You are on page 1of 52

SayIa 1/52

SayIa 2/52
COMPIERE ERP / CRM
UYGULAMASININ KURULUMU

Srm: 1.0 (8 Agustos 2006)

Hsevin Kroglu
Alarko Alsim

1ugce Cizem Martagan
Sabanc niversitesi

Crdal Ertek, Yrd. Doc. Dr.
Sabanc niversitesi

Anahtar Kelimeler:

ERP (Enterprise Resource Planning): Kurumsal Kaynak Planlamasi
Pazarlama. Satis. Servis. retim. Envanter. Dagitim. Muhasebe. Insan Kaynaklari. Tedarik
Zinciri Ynetimi. Isletme Zekasi. Is akisi.

CRM (Customer Relationship Management): Msteri Iliskileri Ynetimi
Msteri Kayitlari. Msteri ProIillendirme. Msteri Islem Hareketleri. Veri ynetimi. Msteri
odakli retim/Gelistirme/Pazarlama. Segmantasyon. Sadakat Programlari. Kampanya
Ynetimi. Msteri Memnuniyeti. Capraz Satis. Msteri Degeri.

Tesekkr: Bu kitabin kapagi Sabanci niversitesi grencisi Gizem Ekiz taraIindan
tasarlanmistir.

Kullanm: Bu e-kitabin teliI hakki yoktur. Icerigi degistirilmemek kaydiyla paylasilabilir.
cretli ya da cretsiz olarak dagitilabilir ve Internete yerlestirilebilir. Basili kitap olarak
dagitmak icin izin alinmasi gerekmektedir. Istenirse reIerans olarak
http://people.sabanciuniv.edu/ertekg/sebil adresi gsterilip egitim paketinin Alarko Alsim
calisanlari ve Sabanci niversitesi grenci ve gretim yeleri taraIindan hazirlandigi
belirtilebilir. ancak bu reIeransi vermek mecburi degildir.
SayIa 3/52
NSZ

Bu kitapta acik kaynak kodlu bir uygulama yazilimi olan Compiere ERP`nin kurulumu adim
adim anlatilacaktir. Kurulum MS Windows XP isletim sisteminde ve Oracle veritabani ile
baglantili olacak sekilde gerceklesecektir. Bu arada Java DK`in de kurulumu gsterilecektir.
Kurulumda cok sayida adim bulunmaktadir. Kuruluma baslamadan nce kurulumu
gerceklestireceginiz bilgisayarin gerekli donanim altyapisina ve ag baglantilarina sahip
oldugundan emin olmalisiniz. Bu kitapta anlatilan kurulum Alarko Alsim ve Sabanci
niversitesi bilgisayarlarinda yerel aglara baglantili olarak yapildigi icin hizli modem ile
evlerinden baglanan kullanicilara uymayabilir. Kurulumu mutlaka bilgisayar konusunda
bilgili ve tecrbeli birisiyle yapmanizi neriyoruz. Ayrica ERP yazilimi olarak Iirmanizin ya
da kurumunuzun Compiere`i secip secmemesi kararini dikkatlice degerlendirdikten sonra
vermeniz gerekmektedir. Eger Compiere`de karar kilarsaniz Trkiye`de bu konuda
Compiere.org ortagi olarak hizmet veren Gnen Bilgi Teknoloiileri
(http://www.gbterp.com/) ile grsebilirsiniz. Bizim bu kitabin yazarlari olarak bu Iirmayla
bir ortakligimiz ya da isbirligimiz kesinlikle yoktur. ancak Trkiye`de Compiere.org onayli
olarak calistiklari icin ilgilenenlere reIerans olarak web adreslerini vermeyi uygun grdk.

Bu kitapta karsilasilabilecek cesitli sorunlara czm nerileri getirilmekle beraber bizim
rastlamadigimiz diger sorunlarla karsilasabilirsiniz. Bu durumda bu kitabin yazarlari olan
bizlere e-posta gndermemenizi nemle rica ediyoruz. Ancak eger bir problemle karsilasip
bunun sebep ve czmn bulursaniz Grdal Ertek`e e-posta gndermeniz bizi sevindirir
(ertekg@sabanciuniv.edu). Bylece kitabin yeni srmleri olursa bu srmlere
sagladiginiz bilgileri ekleyebiliriz.

Compiere yaziliminin ve daha genis cercevede acik kaynak kodlu yazilimlarin Trkiye`de
taninmasina katkida bulunacagi midiyle calismalarinizda kolaylik ve basarilar diliyoruz.



Hsevin Kroglu
Alarko Alsim

Tugce Gizem Martagan
Sabanci niversitesi

Grdal Ertek. Yrd. Doc Dr.
Sabanci niversitesi


SayIa 4/52


SayIa 5/52
GRS: ERP. CRM VE COMPIERE

Sirketlerin. piyasanin degisen kosullarina uyum saglamasi gerekliligi gnmzde kacinilmaz
bir gercektir. Endstriyel ve kresel piyasadaki degisimler. Iirmalari da degisime
srklemektedir: Firmalarin kresel piyasanin gereksinimlerini yakalamasi. calisanlarin
bilginin detayina cabuk ulasmasi. yneticilerin tm retim ve servis sreclerini kontrol altina
alarak ynetmesi. ve dogru zamanlarda dogru kararlarin verilmesi gerekmektedir. Firmalar
ancak dogru zamanda. dogru bilgiler isiginda. dogru kararlari vererek rekabetci ortamda
kurumsal basariyi ve degisimi yakalayabilmektedirler.

Tm bu kosullar. ERP (Enterprise Resource Planning - Kurumsal Kaynak Planlamasi)
sistemlerinin dogusunu ve ykselisini beraberinde getirmistir. 60`li yillarin baslarinda ticari
isletmelerde MRP (Material Requirements Planning - Malzeme Ihtiyac Planlamasi)
dogrultusunda kullanilan yazilimlar. 80`li yillarda retim ile dogrudan iliskili tm Iaaliyetleri
icererek ve kaynak kisitlarini da icerecek sekilde MRP II (ManuIacturing Resources Planning)
Iormunu almistir. 90`li yillarda ise daha da genis bir platIorma yayilip. bir Iirmanin tm
birimlerine hizmet verir duruma gelerek ERP olarak nitelendirilmistir. Gnmzde ise ERP
sistemleri. CRM (Customer Relationship Management. Msteri Iliskileri Ynetimi) SCM
(Supply Chain Management. Tedarik Zinciri Ynetimi) gibi unsurlarla da btnleserek ERPII
ismini almistir. Tipik bir ERP yaziliminin icerisinde pazarlama. satis. servis. retim. envanter
kontrl. tedarik ile iliskili Iaaliyetler. dagitim. insan kaynaklari. Iinans ve muhasebe
modlleri bulunabilir. Sonuc olarak ERP yazilimlari Iirmalarin tm bilesenlerini bir btn
olarak algilamasina ve ynetmesine imkan tanimaktadir.

CRM (Customer Relationship Management - Msteri Iliskileri Ynetimi) ise ERP`ye gre
daha yakin zamanda poplerlesen bir kavram olup msteri memnuniyetini n planda tutarak.
msteriler ile birebir ve uzun sreli bir bag yaratmayi hedeIler. CRM. zellikle pazarlama
strateiilerinin nemli bir ayagini olusturmaktadir. Msterilere standart bir yaklasim gstererek
kitleye ynelik uygulamalar yapan eski anlayisin aksine. CRM`i uygulayan kurumlar. her
msterinin ayri bir proIili ve Iarkli beklentileri oldugunun bilincindedir. Amac. msterilerin
Iarkli beklentilerini karsilayabilmek. birebir iletisime gecmek ve servis kalitesini
ykseltmektir. Ayni zamanda. kisi veya gruplara zel uygulamalar yaparak msteri
memnuniyetini arttirmak ve kar saglayan msterilerin rakip Iirmalara kaymalarini
engellemektir. Bu yaklasim hem Iirmalara. hem de msterilere karsilikli avantailar
saglamaktadir. Kendini kurumsal strateiinin odaginda bulan msterilerin. bire bir yaklasim
cercevesinde rn. Iiyat. hizmet. promosyon ve servis olanaklariyla memnuniyetleri
artmaktadir. Firmalar ise Iiyat esnekligi dsen msterileri sayesinde. piyasadaki paylarini
garantileyebilmekte. rekabetci bir ortamda kurumsal basarilarini ve kar artislarini
saglayabilmektedir. CRM uygulamalari. ERP yazilimlarinin bir parcasi olarak veya bagimsiz
CRM yazilimlar olarak sunulabilmektedir. Fakat CRM uygulamalarinin en nemli getirileri
bilginin veritabanlarinda saklanmasi. gerektiginde kolay bir sekilde erisilebilmesi ve etkili bir
bicimde ynetilmesidir. Msteri proIilleri ve islem hareketleri. verilerin icerisinden
cikartilarak analiz edilmeli ve Iirmalar tutulan verilerin analizleri dogrultusunda rn ve
hizmet gelistirebilmekte ve pazarlama strateiileri tasarlayabilmektedir.

