 -0.05 65-68
Factory
6 VIHA Bicycle Co., 0.36-0.62 0.002-0.005 0.001-0.002 65-70

7 YenVien Mechanical 0.75-1.05 2.12-6.82 0.015-0.019 0.004-0.008 61-70

8 Hoan Hung Lt. Co. 0.11-0.22 0.6-1.2 0.07-0.11 0.001-0.002 64-73


9 HAPULICO Co. 0.18-0.3 0.6-1.5 0.13-0.20 0.001-0.002 60-65

10 Viet Ha Beer Co. 0.25-0.3 4.4-5.5 0.12-0.45 0.002-0.0025 65-74

11 19-8 Mechanical Co. 0.06-0.09 0.6-0.8 0.05-0.10 0.002-0.005 58-62


Fisheries Mechanical &
12 0.28-0.32 0.6-1.5 0.13-0.30 0.001-0.002 64-74
Ship Co.
Postal Construction
13 0.2-0.3 0.5-1.3 0.12-0.24 0.001-0.002 65-70
material Co.
Thong nhat Electrical
14 0.2-0.35 0.8-1.5 0.15-0.20 0.002-0.003 60-65
Mechanical Co.,

4
C¸c vÊn ®Ò bÒn v÷ng trong suèt chu kú vßng ®êi
Tµi nguyªn ®Çu vµo

N¨ng
l­îng Nhµ qu¶n lý chÊt th¶i
Nhiªn liÖu
Nhµ cung cÊp dÞch vô
N­íc
Hãa chÊt
Nhµ ph©n phèi

Nguyªn Nhµ s¶n xuÊt N­íc th¶i


vËt liÖu
Nhµ cung cÊp trùc tiÕp ChÊt th¶i r¾n

Nhµ s¶n xuÊt thiÕt bÞ ChÊt th¶i ®éc h¹i

Nhµ s¶n xuÊt KhÝ th¶i


ThiÖt h¹i ®Êt ®ai
Khai th¸c tµi nguyªn CO2

ChÊt th¶i vµ thiÖt h¹i ë ®Çu ra

Doanh nghiệp - Cầu nối giữa 2 thế giới

Thế giới tài chính Thế giới môi trường

EMA
Rủi ro môi

môi trường
trường

Lợi ích

Doanh nghiệp

5
Thuật ngữ chung về hạch toán
môi trường
• Hạch toán môi trường
• Hạch toán chi phí môi trường
• Đánh giá chi phí môi trường
• Hạch toán quản lý môi trường
• Hạch toán chi phí môi trường đầy đủ
• Hạch toán chi phí môi trường thực
• Hạch toán chi phí môi trường tổng cộng
• Các loại hạch toán khác?

Ph­¬ng ph¸p luËn


h¹ch to¸n qu¶n lý m«I tr­êng
(Environmental management Accounting - EMA)

Kh¸i niÖm: “EMA lµ qu¶n lý ho¹t ®éng m«I tr­êng vµ ho¹t ®éng kinh tÕ
th«ng qua viÖc ph¸t triÓn vµ thùc hiÖn c¸c hÖ thèng vµ ph­¬ng thøc thùc
hiÖn h¹ch to¸n liªn quan ®Õn m«i tr­êng”. [HiÖp héi kÕ to¸n quèc tÕ]

Chøc n¨ng cña EMA:


- Hç trî viÖc ra quyÕt ®Þnh néi bé.
- C¶i thiÖn hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cã tÝnh ®Õn m«i tr­êng.
- Cung cÊp th«ng tin vÒ chi phÝ th«ng th­êng, chi phÝ m«i tr­êng, th«ng
tin vÒ dßng vËt chÊt vµ n¨ng l­îng.

6
§Þnh nghÜa EMA
• Hạch toán quản lý môi trường (EMA):
– Việc xác định, thu thập, đo lường, phân tích, tổng hợp
báo cáo nội bộ doanh nghiệp và theo dõi sử dụng....
– Các thông tin về dòng vật chất năng lượng, các thông
tin về chi phí môi trường và các thông tin về các chi phí
khác...
– Cho hoạt động bảo vệ môi trường và những quyết định
quản lý môi trường trong một tổ chức
• Mặc dù EMA nhằm hỗ trợ cho các hoạt động quản lý nội
bộ doanh nghiệp nhưng các dữ liệu của EMA có thể được
sử dụng cho các báo cáo bên ngoài doanh nghiệp.

Ph­¬ng ph¸p luËn


h¹ch to¸n qu¶n lý m«I tr­êng

TiÕt kiÖ
kiÖm chi phÝ tµi chÝnh cho
doanh nghiÖ
nghiÖp

T¹o ra nh÷
nh÷ng
lîi thÕ mang
Lîi Ých N©ng cao kh¶
kh¶ n¨ng
c¹nh tranh cña
tÝnh chiÕn l­îc
­îc tõ EMA doanh nghiÖ
nghiÖp

Lµm hµ
hµI lßng vµ cñng cè lßng tin
®èi víi c¸c bª
bªn liª
liªn quan

7
Néi dung h¹ch to¸n qu¶n lý m«I tr­êng

H¹ch to¸n qu¶n lý m«I tr­êng (EMA)

H¹ch to¸n qu¶n lý m«i tr­êng H¹ch to¸n qu¶n lý m«I tr­êng
tiÒn tÖ (MEMA) phi tiÒn tÖ (PEMA)

- Gåm hÖ thèng h¹ch to¸n truyÒn thèng - T¸c ®éng cña doanh nghiÖp lªn m«i
mang ®Æc tr­ng m«i tr­êng. tr­êng ®­îc thÓ hiÖn b»ng ®¬n vÞ phi tiÒn tÖ
- C¸c khÝa c¹nh m«i tr­êng cña ho¹t ®éng - C«ng cô th«ng tin cho viÖc ra quyÕt ®Þnh
doanh nghiÖp thÓ hiÖn b»ng ®¬n vÞ tiÒn tÖ néi bé.
- C«ng cô trung t©m cho qu¶n lý néi bé. - Ph©n lo¹i, thu thËp, truyÒn th«ng tin vÒ
dßng vËt chÊt vµ n¨ng l­îng.
- Theo dâi, ph¸t hiÖn, xñ lý chi phÝ vµ doanh
thu xuÊt hiÖn do t¸c ®éng ®Õn m«i tr­êng. - C¸c t¸c ®énh m«i tr­êng ®Þnh gi¸ b»ng
®¬n vÞ phi tiÒn tÖ.
- §ãng gãp vµo viÖc lËp kÕ ho¹ch chiÕn
l­îc.

