CURS PRACTİC DE LİMBA TURC Ă PRATİK TÜRKÇE KURSU

Emel Emin

ALFABETUL LİMBİİ TURCE TÜRK DİLİNİN ALFABESİ Alfabetul limbii turce contemporane se bazează pe cel latin şi conţine următoarele litere: Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Iı, İi, Jj, KK, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz Toate literele se citesc în orice poziţie şi numai într-un fel. Excepţie face litera Ğğ care nu se pronunţă. Literele care deosebesc alfabetul turc de cel român sunt următoarele: Cc, Çç, Gg, Ğğ, Iı, Kk, Öö, Üü, Yy Cc - se citeşte ca litera g din alfabetul român urmat de e şi i ca de exemplu în cuvintele: geantă, gingaş. cam (djam) - geam c e vi z (d je vì z) n u c ă c u m a (d ju m à) vi n er i cilt (djilt) - 1. piele.2. ten. 3. volum

Çç - se citeşte ca litera c, din alfabetul român urmat de e şi i, ca de exemplu în cuvintele: centru, cinema. çekiç (cechìci)- ciocan çiçek (cicèc) - floare çekmece (cecmedj è) - sertar çocuk (ciodjùc) - copil Gg - în orice poziţie se citeşte g . gazete (gazète) - ziar gemi - (ghemì) - nava sevgi (sevghì) - dragoste vergi (verghì) - impozit Ğğ - acestei litere i se spune în limba turcă yumuşak g (iumuşàc g). În limba română apare sub denumirea de g mut. Se scrie numai după vocale. În pronunţarea de astăzi a dispărut, dar cu toate că alfabetul turc contemporan este fonetic, ea continuă să apară ca semn pentru a arăta că vocala care stă înaintea ei se pronunţă mai prelungit. d a ğ ( d a : ) m u n t e i ğ n e ( i :

n è ) a c eğlence (e:lendjè) distracţie oğlan (o:làn) băiat) 5

Iı - se citeşte precum litera î românesc ılık (îlîc) călduţ balık (balîc) - peşte kaşık (caşîc) - lingură ışık (îşîc) - 1. rază. 2. lumină Kk -este singura literă care corespunde sunetului şi literelor c sau k. kalem (calèm) - creion kı rk (cî rc ) pa tr uz ec i ba kı ş (b ac îş ) pr

1.lac d ö r t ( d ö r t ) p a t r u g ö z ( g h ö z ) o c . datorie.corespunde cu ö din germană sau cu eu din franceză. 2.ivi re ka pı (c ap î) uş ă Öö . sarcină. temă göl (göl) . 3. Se pronunţă prin rotunjirea mai pronunţată a buzelor decât la o. iar poziţia limbii este mai apropiată de palatul dur decât la rostirea lui o. ödev (ödèv) .

corespunde cu ü din germană şi cu u din franceză. Cores- .fier de călc at gül (gül) tran dafir sözlük (sözlüc) . Limba este mai apropiată spre cerul gurii decât la u. Se rosteşte prin rotunjirea ponunţată a buzelor.se rosteşte ca sunetul i din cuvintele româneşti: ied.h i Üü . üzü m (üzü m) strug ure ütü (ütü) .dicţionar Yy . iepure.

ûğ . ü.lalea lâstik (la:stìc) .şapte ayı (aiî) .ştiinţific insanî (insani:) . iğ .ajutor yedi ( iedì) . compliment lâle (la:le) . salut. cauciuc Îî ilmî (ilmi:) .z ăpadă kâr (chia:r) .1. profit hala (hàla) .mătuşa din partea tatălui hâlâ (ha:la:) . 2. i . üğ se rostesc prelungit şi în poziţia normală. Grupele de litere ağ .spiritual adlî (adli:) .vânt selâm (sela:m) .urs yay (iai) .încă rüzgâr (rüzghia:r) . elastic.câştig.condamnat üslûp (üslü:p) . influenţând şi consoanele din jurul lor. î .lini şte mahkûm (mahcü:m) . Ââ kar (car) . 2.arc 6 Lecţia 2 ACCENTUL CİRCUMFLEX İNCELTME VE UZATM A İŞARETİ Acest semn se pune deasupra literelor a .1. â . û şi arată că aceste vocale se rostesc mai prelungit în poziţia anterioară. iğ .juridic Üû sükût (süchiü:t) . î . repetăm. respectiv avem literele â . û .stil .omenesc manevî (manevi:) . Trebuie să facem deosebire între literele â . û şi grupele de litere ağ . se rostesc prelungit şi în poziţia mai anterioară. iar literele. î . yardım (iardîm) .punde sunetului j din germană şi y din engleză.

pe penultima silabă: komposto (compòsto) .Bucureşti Paris (Pàris) .Anatolia Kastamonu (Castàmonu) .frumos dolap (dolàp) .Excepţii.guvern ACCENTUL VURGU Accentul în limba turcă cade.poştă kablo (càblo) .Paris İsveç (Ìsveci) .Suedia Norveç (Nòrveci) .bancă Şi în denumiri geografice alcătuite din două silabe. accentul cade pe prima silabă: balo (bàlo) . în general. accentul cade pe a doua silabă. în general. accentul cade.Germania İngiltere (İnghiltère) .cablu banka (bànka) . unde accentul cade pe ultima silaba: Bulgaristan-Bulgaria Hırvatistan (Hârvatistan) -Croaţia FORMULE DE SALUT . accentul cade tot pe prima silabă: Bükreş (Bùkreş) .compot termometre (termomètre) .Constanţa 3. La unele denumiri geografice alcătuite din patru silabe.România Almanya (Almània) .încet yedi ( iedì) .Castamonu 4.hükûmet .şapte 7 Excepţii: 1.dulap yavaş (iavàş) .bal posta (pòsta) .termometru Romanya (Romània) . În cuvintele împrumutate din alte limbi şi care sunt alcătuite din două silabe. În cuvintele constituite din trei sau patru silabe.Norvegia 2. güzel (ghüzèl) .Anglia Köstence (Cöstèndje) . Anadolu (Anàdolu) . pe ultima silabă a cuvântului.

Allah’a ısmarladık (Allah’à îsmarladîc!) .SELÂMLAMALAR Günaydın! (Günaidîn!) .Bună dimineaţa! İyi günler! (İi ghünlèr!) . în general.) -Eu sunt cadru didactic.Hoşça kalın! (Hoşcià calîn) .Güle güle! În prezent la plecare sau despărţire se mai folosesc: -İyi günler! .Bună ziua! İyi akşamlar! ( İi acşamlàr) .(Adîm Metin Güvèn) -Numele meu este… Eda : -Adım Eda Güven. lütfen?) -Vă rog.La revedere! Sau : .Cum te cheamă? Adınız ne? (Adînîz nè?) .La revedere! Ad litteram: V-am lăsat în paza Domnului! Răspunsul este tot: .Babam Mehmet Güven.-Mama mea…. . (Adîm Edà Güvèn) Metin: . (Babàm Mehmèt Ghiuvèn) -Tatăl meu … Eda: . ARMONİA SUNETELOR SES UYUMU Specificul foneticii limbilor altaice constă în exisenţa armoniei sunetelor. lütfen? (İsminizì söylèr misiniz. (Ben ö:retmènim.Cum vă cheamă?(dvs) İsminiz ne? (İsminiz nè?) .La revedere! Cel care răspunde: 8 .Noapte bună! Forma de salutare Hayırlı geceler! (Haiîrlî ghedjelèr!) .İyi geceler! ADIN NE? Adın ne? (Adîn nè?) .Salut! İyi geceler! ( İi ghedjelèr!) .Güle güle! (Gülè gülè!) .Cum vă numiţi?(dvs) İsminizi söyler misiniz. îmi spuneţi numele dumneavoastră? Metin: .Annem Ayşe Güven (Annèm Aişè Güvèn). cine sunteţi? Öğretmen: .Adım Metin Güven.Noapte bună! are ca răspuns tot: Hayırlı geceler! sau Hayıra karşı! -Noapte bună! La despărţire. se salută în felul următor: Primul care salută: .Bună dimineaţa! İyi sabahlar! (İi sabahlàr) .Bună seara! Merhaba! (Mèrhaba!) .Siz kimsiniz? (Siz chìmsiniz?) -Dvs. O öğrenci (O ö:rendjì) -El este elev (student).Ben öğretmenim.

pâine öğrenci (ö:rendjì) . i .sentiment duygular (duigulàr) . Armonia vocalică palatală. patru sau opt variante. La rândul său această lege cuprinde: 1. s. ö .şcoală ekmek (ecmèc) . ı . cursant.copac çocuk (ciodjùc) .frumos deniz (denìz) . u .spectatori verginin (verghinìn) . însuşirea acestei legi este foarte importantă. 9 ARMONİA VOCALİCĂ PALATALĂ BÜYÜK SESLİ (ÜNLÜ) UYUMU După locul de articulare cele opt vocale în limba turcă : a . ü Exemple de armonie vocalică palatală: ağaç (a:àci) .sentimente kapı (capî) . i . Alipirea lor la rădăcină /temă se face conform legilor fonetice de bază.mare. u: anterioare: e . 2. Deci. conjugare sunt cu vocale identice sau asemănătoare. Sufixele au câte două. Legea armoniei consonantice.al impozitului a) b) .copil akıl (acîl) .uşă kapıcı (capîdjî) . student güzel (ghüzèl) .băiat oğlana (o:lanà) . LEGEA ARMONİEİ VOCALİCE SESLİLERİN (ÜNLÜLERİN) UYUMU Conform acestei legi vocalele dintr-un cuvânt şi sufixele pe care le primesc sunt identice sau asemănătoare. okul (ocùl) .şcoli duygu (duigù) .I.elev. Având în vedere că limba turcă este o limbă aglutinantă. Armonia vocalică labială. o . ı .şcoală okullar (ocullàr) . II. e . declinare. ü se împart în: posterioare: a . rădăcina determină aspectul fonetic al cuvântului. ö .băiatului seyirci (seirdjì) .minte okul (ocùl . o .impozit seyirciler (seirdjilèr) . Sufixele care se adaugă la derivare.spectator vergi (verghì) .portar oğlan (o:làn) . şi anume: Legea armoniei vocalice.

-daş -mtrak . s. De exemplu: kayık (caiîc) . vocalele într-un cuvânt sunt labiale ori numai nelabiale.otobüslèr ARMONİA VOCALİCĂ LABİALĂ KÜÇÜK SESLİ (ÜNLÜ) UYUMU După forma de rotunjire a buzelor cele opt vocale ale limbii turce se împart în: a) b) nelabiale (nerotunjite): a . ultima silabă a cuvântului determină natura vocalelor din sufixe. ü Conform legii armoniei vocalice labiale. i .deniz (deniz) .caprifoi cuvintele împrumutate: mektup (mectùp) .barcă ekin (echìn) .scrisoare kitap (chitàp) . e .soare denize (denizè) .frate mai mare ayçiçeği (àicice:i) . ö . labiale (rotunjite): o . În cazul absenţei armoniei vocalice.mare.la soare Fac excepţie de la această lege: a) cuvintele compuse: ağabey (a:abèi) .gărgăriţă hanımeli (hanîmelì) . -ken.semănătură gezi (ghezì) .măr kiraz (chiràz) . u . güneş (ghünèş) .a crede şi sufixele fără variante: -yor .carte bahçe (bahcè ) . -leyin. ı . De exemplu: kitap .kitaplàr istasyon .la mare güneşe (ghüneşè) .cireaşă inanmak (inanmàc) .floarea-soarelui hanımböceği (hanîmböge:ì) .istasyonlàr otobüs .mamă elma (elmà) . (gară) c) câteva cuvinte de origine turcă: anne (annè) .haltă.grădină 10 b) c) istasyon (istasiòn) .plimbare .

) Bu bir tebeşir.) Bu bir masa. conjugare.pod yolcu (ioldjù) .râs kayıkçı mı? (caiîkcî mî?) .” “Aceasta este o masă” “Acesta este un scaun. De asemenea.intrare oturuş (oturùş) . nu-i se supun. Are multe excepţii.” “Aceasta este o fată.) Bu bir duvar. numeroase sufixe.) . (Bu bir deftèr.) Bu bir kapı.” “Acesta este un dulap.sunt ochelari? 11 Legea această nu este aşa răspândită.) Bu bir oğlan.” “Aceasta este o casă. (Bu bir sîrà. (Bu bir perdè. Lecţia 3 CE ESTE? BU NE? CİNE ESTE? BU KİM? “Aceasta este o carte.” “Acesta este un perete.) Bu bir sıra.) Bu bir sandalye.odun (odùn) .este barcadjiu? gençlik mi? (ghencilìc mi?) .) BU KİM? Bu bir kız.” “Acesta este un caiet.mü se supun la fel acestei lege a foneticii limbii turce. fără cel puţin patru variante.” “Aceasta este o geantă.) Bu bir kadın. (Bu bir cadîn.” “Acesta este un băiat.) Bu bir ev.” “Aceasta este o fereastră.” “Acesta este un creion. un rând. (Bu bir ev.) Bu bir dolap.) Bu bir kalem. (Bu bir kîz.lemn köprü (chöprü) . ( Bu bir màsa. De exemplu: satış (satîş) . (Bu bir tebeşìr. declinare. (Bu bir dolàp. (Bu bir chitàp.” “Aceasta este o perdea.” “Aceasta este o femeie. (Bu bir kapî. mi.” “Aceasta este o cretă” “Aceasta este o bancă.vânzare giriş (ghirìş) . (Bu bir duvàr.) Bu bir çanta.” BU NE? Bu bir kitap. (Bu bir ciànta. mu .tinereţea? tuzluk mu? (tuzlùc mu?) .este solnită? gözlük mü? (ghözlük mü?) . (Bu bir pèndjere. (Bu bir sandàlie) Bu bir pencere.) Bu bir defter. (Bu bir o:làn.) Bu bir perde.călător Sufixele la derivare.” “Aceasta este o uşă.modul de a se aşeza gülüş (ghülüş) . ca şi particulele interogative mı. (Bu bir calèm.

) Bu bir anne. (Bu bir annè. z Majoritatea cuvintelor în limba turcă au consoane surde sau sonore. t sonore: b . j . (Bu ainàdîr. BU NEDİR? Bu aynadır. (Bu èvdir.” “Acesta este un trandafir. (Bu güldür.” “Aceasta este o şcoală. süt-çü PREDİCATUL NOMİNAL LA TİMPUL PREZENT PERSOANA A III-a EK EYLEMİN ŞİMDİKİ ZAMAN III. l . n . p . Precum aproape toate timpurile şi modurile în limba turcă.) Bu güldür. Sufixele.) Bu otobüstür. örme-ci. v . kuş-çu. balık-çı. r .Bu bir erkek.” “Acesta este un copac. Bu tuzluktur. (Bu ocùldur.) BU KİMDİR? “Aceasta este o oglindă. (Bu tuzlùctur.” “Acesta este un învăţător. la fel. (Bu a:àçtîr. ca la armonia vocalică se supun acestei legi. y . -dir. göz-cü. Olumlu şekil. Forma afirmativă.) Bu okuldur. k . (Bu bir erchèc. f .” “Acesta este un autobuz. labială şi la cea consonantică are opt variante. ş . 1. (Bu cicèctir). -dur.) Bu evdir. (Bu otobüstür. m . (Bu bir babà) Bu bir öğretmen. g .) Bu çiçektir. cam-cı. 12 Un sufix dacă se supune la cele trei legi fonetice de armonie: vocalică palatală. c .” “Aceasta este o casă.” “Aceasta este o solniţă.) “Acesta este un bărbat.) Bu ağaçtır.” “Aceasta este o floare.-tur. s . -tir.” LEGEA ARMONİEİ CONSONANTİCE SESSİZLERİN (ÜNSÜZLERİN) UYUMU a) b) Consoanele în limba turcă se împart în: surde: ç . ŞAHIS TEKİLİ Pronumele interogativ ne “ce” şi kim “cine” se pot folosi şi urmate de sufixul predicativ -dir.” “Aceasta este o mamă. Atunci şi răspunsul este folosit prin adăugarea a unuia din sufixele: -dır. tarih-çi.” “Acesta este un tată. şi predicatul nominal are patru forme la conjugare. d . kuyum-cu. (Bu bir ö:retmèn. -tür conform legilor armoniei vocalice şi consonantice.” . -dür. -tır. h .) Bu bir baba.

) “Da.” . (Bu memùrdur. (Bu avdjîdîr. (Evet. aceasta e o floare.) “Da.” .Evet.” sau: .Evet. Forma interogativă. bu bir çiçektir. Răspunsul afirmativ se dă cu ajutorul adverbului evet “da”.Evet. acesta e un caiet.) “Acesta este un vânător. müdür.” “Acesta este un secretar.Evet. acesta este un caiet.Bu avcıdır.” .Bu apartman mı? (Bu aprtmàn mî?) “Acesta e un bloc?” . (Evet. Soru şekli. bu bir apartman. se redă prin adăugarea conform legilor armoniei vocalice a uneia din particulele interogative mı . bu bir defterdir.” “Acesta este un artist.Bu bir kitap mı? (Bu bir chitàp mî?) “Aceasta e o carte?” . bu (bir) çiçek. mü. acesta e un bloc. (Evet. aceasta este o floare.) “Da.) Bu artisttir. (Evet. (Evet.Bu defter mi? (Bu deftèr mi?) “Acesta e un caiet?” . nu este însoţită de sufixul predicativ.) “Da.) Bu diplomattır. bu bir deftèr. bu chitàptîr. Bu yüzücüdür. acesta este un bloc. (Bu artisttir. Forma interogativă a predicatului nominal la timpul prezent.) “Da. (Bu diplomàttîr. bu bir defter. mi .) “Da.” “Acesta este un funcţionar. bu bir cicèctir. aceasta este o carte.Bu çiçek mi? (Bu cicèc mi?) “Aceasta e o floare?” .) Bu Türk’tür. mudur .” “Acesta este un diplomat.) “Da. (Evet.” “Acesta este un înotător. aceasta e o carte. în general.Bu kitap mıdır? (Bu chitàp mîdîr?) “Aceasta este o carte?” .Bu defter midir? (Bu deftèr midir?) “Acesta este un caiet?’ . bu (bir) kitàp. bu apartmandır. (Evet.” sau: .Bu apartman mıdır? (Bu apartmàn mîdîr?) “Acesta este un bloc?” . În limba scrisă însă uneori se folosesc împreună şi atunci avem formele interogative: mıdır . împreună cu cuvântul pe care îl urmează.” . bu kitaptır.Evet.(Evet.Evet.Bu bir çiçek midir? (Bu bir cicèc midir?) “Aceasta este o floare?” .” “Acesta este un turc.) Bu sekreterdir.Evet.) Bu memurdur. midir . bu (bir) cicèc. (Bu secretèrdir.Evet. . bu apartmàndîr.” sau: . însă se scriu separat 13 Particula interogativă în limba vorbită. persoana a III-a singular. Ele se citesc ca enclitice. (Bu Türktür. (Bu iüzüdjüdür. bu (bir) kitap.” 2.) “Da. bu bir deftèrdir. mu .” sau: . bu bir apartmàn.

bu defter.) .Bu kitap mı? . bu kitap değildir. acesta e un caiet.Evet. acesta e un dicţionar. . bu deftèr.) “Da. bu kitàp değìl.Evet. bu gözlük.Evet. (Evet. bu bir vapùr.(Evet.Bu kutu mudur? (Bu kutù mudur?) “Da.) “Da.Evet.(Evet. bu bir kutùdur. bu bir kutu.” sau: . bu vapùrdur.) “Da.” .Bu kitap mıdır? (Bu kitàp mîdîr?) “Aceasta este o carte?” . bu sözlük. acesta este un vapor. bu kitàp deìldir. acesta este un dicţionar. aceştia sunt ochelari. (Hàiîr.” .Bu kutu mu? (Bu kutù m?) “Aceasta e o cutie?” . bu vapurdur.Hayır.(Evet.” . bu sözlüktür. aceasta nu este o carte. în limba vorbită nu se foloseşte însoţit de sufixul predicativ. bu sözlüktür. bu gözlük.) “Nu. aceasta este o cutie.Bu gözlük mü? (Bu gözlük mü?) “Aceştia sunt ochelari?” 14 .Bu sözlük mü? (Bu sözlük mü?) “Acesta e un dicţionar?” .Bu gözlük müdür? (Bu gözlük müdür?) . bu sözlük. Olumsuz şekil.Evet. aceasta este o cutie?” .” La fel ca particulele interogative. bu kitap değil. acesta este un caiet.Bu sözlük müdür? (Bu sözlük müdür?) “Acesta este un dicţionar?” .” sau: . bu defterdir. Forma negativă. (Evet.) “Da. ( Hàiîr.) “Da. bu defterdir..” sau: .” . aceasta e o cutie.Evet. aceasta nu e o carte. (Evet. bu gözlüktür.” 3.Bu vapur mu? (Bu vapùr mu?) “Acesta e un vapor?” . În limba scrisă apare uneori sub forma değil. acesta e un vapor.Hayır.) “Da. bu bir vapur.) “Nu.Evet.Bu vapur mudur? (Bu vapùr mudur?) “Acesta este un vapor?” . (Evet. Propoziţiile negative care cuprind acest cuvânt pot începe cu adverbul hayır “nu”.) “Da. (Evet. bu gözlüktür. uneori sub forma değildir.Evet. Se obţine cu ajutorul cuvântului de negaţie değil ( cu e scurt) “nu este.” sau: . bu bir kutù. bu bir kutudur.Bu apartman mı? (Bu apartmàn mî?) “Acesta este un bloc?” sau: .

bu gazètedir. bu otèl. acesta nu este un bloc.Evet.sau: . bu gazète.) “Da.Bu gazete değil midir?(Bu gazète değìl midir?)“Acesta nu este un ziar?” . bu gazetedir. (Evet. bu enstitü.) “Ba da.” . bu gazete.” sau: . bu apartman değil.” 15 sau: .) “Da. acesta e un ziar.) ”Ba da.” Exerciţii:1. - Forma negativ-interogativă. aceasta e o ınstituţie.” sau: . bu otel değil. acesta nu este un ziar. bu apartmàn deildir. (Hàiîr. Olumsuz-soru şekli. bu otèldir. acesta este un hotel. (Hàiîr. nu este?” Răspunsul poate să fie afirmativ sau negativ.Adăugaţi particulele interogative la următoarele cuvinte: Bu öğrenci …? Bu sıra …? Bu çanta …? Bu perde …? Bu avcı …? Bu ev …? . acesta nu e un hotel. bu oteldir. (Hàir. aceasta este o instituţie. Această formă se redă cu ajutorul cuvântului de negaţie değil şi particulei interogative mi. acesta este un hotel. bu apartman değildir. bu otel değildir. bu apartmàn deil. bu gazete değildir. bu gazete değildir. Bu gazete değil mi? (Bu gazète deìl mi?) “Acesta nu e un ziar?” Evet. acesta este un ziar.Hayır. bu otel. bu enstitüdür. bu gazete değil.Evet. acesta nu e un bloc. ( Evet. (Hàiîr. acesta nu e un ziar.Bu otel değil midir? (Bu otèl deìl midir?) “Acesta nu este un hotel?” .Bu apartman mıdır? (Bu apartmàn mîdîr?) “Acesta este un bloc?” .” Se poate întreba şi răspunde şi în felul următor: .Hayır. (Hàiîr.Evet. (Evet.” sau: .) “Nu. bu enstitüdür.) “Nu.Hayır. (Evet.” 4. bu enstitü.” .) “Nu.Hayır.Bu otel değil mi? (Bu otèl deìl mi?) “Acesta nu e un hotel?” .Hayır.(Hàir. bu otèl deil.) “Nu. acesta nu este un hotel. bu gazète deìl.Hayır. Se traduce “nu e.)”Nu. deci se adaugă değil mi în forma scurtă sau değil midir în forma lungă. bu otèl deìldir.” .) “Nu.

? Bu kablo …? Bu kapı …? 2. Traduceţi în limba turcă: . Traduceţi următoarele propoziţii şi răspundeţi negativ: Bu çocuk öğrenci değil mi? Bu kitap sözlük değil mi? Bu sandalye güzel değil mi? Bu tuzluk değil midir? Bu köy değil midir? 4. Lecţia 4 NE VAR? NE YOK? KİM VAR? KİM YOK? Bu ne? (Bù ne?) Bu bir oda.Da.Acesta este un copil.Aceasta nu este o carte? . . el este elev. pe urmă negativ la următoarele propoziţii: Bu çocuk mu? Bu kalem mi? Bu göl mü? Bu iyi mi? 16 4 Bu oğlan mı? Bu güzel midir? Bu gül müdür? 3. (Bu bir odà.Bu göl …? Bu mektup …? Bu hastane … Bu okul …? Bu köylü …? Bu istasyon …? Bu ütü .El este elev? . Acesta este un caiet.) Bu odada ne var? (Bu odadà ne var?) “Ce este în camera aceasta?” - .. aceasta nu este o carte. Răspundeţi întâi afirmativ.Nu.Acesta cine este? . .

o catedră (şi) o tablă” .Bu sınıfta bir öğrenci ve bir öğretmen var.Bu sokakta kim var? (Bu socactà kim var?) “Cine se află pe strada aceasta?” . vardır arată existenţa a ceva. un parc. turist ve satıcı var. (Bu bir sînîf. dolàp. CUVİNTELE VAR Şİ YOK Cuvântul var. nu există. yazı tahtası var. sau a cuiva. ma:azà var. În forma interogativă. (Bu odadà bir o:làn var. kürsü. despre care vom învăţa mai amănunţit la lecţia despre cazuri. . (Bu odadà màsa. (şi) o canapea.) “În clasa aceasta sunt un elev şi un cadru didactic.) “Pe strada aceasta este un bloc. există”. sokakta. (Bu socactà işci. (Bu bir socàc. (şi) un magazin” Bu ne? Bu bir sınıf. Se poate traduce prin “nu este. dolap.(Bu sînîftà bir ö:rengì ve bir ö:retmèn var. sınıfta sunt în cazul locativ. canepè var.) În camera aceasta este o masă. (Bu socactà apartmàn. sandàlye. Se poate traduce prin verbele “este. duràc. turist ve satıdjî var. (Bu sînîftà sîrà. un turist şi un vânzător.) Bu sokakta ne var? (Bu socactà ne var?) “Ce este pe strada aceasta?” Bu sokakta apartman. durak.Bu odada masa.Bu sokakta işçi. Cuvântul yok. o staţie (de transport comun).Bu odada kim var?(Bu odadà kim var?) “Cine este în camera aceasta?” . park. .) Bu sınıfta ne var? (Bu sînîftà ne var?) “Ce este în clasa aceasta?” 17 - - - .” Propoziţiile formate cu aceste cuvinte pot fi în diferite forme: 1. Soru Şekli. a cuiva. inexistenţa a ceva.” Substantivele odada. un scaun.) . iazî tahtasî var. un dulap. yoktur arată lipsa.Bu ne? Bu bir sokak. parc.Bu sınıfta sıra. mağaza var. sandalye.) “În camera aceasta se află un băiat. cürsü.Bu odada bir oğlan var. kanepe var.) “Pe strada aceasta se află un muncitor.” Bu sınıfta kim var? (Bu sînîftà kim var?) “Cine se află în clasa aceas ta?” .) “În clasa aceasta este o bancă.

bu odadà televiziòn var. bu göldè balîc ioc.Bu evde misafir var mı? (Bu evdè misafìr var mı?) “În casa aceasta este un musafir?” .” . bu sokaktà tiyàtro var. (Hàiîr. (Evet.) “Da. răspunsul poate să fie afirmativ sau negativ. .) “Da. (Hàiîr.) “Nu. bu köydè sinèma ioc. “nu este nimeni” accentul cade pe i . în casa aceasta este un musafir.Hayır.Bu sınıfta bir şey var mı? (Bu sînîftà bir şèi var mî?) “În clasa aceasta este ceva?” . iar la răspunsul negativ bìr şey yok “nu este nimic”.” . Răspunsul negativ este kìmse yok.Bu köyde sinema var mı? (Bu chöidè sinèma var mî?. în acest sat nu este un cinematograf.Hayır.) “Nu.) “Nu. bu lisedè şarcîdjî ioc. pe strada aceasta este un teatru.Bu gölde balık var mı?(Bu ghöldè balîc vàr mî?)”În acest lac sunt peşti?” . pe i. (Evet.” .) “În acest sat există un cinematograf?” . bu evdè misafìr var. bu evde misafir var. (Hàiîr.Evet.Bu sokakta tiyatro var mı? (Bu sokaktà tiyàtro var mı?) “Pe strada aceasta este un teatru?” 18 . bu lisede şarkıcı yok. La întrebarea kimsè var mı? “este cineva?” accentul cade pe e.” Atenţie: La întrebarea bir şey var mı? “este ceva? ”.Evet. bu sokakta tiyatro var. Bineînţeles.Bu lisede şarkıcı var mı? (Bu lisedè şarkîdjî var mı?) “În acest liceu sunt cântăreţi?” .” b) Răspuns în forma negativă: .a) Forma interogativă cu verbele var şi yok se obţine cu ajutorul particulelor interogative mı după verbul var şi mu după verbul yok. (Evet. bu gölde balık yok. accentul cade pe e . în acest liceu nu sunt cântăreţi.) “Da.Evet. bu sınıfta bir şey yok.” .Bu odada televizyon var mı? (Bu odadà televiziòn var mı?) “În camera aceasta este un televizor?” . bu köyde sinema yok. (Hàiîr.Hayır.Hayır. bu odada televizyon var. în acest lac nu sunt peşti.” . bu sınıftà bìr şei ioc. Răspuns în forma afirmativă: . în camera aceasta este un televizor.) Nu. în clasa aceasta nu este nimic.

Bu sokakta tiyatro yok mu? (Bu sokaktà tiyàtro yòk mu?) “Pe strada aceasta nu este un teatru?” Bu sokakta tiyatro var. ghüzellik) “Bunătate şi frumuseţe.) Se poate răspunde şi : İyilik-güzellik.Bu sınıfta şarkıcı yok mu? (Bu sînîftà şarcîdjî iòc mu?) “În clasa aceasta nu este un cântăreţ?” . în casa aceasta nu este nimeni . a) Răspuns afirmativ cu var. Bu odada perde var.) . (Bu sînîftà ö:retmèn ioc.Hayır. Olumsuz-soru şekli Această formă se obţine prin adăugarea particulei interogative mu la verbul yok. nu există.Hayır. (Bu sînîftà şarkîdjî var. bu sokaktà locànta ioc. Se foloseşte rar.Puneţi la forma interogativă următoarele propoziţii şi răspundeţi negativ: Bu sokakta lokanta var. există” sau hayır. yok “nu.Hayır. bu evdè kìmse ioc. în clasa aceasta nu este un cadro didactic.” Răspunsul poate să fie şi afirmativ: . răspunsul este bir şey yok (Bìr şei ioc. (İilik. bu evde kimse yok. (Evet.Bu sınıfta öğretmen yok mu? (Bu sînîftà ö:retmèn iòc mu?) “În clasa aceasta nu este un cadru didactic?” . este. Expresia ne var. Forma negativ-interogarivă. bu evdè kimsè var.- . în casa aceasta este cineva.” Forma lunga la ne var. . Bu gölde kayık var.Evet. nu este.) “Nu. ne yok este ne vardır. (Bu sokaktà tiyàtro var. Bu evde çiçek var.” 2.” 19 a) . ne yoktur . bu sokakta lokanta yok.” Exerciţii: 1.) “Da.Bu sokakta lokanta yok mu? (Bu socactà locànta iòc mu?) “Pe strada aceasta nu este un restaurant?” .) “Nu.Bu sınıfta şarkıcı var. bu evde kimse var.” sau simplu yok. (Haiîr.Bu evde kimse var mı? (Bu evdè kimsè var mî?) “În casa aceasta ese cineva?” . nu există?” Răspunsul poate să fie var “ba da. (Hàiîr. ne yok? se poate traduce “ce e nou?” Dacă nu este nimic nou.” Răspuns negativ cu hayır.) “Pe strada aceasta este un teatru. bu sınıfta öğretmen yok.) “Ba da. yok . deci avem formula yok mu? “nu este?. în clasa aceasta este un cântăreţ.

denizler gemi. Bu odada ütü yok. Traduceţi în limba turcă: .öğrenciler işçi . aţi înţeles că pluralul este format cu ajutorul sufixului -ler după cuvinte cu vocale anterioare şi cu -lar după cele cu vocale posterioare.defterler gül .odalar çiçek . Bu evde çocuk yok. În clasa aceasta este un tablou? Nu.În camera aceasta este un televizor? .çiçekler öğrenci .În casa aceasta este cineva? .mektuplar televizyon .kızlar oğlan .televizyonlar . . este o hartă.dağlar oda .kayıklar dağ .oğlanlar balık .güller deniz .Da.anneler kardeş . este un radio. 20 Lecţia 5 PLURALUL ÇOĞUL ağaç .kitaplar mektup . în clasa aceasta nu este un tablou.seyirciler Sperăm.şairler “poet” kitap .işçiler pencere .avcılar masa .masalar kız . Bu köyde lokanta yok. ştim că. un bărbat. Bu dolapta defter yok. în camera aceasta nu este un televizor. o fată şi un băiat.Nu.kardeşler şair . Puneţi la forma interogativă următoarele propoziţii şi răspundeţi afirmativ: Bu sokakta ağaç yok.Bu okulda öğretmen var.evler defter .okullar avcı . Bu gölde balık yok. În cazul lipsei armoniei vocalice într-un cuvânt. ultima vocală determină vocala sufixului. 2.gemiler seyirci . 5. anne .balıklar kayık .ağaçlar okul . în casa aceasta sunt: o femeie.pencereler ev .

