P. 1
Chuong2 Suygiamtinhieu Media

Chuong2 Suygiamtinhieu Media

|Views: 4|Likes:
Published by Phi Vũ Yên Yên

More info:

Published by: Phi Vũ Yên Yên on Nov 14, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/03/2015

pdf

text

original

Sections

  • Truyền dẫn số liệu
  • Thuật ngữ
  • Chế độ truyền
  • Tín hiệu – Khái niệm miền thời gian
  • Biểu diễn tín hiệu ở miền tần số
  • Tần số, phổ và băng thông
  • Phổ âm của thoại và âm nhạc
  • Tín hiệu có thành phần DC
  • Tổng hợp tín hiệu số
  • Băng thông và tốc độ truyền
  • Truyền dẫn tín hiệu tương tự và số
  • Truyền dẫn số
  • Suy giảm tín hiệu (impairments)
  • Ví dụ
  • Trễ lan truyền tín hiệu
  • Tốc độ dữ liệu
  • Tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu
  • Bước sóng
  • Môi trường truyền dẫn
  • Cáp đồng: twisted-pair cable
  • Cáp đồng: coxial
  • Cáp đồng: đặc điểm chung
  • Cáp quang: cấu trúc
  • Cáp quang: lợi ích và ứng dụng
  • Cáp quang: đặc tính truyền dẫn
  • Môi trường truyền dẫn hữu tuyến
  • Vô tuyến
  • Vô tuyến: sóng vệ tinh
  • Vô tuyến: vệ tinh
  • Vô tuyến: sóng radio
  • Vô tuyến: sóng hồng ngoại
  • Bài tập
  • Đọc thêm

BK

TP.HCM
2008
dce
Chương 2
Truyền dẫn số liệu
 Khái niệm và thuật ngữ
 Truyền dẫn dữ liệu tương tự và dữ liệu số
 Suy hao đường truyền
 Dung lượng kênh truyền
 Môi trường truyền dẫn có định hướng
 Truyền dẫn không dây
 Lan truyền không dây
 Truyền đường thẳng (line-of-sight)
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 2
Data Communication and Computer Networks
Thuật ngữ
• Thành phần trong mô hình truyền dữ liệu (dưới góc
độ vật lý)
– Thiết bị
• Thiết bị phát (Transmitter)
• Thiết bị thu (Receiver)
– Môi trường truyền (Medium)
– Kết nối
• Kết nối trực tiếp (Direct link)
– Không cần các thiết bị trung gian
• Kết nối điểm-điểm (Point-to-point)
– Kết nối trực tiếp
– Chỉ có 2 thiết bị dùng chung kết nối
• Kết nối nhiều điểm (Multi-point)
– > 2 thiết bị dùng chung kết nối

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 3
Data Communication and Computer Networks
Chế độ truyền
• Simplex mode
– Không dùng rộng rãi vì không thể gởi ngược lại lỗi hoặc tín
hiệu điều khiển cho bên phát
– Television, teletext, radio

• Half-duplex mode
– Bộ đàm
• Full-duplex mode
– Điện thoại
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 4
Data Communication and Computer Networks
Tín hiệu – Khái niệm miền thời gian
• T/h liên tục
– Thay đổi mịn theo thời
gian
• T/h rời rạc
– Thay đổi từng mức
theo thời gian
• T/h tuần hoàn
– Mẫu lặp lại theo thời
gian
• T/h không tuần hoàn
– Mẫu không lặp lại
theo thời gian

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 5
Data Communication and Computer Networks
Biểu diễn tín hiệu ở miền tần số
• Tín hiệu thực tế được cấu tạo bởi nhiều thành
phần có tần số khác nhau
• Các tín hiệu thành phần là các sóng hình sin
• Tất cả các tín hiệu (tương tự lẫn số) đều có
thể được phân tích thành tổng của nhiều sóng
sin (khai triển Fourier)
• Có thể biểu diễn tín hiệu theo miền tần số
– Trục hoành: các tần số có trong tín hiệu
– Trục tung: biên độ đỉnh của tín hiệu tương ứng với
mỗi tần số

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 6
Data Communication and Computer Networks
Ví dụ