EMA vật lý (PEMA)

Hạch toán Quản lý Môi trường (EMA)


EMA tài chính (MEMA) EMA vật lý (PEMA)
Ngắn hạn Dài hạn Ngắn hạn Dài hạn

Hạch toán chi phí môi Hạch toán dòng nguyên


Thông tin thu

Hạch toán ảnh hưởng chi


thập th ờng

trường (như xác định Sử dụng vốn đầu tư và liệu và năng lượng (tác
xuyên

lợi nhuận liên quan đến động ngằn hạn đến môi phí vốn liên quan đến môi
yếu tố chí phí, chi phí
môi trường trường – theo sản phẩm, trường tự nhiên
ư

vốn và chi phí theo từng


hoạt động) bộ phận SX và toàn công
ty)
ực hiện

Đánh giá kiểm kê vòng


không th ờng

Đánh giá hiệu quả các Xác định chi phí vòng Đánh giá lại tác động môi
đời sản phẩm
Thông tin

quyết định về chi phí đời sản phẩm (và mục trường ngắn hạn (vd. như
xuyên

môi trường tiêu đạt ra) của bộ phận SX hoặc sản Đánh giá sau đầu tư của
ã th

các dự án đầu tư môi


Đ

Đánh giá sau đầu tư của phẩm)


trường vật lý
ư

từng dự án Dự trù chi phí môi trường


vật lý (các dòng và quỹ Lập kế hoạch dài hạn liên
Thông tin thu

Ngân sách hoạt động môi Lập kế hoạch tài chính


thập th ờng

trường (dòng tiền) dài hạn cho hoạt động vốn) (vd. các dòng nguyên quan đến môi trường vật
xuyên

Ngân sách đầu tư môi môi trường liệu và năng lượng, dự trù lý
ư

trường (huy động vốn) kinh phí theo từng hoạt


động)
Đánh giá tài chính đối
Xác định chi phí môi với đầu tư dự án môi Đánh giá các kết quả tác Đánh giá đầu tư môi
Thông tin

trường tương ứng (như động môi trường tương trường vật lý
th ờng

trường
ngkhông
ưxuyên
Trong t

đơn đặt hàng đặc biệt, ứng (như trường hợp


lai

Dự trù ngân sách cho


số lượng sản phẩm vượt thiếu vốn cho các hoạt
ươ

vòng đời sản phẩm và Phân tích vòng đời của dự


công suất) định giá mục tiêu động) án cụ thể

8
Các công cụ EMA vật lý
Hạch toán Quản lý Môi trường (EMA)
EMA tài chính (MEMA) EMA vật lý (PEMA)
Ngắn hạn Dài hạn Ngắn hạn Dài hạn
information information
generated
Routinely

Hạch toán các dòng vật Hạch toán tác động đến
Các công cụ PEMA: chất và năng lượng vốn môi trường
• Tác động sinh thái của công ty lên môi trường tự
nhiên
Ex post assessment of Environmental life cycle Đánh giá lại các tác động Đánh giá kiểm kê vòng đời
Ad hoc

• Sử dụngrelevant
đại lượng vật lý
environmental (and target) costing môi trường ngắn hạn
costing decisions
• Phục vụ cho các quyết định quản lý nội bộ
Post investment
assessment of individual Dự toán môi trường vật lý Lập kế hoạch môi trường
projects vật lý dài hạn
information

Relevant environmental Các tác động môi trường Đánh giá đầu tư môi
Ad hoc

costing (e.g. special orders, tương ứng trường vật lý


product mix with capacity
constraints)

B¶ng tæng
hîp c¸c chi
phÝ và lîi Ých
m«i trưêng
cho doanh
nghiÖp

9
Tại sao EMA lại phát triển?

• EMA được đưa ra nhằm khắc phục tình trạng thiếu các
thông tin cho việc ra các quyết đinh quản lý môi trường do
hệ thống hạch toán truyền thống mới chỉ thừa nhận một số
các chi phí mà chưa phát hiện ra:
- Các chi phí môi trường ẩn trong các khoản chi phí chung
- Phân bổ không đúng các chi phí chung vào quá trình sản
xuất, sản phẩm, và các hoạt động
– Sử dụng không hiệu quả, lãng phí nguyên vật liệu và
năng lượng
– Thiếu các dữ liệu trong tương lai và ít những chi phí có
thật trong hạch toán kết quả cuối cùng

10
Kh«ng cÇn thiÕt ph¶i thay ®æi hÖ thèng h¹ch to¸n tµi
chÝnh cña doanh nghiÖp khi øng dông EMA

• Th«ng tin EMA ®­îc ph©n tÝch cho môc ®Ých ra


quyÕt ®Þnh néi bé cña doanh nghiÖp nªn còng cã
thÓ dïng cho môc ®Ých lËp b¸o c¸o tµi chÝnh doanh
nghiÖp.
• Nh­ng thùc tÕ øng dông EMA kh«ng yªu cÇu thay
®æi hÖ thèng h¹ch to¸n tµi chÝnh doanh nghiÖp.
• Tuy nhiªn, cÇn ph¶i chó ý lµ hÖ thèng h¹ch to¸n tµi
chÝnh sÏ ®Çy ®ñ vµ hiÖu qu¶ h¬n nÕu nh­ bao gåm
chi phÝ m«i tr­êng