üç 4 .beş yüz kırk dokuz bin yedi yüz kırk üç 24 864 798 .beş 6 .dört 5 .sekiz 9 .on iki 13 .NUMERALUL CARDİNAL ASIL SAYILAR Birlikler 1 .on altı 17 . Să fim atenţi şi la ortografie.on yedi 18 .yirmi 30 . Sınıfta yirmi bir sıra var.yirmi dört milyon sekiz yüz altmış dört bin yedi yüz doksan sekiz 365 864 952 . chiar şi mai departe. .doksan Numerele cu zeci şi unităţi se formează adăugând la zeci unităţile.yirmi sekiz bin beş yüz altmış yedi 549 743 . 1986 .elli 60 .otuz 40 . Otelde yüz kırk sekiz turist var.kırk 50 . Acuma să scriem cifre mai mari.seksen 90 .on dokuz Reţineţi şi cuvintele yüz “o sută” şi bin “o mie”. de exemplu.altmış 70 . Evde üç çocuk var.bir 2 .iki 3 .on sekiz 19 . Să vedem. bin “o mie”.on 20 . 21 11 .on beş 16 .yetmiş 80 .bin dokuz yüz seksen altı 28 567 .on bir 12 . milyon “ un milion” se folosesc fără cuvântul bir în faţă.yedi 8 . Sokakta üç sinema var.altı 7 .üç yüz altmış beş milyon sekiz yüz altmış dört bin dokuz yüz elli iki Notă: Numeralele yüz “o sută”.şi puteţi folosi numeralul în limba turcă până la milyon “un milion”. Între ele nu se intercalează nici un cuvânt. numeralele de la 10 la 20.dokuz Onluklar 10 .on üç 14 .on dört 15 .

yüzlerce memur “sute de funcţionari”. çok “mult”. biraz “puţin”.Numeralele se scriu împreună la operaţini financiare.Kaç sözlük var? Anne: . kitaplıkta kaç kitap var? Anne: . Numerale nehotărâte sunt de asemenea numeralele cardinale folosite cu sufixul pluralului şi sufixele -ca. pekçok “foarte mulţi”. var.2843 kitap var. az “puţin”. Numeralele nehotărăte în limba turcă sunt următoarele: 22 1.Evet. Eda: . Türkçe-Romence Sözlük sağ tarafta. Denizde pekçok kayık yok. Romence-Türkçe Sözlük sol tarafta. Hastanede az hasta yok. Substantivul după numeral rămâne în singular. Üç Silâhşörler “Cei trei muşchetari” În caz de substantivizare numeralul cardinal se poate folosi şi în plural: Üçler Konferansı “Conferinţa celor trei. Eda: . birkaç “câţiva”. deoarece cantitatea deja exprimă numeralul.Anne. birçok “ mai mulţi”. -ce: onlarca öğrenci “zeci de elevi”. 2. milyonlarca insan “milioane de oameni”. Două sau mai multe numerale folosite una după alta în sens aproximativ sunt considerate la fel numerale nehotărâte: beş-on kişi “cinci-zece persoane” üç-dört kilo elma “trei-patru kilograme de mere” 3.” NUMERALE NEHOTĂRĂTE BELGİSİZ SAYILAR Sınıfta çok öğrenci var. KAÇ KİTAP VAR? Eda: . Eda: -Teşekkür ederim.Çok sözlük var.Türkçe-Romence Sözlük var mı? Anne: . Evde birkaç kapı var. anne. Kitaplıkta birçok kitap var. substantivul uneori primeşte sufixul pluralului: Ali Baba ve Kırk Haramiler “Ali Baba şi cei patruzeci de hoţi”. Să citim următorul text şi să aflăm la ce întrebare răspund numeralele cardinale şi numeralele nehotărâte. Numai dacă este vorba de personaje celebre din literatură. .

4. 35 967.pe patea stângă teşekkür ederim .pe partea dreaptă sol tarafta . 2. seyirci. Scrieţi cu litere următoarele cifre: 7.cât. göl. satıcı. 3. defter. b) În cameră sunt cinci tablouri. Cuvinte şi expresii kaç . 17 624. sözlüke. kitaplık. 2. 3. Formaţi cinci propoziţii cu numerale nehotărâte. 583. 248. . 28 962 751. câte kitaplık . e) În hotelul acesta sunt mulţi turişti f) În casă sunt câţiva musafiri. arkadaş.Sözler ve deyimler. Scrieţi în limba turcă următoarele cifre cu cuvinte : 84 875.bibliotecă (mobilă) Türkçe-Romence .turc-român sağ tarafta . d) Pe strada aceasta sunt două şcoli. insan. RECAPİTULARE I TEKRARLAMA I 1.mulţumesc Exerciţii: 1. câţi. 29. 38 456. 432. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: a) În parc sunt mulţi copii. Puneţi în forma negativă următoarele propoziţii: a) Bu çocuk öğrencidir. deniz. 4. doktor. c) În casă sunt patru camere. memur. Citiţi următoarele cuvinte: cam çam gemi sağlık balık bilmece cocuk gazete oğlan ılık gece çekmece gezi ağaç sıcak kapıcı çekiç gitmek doğru altı gazeteci çanta güzel soğuk kırk öğrenci kutu ütü yedi öğle arkadaş köylü yetmiş söz kiraz üzüm seyir dört okul küçük kayık Adăugaţi sufixul pluralului următoarelor cuvinte: mağaza. elma.Adăugaţi sufixul pluralului următoarelor substantive: öğretmen. 23 g) În dulap sunt cinci -şase caiete.

b) Bu kitaplıkta iki bin beş yüz kitap var. Traduceţi în limba turcă: a) . Răspundeţi negativ la următoarele propoziţii: a) Bu gölde balık var mı? b) Bu film güzel mi? c) Bu sokakta otel yok mu? d) Sağ tarafta mağaza var mı? e) Parkta çok insan var mı” f) Kitaplıkta sözlük var mı? 9. e) Bu fabrikada iki yüz işçi var. f) Bu sokakta üç mağaza var.un spital. Bu bir sınıftır. Puneţi în forma interogatıvă. c) Bu evde çok insan var. i) Bu sınıfta kırk öğrenci yok. 7. j) Bu mağazada altı satıcı yok.6. un bloc. Răspundeţi afirmativ la următoarele propoziţii: a) Bu tablo mu? b) Bu tebeşir değil mi? c) Bu okul değil mi? d) Bu ev güzel mi? e) Bu ütü değil mi? f) Bu hastane büyük mü? 8. 5. un magazin. negativă şi negativ-interogativă următoarele propoziţii: 24 a) b) c) d) e) Bu bir öğrencidir. c) Bu evde üç çocuk var. Puneţi în forma interogativă următoarele propoziţii: a) Bu evde televizyon var. Bu bir doktordur. Bu bir işçidir. f) Sağ tarafta bir enstitü var. h) Bu otelde çok oda var. d) Bu odada altı sandalye yok. Bu bir fabrikadır. e) Bu köyde iki sinema yok. d) Bu sokakta az araba var. g) Bu fabrikada bin işçi var. .Ce este pe strada aceasta? .Pe strada aceasta este o casă. b) Bu film güzeldir.

Güle güle! Sözler ve deyimler: . Sever! Hoşça kal! Teşekkür ederim. o cretă şi un tablou.El este un pescar.b) .În clasa aceasta sunt o catedră. o tablă.Numele meu este … f) În parc sunt puţini oameni. Doktor muayene ediyor.În clasa aceasta sunt un profesor şi 26 de elevi. Başarılar. d d) . Öğrenci yazıyor. Sen Türkçe bilmiyor musun? Biraz anlıyorum. îmi spuneţi numele dvs. Şimdi Üniversite’de öğreniyorum. Sever! Günaydın. Ressam resim yapıyor. Sever radyo dinliyor. arkadaş! Ne yapıyorsun? Türk dilini öğreniyorum.Cine este în clasa aceasta? .Ce este în clasa aceasta? .? . Bebek gülüyor. İyi bilmiyorum. c) . Çocuk oynuyor. e) . SEVER TÜRK DİLİNİ ÖĞRENİYOR Günaydın.El cine este? .Vă rog. g) Câte bănci sunt în clasa aceasta? h) Sunt multe bărci pe mare? i) Sunt mulţi spectatori în cinematograf? f 25 Lecţia 6 NE YAPIYOR? Öğretmen okuyor.

1. la cele terminate în consoană se intercalează una din vocalele ı.limbă öğreniyor .pictor. pictează.succese TİMPUL PREZENT ŞİMDİKİ ZAMAN Timpul prezent exprimă.scrie dinliyor . 2.Ne yapıyor? .ascultă oynuyor . Accentul cade pe silaba care stă înaintea sufixului timpului.1.bine. ü conform legilor armoniei vocalice.nu ştiu 26 şimdi . 2. la fel ca în limba română.râde ressam . desenează muayene ediyor . i. Deci timpul prezent are următoarea formă: rădăcină (temă) + -yor+ sufixele personale La rădăcinile terminate în vocală se adaugă direct sufixul -yor. desenator resim yapıyor .se joacă bebek . Se formează prin adăugarea la rădăcina sau tema verbului a sufixului -yor urmat de sufixele personale. o acţiune ce se desfăşoară în momentul vorbirii.turceşte bilmiyor musun? .ce faci? sen .tu Türkçe . bun bilmiyorum .învaţă arkadaş . İnfinitivul în limba turcă se formează prin adăugarea la rădăcina sau tema verbului a unuia din sufixele -mak sau -mek conform legii armoniei vocalice palatale.prieten ne yapıyorsun? .citeşte yazıyor .acum başarılar . CONJUGAREA TİMPULUİ PREZENT ŞİMDİKİ ZAMANIN ÇEKİMİ . u.Ce face? okuyor .nu ştii? iyi .bebeluş gülüyor .consultă dil .

Olumlu şekil. okumak ben okuyorum sen okuyorsun o okuyor biz okuyoruz siz okuyorsunuz onlar okuyorlar yazmak ben yazıyorum sen yazıyorsun o yazıyor biz yazıyoruz siz yazıyorsunuz onlar yazıyorlar bilmek ben biliyorum 27 a citi eu citesc tu citeşti el citeşte noi citim voi citiţi ei citesc a scrie eu scriu tu scrii el scrie noi scriem voi scrieţi ei scriu a şti eu ştiu sen biliyorsun o biliyor biz biliyoruz siz biliyorsunuz onlar biliyorlar sormak ben soruyorum sen soruyorsun o soruyor biz soruyoruz siz soruyorsunuz onlar soruyorlar tu ştii el ştie noi ştim voi ştiţi ei ştiu a întreba eu întreb tu întrebi el întreabă noi întrebăm voi întrebaţi ei întreabă gülmek a râde ben gülüyorum eu râd sen gülüyorsun tu râzi o gülüyor el râde biz gülüyoruz noi râdem siz gülüyorsunuz voi râdeţi onlar gülüyorlar ei râd Notă: a) Dacă rădăcina verbului se termină în a sau e.Forma afirmativă.1. aceste vocale sub .

kar yağıyor. e<i başlamak a începe ben başlıyorum eu încep sen başlıyorsun tu începi o başlıyor el începe biz başlıyoruz noi începem siz başlıyorsunuz voi începeţi onlar başlıyorlar ei încep beklemek ben bekliyorum sen bekliyorsun o bekliyor biz bekliyoruz siz bekliyorsunuz onlar bekliyorlar a aştepta eu aştept tu aştepţi el aşteaptă noi aşteptăm voi aşteptaţi ei aşteaptă b) Dacă prima silabă din rădăcina verbului conţine o vocală labială. iar e <ü. De exemplu: O dağa gidiyor. Olumsuz şekil Pentru a reda forma negativă a timpului prezent se intercalează între rădă- .Forma negativă.influenţa lui y din sufixul prezentului se transformă a<ı .” La verbele compuse se conjugă doar verbul auxiliar. ci se rotunjeşte între prima vocală din rădăcina şi vocala labială din sufixul timpului. Uneori exprimă o acţiune ce se va desfăşura în viitor: Babam yarın gidiyor. şi devine u. a din ultima silabă nu se transformă în ı. “Tata pleacă mâine. “El se duce la munte şi ninge (începe să ningă). 28 yoklamak ben yokluyorum ütülemek ben ütülüyorum a controla eu controlez a călca eu calc Uneori timpul prezent exprimă o acţiune în trecut. muayene etmek a consulta ben muayene ediyorum eu consult spor yapmak ben spor yapıyorum yardım etmek ben yardım ediyorum a face sport eu fac sport a ajuta eu ajut 2.

Notă: pentru persoana a III-a plural se foloseşte particula interogativă mı yorulmak a se obosi . Nu are variante. Accentul cade pe silaba care stă înaintea lor. yazmak a scrie ben yazmıyorum eu nu scriu sen yazmıyorsun tu nu scrii o yazmıyor el nu scrie biz yazmıyoruz noi nu scriem siz yazmıyorsunuz voi nu scrieţi onlar yazmıyorlar ei nu scriu bilmek ben bilmiyorum sen bilmiyorsun o bilmiyor biz bilmiyoruz siz bilmiyorsunuz onlar bilmiyorlar a şti eu nu ştiu tu nu ştii el nu ştie noi nu ştim voi nu ştiţi ei nu ştiu 29 yorulmak ben yorulmuyorum sen yorulmuyorsun o yorulmuyor biz yorulmuyoruz siz yorulmuyorsunuz onlar yorulmuyorlar yüzmek ben yüzmüyorum sen yüzmüyorsun o yüzmüyor biz yüzmüyoruz siz yüzmüyorsunuz onlar yüzmüyorlar a se obosi eu nu mă obosesc tu nu te oboseşti el nu se oboseşte noi nu ne obosim voi nu vă obosiţi ei nu se obosesc a înota eu nu înot tu nu înoţi el nu înoată noi nu înotăm voi nu înotaţi ei nu înoată 3. -mu. Pentru a exprima această formă se foloseşte particula mu. Ea se adaugă după sufixul prezentului şi înaintea sufixelor personale. -mi. Soru şekli. -mü. Forma interogativă. Se scrie separat de tema timpului prezent.cină şi sufixul timpului unul din sufixele de negaţie -mı.

Forma negativ-interogativă. Forma negativ. la adăugarea un i înaintea sufixului timpului. çalışmak ben çalışmıyor muyum? sen çalışmıyor musun? o çalışmıyor mu? biz çalışmıyor muyuz? siz çalışmıyor musunuz? onlar çalışmıyorlar mı? 30 a munci eu nu muncesc? tu nu munceşti? el nu munceşte? noi nu muncim? voi nu munciţi? ei nu muncesc? Notă: a) Verbul gitmek “ a se duce” a cărui rădăcină se termină în consoana t.interogativă. Olumsuz-soru şekli ben gitmiyor muyum? biz gitmiyor muyuz? sen gitmiyor musun? siz gitmiyor musunuz? . La tema negativă a timpului prezent se adaugă particula interogativă mu (mı la persoana a III-a plural) împreună cu sufixele personale. 1. ben gitmiyorum biz gitmiyoruz sen gitmiyorsun siz gitmiyorsunuz o gitmiyor onlar gitmiyorlar 3. Olumsuz-soru şekli. ben gidiyor muyum? biz gidiyor muyuz? sen gidiyor musun? siz gidiyor musunuz? o gidiyor mu? onlar gidiyorlar mı? 4. La formele negativă şi negativ-interogativă t revine. Accentul cade pe silaba care stă înaintea sufixului de negaţie. Soru şekli. Forma interogativă. Forma afirmativă.Olumsuz şekil. acest t se sonorizează şi se transformă în d.ben yoruluyor muyum? sen yoruluyor musun? o yoruluyor mu? biz yoruluyor muyuz? siz yoruluyor musunuz? onlar yoruluyorlar mı? eu mă obosesc? tu te oboseşti? el se oboseşte? noi ne obosim? voi vă obosiţi? ei se obosesc? 4. Olumlu şekil ben gidiyorum biz gidiyoruz sen gidiyorsun siz gidiyorsunuz o gidiyor onlar gidiyorlar 2. Aceasta formă este o combinaţie între formele negativă şi introgativă. Forma negativă.

. Înţelegeţi turceşte? Ce face vânzătorul? Şoferul conduce. scrieţi şi întrebaţi.o gitmiyor mu? onlar gitmiyorlar mı? b) Dacă într-o frază sunt două sau mai multe predicate exprimate la timpul prezent. Eda nu pictează. Conjugaţi verbul almak “ a lua” în cele patru forme al timpului prezent. .Metin çalışmıyor mu? . Pictorul nu pictează? Metin face sport? Copilul se oboseşte. atunci sufixul personal poate fi omis. “Voi citiţi. cu excepţia ultimului predicat. Traduceţi în limba română: .Eda ne yapıyor? . yazıyor ve soruyorsunuz. Traduceţi în limba turcă: 31 - El învaţă limba turcă.Metin çocuk.Ne yapıyorsun. Çalışmıyor.Mehmet bey ne yapıyor? Mehmet bey de çalışıyor. 3. okuyor.Eda okuyor. Copiii se joacă. Ayşe? Çalışıyorum.Öğretmen yazıyor. 2.Öğretmen ne yapıyor? . Vânzătorul nu vinde? Doctorul nu consultă?. . . De exemplu: Siz okuyor. Sever nu înoată.” Exerciţii: 1. Lecţia 7 PROJE ENSTİTÜSÜ’NDE . oynuyor.

Buyurun.se caută ( a căuta) . Atölye dar geliyor.pe cine arıyorsunuz (aramak) . İşler iyi gidiyor mu? Evet. Mobilya Fabrikası’nda çalışıyorum.- Günaydın! Günaydın! Özür dilerim. kapıcıyım.proiect enstitü . Müdür bey şu büroda bulunuyor. Kimi arıyorsunuz? Müdür beyi arıyorum.birou bulunuyor (bulunmak) . ne istiyorsunuz? A-a-a.doriţi (a dori) orada . Siz kimsiniz? Ben teknisyenim.acolo iş . Memnuniyetle. Rahatsız etmiyorsunuz. bine.Günaydın! Rahatsız ettiğim için özür dilerim.mobilă iyi .nu deranjaţi (a deranja) istiyorsunuz (istemek) .treburile merg bine? aranıyor ( aramak) . 2. orada çalışıyorum.institut özür dilerim . Buyurun. bun şu .portar kimi . Mobilya çok aranıyor. . iyi gidiyor.acest büro .scuzaţi vă rog kapıcı .1.poftiţi ( a pofti) rahatsız ettiğim için özür dilerim . siz kapıcı mısınız? Evet. siz Mobilya Fabrikası’nda çalışmıyor musunuz? Evet. İyi. Yeni atölye için proje rica ediyorum.domn mobilya .treabă işler iyi gidiyor mu? .căutaţi (a căuta) müdür . Sözler ve deyimler: proje .se află ( a se afla) buyurun (buyurmak) .director 32 bey .cer scuze pentru deranj rahatsız etmiyorsunuz (rahatsız etmek) .

vă rog ( a ruga) memnuniyetle .III -tırlar.III -dır. p.cu plăcere PREDİCATUL NOMİNAL EK FİİL Predicatul nominal în limba turcă se formează prin alipirea sufixelor predicative la părţile de vorbire cu sens lexical. üm pl. 2. Formarea timpului prezent pentru persoana a III-a singular deja aţi cunoscut-o la lecţia BU NEDİR? TİMPUL PREZENT AL PREDİCATULUİ NOMİNAL EK FİİLİNİN ŞİMDİKİ ZAMANI 1. -um. -durlar. -türler Exemple: ressam pictor ben ressamım eu sunt pictor sen ressamsın tu eşti pictor o ressam(dır) el este pictor 33 biz ressamız siz ressamsınız onlar ressamdırlar (ressamlar) teknisyen ben teknisyenim sen teknisyensin o teknisyen(dir) biz teknisyeniz siz teknisyensiniz onlar teknisyendirler (teknisyenler) doktor noi suntem pictori voi sunteţi pictori ei sunt pictori tehnician eu sunt tehnician tu eşti tehnician el este tehnician noi suntem tehnicieni voi sunteţi tehnicieni ei sunt tehnicieni doctor .pentru rica ediyorum ( rica etmek).. Olumlu şekil. -im. -sün p. p. -sin. îngust.. -iz. Neîncăpător geliyor (gelmek) . p. -sunuz. -sun. -tirler. -tür p.II -sınız. I -ım. -turlar. -tir.1. Se redă cu ajutorul următoarelor sufixe: Sing.atölye .II -sın. -dir. -tur.atelier dar .vine ( a veni) için . -dur. -dür. -dirler.III -dırlar. -sünüz p. -siniz.I -ız. -uz. -üz p. Forma afirmativă.-dürler -tır.

la care se adaugă sufixele personale fără variante. ressam pictor ben ressam değilim eu nu sunt pictor sen ressam değilsin tu nu eşti pictor o ressam değil(dir) el nu este pictor biz ressam değiliz noi nu suntem pictori siz ressam değilsiniz voi nu sunteţi pictori onlar ressam değildirler ei nu sunt pictori (değiller) 34 3. Olumsuz şekil. Vă amintim că aceste particule se scriu separat. Aşa cum aţi văzut la persoana a III-a singular forma negativă se redă cu ajutorul cuvântului de negaţie değil. mu. mü. şarkıcı cântăreţ ben şarkıcı mıyım? eu sunt cântăreţ? sen şarkıcı mısın? tu eşti cântăreţ? o şarkıcı mı(dır)? el este cântăreţ? biz şarkıcı mıyız? noi suntem cântăreţi? siz şarkıcı mısınız? voi sunteţi cântăreţi? onlar şarkıcı mı(dırlar)? ei sunt cântăreţi? . Soru şekli.ben doktorum şoför ben şoförüm eu sunt doctor şofer eu sunt şofer Dacă cuvântul se termină în vocală. Pentru această formă se folosesc particulele interogative mı . Pentru că la persoana I-a singular şi plural particulele interogative se termină în vocală şi sufixele personale încep cu o vocală. se scriu împreună cu ele. între ele se intercalează un y. mi . Exemple: ben satıcıyım biz satıcıyız ben öğrenciyim ben yolcuyum ben köylüyüm 2. la persoana I-a singular şi plural se adaugă un y pentru a evita formarea diftongului. Forma interogativă.drumeţ Forma negativă . însă sufixele personale care se adaugă. biz öğrenciyiz biz yolcuyuz biz köylüyüz yolcu .

O sekreterdir.teknisyen ben teknisyen miyim? sen teknisyen misin? o teknisyen mi(dir)? memur ben memur muyum? ben müdür müyüm? biz teknisyen miyiz? siz teknisyen misiniz? onlar teknisyen mi(dirler)? biz memur muyuz? Biz müdür müyüz? 4. Această formă se redă cu ajutorul cuvântului de negaţie değil urmat de particula mi împreună cu sufixele personale. negativă: Redaţi următoarele predicate nominale din propoziţii la forma Sever avcıdır.Forma negativ-interogativă. O kapıcıdır. Redaţi următoarele predicate nominale la formele interogativă şi negativ-interogativă: Biz öğrenciyiz. Sen doktorsun. Formulă: cuvântul + değil mi+sufixele personale ressam ben ressam değil miyim? eu nu sunt pictor? sen ressam değil misin? tu nu eşti pictor? o ressam değil mi(dir)? el nu este pictor? biz ressam değil miyiz? noi nu suntem pictori? siz ressam değil misiniz? voi nu sunteţi pictori? onlar ressam değil(ler) mi? ei nu sunt pictori? değil mi(dirler)? Exerciţii: Conjugaţi cuvintele satıcı şi memur în cele patru forme ale predicatului nominal. Siz müdürsünüz 3. 35 1. Olumsuz-soru şekli. Siz memursunuz. 2. Onlar teknisyendirler. Biz köylüyüz. . Ben turistim.

sună (a suna).Bine v-am găsit! .İyi akşamlar.Sabahleyin kütüphanede kitap.Babayı bekliyoruz. Öğleden sonra Neş’e geldi. acıktım.Futbol oynadım.Anne.1. 36 Baba: .Sen ne yaptın.… Anne: . Sen memursun. Eda: . Ayşe! İyi akşamlar. O turisttir. Sözler ve deyimler: acıktım .Da.Ne yapıyor Neş’e? İyi mi? Eda: .mi-e foame susadım .Domnul director este în institut? . BUGÜN NE YAPTINIZ? Metin: . Lecţia 8 Acıktım. buyurun.Onlar öğretmendirler.Domnul director este în birou.a venit ( a veni) Hoş geldin! . Zil çalıyor. Susadım. çocuklar. Baba geldi.Masa hazır. anlattık.Hoş bulduk! Nasılsınız? Bugün ne yaptınız? Eda: .İyi akşamlar.Ce aţi făcut? bekliyoruz (beklemek) . Anne: .sonerie çalıyor (çalmak) .Bine ai venit! Hoş bulduk! . a cânta.Scuzaţi vă rog. çocuklar! Çocuklar: . Ce doriţi? .aşteptăm (a aştepta) zil . Baba: . selâm söyledi. sunteţi secretara? . Traduceţi următorul text în limba turcă: . 2. 3. sunt secretara.İyi. Baba: . dergi okudum. 4. O sekreterdir.mi-e sete Ne yaptınız? . Baba: .Ben de acıktım. a fura geldi (gelmek) . Ben kapıcıyım. Metin? Metin: . baba! Hoş geldin! Baba: .Problem çözdün mü? Metin: .

-tiniz . -dum . Se formează cu ajutorul sufixelor -dı . -düm. -tik . -diler. -di . -dun .Nasılsınız?.fotbal Problem çözdün mü? (çözmek) . -düler.Cum vă simţiţi? kütüphane . -tun . -tu .după.amiază anlattık (anlatmak) . -tılar . -tüler Exemple de conjugare a timpului: 1. III -dı .tunuz . Forma afirmativă. -tünüz p. -tum .gata TİMPUL TRECUT DETERMİNAT BELİRLİ GEÇMİŞ ZAMAN Arată o acţiune desfăşurată înaintea momentului vorbirii. p. -tin . -tın . a deznoda) hazır . -di . -ti . -tu.am citit (a citi) öğleden sonra . Dacă scriem sufixele timpului şi sufixele personale împreună avem următorul tabel: sing. -tün p. -dük.trimite salutări (a trimite) futbol . -tı . a povesti) selâm söyledi (söylemek). -ti. I -dım . -dunuz .bibliotecă dergi . -tık . -tım . -dün. -tü 37 pl. -tük p. -du . -dü. -tular . -dik ..Ai rezolvat probleme?(a rezolva. -dim . -du . Olumlu şekil almak a lua ben aldım eu am luat sen aldın tu ai luat o aldı el a luat biz aldık noi am luat siz aldınız voi aţi luat onlar aldılar ei au luat vermek “a da” ben verdim sen verdin o verdi biz verdik siz verdiniz onlar verdiler . -din . dünüz. I -dık .II-dınız . -duk .am stat de vorbă ( a sta de vorbă. la care se adaugă sufixele personale.III-dılar . -tim . -tiler .revistă okudum (okumak) . -tuk . la care vorbitorul a fost martor. p. -tınız .II-dın . -tüm p. -dular. -tü după temele terminate în consoană surdă. -diniz . -dü după temele verbale terminate în vocală sau consoană sonoră şi a variantelor sale -tı.

Accentul cade pe silaba precedentă sufixului de negaţie. -me care se intercalează între rădăcină şi sufixul timpului. Forma negativă. Se redă cu ajutorul sufixelor de negaţie -ma . almak a lua ben almadım eu nu am luat sen almadın tu nu ai luat o almadı el nu a luat biz almadık noi nu am luat siz almadınız voi nu aţi luat .sormak “a întreba” ben sordum sen sordun o sordu yürümek “a merge” ben yürüdüm sen yürüdün o yürüdü atmak “a arunca” ben attım sen attın o attı gitmek “a se duce” ben gittim sen gittin o gitti tutmak “ a prinde” ben tuttum 38 biz sorduk siz sordunuz onlar sordular biz yürüdük siz yürüdünüz onlar yürüdüler biz attık siz attınız onlar attılar biz gittik siz gittiniz onlar gittiler biz tuttuk sen tuttun o tuttu düşmek “a cădea” ben düştüm sen düştün o düştü siz tuttunuz onlar tuttular biz düştük siz düştünüz onlar düştüler 2. Olumsuz şekil.

Accentul cade pe particula interogativă. almak ben aldım mı? eu am luat? sen aldın mı? tu ai luat? o aldı mı? el a luat? biz aldık mı? noi am luat? siz aldınız mı? voi aţi luat? onlar aldı(lar) mı? ei au luat? gitmek ben gittim mi? sen gittin mi? o gitti mi? biz gittik mi? siz gittiniz mi? onlar gitti(ler) mi? 39 sormak ben sordum mu? sen sordun mu? o sordu mu? düşmek ben düştüm mü? sen düştün mü? o düştü mü? biz sorduk mu? siz sordunuz mu? onlar sordular mı? (sordu mu?) biz düştük mü? siz düştünüz mü? onlar düştüler mi? (düştü mü?) 4.onlar almadılar düşmek ben düşmedim sen düşmedin o düşmedi ei nu au luat biz düşmedik siz düşmediniz onlar düşmediler 3. Forma negativ-interogativă. almak ben almadım mı? eu nu am luat? sen almadın mı? tu nu ai luat? o almadı mı? el nu a luat? biz almadık mı? noi nu am luat? siz almadınız mı? voi nu aţi luat? . Soru şekli La forma afirmativă se adaugă particulele interogative. Olumsuz-soru şekli La forma negativă se adaugă particulele interogative. Forma interogativă.

onlar almadı(lar) mı? vermek ben vermedim mi? sen vermedin mi? o vermedi mi? sormak ben sormadım mı? sen sormadın mı? o sormadı mı? düşmek ben düşmedim mi? sen düşmedin mi? o düşmedi mi?

ei nu au luat? biz vermedik mi? siz vermediniz mi? onlar vermedi(ler) mi? biz sormadık mı? siz sormadınız mı? onlar sormadı(lar) mı? biz düşmedik mi? siz düşmediniz mi? onlar düşmedi(ler) mi?

Notă: La verbele compuse se conjugă doar verbul auxiliar. 1. Forma afirmativă. Olumlu şekil. resim yapmak ben resim yaptım biz resim yaptık sen resim yaptın siz resim yaptınız o resim yaptı onlar resim yaptı(lar) 40

muayene etmek ben muayene ettim sen muayene ettin o muayene etti tedavi olmak “a se vindeca” tedavi oldum

biz muayene ettik siz muayene ettiniz onlar muayene etti(ler) tedavi olduk

2 .Forma negativă. Olumsuz şekil resim yapmak resim yapmadım resim yapmadık resim yapmadın resim yapmadınız resim yapmadı resim yapmadı(lar) muayene etmek ben muayene etmedim sen muayene etmedin o muayene etmedi biz muayene etmedik siz muayene etmediniz onlar muayene etmedi(ler)

tedavi olmak tedavi olmadım

tedavi olmadık

3. Forma interogativă. Soru şekli resim yapmak resim yaptım mı? resim yaptık mı? resim yaptın mı? resim yaptınız mı? resim yaptı mı? resim yaptı(lar) mı? muayene etmek muayene ettim mi? tedavi olmak tedavi oldum mu? muayene ettik mi? tedavi olduk mu?

4. Forma negativ-interogativă.Olumsuz-soru şekli resim yapmak resim yapmadım mı? resim yapmadık mı? resim yapmadın mı? resim yapmadınız mı? resim yapmadı mı? resim yapmadı(lar) mı? muayene etmek muayene etmedim mi? 41 muayene etmedik mi?

tedavi olmak tedavi olmadım mı?

tedavi olmadık mı?