2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 7
Data Communication and Computer Networks
Tần số, phổ và băng thông
• Phổ
– Tầm tần số chứa trong tín hiệu
• Băng thông tuyệt đối
– Độ rộng phổ (được đo bằng sự chênh lệch tần số cao nhất
và thấp nhất)
– Băng thông kênh truyền càng lớn, tốc độ truyền càng cao
• Băng thông hiệu dụng
– Gọi tắt là băng thông
– Dải tầm tần số hẹp chứa hầu hết năng lượng của tín hiệu
• Thành phần một chiều
– Thành phần có tần số bằng 0
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 8
Data Communication and Computer Networks
Phổ âm của thoại và âm nhạc
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 9
Data Communication and Computer Networks
Tín hiệu có thành phần DC
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 10
Data Communication and Computer Networks
Tín hiệu số
• Tần số f
• Chu kỳ T = ?
• Thời gian truyền 1 bit T
bit
= ?
• Tốc độ truyền dữ liệu?
• Băng thông?
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 11
Data Communication and Computer Networks
Tổng hợp tín hiệu số
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 12
Data Communication and Computer Networks
Băng thông và tốc độ truyền
• Trường hợp 1:
– Đường truyền có băng thông 4MHz
– Tín hiệu có thành phần f, 3f, 5f với f = 1MHz
• Trường hợp 2:
– Đường truyền có băng thông 8MHz
– Tín hiệu có thành phần f, 3f, 5f, với f = 2MHz
• Trường hợp 3
– Đường truyền có băng thông 4MHz
– Tín hiệu có thành phần f, 3f với f = 2MHz
• Kết luận?
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 13
Data Communication and Computer Networks
Truyền dẫn dữ liệu tương tự và số
• Dữ liệu
– Các thực thể chứa đựng thông tin
– Dữ liệu tương tự: giá trị liên tục trong 1 thời khoảng
– Dữ liệu số: giá trị rời rạc theo thời gian
• Tín hiệu
– Dữ liệu được biểu diễn ở dạng tín hiệu điện hoặc điện từ
– Tín hiệu tương tự
• Thay đổi liên tục theo thời gian
• Truyền trên nhiều môi trường: hữu tuyến, quang, không gian
– Tín hiệu số
• Sử dụng 2 thành phần DC
• Truyền dẫn
– Trao đổi dữ liệu bằng cách lan truyền và xử lý tín hiệu

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 14
Data Communication and Computer Networks
Truyền dẫn dữ liệu tương tự và số
• Thông thường
– Tín hiệu tương tự
truyền dữ liệu tương tự
– Tín hiệu số truyền dữ
liệu số
• Trong một số trường
hợp
– Tín hiệu tương tự
mang dữ liệu số
– Tín hiệu số mang dữ
liệu tương tự

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 15
Data Communication and Computer Networks
Truyền dẫn tín hiệu tương tự và số
• Truyền tín hiệu tương tự
– Không quan tâm nội dung dữ liệu chứa đựng bên trong
– Suy giảm tín hiệu theo khoảng cách
– Dùng amplifier để khuếch đại tín hiệu (kể cả nhiễu)
• Truyền tín hiệu số
– Cần chú ý nội dung dữ liệu chứa đựng bên trong
– Khoảng cách truyền ngắn
– Dùng repeater để tăng khoảng cách truyền
– Nhiễu không bị khuếch đại
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 16
Data Communication and Computer Networks
Truyền dẫn số
• Ưu điểm
– Công nghệ số
• Công nghệ LSI/VLSI làm giảm giá thành
– Toàn vẹn dữ liệu
• Nhiễu và suy giảm tín hiệu không bị tích lũy bởi các repeater
• Truyền khoảng cách xa hơn trên các đường truyền kém chất lượng
– Hiệu quả kênh truyền
• TDM > FDM
– Bảo mật
• Các kỹ thuật mã hóa để bảo mật dữ liệu dễ áp dụng
– Tích hợp
• Dữ liệu số và analog được xử lý tương tự nhau

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 17
Data Communication and Computer Networks
Suy giảm tín hiệu (impairments)
• T/h nhận được khác với t/h truyền đi
– Analog – suy giảm chất lượng t/h
– Digital – lỗi trên bit



• Nguyên nhân
– Suy yếu và méo do suy yếu trên đường truyền
– Méo do trễ truyền
– Nhiễu