Tai sao EMA cã gi¸ trÞ trong kinh doanh

• Cho phÐp ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c chi phÝ « nhiÔm vµ


chÊt th¶i.
• Cho phÐp x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é ­u tiªn vµ tiÒm
n¨ng gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt
• Hç trî ra quyÕt ®Þnh ®Çu t­
• Lµ c¬ së cho nhiÒu quyÕt ®Þnh kinh doanh kh¸c
• N©ng cao chiÕn l­îc c¹nh tranh dµi h¹n

11
C¸c øng dông HTQLMT (EMA) trªn
thÕ giíi vµ trong n­íc
ThÕ giíi:
- NhËt: C«ng ty Canon; C«ng ty ®iÖn tö Fujisu; øng dông EMA
trong c¸c doanh nghiÖp thùc phÈm; øng dông EMA ë møc quèc
gia
- Mü: C«ng y dÇu khÝ BP: C«ng ty sx ®å gç Andersen; øng dông
EMA trong lÜnh vùc n¨ng l­îng, ho¸ chÊt
- Anh: C«ng ty dÇu khÝ Sell; øng dông EMA trong lÜnh vùc n¨ng
l­îng, ho¸ chÊt,…
- óc: Tr­êng chuyªn nghiÖp Perth; C«ng ty xö lý l«ng cña óc, ngµnh
giÊy, chÕ biÕn gç cña óc,
- Canada: chÕ biÕn bét vµ bét giÊy
- Nam phi: c«ng nghiÖp má
- Thuþ sÜ: C«ng ty sx chÊt c¸ch ®iÖn Flumroc
- Hung ga ri: C«ng ty Diagro thuéc ngµnh n«ng nghiÖp
- Th¸i Lan: Ngµnh thuû s¶n vµ chÕ biÕn thùc phÈm

C¸c øng dông cña HTQLMT (EMA)


trªn thÕ giíi vµ trong n­íc

Trong n­íc: Kh¸i niÖm EMA cßn míi, ®ang ®­îc


gi¶ng d¹y t¹i tr­êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n
- Dù ¸n “ Thùc hiÖn vµ phæ biÕn EMA cho c¸c doanh
nghiÖp cña §«ng Nam ¸ nh»m thóc ®Èy ho¹t ®éng
kinh doanh bÒn v÷ng (EMA-SEA)” .
- §Ò tµi “Nghiªn cøu øng dông ph­¬ng ph¸p H¹ch
To¸n Qu¶n Lý M«i Tr­êng trong c¸c doanh nghiÖp
võa vµ nhá cña Thµnh phè Hµ néi”
- EMA ®­îc ®Ò cËp gi¸n tiÕp trong dù ¸n VIE 97/007:
“ Nh÷ng vÊn ®Ò MT trong lËp kÕ ho¹ch ®Çu t­

12
C¸c øng dông cña HTQLMT (EMA)
trªn thÕ giíi vµ trong n­íc

C¸c m¹ng l­íi chuyªn gia vÒ EMA:

- EMA cho ChÝnh phñ (UN DSD)


- M¹ng l­íi EMA Ch©u ¢u (EMAN-Europe);
- M¹ng l­íi EMA Ch©u Mü (EMAN-America);
- M¹ng l­íi EMACh©u A vµ Th¸i B×nh D­¬ng (
EMAN-Asia Pacific);

§¸nh gi¸ chi phÝ m«i tr­êng

13
S¬ ®å dßng vËt liÖu, n¨ng l­îng vµ
nhiªn liÖu, lao ®éng, …
KhÝ th¶i

Nguyªn liÖu
th«
S¶n phÈm chÝnh
N¨ng l­îng
C¸c s¶n phÈm
kÌm theo
Lao ®éng

Kh¸c
ChÊt th¶i r¾n
ChÊt th¶i ®éc h¹i

M« h×nh h¹ch to¸n chi phÝ


m«I tr­êng

khÝ th¶i

§Çu vµo S¶n phÈm

chÊt th¶i

1. Chi phÝ xö lý chÊt th¶i cuèi ®­êng èng


2. Chi phÝ xö lý chÊt th¶i b»ng c¸c c«ng nghÖ kÕt hîp.
3. Chi phÝ mua nguyªn vËt liÖu bÞ biÕn thµnh chÊt th¶I.
4. Chi phÝ qu¶n lý l­îng chÊt th¶I
5. Chi phÝ m«i tr­êng mµ c«ng ty ph¶i g¸nh chÞu liªn quan ®Õn l­¬ng s¶n
phÈm b¸n ra.

14
C¸c chi phÝ chÊt th¶i

Chi phÝ thu gom chÊt th¶i


Chi phÝ tæn Tæn thÊt
thÊt ®Çu vµo ®Çu ra

Chi phÝ lo¹i


bá chÊt th¶i

chi phÝ m«i tr­êng


D¹ng chi phÝ DÞnh nghÜa
D¹ng I: C¸c chi phÝ C¸c chi phÝ trùc tiÕp cña vèn ®Çu t­, lao ®éng, nguyªn vËt liÖu vµ ®æ
truyÒn thèng. thai. Cã thÓ bao gåm c¸c chi phÝ ®Þnh kú vµ kh«ng ®Þnh kú. Bao gåm
c¸c chi phÝ vèn vµ chi phÝ quan lý

D¹ng II: C¸c chi phÝ C¸c chi phÝ gi¸n tiÕp kh«ng ®­îc ph©n bæ vµo c¸c san phÈm vµ d©y
Èn chuyÒn. Cã thÓ bao gåm c¸c chi phÝ ®Þnh kú vµ kh«ng ®Þnh kú. Cã thÓ
bao gåm c¸c chi phÝ vèn vµ chi phÝ quan lý.