Exerciţii: 1 .Conjugaţi verbul yazmak la cele patru forme ale timpului trecut determinat. 2. Traduceţi şi transcrieţi verbele din următoarele propoziţii la forma negativă: Eda ve Metin acıktılar. Metin problem çözdü. Memur bekledi. Ressam resim yaptı. Teknisyen fabrikada çalıştı. Öğrenci kalem aldı. Turist gitti. Misafir geldi. 3. Traduceţi în limba turcă:

- Mamă, Metin a plecat? - Nu, Metin este acasă. - Elif a luat caiete? - Da, Elif a luat 8 caiete. - Tu nu ai scris? - Nu, nu am scris, acum scriu. - Şoferul nu a aşteptat? - Nu, nu a aşteptat, acum a plecat. Lecţia 9 KIYIDA

Merhaba! Merhaba! Kısmetiniz bol olsun! - Sağ olun! Sizin de kısmetiniz bol olsun! Nasıl, bir şeyler tuttunuz mu? O-o-o, sepet dolu. O-o-o, gerçekten dolu. Gençlikte balıkçı mıydınız? Yo-o-o, balıkçı değildim, terziydim. Siz avukat değil miydiniz? Evet, avukattım. Şimdi emekliyim. Tuttum, tuttum, büyük bir balık tuttum. Şanslısınız, doğrusu. Ben de şanslıyım. Bu gün güzel bir gün. Sözler ve deyimler: 42

kıyı - mal nasıl - cum, ce fel bir şey, bir şeyler - ceva tutmak - a prinde sepet - coş dolu - plin gerçekten - întradevăr genç - tânăr gençlikte - în tinereţe

balıkçı - pescar yo-o-o - nu -u -u (în limba uzuală) terzi - croitor emekli - pensionar büyük - mare (adjectiv) şans - noroc şanslı - norocos doğrusu - întradevăr gün - zi

PREDİCATUL NOMİNAL LA TİMPUL TRECUT DETERMİNAT EK FİİLİNİN BELİRLİ GEÇMİŞ ZAMANI 1. Forma afirmativă. Olumlu şekil. Are aceleaşi sufixe ca predicatul verbal. Când cuvântul se termină în vo-

cală, între temă şi sufixul timpului se intercalează un y. avukat avocat ben avukattım eu am fost avocat sen avukattın tu ai fost avocat o avukattı el a fost avocat biz avukattık noi am fost avocati siz avukattınız voi aţi fost avocati onlar avukattı(lar) ei au fost avocati öğretmen ben öğretmendim sen öğretmendin o öğretmendi doktor ben doktordum sen doktordun o doktordu müdür ben müdürdüm sen müdürdün o müdürdü genç ben gençtim 43 biz öğretmendik siz öğretmendiniz onlar öğretmendi(ler) biz doktorduk siz doktordunuz onlar doktordu(lar) biz müdürdük siz müdürdünüz onlar müdürdü(ler) biz gençtik

sen gençtin o gençti balıkçı ben balıkçıydım sen balıkçıydın o balıkçıydı terzi ben terziydim sen terziydin o terziydi

siz gençtiniz onlar gençti(ler) biz balıkçıydık siz balıkçıydınız onlar balıkçıydı(lar) biz terziydik siz terziydiniz onlar terziydi(ler)

2. Forma negativă. Olumsuz şekil. La partea vorbirii cu sens lexical se adaugă cuvântul de negaţie değil

Soru şekli. Forma negativ-interogativă. mü la care se alipesc sufixele timpului. avucat ben avukat değildim sen avukat değildin o avukat değildi biz avukat değildik siz avukat değildiniz onlar avukat değildi(ler) eu nu am fost avocat tu nu ai fost avocat el nu a fost avocat noi nu am fost avocaţi voi nu aţi fost avocaţi ei nu au fost avocaţi 3. mi . avukat ben avukat mıydım? eu am fost avocat? sen avukat mıydın? o tu ai fost avocat? avukat mıydı? el a fost avocat? biz avukat mıydık? noi am fost avocaţi? siz avukat mıydınız? voi aţi fost avocaţi? onlar avukat mıydı(lar)? ei au fost avocaţi? öğretmen ben öğretmen miydim? sen öğretmen miydin? o öğretmen miydi? doktor doktor muydum? 44 biz öğretmen miydik? siz öğretmen miydiniz? onlar öğretmen miydi(ler)? doktor muyduk? müdür müdür müydüm? müdür müydük? 3.împreună cu sufixele personale. Se redă cu particulele interogative mı. Olumsuz-soru şekli. Se redă în felul următor: cuvântul cu sens lexical+ cuvântul de negaţie+ particula interogativă mi împreună cu sufixele personale. . Conjugaţi cuvântul teknisyen la cele patru forme ale predicatului nominal la timpul trecut determinat. avukat ben avukat değil miydim? eu nu am fost avocat? sen avukat değil miydin? o tu nu ai fost avocat? avukat değil miydi? el nu a fost avocat? biz avukat değil miydik? noi nu am fost avocaţi? siz avukat değil miydiniz? voi nu aţi fost avocaţi? onlar avukat değil miydiler? ei nu au fost avocaţi? Exerciţii: 1. mu . Forma interogativă.

aţi fost pictor în România? h) Maşina a fost mare. g) Dvs. EVE. EVİ. g) Küçük çocuk güzeldi. k) Teyzem ihtiyardı. 45 Lecţia 10 EV. Traduceţi în limba turcă: a) Coşul a fost plin. . Metin’in kitapları temizdir. c) Turist bu gün hastaydı. Metin’i okulda gördü. siz arkadaş mıydınız? e) Avcı bu gün şanslı mıydı? f) Ben bu okulda öğrenciydim. EVİN. Metin’e sözlük verdi. Aile evde toplandı. k) Copiii erau cuminţi. i) Çocuklar üçtü. Elif eve gidiyor. j) Şoferii au fost obosiţi. j) Müdür bey yeniydi. r l) Bunicul a fost norocos. 3.g h i j k l m n o q p s 2. d) Tata a fost muncitor în tinereţe. d) Özür dilerim. i) Studentii au fost vesel. c) Copilul n-a fost mare. Metin evden çıktı. EVDE. l) Atölye dardı. Evin pencereleri geniştir. b) Babam fabrikada işçiydi. Metin okuyor. Annem evi temizledi. EVDEN Ev yenidir. Transcrieţi la forma negativă următoarele propoziţii: a) Balıkçı gençlikte şofördü. h) Oda büyüktü. e) Voi aţi fost sănătoşi? f) Mama a fost bolnavă. Metin’de çanta var. Metin’den top aldım. b) Pescarul a fost norocos.

2. Cazurile limbii turce răspund la următoarele întrebări: Nominativ ne? kim? neresi? Genitiv neyin? kimin? neresinin? Dativ neye? kime? nereye? Acuzativ neyi? kimi? neresini? Locativ nede? kimde? nerede? Ablativ neden? kimden? nereden? CAZUL NOMİNATİV YALIN HAL Subtantivul este în nominativ în următoarele cazuri: 1. Bükreş’in sokakları temizdir. Sözler ve deyimler: geniş .capitală sevmek .a vedea başkent .a iubi.a se aduna. Bükreş’te oturuyor. 2. Bükreş’te Bükreş’ten Notă: Substantivele proprii primind sufixele cazuale în scris se despart prin apostrof. a se reuni çıkmak .1. a se mişca İSMİN HALLERİ CAZURİLE În propoziţiile de mai sus aţi văzut trei substantive în următoarele cazuri: Nominativ Genitiv Dativ Acuzativ Locativ Ablativ ev evin eve evi evde evden Metin Metin’in Metin’e Metin’i Metin’de Metin’den 46 Bükreş Bükreş’in Bükreş’e Bükreş’i. a porni.2.Bükreş başkenttir.a curăţa aile . Bükreş’i seviyorum.familie toplanmak . Când îndeplineşte funcţia de subiect.larg temiz .1. Tren Bükreş’ten hareket etti. a-i plăcea oturmak . . a se aşeza.a ieşi görmek . Bükreş’e gidiyorum.curat temizlemek . a locui hareket etmek -1.

Bu çanta halamındır. Kızın defteri temizdir. Odanın kapısı açıktı. Köstence güzeldir. Gölün kıyısında balıkçılar balık tutuyorlar. Annem bir vazo aldı. Sufixele acestui caz sunt accentuate. Evin pencereleri büyüktür. Yeni ev işçinindir. Ben kitap okuyorum. 1. Forma negativă. Bu çanta halamın değildir.ın . a) b) c) . Forma afirmativă. Vocativul se poate reda tot prin cazul nominativ şi atunci accentul cade pe prima silaba: Mètin. 2. -un . La timpul prezent. (a fost deschisă). Yeni ev işçinin değildir. Olumsuz şekil. Balıkçı balık tutuyor. Se formează cu ajutorul sufixelor . Öğrenci yazıyor. Köylünün bahçesi güzeldi. CAZUL GENİTİV İLGİ HALİ Acest caz exprimă posesia sau apartenenţa. -nün după cele terminate în vocală. Bu kitap Eda’nındır. 47 PREDİCATUL NOMİNAL LA CAZUL GENİTİV İLGİ HALİNDE EK FİİL Substantivul la cazul genitiv urmat de sufixele predicative de prezent sau trecut exprimă cui îi aparţine sau a aparţinut obiectul sau fiinţa. exprimat printr-un substantiv nedeterminat cu precizie. Şimdiki zamanda. -nun . -nin . oku. Olumlu şekil. Okulun zili çaldı. Bu kitap Eda’nın değildir.Zil çalıyor. Soru şekli. İşçinin arkadaşları çoktur. Când îndeplineşte funcţia de complement direct. -in . Forma interogativă. -ün adăugate după rădăcini sau teme terminate în consoană şi -nın .

Olumsuz şekil. d) İyi proje genç mühendisindi. Forma interogativă. c) Pescarul a prins un peşte. Braşov. . Soru şekli Araba mühendisin miydi? Şu bina belediyenin miydi? Şampiyon Romanya’nın mıydı? Forma negativ-interogativă. Belirli geçmiş zamanda. b) Tehnicianul a întrebat. Traduceţi în limba turcă următoarele propoziţii: a) Băiatul a rezolvat probleme. 48 t u Exerciţii: 1. c) Atölye fabrikanındı. “Clădirea a aparţinut primăriei. Traduceţi în limba română: a) Sözlük Eda’nındı. Araba mühendisin değildi. Şu bina belediyenin değildi. Olumsuz-soru şekli Araba mühendisin değil miydi? Şu bina belediyenin değil miydi? Şampiyon Romanya’nın değil miydi? Notă: Predicatul nominal la cazul genitiv primeşte sufixele şi altor timpuri. v d) Domnul director a rugat realizarea unui proiect. Conjugaţi un predicat nominal la cazul genitiv. e) Güzel ev işçinin değil mi? f) Yeni otobüsler belediyenindiler.” Şampiyon Romanya’nındı. Olumsuz . 2. Olumlu şekil. dar deocamdată noi putem adăuga doar sufixele timpurilor studiate.soru şekli. Şampiyon Romanya’nın değildi. 4. b) Bu top Metin’indi. Forma afirmativă. Declinaţi substantivele defter. “Maşina a aparţinut inginerului. “Campionul a aparţinut României. Araba mühendisindi. Bu kitap Eda’nın değil mi(dir)? Yeni ev işçinin değil mi(dir)? Bu çanta halamın değil mi(dir)? La timpul trecut determinat.” Forma negativă. Özel .” Şu bina belediyenindi. g) Büyük tablo köylü ressamındı. a) b) c) d) Bu kitap Eda’nın mı(dır)? Yeni ev işçinin mi(dir)? Bu çanta halamın mı(dır)? Forma negativ-interogativă.d) 2. 3.

beklemek în cele patru forme ale timpului prezent.Ne yapı… .Ders çalışı… .ff w e) În cameră este o floare.Metin ne yap…? a) Ressam bu odada resim yap… b) Balıkçı denizde balık tut… c) Ben üniversitede oku… gg . 2. d) Bu araba patron… değil mi…? B) la timpul trecut determinat: a) Kamyon şoför… b) Kukla kız… değil… c) Defter öğretmen… mi…? d) Vila mühendis… değil mi…? 49 RECAPİTULARE II TEKRAR II 1. Completaţi verbele din următoarele propoziţii cu sufixele timpului prezent şi cele personale: în forma afirmativă: . oynamak. Completaţi spaţiile libere cu sufixul predicatului nominal la genitiv: A) la timpul prezent: a) Güzel kitap ögrenci… b) Geniş kayık balıkçı… c) Yeni proje bu mühendis… değildir. z h) Aceasta este geanta lui Metin? aa i) Acesta este caietul elevului? bb j) Casa această a aparţinut avocatului? cc k) Casa această nu a aparţinut pescarului? dd m) Maşina este a lui Özel. A) Conjugaţi verbele öğrenmek. Eda? . y g) În şcoală este o secretară. ee n) Maşina această nu este a ţăranului? 5. x f) Doctorul a consultat un bolnav.

Completaţi predicatul nominal din următoarele propoziţii cu sufixele timpului prezent şi cele personale: la forma afirmativă: a) Ben teknisyen … b) Ablam doktor … c) Sen şanslı … d) Siz balıkçı … e) Bu çocuklar öğrenci … f) Bu tablo güzel… g) Annem öğretmen… B) la forma negativă: a) Elif memur … b) Siz ressam … c) Babam şoför … d) Biz misafir … . çalış… g) Ben Mobilya Fabrikası’nda çalış… h) Siz mektup yaz… C) în forma interogativă: a) Babam oku… b) Hasan yorul… c) Sever Türkçe bil… d) Sen denizde yüz… e) Biz dergi al… f) Siz tenis oyna… D) în forma negativ-interogativă a) İşçi bu fabrikada çalış… b) Satıcı elma sat… c) Sen üniversiteye git… d) Siz parkta dinlen… e) Metin problem çöz… f) Çocuk yorul… 3.hh jj kk ll mm nn d) Satıcı mağazada sat… e) Yolcu durakta bekli… B) în forma negativă: a) Eda yüz… ii b) Annem mektup bekle… c) Sen futbol oyna… d) Biz trende gazete oku… e) Onlar çocuk. Conjugaţi cuvintele işçi. 50 A) oo pp 4. müdür. satıcı ca predicat nominal în cele patru forme ale prezentului. teknisyen.

qq rr ss tt uu vv A) ww e) Onlar turist … f) Annem genç… g) Hasta bu gün iyi… C) la forma interogativă: a) Ben artist … b) Misafir kapıcı … c) Bu kız sekreter … d) Köylü memur … e) Siz memur… g) Bu ailede çocuklar öğrenci … D) Forma negativ-interogativă: a) Bu kadın doktor … b) Bu tablo güzel … c) Balıkçı bu gün şanslı… d) Onlar hasta … e) Ben şoför … f) Hastane temiz … g) Sibiu güzel … 5. Conjugaţi verbele öğrenmek. 6. sürmek. satmak în cele patru forme ale timpului trecut determinat. Completaţi verbele din următoarele propoziţii cu sufixele timpului trecut determinat şi cele personale: în forma afirmativă: a) Metin düş… b) Eda bil… c) Turist acık… 51 xx zz aaa d) Terzi gel… e) Biz teşekkür et… f) İşçiler dolap yap… g) Öğretmen sor… h) Çocuk susa… B) în forma negativă: a) Teknisyen büroda bekle… c) Metin problem çöz… c) Ablam mektup yaz… yy d) Bu sabah gazete gel… e) Artist bu filmde oyna… f) Sabahleyin kütüphanede oku… g) Öğleden sonra dergi al… h) Sabahleyin çay iç… C) în forma interogativă: .

. Completaţi predicatul nominal din următoarele propoziţii cu sufixele timpului trecut determinat şi sufixele personale: A) în forma afirmativă a) Ben teknisyen… b) Biz bu okulda öğrenci… c) Ablam doktor… d) Sen şanslı. e) O fabrikada müdür… f) Biz bu okulda öğrenci… g) Sen enstitüde memur… 52 h) Onlar şehirde mühendis… B) în forma negativă: a) Yol geniş … b) Ev yeni … ggg c) Onlar bu enstitüde mühendis … d) Park sağ tarafta … hhh e) Sözlük kitaplıkta … iii f) Ben büroda … jjj g) O okulda müdür … h) Parkta ağaçlar büyük… C) în forma interogativă: a) Müdür bey gençlikte teknisyen … b) Onlar iyi arkadaş … c) Belediye gerçekten büyük … d) Siz enstitüde mühendis … ..bbb ccc ddd eee fff a) Metin düş… b) Müdür bey gel… c) Sen çiçek al… d) Turistler çok yürü… e) İşçiler mobilya yap… f) Sen balık tut… g) Siz bilet al… h) Neş’e çok anlat… D) în forma negativ-interogativă: a) Bugün hasta acık… b) Biz sabahleyin süt al… c) Ressam parkta resim yap… d) Sen gazete ver… e) Öğrenci okula git… g) Teknisyen proje yap… h) Siz öğleden sonra büroda çalış… 7.

Eve dönüyorum Akşama kadar çalışıyorum. Orhan bey! Ne yapıyorsun? Nereye gidiyorsun? Orhan bey: . Babam hasta.Geçmiş olsun! Mehmet bey: . Mehmet bey: . Fikriye’ye verdim.İyi günler. NEREYE GİDİYORSUN? Orhan bey: .kkk lll e) Traktör köylünün … f) Sen bu okulda öğretmen … g) O belediyede mühendis … D) în forma negativ-interogativă: a) Sen bu enstitüde mühendis … b) O belediyede memur … c) Sen atölyede teknisyen … d) Biz köyde öğretmen … e) Onlar hastanede doktor … f) Sen okulda iyi öğrenci … g) Baban Bükreş’te mühendis … 53 Lecţia 11 İşe gidiyorum.İyi günler.Eve dönüyorum. Sen ne yapıyorsun? Mehmet bey: . şimdi o okuyor. İşe gidiyorum.Reşat Nuri’yi kim beğenmiyor?! .Teşekkür ederim.Çok beğendim. iyiyim.Sağ ol! Kitabı okudun mu? Orhan bey: . Orhan bey: . doktora götürdüm. Mehmet bey! Mehmet bey: .

Mehmet bey: . Orhan bey: . görüyorum. 54 Bir arkadaşa rastladım.sentiment pazar .a se întoarce götürmek . de timp. kime? “L-am întrebat pe doctor.” Eve dönüyorum. -ye după cele terminate în vocală.unde.Güle güle! Sözler ve deyimler: nereye .însănătoşire grabnică! sağ ol .Ben Sabahattin Ali’yi de çok beğeniyorum.în zilele de duminică akşama kadar . muncă. nereye? “Mă întorc acasă.Evet. unde?”. la ce?”.” Öğrenciye verdim.1. servici dönmek .” Altına gümüş karıştırdılar.realist insan . ne zamana kadar? “până când?”. Büyük bir psikolog ve gerçekçi.” Süte şeker koydum.” Salataya tuz koydum. .până seară acele etmek . neye? “Mingea a nimerit în plasă.om tanımak .” Top fileye rastladı. neye? “Am pus zahăr în lapte.teşekkür ederim beğenmek . ne vakite kadar?. kime? “L-am întâlnit pe un prieten. Atunci răspunde la întrebările nereye? “încotro?.1. încotro iş .a cunoaşte düşünce . pe cine?”. neye? “Am pus sare în salată.gând duygu . Ben pazarları akşama kadar okuyorum.psiholog gerçekçi . -e după rădăcina sau tema terminate în consoană şi -ya. neye? “în ce?. kime? “L-am rugat pe vânzător. kime? “ İ-am dat studentului. 2. Okula gidiyorum.” Doktora sordum. sunt în dativ şi primesc sufixele -a .a-i plăcea psikolog . insanları iyi tanıyor.a se grăbi CAZUL DATİV YÖNELME HALİ Substantivele care îndeplinesc funcţia de complement indirect şi răspund la întrebările kime? “cui?.” Dativul îndeplineşte şi funçţia de complement circumstanţial de loc.a duce geçmiş olsun! . İşe acele ediyorsun. nereye? “Mă duc la şcoală.” Satıcıya rica ettim. neye? “În aur au adăugat (amestecat) argint.duminică.piaţă pazarları .Orhan bey: .2.Hoşça kal! Mehmet bey: . Düşünce ve duyguları çok iyi anlatıyor.

” 55 Sorumluyu karşıladı. kimi? “L-am citit pe Eminescu.” 2. ne vakite kadar? “Până acum n-a existat avion.” Kitabını okuduk. kimi? “L-a salutat pe director. -ü după rădăcini sau teme terminate în consoană şi -yı.Fabrikaya gitti. kimi? “L-a întâmpinat pe responsabil.Când obiectul este deja cunoscut vorbitorilor. este individualizat.” CAZUL ACUZATİV YÜKLEME HALİ Sufixele cazului acuzativ sunt: -ı . neyi? “Mi-am luat geanta. Răspunde la întrebările kimi? “pe cine?”. neresini? “unde?”.” Çantamı aldım. nereye? “S-a dus la fabrică. neresini? “Mi-a placut Constanţa. kimi? “Îl aşteptăm pe tata. neyi? “A scris scrisoarea.” Exerciţii: 1. neyi? “Am luat caietul. neyi? “ce?”. Adăugaţi sufixele cazului dativ următoarelor cuvinte: okul kütüphane fabrika deniz dağ sinema .” Bu zamana kadar uçak yoktu. separat din masa generală a obiectelor de acelaşi fel.” Fakülteye girdi. Când este exprimat printr-un nume cu sufix posesiv: Babamı doktora götürdüm. Când este exprimat printr-un substantiv propriu: Orhan’ı gördüm. kimi? “L-am văzut pe Orhan. nereye? “A intrat la facultate. Kitabı okudun mu? neyi? “Ai citit cartea?” Defteri aldım.-i.” Müdürü selâmladı. ne vakite kadar?. ne zamana kadar?.-u. -yi.” Eminescu’yu okudum.” 3. Complementul direct este exprimat prin cazul acuzativ în următoarele situaţii: 1.” Mektubu yazdı.” Köstence’yi beğendim.” Akşama kadar çalıştı. kimi? “L-am dus pe tata la doctor. neyi? “İ-am citit cartea. -yu.” Öğenciyi dinledi. neyi? “Am văzut lacul. ne zamana kadar? “A muncit până seara. -yü după cele terminate în vocală. kimi? “L-a ascultat pe elev.” Babayı bekliyoruz.” Gölü gördük.

Eda okulda. . î) Müdür teknisyen… aramadı mı? j) Top deniz… düştü mü? k) Çanta… arkadaş… hediye etti mi? l) Şair şiir… yazmadı mı? m) Artist rol… biliyor mu? 4. Mingea a nimerit geamul.Metin parkta.Ayşe hanım nerede? . i) Teknisyen kapıcı… sordu.Ayşe hanım evde. . Completaţi spaţiile libere cu sufixele potrivite: a) Şoför Bükreş’… gitti. Orhan Kemal’… okudu.Metin nerede? . Pe stradă l-am întâlnit pe pescar. b) Öğrenci okul… gitti mi? c) Mehmet. İ-am dat caietul lui Sever. El a pus cutia în dulap. 56 e) f) g) h) Lecţia 12 Am rugat-o pe mama mea.Mehmet bey işte . . İ-am dat scrisoarea lui Ayşe. NEREDE? .Eda nerede? . f) İş… acele ediyor musun? g) Mühendis sabah… kadar çalıştı. d) Ressam göl… gördü. Metin nu s-a dus la bibliotecă. Adăugaţi sufixele cazului acuzativ următoarelor cuvinte: insan işçi deniz düşünce cam oda tebeşir tablo memur 3. h) Hasta… doktor… götürdük. Traduceţi în limba turcă: Sever s-a dus la universitate.mmm a) b) c) d) ressam arkadaş kıyı 2.Mehmet bey nerede? . e) Eda kütüphanede Elif’… rastladı.

Olumlu şekil .” Ressam parkta resim yapıyor. kimde “la cine.” İşçi fabrikada çalışıyor. Se formează cu sufixele -da .” PREDİCATUL NOMİNAL LA CAZUL LOCATİV YERLİK HALİNDE EK EYLEM Substantivul la cazul locativ primind sufixele predicative devine predicatul nominal al propoziţiei şi arată unde se află fiinţa sau obiectul. Il conjugăm. saat kaçta? “La ora opt încep lecţiile. deocamdată. .Mağazalar ne vakit açık? .Mağazalar sabahtan akşama kadar açık. 1.” Bu sepette elma yok. kimde? “Avocatul are dovezi. nerede? “Muncitorul lucrează la fabrică. Havada oksijen var.- .Tren saat kaçta geldi? . nerede? “Pictorul pictează în parc. la timpurile studiate.Timpul prezent.” Mühendis enstitüde proje yapıyor. nerede? “İnginerul face proiecte la institut. kimde? “Prietenul meu are o dischetă nouă.” 57 Bu yüzyılda büyük icatlar yapıldı. CAZUL LOCATİV BULUNMA HALİ Cazul locativ exprimă unori raporturi spaţiale şi temporale.” Saat 8’de dersler başlıyor. nede? “Stofa aceasta conţine lână.” Arkadaşımda yeni kaset var.” nerede “unde”.” Üzümde vitamin var. Şimdiki zaman. I. În raporturi spaţiale răspunde la întrebările: nede “în ce”. nede? “În aer există oxigen. nerede? “În acest coş nu sunt mere.” Bu bilezikte gümüş var. kimde?” Mătuşa mea are albume frumoase. ne zaman? “În secolul acesta s-au făcut invenţii mari. Forma afirmativă. ne vakit?.Tren saat beşte geldi. -de după cuvinte terminate în vocală sau consoană sonoră şi -ta.” Bu kumaşta yün var. nede? “Brăţara aceasta conţine argint.” Mehmet’te yeni kasetçalar var. nede? “ Strugurii conţin vitamine. -te după cele terminate în consoană surdă.” Teyzemde güzel albümler var. kimde? “Mehmet are un casetofon nou.” Avukatta deliller var. ne zaman?.

Belirli geçmiş zaman. Forma interogativă. Olumsuz şekil ben evde değilim sen evde değilsin o evde değil(dir) biz evde değiliz siz evde değilsiniz onlar evde değil(dirler) (onlar evde değiller) 3. Forma negativă.evde ben evdeyim sen evdesin o evde(dir) biz evdeyiz siz evdesiniz onlar evde(dirler) 2. ben evde değil miyim? nu sunt eu în casă 58 sen evde değil misin? o evde değil mi(dir)? biz evde değil miyiz? siz evde değil misiniz? onlar evde değıl mi(dirler)? (onlar evde değiller mi?) nu eşti tu în casă? nu este el în casă? nu suntem noi în casă? nu sunteţi voi în casă? nu sunt ei în casă? II. Foma afirmativă. Forma negativ-interogativă. 1. Soru şekli ben evde miyim? sen evde misin? o evde mi(dir)? biz evde miyiz? siz evde misiniz? onlar evde mi(dirler)? nnn eu sunt în casă tu eşti în casă el este în casă noi suntem în casă voi sunteţi în casă ei sunt în casă eu nu sunt în casă tu nu eşti în casă el nu este în casă noi nu suntem în casă voi nu sunteţi în casă ei nu sunt în casă sunt eu în casă? eşti tu în casă? este el în casă? suntem noi în casă? sunteţi voi în casă? sunt ei în casă? 4. ben parktaydım eu am fost în parc sen parktaydın tu ai fost în parc o parktaydı el a fost în parc biz parktaydık noi am fost în parc siz parktaydınız voi aţi fost în parc onlar parktaydı(lar) ei au fost în parc . Olumsuz-soru şekli. Timpul trecut determinat. Olumlu şekil.

.Eda nereden geliyor? .Anne evden geliyor. .Eda okuldan geliyor.Metin parktan geliyor. Anne:. . ama sinemadan doğru eve. Neş’e ve ben sinemaya gitmek istiyoruz.Metin nereden geliyor? . Metin. verdi.Saat üçten beşe kadar. ben parkta mıydım? am fost eu în parc? sen parkta mıydın? ai fost tu în parc? o parkta mıydı? a fost el în parc? biz parkta mıydık? am fost noi în parc? siz parkta mıydınız? aţi fost voi în parc? onlar parkta mıydı(lar)? au fost ei în parc? 4.Pek iyi. Sözler ve deyimler: gitmek istiyoruz . Eda: .Anne nereden geliyor? . Olumsuz-soru şekli. Olumsuz şekil.2. BABADAN İZİN ALDINIZ MI? Eda: .vrem să mergem. 59 . Forma negativ-interogativă.Baba nereden geliyor? . ben parkta değildim sen parkta değildin o parkta değildi biz parkta değildik siz parkta değildiniz onlar parkta değildi(ler) eu n-am fost în parc tu n-ai fost în parc el n-a fost în parc noi n-am fost în parc voi n-aţi fost în parc ei n-au fost în parc 3. anneciğim. Soru şekli. Forma negativă. Anne: -Saat kaçtan kaça kadar? Eda: .Babadan izin aldınız mı? Eda: -Dün istedik.Evet.Anneciğim. ben parkta değil miydim? n-am fost eu în parc? sen parkta değil miydin? o n-ai fost tu în parc? parkta değil miydi? n-a fost el în parc? biz parkta değil miydik? n-am fost noi în parc? siz parkta değil miydiniz? n-aţi fost voi în parc? onlar parkta değil miydi(ler? n-au fost ei în parc? . Anne: .Baba işten geliyor. Forma interogativă.

ceas. kimden? “Am luat o revistă de la Ayten. 2. până la ce oră? izin -1.” İki haftadan beri haber yok.” Ayten’den dergi aldım. nasıl? “Cântăreţul a intrepretat din inimă. ama .” O Köstence’den geldi.corect CAZUL ABLATİV ÇIKMA HALİ Substantivele şi pronumele în acest caz îndeplinesc funcţie de complement indirect. de ce?. de mod.saat . kimden? “Am rămas cu impresii bune despre Erol. ne vakit? “S-a întors după câteva săptămâni. de timp.” Bükreş’ten bluz getirdi. de măsură.” Gülden tatlı yaptık.” Exerciţii: 1. 2. de cauză. izin almak . direct. nereden? “A adus bluza din Bucureşti. ne zamandan?“de când?. nereden?“de unde?”. ne vakitten?“De două săptămâni nu sunt veşti. 60 Mağazadan sandal aldım. complement circumstanţial de loc. permis.” Birkaç aydan sonra döndü. drept. 2.dar. de la cine?”. kimden? “de cine?.” Dolaptan ekmek çıkardı. -ten după cele terminate în consoană surdă. saat kaçtan kaça kadar ?. Se formează cu ajutorul sufixelor -dan . voie. nereden? El a venit din Constanţa.” Şarkıcı kalpten çaldı. 3.a avea permisiunea cuiva. nereden? “Am cumpărat sandale din magazin. nereden? “El a scos pâine din dulap.” Kardeşimi candan seviyorum.de cât timp?” Tahtadan dolap yaptım. ne vakitten?. .” Erol’dan iyi intibalarla kaldım. neden? “Am făcut un dulap din lemn. nasıl? “Il iubesc din suflet pe fratele meu.” Annem şekerlemeleri Hayat’tan sakladı. oră.1. doğru . neden? “Am făcut dulceaţă de trandafir. kimden? Mama a ascuns bomboanele de Hayat. concediu.de la ce. -den după rădăcini sau teme terminate în vocală sau consoană sonoră şi -tan . Răspunde la întrebările: neden? “ din ce?. Adăugaţi sufixele cazului locativ următoarelor cuvinte: deniz perde ağaç tablo çocuk radyo televizyon sınıf sözlük arkadaş öğrenci defter Adăugaţi sufixele cazului ablativ următoarelor cuvinte: vapur çiçek Bükreş Bursa 2.1.

e) Bu sepet…balık yok. Lecţia 13 NEREDE YAŞIYORSUN? Aydın ile Nurcihan sokakta karşılaştılar. arkadaş! Nasılsın? İyi misin? Aydın: -Teşekkür ederim. b) Portocalele conţin vitamina C. l) Şoför köy… gitti. h) Tren Bükreş… geldi. a) Öğrenci okul… gidiyor. m) Mühendis köy… geldi.3. i) Teyzem… gittim. d) Profesorul are cărti e) In Constanţa sunt câteva muzee. h) El a muncit de dimineaţă până seară.Traduceţi în limba turcă: a) Mărul conţine vitamine. j) Bu oda… temiz hava yok. c) Prietenul meu are trei vaze. c) Kütüphane… okuyorum. ttt 61 f) În casă este un televizor. Seni çoktan görmedim. k) Deniz… vapur var. n) Köy… temiz hava var. f) Doktor hastane… gitti. iyiyim. ooo ppp qqq rrr sss sokak işçi terzi avukat deniz kitap akşam televizyon Conjugaţi verbul predicativ fabrikada la timpul prezent. 4. Ya sen? . Nurcihan! Nurcihan: . Şimdi nerede yaşıyorsun? Aydın: -Köstence’de yaşıyorum. g) Mama a făcut dulcaţă de struguri. iar köyde la timpul trecut determinat.Merhaba.Merhaba. i) N-am luat nimic de la magazin. 5. Completaţi spaţiile libere folosind sufixele cazurilor dativ. Aydın: . d) Annem… izin istedim. b) Enstitü… çalışıyorum.Ben de iyiyim. g) Satıcı… üzüm aldım. locativ sau ablativ. Sen nasılsın? Nurcihan: .

care cadde. kitapta kiremitte ağaçta Abl.dar tu hangi . kayıkta şekerlikte çocukta gözlükte Abl. a locui. Seni bizde bekliyoruz. kayığı şekerliği çocuğu gözlüğü Loc. kayık şekerlik şekerlik 62 çocuk çocuk gözlük gözlük G. kitaptan kiremitten ağaçtan Notă: Multe cuvinte terminate în t de origine străină. ç care se sonorizează în b. Loc.a se întâlni çoktan .Ben Mecdiye’de yaşıyorum. c. kayığa şekerliğe çocuğa gözlüğe A. kitaba kiremide ağaca A.de mult seni görmedim .Nurcihan: . 4.. a se menţine karşılaşmak (N. bulvar . 3.. Aydın: . 35 numarada. Ferdinand caddesinde.bulevard SONORİZAREA UNOR CONSOANE LA DECLİNARE İSİM SONUNDAKİ BAZI SERT SESSİZLERİN ÇEKİM ESNASINDA TONLULAŞMASI Consoana k la sfârşitul cuvintelor urmate de un sufix care începe cu o vocală se sonorizează. kayıktan şekerlikten çocuktan gözlükten Aceeaşi transformare o suferă şi consoanele p . bir evde. kitap kiremit “ţiglă” ağaç N. ca de exemplu: . kitap kiremit ağaç G.) .Hangi sokakta? Nurcihan: -Tineretului sokağında. În scris în locul lui k apare ğ. apartmanda mı yaşıyorsun? Aydın: . kitabın kiremidin ağacın D. kitabı kiremidi ağacı L. iar la pronunţare vocala dinaintea lui se prelungeşte. d .Loc. 2. a se întreţine. Sözler ve deyimler: yaşamak (N. t . Ya sen evde mi. kayığın şekerliğin çocuğun gözlüğün D.1.a trăi. kayık N.Apartmanda.).nu te-am văzut ya sen .

örgüt. Ata binmek istedim. ben sen G. beni seni Loc. kanat “aripa. Exerciţii: 1. sanat “artă”. benim senin D. yakıt “combustibil”nu se supun regulei mai sus anunţate. Declinaţi următoarele cuvinte: mektup. Metin topa vurdu. sözlük. Onların müziği çok güzel. saç “păr”. çekiç. Traduceţi în limba română următoarea conversaţie: .” 63 2. dolap.saat. sau de origine turcă: anıt “monument”. bana sana A. unele cuvinte monosilabice fac excepţie de la această regulă: at “cal”. benden senden o biz siz onlar onun bizim sizin onların ona bize size onlara onu bizi sizi onları onda bizde sizde onlarda ondan bizden sizden onlardan Exemple în propoziţii: Babam kitabı bana verdi. memleket. Neş’e bize geldi. De asemenea. Saçın rengini beğenmedik. DECLİNAREA PRONUMELOR PERSONALE ŞAHIS ZAMİRLERİNİN ÇEKİMİ N. Sende sözlük var mı? Onda pekçok tablo var. bende sende Abl. Dün size gittik. top “minge”. “organizaţie”.

h) Gemici ona vazo getirdi. Saat kaçta başlıyor? Saat beşte. zzz f) L-au întrebat pe el? aaaa g) Au cerut voie de la el? bbbb h) Cântăreţul a cântat din suflet? cccc i) Turiştii unde au plecat? dddd j) De la ce ora aşteptaţi? eeee k) Muncesc de la ora 9. c) Size kim geldi? d) Sizde anten yok mu? e) Ondan iki kitap aldım.- uuu vvv Günaydın. xxx d) Ei de unde au venit? yyy e) De la ei am văzut mult bine. Ne var. 4. ne yok? Tiyatroda bir yeni sahne oyunu var. g) Babam bize sandal aldı. f) Bende kalem var. Sen gördün mü? Hayır. iyiyim. henüz görmedim. www c) Am cumpărat un bilet pentru tine. Sen nasılsın? Ben de iyiyim. b) El este un prieten bun. arkadaş! Günaydın! Nasılsın? Teşekkür ederim. İyi seyirler! Teşekkür ederim!! 3. Traduceţi în limba turcă: a) Te-am văzut la teatru. Traduceţi în limba română: a) O bana sözlük verdi. Şimdi nereye gidiyorsun? Şimdi sinemaya gidiyorum. 64 . b) Onlara misafir geldi. Güzel film var mı? Bir Türk filmi oynuyor.