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 18
Data Communication and Computer Networks
Độ suy yếu tín hiệu trên đường truyền
• Định nghĩa (signal attenuation)
– Khi một tín hiệu lan truyền qua một môi trường truyền,
cường độ (biên độ) của tín hiệu bị suy giảm theo khoảng
cách
– Tùy thuộc vào môi trường truyền dẫn
• Đối với môi trường vô tuyến, suy giảm cường độ t/h là một hàm
phức tạp theo khoảng cách và thành phần khí quyển
– Cường độ t/h nhận phải
• Đủ mạnh để thiết bị nhận nhận biết được
• Đủ cao so với nhiễu để t/h không bị lỗi
• Suy yếu là một hàm tăng theo tần số
– Dùng bộ khuếch đại (khuếch đại ở tần số cao nhiều hơn)
– Đo bằng đơn vị decibel (dB)
• Cường độ t/h suy giảm theo hàm mũ
• Độ lợi/độ hao hụt của các tầng nối tiếp có thể được tính bằng phép
toán đơn giản (+/-)

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 19
Data Communication and Computer Networks
Độ suy yếu tín hiệu trên đường truyền
• Công thức
– Attenuation = 10log
10
(P2/P1) (dB)
• P1, P2: công suất (watts)
– Decibel (dB) là giá trị sai biệt tương đối
• Công suất suy giảm ½ ÷ độ hao hụt là 3dB
• Công suất tăng gấp đôi ÷ độ lợi là 3dB
– Attenuation = 20log
10
(V2/V1)
• Do công suất tiêu thụ trên điện trở R là P = V
2
/R
– Giá trị sai biệt tuyệt đối
• Decibel-watt (dBW)
– 1W là giá trị tham khảo, tương ứng với 0dBW
– Công suất (dBW) = 10log
10
(công suất theo W)
• Decilbel-milivolt (dBmV)
– 1mV là giá trị tham khảo, tương ứng với 0dBmV
– Điện áp (dBmV) = 20log
10
(điện áp theo mV)
– Đây là điện áp giả sử trên điện trở 75O

2008
dce
Ví dụ
• Tín hiệu đầu vào có công suất 4mW. Tín hiệu
này được đưa vào một bộ lọc có độ suy giảm
12 dB, sau đó được đưa qua bộ khuếch đại
với độ lợi 35 dB và cuối cùng đi qua bộ lọc
khác có độ hao hụt 10dB. Tính công suất tại
ngõ ra cuối cùng của tín hiệu.

©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 20
Data Communication and Computer Networks
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 21
Data Communication and Computer Networks
Trễ lan truyền tín hiệu
• Méo trễ lan truyền
– Chỉ xảy ra trong môi trường truyền dẫn hữu tuyến
– Vận tốc lan truyền thay đổi theo tần số
• Vận tốc cao nhất ở gần tần số trung tâm
• Các thành phần tần số khác nhau sẽ đến đích ở các thời điểm khác nhau
• Công thức
– Transmission propagation delay
Tp = S/V
• S : khoảng cách vật lý (meter)
• V : vận tốc lan truyền tín hiệu trên môi trường truyền, với sóng điện
từ: v = 2 x 10
6
(m/s)

– Round trip delay
Tx = N/R
• N : khối lượng dữ liệu truyền (bit)
• R : tốc độ truyền bit trên đường truyền.

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 22
Data Communication and Computer Networks
Nhiễu
• T/h không mong muốn thêm vào giữa thiết bị phát và
thiết bị thu
• Nhiễu nhiệt
– Do dao động nhiệt của các electron trong chất dẫn
• Hàm của nhiệt độ
– Phân tán đồng nhất trên phổ tần số
– Nhiễu trắng
– Không thể loại bỏ ÷ giới hạn hiệu suất của hệ thống
– Nhiễu trong băng thông 1Hz của bất kỳ chất dẫn nào
N
0
= kT
• N
0
: mật độ công suất nhiễu (watt/Hz)
• k: hằng số Boltzmann (= 1.38 x 10
-23
J/°K)
• T: nhiệt độ (°K)
– Nhiễu trong băng thông B (Hz) N = kTB

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 23
Data Communication and Computer Networks
Nhiễu
• Nhiễu điều chế (intermodulation)
– T/h nhiễu có tần số là tổng hoặc hiệu tần số của các t/h
dùng chung môi trường truyền
– Do tính phi tuyến của thiết bị thu/phát
• Nhiễu xuyên kênh (crosstalk)
– T/h từ đường truyền này ảnh hưởng sang các đường
truyền khác
– Cùng độ lớn (hoặc nhỏ hơn) nhiễu nhiệt
• Nhiễu xung
– Xung bất thường (spike)
• e.g. ảnh hưởng điện từ bên ngoài
– Thời khoảng ngắn
– Cường độ cao
– Ảnh hưởng nhiều đến quá trình trao đổi dữ liệu số
• Xung 0.01s làm mất 50 bit dữ liệu nếu truyền ở tốc độ 4800bps