D¹ng III: C¸c chi phÝ C¸c chi phÝ tr¸ch nhiÖm ph¸p lý bao gåm c¸c khoan tiÒn ph¹t do
ngÉu nhiªn. kh«ng tu©n thñ ph¸p luËt vµ c¸c tr¸ch nhiÖm ph¸p lý t­¬ng lai cho c¸c
ho¹t ®éng lµm s¹ch b¾t buéc, ®Òn bï nhung thiÖt h¹i cña cai vËt chÊt
vµ søc khoÎ c¸ nh©n.
D¹ng IV: C¸c chi phÝ D©y lµ nhung chi phÝ ®­îc doanh nghiÖp chi tra. Bao gåm c¸c h¹ng
uy tÝn quan hÖ môc chi phÝ khã x¸c ®Þnh, bao gåm sù chÊp nhËn cña ng­êi tiªu dïng,
sù trung thµnh cña kh¸ch hµng, tinh thÇn vµ thu nhËp cao cña c«ng
nh©n, c¸c quan hÖ ®oµn thÓ, hinh anh cña doanh nghiÖp, c¸c quan hÖ
céng ®ång vµ ­íc tÝnh c¸c chi phÝ tr¸nh nÐ ®­îc nh­ c¸c khoan ph¹t,
vèn....
D¹ng V: C¸c chi phÝ C¸c chi phÝ mµ doanh nghiÖp kh«ng phai chi tra trùc tiÕp. Nhung chi
x· héi (ngo¹i øng) phÝ nµy do x· héi chi tra vµ bao gåm sù suy tho¸i cña m«i tr­êng do sù
lan truyÒn c¸c chÊt « nhiÔm hiÖn vÉn tu©n thñ c¸c yªu cÇu cña luËt
ph¸p.

15
Ph©n lo¹i chi phÝ m«i tr­êng

Chi phÝ trù


trùc tiÕp
Chi phÝ gi¸
gi¸n tiÕp Chi phÝ
(chi phÝ truyÒn thè
thèng)
ng)
b ªn
Chi phÝ bªn trong ngoµ
ngoµi
(chi phÝ c¸ nh©
nh©n) (chi phÝ
Chi phÝ ph¸
ph¸t sinh Chi phÝ v« h×nh néi t¹i x· h é i )

Chi phÝ Chi phÝ Chi phÝ Chi phÝ Chi phÝ
truyÒn Èn ngÉ
ngÉu Uy tÝn x· héi
thè
thèng nhiª
nhiªn quan hÖ

DÔ x¸c ®Þnh Khã x¸c ®Þnh

T¶ng b¨ng ngÇm chi phÝ m«i tr­êng


Chi phÝ m«i tr­êng ®­îc m« pháng gièng nh­ t¶ng b¨ng ngÇm, mµ chØ
cã mét phÇn rÊt nhá ®­îc nh×n thÊy

Xử lý và thả
thải bỏ

Uy tín hình ảnh doanh nghiệ


nghiệp Trá
Trách nhiệ
nhiệm phá
pháp lý

Chi phí
phí phạ
phạt
Nhân công

Chi phí
phí khai thá
thác tài nguyên

16
T¶ng b¨ng ngÇm chi phÝ m«i tr­êng
Chi phÝ m«i tr­êng ®­îc m« pháng gièng nh­ t¶ng b¨ng ngÇm, mµ chØ cã mét phÇn
rÊt nhá ®­îc nh×n thÊy

Chi phÝ m«i tr­êng nh×n


thÊy ®­îc chØ lµ mét
phÇn nhá trªn ®Ønh cña
t¶ng b¨ng ngÇm

C¸c chi phÝ m«I


tr­
tr­êng Èn

Nhận dạng các chi phí môi trường ẩn


100kWh
Năng lượng

hành 1h
thời gian vận

-5kWh = chi phí  -2 phút = chi phí 


(mua) (nhân công, hỏng
hóc)

-9kg = chi phí  Nguyên liệu


(mua) 100kg
Quá trình sản phẩm
sản xuất 93kg
-2kg = chi phí  vật liệu phụ
(mua) trợ 15kg
đốt 20kg
Chất thải phải

2kg
Phát thải

-10kg = chi phí  -1kg = chi phí 


(thiêu đốt) (xử lý)

17
Chi phí môi trường - Những quan niệm khác

Quan niệm truyền thống


Chi phí môi trường = Chi phí bảo vệ môi trường

Xét từ góc độ các dòng vật chất và năng lượng


Chi phí môi trường = các chi phí liên quan đến các dòng nguyên liệu và
năng lượng gây nên những tác động môi trường

Chi phí bảo vệ môi trường = các chi phí phải tốn kém để giảm ô nhiễm
môi trường (xử lý cuối đường ống)

Hãy thay đổi quan niệm

Phân bổ các chi phí môi trường gián tiếp


Phân bổ 2 Phân bổ 1

Đối tượng chi phí A


Đầu vào Vùng chi Vùng chi Vùng chi
1000kg phí 1 phí 2 phí 3 Đối tượng chi phí B
Sản phẩm
Chất thải 800kg
Chất thải 50kg Chi phí
50kg Thiêu đốt
Chất thải thiêu đốt
100kg $800
Tổng lượng
chất thải
200kg

Quản lý, lương cán bộ


Các chi phí quản lý, chi phí nhân
Tổng chi phí cho hoạt môi trường công v.v.
động môi trường? khác $9,000
Phân bổ 3

Tổng chi phí MT Tổng chi phí MT Tổng chi phí MT Tổng chi phí MT
Vùng chi phí 1 Vùng chi phí 2 Vùng chi phí 3 của công ty

$400.0 $200.0 $200.0 $800.0


+$? +$? +$? +$?
=$? =$? =$? =$?