Sen neyle geldin. trenle. arabayla geldik. küçük? Ben de ayakla geldim. vapurla.avion 65 - .cu ce? Ne vesaitle geldiniz? . Ben trenle geldim. Sözler ve deyimler: neyle? . Çünkü “ayakla geldim. “yaya geldim.noi toţi transport aţi venit? toplaşmak (N. siz uzakta yaşıyorsunuz.) .. Ablam da saat beşte vapurla geliyor.” dedim. teraziyle satıyor. NEYLE GELDİN? muyuz? - Hepimiz toplaştık mı? Hemen hemen hepimiz toplaştık. Ben “ayakla geldim.Şimdi oldu. Şimdi oldu mu? . Ressam neyle resim yapıyor? Ressam fırçayla ve boyayla resim yapıyor. İki saat yolculuk yaptım. Siz ne vesaitle geldiniz? Otobüsle geldim.Lecţia 14 - NEYLE? Öğrenci neyle yazıyor? Öğrenci kalemle yazıyor. Satıcı neyle satıyor.l. kimse gülmedi. otobüsle. ben de annemle. Ağabeyim arabayla geldi. A. Şimdi anladım. evet. Düğünde hepimiz toplaşmıyor Siz ne vesaitle geldiniz. babamla yaya geldim.” denmiyor. herkes güldü.a se aduna uçak . Peki. Ha-ha-ha… Babacığım niçin herkes bana güldü? Onlar “uçakla.Cu ce mijloc de hepimiz . bebekle oynuyor. Çocuk neyle oynuyor? Çocuk topla. Satıcı kantarla. Mehmet bey? Ben uçakla geldim. “ dediler.” deniyor.

“A plecat la Bucureşti prin Hîrşova. Loc. care stă la cazul nominativ. 2. Vocala i se pierde şi în locul ei după cuvinte cu terminaţie în vocală apare y şi sufixul primeşte formele-yla .. Benimle okudu..de ce?.acuma gülmek(N. Seninle mi geldi? Onunla konuştuk. In româneşte se poate traduce prin conjuncţia cu.călătorie vesait. -le. Eda ile Metin okula gittiler. Bizimle yolculuk yaptı.a râde oldu mu? . a şi dispărut. toată lumea şimdi .fratele meu mai mare niçin? .sora mea mai mare çünkü . “Apariţia şi dispariţia lui au avut loc în acelaşi timp. -la. Excepţie face pronumele la persoana a III-a plural.)” 2. (Cum a venit. “Venirea şi plecarea lui a avut loc în acelaşi timp. -yle. poate să exprime şi: 1. (Cum a apărut. După terminaţia în consoană i dispare total şi sufixul rămăne sub forma de -la .s-a făcut?. -le stă la cazul nominativ.1. În acest caz el leagă două părţi de vorbire de acelaşi fel.düğün. un înţeles spaţial Bükreş’e Hırşova yoluyla gitti. iar pronumele la cazul genitiv.pentru că ayak .)” Görünüşüyle-kayboluşu bir oldu. Substantivul care precedă postpoziţia ile sau sufixul -yla . pieton.” Cuvântul ile uneori se poate traduce prin conjuncţia şi.toţi. Annemle babam düğüne geldiler. a şi plecat. 66 . -yle. “Am ajuns la İstanbul pe calea aerului. În afara de aceasta.nuntă yolculuk .D.pentru ce? ablam . pe jos herkes . Sizinle gitmediler mi? Onlarla toplaştık. Acum se scrie mai mult împreună cu cuvântul pe care îl urmează şi atunci după părerea unor turcologi se transformă în sufix şi formează vasıta hali.picior yaya . nu însă şi două propoziţii de acelaşi fel. e bine? POSTPOZİŢİA İLE İLE EKİ Postpoziţia ile după vechea ortografie se scria separat.mijloace yolculuk yapmak . cazul instrumental.a călători ağabeyim .) .” Hava yoluyla İstanbul’a vardık. un raport temporal Gelişiyle-gidişi bir oldu.

“Am vorbit cu Gönül.Ca să facă plajă.De ce s-au adunat? .Ca să facă nuntă. .” Gönül’le konuştum.Niçin geldi? . . -le următoarelor cuvinte: traktör tebeşir kayık sözlük otobüs kantar müdür kapıcı Completaţi spaţiile libere: 67 .Çünkü otobüs gecikti. .Niçin toplaştılar? .Niçin almadın? . -le îşi păstrează forma şi în scris apare dublu l.Niçin güldüler? .De ce ai întârziat? . deoarece este bolnav. Exerciţii: 1 Adăugaţi sufixele -yla . -yle . .De ce a venit? .Çünkü yanıldı.Pentru că a fost scump. Cu çünkü explicăm rezultatul unei acţiuni sau fenomen.Pentru că a luat examenul.” Niçin …? Niçin …? . . … için … .Çünkü pahalıydı. Çünkü … . . Çocuğu masalla uyuttum. -la .Hasta olduğu için işe gelmedi.De ce se bucură? .Düğün yapmak için. “Am adormit copilul cu o poveste. Niçin …? .Plâj yapmak için. . 2.De ce n-ai luat? .Niçin geciktin? . Cu için explicăm scopul.Pentru că a greşit. .Notă: Când urmează un cuvânt cu terminaţia în l sufixele -la. Cu adverbul niçin întrebăm despre cauza acţiunii.De ce au râs? .Niçin işe gelmedi? -De ce n-a venit la serviciu? .Niçin seviniyor? .Çünkü sınavı kazandı. -N-a venit la serviciu. … için.Deoarece a întârziat autobuzul. . cauza acţiunii sau fenomenului.

68 . b) O çiçek… geldi. Çocuk kamyon… oynadı.Çetin niçin problem çözmedi? . . Traduceti în limba română: a) Onlarla işe gittik. g) Eda cu prietena ei au plecat la bibliotecă. b) Onunla tiyatrodaydık. d) Sizinle gelmedi mi? e) Seninle düğüne gitmedi mi? f) Çocukla parka mı gidiyor? G) Eda ile Metin mesaj yazdılar mı? h) Trenle mi geliyor? i) Babamla Metin sokaktalar. 5. b) Ei au venit prin Medgidia.Dergi okumak çin. c) Doctorul a consultat cu stetoscopul d) El a luat struguri cu coşul e) Cu tine a vorbit? f) N-a călătorit cu noi.a) ffff 3. c) Benimle yolculuk yapmadı.Çünkü oynadı. Traduceţi în limba turcă: a) Sever şi İon au plecat cu avionul. c) Ben annem… yolculuk yaptım. h) İnginerul şi muncitorul muncesc.Eda kütüphaneye niçin gitti? . 4. i) Profesorul a scris cu creta. j) Braşov yoluyla mı gittiler? Traduceţi în limba română următoarele dialoguri: .

curtea şcolii girmek (N. care indică posesorul.Ab. II -n p.a coborî okul avlusu ..) .trotuar durak .) .a trece kardeş . -miz.) . -si.a înainta kaldırım . a sta dikkat . opus doğru . I -mız. Sokaktan caddeye çıktılar. -su.. -muz.D. Lâmba yeşil yandı. -nüz p. 2. fraţi karşı .1.pe urmă. Aceste sufixe sunt accentuate. p.a ieşi yolkavşağı .. p. 2.mijloace de transport önce .. -si. Okula yakın bir sokakta otobüsten indiler ve okul avluna girdiler.intersecţie durmak (N.Dikkat! dedi Eda.trecere de pietoni sonra . Sözler ve deyimler: yollanmak (N.D.Loc. -sü Exemple: babam annem komşum enstitüm baban annen komşun enstitün babası annesi komşusu enstitüsü babamız annemiz komşumuz enstitümüz babanız anneniz komşunuz enstitünüz babası annesi komşusu enstitüsü 69 .a se opri. Otobüs geldi ve çocuklar bindiler.a intra SUFİXELE APARTENENŢEİ İYELİK EKLERİ In limba turcă substantivul şi pronumele personale primesc sufixele apartenenţei.-müz p. a zice. I -m pl.întâi yayageçidi . a numi taşıt vasıtaları . Substantivele cu terminaţia în vocală primesc următoarele sufixe: Sing. D. a spune. . Kaldırımdan yürüdüler. Durakta otobüsü beklediler.a porni çıkmak (Abl. taşıt vasıtaları geçiyorlar. -sü p..1.staţie binmek (D) .III -sı. İki kardeş yayageçidinden karşı tarafa doğru ilerlediler.spre ilerlemek (D.) . apoi geçmek (N.vizavi..) . a. -nuz.atenţie demek .aproape inmek (Abl. Yolkavşağında durdular. -niz. Lâmba kırmızı yanıyor.Lectia 15 EDA İLE METİN OKULA GİDİYORLAR Eda ile Metin okula yollandılar.III -sı.frate.II -nız. -su.a se urca. a sui yakın .) .).

“tatăl meu mama mea vecinul meu institutul meu” Substantivele cu terminaţie în consoană primesc următoarele sufixe posesive: sing. p. I -ım, -im, -um, -üm pl. p.I -ımız, -imiz, -umuz, ümüz p.II -ın, -in, -un, -ün p.II -ınız, -iniz, -unuz, -ünüz p.III -ı, -i, -u, -ü p.III -ı, -i, -u, -ü Exemple: kızım evim okulum köyüm kızın evin okulun köyün kızı evi okulu köyü kızımız evimiz okulumuz köyümüz kızınız eviniz okulunuz köyünüz kızı evi okulu köyü “fata mea casa mea şcoala mea satul meu”

Notă: Substantivul urmat de sufixul apartenenţei la persoana a III-a plural poate să indice: a) un posesor şi mai multe obiecte, ca de exemplu: onun evleri “casele lui”; b) mai mulţi posesori şi un singur obiect: onların evi “casa lor; c) mai mulţi posesori şi mai multe obiecte: onların evleri “casele lor”. Substantivele la plural au două variante. kızlarım evlerim kızların evlerin kızları evleri kızlarımız evlerimiz kızlarınız evleriniz kızları evleri Sperăm că aţi observat: sufixele posesive pentru persoana a III-a, singular şi plural sunt identice. Şi aici nu trebuie să uităm sonorizarea cuvintelor cu terminaţie în ç , k, p , t ilâç “medicament” çocuk kitap dert “necaz” ilâcım çocuğum kitabım derdim ilâcın çocuğun kitabın derdin ilâcı çocuğu kitabı derdi ilâcımız çocuğumuz kitabımız derdimiz ilâcınız çocuğunuz kitabınız derdiniz ilâcı çocuğu kitabı derdi Notă: Numeroase substantive de origine străină nu se sonorizează. Aceste cazuri sunt indicate în dicţionare. De exemplu: memleketim “ţara mea”, vaziyetim “situaţia mea” etc. Sufixele cazuale urmează sufixele posesive. 70

annem N. annem G. annemin D. anneme A. annemi L. annemde Abl. annemden

babam babam babamın babama babamı babamda babamdan

kardeşlerim arkadaşlarım kardeşlerim arkadaşlarım kardeşlerimin arkadaşlarımın kardeşlerime arkadaşlarıma kardeşlerimi arkadaşlarımı kardeşlerimde arkadaşlarımda kardeşlerimden arkadaşlarımdan

Anneme hediye aldık. “Am cumpărat un cadou mamei.” Babamdan atasözleri öğrendim. “Am învăţat proverbe de la tata.” Kardeşlerimi candan seviyorum. “İi iubesc din suflet pe fraţii mei.” Arkadaşlarımı kıramam. “Nu pot dojeni prietenii mei.” Notă: 1. Între sufixul posesiv şi sufixele locativului şi ablativului se adaugă un n. Hasta dün evinden çıkmadı. “İeri bolnavul n-a ieşit din casa lui.” Nasreddin Hoca sözünden çıkmaz. “Nasreddin Hoca îşi respectă cuvântul.” O sözünde durdu. “El s-a ţinut de cuvânt.” 2. La primirea sufixelor posesive unele substantive suferă modificarea fonetică metateză: akıl “minte” oğul “fiu” gönül “suflet” aklım oğlum gönlüm aklın oğlun gönlün aklı oğlu gönlü aklımız oğlumuz gönlümüz aklınız oğlunuz gönlünüz aklı oğlu gönlü Evlâdım üniversitede okuyor. “Aklım başımda ebediyete kavuşmak istiyorum.” (E.Emin, Hanımeli) “Doresc să trec în eternitate cu conştiinţa trează.” “Sen de onun gibi inanarak yürü, oğlum.”(N. Hikmet, Oğluma Masal) “Păşeşte şi tu cu încredere, fiule.” “Gönlüm seni seçti güzellik bahçesinde. (E.Emin, Hanımeli) “Sufletul meu pe tine te-a ales din grădina frumuseţii.” Exerciţii : 1. Adăugaţi sufixele posesive următoarelor cuvinte:teyze, sağlık, köy, sözlük. 2.Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Kızı lisede okuyor. b) Affedersiniz, babanız nerede çalışıyor? 71

5. gggg

hhhh

iiii

c) Sokağımız temizdir. d) Kitaplığınızda M. Eminescu var mı? e) Şehrimiz güzel ve temizdir. f) İşiniz nasıl gidiyor? g) Bu çocuk oğlunuz mu? h) Bunlar mı kitaplarınız? Traduceţi în limba turcă: a) Prietenul meu lucrează în acest institut. b) Casa lor este mare. c) Te duci la mătuşa ta? d) İnstitutul nostru este pe bulevardul acesta. e) Vecinii mei sunt oameni buni. f) Tatăl meu lucrează în spital. g) Copilul lor unde învaţă? h) Treburile tale merg bine? i) Am citit cartea lui. j) În grădina noastră sunt flori.

72

kkkk llll

mmmm

nnnn oooo

pppp

qqqq rrrr

RECAPİTULARE III TEKRAR III 1. Declinaţi următoarele cuvinte: hasta, iş, oda, sınıf, Önder, Belgin, jjjj Bursa. 2. Alcătuiţi şase propoziţii cu cazurile spaţiale: dativ, locativ, ablativ. 3. Traduceţi în limba turcă: a) İnginerul a plecat la Braşov via Bucureşti. b) Străzile Constanţei sunt curate. c) Şcoala satului este nouă. d) Ferestrele casei sunt mari. e) Elevul a scris pe caiet. f) Turiştii au plecat la Sibiu. g) Tata a venit din İstanbul. h) Portocalele conţin vitamine. i) Am luat două dicţionare din dulap. 4. Traduceţi în limba română: a) Nermin’in arkadaşları üniversitede toplaştılar. b) Metin’in topu suya düştü.. c) Belediye bu sokakta değildir. d) Sözlük kitaplıkta mı? e) Araba avukatın değil mi? f) Hepimiz bizde toplaştık. g) Bu söz sözlükte yok. h) Turist Almanya’dan geldi. i) Salataya tuz koymadın mı? j) Terzi bu gün şanslı mı? 5. Traduceţi în limba română: a) Yeni ev terzinindir. b)Yeni ev terzinin değildir. c) Yeni ev terzinin midir? d) Yeni ev terzinin değil midir? 6. Alcătuiţi patru propoziţii cu predicatul nominal la cazul genitiv. 7. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Avukat yeni evde oturuyor. b) Dün bu evde düğün vardı. c) Akşamları hepimiz evdeyiz. d) Sabahleyin evde değilim. e) Öğleden sonra işte misiniz? f) Dün hepimiz tiyatrodaydık.

73

9. .Unde se află İnstitutul de Proiectări? . Belediyede çalışıyorum. Sen nasılsın? .Teşekkür ederim.Çocukların okula neyle gidiyorlar? .Özür dilerim. . hastalar beni bekliyorlar.Ne vakit gördün ? . . . Çok beğendim.Kimin için bluz arıyorsun? . bir yün bluz gördüm. Traduceţi următoarele dialoguri în limba română: . .Teşekkür ederim. . dertlerini anlatıyorlar. İyi günler! . iyiyim.Ne yapıyorsun.Dimineaţa inginerul este la serviciu. Çok insan geliyor.Onlara başarılar! .Merhaba. ama ben beğenmiyorum. sol tarafta.Merhaba.8.Pe bulevardul acesta.Câte ore munciţi? .Aveţi proiecte noi? . Bir güzel bluz arıyorum. .Ben bu gün mağazadan mağazaya giriyorum. Nurcihan! Nasılsın? . Dün çok hasta geldi. .Bu sokakta. Hastaneye gidiyorum.Avocatul dimineaţa nu este la serviciu? .İnginerul dimineaţa este la serviciu? . Biz de annemle mağazadan mağazaya girdik. Yayageçidinden geçmiyorlar. büyük bir mağazada.Minibüsle gidiyorlar. Okula yakın bir yerde minibüsten iniyorlar. ben de iyiyim. arkadaş? . Sabahleyin onları muayene ediyoruz. Bluz çok.Avocatul dimineaţa nu este la serviciu. . avem mai multe proiecte.Ablam için.Muncesc de dimineaţa până seara.Da. 74 . Aydın! . Traduceţi următoarele dialoguri în limba turcă: .İyi günler! .Unde aveţi serviciul? . .Teşekkür ederim.Sabahleyin.İş arıyorlar. Onlarla konuşuyoruz.Bu sabah.Ne vakit okuyorlar? . .La İnstitutul de Proiectări. . pe partea dreaptă.

Pentru a lua examenul. .De ce te bucuri? . . 75 . e) Sepet balıkçının mı? f) Öğrenci deftere neyle yazıyor? g) Araba neyle çalışıyor? h) Memur neyle çalışıyor? Adăugaţi sufixele posesive şi cele cazuale la cinci cuvinte.Pentru că mă duc la serviciu.De ce înveţi? . Traduceţi în limba turcă: .Pentru că am cumpărat o bluză pentru mama. ssss tttt uuuu vvvv wwww 12. 11. Formaţi propoziţii cu ele. Răspundeţi la întrebările: a) Bükreş’e neyle gidiyorsun? b) Köylü tarlayı neyle sürüyor? c) İşe neyle gidiyorsunuz? d)Yeni eviniz var.10.De ce te grăbeşti? .

Yolcu: . İki yataklı var.Kaç yıldızlı? Memur: .Ne gibi formaliteler gerek? Resepsiyon memuru: . milliyet ve uyrukluğunuzu geçirin.Bu fiyata kahvaltı da dahil mi? Resepsiyon memuru: . teafăr Kaç yıldızlı? .în apropiere undeva sağ .Hayır. Odamın numarası kaç? 76 .Odanın fiyatı ne kadar? Resepsiyon memuru: .Hazır.Bu sokakta.80 RON. sağ tarafta turistik bir otel var. klimalı. Respsiyon memuru: . dreapta.Hayır.Tabiî.vizavi OTELDE Yolcu . daimî ikametgâhınızı. Yolcu: .Teşekkür ederim. bir şey sorabilir miyim? Memur: .Özür dilerim. Yolcu: . Kahvaltı dahil değil.Buyurun.Banyolu mu? Resepsiyon memuru: . Yocu: . Yolcu: .Bu kayıt kâğıdına adınızı ve soyadınızı.Üç yıldızlı. efendim.Günaydın! Resepsiyon memuru: .funcţionar yakında bir yerde. Lokanta sol tarafta. Tek yataklı oda arıyorum.1. Yolcu: .Asansör çalışıyor mu? Resepsiyon memuru: . Yolcu: .Cu câte stele? lokanta . Yolcu: .biroul de informaţii memur .Otelin lokantası var mı? Memur: . otelin lokantası yok. televizyonlu.Hoş geldiniz! Buyurun.restaurant karşı .Ancak beşinci katta. Yakında bir yerde otel var mı? Memur: .Üzgünüm. Yolcu: . otelin karşısında. 2.Lecţia 16 DANIŞMA BÜROSUNDA Yolcu: . banyolu.Bir otel arıyorum. doğum yeri ve tarihi.Teşekkür ederim Sözler ve deyimler: danışma bürosu . lütfen. Tek yataklı odamız kalmadı. Yolcu: .Tabiî. Yolcu: .

-uncu. .include üzgünüm . İyi günler! Resepsiyon memuru: . -yüzüncü 20. .dokuzuncu 5. .numele de familie banyolu ve televizyonlu .micul dejun tek yataklı .cu aer condiţionat doğum yeri ve tarihi .cât costă? yatak . . 10.sekizinci 4.cu un singur pat dahil . .kırkıncı 90.altmış ikinci SUFİXUL -LI -LI EKİ Sufixul -lı împreună cu variantele sale -li . cu televizor klimalı . sute.otuzuncu 80. .yirminci 70. -lü formază substantive 77 .Teşekkür ederim. .-bininci 30. .Resepsiyon memuru: . .cetăţenie anahtar -cheie hazır . . singur fiyatı ne kadar? . cu cifre arabe sau romane după care se scrie un punct. Buyurun anahtarı. -nci.onuncu 60. mii.unul.bineînţeles milliyet .altıncı 2. -lu .kırk birinci 50. . . 1.îmi pare rău soyadı . .ikinci 7.ellinci 62.birinci 6.naţionalitate uyrukluk . -altmışıncı 100. .etajul cinci daimî ikametgâh .gata NUMERALE ORDİNALE SIRA SAYILARI Numeralele ordinale se formează prin adăugarea următoarelor sufixe: -ncı.ascensor stabil tabiî .üçüncü 8. .yetmişinci 1000.domiciliu asansör .İyi günler! Sözler ve deyimler: tek .dördüncü 9.548. .cu baie. .locul şi ancak .yedinci 3.pat kahvaltı .sekseninci 40. -inci. . -üncü. . Yolcu: . Se poate scrie cu litere.numai că data naşterii beşinci kat .beşinci În rest toate numeralele cardinale se transformă în numerale ordinale prin adăugarea sufixelor sus numite numai la unităţi sau zeci întregi.doksanıncı 41. -ıncı.

fără minte şeker .fără zgomot Exerciţi: 1. Romanya . naţionalitatea. formează substantive care exprimă locul de baştină. -li .ascuns” süpürmek-süpürülü “ a mătura.din Anglia” Braşov .educat” a) Se pot forma adjective sau adverbe compuse de la substantive antonime: büyük-küçük /büyüklü-küçüklü “mic-mare / cu mic.akılsız minte .orăşean” köy .bahçeli “grădină .căsătorit” maharet -maharetli “îndemânare . Formarea adjectivelor: a) De la unele substantive.tuzsuz sare.Braşovlu “Braşov .cu diplomă” ev .İngiltereli “Anglia .şekersiz zahăr.mărunt /cu mic.zgomotos” dikkat. starea socială.din România” Portekiz .Romanyalı “România .fără zahăr tuz .muntean” şehir . îndeletnicirea. cu mare” gece-gündüz / geceli-gündüzlü “zi-noapte /ziua şi noaptea” iri-ufak / irili-ufaklı “mare. -lu .köylü “sat . -süz. diploma .atent” terbiye .sătean” b) Substantive care denumesc ocupaţia.terbiyeli “educaţie .îndemânatic” 2. a) şi adjective. -siz .-lü sunt sufixele -sız . Se poate traduce cu ajutorul prepoziţiei fără. -suz .1.dağlı “munte .şehirli “oraş . Formarea substantivelor.tuzlu “sare .evli “casă .cu grădină” tuz .akıllı “minte.gürültüsüz zgomot .din Braşov” dağ . cetăţenia.dikkatli “atenţie.măturat” SUFİXUL -SIZ -SIZ EKİ Antonimele sufixelor -lı . akıl .gürültülü “zgomot .deştept” bahçe .sărat” gürültü . cu mare” b) De la unele rădăcini verbale gizlemek -gizli “a ascunde.diplomalı “diplomă . Adăugat la denumiri geografice. akıl .din Portugalia” İngiltere . Transformaţi următoarele numerale cardinale în ordinale: 78 .Portekizli “Portugalia .fără sare gürültü .

cu baie.Dersleri çok.Çocuklar gitmeyecekler mi? Ayşe hanım: . 79 . Traduceţi următorul dialog în limba turcă: .Operaya gideceğiz.Siyah kostümden hoşlanmıyorum. . 4. iyiyim.Parkın karşısında.Teşekkür ederim.Ce formalităţi sunt necesare? .O. poftiţi. -li . Zil çalıyor.İyi akşamlar! Nasılsınız.Este cu televizor? . sunteţi din România? .Gata. Fikriye hanım: . A. Evde yalnız kalacaklar. çok temiz.Mehmet beyle beraber. Fikriye hanım? Fikriye hanım: . pentru o persoană.Küçük otel kaç yıldızlı? . Fikriye hanım: .Ben ne giyeceğim? Ayşe hanım: . Butterfly rolünde bir Japon şarkıcı çalacak.Hangi opera var bu akşam? Ayşe hanım: . am sosit astăzi cu autobuzul Lecţia 17 AYŞE HANIMLA MEHMET BEY OPERAYA GİDECEKLER Fikriye hanım: .Da.Da. vă rog.Geç kalacağız. Mehmet bey: . ne şıksın! Nereye böyle? Ayşe hanım: . beyaz entarini giyeceksin. değil mi? Ayşe hanım: . .Üç yıldızlı ve temiz. 786. Çin kravatını takacaksın. . . Traduceţi următorul dialog în limba română: . 56. Ayşe hanım: . Mehmet bey: . bineînţeles. Adăugaţi sufixele -lı .Siyah kostümünü.Poftiţi formularul. Dün iki bilet aldık.-lu .xxxx yyyy 46.Puccini’nin Madam Butterfly operası. Cu televizor. Gri kostümümü giyeceğim.Aveţi o camera liberă? . Doriţi? . 73. 2. bu akşam gideceğiz. Mehmet bey: .Da.Paşaportul.-lü următoarelor cuvinte: çiçek resim balkon araba ütü Köstence Asya Bükreş boya 3. Henüz giyinmedin.Uzakta mı? . Fikriye hanım: . Ayşe’yi görmeğe geldim.Tabiî.

N. Bileziğimi takmadım.) .).brăţară hiç . deloc dinlenilir mi? ( dinlemek.China. D. kara .Hiç kravatsız opera dinlenilir mi?… Fikriye hanım: .aşa gideceğiz (gitmek .se poate merge? Kusura bakma.Ayşe hanım: .) .nu vor merge? ders . Abl. te rog. în mod categoric.Peki. L.) .) . N. Sözler ve deyimler: şık .) . D.Hiç bileziksiz operaya gidilir mi?… Ayşe hanım: . tabiî. Se formează astfel: la rădăcinile verbale se adaugă unul din sufixele 80 .A.negru beyaz.a se îmbrăca Ne giyeceğim? . Yalnız acele et. D.Ben gidiyorum.vor rămâne ( a rămâne) henüz . Mehmet bey: . Mehmet bey: . Spre deosebire de timpul prezent-viitor nu arată o acţiune care se va desfăşura permanent.) -vei pune (1. chinezesc takacaksın (takmak.Scuză-ne.vom merge (a merge) beraber . TİMPUL VİİTOR CATEGORİC GELECEK ZAMAN Acest timp exprimă.încă giyinmek (D.grăbeşte-te ( a se grăbi) bilezik .a agăţa) hoşlanmak (Abl. 2. o acţiune care se va desfăşura după momentul vorbirii. Abl.se poate asculta? (a asculta) gidilir mi? (gitmek. Size iyi seyirler! Hoşça kalın! Ayşe hanım: .Sen hazır mısın? Ayşe hanım: . lütfen .) .D. evet.a-i plăcea yàlnız .elegant böyle . N. D. A...numai acele et ( acele etmek.lecţie yalnız .L.împreună gitmeycekler mi? . N. lütfen.Güle güle! Kusura bakma.Ya bileziğini takmayacak mısın? Ayşe hanım: . A. Mehmet bey: .nici.singur kalacaklar (kalmak. Abl.Cu ce mă îmbrac? siyah.alb Çin .Hazırım. ak .A. Gene buyur.a-şi pune. N.

-yecek (după rădăcinile terminate în vocală) la care se adaugă sufixele personale. almak a lua ben almayacağım eu nu voi lua sen almayacaksın tu nu vei lua o almayacak el nu va lua biz almayacağız noi nu vom lua siz almayacaksınız voi nu veţi lua onlar almayacak(lar) ei nu vor lua 81 . în poziţia intervocalică.Olumlu şekil. Conjugarea: 1. -me între rădăcina verbului şi sufixul viitorului.-acak. Silaba care stă înaintea sufixului de negaţie primeşte accentul cuvântului. Forma afirmativă. Forma negativă. almak a lua gitmek a pleca ben alacağım eu voi lua ben gideceğim eu voi pleca sen alacaksın tu vei lua sen gideceksin tu vei pleca o alacak el va lua o gidecek el va pleca biz alacağız noi vom lua biz gideceğiz noi vom pleca siz alacaksınız voi veţi lua siz gideceksiniz voi veţi pleca onlar alacaklar ei vor lua onlar gidecekler ei vor pleca okumak ben okuyacağım sen okuyacaksın o okuyacak biz okuyacağız siz okuyacaksınız onlar okuyacaklar beklemek ben bekleyeceğim sen bekleyeceksin o bekleyecek biz bekleyeceğiz siz bekleyeceksiniz onlar bekleyecek(ler) a citi eu voi citi tu vei citi el va citi noi vom citi voi veţi citi ei vor citi a aştepta eu voi aştepta tu vei aştepta el va aştepta noi vom aştepta voi veţi aştepta ei vor aştepta 2. se transformă în ğ. Olumsuz şekil Pentru redarea formei negative se intercalează sufixele de negaţie -ma. La persoana I-a singular şi plural k de la sufixul timpului. -ecek (după rădăcinile terminate în consoană ) sau -yacak.

Această formă se redă astfel: la forma negativă. vă amintim. almak ben almayacak mıyım? eu nu voi lua? sen almayacak mısın? tu nu vei lua? o almayacak mı? el nu va lua? biz almayacak mıyız? noi nu vom lua? siz almayacak mısınız? voi nu veţi lua? onlar almayacak(lar) mı? ei nu vor lua? gitmek ben gitmeyecek miyim? sen gitmeyecek misin? 82 eu nu voi pleca? tu nu vei pleca? . mi după sufixul timpului. Forma negativ. persoana a III-a se adaugă particulele interogative împreună cu sufixele personale. se scriu separat şi primesc sufixele personale. Forma interogativă. singular. Olumsuz-soru şekli.interogativă. Aceste particule. almak a lua ben alacak mıyım? eu voi lua? sen alacak mısın? tu vei lua? o alacak mı? el va lua biz alacak mıyız? noi vom lua? siz alacak mısınız? voi veţi lua? onlar alacak(lar) mı? ei vor lua? gitmek ben gidecek miyim? sen gidecek misin? o gidecek mi? biz gidecek miyiz? siz gidecek misiniz? onlar gidecek(ler) mi? a pleca ei voi pleca? tu vei pleca? el va pleca? noi vom pleca? voi veţi pleca? ei vor pleca? 4. Soru şekli Pentru redarea formei interogative se adaugă una din particulele mı .gitmek okumak ben gitmeyeceğim okumayacağım sen gitmeyeceksin okumayacaksın o gitmeyecek okumayacak biz gitmeyeceğiz okumayacağız siz gitmeyeceksiniz okumayacaksınız onlar gitmeyecek(ler) okumayacak(lar) beklemek beklemeyeceğim beklemeyeceksin beklemeyecek beklemeyeceğiz beklemeyeceksiniz beklemeyecek(ler) 3.