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 24
Data Communication and Computer Networks
Tốc độ dữ liệu
• Baud rate (baud)
– Nghịch đảo của phần tử dữ liệu ngắn nhất (số lần thay đổi tín hiệu
đường truyền mỗi giây)
– Tín hiệu nhị phân tốc độ 20Hz: 20 baud (20 thay đổi mỗi giây)
• Bit rate (bps hoặc bit/s)
– Đặc trưng cho khả năng của kênh truyền
– Bằng baud rate trong trường hợp tín hiệu nhị phân
– Khi mỗi thay đổi đường truyền được biểu diễn bằng 2 hay nhiều bit,
tốc độ bit khác với tốc độ baud
• Quan hệ giữa Baud rate và Bit rate
R = R
s
x log
2
M = R
s
x m
– R : tốc độ bit (bit/s)
– R
s
: tốc độ baud (baud/s)
– M : số mức thay đổi tín hiệu trên đường truyền
– m : số bit mã hóa cho một tín hiệu

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 25
Data Communication and Computer Networks
Thuật ngữ
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 26
Data Communication and Computer Networks
• Đặc điểm
– Có thể truyền nhiều hơn một bit ứng với mỗi thay đổi của
tín hiệu trên đường truyền.
– Tốc độ truyền thông tin cực đại bị giới hạn bởi băng thông
của kênh truyền
• Công thức Nyquist
– Nếu tốc độ truyền t/h là 2B thì chỉ cần dùng t/h với các tần
số nhỏ hơn (hoặc bằng) B là đủ; ngược lại nếu băng thông
là B thì tốc độ t/h cao nhất là 2B
C = 2B x log
2
M
• C : tốc độ truyền t/h cực đại (bps) khi kênh truyền không có
nhiễu
• W : băng thông của kênh truyền (Hz)
• M : số mức thay đổi tín hiệu trên đường truyền
• Độ hữu hiệu băng thông: C/B (bps Hz
-1
)

Dung lượng kênh truyền (khả năng kênh truyền)
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 27
Data Communication and Computer Networks
• Signal to Noise ratio
SNR
dB
= 10 x log
10
( ) (dB)

– S : công suất tín hiệu nhận
– N: công suất nhiễu
• Công thức Shannon

C = W x log
2
(1 + ) (bps)

– C: tốc độ truyền t/h cực đại khi kênh truyền có nhiễu
• Tỉ số năng lượng t/h của 1 bit so với năng lượng nhiễu của 1
Hz Eb/N0
– T
b
: thời gian truyền 1 bit
– R: tốc độ bit của dữ liệu nhị phân
– E
b
= ST
b
= S/R
E
b
/N
0
= S/(RN
0
) = S/(kTR)
• Tốc độ sai bit là hàm giảm của tỉ số này
Tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu
N
S
N
S
2008
dce
Ví dụ
• Phổ của một đường truyền nằm trong khoảng
3MHz đến 4MHz và có tỉ số SNR
dB
=24dB.
Tính tốc độ tối đa của đường truyền. Để đạt
được tốc độ đó thì phải dùng bao nhiêu mức
tín hiệu để truyền theo công thức Nyquist?

©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 28
Data Communication and Computer Networks
BK
TP.HCM
2008
dce
Chương 2
Truyền dẫn số liệu
 Khái niệm và thuật ngữ
 Truyền dẫn dữ liệu tương tự và dữ liệu số
 Suy hao đường truyền
 Dung lượng kênh truyền
 Môi trường truyền dẫn có định hướng
 Truyền dẫn không dây
 Lan truyền không dây
 Truyền đường thẳng (line-of-sight)
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 30
Data Communication and Computer Networks
Bước sóng
• Khoảng cách sóng truyền được trong một chu
kỳ
• Khoảng cách giữa 2 điểm pha tương ứng
trong 2 chu kỳ liên tiếp
• Ký hiệu ì
• Giả sử vận tốc t/h v
– ì = vT
– ì = v/f
– c = 3*10
8
ms
-1
(tốc độ ánh sáng)