ERP sistemlerinin sagladigi czmler ve kurumsal Iaydalardan. zellikle byk Iirmalarin
Iaydalandigi grlmektedir. Bununla beraber ERP yazilimlarinin KOBI (Kck ve Orta Boy
Isletme) olarak da adlandirilan kck ve orta lcekli Iirmalardaki uygulamalari da hizla
artmaktadir. Bu Iirmalarin bilisim teknoloiilerine yapacaklari yatirimlarda kazanclar elde
SayIa 6/52
edebilmeleri icin acik kaynak kodlu isletim sistemleri (Linux ve BSD gibi) ve uygulama
yazilimlari (Open OIIice. Compiere. Eclipse gibi) alternatiI olarak ortaya cikmistir.

Bu uygulama yazilimlarindan birisi olan Compiere yazilimi sourceIorge.net icinde baslatilan
ve yogun ilgi ceken Avrupa kaynakli bir proiedir (Weiss. 2005). Compiere icinde ERP catisi
altinda CRM modlleri de yer almaktadir. Compiere ile ilgili oldukca yararli bir tanitim kitabi
Antimony Capital (2006) Iirmasi taraIindan hazirlanmistir ve Internetten indirilebilir. Bu e-
kitapta Compiere`in Oracle veritabani kullanacak sekilde Ingilizce Windows XP isletim
sisteminde kurulumu anlatilacaktir. Internette Compiere`in Oracle ile Windows XP`de
kurulumunu bu kitaptaki detayda anlatan bir baska kaynaga rastlamadigimiz icin bu kitabin
zellikle Trkiye`deki Iirmalara Iaydali olacagini umuyoruz. Bizim calismamiza en yakin
kaynak olarak internette buldugumuz ve Compiere`in PostgreSQL 8.0
(http://www.postgresql.org/) veritabani ile birlikte Linux sistemlerde kurulumunu anlatan
Rizal`in kisa makalesine burada reIerans vermek isteriz. Gordon`un e-kitabinda ise Oracle
veritabani ile Compiere kurulumunun kisaca zetlenmesinin ardindan Eclipse yazilim
gelistirme ortaminda Compiere`in kodlanmasi zerine yogunlasilmaktadir.

ncelikle acik kaynak kodlu Compiere ERP&CRM yazilimini kisaca tanitacagiz. Compiere
yazilimi Oracle. Sybase ve PostgreSQL veritabanlari ile calisabilen bir ERP ve CRM
yazilimidir (http://www.compiere.org). Agustos 2006 itibariyle internette bir milyondan
Iazla kez indirilmis olup kanimizca acik kaynak kodlu ERP yazilimlari arasinda en
popleridir. Program tamamiyla Java programlama dilinde yazilmistir (http://java.sun.com).
Kurulumunu anlatacagimiz ERP yazilimi olarak Compiere`i secmemizin nedenlerinden en
nemlileri acik kaynak kodlu yazilimlarin gnmzde hizla poplerlesmesi ve gelecekte cok
daha n plana gecerek. kisi ve kurumlarin ilgi odagi haline gelecegini dsnmemizdir.
Trkiye`de isletim sistemi. ERP ve oIis programlari icin nemli miktarda kaynak cogu
yurtdisindan ithal edilen yazilimlara denmektedir. KOBI`ler icin bu kaynaklar ERP
sistemlerinin adapte edilmesinin nnde nemli bir bariyer teskil etmekte. KOBI`lerin
rekabetci gcn olumsuz etkilemektedir. Bu kitapta kisaca tanitilan Compiere programi.
Open OIIice gibi diger uygulama programlari ve hatta Linux isletim sistemi ile birlikte adapte
edilerek KOBI`lerin bilisim altyapilarini kurmalarina olanak taniyabilir.

Herzog`un (2006) arastirmasinda cesitli acik kaynak kodlu ERP uygulamalari tanitilmis ve
dokmantasyon. seIIaIlik. gncellenme sikligi gibi 16 kritere gre karsilastirilmistir. Yazar.
bu calismasinin sonucunda halen acik kaynak kodlu ERP yazilmlari arasinda en popler olan
Compiere`in olgunlasmis ve Iarkli uygulamalara adapte edilebilecek (customization) bir
yapida oldugu sonucuna varmistir. Samoladas v.d.`nin arastirmasinda ise Compiere`in Iarkli
yazilim kalitesi lctlerine (measure) gre 'oldukca iyi bir yazilim olarak kabul edilebilecegi
belirtilmektedir. Uversa Iirmasindan Uhlman`in internette buldugumuz bir sunumunda
Compere`in 500 ve daha Iazla kullanicinin bulundugu Iirmalar icin kullanilabilir oldugu.
ancak kck Iirmalar icin kurulumu ve gelistirmesi vakit alacagindan- uygun olmadigi iIade
edilmektedir.

Acik kaynak kodlu cretsiz yazilimlarin sagladigi avantailardan en nemlisi. kapali kaynak
kodlu ticari yazilimlarin (MicrosoIt OIIice gibi) aksine. lisans creti denmemesidir. Ayni
zamanda. herkesin kullanimina ve gelistirmesine acik olduklarindan dolayi. programcilar
taraIindan eksiklerinin belirlenmesi. msterilerin ihtiyacina uygun sekilde uyarlanabilmeleri
ve gelistirilebilmeleri zellikleriyle lisans cretli yazilimlara gre daha hizli ve daha msteri
ihtiyaclari odakli bir gelisim gstermekte. esnek ve yenilikci yazilimlar olarak karsimiza
cikmaktadirlar. Yazilimin kodlari herkese acik oldugu icin. bir yanlis (bug) oldugunda
SayIa 7/52
Iarkedilmesi ve dzeltilmesi hizli olmakta. ve yeni gereksinimler olustugunda uygun yeni
bilesenlerin gelistirilmesi kolay olmaktadir.

Bu noktada belirtilmesi gereken nemli bir nokta. Compiere acik kaynak kodlu yazilim
uygulamasinin bu kitapta gsterilen kurulumunun siniI maliyetle hizmet verememesidir.
Compiere ERP&CRM yazilimini Oracle10g. Sybase (ASE 12.5). ya da PostgreSQL
veritabanlarindan biri ile calistirmak gerekmektedir. Bu durum da eger veritabani olarak acik
kaynak kodlu PostgreSQL secilmediyse- beraberinde veritabani saglayan sirketlere lisans
creti denmesini gerektirmektedir. Compiere her ne kadar kullanicilarina bu ynde
avantailar saglamaya calissa da. bir tek kullanici icin Oracle veritabanini kullanmak cretsiz
olabilirken. 10 kullanici icin bu Iiyat yaklasik $900`i bulabilmektedir. Bu durumun
beraberinde yeni tartismalari da getirmistir: Acik kaynak kodlu yazilimlarin neden tam
anlamiyla zgr ve cretsiz kullanimlar saglayamamasi ve ne zaman gercekten
bagimsizlasarak siIir maaliyete kavusacaklari gibi tartismalar gncelligini korumaktadir.

Compiere. zellikle KOBI`ler icin. Iirmalarin ihtiyaclarina gre uyarlanabilen entegre
ERP&CRM uygulama ve czmleri sunmaktadir. Satis noktalari. dagitim ve envanter. e-
ticaret. muhasebe. is akisi gibi konulardaki uygulamalari tek bir yapida birlestirmektedir.
Compiere. zellikle ERP ve CRM`in kapsamli bir sekilde ic ice gectigi bir yazilimdir. Bu
zelliginin en iyi gstergelerinden biri de ana bnyesindeki POS yazilimidir (Point OI Sales
SoItware - Satis Noktalari Yazilimi). Bu zelligi ile. bilgiye erisimi kolaylastirarak. merkez
broda verimliligi arttirmakta; arka oIiste ise dagitim ynetimini desteklemektedir. CRM`in
en byk yapi taslarindan birinin bilgiye erisim ve veri ynetimi oldugu belirtilmisti.
Compiere bu noktada POS yazilim zelligi ile kurumlara bazi olanaklar saglamaktadir: Fiyat
ve mevcut kullanilirlik gibi rn bilgilerinin yani sira; ayni zamanda msteri islem. hareket ve
proIil bilgilerine de erisimi kolaylastirmaktadir. Bylecelikle pazarlama departmanindaki
strateiik plan ve karar asamasinda. kampanya ynetiminde ve diger msteri odakli (CRM)
uygulamalarda nemli bir altyapi saglar.

Compiere. dagitim ve envanter srecinde czmler nererek. tedarik zinciri ynetiminde de
(SCM Supply Chain Management) Iirmalara Iaydali olmaktadir. Cevrim ici rn kataloglari.
Iiyat listeleri. mevcudiyet ve online islem hareketi gibi zelliklerin senkronizasyonunu
(anuyumlulugunu) saglayarak e-ticaret uygulamalarinda da sirketlere kolayliklar
sunabilmektedir.