Source: Schaltegger & Burritt 2000, 133

18
C¸c chi phÝ m«i tr­êng th­êng ®­îc ®¸nh gi¸
thÊp h¬n so víi thùc tÕ
• Theo kÕt qu¶ nghiªn cøu thùc tÕ:
– Mét ®ång chi phÝ chÊt th¶I mµ c¸c doanh
nghÖp ®o ®­îc trªn thùc tÕ, th× cã tíi 2-3 ®ång
chi phÝ chÊt th¶I bÞ Èn trong chi phÝ h¹ch to¸n
chung, hoÆc kh«ng ®­îc thÓ hiÖn trong hÖ
thèng b¸o c¸o tµi chÝnh còng nh­ hiÖu qu¶
kinh doanh.
– C¸c doanh nghiÖp trªn thùc tÕ lµ rÊt khã x¸c
®Þnh ®­îc chi phÝ m«I tr­êng lµ bao nhiªu
– Quan ®iÓm nµy cã ý nghÜa quan träng ®èi víi
c¸c doanh nghiÖp ®­îc qu¶n lý tèt.

Tû lÖ chi phÝ m«i tr­êng trong tæng chi phÝ s¶n


xuÊt cña c«ng ty läc dÇu Amoco*

Kh«ng m«i tr­êng, 78.1% Tæng chi phÝ m«I tr­êng 21.9%
Xö lý chÊt th¶i 4.9%
Non-Recurring 4.0%
B¶o d­ìng 3.3%
Product Specifications 2.7%
KhÊu hao 2.5%
Hµnh chÝnh 2.4%
Thu håi Sulfur 1.1%
Th¶I bá chÊt th¶i 0.7%
PhÝ, ph¹t 0.2%

Nguån: Green Ledgers: Case Studies in Corporate


Environmental Accounting. World Resources Institute, May, 2000.

19
Tû lÖ chi phÝ m«i tr­êng trong tæng chi phÝ s¶n
xuÊt cña c«ng ty sứ Thanh Trì

Nhu cÇu ®Çu t­ cho dù ¸n m«i tr­


tr­êng ?

§Çu t­ R&D
Ph¸t triÓn bÒn v÷ng
ThiÕt bÞ & §Çu t­
Kinh doanh bÒn v÷ng (TCA, etc.)
C«ng nghÖ th©n Gi¶m thiÓu «
C¸c nguån tµi thiÖn m«i tr­êng nhiÔm
chÝnh kh¶ thi VËt liÖu th« « nhiÔm m«i S¶n xuÊt H¹ch to¸
to¸n qu¶
qu¶n lý
s¹ch
Qu¸ tr×nh
tr­êng m«i tr­
tr­êng
S¶n phÈm

Doanh nghiÖ
nghiÖp
§Çu t­/T¸i ®Çu t­
Qu¶n trÞ rñi ro
(IR, etc.)

Chi phÝ & doanh thu


(EA/ECA, LCA, ABC, etc.)

20
c¸c kho¶
kho¶n chi phÝ m«i tr­
tr­êng doanh nghiÖ
nghiÖp

C¸c kho¶
kho¶n chi phÝ cña Doanh nghiÖ
nghiÖp

• Qu¶n lý chÊt th¶i • Kh¾c phôc nh÷ng hËu qu¶ trong t­¬ng lai
• Chi phÝ kh¾c phôc « nhiÔm hoÆc chi phÝ båi th­êng
• Chi phÝ ®µo t¹o • C¸c rñi ro gÆp ph¶i bëi sù thay ®æi quy ®Þnh
• C¸c kho¶n lÖ phÝ trong t­¬ng lai
• C¸c kho¶n chi phÝ theo quy • ChiÕn l­îc vµ v¨n ho¸ cña doanh nghiÖp
®Þnh cña ph¸p luËt • C¸c mèi quan hÖ víi kh¸ch hµng, nhµ ®Çu
• KiÓm so¸t vµ lËp b¸o c¸o t­, ng­êi ®i vay...

C¸c kho¶
kho¶n chi phÝ kh¾
kh¾c phôc m«i tr­
tr­ênng mµ doanh nghiÖ
nghiÖp ph¶
ph¶i g¸nh
chÞu trong t­¬ng
­¬ng lai
• Sù c¹n kiÖt cña nguån tµi nguyªn • L­îng chÊt th¶i trong kho¶ng
• ¤ nhiÔm kh«ng khÝ, ®Êt vµ n­íc thêi gian dµi
• C¸c t¸c ®éng ®Õn søc khoÎ con ng­êi • C¸c thay ®æi trong chÊt l­îng
• T¸c ®éng tiÕng ån vµ thÈm mü cuéc sèng céng ®ång

§¸nh gi¸ dù ¸n m«i tr­êng qua c¸c chØ tiªu tµi chÝnh
 Gi¸ trÞ hiÖn t¹i rßng (Net Present Value - NPV)
 Tû suÊt hoµn vèn néi bé (Intenal Return Rate - IRR)
 ChØ sè lîi nhuËn (Profitabilities Index - PI)
 ChØ sè hoµn tr¶ (Payback - P)

$75k $75k
$75k
Savings
S a v in g s Savings
Two Year Payback
$25k
M in u s

$50k Investment $50k Investment


$100k $100k $100k
In v e s tm e n t

Investment Savings

Ph©n bæ chÝnh x¸c chi phÝ dù ¸n


 Ph­¬ng ph¸p c©n ®èi tµi s¶n (§Çu vµo - §Çu ra)
 Ph­¬ng ph¸p h¹ch to¸n c¸c lo¹i vËt liÖu theo chu kú