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 31
Data Communication and Computer Networks
Môi trường truyền dẫn
• Hữu tuyến (guided media – wire)
– Cáp đồng
– Cáp quang
• Vô tuyến (unguided media – wireless)
– Vệ tinh
– Hệ thống sóng radio: troposcatter, microwave, ...
• Đặc tính và chất lượng truyền dữ liệu được xác định bởi môi
trường và tín hiệu
– Đối với hữu tuyến, môi trường ảnh hưởng lớn hơn
– Đối với vô tuyến, băng thông tạo ra bởi anten phát ảnh hưởng lớn hơn
• Yếu tố ảnh hưởng trong việc thiết kế: tốc độ dữ liệu và
khoảng cách
– Băng thông
• Băng thông cao thì tốc độ dữ liệu cao
– Suy yếu truyền dẫn
• Nhiễu (nhiễu nhiệt, nhiễu điều chế, nhiễu xuyên kênh, nhiễu xung)
– Số thiết bị nhận (receiver)
• Trong môi trường hữu tuyến, càng nhiều thiết bị nhận, tín hiệu truyền càng
mau suy giảm
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 32
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: two-wire open line
Single pair
Flat ribon
Terminating Connector
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 33
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: twisted-pair
Insulating
outer cover
Multi core
Insulating
outer cover
Protective screen (shield)
• Cách điện trên mỗi dây
• Xoắn lại với nhau
• Thường được bó lại
• Chống nhiễu crosstalk

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 34
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: twisted-pair
• Ứng dụng
– Môi trường truyền dẫn thông dụng nhất
– Mạng điện thoại
• Giữa các thuê bao và hộp cáp (subscriber loop)
– Kết nối giữa các tòa nhà
• Tổng đài nội bộ (Private Branch eXchange – PBX)
– Mạng cục bộ (LAN)
• 10Mbps hoặc 100Mbps

• Ưu – nhược điểm
– Rẻ
– Dễ dàng lắp đặt, thao tác
– Tốc độ dữ liệu thấp
– Tầm ngắn

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 35
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: twisted-pair
• Đặc tính truyền dẫn
– Analog
• Cần bộ khuếch đại mỗi 5km tới 6km (độ suy giảm t/h:
~1dB/km, chuẩn trong ĐT: ≤ 6dB)
– Digital
• Dùng tín hiệu tương tự hoặc tín hiệu số
• Cần bộ lặp (repeater) mỗi 2km hoặc 3km
– Khoảng cách giới hạn
– Băng thông giới hạn (1MHz)
– Tốc độ dữ liệu giới hạn (100Mbps)
– Dễ bị nhiễu và tác động của môi trường ngoài


2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 36
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: twisted-pair
• Không vỏ bọc giáp – Unshielded Twisted Pair (UTP)
– Dây ĐT bình thường
– Rẻ nhất
– Dễ lắp đặt
– Dễ bị nhiễu trường điện từ bên ngoài
• Vỏ bọc giáp – Shielded Twisted Pair (STP)
– Vỏ giáp bện giúp giảm nhiễu và tác động bên ngoài
– Đắt hơn
– Khó lắp đặt (cứng, nặng)


2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 37
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: twisted-pair
• UTP Cat 3
– Lên đến 16MHz
– Được dùng trong liên lạc thoại ở hầu hết
các văn phòng
– Chiều dài xoắn (twist length): 7.5cm tới
10cm
• UTP Cat 4
– Lên đến 20 MHz
• UTP Cat 5
– Lên đến 100MHz
– Được dùng phổ biến hiện nay trong các
văn phòng
– Chiều dài xoắn: 0.6cm đến 0.85cm
– Thích hợp cho tốc độ truyền lên đến 100
Mbps (LAN)

• STP Cat 3: thích hợp cho tốc độ truyền
lên đến 10 Mbps






2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 38
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: twisted-pair cable
• Cable standards
Tên Loại Mbps
Thường được dùng
Category 1 UTP 1 Modem
Category 2 UTP 4 Token Ring-4
Category 3 UTP 10 10Base-T Ethernet
Category 4 STP 16 Token Ring-16
Category 5 UTP 100 100Base-T Ethernet
Category 5 STP 100 100Base-T Ethernet
Category 5e UTP 100 1000Base-T Ethernet
Category 6 UTP 200 1000Base-T Ethernet
Category 7 STP 600 1000Base-T Ethernet
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 39
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: coaxial
2008
dce
Cáp đồng: coaxial
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 40
Data Communication and Computer Networks
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 41
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: coxial
• Ứng dụng
– Môi trường truyền linh hoạt nhất
– Cáp truyền hình
– Truyền dẫn ĐT khoảng cách xa
• FDM
• Có thể mang đồng thời 10.000 cuộc gọi
• Sẽ bị thay thế bởi cáp quang
– Kết nối các thiết bị khoảng cách gần
– Mạng cục bộ