Yazilim. muhasebe alaninda ise cok genis bir zenginlige sahiptir: Islem bilgilerinin
tekrarlanmamasi. muhasebe semalarinin gerektiginde eklenebilmesi ya da cikartilabilmesi.
gecmisteki islemler hakkinda muhasebe bilgilerinin toplanmasi. niteliklerin degistirilebilmesi.
hatalarin dzeltilebilmesi gibi Ionksiyonlarin yani sira. kullanilan para birimi ya da semaya
bakilmaksizin kurumlarda esneklik ve kolayliklar saglayabilmektedir. Su ana kadar
bahsedilen avantailarinin tesinde Compiere`in en nemli bir zelligi is akisi ynetim tabanli
olmasidir. Sirketlerin organizasyon yapilarinda kullanicilarin yetkileri ve is akislarinin
elektronik ortamda kurumsal kaynak planlamasi ile birlikte yapilabilmesi ve sreclerin
izlenebilmesi. hem organizasyonlarin dinamik bir yapiya kavusmasini saglar. hem de
kurumsal bilgi birikimini etkin kilar.
SayIa 8/52
DONANIM/YAZILIM GEREKSNMLER

Compiere`in 5 kullaniciya kadar yetebilecek sekilde kurulumu icin gerekli minimum yapilanis
(konIigrasyon) su sekilde olmalidir:

Pentium IV 1.7 GHz Islemci
512 Mb RAM HaIiza (Oracle icin minimum gereksinim)
8 GB Sabit disk alani
Bilgisayarin bir IP adresinin ve isminin olmasi
MicrosoIt Windows XP isletim sisteminin ve Service Pack 2`nin ykl olmasi

Bu kitapta anlatilan kurulum yukarida belirtilen bir yapilanisa sahip bir dizst bilgisayarda
gerceklestirilmistir ve rahat ilerlemistir. Daha Iazla kullaniciya hizmet edecek bir kurulumun
daha yksek kapasitede bir bilgisayar gerektirecegi bir gercektir. ancak degisik durumlar icin
ideal yapilanisin ne olmasi gerektigi konusunda bir calisma yapmamis bulunmaktayiz.
SayIa 9/52
COMPIERE KURULUMUNDA ADIMLAR

Compiere`in bu kitapta anlatilan kurulumu asagidaki temel adimlardan olusacaktir:

1. Compiere TaraIindan Desteklenen Veritabanlarinin tanitimi
2. Oracle Veritabaninin Kurulumu
3. Java DK kurulumu
4. Compiere Sunucusunun (Server) Kurulumu
5. Compiere Veritabanlarinin Yaratilmasi
6. Sunucunun Kurulumu Icin Son Islemler
7. Compiere Istemcisinin (Client) Kurulumu


SayIa 10/52
COMPIERE TARAFINDAN DESTEKLENEN VERTABANLARI

Compiere yazilimi ancak asagidaki zellikleri destekleyen veritabanlari ile calisabilmektedir:

1. ANSI SQL 99 standartina uygunluk (CASE ve btn JOIN tipleri. vb.)
2. SQL icinde Views ve Views icinde Views
3. Kullanici Tanimli Fonksiyonlar (User DeIined Functions); Tercihen SQLJ - Java
araciligi ile veritabaninda calisan Ionksiyonlari desteklemesi.
4. Inline Views (r: SELECT ... FROM (SELECT xx FROM yy) ..)
5. JDBC 3.0 Destegi (zellikle RowSet siniIina destek)

Bu zelliklerden 3. numarali olani MySQL (http://www.mysql.org) veritabani sisteminde
bulunmadigi icin Compiere`de cagrilan bazi Ionksiyonlar ve SQLJ komutlari
kullanilamamakta ve dolayisiyla Compiere bu en popler acik kaynak kodlu veritabani ile
calisamamaktadir.

Compiere`in Agustos 2006 itibariyle 3 veritabani ile birlikte calisabildigi bilinmektedir:

1. Oracle 10g
2. Sybase ASE12.5b with Beta
3. PostgreSQL

Bunlardan 1. numarali olan Oracle 10g`nin Express Edition (XE) srm internette
kaydolunarak cretsiz indirilebilmekte ve bir kullanici icin calistirilabilmektedir. Ancak daha
cok sayida kullanici icin lisans creti denmesi gerekmektedir. 3. numarali olan PostgreSQL
veritabani ise acik kaynak kodlu ve cretsiz olup internetten indirilebilir.

Compiere calisanlari ile yapilan e-posta iletisiminde Compiere yaziliminin IBM Iirmasinin
acik kaynak kodlu Derby veritabani ile de calisabilmesi icin gerekli altyapinin hazirlanmakta
oldugu grenilmistir.

SayIa 11/52
ORACLE 10g XE VERTABANININ KURULUMU

Oracle`in sorunsuz kurulabilmesi icin. kurulacagi ortamin kararli (stable) hale getirilmesi
gerekmektedir.

Gereksinimler:

Toplamda 8 GB ilave disk alani kurulum ve diger imailar icin.
DNS kurulumu veya ortamdaki DNS`in kullanilmasi tavsiye edilmektedir.
Kurulacak sistemin sadece localhost veya IP adresi degil ayni zamanda ismi olmalidir.

Bu kitapta Oracle kurulumunun adimlari da gsterilecektir. Bunun disinda Oracle kurulumu
hakkinda ayrintili bilgi edinebilmek icin Oracle kurulum rehberi okunabilir:
http://download-east.oracle.com/docs/html/B1366901/toc.htm

Oracle veritabani hakkinda daha detayli bilgiye sahip olmak icin:
http://www.oracle.com/technology/documentation/database10g.html
adresi ziyaret edilebilir.

Kurulumu yapabilmeniz icin su sartlarin gerceklesmesi gerekmektedir:

MS Windows XP`de ynetici (administrator) haklari olan bir kullanici olarak oturum
acmaniz (log in) gerekmektedir.
nceki kurulumlardan dolayi. var ise ORACLE_HOME cevresel degiskenleri
(environment variables) Start mensnden My Computer zerine gelerek ve burada
Iarenin sag tusuna tiklayip Properties secilerek (Sekil 1). daha sonra da Advanced
ve Environment Variables secilerek (Sekil 2) bulunmali ve silinmelidir. Bu islem
Start mensnden Control Panel secilip System`i calistirarak da baslatilabilir.

Kurulumlar sirasinda byk/kck harIlere dikkat etmeniz gerekmektedir. zira kullanici
isimleri ve parolalar byk ve kck harIlere duyarlidir. Komut isteminde (command prompt)
ise byk ve kck harI ayni kabul edildigi icin daha rahat olabilirsiniz.
SayIa 12/52

Sekil 1. Start mensnden bilgisayarinizin zelliklerine ulasmak.


Sekil 2. Cevresel degiskenlere ulasmak icin gerekli adimlar.

SayIa 13/52
Oracle XE veritabanini kurabilmek icin gerekli olan dosyayi su web sitesinden indirmeniz
gerekmektedir:

http://www.oracle.com/technology/products/database/xe/index.html

Bu web adresine girdiginizde Download Oracle Database 10 Express Edition
baglantisina tiklamalisiniz (Sekil 3).


Sekil 3. Oracle veritabanini indirmek icin girilen ana sayIa.

Daha sonraki sayIada Oracle Database 10 Express Edition for Microsoft Windows
baglantisina tiklamalisiniz (Sekil 4).



Sekil 4. MicrosoIt Windows kurulumunun secilmesi.
SayIa 14/52

Buindan sonra acilacak olan sayIada lisans anlasmasini kabul ettiginizi belirtecek sekilde
YES yazili onay kutusunu (check box) secmeniz ve Accept dgmesine basmaniz
gerekmektedir (Sekil 5).


Sekil 5. Lisans anlasmasinin kabul edilmesi.

Yeni karsilasilan sayIada OracleXEUniv.exe dosyasinin indirilmesi icin baglantiya tiklamak
gerekmektedir (Sekil 6). Trkiye`nin bulundugu dil kodlama sistemine uygun olan
OracleXEUniv.exe dosyasi oldugu icin bu dosya indirilmektedir. Bu dosya ayni sayIada
baglantisi verilen ve daha sinirli sayida (Western Eurpoean character set) dili destekleyen
OracleXE.exe dosyasindan daha byktr. ancak Trkce karakterlerle calisabilmek icin
gereklidir (Universal character set). Kesinlikle bu dosyayi indirmenizi neriyoruz. Eger Sekil
6`daki baglantiya tiklandiginda Sekil 7`deki Security nformation baslikli iletisim kutusu
(dialog box) ile karsilasilacak olunursa Yes dgmesine basilmalidir.


Sekil 6. OracleXEUniv.exe dosyasinin secilmesi.


SayIa 15/52

Sekil 7. Security InIormation iletisim kutusunda Yes dgmesine basilmalidir.

Oturum acmak icin cikan bir sonraki sayIada bir kullanici adi ve parola girmek gerekmektedir.
Oracle web sayIasinda nceden kayitli degilseniz kayit olusturmaniz (sign up) icin Sekil
8`deki gibi sign up now baglantisina tiklamaniz gerekmektedir.


Sekil 8. Oturum acma ekraninda sign up now baglantisi secilmelidir.

Bir sonraki ekranda Create your Oracle account now baglantisina tiklamak gerekmektedir
(Sekil 9).


Sekil 9. Kaydinizi olusturmaniz icin giris ekrani.

E-posta ve parolanizin soruldugu bir sonraki ekranda (Sekil 10) istenen bilgileri vermeniz
gerekmektedir. Burada iki kez gireceginiz parola cok nemlidir ve daha sonra kullanilacaktir.
Bu sebeple 'Oracle parolasi olarak adlandiracagimiz bu parolayi kaydetmenizi neririz.