” Buraya tiyatro kuracağız. “Voi termina bluza săptămâna aceasta. bulmak.o gitmeyecek mi? el nu va pleca? biz gitmeyecek miyiz? noi nu vom pleca? siz gitmeyecek misiniz? voi nu veţi pleca? onlar gitmeyecek(ler) mi? ei nu vor pleca? Exemple în propoziţii: Öğrenciler problem çözecekler. gülmek la cele patru forme ale timpului viitor. “Mâine ei vor merge la Braşov. “Aici vom construi un teatru. dinlemek.” Yarın Braşov’a gidecekler. “În timpul vacanţei nu vom merge la mare. 3. Conjugai verbele: çalışmak. Completaţi spaţiile libere: în forma afirmativă: a) Metin problem çöz… b) Elif kütüphane… gid… c) Babam mağaza… armut al… d) Çocuklar deniz… yüz… a) Bu gün Metin oyna… b) Biz yarın konser… git… A) bbbbb B) în forma negativă: ccccc c) Ben çay iç… ddddd d) Onlar sözlük al… eeeee C) în forma interogativă: fffff D) în forma negativ-introgativă: a) Siz opera… gid… ? b) Onlar ev al… ? c) Arkadaşlar biz… gel… ? d) Sen bu gazete… oku… ? a) Sen tiyatro… git… ? .” Konsere gitmeyecek miyiz? “Nu vom merge la concert?” İhtiyara yardım etmeyecek miyiz? “Nu-l vom ajuta pe bătrân?” Kütüphaneye gidecek misin? “Te vei duce la bibliotecă?” Sinemaya bilet alacak mısınız? “Veţi lua bilete pentru cinema?” Exerciţii: 1. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Ayşe hanımla Mehmet bey nereye gidecekler? zzzz b) Çocuklar niçin gitmeyecekler? c) Mehmet bey ne giyecek? aaaaa d) Mehmet bey neden hoşlanmıyor? e) Ayşe hanım neyi unuttu? 2. “Elevii vor rezolva probleme.” Tatilde denize gitmeyeceğiz.” Bluzu bu hafta bitireceğim.

ggggg b) Siz dinlen… ? 83 hhhhh c) Çocuklar film… bak… ? iiiii Lecţia 18 d) Siz çay iç… ? KAHVALTI Baba: . abla? Eda: . Metin: .Abl.) .spălaţi-vă . çatal. bu sabah kahvaltıyı siz hazırlayacaksınız.) . Metin: . a se spăla süt . şekerliği masanın üstüne koyacağım.a pregăti nesi var? .micul dejun kalkın. kahve kaşıklarını.Baba.Ben bizim için süt.o doare capul gürültü kaldırmayın .Annemin nesi var. çocuklar! Anneniz hasta. A.căni de ceai şekerlik zaharniţă masanın üstüne .Şimdi. giyinin ve mutfağa gelin.) .Annenizin de kahvaltısını götürün. Bir de reçeli. Kalkın. peçeteleri unuttun. balı. Yıkanın.pe masă . yıkanmak (N. Tereyağı. Eda: .Evet.Buzdolabında.Derhal. çocuklar.lapte kaynatmak (N.Başı ağrıyor.L. baba? Baba: .Ben de masanın üstünü hazırlayacağım.nu faceţi gălăgie yıkanın. Abl. Eda: .a fierbe çay bardakları . Her şeyi koydum mu. baba. Metin: .Günaydın. zeytin neredeler. Sözler ve deyimler: kahvaltı . peynir.sculaţi-vă ( a se scula) hazırlamak (N. baba. kalkmak ( N.Hazır. meyveleri unuttum. kaşar. Eda: . Metin: . abla? Eda: . Baba: . masa hazır. kaymak. Çay bardaklarını.) .ce are? başı ağrıyor .Ekmeği dilimlere keseceğim ve ekmek sepetine dizeceğim. A. Eda: . annem için çay kaynatacağım.Bıçak. Gürültü kaldırmayın.

götürmek (N. Bineînţeles.Abl.să se ducă gidin (gidiniz) .să se uite gitmek “a se duce” git .L.a tăia kaymak .) .imediat İMPERATİVUL EMİR KİPİ La fel ca în limba română exprimă o poruncă.lingură kahve (çay) kaşığı . -sin.a pune ekmek .D. -un. -sun.) .pâine dilim .miere hazır .duceţi-vă gitsinler .smântână zeytin .a uita reçel .A.coş de pâine dizmek (N.du-te gitsin .măslină buzdolabı .gem bal .felie peynir .brânză 84 tereyağı.A..să se ducă . -ün verbală -ınız.A. a duce derhal .L. -sunlar. II coincide cu rădăcina p. Olumlu şekil Are următoarea structură: sing. -sün p.).şerveţel unutmak (N.) .Abl. o interdicţie. sfat. I p.duceţi. III -sın. I plural p. un îndemn.unt ekmek sepeti .a înşirui kaşar . -ünüz.II -ın. -unuz.. -in. A. 1. p.frigider her şey .D.III -sınlar.gata götürün.cuţit çatal .uită-te bakın (bakınız) . -iniz.furculiţă kaşık .uitaţi-vă baksın .să se uite baksınlar . Forma pozitivă. are doar două forme.totul bıçak . p.koymak (N.linguriţă peçete .caşcaval kesmek (N.A. -sinler.) . -sünler Exemple: bakmak “a se uita” bak .

2. “Citiţi dvs.înţelege anlayın (anlayınız) .nu te duce gitmesin .să nu se ducă gitmeyin (gitmeyiniz) . Siz okuyunuz.înoată yüzsün .să nu ţină gitmek gitme . Conjugaţi la modul imperativ.înotaţi yüzsünler . lütfen..citeşte okuyun (okuyunuz) . Completaţi spaţiile libere cu sufixele modului imperativ. çalışmak.tutmak “a ţine” tut . Pentru redarea acestei forme se intercalează unul din sufixele de negaţie -ma sau -me între rădăcina verbului şi sufixele imperativului. Forma negativă. iar persoana a III-a singular şi plural prin modul conjunctiv.să nu ţină tutmasınlar . La persoana a II-a plural forma lungă se foloseşte pentru exprimarea unei adresări mai politicoase. următoarele verbe: beklemek.nu ţineţi tutmasın .nu vă duceţi gitmesinler .” 2. la forma pozitivă: a) Metin problem çöz… b) Eda annesini bekle… c) Siz bu kitabı oku… d) Bu odaya buyur… e) Bu kitabı öğrenciler oku… B) la forma negativă: .ţineţi tutsunlar . Accentul cade pe silaba care stă înaintea sfixului de negaţie. persoana a II-a singular şi plural se traduc tot prin imperativ.citiţi anla .înţelegeţi După cum aţi observat. vă rog.să nu se ducă jjjjj A) Exerciţii: 1.să înoate La verbele cu terminaţie în vocală la persoana a II-a plural. forma afirmativă şi negativă.nu ţine tutmayın (tutmayın) . dinlemek. la forma scurtă sau lungă se intercalează un y între rădăcina verbului şi sufıxele imperativului. tutmak .să înoate yüzün (yüzünüz) .să ţină yüzmek “a înota” yüz .să ţină 85 tutun (tutunuz) . oku . Olumsuz şekil.a ţine tutma .ţine tutsun . muayene etmek.

kesmek l) sınıf. konuşmak. bir biç. binmek j) kaşar. Hoşça kal! Fikriye hanım: .Şeker var mı? Ben şeker. almak d) iş. kitaplık.În dulap. Formaţi propoziţii folosind verbul la modul imperativ: a) öğrenciler. buzdolabı. geçmek h) anne. 6. kaşar aldım. bilet.Pazara gittim.Günaydın! Fikriye hanım: . gemul. Zeytin yoktu. Fikriye hanım: . dizmek c) tiyatro. furculiţele şi cuţitele. Peynir. Kahvaltı için alışveriş yaptım. Ayşe hanım: . buyurmak m) süt. lllll b) Bin ölç.Ai fiert ceaiul? . am pus pe masă brânza. dilim. dikkat etmek f) lütfen. zeytin almadım. Te rog. . taşıt vasıtaları. totul este gata. acele etmek e) yol. Traduceţi următorul text în limba turcă: . bir söyle. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următoarele proverbe: a) İki dinle. te rog.Şeker.Günaydın.a) Çocuklar her filme bak… b) Onlar duvara yaz… c) Babayı rahatsız et… 86 d) Gürültü kaldır… f) Sınavda kopye çek… kkkkk 3. Am pus pe masă linguriţele.Totul este gata? . reçel sol taraftaki mağazada var. koymak k) ekmek. yayageçidi. Oradan al.Güle güle! 5. Ayşe! Ne yapıyorsun? Ayşe hanım: . gelmek b) kitaplar. .Eu am tăiat pâinea în felii.Da. yazmak i) asansör.Am fiert ceaiul. yavaş. mektup. reçel almak istiyorum. spune-i lui Metin să vină. Cănile de ceai unde sunt? . g) cadde. Traduceţi următorul dialog în limba română: Ayşe hanım: . pişirmek 4. İa şi zaharniţa. .

uz olsun. Aslında bavul hazırlamak zor iş değil.Ne hazırlıklar yapacağız. buruşmasınlar. çoraplarımı. Ben bir şut attım mı. diş fırçası. Eda: . ne atkı. Eda.Şutları atmak için de birkaç çift ayakkabı al.Soğuk havalar için pardesü. Metin: . Canım anneciğim.Evet.Biz şimdiye kadar hiç bavul hazırlamadık.Hayır. Metin: . Metin: . Anne: . Kendi işinizi kendiniz görün. Bir çift de kundura gerek. gelir başına. bu defa da bu işi sen yap. Eda: . çocuklar.Onlar bayan Eda gibi bütün gün okuyanlar için. sonra söyle. Demek sabun. ne elbiseler giydiğinizi düşünün ve gereken şeyleri unutmayacaksınız. Yarın dağa gideceğiz. Akşama yatarken pijama. ne pardesü gerek. çocuklar. Eda ve Metin: . sapıyla göz çıııkarma. Metin: .Yaşasın! Eda: . nnnnn babayı.Artık büyüksünüz. Sonra gömleğimi. Gülme komşuna. ooooo düşün. başlık. burada haklısın. giy abayı. küçüklere göster yol.mmmmm Büyüklerle büyük ol. havlu. g)Uyuyan i) j) k) Lecţia 19 Az olsun. entari. BAVUL HAZIRLAMAK ZOR İŞ DEĞİL Anne: .Zor değil mi? Anne: . pantolonumu. 87 c) d) Dinle e) Evvelâ f) Sert olma. sandallarımı giyiyorum. Sözler ve deyimler: . Anne: . diş macunu gerek.Baba tatil aldı. Eda: .Öyle ise iş başına. anne? Anne: .Sabahleyin kalkıyorum. atkı. yıkanıyorum. qqqqq aslanı uyandırma. Bu defa bavullarınızı kendiniz hazırlayacaksınız. Kaşıkla aş verip. eteklik ve bluzunu bavulun üst tarafına koy.Sabahtan akşama kadar ne yaptığınızı. ppppp mert ol.

“N-a cumpărat o casa nici mare.a da şut kendi işinizi kendiniz görün .a gândi haklısın . nici o mişcare. tot ce se pune pe cap. “În faţa lui nu este nici carte. ne defter. NE ….” Yarışmaya ne kızlar. “N-a dat nici telefon.dinte yatarken .pe urmă gömlek . se desfăşoară sau se vor desfăşura. ne beyaz gül al. HEM.dragă mamă 88 sabun .descurcaţi-vă singuri /yeter . ne … se folosesc pentru negarea a două obiecte.” Ne telefon açtı.” Sokakta ne ses var. “Nu ia trandafir nici roşu. “A cumpărat şi casă şi maşină. HEM ….) . însuşiri sau acţiuni. ne yeni ev almadı. L. ne kıpırtı “Pe stradă nu este nici un zgomot.pastă de dinţi sonra . ne … . titlu. Hem ev aldı.concediu. YA …. şut atmak . nici băieţii. L.hem …arată că ambele fiinţe sau obiecte. deasupra kundura . vacanţă yaşasın .înşivă hiç . “Nici Yahya Kemal.nici …nici … giymek (N.greu tatil . nici n-a scris o scrisoare.)-a se şifona CONJUNCŢİİLE NE …. “Nici n-a mâncat. nici alb.2.ura.la culcare yıkamak (N. nici n-a băut.” Ne kırmızı.” Ne büyük.) .îmbrăcăminte ne …. HEM …. nici Orhan Seyfî nu fac parte din literatura Renaşterii.pereche gereken şeyler .lucruri necesare ayakkabı . nici nouă.de data aceasta kendiniz.” 1.încălţăminte düşünmek (N.) .2.pantof buruşmak (N. ne Orhan Seyfî Tanzimat Edebiyatı’na ait değildirler.” . ambele acţiuni s-au desfăsurat. fiinţe. HEM ….a îmbrăca çift . A.A.deloc canım anneciğim . A. ne mektup yazdı.” Ne Yahya Kemal.periuţă de dinţi diş macunu .1.suficient elbise .1.bavul .ai dretate diş . L.Conjuncţiile ne ….valiză havlu . să trăiască hazırlık .” Ne yedi. nici caiet. însuşiri sunt de aceeaşi valoare.pe. Conjuncţiile hem …. Önünde ne kitap var.pregătire bu defa .YA … BAĞLAÇLARI 1.fular başlık . hem araba. YA …YA … NE …. ne içti. NE …. sau că participă împreună la o acţiune.Abl.cămaşă atkı .săpun diş fırçası .prosop zor .a spăla üst . ne oğlanlar katıldı. “La concurs n-au participat nici fetele.

ne de temizlik yaptım.“İa o maşină nouă sau nu cumpăra deloc.” Neş’e hem matematikte. “Ştie şi turceşte şi româneşte.” 89 2.pestriţ PRİNCİPALELE CULORİ kırmızı .mov güvez . ya … arată că dintre două obiecte.” Hem güzel. ya peynir. şi la desen.albastru kahverengi .grena bej . hem ticaret. ya Deniz katılacak. ya çık! “İntră sau ieşi!” Notă: Dacă obiectele. “İa trandafir galben sau roz.portocaliu . hem denize. “Şi vizită. ya dağa. “Este şi frumos şi util. ya çalış. “Au muncit şi inginerii şi muncitorii.galben mor .” Hem ziyaret. hem Romence biliyor.” Hem mühendisler.verde gri.” Hem kızlar. însuşiri unul este de ales.” Hem çalıştı. ne yazdım.” Ya oku. se desfăşoară sau se va desfăşura. hem oğlanlar geldiler. însuşirile sau acţiunile sunt mai multe decât două. şi la fizică. n-am scris. “İeri n-am citit.” Bu kız hem akıllı.” Ya gir. a şi învăţat.“Va veni doctorul sau o soră medicală.” Hem Türkçe.“Fata această este şi deşteaptă şi îndemânatică. ya pembe gül al.Hem dağa gittiler.bej pembe .” Ya doktor. dintre două acţiuni una s-a desfăşurat.” Ya kaşar. boz . ya hemşire gelecek. hem okudu. hem de resimde iyi. “Voi dărui o carte sau un tablou.ori smântână. “İa ori caşcaval.” Olimpiyada ya Önder. hem işçiler çalıştılar.gri turuncu .” TEMEL RENK ADLARI beyaz. “Învaţă sau munceşte.” Ya yeni araba al. Conjuncţiile ya …. ori Deniz.maro lâcivert . “La olimpiadă va participa ori Önder.roz alaca . “A şi muncit.bleumarin yeşil.roşu mavi . nici n-am făcut curăţenie. Dün ne okudum. ak . hem becerikli.alb kara. “Mă duc la mare sau la munte.negru sarı . siyah . “S-au dus şi la munte şi la mare. şi comerţ. Ya denize gideceğim.” Ya sarı. ya da kaymak al. ya hiç alma. atunci se adaugă una din conjunţiile da sau de. “Au venit şi fete şi băieţi. ya tablo hediye edeceğim. fiinţele. fiinţe. hem fizikte.” Ya kitap. hem faydalı. ori brânză . “Neş’e este bună şi la matematică.

ya da kırmızı. f) Îmi place şi Eminescu şi Coşbuc. b) Cravatele fratelui meu sunt gri. Traduceţi următoarele propoziţii: a) În vaza aceasta sunt flori albe. Răspundeţi în scris la următoarele întrebări: a) Güven ailesi nereye gidecek? b) Eda ve Metin’in ne yapmaları gerek? c) Metin bavuluna ne koyacak? rrrrr d) Eda bavuluna ne koyacak? 2. .Hem bej.Ne istiyorsunuz? ttttt . c) Am cumpărat şi caşcaval şi brânză. Vă rog traduceţi următorul dialog: sssss . hem yeşil istemiyor musunuz? . maro şi verde.Ne renk? vvvvv . Bölme “Împărţire” 4:2=2 dört bölü iki eşit iki Exerciţii: 1.Üzgünüm.. ya yeşil.Gerçekten güzel. d) S-au odihnit şi la munte şi la mare.” demek istemedim. Bej ve yeşil alaca bluzumuz var. xxxxx . bir bluz için param var. e) În valiza aceasta am pus şi bluze şi fuste. wwwww . 2. Alıyorum. “iki bluz alınız. uuuuu . ya sarı. 4.Adăugaţi culorile la veşmintele următoare: ceket bluz pantolon kravat atkı pardesü etek entari 3. Toplama “Adunare” 2+2=4 iki artı iki eşit dört 7+ 8= yapar ne kadar? Çıkarma (eksiltme) “Scădere” 4-2=2 dört çıktı (eksi) iki eşit iki (dörtten iki çıktı kaldı iki) 90 3.Hayır.OPERAŢİUNİ ARİTMETİCE DE BAZA ESAS ARİTMETİK İŞLEMLER 1.Kahverengi bir etek için ya bej. roz şi roşii. İşte.Bir bluz. güzel değil mi? yyyyy . Çarpma “Înmultire” 2x2=4 iki çarpı iki eşit dört (iki kere iki eder dört) 4.

Nerede yiyeceğiz? Ben acıktım.Onlar bulut mu. Eda: . Karadeniz’e dökülür. dağ tepesi… Haritada gibi… Siz Metin’e güldünüz. Baba: . Dağ boğazından geçecek miyiz . 5.“Kendin pişir. çamların altında. k) Pe strada noastră nu trec nici tramvaie. nici cea galbenă. Baba: . Anne : . gürültüden uzak… Metin: .Anneciğim. Eda: . Eda: . l) În camera mea nu este nici televizor. baba? Baba: . salatayı hazırlarız. întins Anadolu yaylası . plat. bakın.Dağ eteklerinde nasıl yapraklı ormanlar yetişirler? Metin: . biz .g) Săptămâna aceasta am fost şi la operă şi la teatru. Metin: . kızım. i) Ori rezolvă probleme. be oğlum?! Eda: .İğne yapraklı ormanlar yüksek dağ yamaçlarında yetişirler. nici radio.” yok mu? Siz babanla ateşi yakarsınız.Dağın çizgileri ne iyi görünüyor: işte dağ etekleri. Metin: . kendin ye. ori cu trenul.Temiz havada. ori citeşte. yamaçlar. geçeceğiz. 91 Lecţia 20 YOLDA Anne: . h) İa geanta maro sau bej. Eda: .neted.de Eda’yle pırzolaları. Baba: .Lütfen.Bulutlar kabarıyor. karşıda. ori apartamentul.Akşama biz nerede kalacağız? Baba: . olmaz mı? Sözler ve deyimler: düz . j) Nu-mi place rochia nici cea verde. Baba: . m) Vom cumpăra ori casa.bulanık akar şu Sakarya.İşte.Bir dağ evinde. bu küçük bebeğe bisküvi ver.Ne kadar düz batı Anadolu yaylası! Baba: . Formaţi propoziţii cu conjuncţiile studiate la lecţie.Bayat yaylasından doğar.İğne yapraklı ormanlar yetişirler. n) Du-te ori cu avionul.podişul Anatoliei. ama dağ uzaktan gerçekten bulut gibi duruyor. nici autobuze. çok acıktım. .Nerede görüyorsun sen bulut? Metin: .Her vakit boz. yiyecek için konuşmayın.Evet. o) I-am dat lui Metin şi caietul şi creionul. Dağ eteklerinde geniş yapraklı ormanlar bulunur.

doğmak (N.sub brazi yiyecek .2. vreme çam .versant dağ tepesi .cresc. a curge doğar. kendin ye .O acţiune care se desfăşoară permanent sau se repetă regulat conform .foc yakarsınız. contur dağ etekleri .) .A.biscuit olmaz mı? .. yetişmek (N. D. bulunmak (N.veţi aprinde 1.ca pe hartă 92 uzak .bebeluş bisküvi . hrană küçük bebek .departe uzaktan .1.a creşte.se naşte (a se naşte) dökülür.unde vom înnopta? dağ evi .păduri de foioase yetişir.tulbure akar.aliment. yakmak (N. linie.L. a arde pırzola .L..brad çamların altında . a se afla iğne .2..înalt geniş yapraklı ormanlar .vârf de munte haritada gibi .nor bulutlar kabarıyor .friptură hava -1.loc organizat pentru picnic ateş ..se varsă. aer.nu se poate? AORİSTUL (TİMPUL PREZENT-VİİTOR) GENİŞ ZAMAN Aoristul exprimă: 1. a se vărsa bulut . a se dezvolta dağ boğazı .D Abl.L. izvoreşte (a izvori) 2.2. trăsătură.poalele muntelui yamaç .bulanık .) . dökülmek (N. akmak (N.) . 1.) .cabană kendin pişir.ac iğne yapraklı ormanlar .L.) . a aprinde.se înnorează çizgi .păduri de conifere yüksek . 2.se află.curge.din depărtare bulut gibi duruyor .defileu akşama nerede kalacağız? .. Abl.) .arată ca nişte nori nasıl yapraklı ormanlar? .ce fel de păduri? bulunur.1. 3.

” Demir kızgınken dövülür.” Pazara size gideriz.” İlim ocağı aç kalmaz. İnsan ahbabından belli olur. ale societăţii.anlar gizlemek “a ascunde” .” Göçebe kuşlar ilk baharda ülkemize dönerler.” Gülü seven dikenine katlanır. ai parte.) primiţi acest cadou?” Telefon eder misiniz? “Daţi un telefon (vă rog)?” Bize haber eder misiniz? “Ne anunţaţi.” 2.” İlk okul saat sekizden on ikiye kadar okur. suportă ghimpele. Pentru formarea acestui timp se adaugă la rădăcinile verbale următoarele sufixe: r se ataşează rădăcinilor verbale terminate în vocală: anlamak “a înţelege” . “Mâine ne întâlnim la bibliotecă. Ayva güzün olgunlaşır. (vă rog)?” Notă: Timpul prezent-viitor se foloseşte foarte des în proverbe. erkeğini kül eder. respect. “Gutuile se coc toamna. Folosit la forma interogativă arată politeţe.” Avrupa Asya’nın batısında bulunur. “Fluviul Dunărea se varsă în Marea Neagră.” 3. “Cine iubeşte trandafirul. . “Bate fierul cât e cald. “Duminica venim la voi.” Kadın var ki. erkeğini gül eder.” Kuvvet birlikten doğar. există femeie care transformă pe bărbatul ei în scrum. “Ciclul primar învaţă între orele opt şi douăsprezece. “Există femeie care transformă pe bărbatul ei în trandafir. “In unirea constă puterea. “Zilele acestea vine fratele meu. “Europa se află la vest de Asia.unor reguli ale naturii. O acţiune care se va desfăşura curând: 93 Yarın kütüphanede buluşuruz. Kadın var ki. “Omul se cunoaşte după prieteni. “Păsările călătoare se întorc primăvara în ţara noastră. Tuna nehri Karadeniz’e dökülür. “Ai carte. Bu hediyeyi kabul eder misiniz? “(Vă rog.” FORMAREA TİMPULUİ PREZENT-VİİTOR GENİŞ ZAMANIN KURULUŞU 1.” Bu günlerde kardeşim gelir.gizler okumak “ a citi” . -er se ataşează la rădăcinile verbale monosilabice terminate în 2.okur -ar.

a sădi” .bakar tutmak “a ţine” . Cele mai des folosite sunt următoarele: almak “a lua” .a coase.olur ölmek “a muri” .yazar bakmak “a privi” . -ir. ır.bilir bulmak “a găsi” .ölür denmek “a se zice” .yüzer gitmek “a pleca” -gider dikmek “1.alır vermek “a da” . a se duce” .bulur vurmak “a lovi . çalışmak a munci ben çalışırım eu muncesc voi munci sen çalışırsın tu munceşti vei munci . -ur . 2. Forma afirmativă.varır gülmek “a râde” .susar tartmak “a cântări” -tartar gezmek “a se plimba” -gezer yüzmek “a înota” .gülür gelmek “a veni” .kalır olmak “a fi” .içer 94 3.çalışır becermek “a reuşi” .diker içmek “a bea” . La tema formată din rădăcina verbului şi sufixele prezent-viitorului se adaugă sufixele personale.denir Conjugarea.tutar susmak “a tăcea” .verir bilmek “a şti” . ür. -ür se adaugă la rădăcinile verbale polisilabice terminate în consoană. -ir .görür kalmak “a rămâne” .gelir görmek “a vedea” .becerir uydurmak “a potrivi” . -ur.vurur varmak “a ajunge. Olumlu şekil. Çekimi. çalışmak “a munci” .uydurur güldürmek “ a face să râdă” . 1. yazmak “ a scrie” .consoană.güldürür Notă: Unele verbe monosilabice terminate în consoană primesc la fel sufixele -ır .

c) Sabahları çay içeriz. yürümek la timpul prezent-viitor. f) Dobruca’da geniş yapraklı ormanlar yetişir. Traduceţi în română: a) Otobüs o sokaktan geçer. 3. oynamak. b) Kütüphanede dergiler okurum. e) Bu ressam dağ eteğinde resim yapar. h) Her sabah yıkanırız. forma afirmativă. dinlemek. d) Arkadaşıma telefon ederim.o çalışır biz çalışırız siz çalışırsınız onlar çalışırlar beklemek ben beklerim sen beklersin o bekler biz bekleriz siz beklersiniz onlar beklerler el munceşte noi muncim voi munciţi ei muncesc a aştepta eu aştept tu aştepţi el aşteaptă noi aşteptăm voi aşteptaţi ei aşteaptă 95 va munci vom munci veţi munci vor munci voi aştepta vei aştepta va aştepta vom aştepta veţi aştepta vor aştepta konuşmak ben konuşurum sen konuşursun o konuşur biz konuşuruz siz konuşursunuz onlar konuşurlar gülmek ben gülürüm sen gülürsün o gülür biz gülürüz siz gülürsünüz onlar gülürler a vorbi eu vorbesc tu vorbeşti el vorbeşte noi vorbim voi vorbiţi ei vorbesc a râde eu râd tu râzi el râde noi râdem voi râdeţi ei râd voi vorbi vei vorbi va vorbi vom vorbi veţi vorbi vor vorbi voi râde vei râde va râde vom râde veţi râde vor râde Exerciţii: 1. i) Komşularımı selâmlarım. Traduceţi în turcă: a) Râul Olt se varsă în Dunăre. 2.Conjugaţi verbele yazmak. g) Mecdiye Dobruca’da bulunur. .

a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) 3.b) Valiza o pregătesc eu. Balıkçı gürültüsüz bir köyde oturuyor. Bu işte gizli bir şey yok. beklemek. Traduceţi următorul text: . 2. l) Mâine voi merge la bibliotecă şi voi citi acolo romanul. 96 RECAPİTULARE IV TEKRAR IV 1. i) Constanţa se află pe malul Mării Negre. oturmak. g) În grădina aceasta se joacă copii. vermek la cele 2 forme ale modului imperativ. Răspundeţi la întrebările: Hangi müzikten hoşlanıyorsunuz? Hangi renklerden hoşlanıyorsunuz? Bu yaz dağa gidecek misiniz? Saat kaçtan kaça kadar çalışıyorsunuz? Kütüphaneye gidiyor musunuz? Soğuk havalarda nasıl elbise giyersiniz? Conjugaţi verbele hazırlamak. Teyzem gürültülü bir caddede oturuyor. Formaţi propoziţii cu verbul la timpul viitor categoric. Kahvaltıda az şekerli çay içiyoruz. 5. Hasta tuzsuz ekmek yiyor. Kahvaltısız okula gitmiyorum. j) Tata va veni după o oră k) Pe strada aceasta trec autobuze. yüzmek la cele 4 forme ale timpului viitor categoric. e) Mâine cumpăr 1kg. a) b) c) d) e) f) 4. 6. h) Noi luăm bilete şi pentru bunica. Romanya’da elektriksiz köy yoktur. Geceli-gündüzlü çalıştı. Conjugaţi verbele çalışmak. f) În fiecare zi doctorul vizitează pe bolnavi. c) Eu muncesc între orele 7-15. Müdür bey bahçeli evde oturacak. d) În fiecare dimineaţă elevii se duc la şcoală. giymek. almak. Köylü bir traktör aldı.de zahăr. Traduceţi următoarele propoziţii: Bükreşli arkadaşlar trenle geldiler.

Traduceţi următoarele propoziţii folosind verbul la timpul prezentviitor. forma afirmativă.Akşam yemeğini saat kaçta yiyeceksin? gggggg . ne …. Nu cumpăr nimic sărat: nici brânză. Turcia se află şi în Europa şi în Asia.Yarın saat 8’den 1’e kadar okulda olacağım. Când vine vaporul din Turcia? La ce ora se deschid magazinele în Constanţa? 10. ori ajută-o pe bunica. ffffff .Kahvaltı yapmayacak mısın? aaaaaa . Günüm böyle geçecek. O bu gün teyzeme gidecek. sonra okula gideceğim. dddddd . Mâine voi cumpăra o pereche de sandale. Învaţă. Să facem operaţiuni aritmetice în limba turcă : 25+12= 84-26= 6x7= 81:9= 142+39= 256-120= 12x12= 27:3= 435+25= 894-83= 6x8= 56:7= . Traduceţi următoarele propoziţii folosind conjuncţiile ne ….Akşam yemeğini annemle. După masă veniţi la bibliotecă? Dimineaţa nu mă duc la tenis. Conjugaţi trei verbe la timpul prezent-viitor. Yıkanacağım.. ori fă cumpărături. 8.Evet.ya … Nu voi cumpăra nici bluză. Öğleden sonra derslerime çalışacağım. Ascult şi muzica turcă şi română şi clasică. nici pâine. bbbbbb . nici caşcaval. Yemek yiyeceğim. Ori citeşte o carte. zzzzz . România se află în Europa. ya …. Magazinul este deschis între orele 8-20. Okuldan doğru eve döneceğim. nici pantalon. 97 a) b) c) d) e) f) g) h) i) a) b) c) d) e) f) g) h) i) Siz ne yapacaksınız? Siz de bir gününüzü anlatır mısınız. nici galben. Bir saat tenis. 9. ori scrie o scrisoare. Ori dă un telefon. saat 7’de kahvaltı yapacağım.Büyük anneme dün alışveriş yaptım. Nu-mi place nici culoarea roz. hem …hem. Dunărea se varsă în Marea Neagră. Citesc reviste şi în limba turcă şi în limba română. kahvaltıyı hazırlayacağım. ori fă curăţenie. babamla.Yarın kaç saat okulda olacaksın? cccccc . Acasă micul dejun îl pregăteşte mama. Biraz televizyon seyredeceğim.Sabahleyin saat 6’da kalkacağım. lütfen? 7. kardeşimle saat yedide yiyecehhhhhh ğim.Büyük annene yardım etmeyecek misin? eeeeee .

Hava güneşli. HAVA NASIL? Metin: . güzel olursa. Havanın çok değiştiğini bildirmek için insanlar böyle derler. demek. evet. kayığı almak. Ben çantayı şimdiden hazırlayacağım.Yarın plâjdayız. Rüzgâr güneyden hafif esti. dergi- .Hava raporu: Bu gün doğu ve kuzey bölgelerde gök yüzü berrak. gideriz.Söz gelişi. Eda: .98 Lecţia 21 Yağmur yağıyor. Eda: . Haberlerden sonra hava raporunu verirler. Televizyon spikeri: .Bu gün hava güzeldi. ertesi gün soğuk olur. Hava bir gecede dokuz defa değişir. Metin: . Anne: . pardon. anneciğim. Bu gün güneşli.Ah.Anne. boğucu sıcak olur.Hava raporunu dinleriz. güneşli geçecek. parçalı bulutlu. hava sıcak. şimşek çakar. anneciğim?! Bir gecede hava dokuz defa değişir mi? Anne: . Havanın nasıl olacağını söyler. derler. yarın da güzel olur. gürler. televizyonu açın. dolu yağar. öğleye doğru açık. Metin: . Yarın sabahleyin sisli. batı ve güney bölgelerde parçalı bulutlu geçti. kızım.Havaya bağlı.Evet. Kar yağıyor. oğlum. yarın plâja gidecek miyiz? Anne: . Eda: .Yarın havanın nasıl olacağı bu güne bağlı değil ki. Anne: . Deniz sakindi. Metin: . efendim.Hiç o kadar olur mu.Senin için çantayı hazırlamak. Bayan Eda’nın kitaplarını. Rüzgâr esiyor.

sufocant de cald hava raporu .sud korkmak (N.a tuna gök yüzü .lerini unuttuk.. II -mazsın. plin dokuz defa .1. grindină. 2. toată lumea rüzgâr .a se certa bölge .vorba vine parçalı bulutlu .de nouă ori doğu . deschis.buletin meteorologic ertesi gün .toţi.a bate uşor değiştirmek N. çocuklar. -mem pl.spre prânz TİMPUL PREZENT-VİİTOR (Continuare) GENİŞ ZAMAN (Devam) 2.2.. -mezler almak ben almam sen almazsın o almaz a lua eu nu iau tu nu iei el nu ia nu voi lua nu vei lua nu va lua . Forma negativă.II -mazsınız.veste. atmosferă hiç o kadar olur mu? . 2.1. aer 3.L.1. Sözler ve deyimler: hava .depinde de vreme aşa de mult olursa . -mezsiniz p. televizor.vânt eşya . Eda: .parţial înnorat bildirmek (N. -mezsin p.ceaţă öğleye doğru .III -maz. vreme. I -mam. descoperit / kuzey.dacă va fi söz gelişi .1.) . kitabımı kendim de alırım. clar.a schimba sakin .liniştit deniz mayosu . -meyiz p.) .cer dolu -1.) .III -mazlar.a înştiinţa boğucu sıcak . A.jurnal de ştiri gök gürlemek .obiect. Anne: .a doua zi televizyon .I -mayız.Korkma. 2.regiune herkes .nord güney . limpede çekişmek( N.a se schimba açık .a se teme berrak .se poate chiar havaya bağlı . Değiştirmek için de deniz mayosu almayı unutmayın. senin. Abl.) .Çekişmeyin. Această forma se exprimă cu ajutorul următoarelor îmbinări de sufixe: Sing..a fulgera haber . p. 2. mez p. Herkes eşyalarını kendisi hazırlasın.est batı . Olumsuz şekil. lucru hafif esmek .televizisoğuk . ştire 99 haberler . p.costum de baie sis .rece une şimşek çakmak .) .vest değişmek (N.3. A.

biz almayız siz almazsınız onlar almazlar beklemek ben beklemem sen beklemezsin o beklemez biz beklemeyiz siz beklemezsiniz onlar beklemezler 3. noi nu luăm voi nu luaţi ei nu iau a aştepta eu nu aştept tu nu aştepţi el nu aşteaptă noi nu aşteptăm voi nu aşteptaţi ei nu aşteaptă nu vom lua nu veţi lua nu vor lua nu voi aştepta nu vei aştepta nu va aştepta nu vom aştepta nu veţi aştepta nu vor aştepta Forma interogatıvă Soru şekli 100 Se formează prin adăugarea la forma afirmativă. mu . mi . persoana a III-a a particulelor interogative mı . singular. mü împreună cu sufixele personale. çalışmak ben çalışır mıyım? eu voi munci (oare)? sen çalışır mısın? tu vei munci (oare)? o çalışır mı? el va munci (oare)? biz çalışır mıyız? noi vom munci(oare)? siz çalışır mısınız? voi veţi munci (oare)? onlar çalışır(lar) mı? ei vor munci (oare)? beklemek ben bekler miyim? sen bekler misin? o bekler mi? biz bekler miyiz? siz bekler misiniz? onlar bekler(ler) mi? konuşmak ben konuşur muyum? sen konuşur musun? o konuşur mu? biz konuşur muyuz? siz konuşur musunuz? onlar konuşur(lar) mı? yüzmek eu voi aştepta (oare)? tu vei aştepta (oare)? el va aştepta (oare)? noi vom aştepta (oare)? voi veţi aştepta (oare? ei vor aştepta (oare)? eu voi vorbi(oare)? tu vei vorbi (oare)? el va vorbi (oare)? noi vom vorbi (oare)? voi veţi vorbi (oare)? ei vor vorbi (oare)? .