21
§Ò xuÊt qui tr×nh kü thuËt vÒ qu¶n lý
dù ¸n ®Çu t­ m«i tr­êng

4. X¸c ®Þnh c¸c 7. ChuyÓn c¸c ®¬n


1. M« t¶ dù ¸n
ho¹t ®éng b¶o vÖ vÞ vËt lý thµnh ®¬n
m«i tr­êng cña dù vÞ tiÒn
¸n
2. S¬ ®å c«ng nghÖ
c¸c qu¸ trinh cña dù 8. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶
¸n víi c¸c dßng vµo 5. X¸c ®Þnh c¸c chi kinh tÕ cña c¸c gi¶i
vµ ra phÝ m«i tr­êng cña ph¸p b¶o vÖ m«i
tÊt c¶ c¸c ho¹t tr­êng
®éng cña dù ¸n
3. H¹ch to¸n chi phÝ
dßng vËt liÖu vµ 9. Ph©n bæ c¸c chi
n¨ng l­îng 6. X¸c ®Þnh hiÖu
phÝ vµo qu¸ tr×nh vµ
qu¶ cña c¸c gi¶i
s¶n phÈm. Tæng hîp
ph¸p b¶o vÖ m«i
kÕt qu¶ vµ so s¸nh
tr­êng cña dù ¸n
víi môc tiªu ®Ò ra

Lồng ghép môi trường trong ®¸nh gi¸


dù ¸n ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tế
Định nghĩa về Hiệu qu¶ sinh thái

Hiệu qu¶ sinh thái là “tỉ số giữa giá trị gia tăng và
tác động môi trường gia tăng, hay là tỉ số giữa
một chỉ số hoạt động kinh tế và một chỉ số hoạt
động môi trường sinh thái“

Nâng cao Hiệu qu¶ sinh thái đòi hỏi sự kết hợp giữa:
– thông tin kinh tế - như trong EMA

– thông tin môi trường - như trong PEMA

22
Ví dụ về chỉ số Hiệu qu¶ sinh thái

Lượng chất thải kg


Doanh thu $

Giảm thiểu nước thải m³


Chi phí đầu tư công nghệ mới $

Lượng nguyên vật liệu (quá trình SX) kg


Nhu cầu năng lượng (quá trình SX) $

Lượng phát thải CO2 kg CO2


Lợi nhuận trước thuế $

Ví dụ về chỉ số Hiệu qu¶ sinh thái

Giá trị hiện tại thuần (NPV) $


Tiềm năng biến đổi khí hậu toàn cầu kg CO2-eq.

Doanh thu sản phẩm X $


Tổng chất thải sản phẩm X tonnes

Tăng trưởng biên $


Tiềm năng chất thải độc hại HTP

Thu nhập danh nghiệp $


Tiêu dùng năng lượng kWh

Thu nhập phân xưởng $


Nước thải m³

23
Định hướng đầu tư Hiệu qu¶ sinh thái
phục vụ ra quyết định
h ig h

cao hoạt động tài chính


hiệu quảperformance
thấpEconomic

lo w
?
thấp hiệu quả hoạtperformance
lo w Environmental động môi trường cao
h ig h
(lớn mức độ tác động môi trường nhỏ)

Hiệu qu¶ sinh thái phục vụ ra quyết định

Quản lý thông tin định


Procedure 2 hướng sinh thái

Hạch toán quản lý Hạch toán sinh thái nội bộ

cao
Chỉ số Chỉ thị
Hiệu quả hoạt
động kinh tế

Econo mc
perf orim ance

Thủ tục 3
thấp ?
thấp Hiệu quả hoạt động cao
môi trường

Thông tin về hiệu


suất sinh thái

Thủ tục 4 Thử nghiệm và triển khai thực hiện

24
EMA và hiệu suất sinh thái

h ig h

MEMA Thông tin

Economic performance
lo w
?
lo w Environmental performance h ig h

PEMA Thông tin

Lîi Ých tiÒm n¨ng cña ®Çu t­ m«i tr­êng


Qu¸
Qu¸ tr×
tr×nh KÕ ho¹
ho¹ch Kinh tÕ X · hé i
Qu¶n lý/ TÝch hîp/ TÝch hîp/ HiÖu qu¶ sinh th¸i/
Gi¸m_s¸t Liªn ngµnh Tèi ­u ho¸ Ph¸t triÓn bÒn v÷ng

Chia sÎ
Tµi nguyªn /
C¶i thiÖn M«i tr­êng
vµ Chia sÎ
HiÖu qu¶ Môc tiªu Sinh th¸i
c«ng nghiÖp
Chia sÎ
D÷ liÖu Kinh doanh bÒn v÷ng

HiÖn ®¹i ho¸ x· héi (th«ng tin, tri thøc)


§­êng c¬ së
cho dù ¸n Ng©n hµng d÷ liÖu tÝch hîp tµi nguyªn, m«i tr­êng vµ x· héi
m«i tr­êng

Thêi gian

25
Quy tr×nh ®¸nh gi¸
dù ¸n ®Çu t­ m«i
tr­êng trªn c¬ së
EMA

Mét sè øng dông b­íc ®Çu EMA


t¹i c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá

26
- C¸c b­íc thùc hiÖn

Cam kÕt cña cÊp qu¶n lý cao nhÊt

Thµnh lËp nhãm thùc hiÖn

X¸c ®Þnh quy m«, giíi h¹n cña hÖ thèng ®Ò xuÊt

Thu thËp th«ng tin tµi chÝnh, nguyªn vËt liÖu vµ n¨ng l­îng, n­íc, …

NhËn d¹ng c¸c chi phÝ m«i tr­êng

X¸c ®Þnh doanh thu tiÒm n¨ng hay c¸c c¬ héi c¾t gi¶m chi phÝ

§¸nh gi¸ chi phÝ vµ doanh thu trong hÖ thèng h¹ch to¸n hiÖn hµnh

X©y dùng gi¶i ph¸p, ®¸nh gi¸, ®Ò xuÊt vµ thùc hiÖn gi¶i ph¸p

Theo dâi kÕt qu¶

Mét sè kÕt qu¶ ban ®Çu ¸p dông h¹ch to¸n m«i tr­êng
t¹i c«ng ty liªn doanh s¶n xuÊt phô tïng « t« xe m¸y
Machino, §«ng Anh - Hµ Néi