Sekil 10. Bu ekranda gireceginiz Oracle parolaniz daha sonra gerekli olacaktir.
SayIa 16/52

Bir sonraki ekranda cesitli kisisel bilgilerinizin girilmesi gerekecektir. nnde kirmizi yildiz
bulunan bilgileri mutlaka dogru olarak girmeniz gerekmektedir. Bilgilerinizi doldurduktan
sonra onaylamak icin en altta yer alan Confirm dgmesine basiniz. Bundan sonra ekrana
Oracle ile yaptiginiz lisans ve servis anlasmasi yansiyacaktir. Burada da accept radyo
dgmesini (radio button) tiklayarak Continue dgmesine basmalisiniz. Bunun sonucunda
File Download Security Warning baslikli bir iletisim kutusu ile karsilasabilirsiniz. Bu
kutuda Save dgmesine basmalisiniz. Bir sonraki adimda karsilasacaginiz Save As baslikli
kutuda ise masastn (Desktop) secerek dosyayi kaydedebilirsiniz.

Simdi OracleXEUniv.exe kurulum dosyasi calistirilarak Oracle`in kurulumu baslatilabilir.
Bunun icin bu dosyaya ciIt-tiklayiniz. Karsiniza Open File Security Warning baslikli bir
iletisim kutusu cikarsa Run dgmesine basin. Oracle kurulumu sirasinda bazi adimlar uzun
vakit alabilmektedir. Bu sebeple sabirli olup kurulumu yarim kesmemek gerekmektedir.

Kurulumun basinda nstall Shield Wizard programi calisacak ve kurulum icin gerekli
altyapiyi hazirlayacaktir. Daha sonra cikacak ekranda Next dgmesine basmalisiniz. Lisans
anlasmasinin bulundugu ekranda Accept yazisinin solundaki radyo dgmesini secip Next
dgmesine basmak gerekmektedir (Sekil 11).


Sekil 11. Lisans anlasmasi ekrani.

Bundan sonra cikacak ekranda Destination Folder ile isaret edilen hedeI dizini
( C:\oraclexe\ ) degistirmemelisiniz. Zira varsayilan (deIault) bu dizine kurulum yapmak en
uygunudur. Bu ekranda sadece Next dgmesine basmaniz yeterli olacaktir.

Kurulumun bu asamasinda Oracle`in kullanabilecegi kullanilmayan bos bir port secmeniz
istenebilir. Burada ag yneticinize danisarak uygun bir port yazabilirsiniz.

Daha sonraki ekranda kullanacaginiz veritabani icin bir parola secmeniz istenmektedir. Bu
yeni parolayi 'Veritabani parolasi seklinde adlandiralim. Veritabani parolasi olarak daha
nce Sekil 10`da girdiginiz Oracle parolasindan Iarkli bir parola secebilirsiniz. Ancak biz
SayIa 17/52
kurulumumuzda karisiklik cikmamasi icin Oracle parolamizi aynen veritabani parolasi olarak
da kullandik. Bu parolayi Sekil 12`deki gibi iki kez girdikten sonra Next dgmesine tiklayiniz.


Sekil 12. Veritabani parolasi secimi.

Kurulum bilgilerinin zetlendigi Summary alt baslikli ekranda nstall (ykle) dgmesine
basmaniz yeterli olacaktir (Sekil 13).


Sekil 13. Yklemenin baslatilmasi.

Yklemenin gerceklesecegi zaman araliginin bitiminde InstallShield Wizard Complete alt
baslikli bir ekran gelecektir. Burada da onay kutusunun secili oldugundan emin olup Finish
dgmesine basiniz.


SayIa 18/52

Sekil 14. Yklemenin bitirilmesi.

Su anda Oracle veritabaninda oturum acmaya hazirsiniz. Cikan ekranda (Sekil 15) Username
olarak SYSTEM girmeniz. ve parola olarak da (Sekil 12`de belirlediginiz) veritabani
parolanizi girmeniz gerekmektedir.


Sekil 15. Veritabaninda oturum acilmasi.

Parolanizi girdikten sonra veritabaninin ana ( Home ) sayIasini greceksiniz (Sekil 15). Bu
sayIadan Oracle veritabaninizi ynetebilirsiniz. Simdilik bu veritabani icinde bir islem
yapmayacagimiz icin bu pencereyi sag st ksede ortadaki kareye basarak enkcltn
(minimize).

SayIa 19/52

Sekil 15. Veritabani ana sayIasi.

Oracle veritabaninin kurulumu artik tamamlanmistir. Veritabani kurulum kayitlarini (log)
KURULUM_DZN\app\oracle\product\10.2.0\server\config\log
dizininde bulabilirsiniz. Burada gsterilen kurulumda kurulum dizini olarak
C:\oracleexe\ secildigi icin kayitlarinizi
C:\oracleexe\app\oracle\product\10.2.0\server\config\log
dizininde grebilirsiniz.
SayIa 20/52
1AVA DK KURULUMU

Java DK (Java Development Kit) olarak adlandirilan yazilim paketi Sun Microsystems
Iirmasinin gelistirdigi Java programlama dilinde yazilan programlarin calismasini saglayan bir
yazilim paketidir. Compiere programi da Java dilinde yazildigi icin Java DK`in en son
srmnn (Agustos 2006 itibariyle idk1.5.007) yklenmesi Compiere`in calismasi icin
gerekli sartlardan birini saglayacaktir. Yazilimla ilgili diger sart olan Oracle veritabani (ya da
uyumlu bir diger veritabani) kurulumunu daha nce tamamlamistik.

Java DK kurabilmek icin ncelikle Sun Iirmasinin Java ana sayIasina ( http://iava.sun.com )
baglanmak gerekmektedir (Sekil 16). Burada Downloads mensnden Java SE men gesinin
(menu item) secilmesi gerekmektedir (Sekil 16).


Sekil 16. Sun Java ana sayIasinda gerekli baglantiyi secmek.

Bundan sonra cikan sayIada JDK 5.0 Update 7 with NetBeans 5.0 yaninda yer alan Download
(indir) dgmesine tiklamak gerekmektedir (Sekil 17).


Sekil 17. JDK 5.0 indirme baglantisini secmek.

SayIa 21/52
Bir sonraki sayIada Sekil 18`de gsterildigi sekilde Download dgmesine tiklayiniz.


Sekil 18. JDK 5.0 indirme baglantisini secmek.

Yeni cikan lisans anlasmasi sayIasinda Accept radyo dgmesini secip en altta yer alan
Windows PlatIormu icin olan baglantiya tiklamalisiniz (Sekil 19).


Sekil 19. JDK 5.0 indirme baglantisini secmek.

Bunun akabinde karsilasacaginiz iletisim kutusunda Do you want to run or save this file?
sorusuna Save dgmesine basarak cevap veriniz. Masastne kurulum dosyasini indirdikten
sonra dosyanin stne ciIt tiklayiniz. Karsiniza cikacak lisans anlasmasini kabullenmek icin
accept seklinde baslayan cmlenin solundaki radyo dgmesine tiklayip Next dgmesine
tiklayiniz. Daha sonraki ekranda cikan kurulum dizinlerini degistirmeyiniz ve direkt olarak
Next dgmesine tiklayiniz. Yeni cikan ekranda yeniden Next dgmesine tiklayiniz. Kurulum
bittiginde Finish dgmesine tiklayiniz.

Java SDK kurulumu tamamlanmistir. Artik Compiere kurulumu baslayabilir. Ancak bu
asamada bilgisayarinizin mutlaka kapatilip yeniden baslatilmasi gerekmektedir.
SayIa 22/52
COMPIERE SUNUCUSUNUN KURULUMU

Bu blmde Compiere sunucusunun (server) kurulumu anlatilacaktir. Compiere sunucu
kurulumu ayni zamanda sunucuya istemcinin de (client) kurulumuna imkan tanimaktadir.

Donanim Gereksinimleri
En az 6 GB sabit disk alani
En az 512 MB haIiza (5 kullanicidan Iazlasi icin 1 GB tavsiye edilir)
TCP/IP (Istemciler icin ag adresi ve network baglantisi)
Yazilim Gereksinimleri
Kurulmus ve Service Pack 2 yklenmis Windows XP isletim sistemi (Compiere
Linux/Unix sistemleri de desteklemektedir)
Oracle Veritabani kurulmus olmasi
Java 1.5.0 JDK`nin kurulu olmasi
Halihazirda bilgisayarda JBoss (http://www.jboss.org) uygulama sunucusu
(application server) kurulu ise bunun kaldirilmasi gerekmektedir.

Kurulumdan nce bazi Iaydali bilgileri paylasmak istiyoruz:

Compiere uygulamasi bir SSL (Secure Socket Layer) sertiIikasina ihtiyac duyar. Bu
sertiIika nemli ve kritik bilgilerin (kredi karti numaralari gibi) siIrelenmesini saglar.
Bu sertiIika Compiere`in normal kurulumu sirasinda Compiere ana dizini (bizim
durumumuzda C:\Compiere2) altindaki keystore dizininin altinda myKeystore
ismiyle olusturulur. Burada gsterilen kurulumda bu olusturulan sertiIika
C:\Compiere2\keystore dizini altinda yer alacaktir. Bu sertiIika olusturulurken
kullanici ismi compiere olarak ve parola yine compiere olarak kaydedilecektir.
DNS (Domain Name System) sunucusu olarak bilgisayarinizin kendi adresini ya da
localhost adresini girmemeniz gerekmektedir.
Kurulum baslamadan nce e-posta sunucunuzun ismini grenmeniz gerekmektedir.