Eda spor yapar. yürümek la cele patru forme ale timpului prezent-viitor. konuşmak ben konuşmaz mıyım? eu nu voi vorbi (oare)? sen konuşmaz mısın? tu nu vei vorbi (oare)? 101 o konuşmaz mı? biz konuşmaz mıyız? siz konuşmaz mısınız? onlar konuşmaz(lar) mı? beklemek ben beklemez miyim? sen beklemez misin? o beklemez mi? biz beklemez miyiz? siz beklemez misiniz? onlar beklemez(ler) mi? el nu va vorbi (oare)? noi nu vom vorbi (oare)? voi nu veţi vorbi? ei nu vor vorbi (oare)? eu nu voi aştepta (oare)? tu nu vei aştepta (oare)? el nu va aştepta (oare)? noi nu vom aştepta (oare)? voi nu veţi aştepta (oare)? ei nu vor aştepta (oare)? A) a) b) c) d) e) f) B) a) b) c) Exerciţii: 1. Metin tatilde problem çözer.a uneia din particulele mı.ben yüzer miyim? sen yüzer misin? o yüzer mi? biz yüzer miyiz? siz yüzer misniz? onlar yüzer(ler) mi? 4. Ali annesini dinler. dinlemek. Onlar haberleri dinlerler. Eda ile Metin okula beraber giderler interogativă: Siz Bükreş’e gidersiniz. Traduceţi următarele propoziţii în româneşte şi transcrieţi verbele la forma: negativă: O Almanca bilir. eu voi înota (oare)? tu vei înota (oare)? el va înota(oare)? noi vom înota (oare)? voi veţi înota (oare)? ei vor înota (oare)? Forma negativ-interogativă. mi împreună cu sufixele personale. Oğlum bu hafta telefon açar. Se formează prin adăugarea la forma negativă. . singular. Olumsuz-soru şekli. persoana a III-a . oynamak. 2. Conjugaţi verbele yazmak. Bu ressam deniz kıyısında resim yapar.

d) e) f) C) a) b) c) d) e) f) O Romence konuşur.Ne mutlu sana! İyi yolculuklar. Fikriyeciğim! İyiyim.Drum bun! işitmek (N. Ayşe hanım: . Annem bizi yemeksiz bırakmaz.Abl. Oradan Karpat dağlarına. Ben uçakla yolculuktan hoşlanmıyorum.Günaydın.A. tabiî. 102 Mâine va ninge şi vântul va bate puternic. drumeţie . FİKRİYECİĞİM ! Fikriye hanım: .Günaydın. İstanbul’dan Bükreş’e gidiş-dönüş biletleri aldık. încât düzenli . Fikriye hanım: . Onlar pazarları evde oturmazlar.O. După-amiază vremea va fi închisă. Ben Romence’den sözlüksüz çevirmem. Ayşe hanım: . organizat yolculuk . Fikriyeciğim! İyi tatiller! Sözler ve deyimler: İyi yolculuklar! . Onlar İngilizce konuşurlar. Buletinul meteorologic anunţă ploaie. 3. Trenle gideceğiz.Uçakla gidersiniz. sonra deniz boyuna gideceğiz. Romanya’ya gitmek için hazırlanıyorum. Braşovlular dağa gitmezler. negativ-interogativă: Metin sabahleyin saat altıda kalkmaz.L.Ayın başında. Balkan yarımadasını daha iyi görürüz. canım? Ayşe hanım: .Ben de iyiyim. Eda annesinden izin almadan sinemaya gitmez.) .că.călătorie. ne iyi! İşittim ki. Ne vakit yolculuk? Fikriye hanım: . Ayşe hanım: .a auzi ki .Hayır. Ayşe! Nasılsın.İki-üç gün kalacağız. Ayşe hanım: . Traduceţi în limba turcă: İeri a fost un timp frumos. Siz annenize yardım edersiniz. pek güzel bir memleket Romanya. pek düzenli. Lecţia 22 İYİ YOLCULUKLAR.aranjat.Bükreş’te kalacak mısınız? Fikriye hanım: . sen nasılsın? Fikriye hanım: . Yine Bükreş yoluyla Türkiye’ye döneceğiz. Astăzi burniţează(çisiyor). Ayşeciğim. Braşov şehrine gideceğiz.

öte “încolo. teafăr”. dışarı “afară”. şimdi “acum. yukarıda. öteye. beriden içeri.” ertesi gün “a doua zi” Acestea răspund la întrebările: ne vakit?.” kışın “în timpul iernii”. geri.la începutul lunii gidiş-dönüş . dün “ieri”. mai înainte. yarın “mâine”. ne zaman? “când?”. nereden? “ de unde?” De mod: yavaş yavaş.dus şi întors kalmak (N. aşağıya. bazen “uneori”. evvelsi gün “alaltăieri. Adverbele de loc se folosesc cu dativul. beri “încoace”.ferice de tine ADVERBUL EDAT În limba turcă adverbele cele mai des folosite sunt următoarele: 1. bugün (bu gün)“astăzi”. leriye. hâlâ “încă”. ne zamandan beri?“ de când?”. amical”. în ce fel?”. öteden beri. gizlice “ în mod ascuns”.” çoktan “de mult. ötede. dincolo”.a rămâne Bükreş yoluyla . içeriden Răspund la întrebările: nereye? “încotro?”. aşağıdan yukarı. delicesine “nebuneşte”. ne vakite kadar?. derhal 103 2. aşağıda. daima “mereu”yazın “în timpul verii. nerede? “unde?”. sonra “pe urmă” . ne vakitten beri ?.via Bucureşti ne mutlu sana .” hemen “îndată. usulca “uşor”.” eskiden “ înainte. birazdan “ peste puţin timp”. “imediat”. akşamleyin “seară. yukarı “sus”. önce “ întâi. locativul. imediat”. yukarıya. erken “devreme”. beriye. içeri “înauntru”. De timp: demin “adineauri”. ne zamana kadar? “până când?” De loc: aşağı “jos”. içeride. pe timpuri”.) . ablativul şi primesc următoarele forme: aşağı. Răspund la întrebările: nasıl?“cum?. alt “sub. yukarıdan ileri. gündüz “ziuă”. beride. içeriye. ne surette?. dostça “prieteneşte. yavaşça “încet”. . ne tarzda? “în ce mod?” 3. geç “târziu”. üst “deasupra”.sabahleyin “dimineaţă”. ne halde?.ayın başında . ileride. “înapoi”. cu iuţeală. ileri “înainte”. dedesubt”. ileriden öte. acele acele“cu grabă. sağ-salim “sănătos. L.

Puneţi întrebări la adverbele din următoarele propoziţii: Annem biraz yoruldu. erken kalk Bu artist son derece güzel oynuyor. “Acum înţeleg puţin turceşte.” O Romence’yi oldukça iyi konuşuyor. biraz “puţin”. Bu film belki değerli. Eskiden bilgisayar yoktu. oldukça “destul de …. tabiî “fireşte”. “Tu te-ai obosit prea mult. “Din cauza aceasta n-a putut să meargă la şcoală.” Sabahleyin yıkanırım. “Tata a venit acum câteva clipe. az. “Jucătorii au jucat în mod amical.De cantitate: çok “mult”.” O bilhassa Orhan Kemal’i çok okuyor. cam …. repede. bunun için “de aceea. “Bolnavul a mers încet. neden “din ce cauză.” Hasta yavaş yavaş yürüdü.” Aceste adverbe nu răspund la o întrebare.” Memur acele acele konuştu. în plus”. Erken yat. 104 Exemple de adverbe folosite în propoziţie: Şimdi Türkçeyi biraz anlıyorum.” Turistler her halde otobüsle gelecekler. neye? “ de ce? . Halklar daima barış isterler. De relativitate: evet “da”. “Dimineaţă mă spăl” Misafir içeriye girdi. excepţional” . onun için “de aceea”. O geri dönmez. “Lui Metin i-a fost tare foame. yàlnız “doar.” son derece “excesiv.” Bunun için okula gidemedi. Răspund la întrebările: ne kadar? . nice? “ cât de …?” 5. “El citeşte în mod deosebit pe Orhan Kemal. “El vorbeşte româneşte destul de bine. muhakkak “neapărat”.” Sen fazla yoruldun.” Belki yarın kütüphaneye giderim “Poate că mâine mă duc la bibliotecă. tamamiyle “complet”.” Oyuncular dostça oynadılar.” Babam henüz geldi. din cauza aceasta” . 4. “Musafirul a intrat (înăuntru). numai. cât se poate de ….” Răspund la întrebările: niçin?. De cauză: niçin “de ce”. a) b) c) d) e) f) g) .” Exerciţii: 1. “exclusiv”.“poate” bilhassa “mai cu seamă. din ce cauză?” 6. kat kat “dublu-triplu”. încet. “ belki . “Funcţionarul a vorbit repede. her halde “se pare că. hayır “nu”. fazla “mai mult. “Se pare că turiştii vor veni cu autobuzul.” Metin çok acıktı.

Güven ailesi ötede oturuyor. Nilgün bardağı usulca koydu. a) Sinemada insanlar nereye bakıyorlar? b) Çocuk nasıl koştu? c) Çiçekleri nereden aldın? 105 Hasta nasıl yürüdü? Ressam evine nasıl döndü? Müdür ne kadar konuştu? Siz ne kadar çalıştınız? O niçin gelmedi? i) Arkadaşını ne vakitten görmedin? 3. Metin gizlice baklava yedi. d) Çok susadık.h) i) j) k) l) Terzi entariyi acele acele bitirdi. 2. iiiiii b) Sabahleyin evde kahvaltı yaparız. a) Răspundeţi afirmativ la următoarele întrebări: Uçakla mı yolculuk yapacak? Çabuk mu yazıyorsun? Siz Romanya’ya trenle mi gideceksiniz? Derhal mı gelecekler? Evde yalnız mı oturuyorsunuz? Traduceţi în limba turcă: Muncitorul s-a dus în grabă la servici. 4. c). Răspundeţi la următoarele întrebări folosind adverbul potrivit. jjjjjj f) Bizi dostça selâmladılar. a) b) c) d) e) 5. kkkkkk d) e) f) g) h) g) Çok yoruldunuz llllll h) Güzel resim yapar. Arkadaşlarla Türkçe konuşuyoruz. Oyuncu delicesine koşuyor. Tren birazdan gelecek. .Güven ailesi nerede oturuyor? .Exprimaţi subiectele din propoziţiile următoare folosind pronumele personal: a) Yarın konsere bilet alırım. e) Dün fazla çalıştın. Exemplu: .

Agiemin Baubec beyin “Romence-Türkçe Konuşma Kılavuzu”nu okuyorum. İyi yolculuklar.Evet.İyi günler! Pasaportlarınızı verin. Fikriye hanım: . Her kategoriden oteller. Gümrük vergisine tabi eşyalarınız yok.“Ülkenin doğal güzellikleri meşhurdur.“ Romanya turizm için ne gibi olanaklar sağlar?” Orhan bey: . Sınır subayı: . LÜTFEN Eren ailesi trende. Tuna deltası.Bana mı soryorsun? Fikriye hanım: .Eşyalarınız gümrükten muaf. Afară ninge. Tata se duce dimineaţa la servici. Sınır subayı: . Orhan bey: . Fikriye hanım: . lütfen. Karpat dağları. bavullarınızı açınız. Astăzi neapărat voi da telefon mamei. .Oku. Orhan bey: . oku. Deniz suyu sıcak ve sakindir.“Bunlar doğuya bakan ince kumlu plâjlardır. birçok tedavî usulleri bunlar arasında bulunmaktadır.Pasaportlarınız tamam. Romen halkının gelenek ve âdetleri. lütfen. Înăuntru este cald. Yaz günleri 120 gün devam eder ve güneşli günler 14 saat sürer. Fikriye hanım: .Teşekkür ederiz. este o rochie foarte frumoasă. İyi akıl.Her güne lâzım giyecekler ve birkaç hediye.Romanya’ya mı yolculuk? Orhan bey: . PASAPORTLARINIZI VERİN. Fikriye hanım: .Deniz sahili hakkında ne yazıyor? Fikriye hanım: .Kapıkule’ye geldik. Sınır subayı: .” Orhan bey: . 106 Karadeniz kıyısı. Se pare că şoferul este bolnav. tedavî yerleri.İyi günler! Buyurun. Gümrük kâğıtlarını doldurun.b) c) d) e) f) g) Lecţia 23 Se pare că. tarihsel anıtlar. Gümrük memuru: .Pasaportlar sende değil mi? Orhan bey : . Bulgaristan’dan tranzit geçeceğiz ve tatilimizi Romanya’da geçireceğiz. villâlar ve kempingler vardır.” Orhan bey: . Gümrük memuru: . efendim! Orhan bey: .İyi günler! Lütfen.Cebimdeler. bavullarınızı kontröle hazırlayın.

vamă gümrük kâğıtları.celebru tarihsel anıtlar .carte valoroasă 1. a completa.1.frumuseţi naturale meşhur.staţiuni balneoclimaterice tedavi .cadou eşya .declaraţiile vamale doldurmak (N. Gradul pozitiv arată o însuşire fără vreo comparaţie güzel şehir ..îmbrăcăminte de toate zilele hediye .tratament usul . L.litoral doğuya bakan .casă curată iyi insan ...bagaj gümrükten muaf . A. superlativ.2.printre acestea sahil . A.a continua.orientat spre est ince kum .Sözler ve deyimler: ne gibi olanaklar sağlar? . a umple bavul .oraş frumos temiz ev .ce posibilităţi asigură? konuşma kılavuzu .. Abl. D.ghid de conversaţie iyi akıl . ..valiză her güne lâzım giyecekler .tradiţie âdet .scutit de taxa vamală gümrük vergisine tabi .monumente istorice gelenek .supus taxei vamale GRADELE DE COMPARATİE ALE ADJECTİVELOR SIFATIN DERECELERİ În limba turcă adjectivele au trei grade de comparaţie: pozitiv.paşapoartele sunt în regulă gümrük ..obicei tedavî yerleri .Abl..) .om bun mavi deniz . comparativ. a se prelungi pasaportlarınız tamam . L.metodă bunlar arasında .mare albastră değerli kitap .idee bună doğal güzellikleri .) . ünlü.nisip fin 107 devam etmek (N.

“Vecinii s-au mutat de la o casă mai frumoasă.ocarte mai puţin valoroasă çok daha yüksek bina . ziyade “mult. ca” când în comparaţie se indică o cantitate şi gibi “ca”. Are două subgrupe: De superioritate şi de inferioritate. foarte mult”.“Mama n-a văzut-o pe casă mai frumoasă. Dacă obiectul pe care-l determină este deja cunoscut ambilor vorbitori. prea mult”. a) Gradul comparativ . daha az “mai puţin”.” Komşular daha güzel evden göçtüler. “Am văzut o casă mai frumoasă.un pământ puţin fertil çok düzenli aile . daha güzel ev . Deniz kadar engin bir göl göründü. b) Comparativul de egalitate se exprimă prin cuvintele : kadar “cât.” Dacă sunt folosiţi ambii termeni. Köstence Tulça’dan büyüktür.” Arkadaşım daha güzel bir evin projesini çizdi. Köstence Tulça’dan daha büyüktür.o casă mai frumoasă ziyade tatlı baklava .o clădire mult mai înaltă bir kat daha ucuz kumaş . al doilea stă în ablativ.2. daha ziyade. “Ei s-au mutat la o casă mai frumoasă.o cameră împodobită mai mult az verimli toprak . bir kat daha “ de două ori. În acest caz folosirea cuvintelor de comparaţie este facultativă: Köstence Tulça’dan daha büyük şehirdir. atunci adjectivul devine predicat nominal. după funcţia pe care o îndeplineşte în propoziţie. daha fazla “mai mult”. “El stă în casă mai frumoasă.” O daha güzel evde oturuyor. prea” fazla “mai mult. substantivul poate să stea în diferite cazuri. “Constanţa este un oraş mai mare decât Tulcea. az “puţin”.” Annem daha güzel evi görmedi. daha çok “mai mult”.” Onlar daha güzel eve göçtüler. 108 Daha güzel bir ev gördüm.o baclava prea dulce daha ziyade süslü oda . În exprimarea comparativului de superioritate şi de inferioritate adjectivul este precedat de cuvintele: daha “mai”. “A apărut un lac întins cât marea. “Prietenul meu a proiectat o casă mai frumoasă.o familie foarte ordonată daha az değerli kitap . dublu”.o stofă la jumătate de preţ Dintre cei doi termeni de comparaţie dacă este folosit numai unul.” Se poate spune şi: Köstence Tulça’dan büyük şehirdir. atunci când se sugerează o calitate.” . çok “mult.

atunci acesta stă în cazul nominativ.” O senin gibi iyi mühendistir.” Onlar gibi şairler her gün doğmaz.arată că însuşirea unei persoane sau unui obiect este superioară faţa de însuşirile altor persoane sau obiecte de acelaşi gen.” 109 a) b) c) d) 3. “Specialişti buni ca el sunt şi în fabrica noastră. Superlativul este de două feluri: a) Superlativul relativ . “Elevii buni precum voi devin buni specialişti. gayet.” Gayet değerli bir kitap okudum. “Metin a crescut puternic ca un leu. cei mai.” Dacă determinatul este exprimat prin pronume.“Sunt mulţi funcţionari harnici ca noi ” Sizin gibi iyi öğrenciler büyüdüklerinde iyi uzman olurlar.” Onun gibi iyi uzman bizim fabrikada da var. Gradul superlativ arată că însuşirea a unei persoane sau unui obiect este la nivelul cel mai înalt sau cel mai scăzut. En iyi oyuncular olimpiyada yetiştiler. “S-au construit sate sistematizate ca oraşele.” Bizim gibi çalışkan memurlar çoktur. Se exprimă cu ajutorul particulei en “cel mai.” b) Superlativul absolut arată o însuşire extraordinară.” Gayet çirkin yazımdan utanıyorum. olağanüstü “foarte. fevkalâde. “El este un inginer tot aşa de bun ca tine.” Olağanüstü istidatlı ressam sergi açtı. extrem de. Se exprimă cu ajutorul cuvintelor çok. Răspundeţi la următoarele întrebări: Fikriye hanımla Orhan bey nereye gidiyorlar? Romanya’da hangi turistik yerler var? Romanya’da deniz sahili nasıldır? Kapıkule’de pasaportları kim kontrol etti? . “Pictorul cu un talent extraordinar a vernisat o expoziţie. “Yahya Kemal a scris poezii extraordinar de frumoase.” Exerciţii: 1. “Sunt multe cadre didactice ca mine. “ En yüksek tepe Everest’tir. extraordinar de…” Yahya Kemal fevkalâde güzel şiirler yazdı. cele mai”. “Cel mai înalt vârf este Everestul. “Sportivii cei mai buni au ajuns la olimpiadă.” Kar gibi beyaz bir bluz giydi. “Mi e ruşine de scrisul meu extraordinar de urât. Numai persoana a III-a plural rămâne în cazul nominativ.Şehir kadar düzgün köyler kuruldu. “Am citit o carte foarte valoroasă. foarte mult. “Poeţi ca ei nu se nasc în fiecare zi. cea mai. Benim gibi öğretmen çoktur. pek “mult. “A îmbrăcat o bluză albă ca zăpada. prea.” Metin aslan gibi kuvvetli yetişti.

oooooo d) O… gibi sporcular okulumuzda çoktur. b) Eda daha güzel bir çanta aldı.Traduceţi în turcă: Doamna şi domnul Eren sunt în tren. 110 mmmmmm b) Sen… kadar iyi arkadaş bulunmaz. Traduceţi în româneşte: a) Gayet güzel bir film gördüm. çok geniş plâjlar var. 5. Folosiţi adjective în cele 3 grade de comparaţie şi alcătuiţi propoziţii cu ele. nnnnnn c) Siz… gbi bir şarkıcı çaldı. Sabahleyin İonescu ailesi ile buluştular. f) Romanya’da gayet güzel turistik yerler var. h) Romanya’da en büyük şehir hangisidir? i) Az şekerli çay severim. Doamna Eren: .e) a) Gümrük memuru ne dedi? 2. Alcătuiţi propoziţii cu următoarele cuvinte: turizm. Karadeniz sahili. Cu dumnealui o să vorbim în engleză.Nici eu nu vorbesc româna ca tine. rrrrrr 6. qqqqqq f) Eda. g) Daha iyi bir şarkıcı dinledim. Cum o să ne înţelegem cu familia İonescu? -Doamna İonescu înţelege puţin turceşte. İonescu ailesi: .Eu nu vorbesc engleza la fel de bine ca tine. c) Romanya’da ince kumlu. kılavuz. Gülten… daha iyi okur. Lecţia 24 BÜKREŞ GEZİSİ Eren ailesi geceyi otelde geçirdi. Completaţi spaţiile libere: O… kadar bilgili insan burada yoktur. 4. . d) Kitap fevkalâde iyi arkadaştır. pasaport. e) Şu şarkıcı çok şen şarkılar çaldı. Erol… daha iyi oynar.Îmi pare rău. Domnul İonescu vorbeşte foarte bine engleză. că nu înţeleg mai bine româneşte.İyi sabahlar! Bayan İonescu: .İyi sabahlar! Eren ailesi: . 3. Karpat dağları.Bu gece iyi dinlenebildiniz mi? . pppppp e) Metin. j) Fazla uzun filmleri sevmem. ..

fakat gayet sağlam ve muhteşem yapılar. bilimsel.1. değil mi? Bayan İonescu: . gust eski .da. rezistent .Şu beyaz. Biz 111 “Bükreş yurdun kalbidir diyoruz”.Ve gül. yüksek bina Poligrafik Kombina. Bay Eren: . cu plăcere vaktinizi almıyorsak . da. Burada eski yapılar var. plăcere. Bay Eren: . Bayan İonescu: . gül… Ne kadar çok gül ve yeşillik var her tarafta.a intra . Bayan Eren: .dacă nu vă răpim din timp estağfurullah . Yanındaki kubbeli bina sergi pavyonu. trainic muhteşem . D.Eski.2.İsterseniz Bükreş semtlerinde biraz gezebiliriz. 2. Bay İonescu: . kültürel. hay .Şimdi de yeni bir mahalleye giriyoruz. Romanya Sanat Galerisi bu binada bulunuyor.Romanya’nın başkenti gerçekten düzenli ve güzel. nu face nimic zevk . locuitor yorgunluğumuzu çıkarabildik . Bayan Eren: . Şimdi merkezden geçiyoruz.Herăstrău gölü ve parkına doğru gidiyoruz.Ne beyaz.splendid saray . Bay İonescu: . Uzun yolculuktan sonra yorgunluğumuzu çıkarabildik.aţi putut să vă odihniţi? sakin .galerie de artă ileri .am reuşit să ne refacem isterseniz .Bu eski saray.Hay. gürültüden uzak.Estağfurullah. Casa Presei Libere.înainte girmek (N. Biraz ileride Çocuk Mağazası. Buyurun arabaya.liniştit. otel sakin bir sokakta. Bay Eren: .se poate. 2. sanayi merkezi .sector gezebiliriz . Bizim için bir zevk.Evet. Bay İonescu .Evet. 2. structură sağlam . Ulusal ve uluslaraarası sergiler bu binada yapılır. yani Serbest Basın Evi. Sözler ve deyimler: gezi .1. güzel binalar! Ne düzenli mahalleler!… Bayan Eren: .) .putem să ne plimbăm hay.palat sanat galerisi . clădire.vechi yapı . hay! Vaktinizi almıyorsak… Bay İonescu: .1. PTTR’nin binası..Bayan Eren: . Solda Athene Palace.Yurdun idarî. Akademi Kütüphanesi.plimbare dinlenebildiniz mi? .1.dacă doriţi semt . Bayan İnescu: .

Exemplu: verbul yazabilmek la timpurile studiate.gidebilmek a pleca .aranjat. după legilor armoniei vocalice. patrie. Arată o posibilitate în săvârşirea acţiunii.alabilmek a lua .yazabilmek a scrie. 1. Şimdiki zaman.okuyabilmek a citi .bekleyebilmek a aştepta . almak .2.inima ţării 112 FORMA POSİBİLİTATİVĂ Şİ İMPOSİBİLİTATİVĂ A VERBULUİ YETERLİK FİİLİ 1.a putea asculta Accentul cade pe sufixul formei infinitive.administrativ bilimsel .a putea lua yazmak . ordonat gül .anlayabilmek a întelege .düzenli .peste tot.trandafir yeşillik .pavilionul de expoziţie ulusal . Forma posibilitativă.dinleyebilmek a asculta . pretutindeni poligrafik kombina .a putea pleca görmek . Se formează prin adăugarea verbului bilmek la rădăcina unui alt verb.a putea citi anlamak .ştiinţific sanayî .1.capitală yurt .a putea scrie gitmek . La formele pozitive se conjugă la fel ca verbul simplu. una din sunetele -(y)a .cupolă sergi pavyonu .a putea înţelege beklemek .a putea vede okumak .industrial yurdun kalbi .verdeaţă her tarafta .cămin idarî . Olumluluk şekli. . (y)e.combinatul poligrafic kubbe .a putea aştepta dinlemek .görebilmek a vedea .internaţional başkent . Între cele două verbe se intercalează. a) Olumlu şekil.naţional uluslararası .

Belirli geçmiş zaman.yazabiliyorum yazabiliyorsun yazabiliyor yazabiliyoruz yazabiliyorsunuz yazabiliyor(lar) b) Soru şekli yazabiliyor muyum? yazabiliyor musun? yazabiliyor mu? yazabiliyor muyuz? yazabiliyor musunuz? yazabiliyor(lar mı) mu? 2. ssssss a) Olumlu şekil yazabildim yazabildin yazabildi 113 pot să scriu poţi să scrii poate să scrie putem să scriem puteţi să scrieţi pot să scrie pot să scriu? poţi să scrii? poate să scrie? putem să scriem? puteţi să scrieţi? pot să scrie? am putut scrie ai putut scrie a putut scrie yazabildik yazabildiniz yazabildi(ler) b) Soru şekli yazabildim mi? yazabildin mi? yazabildi mi? yazabildik mi? yazabildiniz mi? yazabildi(ler) mi? 3. yazabileceğim yazabileceksin yazabilecek yazabileceğiz yazabileceksiniz yazabilecek(ler) b) Soru şekli yazabilecek miyim? am putut scrie aţi putut scrie au putut scrie am putut scrie? ai putut scrie? a putut scrie? am putut scrie? aţi putut scrie? au putut scrie? voi putea scrie vei putea scrie va putea scrie vom putea scrie veţi putea scrie vor putea scrie voi putea scrie? . Gelecek zaman tttttt a) Olumlu şekil.

Verbul bilmek aici nu se foloseşte. “El a putut (reuşit) să intre la facultate. uuuuuu a) Olumlu şekil yazabilirim yazabilirsin yazabilir yazabiliriz yazabilirsiniz yazabilir (ler) b) Soru şekli yazabilir miyim? yazabilir misin? yazabilir mi? yazabilir miyiz? yazabilir misiniz? yazabilir(ler) mi? 114 vei putea scrie? va putea scrie? vom putea scrie? veţi putea scrie? vor putea scrie? pot să scriu poţi să scrii poate să scrie putem să scriem puteţi să scrieţi pot să scrie pot să scriu? poţi să scrii? poate să scrie? putem să scriem? puteţi să scrieţi? pot să scrie? Exemple în propoziţii: Metin problemleri çözebildi. “În fiecare dimineaţa pot face gimnastică. Geniş zaman.” Köylüler tarlaları sulayabildiler.yazabilecek misin? yazabilecek mi? yazabilecek miyiz? yazabilecek misiniz? yazabilecek(ler) mi? 4. intercalate la forma posibilitativă rămân. Sunetele -(y)a.” Her sabah jimnastik yapabiliyorum. “Ţăranii au putut iriga ogoarele. -ye)+-ma(-me)+mak(-mek) . Se formează prin adăugarea sufixelor de negaţie ma . “Metin a putut (reuşit) să rezolve problemele. (y)e.-ya.” Yarın kütüphaneye gelebilir misin? “Mâine poţi veni la bibliotecă?” Cumartesi bluzu bitirebilecek misin? “Sâmbătă poţi termina bluza?” II. Forma imposibilitativă.” O üniversiteye girebildi. -me la rădăcina verbului. Deci avem formula: rădăcina+ -a(-e. Olumsuzluk şekli Exprimă imposibilitatea săvârşirii unei acţiuni.

alamamak yazamamak gidememek görememek okuyamamak anlayamamak dinleyememek gizleyememek a nu putea lua a nu putea scrie a nu putea pleca a nu putea vedea a nu putea citi a nu putea înţelege a nu putea asculta a nu putea ascunde Accentul cade pe vocalele intercalate imediat după rădăcina verbului. Belirli geçmiş zaman vvvvvv a) Olumsuz şekil yazamadım yazamadın yazamadı yazamadık yazamadınız yazamadı(lar) b) Olumsuz-soru şekli yazamadım mı? yazamadın mı? nu pot să scriu? nu poţi să scrii? nu poate să scrie? nu putem să scriem? nu puteţi să scrieţi? nu pot să scrie? nu am putut să scriu nu ai putut să scrii nu a putut să scrie nu am putut să scriem nu aţi putut să scrieţi nu au putut să scrie nu am putut să scriu? nu ai putut să scrii? . Se conjugă la fel ca verbul simplu la forma negativă şi negativ-interogativă. Şimdiki zaman a) Olumsuz şekil yazamıyorum yazamıyorsun yazamıyor yazamıyoruz yazamıyorsunuz yazamıyor(lar) nu pot să scriu nu poţi să scrii nu poate să scrie nu putem să scriem nu puteţi să scrieţi nu pot să scrie 115 b) Olumsuz soru şekli. yazamıyor muyum? yazamıyor musun? yazamıyor mu? yazamıyor muyuz? yazamıyor musunuz? yazamıyor(lar mı) mu? 2. 1.

” Bu dersi anlayamadık. “Lecţia aceasta nu am putut s-o înţelegem.” Pazara bluzu bitiremeyecek misin? “Duminica nu vei putea termina bluza?” . “Eu nu pot face aşa ceva. Gelecek zaman wwwwww a) Olumsuz şekil yazamayacağım yazamayacaksın yazamayacak biz yazamayacağız siz yazamayacaksınız onlar yazamayacaklar xxxxxx yazamayacak mıyım? yazamayacak mısın? yazamayacak mı? yazamayacak mıyız? yazamayacak mısınız? yazamayacak(lar) mı? 4.”Metin nu va putea înota în mare.yazamadı mı? yazamadık mı? yazamadınız mı? yazamadı(lar) mı? 3.” Metin denizde yüzemeyecek.” Hasta işe gidemiyor. Geniş zaman a) Olumsuz şekil yazamam yazamazsın yazamaz nu a putut să scrie? nu am putut să scriem? nu aţi putut să scrieţi? nu au putut să scrie? nu voi putea scrie nu vei putea scrie nu va putea scrie nu vom putea scrie nu veţi putea scrie nu vor putea scrie b) Olumsuz soru şekil nu voi putea scrie? nu vei putea scrie? nu va putea scrie? nu vom putea scrie? nu veţi putea scrie? nu vor putea scrie? nu pot să scriu (nu pot scrie) nu poţi să scrii nu poate să scrie 116 yazamayız nu putem să scriem yazamazsınız nu puteţi să scrieţi yazamaz(lar) nu pot să scrie b) Olumsuz-soru şekli yazamaz mıyım? nu pot să scriu? (nu pot scrie?) yazamaz mısın? nu poţi să scrii? yazamaz mı? nu poate să scrie? yazamaz mıyız? nu putem să scriem? yazamaz mısınız? nu puteţi să scrieţi? yazamaz(lar) mı? nu pot să scrie? Exemple în propoziţii: Ben böyle bir şey yapamam. “Bolnavul nu poate să se ducă la serviciu.