27
28
29
30
31
32
33
Mét sè ®¸nh gi¸ tÝch cùc ban ®Çu ¸p dông h¹ch
to¸n m«i tr­êng t¹i c«ng ty
sø Thanh Tr× - Hµ Néi

34
C¸c nguyªn vËt liÖu chÝnh (Input)

• Nguyªn liÖu s¶n xuÊt sø vÖ sinh bao gåm: cao lanh,


felpard, ®Êt sÐt, th¹ch anh, thuû tinh láng...
• Nhiªn liÖu s¶n xuÊt sø vÖ sinh: dÇu vµ gas.
• C¸c s¶n phÈm sø vÖ sinh bao gåm: th©n bÖt, kÐt n­íc,
chËu röa, ch©n chËu c¸c lo¹i vµ mét sè s¶n phÈm phô
kh¸c nh­ tiÓu treo, phô kiÖn phßng t¾m...
• C¸c c«ng ®o¹n s¶n xuÊt chÝnh: 5 c«ng ®o¹n chÝnh:
Gia c«ng hå ®æ rãt, men ®æ rãt sÊy méc kiÓm tra,
phun men  nung

Quy tr×nh s¶n xuÊt sø vÖ sinh


1.Nguyªn vËt liÖu
2. §iÖn Vµo 1.Hå hoµn thµnh
ra
3. N­íc Gia c«ng hå 2. N­íc th¶i
1.Hå ®æ rãt
Vµo 1. S¶n phÈm 1.Nguyªn vËt
2.Khu«n th¹ch cao §æ rãt, T¹o ra
méc liÖu, ho¸ chÊt
3.§iÖn h×nh 2. N­íc th¶i 2. §iÖn
4.N­íc
3. Hå thõa 3. N­íc
5.Gas
Vµo ra
1. S¶n phÈm méc S¶n phÈm
SÊy méc sÊy méc
2. §iÖn Vµo
Men Gia c«ng
3.Gas
1.S¶n phÈm sau men men
1. S¶n phÈm sau KT Vµo KiÓm tra, ra
2. Men 2.N­íc th¶i ra
phun men
3. §iÖn 3. Men thõa
4. N­íc 1. Men hoµn
thµnh
1. S¶n phÈm sau Vµo Nung ra 1.S¶n phÈm sau nung 2. N­íc th¶i
men Tuynel 2.PhÕ phÈm sø háng
2. §iÖn ra
3. Gas Lo¹i C Lo¹i B 1.SP lo¹i B
KiÓm tra Nung Vµo
ph©n lo¹i shuttle 2. §iÖn
Lo¹i bá 3. DÇu
Lo¹i A
§ãng gãi,
chuyÓn
vµo kho

35
S¬ ®å dßng vËt chÊt - n¨ng l­îng vµo-ra
1.Nguyªn vËt liÖu
2. §iÖn: 1.061.280 kw Vµo
ra 1.Hå hoµn thµnh
3. N­íc:26.680 m3 Gia c«ng hå 2. N­íc th¶i:104.112 m 3

1.Hå ®æ rãt:16.699.386kg 1. S¶n phÈm méc 1.Nguyªn vËt


2.Khu«n TC: 6.316 chiÕc Vµo ra 2. N­íc th¶i: 104.112 m 3 liÖu, ho¸ chÊt
§æ rãt, T¹o
3.§iÖn: 2.504.880kw 3.Hå thõa 2.176.322 kg 2. §iÖn
h×nh
4.N­íc: 115.680 m 3 3. N­íc
5.Gas91.298,22 kg
Vµo ra S¶n phÈm
1. S¶n phÈm méc
SÊy méc sÊy méc Vµo
2. §iÖn 622.080kw
3.Gas60.865,48 kg Men Gia c«ng men

1. S¶n phÈm sau KT 1.S¶n phÈm sau men


Vµo KiÓm tra,
2. Men602.215 kg ra 2.N­íc th¶i:369.360 m 3
phun men ra
3. §iÖn:1.119.744kw 3. Men thõa:133.134 kg
1. Men hoµn
4. N­íc:388.800m 3
thµnh
1.S¶n phÈm sau nung 2. N­íc
1. S¶n phÈm sau men Vµo Nung 2.PhÕ phÈm sø th¶i:6.829 m 3
ra háng:857.560 kg
2. §iÖn:604.800kw Tuynel
3. Gas:1.369.473,3kg
ra
Lo¹i C Lo¹i B Nung shuttle .SP lo¹i B
KiÓm tra Vµo
Lo¹i bá
ph©n lo¹i §iÖn:104.601 kw
DÇu:287.521,68 l
Lo¹i A
§ãng gãi, chuyÓn vµo
kho

HiÖn tr¹ng m«i tr­êng cña c«ng ty

• C¸c chÊt th¶i chÝnh


- N­íc th¶i
- ChÊt th¶i khÝ: SO2 , NOX, CO
- ChÊt th¶i r¾n : sø phÕ phÈm, hå thõa, men thõa
• HiÖn tr¹ng qu¶n lý m«i tr­êng :
- Ho¹t ®éng xö lý chÊt th¶i r¾n: ch«n lÊp vµ t¸i chÕ
mét phÇn
- N­íc th¶i: hiÖn doanh nghiÖp ch­a cã hÖ thèng xö
lý mµ chØ qua 3 bÓ l¾ng ®¬n gi¶n råi ®æ th¼ng ra hå
- T¸i chÕ sø phÕ phÈm thµnh bét x­¬ng sø