• Đặc tính truyền dẫn
– Hiệu ứng bề mặt (skin effect)
– Analog
• Cần bộ khuếch đại mỗi vài km
• Khoảng cách càng ngắn nếu tần số càng cao
• Lên đến 600MHz
– Digital
• Cần bộ lặp (repeater) mỗi km
• Khoảng cách càng ngắn nếu tốc độ dữ liệu càng tăng

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 42
Data Communication and Computer Networks
Cáp đồng: đặc điểm chung
• Tỷ lệ bit lỗi trên đường truyền (Bit Error Rate –
BER) vào khoảng 10
-6
.
• Dễ bị ảnh hưởng của nhiễu (crosstalk,
thermal,...) và môi trường xung quanh.
• Tốc độ truyền thông tin thay đổi tùy theo phạm
vi hệ thống được triển khai :
– LAN: tốc độ 10Mbps ~ 100Mbps, khoảng cách
khoảng vài trăm mét (UTP: length < 100 m).
– WAN: tốc độ truyền thấp hơn, từ vài chục Kbps
đến vài Mbps. Ví dụ: T1 ~ 1,5Mbps, E1 ~ 2Mbps,
telephone line: 64Kbps

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 43
Data Communication and Computer Networks
Cáp quang: cấu trúc
Single core
Multicore
Plastic
coating
Optical core Optical cladding
Single core
Multicore
Plastic
coating
Optical core Optical cladding
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 44
Data Communication and Computer Networks
Cáp quang: lợi ích và ứng dụng
• Lợi ích
– Dung lượng cao
• Tốc độ dữ liệu hàng trăm Gbps (so với 100Mbps trên 1km coaxial cable và thấp
hơn của twisted-pair cable)
– Kích thước và trọng lượng nhỏ
– Độ suy hao của tín hiệu trên đường truyền thấp.
– Cách ly trường điện từ (không bị ảnh hưởng của nhiễu và môi trường xung
quanh, khó câu trộm)
– Khoảng cách giữa các bộ repeater xa
– Tỷ lệ bit lỗi trên đường truyền vào khoảng 10
-9
→10
-12
• Ứng dụng
– Phạm vi triển khai rất đa dạng: LAN (vài km), WAN (hàng chục km).
– Môi trường truyền thích hợp để triển khai các ứng dụng mạng số đa dịch vụ
tích hợp băng rộng (Broadband Integrated Services Digital Networks)
– Đường trung kế khoảng cách xa
– Trung kế đô thị
– Trung kế tổng đài nông thôn
– Thuê bao
– LAN

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 45
Data Communication and Computer Networks
Cáp quang: đặc tính truyền dẫn
• Sóng lan truyền có hướng 10
14
đến 10
15
Hz
– Một phần phổ hồng ngoại và phổ nhìn thấy được
• Light Emitting Diode (LED)
– Rẻ
– Tầm nhiệt độ hoạt động rộng
– Tuổi thọ cao
• Injection Laser Diode (ILD)
– Hiệu quả hơn
– Tốc độ dữ liệu cao hơn
• Wavelength Division Multiplexing

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 46
Data Communication and Computer Networks
Cáp quang : chế độ truyền
multimode: several paths/time delays

narrow: 1 wavelength no time delays
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 47
Data Communication and Computer Networks
Cáp quang : chế độ truyền
Step-index
multimode
Graded-index multimode Single-mode
Nguồn sáng LED/ILD LED/ILD ILD
Băng thông Rộng (lên đến
200MHz/km)
Rất rộng (200MHz-
3GHz/km)
Cực rộng (3GHz-
50GHz/km)
Ghép nối Khó Khó Khó
Ứng dụng Truyền dữ liệu
máy tính
Đường điện thoại
(khoảng cách trung bình)
Viễn thông đường
dài
Giá thành Rẻ nhất Trung bình Đắt nhất
Đường kính lõi
(µm)
50-125 50-125 2-8
Đường kính vỏ
(µm)
125-440 125-440 15-60
Độ suy giảm
(db/km)
10-50 7-15 0.2-2
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 48
Data Communication and Computer Networks
Cáp quang
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 49
Data Communication and Computer Networks
Môi trường truyền dẫn hữu tuyến
• Đặc tính truyền dẫn điểm-điểm