Kurulum icin ncelikle kurulum dosyasinin indirilmesi gerekmektedir. Bunun icin Compiere
ana sayIasina (http://www.compiere.org) giderek Product baglantisinin tiklanmasi
gereklidir (Sekil 20).


Sekil 20. Compiere ana sayIasinda Product baglantisini secmek.

SayIa 23/52
Bundan sonra sol taraIta bulunan baglantilardan Download`un secilmesi gereklidir (Sekil 21).
Burada nemli bir noktaya dikkat edilmelidir. Demo baglantisinin altinda da ikinci bir
Download baglantisi vardir. ancak bizim kurulumumuz icin Sekil 21`de gsterilen daha
yukaridaki Download baglantisina tiklanmalidir.


Sekil 21. Download baglantilarindan yukarida bulunanina tiklanmalidir.

Yazilimin indirilecegi sayIaya gelindiginda Sekil 22`de gsterilen zip dosyasi icin olan
baglantiya tiklanmalidir.


Sekil 22. Indirmek zere zip dosyasi secilmelidir.

Dosyayi indirmek icin bir grup anasistem (host) listelenecektir. Bunlar arasindan UK ya da
Ireland`da olanlarin hizli olmalari ihtimali yksektir. Ykleme sirasinda Internet Explorer`da
gvenlik uyarisi cikarsa (Sekil 23) Iarenin sag tusuna tiklayip Download File secenegine
tiklanmalidir.

SayIa 24/52

Sekil 23. Gvenlik uyarisinin cikmasi durumu.

Bir sonraki ekranda sorulacak sorunun cevabi Save dgmesine basilarak verilebilir. Dosyayi
(Agustos 2006 itibariyle Compiere_253a.zip) masastne kaydetmek uygundur. Bunun
ardindan dilediginiz bir sikistirma acma programiyla (hatta Windows XP`nin kendisi
sayesinde) indirdiginiz dosyayi acip Compiere2 dizinini elde etmeniz gerekmektedir.


Sekil 24. Sikistirilmis dosyanin acilmasi sonucu olusan dizin.

Simdi bu olusturulan dizinin C:\ dizininin altina kopyalanmasi gerekmektedir. Eger Compiere
baska bir dizine kurulursa cesitli problemler cikabilmektedir. Bu sebeple Compiere2 dizininin
kopyalanip C:\ altina yapistirilmasini mutlaka neririz. Olusturulmus bulunan Compiere2
dizininin (Sekil 24) stne bir kez tiklayip sectikten sonra Edit mensnden Copy men
gesini seciniz. Daha sonra My Computer`den C:\ dizinine gidin ve Edit mensnden Paste
men gesini secin. Bylece Compiere2 dizininizin bir kopyasi C:\Compiere2 adresinde
olusacaktir (Sekil 25).

SayIa 25/52

Sekil 25. C:\Compiere2 dizininin olusturulmasi.

Kurulumu baslatmadan nce Java`nin bulundugu dizinin ve Compiere`in bulundugu dizinin
cevresel degiskenlerden (environment variable) PATH`e eklenmesi yoluyla Windows XP`ye
tanitilmasi gerekmektedir. Bu bir iavascript (.is) betiginin kosulmasi yoluyla yapilabilir. Diger
bir yolu da gsterilecektir. Ilk olarak betik kosulmasini grelim. Bir betik dosyasi pesisira
izlenecek bir dizi adimi anlatan komutlari icerir ve kosulmasiyla birlikte bu adimlar
gerceklesir.

Javascript betigini calistirmak icin ncelikle komut istemi (command prompt) acilmalidir.
Masastnde Start mensne tiklayip Run... men gesine tiklayin. Cikacak iletisim
kutusunda (Sekil 26) yazi olarak cmd yazin ve OK dgmesine tiklayin.


Sekil 26. Komut isteminin calistirilmasi.

Karsinizda grdgnz siyah pencere komut istemidir. Burada iki komut yazmaniz
gerekecektir. Bu komutlardan ilki sizin ikinci komutu C:\Compiere2\utils lokasyonunda
vermenizi saglayacaktir. Simdi Sekil 27`de grldg gibi siyah komut istemi penceresinde
cd C:\Compiere2\utils
yazin ve klavyenizdeki Enter tusuna basin. cd bir DOS komutudur ve 'dizin degistir
(change directory) iIadesinin bas harIlerinden olusmaktadir. Bu komutla dizininizi
C:\Compiere2\utils dizinine degistirdiniz.

SayIa 26/52

Sekil 27. Betik icin komut isteminde gerekli ilk komutun yazilmasi.

Simdi asil isi (Java ve Compiere`in ykl oldugu dizinlerin Windows XP`ye tanitilmasi)
grecek olan ikinci komutu yazabilirsiniz. Bunun icin Sekil28`deki gibi
cscript WinEnv.js C:\Compiere2 "C:\Program Files\Java\jdk1.5.0_07"
yazip klavyenizdeki Enter tusuna basin (komutu yazarken Program ve Files kelimeleri
arasindaki bosluga ve diger bosluklara dikkat etmeniz gerekmektedir). Bu komut yukarida
bahsedilen iavascript betigini ( WinEnv.js ) calistirir. Bu betik ise C:\Compiere2 ve
"C:\Program Files\Java\jdk1.5.0_07" dizinlerini Windows XP`ye cevresel degisken olarak
tanitir.

Su anda Sekil 29`daki yazilarin aynisini ya da cok cok benzerini gryor olmalisiniz. Eger
Sekil 29`dan Iarkli. muhtemelen hata veren yazilar gryorsaniz girdiginiz komutta bir
yanlislik yapip yapmadiginizi tekrar gzden gecirin. rnegin tirnaklari unutmadiginizdan
emin olun. Bu noktada cok nemli bir noktayi belirtmek istiyoruz:

Eger bilgisayariniza yklediginiz Java`nin versiyonu burada gsterilenden Iarkli ise az nce
girdigimiz ikinci komutun son kisminin ona uygun olarak degistirilmesi gerekmektedir.
Dikkat edilirse ikinci komutta tirnak icinde Java DK`in bulundugu dizinin adresi
verilmektedir. Sizin yklediginiz Java DK yeni bir srm (version) olabilir. Bunu bilebilmek
icin C:\Program Files\Java dizininin icine bakmaniz gerekmektedir. Bunun icin My
Computer`a ciIt tiklayin. C: sabit diskinin zerine ciIt tiklayarak secin. Program Files
dizininin stne ciIt tiklayin. ve son olarak Java dizininin stne ciIt tiklayin. Sekil
30`dakine benzer bir grnt elde edeceksiniz. Buradaki dizinlerden ismi jdk harIleriyle
baslayanlardan srm en yeni olanini (rakamlari en byk olanini) bulun. Bilgisayarinizda
ykl olan en son Java DK srm budur. rnegin Sekil 30`da jdk1.5.0_07 dizini yer
almaktadir. Bu sebeple yukarida verdigimiz ikinci komut satirinda en son olarak
"C:\Program Files\Java\jdk1.5.0_07" yazmistik. Eger en yeni idk srm szgelimi
idk1.6.001 olsaydi ikinci komutumuz su sekilde olurdu:
cscript WinEnv.js C:\Compiere2 "C:\Program Files\Java\jdk1.6.0_01"

Eger burada belirttigimiz komut isteminin icinden gerceklestirdigimiz islemi yapamadiysaniz
bu byk ihtimalle bilgisayarimizda cscript programinin bulunmamasindan dolayidir. Bu
durumda asagida anlatacagimiz ikinci yoldan ilerlemenizi ve Java DK ve Compiere dizinlerini
Windows XP`ye bu ikinci yoldan tanitmanizi denemeniz gerekecektir. Eger Sekil 29`da
SayIa 27/52
gsterilen sonucu elde ettiyseniz bu ikinci yolu denemenize gerek yoktur. komut istemini sag
st ksesindeki carpi iceren kareye basarak kapatabilirsiniz. Bu arada masastnde birisi
Compiere 2 yazilimina digeri de Compiere web sayIasina olmak zere iki tane kisayolun
(shortcut) olusturuldugunu da greceksiniz.


Sekil 28. Betik icin komut isteminde gerekli ikinci komutun yazilmasi.


Sekil 29. Komut isteminde girilen ikinci komutun sonucu.

SayIa 28/52

Sekil 30. C:\Program Files\Java dizininin icerigi.

Java DK ve Compiere dizinlerini Windows XP`ye bu tanitmak icin takip edecegimiz ikinci
yolda ncelikle masastnde Start mensnden My Computer zerine gelerek ve burada
Iarenin sag tusuna tiklayip Properties secilerek (Sekil 1). daha sonra da Advanced ve
Environment Variables secilerek (Sekil 2) cevresel degiskenlerin bulundugu ekrana gelinir.
Bu islem Start mensnden Control Panel secilip System`i calistirarak da yapilabilir. Simdi
karsilastiginiz Environment Variables baslikli pencerede System variables basligi altinda
yer alan satirlardan Variable stunu altinda Path yazan satiri bulup bu satirin stne bir kez
tiklayin (Sekil 31). Bunun ardindan Edit dgmesine tiklayin. Bylece Path sistem
degiskenini dzenleyebileceksiniz. Bundan sonra cikacak ekranda Variable value yazisinin
saginda yer alan metin kutusunda Sekil 32`deki gibi en sona giderek su metni cok dikkatlice
eklemeniz gerekmektedir (bastaki ; isaretine ve Program ve Files kelimeleri arasindaki
bosluga dikkat etmeniz gerekmektedir):
;c:\Program Files\Java\jdk1.5.0_07\bin;c:\Compiere2\lib
Eger bu metni eklerken halihazirdaki metni silerseniz ya da degistirirseniz programlariniz
dzgn calismayabilir. Bu eklemeyi yaptiktan sonra OK dgmesine basabilirsiniz.