36
37
38
39
. . . øng dông EMA nh­ lµ c«ng cô ph©n
tÝch kinh tÕ hiÖu qu¶ dù ¸n S¶n xuÊt
s¹ch h¬n ë ViÖt Nam …
The number of enterprise have been implementing CP
20

Enterprises 15

10

An
Lo CM
ng
.H
Tp
TiÕt kiÖm hµng n¨m
 Textile: 2,800 – 73,000 USD/year
 Paper: 91,000 – 151,000 USD/year
 Food: 6,700 – 24,600 USD/year
 Metal: 9,900 – 261,600 USD/year

40
Rµo c¶n cña EMA
Trë
Trë ng¹
ng¹i chÝnh s¸ch
Nguå
Nguån tµi chÝnh
ThiÕu thêi gian vµ nh©
nh©n lùc thù
thùc hiÖ
hiÖn
Nh÷
Nh÷ng
HÖ thè
thèng h¹ch Khã thay ®æi
trë
trë
to¸
to¸n ng¹
ng¹i
Chi phÝ qu¶
qu¶n lý BÞ bá qua
chÊt th¶
th¶ i n »m trong trong
nhiÒu ch­¬
ch ng tr×
­¬ng tr×nh BÞ chå
chång ghÐp viÖ
viÖc
Khã ph©
ph©n bæ chi phÝ qu¶
qu¶n lý chÊt th¶
th¶i thù
thùc
hiÖ
hiÖn
ThiÕu sù tiª
tiªu chuÈ
chuÈn ho¸
ho¸ EMA
H¹ch to¸
to¸n M ©u
thuÉ
thuÉn EMA
th«
th«ng th­
th­êng

KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ thö nghiÖm


Tõ kÕt qu¶ so s¸nh cho thÊy:
• Chi phÝ thùc sù cña c¸c s¶n phÈm chªnh lÖch so víi c¸ch
h¹ch to¸n cña doanh nghiÖp
• Chi phÝ thùc sù cña s¶n phÈm lµ t¨ng lªn hay gi¶m ®i so
víi c¸ch tÝnh vµ h¹ch to¸n truyÒn thèng cña doanh
nghiÖp.
• L­îng chÊt th¶i cña mçi lo¹i s¶n phÈm vµ ë mçi kh©u
còng kh¸c nhau.
 Kh©u t¹o ra nhiÒu chÊt th¶i l¹i ®­îc h¹ch to¸n t­¬ng tô
nh­ kh©u t¹o ra Ýt chÊt th¶i. Do ®ã cÇn ph¶i cã sù ph©n
bæ chi phÝ hîp lý
 X¸c ®Þnh ®­îc s¶n phÈm chiÕm tû lÖ chi phÝ m«i tr­êng
nhiÒu nhÊt trong tæng chi phÝ m«i tr­êng, vµ gi¸ thµnh.

41
Ph©n tÝch kÕt qu¶ øng dông
- C¸c chi phÝ m«i tr­êng kh«ng ®­îc t¸ch biÖt vµ bÞ Èn trong c¸c chi phÝ kh¸c.
- N©ng cao nhËn thøc vÒ c¸c chi phÝ m«i tr­êng.
- ¸p dông c¸c biÖn ph¸p m«i tr­êng kh«ng ph¶i chØ mÊt tiÒn mµ cßn ®em l¹i lîi nhuËn.
- CÇn qu¶n lý tèt hÖ thèng h¹ch to¸n qu¶n lý.
- Hç trî ra quyÕt ®Þnh néi bé.

- NhËn xÐt c¸c ph­¬ng ¸n :


+ Ph©n bæ theo c¸ch thøc truyÒn thèng: Chi phÝ m«i tr­êng kh«ng ®­îc h¹ch to¸n ®Çy
®ñ dÉn tíi chi phÝ vµ lîi nhuËn thu ®­îc kh«ng h¹ch to¸n chÝnh x¸c.
+ Ph©n bæ cã tÝnh ®Õn m«i tr­êng: Chi phÝ m«i tr­êng ®­îc h¹ch to¸n ®Çy ®ñ nh­ng
phÇn doanh thu m«i tr­êng kh«ng ®­îc nh×n thÊy râ.
+ Ph©n bæ cã tÝnh ®Õn m«i tr­êng vµ SXSH: Gióp nh×n râ toµn bé chi phÝ vµ lîi nhuËn
thu ®­îc tõ m«i tr­êng vµ gi¶i ph¸p s¶n xuÊt s¹ch h¬n.

CÇn ph¶i b¾t ®Çu


EMA
tõ ®©u?
Kh¸c

EMA Kh¸c

Kh¸c
Kh¸c Kh¸c
Kh¸c
EMA
EMA

42
Khung truyÒn th«ng hç trî ema

EMA trong kinh doanh bền vững

 H¹ch to¸n m«i tr­êng lµ mét c«ng cô kinh tÕ cã vai trß chiÕn
l­îc trong viÖc b¶o vÖ m«i tr­êng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng.

 CÇn khuyÕn khÝch sù ¸p dông ph­¬ng ph¸p h¹ch to¸n m«i


tr­êng trong qu¸ tr×nh ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ vµ thÈm ®Þnh dù ¸n
vµ ra quyÕt ®Þnh ®Çu t­ cã tÝnh ®Õn chi phÝ m«i tr­êng

 Cã thÓ sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p h¹ch to¸n m«i tr­êng ®Ó x©y
dùng mét "b¶ng c©n ®èi m«i tr­êng", nh»m x¸c ®Þnh c¸c môc
tiªu m«i tr­êng vµ thø tù ­u tiªn cña chóng theo chiÕn l­îc ph¸t
triÓn bÒn v÷ng.

43