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 50
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến
• Truyền và nhận thông qua anten
• Có hướng
– Chùm định hướng (focused beam)
– Đòi hỏi sự canh chỉnh hướng cẩn
thận
• Vô hướng
– Tín hiệu lan truyền theo mọi hướng
– Có thể được nhận bởi nhiều anten
• Tầm tần số
– 2GHz đến 40GHz
• Vi sóng (microwave)
• Định hướng cao
• Điểm-điểm
• Vệ tinh
– 30MHz đến 1GHz
• Vô hướng
• radio
– 3 x 10
11
đến 2 x 10
14
(Hz)

• Hồng ngoại
• Cục bộ

• Khắc phục những khó khăn về địa
lý khi triển khai hệ thống
• Tỷ lệ bit lỗi trên đường truyền
(BER) thay đổi tùy theo hệ thống
được triển khai. Ví dụ: BER of
satellite ~ 10
-10
• Tốc độ truyền thông tin đạt được
thay đổi, từ vài Mbps đến hàng
trăm Mbps
• Phạm vi triển khai đa dạng: LAN
(vài km), WAN (hàng chục km)
• Chi phí để triển khai hệ thống ban
đầu rất cao

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 51
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến: các băng tần truyền thông
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 52
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến: sóng viba mặt đất
• Chảo parabol (thường bán kính 3m)
• Chùm sóng định hướng theo đường ngắm (line of sight)
• Độ suy giảm t/h


– d: khoảng cách
– ì : bước sóng
– Độ suy giảm tỉ lệ thuận bình phương khoảng cách → cần
amplifier/repeater mỗi 10-100km
– Độ suy giảm thay đổi theo môi trường (càng tăng khi có mưa)
• Ứng dụng:
– Thay thế cho cáp đồng trục trong viễn thông khoảng cách xa (cần ít bộ
amp/repeater, nhưng phải nằm trên đường thẳng)
– Truyền điểm - điểm khoảng cách ngắn
– Điện thoại di động
• Tần số càng cao thì tốc độ dữ liệu càng cao
( ) dB L
d
2
4
log 10
ì
t
=
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 53
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến: sóng viba mặt đất
Band (GHz) Bandwidth (MHz) Data rate (Mbps)
2 7 12
6 30 90
11 40 90
18 220 274
Hiệu suất sóng viba số
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 54
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến: sóng vệ tinh
• Vệ tinh là trạm trung chuyển
• Vệ tinh nhận trên một tần số, khuếch đại (lặp lại tín hiệu) và phát trên một
tần số khác
• Cần quĩ đạo địa tĩnh
– Cao 35.863 km
• Ứng dụng
– Truyền hình
– Điện thoại đường dài
– Mạng riêng (VSAT)
• Đặc tính
– Thường trong khoảng tần số 1-10 GHz
• < 1 GHz: quá nhiều nhiễu từ môi trường tự nhiên
• >10 GHz: hấp thụ bởi tầng khí quyển
– Cặp tần số thu/phát
– (3.7-4.2 downlink, 5.925-6.425 uplink) 4/6 GHz band
– (11.7-12.2 downlink, 14-14.5 uplink) 12/14 GHz band
– Tần số cao hơn đòi hỏi tín hiệu phải mạnh để không bị suy giảm
– Trễ 240-300ms, đáng chú ý trong viễn thông


2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 55
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến: vệ tinh
Satellite
Footprint
Earth
Earth ground
station
Up
link
down
link
point-to-point
Satellite
Hub station
point-to-multipoint
Up
link
down
link
down
link
VSAT
VSAT
VSAT : very smal aperture terminal
E
q
u
a
t
o
r
i
a
l

O
r
b
i
t
2
2
,
3
0
0

m
i
l
e
s
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 56
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến: sóng radio
• Vô hướng, 30MHz – 1GHz
– Antena không cần có hình đĩa và không cần chỉnh hướng
• Sóng FM, truyền hình UHF và VHF
• Ít bị suy giảm do mưa, xuyên qua khí quyển
• Truyền theo đường ngắm (line of sight)
• Bị ảnh hưởng bởi nhiễu đa kênh (multipath)
– Phản xạ