SayIa 29/52

Sekil 31. Path sistem degiskeninin secilmesi.


Sekil 32. Path sistem degiskenine yeni metin eklenmesi.

Bylece Java DK ve Compiere dizinlerini Windows XP`ye tanitmayi tamamladik.

Simdi kurulumu baslatmak icin C:\Compiere2 dizinini acin ve buradaki RUN_setup.bat
betik (script) dosyasinin stne ciIt tiklayin (Sekil 33). Bu dosya bir DOS toplu is (batch)
dosyasidir ve bir dizi islemi gerceklestirecektir.

SayIa 30/52

Sekil 33. C:\Compiere2 dizininin icinden RUN_setup.bat betik dosyasinin kosulmasi.

Karsinizda su anda siyah renkli bir komut istemi penceresi ve gri renkli bir iletisim penceresi
grmelisiniz. Bunlardan gri renkli ve Compiere Server Setup baslikli pencereye ve bu
penceredeki Test dgmesine tiklayarak Compiere sunucusunun dogru calisip calismadigini
grebilirsiniz.

Test dgmesine ilk bastiginizda byk ihtimalle Sekil 34`te gsterilen hata ekrani ile
karsilasacaksiniz. Bu hatada Java SDK`in (Java DK ile ayni) belirtilen adreste bulunamadigi
belirtiliyor. OK dgmesine basin. Sekil 35`te grdgnz zere Java Home yazisinin
saginda kirmiziya boyanmis bir kare greceksiniz. Burada yazili bulunan Java`nin ana
adresini degistirmek gerekmektedir. Bunun icin gsterildigi zere kirmiziya boyanmis karenin
sagindaki dizin ikonuna tiklayin. Karsiniza cikacak iletisim kutusunda Sekil 36`da gsterildigi
sekilde sizi bir st dizine gtrecek simgeye (icon) tiklayin. Bu yeni grntde Sekil 37`de
gsterildigi sekilde jdk1.5.0_07 dizinini bir kez tiklayarak secin ve OK dgmesine basin.
Eger Java`nin daha yeni bir srmn yklemis olsaydiniz onun DK`sinin bulundugu dizini
secmeniz gerekirdi.


Sekil 34. Test dgmesine ilk basildiginda karsilasilabilinen hata ekrani.


SayIa 31/52

Sekil 35. Kirmiziya boyali kare hata bulunan bilgiyi gstermektedir.


Sekil 36. st dizine cikmak icin ilgili simgeye basin.


Sekil 37. Java DK`nin bulundugu dizinin belirtilmesi.

Simdi tekrar Test dgmesine tiklayin. nceden kirmiziya boyali olan karenin ve diger
karelerin yesil renge boyandiklarini grecek ve Sekil 38`deki ekranla karsilasacaksiniz.
Burada OK`e tiklamaniz yeterli olacaktir. Ancak bu deIa baska bir hata mesaiiyla
karsilasabilirsiniz (Sekil 39). Bu hata mesaiinda JDBC baglantisinin kurulamadigi
belirtilmektedir. JDBC baglantisi Java ile yazilan programlarin veritabanlari ile yaptiklari
baglantiya verilen addir. OK dgmesine basiniz. Buradaki hatanin kaynagi olarak ici bos olan
SayIa 32/52
System Password (sistem parolasi) metin kutusu kirmiziya boyali kare ile gsteriliyor.
Buraya Oracle parolanizi (veritabani parolanizi degil!) girmeniz gerekmektedir. Bu parolayi
girdikten sonra Mail Server olarak e-posta sunucunuzun adresini girmeniz gerekmektedir.
Eger bilmiyorsaniz sirketinizdeki ag yneticisinden grenebilirsiniz. Burada dogru bilgiyi
girmemek Compiere`in temel calisma rutinlerini bozmaz. ancak islemler gerceklestiginde
gnderilmesi gerekecek e-postalarin gnderilmesi yapilamaz. Srekli bilgi iletisimi ERP
paketlerinin nemli bir zelligi ve Iirmalarin nemli bir gereksinimi oldugu icin bu bilgileri
dogru girmeniz ve e-posta islevinin dogru calismasi oldukca gereklidir. Bilgilerinizi Sekil
41`deki sirayla (ve tabii ki kendi bilgilerinizle!) tamamladiktan sonra Test dgmesine
yeniden tiklayin. Bu deIa btn bilgilerin dogru girildigine isaret eden yesil boyali karelerle
dolu olan bir ekranla karsilasacaksiniz (Sekil 42). Bu ekranda ayrica Save dgmesi de
basilabilir hale gelmis olacaktir. Bu noktada Save dgmesine tiklayin. Bundan sonra
karsilasacaginiz lisans anlasmasinda Yes dgmesine basin. Konuslandirmanin (deployment)
baslamak zere oldugunu belirten Sekil 43`teki bilgi kutucugu ile karsilasacaksiniz. Burada
OK dgmesine tiklayin.


Sekil 38. Key Store Dialog iletisim kutusu.

SayIa 33/52

Sekil 39. JDBC baglantisinin kurulamadigini belirten iletisim kutusu.


Sekil 40. Oracle parolasinin System Password olarak girilmesi gerekmektedir.

SayIa 34/52

Sekil 41. e-postalar icin gerekli bilgilerin girilmesi.


Sekil 42. Dogru bilgilerin girildiginin onaylanmasi.

SayIa 35/52

Sekil 43. Dogru bilgilerin girildiginin onaylanmasi.

Konuslandirmanin sonunda bir hata mesaii ile karsilasip karsilasmadiginizi kontrol etmeniz
gerekmektedir. Bu noktada rnegin Sekil 44`teki gibi bazi yazilarla karsilasabilirsiniz. Daha
nce belirttigimiz iavascript betik dosyasi komut istemi icinden calistirilmazsa ya da Java
yklendikten sonra bilgisayar yeniden baslatilmazsa Sekil 44`teki hata mesailariyla
karsilasma olasiliginiz oldukca yksektir. Eger czm bulamazsaniz su adimlari
izleyebilirsiniz:

Masastnde Start mensnden My Computer zerine gelerek ve burada Iarenin sag tusuna
tiklayip Properties secilerek (Sekil 1). daha sonra da Advanced ve Environment Variables
secilerek (Sekil 2) cevresel degiskenlerin bulundugu ekrana gelinir. Bu islem Start
mensnden Control Panel secilip System`i calistirarak da yapilabilir. Simdi karsilastiginiz
Environment Variables baslikli pencerede System variables basligi altinda yer alan
satirlardan Variable stunu altinda JAVA_HOME yazan bir satir gremiyor olmalisiniz. Bu
durumda System Variables kisminin altindaki New dgmesine tiklayin ve cikan iletisim
kutusunu Sekil 45`teki gibi doldurun ve OK dgmesine tiklayin. Bundan sonra bilgisayarinizi
yeniden baslatin.


Sekil 44. JAVA_HOME`un belirtilmedigini yazan hata mesaii.

SayIa 36/52

Sekil 45. JAVA_HOME dizininin manuel olarak girilmesi.

Bundan sonra C:\Compiere2\utils dizini altinda bulunan RunEnv.bat betik dosyasinin (ayni
zamanda bir toplu is dosyasi) ciIt tiklanarak calistirilmasi gerekmektedir. Bu dosyayi calistirin
(Sekil 46). Cikacak ekranlarda Press any key to continue yazisini grdgnzde
klavyenizde Enter tusuna ya da bir diger tusa basin. Bir sre sonra Sekil 47`deki gibi bir
ekran grnts ile karsilasmalisiniz. Bundan sonra bir tusa basmanizi istedigi durumlardan
Enter ya da bir baska tusa basarak betik dosyasinin kosumunu ilerletebilirsiniz. Son olarak
Sekil 48`deki gibi bir hata ekrani ile karsilasabilirsiniz. Bu ekranda zaten ilk cerceveye
aldigimiz kisminda bu veritabani baglanti testinin calismayabilecegi (Iail) belirtiliyor ve
bunun sebebinin Compiere veritabaninin henz iceri aktarilmamasi (import) oldugu
belirtiliyor. Bu durumda siyah ekranli komut istemi penceresini sag st ksesine tiklayarak
kapatin. Birazdan bu iceri aktarmayi gerceklestireceksiniz.


Sekil 46. RunEnv.bat betik dosyasinin kosulmasi.

SayIa 37/52

Sekil 47. RunEnv.bat betik dosyasinin kosulmasi sonucu gelmesi gereken ekran grnts.


Sekil 48. Karsilasabileceginiz hata ekrani.