B) Negativ-interogativă: a) Yarın kütüphaneye gelebilir misin? hhhhhhh b) Opera için bilet alabilir miyim? c) Bükreş’ten anneme bir çanta alabilir misin? iiiiiii d) Eve telefon edebilir misin? e) Onlar ev alabilecekler mi? jjjjjjj f) Yaza hasta işe gidebilecek mi? 117 g) Çocuk da sizinle gelebilecek mi? kkkkkkk h) Defterini bana iki gün için verebilir misin? i) O hastaneye girebildi mi? . ddddddd e) İyi sporcular olimpiyada yetişebildiler. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Eren ailesi otelde kimlerle buluştu? b) Otel nasıl yerde? c) İonescu ailesi Eren ailesini Bükreş’in neresinde gezdirdi? yyyyy d) Eren ailesi yeni mahalleler hakkında ne dedi? e) İonescu ailesi daha nerelerini gösterdi? zzzzz f) Bayan Eren Bükreş hakkında ne dedi? g) Bükreş yurdun nasıl bir merkezi? 2. b) Metin iyi yüzebiliyor. eeeeeee f) Tatilde Bükreş’e gidebileceğiz. ggggggg h) Biraz süt içebilirsin. bbbbbbb c) Akşama operaya gidebilecekler. fffffff g) Kitabı beş günde okuyabilirim. ccccccc d) Siz araba tamir edebiliyorsunuz. Transcrieţi propoziţiile următoare cu verbele la forma: aaaaaaa A) negativă: a) O Çince okuyabiliyor.Exerciţii: 1.

nnnnnnn ooooooo yazamayacağım. f) Tatilde Bükreş’e gidemeyeceğiz. industrial şi turistic. Traduceţi în limba turcă: Constanţa este un oraş situat pe ţărmul Mării Negre. ppppppp D) d) Çayı kaynatamadım. interogativă: a) Sen müdür beyle konuşamaz mısın? qqqqqqq b) Yarın bize gelemez misiniz? rrrrrrr c) Dersleri anlayamıyor mu? sssssss d) Ressam sergi açamıyor mu? ttttttt e) Pazara köye gidemeyecek miyiz? uuuuuuu f) Telefonda annenle konuşamadın mı? vvvvvvv g) Dün konseri dinleyemediniz mi? wwwwwww h) Gölden balık tutamadınız mı? xxxxxxx i) Bizimle sinemaya gelemez misiniz? yyyyyyy j) Hasta parkta gezemeyecek mi? 3. Eda: . g) Akşama anneme mektup h) Akşamları kitap okuyamaz. 4.Ben bu dersi anlayamadım.Rica ederim. cultural. mmmmmmm b) Misafir Türkçe konuşamıyor. çözemiyorum. belki çözebilirsin.lllllll C) afirmativă: a) Çetin sabah 6’da kalkamıyor. i) Çocuk yalnız gezemez. yardım et. Traduceţi următorul dialog: Metin: .Okudum. ablacığım. j) Dağda dinlenemem.Dikkatle okudun mu? Metin: . Numeroşi turişti din ţară şi din străinătate vizitează acest oraş. e) Çocuklar bavulları kendileri hazırlayamadılar.Üç problemi çözdüm. Metin: .Problemleri çözebildin mi? Metin: . Astăzi este un centru administrativ.Bir kere daha dene (încearcă). Eda: . c) Dün kütüphaneye gidemedim. 118 . Eda: . bir prolemi çözemedim. ama anlayamadım.

de o parte hal-hatır etmek .Lecţia 25 İONESCU AİLESI İSTANBUL’DA Bay ve bayan İonescu İstanbul’un Sirkeci istasyonunda trenden indiler. çeşitli uygarlıkların geçtiği yer gibi de ilginç.Burası eski İstanbul’un kurulduğu yer. Yalnız iki kıta arasında bulunduğu için değil de.İstanbul’u görmeyi o kadar arzu ediyorum… Şimdi 27 asırlık bu şehirde bulunduğum için çok mutluyum.Cornul de Aur mutlu . Bayan İonescu: .a dori bir taraftan . öğle yemeğini de Asya’da yiyebiliriz.mijloc köprü . Süleymaniye.) ) . Topkapı ve Dolmabahçe sarayları. yarımada.Asya kısmına nasıl geçilir? Bayan Eren: -Boğaziçi’nin üstünde bulunan iki köprüden veya vapurlarla.a întreba de sănătate/Marmara . 119 . Bayan İonescu: .parte asılı . hâl hatır ettiler.Boğaziçi köprüsü şu karşıdaki asılı köprü . Çemberli Taş hep bu yarımadada bulunurlar. Yani. Substantivul care o precedă stă la cazul dativ.palat çeşitli .fericit Boğaziçi . sabah kahvaltısını Avrupa’da yapabilir. Bayan İonescu: .Sfânta Sofia uygarlık. având sensul de până la.pod zarif . Bayan İonescu: . birkaç dakika içinde bir kıtadan başka kıtaya geçilir. güzel. Arkadaşları Eren ailesi onları karşıladılar. İslâm Uygarlığı Müzesi.continent saray .geamie ilginç .deci POSTPOZİŢİA EDAT POSTPOZİŢİA KADAR KADAR EDATI Postpoziţia kadar exprimă limita în spaţiu şi timp. Aya Sofya.Evet.Marea Marmara asır (yüzyıl) .diferit Aya Sofya . Bay İonescu: . Sultan Ahmet camileri. medeniyet .Ne kadar zarif. A.secol Haliç ..İstanbul dünyanın en güzel.. Bir taraftan Marmara. en orijinal şehirlerinden biri.suplu yani .Bosfor kıta .interesant kısım . Örmeli Sütun . Abl. Bay Eren: . Arkeoloji Müzesi.civilizaţie cami .suspendat vasıta . Sözler ve deyimler: arzu etmek (N. bir taraftan Haliç. Bayan Eren: .Evet. İki aile selâmlaştılar. kuzey-batısında ise Boğaziçi kıyılarını yıkarlar. değil mi? Bayan Eren:.

” Conjuncţiile: de la. Bükreşten başka.” POSTPOZİŢİA BAŞKA BAŞKA EDATI Cuvântul başka este un adjectiv. Kütüphaneye kadar arkadaşımla yürüdük.30.” Bir çocuk dört yaşına kadar konuşmadı. ne-am dus şi la Braşov. “A plouat de dimineaţă până seara.“M-am dus până la mama. “Până la şcoală am tot vorbit. Evden parka kadar yaya yürüdük.” Okula kadar hep konuştuk.” Saat 12’ye kadar okuldayız.” Kayığa kadar yüzdük. până la se traduc cu substantivul primul în ablativ.” Saat 1. “Până în secolul trecut omul n-a putut să zboare. “În afară de Bucureşti. Limita în spaţiu. “Până la gară am mers cu autobuzul.” Geçen yüzyıla kadar insan uçamadı. Braşov’a da gittik. “De la Constanţa până la Bucureşti am venit cu trenul.” Sabahtan akşama kadar yağmur yağdı. Bu gün akşama kadar çalıştım. “Am înotat până la barcă.” 2.” Saat 5’ten 6’ya kadar arabayı tamir ettiler. care urmând un substantiv se foloseşte ca postpoziţie.30’a (bir buçuğa ) kadar seni bekledim. “Astăzi am muncit până seara. “De acasă până în parc am mers pe jos. “De la ora 5 până la 6 au reparat maşina. al doilea în dativ cărora li se adaugă postpoziţia kadar. Limita în timp.” 120 . “În casă nu era altcineva în afară de un bătrân. “Un copil n-a vorbit până la vârsta de patru ani.” Anneme kadar gittim.1. “Până la bibliotecă am mers cu prietenul meu. În această îmbinare substantivul stă în cazul ablativ şi se traduce prin: în afară de …. “Până la ora 12 suntem în şcoală.” Köstence’den Bükreş’e kadar trenle geldik.” Gara kadar otobüsle gittik.” Evde ihtiyardan başka kimse yoktu. “Te-am aşteptat până la 1. pe lângă ….

“Am pus jucării în faţă copilului. başka. “Până în faţa spitalului am mers împreună.” Apartmanın önünden tramvay geçiyor.” POSTPOZİŢİA BER İ BERİ EDATI Substantivul împreună cu această postpoziţie stă la cazul ablativ şi exprimă punctul de pornire al unei acţiuni. 121 . “L-am lăsat pe frăţiorul meu în faţa fabricii. Substantivul sau pronumele cu care se îmbină stau la cazul genitiv.Benden başka kimsesi yok.” Tatilden döneli beri hep çalışıyor. “În faţa casei este o grădină.” Küçük yaştan beri hayatını kendi kazanıyor. Formaţi câte două propoziţii cu postpoziţiile: kadar. în rol de postpoziţie. “De când s-a întors din concediu munceşte continuu. sensul de în faţă. locativ şi ablativ.” Kardeşimi fabrikanın önünde bıraktım.” Bir aydan beri arkadaşımdan haber alamadım. Răspundeţi la întrebările: a) Bay ve bayan İonescu İstanbul’a neyle gittiler? b) İonesci ailesini istasyonda kimler bekledi? c) İstanbul nerede bulunur? d) İstanbul nasıl bir şehirdir? e) Boğaziçi’nden neyle geçilir? zzzzzzz f) İstanbul’da hangi tarihî yerler var? 2. “De o lună n-am putut primi de la prietenul meu nici o veste. “De la o vârstă fragedă îşi câştigă existenţa.” Çocuğun önüne oyuncaklar koydum. “În afară de mine nu are pe nimeni.” Hastanenin önüne kadar beraber gittik. beri.” POSTPOZİŢİA ÖN ÖN EDATI Cuvântul ön în traducere: partea din faţă are. ön. iar ön primeşte sufixul posesiv şi sufixele cazurilor: dativ. “Prin faţa blocului trece tramvaiul. Dünden beri kar yağıyor.” Exerciţii: 1. “De ieri ninge continuu. Evin önünde bahçe var.

c) Te-am aşteptat până la ora patru. aaaaaaaa g) Köstence Arkeoloji ve Ulusal Tarih Müzesi… ön… Ovidius’un heykeli yükseliyor. e) În sală în afară de mine au fost trei studenţi. d) Gar… kadar taksiyle gitti. i) De doi ani fiul meu învaţă la scoală. bbbbbbbb i) Evvelsi gün… beri yağmur yağıyor. g) Automobilul s-a oprit în faţa spitalului. Scrieţi o compunere cu titlul “Străzile oraşului (satului ) meu. b) De la serviciu până acasă sunt doi kilometri. b) Troleybüs ev… ön… geçer. cccccccc l) Roman… okuyalı beri görüşleri (viziunea lui) değişti. Traduceţi următoarele propoziţii folosind postpoziţiile studiate: a) Până la serviciu am mers pe jos.” “Şehrimin (Köyümün) Sokakları. m) De dimineaţă vântul nu s-a oprit. f) Avrupa’… Berlin’… kadar gittim. j) De 20 de ani locuim pe malul Mârii Negre. h) Am trecut prin faţa muzeului. d) Am scris de dimineaţă până seara. m) Învaţă de două luni pentru examen.3. 5. j) İki ay… beri yağmur yağmadı. k) Köy… geleli beri hep düşünüyor. e) Sabah… öğlen … kadar müzeyi ziyaret ettim(am vizionat). 4. m) Bir ev… başka malı yok. Completaţi spaţiile libere în următoarele propoziţii: a) Okul… ön… ağaçlar var. 122 . k) În faţa teatrului este un parc plin de flori. h) Dedem… ve babam… ön… çok dikkatli konuşuruz. c) Bulgaristan… bir akrabam… başka kimse kalmadı. l) În faţa mamei toţi copiii suntem respectoşi (saygılı).

Alcătuiţi câte un buletin meteorologic. b) Sabahları pencereleri açar. ülkenin kalbidir. c) Yaza Romanya’nın batısına gider miyiz? dddddddd d) Sınırda hangi memurlar çalışırlar? e)Yazın şehrimize Avrupa’dan turistler gelir ve her kategoriden otellerde kalırlar. Conjugaţi un verb la cele patru forme ale aoristului. industrial şi turistic. f) Kışın Karpat dağlarına çok kar yağar ve oteller yerli ve yabancı turistlerle dolar. 2. Traduceţi următorul buletin meteorologic: Mâine dimineaţa va fi ceaţă. 5. Traduceţi în limba turcă: a) Facem plajă pe nisipul fin din Mamaia. In zonele montane va ploua. Seara va burniţa. Soarele va străluci în toata ţara. odaları havalandırırız. In nordul ţării va ploua. 3. 4. cultural. jjjjjjjj f) Ankara este un centru administrativ.RECAPİTULARE V TEKRAR V 1. Vântul va sufla slab din nord-est. h) Bükreş Romanya’nın güneyinde i) Köstence Sanat Galerisi şehrin merkezinde bulunur. j) Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi’nin önünde Lâtin şairi Ovidius’un heykeli bulunur. Traduceţi buletinul meteorologic dintr-un ziar cotidian. i) Galeria de Artă şi Muzeul de İstorie Naţională se află în centrul Bucureştiului. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Akşamları saat 19’da haberleri dinleriz. h) Prietenii noştri au venit cu autobuzul. ffffffff b) Astăzi este o zi însorită şi caldă. hhhhhhhh d) Ofiţerul grănicer a controlat paşapoartele. c) Nu avem bagaje supuse taxei vamale. . gggggggg eeeeeeee bulunur. iiiiiiii e) Am pus în poşetă ghidul de conversaţie român-turc. kkkkkkkk g) Primăvara vremea se schimbă extraordinar de mult. După amiază sudul ţării va fi parţial înnorat. pe urmă cerul va fi senin. g) Kışın dağda çığ yuvarlanabilir (se poate declanşa avalanşă). va fulgera şi va tuna.

6. Folosiţi adjectivele din următoarele propoziţii la gradele comparativ şi superlativ. e) În faţa primăriei este un parc. b) În vila cea mare în afară de un bătrân nu locuieşte nimeni. oooooooo e) Değerli atasözlerini not ettim. d) De ieri n-a sunat nimeni. b) În România se vorbeşte cel mai mult româneşte. llllllll b) Ünlü ressamın tabloları sergilendi. f) Prietenul meu m-a luat din faţa Universităţii. de cauză şi de relativitate. de loc. a) Faruk Nafiz Çamlıbel büyük şairdir. Alcătuiţi câte 3 propoziţii cu adverbele de timp. 9. de cantitate. Traduceţi următoarele propozıţii folosind postpoziţiile studiate: a) În afară de Turcia n-am vizitat altă ţară. c) De trei zile este festival naţional în Medgidia. 123 7. nnnnnnnn d) Nazım Hikmet verimli oyun yazarıdır. de mod. i) În faţa hotelului este un restaurant. h) În fata camerei mele este un copac. g) Trenul s-a oprit în faţa gării. . mmmmmmmm c) Dobruca’da engin ( întinse) tarlalar var. 8. Traduceţi următoarele propoziţii folosind verbul la aorist: a) Bulgaria se află în nord-vestul Turciei şi în sudul României. c) Ziua bună se cunoaşte de dimineată. d) Prietenul bun se cunoaşte în zilele negre.

“Este ora unu şi patruzeci şi cinci de minute” sau: Saat ikiye on beş dakika var.Yıkanacaksın.” Saat üçe on kala dizi film başlayacak.” sau: Saat bir buçuk. Okula gideceksin.” Yarım saat.” Saat biri kırk beş dakika geçiyor.” Este ora unu şi cinci (minute). “Este ora două fără cincisprezece minute.124 Lecţia 26 SAAT KAÇ? Saat tam bir. kol saatin de 6. Metin: .” Saat biri beş (dakika) geçiyor.”sau: Saat biri çeyrek geçiyor. “Este unu şi un sfert.Meydan saatine göre kalkacağım. oğlum.” sau: Saat ikiye çeyrek var.11.11.Meydan saati de 6. Anne: . “La ora unu şi zece va începe şedinţa. Metin: . “Jumătate de oră.Saat kaç? Anne: . “Este ora unu şi jumătate.Bu gün ayın kaçı? . Kalkma vakti. Metin: . geri kalıyor. Anne: . Kahvaltı için seni bekliyor. Anne: . “Este ora unu şi cincisprezece (minute). “Este ora unu fix.Duvar saati iyi çalışmıyor.İleri gitmiyor. Okuluna gitme vakti yaklaşıyor. Beş dakika daha uyuyacağım. Metin: . “La trei fără zece va începe serialul. ileri gidiyor. Okuluna kadar yolun var.Ablan her vakit dakik. Bak. “Este unu şi treizeci (de minute).Ablam kalktı mı? Anne: . Metin: -Çantam hazır. kahvaltı yapacaksın.” Saat biri on beş (dakika) geçiyor.” SABAHLEYİN Anne: .” Saat biri otuz (dakika) geçiyor.”Este ora două fără un sfert.Duvar saati tam altıyı on dakika geçiyor. Metin: . Akşam 9’a 10 kala hazırladım.Uyan.” Saat biri on geçe toplantı başlayacak.

Temmuz. A.. Abl. bahar) .Biri.ceas de perete ileri gidiyor . ağustos. Sayması bak ne kolay: Ocak. a se decolora budala . Metin: . mermere mi yazmışsın… 125 Metin: ..) a-şi aduce aminte şiir . haziran.prostie ZAMANLA İLGİLİ SÖZLER haftanın günleri ay adları yılçağları (mevsimler) “zilele săptămânii” “lunile” “anotimpurile” pazartesi ocak ilk bahar (ilk yaz. 2.la nouă fără zece Hangi ay girdi? . Metin: .a dormi geri kalıyor . Sözler ve deyimler: duvar saati .1.Gençlikte öğrenilen mermere yazılır.) .Hiç unutur muyum… Biliyor musun. çabuk yıkan. benim kardeşime! Budala değil.prostuţ budalalık .a se ofili.. Artık solar çiçek. Sonra mayıs. Abl. Eda: -Aferin. L. Misafirlerin önünde hep söyledin.Anne : .Onu hatırla.Hangi ay girdi? Anne: . ihtiyarlıkta öğrenilen buz üstüne yazılır.) .rămâne în urmă meydan saatine göre .ON İKİ AY Bir yılda on iki ay.) .. Haydi. Göster bakalım.merge înainte uyumak (N.. A. gül.poezie unutmak ( N.. kasım.(N. Bilmemek budalalık. mart.a uita solmak (N.după (conform) ceasul public 9’a on kala . anne? Ben bu şiiri yeni ay girdiğinde hep hatırlıyorum. eylül. aralık. L. Ekim. L.Senin küçükken aylar sırasıyla bir şiirin vardı. Derslere geç kalma. nisan. şubat. Söyleyeyim mi? Anne: .În ce lună am intrat? hatırlamak . L..

alaltăieri geçen hafta . “Pe cincisprezece ale lunii.İlk bahar (yaz. İn cât suntem?” . 3.contemporan Răspundeţi la următoarele întrebări: .mâine öbür gün .Göçebe kuşlar (păsările călătoare) hangi yıl çağında ülkemize dönerler? . an. timp.secol.Bu gün ayın kaçı? “Ce dată e astăzi?.antichitate.Ayın kaçında? “Pe ce dată? . perioadă eski çağlar .era noastră bir hafta (ay.săptămâna aceasta dün . viaţă) çağ .2.Hangi mevsimi en çok seviyorsunuz? . kasım) kış kasım aralık Zamanla ilgili deyimler: Bu gün günlerden ne? (Bu gün haftanın hangi günü?) “Ce zi e astăzi?” evvelsi gün . yıl.astăzi yarın .alaltăseara bu hafta .poimâine .săptămâna trecută evvelsi akşam .” asır.mileniu milâttan önce .săptămâna viitoare bu gün (bugün) .” .salı çarşamba perşembe cuma cumartesi pazar şubat mart nisan mayıs haziran temmuz ağustos eylül ekim 126 yaz son bahar (güz. epocă. veac binyıl .ieri gelen hafta .1.Ayın on beşinde.înainte de era noastră milâttan sonra . sezon. kış ) ayları hangileridirler? .evul mediu çağdaş .Bu günkü tarih…“Data de astăzı. orta çağ . ömür) zarfında .timp de o săptămână ( lună. yüzyıl . son bahar.

“La teatru s-a aşezat în spatele lui.Eski (antik) çağdan hangi şairleri biliyorsunuz? .” Onun arkasına geçti.Kışın hangi sporlar yapılır? . “A trecut în spatele lui. “Am mers în urma muncitorilor.” Onların arkasından yürüdük.” Evin arkasında büyük bir enstitü var.” Tiyatroda onun arkasına oturdu..” Senin arkana geçti. “În spatele casei este o instituţie mare. după.” İşçilerin arkasından yürüdüm.” Defterin arkasına not ettim.” Otomobilin arkasından geçtik.Mehmet Fatih ne vakit yaşamış? . “S-a ridicat pe spatele (umerii) lui.Büyük İskender (Alexandru cel Mare) hangi çağda yaşamış? . locativ sau ablativ şi se traduce: “în spatele. “Am mers în urma lor. iar arka primeşte sufixul 127 posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile: dativ. “Am notat pe spatele caietului. în urmă şi din spatele. substantivul sau pronumele care o precedă stau la cazul genitiv. “În spatele şcolii este un teren de joc. “Am trecut prin spatele automobilului. “A trecut în spatele tău. “Să nu treci în spatele televizorului.Çağdaş şairlerden hangilerini tanıyorsunuz? POSTPOZİŢİA ARKA ARKA EDATI Substantivul arka “spate” când se foloseşte ca postpoziţie.” Okulun arkasında oyun yeri var.” Exemple în propoziţii: Televizyonun arkasına geçme.” POSTPOZİŢİA ÜST ÜST EDATI .” Sizin arkanızda kim var? “Cine stă în spatele Dvs?” Onun arkasından yükseldi.

” 128 Evin üstünde anten var. Şi în acest caz substanivul stă la genitiv. De exemplu: Masanın üstüne bir sözlük koydum “Pe masă am pus un dicţionar.” Bu olay üzerinden yıllar geçti. acesta din urmă primeşte sufixul genitivului.” Asılı köprü üzerinden geçti. “Am luat dicţionarul de pe masă.” Dacă o îmbinare între substantive se foloseşte înaintea postpoziţiei üzer. “Pe casă este o antenă. “Pisica stă pe fotoliu.” Kedi koltuğun üstüne yerleşti. iar üst primeşte sufixul posesiv de persoana a III-a singular şi unul din sufixele cazurilor dativ. . Çocuk şiiri üzerine konuştu.” Kedi koltuğun üstünden indi. “Pisica s-a dat jos de pe fotoliu. “S-au scris multe poezii despre dragoste.” Notă: Uneori substantivul rămâne în nominativ.” Sinonimul lui üst este üzer care se foloseşte mai mult cu substantivele abstracte şi în această îmbinare nu primeşte sufixul genitivului. “A făcut cuib pe acoperiş. Sevgi üzerine birçok şiir yazıldı. Tatlı üstüne tuzlu yenmez. “A vorbit despre poezii pentru copii. “După dulce nu se mânâncă sărat.” Dolabın üstünde çiçek saksısı var “Pe dulap este un ghiuveci de flori.” Ev üstüne yuva yapmış.” Când postpoziţia üzer se foloseşte cu substantiv concret. locativ sau ablativ. “De la acest eveniment au trecut ani.Substantivul üst“partea superioară” folosind ca postpoziţie se traduce în limba română prin prepoziţia “pe”. la fel nu primeşte sufixul cazului genitiv.” Masanın üstünden sözlüğü aldım. “A trecut pe podul suspendat.

pppppppp qqqqqqqq rrrrrrrr ssssssss tttttttt uuuuuuuu vvvvvvvv wwwwwwww xxxxxxxx yyyyyyyy zzzzzzzz . Traduceţi în limba turcă: a) Pe dulap este o cutie. e) Copilul s-a dus în spatele casei.Masanın üzerinde vazo var. d) În spatele casei este un cinematograf. te rog.” POSTPOZİŢİA ALT ALT EDATI Substantivul alt “partea de jos. e) Vazo masa… üst… duruyor. c) Pe casă este o pisică. “Copilul a crescut în condiţii bune.” Exerciţii: 1. “Sub copac se joacă un copil. b) Otobüs heykel… arka… durdu. f) Turistul a trecut prin spatele autobuzului. h) Am trecut prin faţa spitalului.” Barış bayrağı altında yaşamak istiyoruz. iar substantivul care stă înaintea ei primeşte sufixul cazului genitiv. i) Kalem masa… alt… düştü. Şi această postpoziţie primeşte sufixul posesiv de persoana a III-a singular şi sufixele cazurilor dativ. de pe masă. 2. g) Dil üzer… çalıştı. d) Defteri masa… üst… koydum. locativ sau ablativ. g) În faţa spitalului este un parc. nu primesc sufixul cazului genitiv. c) Kitabı masa üst… aldım. Completaţi spaţiile libere: a) Yolu Universite’nin arka… geçiyor. partea inferioară ” în rol de postpoziţie se traduce în româneşte prin “sub”. f) Turizm meselesi üzer… konuştular. b) İa cartea. Çocuk iyi şartlar altında büyüdü.” Kalem masanın altına düştü. “Vrem să trăim sub steagul păcii. 129 Ağacın altında bir çocuk oynuyor. “Creionul a căzut sub masă” La fel ca în cazul postpoziţiei üzer substantivul abstract sau o îmbinare dintre substantive urmate de postpoziţia alt. h) Apartma… alt… mağaza kapalı. “Pe masă este o vază.

çocukları Eda ve Metin. k) Caietul l-am pus sub carte. iki yabancı dil ve azınlıklar bir de ana dillerini öğrenirler.Benim oğlum da orta okul yedide. Bay Eren misafirleri biribirine takdim etti: . hoş geldine gitmek (gelmek) .Romen dili.Memnun olduk.a prezenta memnun olduk .Biz de memnun olduk. Bayan İonescu: . lütfen? Bayan İonescu: . resim. lütfen.Ne iyi ettiniz de geldiniz.istorie. m) De la serviciu până acasă sunt doi kilometri. l) Până la serviciu am mers pe jos.dată . kimya. modern dillerden iki dil: İngilizce. Eren ailesi: . efendim. Bundan başka Romanya’da azınlıklar olan bölgelerde öğrenciler ana dillerini de öğrenirler. 130 Lecţia 27 ROMANYA’DA HANGİ DERSLER OKUNUYOR? Güven ailesi Eren ailesinin Romanya’dan misafirlerine “Hoş geldin’e” geldi.Hangi dersler okunuyor Romanya’da yedide. n) Te-am aşteptat până la ora patru.On dört yaşındayım. p) Fiul meu de doi ani învaţă la şcoală. Bayan Eren: . Sözler ve deyimler. Metin? Metin: .chineză Romanyalı . Salona buyurun. fizik. eğitsel çalışmalar. tabiat bilgisi. İonescu ailesi: . Metin: . Bayan Eren: . o) Am citit de dimineaţă până sera. aile dostlarımız bayan ve bay Güven. Bayan İonescu: . Romanya’da öğrenciler resmî dil olan Romence’yi. Bay Güven: . anayasa. Rusça.Evet. beden eğitimi.aaaaaaaaa bbbbbbbbb ccccccccc ddddddddd eeeeeeeee fffffffff i) Sub copac doarme un copil. Fransızca. Almanca.Romanyalı misafirlerimiz bayan ve bay İonescu.Demek. Bayan Eren onları kapıda karşıladı. coğrafya. Bayan İonescu: .) .2. Scrieţi o compunere cu tema: “Ziua mea” precizând orele de desfăşurare a activităţilor. tarih. İspanyolca veya Çince. efendim. efendim.Orta okul yedide misin? Metin: .ne-a părut bine Çince .1.A. în afară de mine mai erau trei elevi. r) În clasă.Kaç yaşındasın.Çaya buyurun. lütfen. söyler misiniz. 3. j) Pisica a ieşit de sub maşină. müzik.vizită de bun venit takdim etmek (N.din România tarih . matematik.

ce bine aţi făcut orta okul . alături.spaniolă 131 anayasa .limba oficială yabancı dil . iar yan primeşte sufixul posesiv de persoana a III-a şi sufixele cazurilor locativ. la.germană Rusça . spre.regiune ana dili .rusă Fransızca .muzică beden eğitimi .franceză İspanyolca .lucru manual azınlık .chimie tabiat bilgisi . De exemplu: Masanın yanında dolap var. “Vin de lângă domnul director.limba maternă resmî dil . “Lângă mâncare a pus şi murături. locativului sau ablativului benim yanıma “lângă mine” senin yanına “lângă tine” onun yanına “lângă el “ bizim yanımıza “lângă noi” sizin yanınıza “lângă voi” onların yanına “lângă ei” benim yanımda senin yanında onun yanında bizim yanımızda “lângă mine.” Müdür beyin yanından geliyorum.fizică kimya.prieten de familie ne iyi ettiniz .cunoştinţe despre natură POSTPOZİŢİE (Continuare 2) EDAT (Devam 2) POSTPOZİŢİA YAN YAN EDATI Substantivul yan “direcţie.geografie resim . dativ şi ablativ.desen müzik .educaţie fizică eğitsel çalışmalar . latură” cu rol de postpoziţie se poate traduce prin “lângă.” Çocuğun yanında kim kalacak? “Cine va rămâne lângă copil?” Postpoziţia yan precedată de pronumele personale primeşte sufixul dativului.ciclul gimnazial ilk okul ciclul primar lise .aile dostu . la tine” “lângă el.” Substantivele şi pronumele care precedă această postpoziţie stau tot în cazul genitiv. “Lângă masă este un dulap.limba străină fizik .liceu İngilizce .” Yemeğin yanına turşu da koydu.minoritate bölge . la el” “lângă noi. la mine” “lângă tine.constituţie coğrafya .engleză Almanca . la noi” .

” POSTPOZİŢİA KARŞI KARŞI EDATI Substantivul karşı “partea opusă” ca postpoziţie se poate traduce “vizavi. la ei” “de lângă mine. “A trecut prin faţa şcolii. de la mine” “de lângă tine.“Lângă voi va veni un muncitor nou.” İhtiyarın karşısına oturdum.” Onun yanına gittik. de la el” “de lângă noi. “Fratele meu a plecat de la noi. locativ sau ablativ. de la tine” “de lângă el. “Doctorul s-a aflat în faţa pericolului de a se îmbolnăvi. de la ei” 132 Exemple în propoziţii: Bizim yanımızda mağaza var.” Onların yanından geçtik. “Lângă noi este un magazin. “Vizavi de hotel se află un restaurant. “Am trecut pe lângă ei. de la voi” “ de lângă ei. la voi” “lângă ei.” în cazul genitiv. “Fratele meu stă la noi. împotriva: Romatizmaya karşı ilâç aranıyor. când sunt abstracte. Bu vaziyet karşısında ne diyeceğimi bilemedim. în faţă” şi stă în cazurile dativ. de la noi” “de lângă voi.” Onlar istismara karşı savaştılar a) b) c) . “În faţa acestei situaţii n-am stiut ce să spun. “M-am aşezat în faţa bătrânului.” Doktor hastalanma tehlikesi karşısında bulundu. Substantivele sau pronumele care preced această postpoziţie pot sta: în cazul nominativ.” Sizin yanınıza yeni bir işçi gelecek.” Kardeşim bizim yanımızdan gitti.sizin yanınızda onların yanında benim yanımdan senin yanından onun yanından bizim yanımızdan sizin yanınızdan onların yanından “lângă voi.” Kardeşim bizim yanımızda kalıyor. când are sensul de contra. “Se caută un medicament împotriva reumatismului.” Okulun karşısından geçti.” în cazul dativ. când sunt concrete: Otelin karşısında lokanta var. “Ne-am dus la el.

” .“Ei au luptat împotriva exploatării.

înspre.” Hepimiz sevinç içinde babamı karşıladık.” Substantivele abstracte îmbinate cu postpoziţia iç rămân în nominativ. în direcţia. De exemplu: Misafir odanın içine baktı.” Ca postpoziţie se traduce prin cuvintele: “spre. iar dış pri- . către.. în decurs de … “ Substantivul sau pronumele cu care se îmbină această postpoziţie stau la cazul genitiv.POSTPOZİŢİA DOĞRU DOĞRU EDATI Cuvântul doğru se poate traduce prin “drept.” 133 Turistler müzeye doğru yollandılar. De exemplu: Şoför heyecan içinde kazayı anlattı. De exemplu: Öğrenciler üniversiteye doğru gidiyorlar. “Câinele a ieşit din parc. iar substantivele şi pronumele care o precedă stau la cazul dativ. “Toţi s-au uitat spre el.” Doktor iki saat içinde ameliyatı bitirdi.” Nu primeşte nici un fel de sufix.” POSTPOZİŢİA İÇ İÇ EDATI Substantivul iç înseamnă: interior. “Doctorul în două ore a terminat operaţia. adevărat.” Substantivul care o precedă stă în cazul genitiv. “Musafirul s-a uitat în cameră. Ca postpoziţie se poate traduce prin cuvintele: “înauntrul …. printre.” Tebeşir dolabın içinde bulunuyor.“Studenţii se duc spre universitate.“Şoferul cu emoţie a povestit accidentul. corect.” Herkes ona doğru baktı. dativ sau ablativ. în exterior.” POSTPOZİŢİA DIŞ DIŞ EDATI Substantivul dış ca postpoziţie are înţelesul de : “în afară. “În jumătate de oră am ajuns în sat. iar iç primeşte sufixul posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile: locativ. direct. din afară.” Yarım saat içinde köye vardık. între. din exterior. “Turiştii au pornit spre muzeu. în.” Köpek parkın içinden çıktı. “Toţi l-am întâmpinat pe tata cu bucurie. “Creta este în dulap.

” Mall şehrin dışında bulunuyor. “Printre munţi se află (curg) fluvii. “Între cele două fluvii s-a construit un canal. răstimp. locativ sau ablativ. “Între cele două oraşe se află un motel. Substantivele care o precedă suferă următoarele schimbări: Substantivul primeşte sufixul pluralului dacă este vorba de lucruri de acelaşi fel: Yazarlar arasına girdi. a) b) .” Yol bağ ile bahçe arasından geçiyor. “În afara oraşului se află un mall.” 1.” Köyün dışında bir park var.” Otobüsün dışına reklam afişi koydular. De exemplu: Öğretmen öğrencileri şehrin dışına çıkardı. Se poate traduce prin cuvintele: între.:“Învăţătorul a scos elevii în afara oraşului.” Substantivele rămân în cazul nominativ când denumesc: diferite lucruri. “În afara satului se află un parc. dintre. locativ sau ablativ. “Drumul scurt trece în afara Bursei. “Au pus afiş de reclama la autobuz.” İki şehir arasında motel var. spaţiu. Mamaya deniz ile (denizle) göl arasında bulunur. 2.” Tuna nehri ile (nehriyle) Karadeniz arasına kanal kuruldu.” Foarte des substantivele de diferite feluri sunt legate între ele prin conjuncţia ile care se poate scrie şi împreunat cu cuvântul pe care îl urmează.” 134 POSTPOZİŢİA ARA ARA EDATI Substantivul ara se poate traduce prin cuvintele: interval.meşte sufixul posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile: dativ.” Kısa yol Bursa’nın dışından geçer. “Drumul scurt trece în afara Bursei. “Se uită totul între mamă şi fiică. “A intrat printre scriitori.” Dağlar arasında nehirler var.” Ana-kız arasında her şey unutulur. “Cei mai buni dintre sportivi au devenit campioni. distanţă. “Nu se amesteca între soţ şi soţie.” când se folosesc după un numeral. “Mamaia se află între mare şi lac.” Kısa yol Bursa’nın dışından geçer. Karı-koca arasına girilmez.” Sporcular arasından en iyileri şampiyon oldular. İki nehir arasına kanal kuruldu. “Drumul se află între vie şi grădină. printre. Postpoziţia ara primeşte sufixul posesiv şi sufixul unuia dintre cazurile dativ. “S-a construit un canal între fluviul Dunărea şi Marea Neagră.