Radio tower
Radio tower
Ionosphere
Troposphere
Refracted
wave
Reflected
wave
Direct wave
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 57
Data Communication and Computer Networks
Vô tuyến: sóng hồng ngoại
• Truyền theo đường thẳng (hoặc phản xạ)
• Cản bởi các bức tường
• Bộ điều khiển TV từ xa, cổng điều khiển bằng
hồng ngoại (IRD port)

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 58
Data Communication and Computer Networks
Môi trường truyền dẫn
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 59
Data Communication and Computer Networks
Lan truyền không dây
• Lan truyền sóng mặt đất (ground wave)
– Tín hiệu đi theo bề mặt cong của trái đất
– Tần số lên đến 2MHz
– AM radio

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 60
Data Communication and Computer Networks
Lan truyền không dây
• Sóng không gian (sky wave)
– Radio nghiệp dư, BBC world, VoA
– Tín hiệu bị tầng điện ly phản xạ lại mặt đất
– (thực tế là bị khúc xạ)

2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 61
Data Communication and Computer Networks
Lan truyền không dây
• Truyền theo đường ngắm
– Tần số trên 30Mhz
– Có thể truyền xa hơn đường ngắm ánh sáng vì bị
hiệu ứng khúc xạ


2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 62
Data Communication and Computer Networks
Truyền theo đường ngắm
• Khoảng cách max của đường ngắm

– h: chiều cao của anten
– k: hằng số hiệu chỉnh độ khúc xạ của sóng (k=4/3)
– Ví dụ: tháp anten cao 100m có thể truyền đến một
điểm trên mặt đất cách xa 41km
• Khoảng cách max giữa 2 anten

– h1, h2:chiều cao các anten
kh d 57 . 3 =
) 2 1 ( 57 . 3 kh kh d + =
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 63
Data Communication and Computer Networks
Truyền theo đường ngắm
• Suy giảm tín hiệu trong không gian (free
space loss)
– Tín hiệu bị phân tán theo khoảng cách
– Đối với cùng 1 anten, suy giảm càng nhiều đối với
tần số thấp (bước sóng dài)








( ) dB d f L
c
fd
56 . 147 ) log( 20 ) log( 20 log 10
2
4
÷ + = =
t
( ) ( )
2
4
2
4
c
fd
d
r
t
P
P
t
ì
t
= =
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 64
Data Communication and Computer Networks
Truyền theo đường ngắm
• Hấp thụ của khí quyển
– Hơi nước và oxy hấp thụ sóng vô tuyến
– Hơi nước ảnh hưởng lớn nhất tại 22GHz, ít hơn đối với tần số
<15GHz
– Oxy ảnh hưởng lớn nhất tại tần số 60GHz, ít hơn đối với tần số
<30GHz
– Mưa và sương mù làm phân tán sóng radio
• Multipath
– Tín hiệu có thể bị phản xạ, tạo thành nhiều tín hiệu “copy” tại nơi nhận
– Có thể không nhận được tín hiệu trực tiếp nào
– Có thể làm tăng hoặc giảm tín hiệu
• Khúc xạ
– Có thể dẫn đến việc chỉ nhận được 1 phần tín hiệu hoặc không nhận
được tín hiệu


2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 65
Data Communication and Computer Networks
Multipath

2008
dce
Bài tập
• 3.11, 13a, 13b, 14, 16, 17, 19, 20, 21
• 4.2, 7, 13, 16
• Nộp qua email, theo nhóm thực hành, nhớ ghi
tên các thành viên
• Phần subject: [KTTSL] Bai tap chuong 2
• Hạn chót: 00:00 ngày 9/10/2009 (đêm ngày
8/10). Nộp trễ 0 điểm.
• khoi@cse.hcmut.edu.vn
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 66
Data Communication and Computer Networks
2008
dce
©2008, Dr. Dinh Duc Anh Vu 67
Data Communication and Computer Networks
Đọc thêm
• W. Stallings, Data and Computer
Communications (7
th
edition), Prentice Hall
2004, chapter 3, 4, 5
• B. Brown, Introduction to Data
Communications
• Web pages from ITU-T on V. specification

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->