Compiere veritabaninin iceri aktarilmasi icin Sekil 49`da gsterildigi gibi
C:\Compiere2\utils dizininin icine giderek RUN_mportCompiere.bat betik dosyasina ciIt
tiklayin. Cikan ekranlarda gerekli yerlerde Enter ya da bir baska tusa basin. Bu betik dosyasi
calisirken MP-00041: Warning: object created with compilation warnings seklinde bir
uyari mesaiina rastlayabilirsiniz. Bu normal bir mesaidir ve bir eylem gerektirmemektedir. En
sonunda siyah ekran kapanacaktir. Bundan sonra yine C:\Compiere2\utils dizininin icine
giderek bu deIa Sekil 46`daki gibi RunEnv.bat betik dosyasina ciIt tiklayin. Bu islemin
sonucunda Sekil 50`deki gibi basariya ulasildigini (kirmizi cercevedeki Success yazisi)
belirten bir ekranla karsilasmalisiniz. Eger bu sekilde basarinizi mideleyen bir mesaila
karsilasmadiysaniz bir sorun olmus demektir ve su ana kadarki adimlari dogru yaptiginizdan
emin olmalisiniz.

SayIa 38/52

Sekil 49. Compiere veritabaninin iceri aktarilmasi icin RUN_mportCompiere.bat betik dosyasinin
calistirilmasi.


Sekil 50. RenEnv.bat betiginin calismasinin basariyla tamamlandigini belirten ekran.

Veritabaninizin herhangi bir anda kopyasini cikartip szgelimi yedeklemek istiyorsaniz
C:\Compiere2\utils dizininin icinde yer alan RUN_DBExport.bat betik dosyasini Sekil
51`deki gibi ciIt tiklayarak calistirmalisiniz. Bunun sonucunda yedeklenecek olan
SayIa 39/52
C:\Compiere2\data dizinindeki Compiere.dmp dosyasi yeniden olusturulur (Sekil 52). Bu
dosyayi yedekleyerek baska bir bilgisayardaki Compiere sunucusundaki C:\Compiere2\data
dizininin icine yapistirarak calistirabilirsiniz. Simdilik bunlari yapmaniza gerek yoktur.


Sekil 51. RUN_DBExport.bat betiginin calistirilmasi yoluyla Compiere veritabaninizin yedegini alabilirsiniz.


Sekil 52. Compiere veritabaninizin icerigini Compiere.dmp dosyasina aktarabilir ve bu dosyayi baska bir
bilgisayarda ya da zamanda tekrar kullanabilirsiniz.

Simdi Compiere sunucusunun calismasini baslatma vakti geldi. C:\Compiere2\utils dizininin
icinde yer alan RUN_Server2.bat betik dosyasini ciIt tiklayarak calistirin. Eger bunu
yaptiginizda kisa zamanda siyah bir pencere hemen acilip kapaniyorsa bir sorun var demektir.
Bu sorun Sekil 26`den Sekil 29`a kadar gsterilen adimlarin dogru yapilmamis olmasindan ya
da bilgisayarin Java DK yklendikten sonra yeniden baslatilmamis olmasindan dolayi olabilir.
Byle bir durumda iseniz bilgisayarinizi yeniden baslatin. Sekil 26-29 arasindaki grntlerde
gsterilen adimlari yeniden yapin. kurulumu yeniden baslatmak icin C:\Compiere2 dizinini
acin ve buradaki RUN_setup.bat betik (script) dosyasinin stne ciIt tiklayin (Sekil 33).
Karsinizda su anda siyah renkli bir komut istemi penceresi ve gri renkli bir iletisim penceresi
grmelisiniz. Bunlardan gri renkli ve Compiere Server Setup baslikli pencereye ve bu
penceredeki Test dgmesine tiklayarak Compiere sunucusunun dogru calisip calismadigini
grebilirsiniz. Test dgmesine bu deIa tikladiginizda sorunsuz calisiyor grmelisiniz.

SayIa 40/52
RUN_setup.bat betik dosyasinin calismasi sirasinda siyah ekranda warning (uyari) kelimesi
grlmesinde sakinca yoktur. ancak error (hata) kelimesi grlmemelidir. Eger error
kelimesini gryorsaniz dzeltilmesi gereken nemli bir sorun var demektir. Genel
sorunlardan birisi kurulum sirasinda sectiginiz. o an icin kullanilmayan. ancak bilgisayarinizi
yeniden baslattiginizda devreye giren kapilar (port) olabilir. rnegin 80 numarali kapi bir cok
ag sunucusu taraindan kullanilabilmektedir. Bu durumda uygulama sunucusunu
baslattiginizda asagidaki gibi bir hata almaniz olagandir:
17:41:09,085 ERROR [NamingService] Could not start on port 1099
java.net.BindException: Address already in use: JVM_Bind at
java.net.PlainSocketmpl.socketBind (Native Method)
Burada ilgili kapiyi baska bir uygulamanin kullandigi belirtilmektedir. Bahsedilen kapiyi
bilgisayarinizdaki hangi uygulamanin kullandigini grenmek icin komut istemi acarak
C:\netstat AN
komutunu girebilir ve Enter`a basabilirsiniz. Bunun akabinde C:\Compiere2 dizinindeki
RUN_setup.bat betik dosyasini calistirabilir ve ilgili kapilari yeniden dzenleyebilirsiniz.
Bundan sonra ise C:\Compiere2\utils dizinindeki myEnvironment.bat betik dosyasini
calistirmaniz gerekmektedir. Bu adimlari takip ettikten sonra uygulama sunucunuzu
C:\Compiere2\utils dizinindeki RUN_Server2.bat dosyasini calistirarak yeniden
baslatabilirsiniz.

Compiere sunucunuzu baslatmak ve sonlandirmak icin C:\Compiere2\utils dizininin icinde
yer alan RUN_Server2.bat ve RUN_Server2.bat betik dosyalarini ciIt tiklamaniz
gerekecektir. Bu sebeple bu iki dosyaya Sekil 53`teki gibi masastnde kisayollar
olusturmaniz ileride isinizi kolaylastiracaktir. Bu iki dosyayi secin. Iarenin sag dgmesine
basip Sekil 53`te gsterilen secenegi secin. Masastndeki kisayollari greceksiniz. Eger
halihazirda sunucunuz calismiyorsa (Sekil 54`teki gibi bir ekraniniz yoksa) masastnde
RUN_Server2.bat betik dosyasina isaret eden kisayolun stne ciIt tiklayarak sunucuyu
baslatabilirsiniz. Bundan sonraki blmde istemci (client) kurulumu anlatilacaktir.

SayIa 41/52

Sekil 53. Masastnde sunucuyu baslatmak ve sonlandirmak icin kisayollar olusturun.


Sekil 54. Compiere sunucusunu baslatin.
SayIa 42/52
COMPIERE ISTEMCISININ KURULUMU

Compiere sunucusuna baglanacak olan istemci bilgisayarlardaki Compiere`in kurulumu bu
blmde gsterilecektir. Compiere sunucusunun kurulu oldugu bilgisayarda istemci
kurmaniza gerek yoktur. Ancak biz bu kitapta bir tek bilgisayar zerinde calistigimiz icin
istemciyi de sunucunun kurulu oldugu gurdal bilgisayarina kurduk.

Istemcinin donaniminin sunucu bilgisayarin donanimi kadar yksek kapasitede olmasina
gerek yoktur. HaIiza icin 256 MB yeterli olabilir (bunu test etmedik). Java DK kurulmasina
gerek yoktur. JRE (Java Runtime Environment) yeterli olacaktir. JRE icin gerekli olan sabit
disk kapasitesinin disinda 3 MB disk alani yeterli olacaktir. Sunucuya baglanmak icin TCP/IP
baglantisi kesinlikle gereklidir.

Bunun icin sunucu bilgisayarin isminin bilinmesi gerekmektedir. Bu kitaptaki rnekte
sunucunun bulundugu bilgisayarin ismi gurdal`dir. Istemci bilgisayarda MS Internet
Explorer`da Address kismina gurdal yazilip Enter tusuna basildiginda Compiere
sunucusuna baglanilacaktir. Siz elbette bu noktada kendi isyerinizdeki Compiere sunucusunun
yklendigi bilgisayarin ismini girmelisiniz. Burada Sekil 55`teki gibi Web Start`i seciniz.
Compiere istemcisi indirilmeye baslanacaktir. Kurulum baslamadan nce Sekil 56`daki gibi
bir gvenlik uyarisi ile karsilasabilirsiniz. Burada Run dgmesine tiklayin. Daha sonra
cikacak olan iletisim kutusunda masastnde ve Start mensnde kisayol olusturmak icin izin
istenecektir (Sekil 57). Burada Yes dgmesine tiklayin. Bir sonraki pencerede lisans
anlasmasi cikacaktir. Burada Yes dgmesine tiklayin. Istemci kurulumu tamamlanmistir.


Sekil 55. Compiere istemciyi web zerinden baslatin.

SayIa 43/52

Sekil 56. Gvenlik uyarisi cikarsa Run dgmesine tiklayin.


Sekil 57. Kisayol olusturulmasina izin vermek icin Yes dgmesine tiklayin.

Compiere`yi calistirmak icin C:\Compiere2\lib dizinindeki Compiere2.exe dosyasinin
stne ciIt tiklamaniz gerekmektedir (Sekil 58). Bu yrtlr (executable) dosya calistiginda
Sekil 59`daki gibi bir ekranla karsilasacaksiniz. Bu ekranda eger parola (password)
girilmemisse compiere olarak girilmelidir. Daha sonra da sag alt ksedeki icinde yesil onay
isareti bulunan dgmeye tiklanmalidir. Bu islemleri Sekil 59`daki gibi gerceklestirin.

Eger testlerinizde bir cok kez hatali parola girecek olursaniz ORA-20000: the account is
locked uyarsyla karsilasacak ve parolanizin kilitlenmis oldugunu greceksinizdir. Bu tr
bir sorunla karsilasirsaniz parolanizi czmek icin komut istemini (DOS) acip
sqlplus system
komutunu yazmaniz ve Enter`a basmaniz gerekecektir. Bundan sonra ise SQL> seklinde bir
istem ile karsilasacaksinizdir ve burada da
ALTER USER compiere ACCOUNT UNLOCK
yazmaniz ve Enter`a basmaniz gerekecektir.
SayIa 44/52

Sekil 58. Compiere istemcinin calistirilmasi.


Sekil 59.Compiere sunucusuna baglanmak.

Bundan sonra yeni bir ekranla karsilasacaksiniz: Istemcinin sunucuyla gececegi iletisimde
roln ve organizasyonunu bu pencerede belirteceksiniz. Bu noktada -daha nceki kullanici
adlari ve parolalarda oldugu gibi- byk/kck harIlere yine dikkat etmeniz gerekmektedir.

Burada yapabileceginiz bir sey Sekil 60`taki gibi User D olarak System. Password olarak
ise veritabani parolasini (eger bu calismazsa parola olarak System yazip) ve yesil onay
isaretli dgmeye tiklayip oturum acmak olabilir. Ancak bu sizin istemcide sistem yneticisi
(system administrator) olarak calismaniz demek olacaktir. Oysa Compiere uygulamaya
gecirildiginde istemci bilgisayarlarda calisan kullanicilara sistem yneticisinin parolasini
vermek uygun olmayacaktir. Zira bu sekilde sunucuya da giris yapabilirler ve bu gvenlik
SayIa 45/52
sorunlari olusturabilir. Bu sebeple biz Sekil 60`taki gibi degil. Sekil 61`deki gibi
GardenAdmin olarak oturum acacagiz. Bunun icin ncelikle pencerede DeIaults sekmesine
(tab) tiklayip bilgilerin Sekil 61`deki gibi oldugunu kontrol edin. Daha sonra yesil onay
isaretli dgmeye tiklayin. Eger burada GardenAdmin olarak degil GardenUser olarak
oturum acsaydik Warehouse kisminda hq gzkmesi gerekirdi.


Sekil 60.Compiere sunucusuna baglanmak icin oturum System kullanici adiyla acilabilir.


Sekil 61. Oturumu GardenAdmin kullanici adiyla acin.

Mmkn olan cesitli kullanici isimleri asagidaki tabloda zetlenmistir:




SayIa 46/52
Kullanc ad Sifresi Rol Acklamas
System System System
Administrator
Sistem yneticisi (uygulama
verilerine ulasamaz)
SuperUser System (rollerin tamami) SuperUser btn rollere ve
uygulama verilerine erisir.

GardenAdmin GardenAdmin GardenWorld
Admin
rnek istemci yneticisi.
GardenUser GardenUser GardenWorld
User
rnek Kullanici

Su anda karsinizda Compiere`in ana penceresi gzkmektedir (Sekil 62). Bu pencereyi sag alt
ksesinden tutarak ve genisleterek ya da sag st ksedeki orta dgmeye tiklayarak
bytebilirsiniz (Sekil 63). Bylece Compiere ile rahatca calisabilirsiniz.


Sekil 62. Compiere ana penceresi.

SayIa 47/52

Sekil 63. Compiere ana penceresi (tm ekrani kaplayacak sekilde).

Simdi de Compiere`in halen beta srmnde olan web tarayicisi arabirimini grelim. MS
Internet Explorer`da Address kismina gurdal/compiere yazip Enter tusuna basiyoruz ve
Sekil 64`teki sayIayi gryoruz. Siz elbette bu noktada kendi isyerinizdeki Compiere
sunucusunun yklendigi bilgisayarin ismini girmelisiniz. rnegin Compiere sunucusunu
yklediginiz bilgisayarin ismi benimsunucum ise MS Internet Explorer`da Address
kismina benim_sunucum/compiere yazmali ve Enter tusuna basmalisiniz. Byle
yaptiginizda siz de Sekil 64`tekine benzer bir sayIayla karsilasacaksiniz (ancak MS Internet
Explorer`da Address kisminda Iarkli bir metin olacak). Burada Sekil 64`teki gibi bilgileri
girin. parola olarak ise GardenAdmin girin. ve OK dgmesine tiklayin. Bundan sonra
cikacak sayIada bilgilerin Sekil 65`teki ile ayni oldugunu kontrol edip OK dgmesine tiklayin.
Artik Sekil 66`daki gibi Compiere ile web tarayicinizin icinden etkilesime gecebilirsiniz.

SayIa 48/52

Sekil 64. Compiere`in web tarayici arabirimi.


Sekil 65. Compiere`de oturumun dogru acildiginin onaylanmasi.

SayIa 49/52

Sekil 66. Web tarayici icinde calisan Compiere istemcisi.
SayIa 50/52
SON ADIMLAR

Compiere kurulumunu hem sunucu hem de istemcide tamamladik. Artik sunucuda
Compiere`in calismasini durdurma zamani geldi. Sunucu bilgisayara giderek Sekil 67`deki
gibi masastnde kisayolu bulunan RUN_Server2Stop.bat dosyasini calistirin. Bu islem
sunucuyu durduracaktir.


Sekil 67. Compiere sunucusunun durdurulmasi.

Compiere`in sunucusunun baslamasi masastnde kisayolu bulunan RUN_Server2.bat
dosyasini calistirarak gerceklesmektedir. Ancak Oracle sunucusu sunucu bilgisayarinizi her
yeniden baslatmanizda otomatik olarak kendiliginden calisacak ve sisteminizi her zaman
yavaslatacaktir. Eger Oracle sunucusunun bu sekilde kendiliginden calistirilmasini
istemiyorsaniz simdi gsterecegimiz adimlari takip etmeniz gerekmektedir.

Sunucu bilgisayarinizda Start mensnden Run secin. Cikan ekranda Sekil 68`deki gibi
msconfig yazip OK dgmesine tiklayin. Sekil 69`daki pencere ile karsilasacaksiniz. Burada
ncelikle Services sekmesini (tab) secin. daha sonra Sekil 69`da gsterildigi gibi Oracle ile
ilgili servislerin solundaki onay isaretlerini kaldirin ve OK dgmesine tiklayin. Windows`un
bundan sonraki acilisinda Oracle sunucusu baslatilmayacaktir. Oracle sunucusunu her yeni
acilista baslatmak icin burada yaptigimiza benzer sekilde. bu deIa servislerin solunda yer alan
onay kutularini aktiI hale getirebilirsiniz.


Sekil 68. msconfig programinin calistirilmasi.

SayIa 51/52

Sekil 69. Oracle sunucusunun bilgisayar her acildiginda otomatik olarak calismaya baslamasinin engellenmesi.



SayIa 52/52
KAYNAKCA

Antimony Capital (2006) Antimonv ERP & CRM. Compiere accounting software overview.
Sidney. Avusturalya. Erisim tarihi: Agustos 2006. Internet adresi:
http://www.antimonycapital.com/AntimonyCompiereOverview.pdI

Gordon. N. Compiere survival guide. Erisim tarihi: Agustos 2006. Internet adresi:
http://www.knowledgesuccess.com/local/doc/docbook/compieresurvivalguide/book.html

Herzog. T. (2006) A comparison of open-source ERP svstems. Viyana Teknoloii Enstits.
Viyana. Avusturya. Erisim tarihi: Agustos 2006. Internet adresi:
http://www.big.tuwien.ac.at/research/publications/diplomatheses/herzog.pdI

Rizal. A. Installing Compiere with PostgreSQL 8.0. Goodwill Danismanlik. Jakarta Timur.
Endonezya. Erisim tarihi: Agustos 2006. Internet adresi:
http://www.goodwill.co.id/download/CompierePostgreSQL.pdI

Samoladas. I.. Bibi. S.. Stamelos. I. ve Bleris. G. L. Exploring the qualitv of free/open source
software. a case studv on an ERP/CRM svstem. Aristotle niversitesi. Selanik. Yunanistan.
Erisim tarihi: Agustos 2006. Internet adresi:
http://skyblue.csd.auth.gr/~bci1/Panhellenic/640samoladas.pdI

Uhlman. D. Open source top 50. Uversa. Arizona. A.B.D. Erisim tarihi: Agustos 2006.
Internet adresi: http://uversainc.com/download/top50.pdI

Weiss. D. (2005) A large crawl and quantitative analvsis of open source proiects hosted on
SourceForge. Teknik Rapor RA-001/05. Poznan Teknoloii niversitesi. Polonya. Erisim
tarihi: Agustos 2006. Internet adresi:
http://www.cs.put.poznan.pl/dweiss/site/publications/download/weiss-2005-large-crawl-oI-
sourceIorge.pdI