“Dintre cei 30 de elevi profesorul l-a ales pe Metin. iar ara se acordă în persoană cu ultimul pronume.Öğretmen 30 öğrenci arasından Metin’i seçti. onlar ile bizim aramızda “între ei şi noi” bizim ile onlar arasında “între noi şi ei” onlar ile sizin aranızda “între ei şi voi” Pronumele personale la plural şi postpoziţia ara împreună primesc sufixele posesive. c) Hasta… yan… doktor var. ara. 3. locativ sau ablativ. karşı. bizim aramızda “între noi’ sizin aranızda “între voi” onlar (ın) arasında (aralarında) “între ei” Exerciţii: 1.” Pronumele personale urmate de postpoziţia ara stau în cazul genitiv şi se leagă între ele cu conjuncţia ile . dış. Completaţi spaţiile libere în următoarele propoziţii: a) İstasyon… yan… eczane var. b) Çantasına kitaplar… yan… gözlük de koydu. ggggggggg iiiiiiiii jjjjjjjjj e) kkkkkkkkk . Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Güven ailesi Eren ailesine niçin geldi? b) Bay Eren ne yaptı? hhhhhhhhh c) İonescu ve Güven ailesi ne dediler? d) Bayan İonescu Metin’e ne sordu? e) Romanya’da yedinci sınıfta hangi dersler okunur? Romanya’da azınlıklar resmî dil ve modern dillerden başka hangi dili okuyorlar? 2. d) Annem biz… yan… oturuyor. benim ile senin aranda “între mine şi tine” (benimle senin aranda) senin ile onun arasında “între tine şi el” (seninle onun arasında) 135 bizim ile sizin aranızda “între noi şi voi” (bizimle sizin aranızda) sizin ile bizim aramızda “între voi şi noi” (sizinle bizim aramızda) Excepţie face pronumele personal onlar care nu primeşte sufixul genitivului. primind şi sufixul unuia dintre cazurile dativ. Formaţi propoziţii cu postpoziţiile: yan. doğru. iç.

r)Yarım saat iç… mektup yazdım. w) Pencere ile kapı ara… durma! x) İki kıta ara… deniz var. q) Kardeşim sevinç iç… geldi. k) İki köy ara… yol yapıldı. u) İşçiler ara… biri konuştu. m) Hastane… doğru hareket etti. v) Arabalar ara… geçti. n) Yaz… doğru entari alacağım. l) Tren Köstence’… doğru yollandı.lllllllll mmmmmmmmm nnnnnnnnn ooooooooo ppppppppp e) Biz… yan… bir arkadaş geldi. Vizavi de spital este o farmacie. Între două vapoare este o barcă. În jumătate de oră am ajuns acasă. y) Biz ile siz… ara… dostluk var. f) Siz… yan… kibrit yok mu? g) Masada annem… karşı… oturuyorum. Traduceţi în limba turcă următoarele propoziţii: Lângă noi a venit un copil. i) Arkadaşım… karşı konuşamam. t) Bir saat sonra Bükreş’… dış… çıktık. s) Köy… dışı… oyun alanı var. A mers spre spital. 3. Spre iarnă mă duc în satul meu. j) Müdür üç işçi ara… Doru’yu seçti. Printre munţi curge un fluviu. Lângă copil stă fratele lui. h) Sinema karşısı… bekledim. Între Bucureşti şi Constanţa sunt 250 de km. p) Kedi araba… iç… çıktı. Lecţia 28 HAZIRELBİSE MAĞAZASINDA . Te voi aştepta vizavi de teatru. Elevii au ieşit afară din şcoală. Autobuzul a pornit spre Bucureşti. z) Siz… ara… iyi öğrenciler var. qqqqqqqqq 136 rrrrrrrrr sssssssss ttttttttt uuuuuuuuu vvvvvvvvv wwwwwwwww xxxxxxxxx yyyyyyyyy zzzzzzzzz a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) o) 0) Ekmek dolab… içinde duruyor. Bluza mea e în dulap. Nu pot să vorbesc împotriva fratelui meu. Stau la mama.

lâcivert.confecţie Kapalıçarşı . İşte el sanatları mağazaları. Satıcı: .bijutier Bay İonescu: . Oturdum.Başka bir isteğiniz var mı? Bayan İonescu: .Buyurun. yaz için. hepsi bu.Oğlum için lâcivert. yanmış ve sonra birkaç kere onarılmış. güvez renkte bluzlar. çocuklara bluz almağa geldik.) .a fost construit (a construi) yanmış (yanmak .formă taraf .Sen bunları nereden biliyorsun? Bay İonescu: . Bayan Ionescu: .somn kuyumcu .1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in emriyle kurulmuş.dreptunghi şekil . Bayan İonescu: .Teşekkür ederim. kırmızı. siyah üzerine pembe ve mor. Ne kadar yapıyor? Sözler ve deyimler: hazırelbise . sănătos Fatih Sultan Mehmet . kalın mı bluz istiyorsunuz? Bayan İonescu: .gros sağlam .Renginde henüz kararlı değiliz.Kapalıçarşı dörtgen şekilde ve 18 kapısı var.parte kalın . okudum. rezistent.Dün gece uykum yoktu.. Alaca soyları da var: yeşille bej. kızım için de beyaz bluz seçiyorum. Satıcı: . pamuktan. 2.İşte kuyumcular mağazaları.) .Hangi rengi tercih ediyorsunuz? Bayan İonescu: . Bayan İonescu: . ordin kurulmuş (kurmak -A. Satıcı: . Satıcı: . Satıcı: -İnce mi.On dört yaşında bir oğlan ve on iki yaşında bir kız için bluz istiyoruz. Bunun için Kapalıçarşı’ya gittiler.poruncă.İşte beyaz.Unutma. efendim.Duvarları ne kadar kalın ve sağlam! Bay İonescu: .Sultanul Mehmet Cuceritorul emir .de câteva ori onarılmış (onarmak N.a fost ars (a arde) birkaç kere. A. Bayan İonescu: .N. işte hazırelbise mağazaları.Bazarul Acoperit dörtgen .Bayan ve bay İonescu İstanbul’dan çocuklarına hediye almak istediler. 137 .İnce. kahverengi ile sarı. Bay İonescu: .a fost restaurat (a restaura) uyku . Bayan İonescu: .1.) .

2.magazine de artizanat ince .) . A.unutmak (N.a alege Başka bir isteğiniz var mı? .). Olumlu şekil. se spune că.mov seçmek (N.roz mor . la care vorbitorul nu a fost martor sau acţiunea a avut loc fără participarea lui conştientă.negru pembe ..Mai doriţi ceva? Ne kadar yapıyor? .maro sarı . Trebuie făcută deosebire între timpul trecut nedeterminat şi timpul trecut determinat la care vorbitorul a fost martor în desfăşurarea acţiunii.grena 138 alaca .subţire kalın . Forma afirmativă.galben siyah. -miş.1 bumbac.A. vată tercih etmek (N. almak “a lua” ben almışım (cică.Cât face? TİMPUL TRECUT NEDETERMİNAT BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMAN Exprimă o acţiune desfăşurată înaintea momentului vorbirii. kara . -muş.roşu lâcivert .pestrit alaca soyları .bleumarin güvez . A.verde kahverengi . 1. -müş. Se redă cu sufixele: -mış.a uita el sanatları mağazaları .cele pestriţe yeşil . care se adaugă la rădăcina verbului împreună cu sufixele personale.gros pamuk .a prefera renginde kararlı değiliz .nu suntem hotărâţi asupra culorii kırmızı . İnterlocutorul povesteşte acţiunea aflată de la altcineva.) . se pare că) “eu am luat” sen almışsın (cică) “tu ai luat” o almış (cică) “el a luat” biz almışız (cică) “noi am luat” siz almışsınız (cică) “voi aţi luat” onlar almış(lar) (cică) “ei au luat” .

Se redă prin intercalarea sufixelor de negaţie -ma sau -me între rădăcina verbului şi sufixul timpului. almak ben almamışım (cică. se spune că. Forma negativă. Olumsuz şekil. se pare că)“eu nu am luat” sen almamışsın (cică) “tu nu ai luat” o almamış (cică) “el nu a luat” biz almamışız (cică) “noi nu am luat” siz almamışsınız (cică) “voi nu aţi luat” onlar almamış(lar) (cică) “ei nu au luat” vermek ben vermemişim sen vermemişsin o vermemiş biz vermemişiz (cică) “eu nu am dat” (cică) “tu nu ai dat” (cică) “el nu a dat” (ciică) “noi nu am dat” .vermek ben vermişim sen vermişsin o vermiş biz vermişiz siz vermişsiniz onlar vermiş(ler) “a da” (cică) “eu am dat” (cică) “tu ai dat’ (cică) “el a dat” (cică) “noi am dat” (cică) “voi aţi dat” (cică) “ei au dat” 139 sormak “a întreba” ben sormuşum sen sormuşsun o sormuş biz sormuşuz siz sormuşsunuz onlar sormuş(lar) (cică) “eu am întrebat” (cică) “tu ai întrebat” (cică) “el a întrebat” (cică) “noi am întrebat” (cică) “voi aţi întrebat” (cică) “ei au întrebat” yürümek “a merge” ben yürümüşüm (cică) “eu am mers” sen yürümüşsün o (cică) “tu ai mers” yürümüş (cică) “el a mers” biz yürümüşüz (cică) “noi am mers” siz yürümüşsünüz (cică) “voi aţi mers” onlar yürümüş(ler) (cică) “ei au mers” 2.

mi. La forma afirmativă. persoana a III-a. se adaugă una din particulele interogative mı. 140 almak ben almış mıyım? sen almış mısın? o almış mı? biz almış mıyız? siz almış mısınız? onlar almış(lar) mı? vermek ben vermiş miyim? sen vermiş misin? o vermiş mi? biz vermiş miyiz? siz vermiş misiniz? onlar vermiş(ler) mi? sormak ben sormuş muyum? sen sormuş musun? o sormuş mu? biz sormuş muyuz? siz sormuş musunuz? onlar sormuşlar mı? (sormuş mu?) yüzmek ben yüzmüş müyüm? sen yüzmüş müsün? o yüzmüş mü? biz yüzmüş müyüz? siz yüzmüş müsünüz? onlar yüzmüşler mi? (cică) “eu am luat?” (cică) “tu ai luat?” (cică) “el a luat? (cică) “noi am luat?” (cică) “voi aţi luat?” (cică) “ei au luat?” (cică) “eu am dat?” (cică) “tu ai dat?” (cică) “el a dat?” (cică) “noi am dat?” (cică) “voi aţi dat?” (cică) “ei au dat?” (cică) “eu am întrebat?” (cică) “tu ai întrebat?” (cică) “el a întrebat?” (cică) “noi am întrebat?” (cică) “voi aţi întrebat?” (cică) “ei au întrebat?” (cică) “eu am înotat?” (cică) “tu ai înotat?” (cică) “el a înotat?’ (cică) “noi am înotat?” (cică) “voi aţi înotat? (cică) “ei au înotat?” . Forma interogativă.siz vermemişsiniz onlar vermemiş(ler) ben sormamışım (cică) “voi nu aţi dat” (cică) “ei nu au dat” (cică) “eu nu am întrebat” ben yürümemişim (cică) “eu nu am mers” 3. singular. mü împreună cu sufixele personale. Soru şekli. mu.

” “Ondan sonra beş-altı adam daha denemişler. A spus că) casa aceasta noi n-am luat-o?” Onlar harp görmemişler mi? “Ei n-au cunoscut războiul?’ Exerciţii: 1.” Büyük annem Bükreş’i görmemiş. “ (En Doğru Haznedar . se adaugă particulele interogative mı sau mi împreuna cu sufixele personale.” O Ada Kale’ye gitmiş. Manualul Limba şi literatura turcă. 1972 V. “Cică. Türk Dili ve Edebiyatı. clasa a V-a) Şoför kazayı görmüş mü? “Şoferul a văzut accidentul?” Biz bu evi almamış mıyız? (Se spune că. Forma negativ-interogativă.” Padişahın oğlu ile arkadaşı suyun üstünde bir sandık görmüşler. eu am mers la doi ani. “Bunica mea n-a văzut Bucureştiul. Olumsuz-soru şekli. “Cică prinţul şi prietenul lui au văzut o ladă plutind pe apă. almak ben almamış mıyım? (cică) “eu nu am luat?” sen almamış mısın? o (cică) “tu nu ai luat?’ almamış mı? (cică) “el nu a luat?” biz almamış mıyız? (cică) “noi nu am luat?” siz almamış mısınız? (cică) “voi nu aţi luat?” onlar almamış(lar) mı? (cică) “ei nu au luat?” 141 onlar almamış(lar)mı? vermek ben vermemiş miyim? sen vermemiş misin? o vermemiş mi? biz vermemiş miyiz? siz vermemiş misiniz? onlar vermemmiş(ler)mi? ben sormamış mıyım? ben yürümemiş miyim? (cică) “ei nu au luat?” (cică) “eu nu am dat?” (cică) “tu nu ai dat?” (cică) “el nu a dat?” (cică) “noi nu am dat?” (cică) “voi nu aţi dat?’ (cică) “ei nu au dat?’ (cică) “eu nu am întrebat?” (cică) “eu nu am mers?” Exemple în propoziţii: Ben küçükken iki yaşında yürümüşüm. dar n-au reuşit” (Cel mai cinstit vistiernic.lâkin bunlar da oynayamamışlar. 1972. Bucureşti. La forma negativă. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Bayan ve bay İonescu İstanbul’dan ne almak istediler? . persona a III-a singular.(yüzmüş mü?) 4. sınıf) “Cică după el au mai încercat cinci-şase persoane. Bükreş. ”Au spus că el a fost în Ada Kale.

sevgili âletlerim! . Completaţi spaţiile libere din următorul text cu unul din sufixele timpului trecut nedeterminat: “Sıcak bir memlekette bir şapkacı var… O pekçok şapka yap… ve satmak için şehire. 3. sen nereye varacaksın? Ne yapacaksın? Metin: .Peki.” demiyor mu atasözü? Anne: . Yapılmıyacak iş yoktur. Traduceţi în limba turcă: a) Se spune că Dimitrie Cantemir a învăţat în İstanbul. Metin: . Anne: . Elim işler.Ezberledin mi? Metin: . 142 Bu ormanda çok maymun var… Onlar adamın başına şapka koyduğunu gör… Adam uyuyunca . maymunlar ağaçlardan yavaşça in….30. b) Am auzit că. d) Această clădire a fost construită în secolul XVIII-lea. MARANGOZ Marangozum ben beş gündür. Âletlerim birer birer Geçerler her gün elimden.b) Kapalıçarşı ne vakit kurulmuş? c) Bayan ve bay İonescu hangi mağazaları gördüler? d) Hazırelbise mağazasında ne renkte bluzlar vardı? e) Siz hangi renkleri tercih ediyosunuz? 2. İnsan için zanaat çoktur.“Erken kalkan uzağa varır. în casa aceasta au locuit bunicii mei. şapka kutusunun yanına gel… Her bir maymun bir şapka alarak başına geçir… ve tekrar sessizce ağaçlara tırman…” 4.Niçin erken kalktın. Conjugaţi un verb în cele patru fome ale timpului trecut nedeterminat. Lecţia 29 MARANGOZ Anne: . Onları pek severim ben. lütfen. Çalışan her işi görür. Oh. c) Mama mea mi-a spus că am mers la vârsta de un an.Tevfik Fikret’in Marangoz şiirini ezberlemem gerek. panayıra git… ……………………………………………………………………………………. Metin? Saat henüz 6. işim ürer.Dinle.

bıçkı .Loc. oğluma! Öğretmenin bu gün sana 10 yazar. bir testerem var. ablan. kalem.Nerde-e-e.Ablan sadece10 aldı.compas gönye . Kıskaçlarım.Aferin. köserem var. kerpedenim. pergellerim. Anne: . bütün elzem Avadanlıklardır. oğlum.a ascuţi tezgâh . Anne: .tejghea sıra . Haydi. a spori âlet .rindea kösere . anneciğim… Öğretmen öyle kolay 10 yazar mı insana? Şiiri ezber söyle! Tahlil yap! Tevfik Fikret’in en önemli eserleri hangileridirler? Edebiyata katkısı ne? diye bir sürü sorular yağdırır.Ah.centimetru pergel .ferestrău mic rende .) .ferestrău mare testere . İş başına biraz şimdi. Hepsi mükemmeldir benim. Gönyelerim. Metin: . keski. 2. Çekiç.câte unu bilemek ( N. törpü.treaba care nu se poate face üremek (N.Abl.instrument.). rând. iş yapmak .a se înmulţi. Tezgâhımın bir yanında Hepsi durur sıra sıra: Bir bıçkım.tâmplar çalışan .. burgu..piatră pentru ascuţit ölçü . ablan! Ablam bütün gün okuyor. 143 Torna. Sen de ondan geri kalma. A. Birkaç rendem.meserie yapılmıyacak iş . Metin: . Sözler ve deyimler: marangoz . sculă birer birer . Ölçülerim.a face treaba zanaat .Ben sizi her gün bilerim. bancă (şcolară). şir.echer . cetvellerim. İnstr.cel care munceşte iş görmek.1.

cuvântul dat alınmış mal .cleşte çekiç .strung burgu .ceaiul fiert gelmiş misafir . Participiul trecut în -mış. -in. Participiile în limba turcă sunt următoarele: 1. 16) “Un vânt înfuriat lovea obloanele trase unei ferestruice.-nül.2. -nul. un. -n. -nil. deoarece cele două categorii se deosebesc între ele numai după poziţia lor în propoziţie. Participiul în limba turcă coincide cu sufixul timpurilor trecut nedeterminat. -ül.martorul care a văzut (a asistat) Uneori acest participiu urmează o rădăcină care a primit unul din sufixele diatezei pasive: -l.” (Ömer Seyfettin.1. yazılmış mektup .FİİL După ce am studiat timpurile principale.secure torna .absolut necesar avadanlık . kaynamış olan çay yazılmış olan mektup gelmiş olan misafir verilmiş olan söz okumuş olan adam soyulmuş olan ev görmüş olan şahit sürülmüş olan toprak “Okumuş adam dilinden belli olur” (Atasözü) “Omul învăţat se cunoaşte după vorbe” (Proverb) “Kudurmuş bir rüzgâr küçük pencerenin örtülmüş kapaklarına çarpıyordu. -ün. -ul.listă kıskaç . Doar participiul timpului prezent primeşte altfel de sufixe. -ın.marfa cumpărată soyulmuş ev .perdeaua lucrată Participiul studiat poate să fie însoţit de participiul olan. aorist şi viitor. -miş. ustensile 144 PARTİCİPİUL SIFAT. -muş.burghiu elzem .trusă.riglă.menghină kerpeden .rufe spălate verilmiş söz . -ıl.casa jefuită kazanılmış hak .musafirul venit okumuş adam . -il. müş kaynamış çay .scrisoarea scrisă yıkanmış çamaşır .pământul arat işlenilmiş perde .pilă keski . Bomba. lecţia cu participiul o să ne pară foarte uşoară.ciocan törpü .drept câştigat sürülmüş toprak .cetvel .” . -nıl.omul învăţat görmüş şahit .

145 “Nuranı ebediyen kaybedecekmiş gibi korkuyordu. ce bucate gustoase de ţară au fost!” Se poate folosi şi în forma negativă: kaynamamış çay . -miş. -duk. 43) “A fost copleşit de frică că o va pierde pentru totdeauna pe Nuran. Eşkiya İninde) “Oh.” .un om cunoscut bildik adam .” “Beş.problema gândită yırtık perde . -muş.pământul nearat okumamış adam -omul neînvăţat görülmemiş olay . a adus apa cerută. on gün çarşı-sokak gezdikten sonra.” (Emin A. alışabileceğimiz yer bulamamaktan bezer. tük tanıdık insan .un om necunoscut bilmedik adam . Tanpınar. consideră că am gustat.grâul pe care l-aţi măcinat “Kadın vakit geçirmeden içeriye girerek. -dik. 192) “Mulţumesc dragă.” (M.perdeaua ruptă gittik yer . tanıdık çehre. gülüm..o persoană neştiută Unele din aceste participii primesc sufixele posesive: tanıdığım insan .” “.o persoană ştiută konuşulduk olay . Participiul trecut în -dık.Eksik olma.“Oh.problema la care ne-am gândit gittiğim yer . yalnızlığın çehresine sinersiniz. -tık. -tik. -dük.”(A. tuk. odanıza girer. ne tatlı pişmiş köy yemekleriydi!” (H.evenimentul discutat düşünüldük mesele .” 2.ceaiul nefiert sürülmemiş toprak .locul vizitat övüttük buğday . -müş este însoţit de postpoziţiile gibi sau kadar.eveniment ne mai văzut Notă: Uneori participiul trecut în -mış.Gürpınar. biraz sonra istediği suyu getirdi.R. Huzur. 118) “Femeia de îndată ce a intrat în casă. Ali ve Ayşe.omul pe care-l cunosc” bildiğimiz adam . Esendal. Ev Ona Yakıştı.evenimentul pe care l-aţi discutat Aici a dispărut sufixul diatezei pasive: düşündüğümüz mesele .omul pe care-l ştim” konuştuğunuz olay .grâul măcinat La forma negativă se adaugă sufixele de negaţie: -ma sau -me tanımadık insan . H. almış kadar oldum.locul unde am fost övüttüğünüz buğday .

-(y)en. -ür. De remarcat faptul că nu primeşte sufixul -yor. -ar. Zincir) “După ce v-aţi plimbat cinci-zece zile pe străzi. În forma pozitivă primeşte sufixele: -r. alınan haber .” “Sular senin için akıyordu ve sevdiğin maşuka sende idi.” “Dayanılmaz bir sıcak çöküyor üstüme.” Alır gözle bakmadım. 136) “Mă cuprinde o căldură insuportabilă. -mez.copilul plângăcios işleyen demir .“Stăpânul casei ne-a primit cu un zâmbet.” (T. un loc cu care să vă obişnuiţi. “Vecinul meu este un om de cuvânt. Participiul aoristului.fierul muncit La forma negativă se intercalează sufixele de negaţie -ma sau -me între rădăcină şi sufixul participiului.microbul nevăzut satılmaz eşya .boala necunoscută .” “Dönülmez bir yolculuğun içindesin artık.” Sarsılmaz bir inançla konuştu. ağlamayan çocuk .” (E. “Nu m-am uitat cu gândul de a cumpăra. În schimb. Participiul prezent.copilul care nu plânge bilinmeyen hastalık .lucru nevandabil Okur-yazar insanları herkes sayar.vestea primită gelen misafir . -ır.” Onu görür gözüm yok. Yankı dergisi.apă curgătoare güler yüz .(Y. “A vorbit cu o încredere nezdruncinată.” 4. Apaydın. prin magazine. Yunus Emre) “Apele curgeau de dragul tău şi iubita ta a fost în fiinţa ta. -ur.” Meseleyi iyi bilir kimse yok.om de încredere görünmez mikrop . “Toată lumea respectă pe cei cu şcoală.” K.H. -er. Primeşte sufixele -(y)an.musafirul venit ağlayan çocuk . Karaosmanoğlu.” Komşum sözünde durur bir adamdır. iar în forma negativă -maz.” 3. (R. -ir. 146 akar su . “ Nimeni nu cunoaşte bine problema. Öz. exprimă o însuşire şi în prezent şi în trecut. “Nici nu vreau să-l văd. după ce nu găsiţi nicio faţă cunoscută. Ateş Düşünce. 49) “Deja eşti pornit într-o călătorie fără întoarcere.” Ev sahibi bizi güler yüzle karşıladı. vă închideţi în cameră şi vă adânciţi în singurătate.zâmbitor” bilir kişi . Karay.expert” güvenilir insan .

” Müzik dinleyecek davetliler salona girdiler. pasive sau factitive. Rădăcina poate să fie folosită cu sufixele diatezei active. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Metin niçin erken kalktı? .K.vorba de spus gezilecek yer . “İnvitaţii dornici să asculte muzică au intrat în salon.R.” (Proverb) Uyuyan çocuk bebek gibi güzeldi. se vor duce la bibliotecă. okumayacak öğrenci .cladirea care va fi construită okuyacak artist .” (Atasözü) “Omul muncitor se cuno- aşte după mâini. 48) “Am plâns ca un copil care a mâncat bătaie.vorba necuviincioasă satılmayacak mal .” (T.” (Atasözü) “Fierul muncit nu se rugineşte. “Studenţii care nu vor pleca în excursie. “Copilul care dormea era frumos ca o păpuşă. Se formează cu sufixele timpului viitor: -(y)acak sau -(y)ecek.” 147 “Dayak yiyen bir çocuk gibi ağlamağa başladım.” Exerciţii: 1.marfa care nu se va vinde Bu daireyi alacak aile yarın gelecek. Hep O Şarkı. “Familia care va cumpăra acest apartament va veni mâine. Buğra.locul de plimbare tamir ettirilecek araba .” 5.” (Proverb) “İşleyen demir pas tutmaz.“Artistul care va citi poezia este pe scenă. kütüphaneye gidecekler. 55) ”Acum avem de rezolvat nişte socoteli cu ei.” Geziye gitmeyecek öğrenciler. Yağmur Beklerken.” Patron satılmayacak malları bir tarafa koydu.” Şiiri okuyacak artist sahnede.Karaosmanoğlu.“İş yapan insan ellerinden bellidir.” (Proverb) “Parka bakan pencerenin önünde durdu.elevul (studentul) care nu va citi söylenmeyecek söz . Participiul viitor.maşina de reparat La forma negativă între rădăcină şi sufixul participiului se intercalează unul din sufixele -ma sau me. kurulacak bina . “Patronul a pus la o parte marfa care nu este de vânzare.artistul care va citi söylenecek söz . 232) “S-a oprit în faţa ferestrei orientate spre parc. Eşkiya İninde.” “Şimdi onlar ile görülecek hesaplarımız var.” (Y.” (Atasözü) “Ochii care văd nu cer confirmare.” “Gören göz kılavuz istemez.” (H.Gürpınar.

Tabiî. e) Metin ezberleyecek şiiri önce iyi anladı.Ben de iyiyim. Sen nasılsın? Fikriye hanım: . Köşede buluşuruz.Ne alış veriş yapacağız? Ayşe hanım: .Alo. d) Nu mi-a plăcut cum a reparat tâmplarul uşa. cele de curăţat sunt pe tejghea. e) İnstrumentele curăţate sunt în dulap. Fikriyeciğim! Fikriye hanım: .Bu gün patlıcan musakkası pişirmek istiyorum. Completaţi următoarele rădăcini verbale cu sufixele de participiu: bil… söyle… yaz… gel… dur… kalk… git… sor… çalış… düşün… 148 eeeeeeeeee ffffffffff gggggggggg hhhhhhhhhh iiiiiiiiii jjjjjjjjjj kkkkkkkkkk llllllllll mmmmmmmmmm nnnnnnnnnn oooooooooo pppppppppp qqqqqqqqqq rrrrrrrrrr 3.Nasılsın. okunacak kitapları başka tarafa koydum. derhal çıkıyorum. canım? Ayşe hanım: . 4.Günaydın. Pazar yerinde. günaydın! Ayşe hanım: . Lecţia 30 PAZARDA Fikriye hanım: . g) Studentul care a trecut pe stradă este colegul meu. h) Maşina reparată a plecat azi dimineaţă. b) Au reparat singuri cu ciocanul. c) Meseria învăţată în şcoala nu se uită. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: a) Toate instrumentele le-am pus în dulap. Pazara gidecek miyiz? Ayşe hanım: . Fikriye hanım: . Salata için .İyiyim. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) Şiiri okuyacak öğrenci nerede? b) Söyleyecek sözleri düşündün mü? c) Kampa gidecek öğrenciler saat 10’da okula gelsinler! d) Okunmuş kitapları bir tarafa. şükür. Ayşeciğim. f) Poezia de învăţat este în această carte.aaaaaaaaaa bbbbbbbbbb cccccccccc dddddddddd b) Annesi Metin’e ne dedi? c) Marangoz şiiri hangi alandan sözler sıralıyor? d) Öğretmen öğrencilere ne soruyor? e) Eda nasıl notlar alıyor? 5.

de soğan, biber, domates, maydanoz, dereotu alacağım. Fikriye hanım: - Ben de yeşil fasulye pişireceğim. Supa için havuç, limon gerek. Ayşe hanım: - Karnıbahara bak, çiçek gibi açmış! Fikriye hanım: - Boşuna karnıbahar dememişler. Ayşe hanım: - İşte patates, sarmısak. Fasulye yemeğine sarmısak almayacak mısın? Fikriye hanım: - A, evet. İyi ki, hatırlattın. Ayşe hanım: - Sabah kahvaltısı için zeytin, şeftali almam lâzım. Satıcı: - Kara üzüm kan yapar, Beyaz üzüm can yakar. 149

Fikriye hanım: - Üzümler güzel değil, bu gün incirler güzel. Şu insana bak, poşetlerini doldurmuş: yeşil domates, kereviz, havuç, mor lâhana, şeker, pancarı. Turşu yapacak her halde. Ayşe hanım: - Âlem turşu yapmağa başlamış. Ben bu işi ekimin sonunda, kasımın başında yaparım, baharın sonuna kadar dayanır. Sözler ve deyimler: pazar - 1. piaţă.2. duminică köşe - colţ buluşmak (N., Loc.) - a se găsi, a se întâlni pazar yerinde - în piaţă ne alış veriş yapacağız - ce cumpărături vom face patlıcan - vânătă patlıcan musakkası - musaca de vinete soğan - ceapă biber - ardei fasulye - fasole domates - roşie maydanoz - pătrunjel limon - lămâie karnıbahar - conopidă çiçek gibi açmış - a înflorit boşuna - în zadar patates - cartof sarmısak - usturoi hatırlatmak (N., A. Loc., Abl.) - a pune pe cineva să-şi aducă aminte zeytin - măslină kara üzüm kan yapar - strugrii negri fac sânge beyaz üzüm can yakar - strugurii albi te ard la inimă şeftali -piersică

incir - smochină poşet - sacoşă din polietilenă doldurmak (N., D., A.,Loc., Abl., İnstr.) - a umple yeşil domates - gogonele kereviz - ţelină havuç - morcov mor lâhana - varză roşie şeker pancarı - sfeclă de zahăr turşu - murătură âlem - lume dayanmak (N., D., Loc. İnstr.) - 1. a rezista. 2. a se sprijini 150

Alte denumiri de legume: sebze, zerzevat - legumă ıspanac - spanac labada - ştevie hıyar, salatalık - castravete turp - ridiche kuşkonmaz - sparanghel Alte denumiri de fructe: kiraz - cireaşă vişne - vişină çilek - căpşună dağ (orman) çileği- fragi ahududu - zmeură can eriği - corcoduşă erik - prună zerdali - zarzără kayısı - caisă elma - măr fındık - alună fıstık - arahidă muz - banană portakal - portocală mandalina - mandarină greypfrut - grapefruit Yeşillikler - verdeţuri: maydanoz - pătrunjel tere out - mărar kereviz - ţelină

bezelye - mazăre mercimek - linte mantar - ciupercă bamya - bamă alabaş - gulie

armut - pară kavun - pepene galben karpuz - pepene verde kızılcık - coarnă ayva - gutuie muşmula - moşmoană frenk üzümü - coacăză harup, keçiboynuzu - roşcovă ceviz - nucă badem- migdală nar - rodie böğürtlen - mură kestane - castană hurma - curmală kabak - dovleac ananas - ananas

Expresii legate de legume şi fructe: sebze bahçesi - grădină de legume meyve bahçesi - livadă bahçıvan -grădinar manav - zarzavagiu Ne sebze ve meyveleriniz var? - Ce legume şi fructe aveţi? Taze sebzeleriniz var mı? - Aveţi legume proaspete? Lütfen, bir kilo biber, bir kilo da domates veriniz.-Vă rog, un kilogram de ardei şi un kilogram de roşii. Kavun, karpuz nerede satılır? - Unde se vinde pepene galben şi pepene verde? 151

Kuru üzümün kilosu kaça? - Cât costă kilogramul de stafide? Kuru yemişiniz var mı? - Aveţi fructe uscate? PREDİCATUL NOMİNAL LA TİMPUL TRECUT NEDETERMİNAT EK FİİLİNİN BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMANI
1.

Forma afirmativă. Olumlu şekil. Se formează cu numele predicativ şi următoarele forme verbale copulative: singular persoana I-a -mışım, -mişim, -muşum, -müşüm persoana II-a mışsın, -mişsin, -muşsun, -müşsün persoana III-a -mış, -miş, -muş, -müş plural persoana I-a -mışız, -mişiz, -muşuz, -müşüz persoana II-a -mışsınız, mişsiniz, -muşsunuz, -müşsünüz persoana III-a -mışlar, -mişler, muşlar, -müşler yaramaz “neastâmpărat” ben yaramazmışım “(cică) eu am fost neastâmpărat” sen yaramazmışsın “(cică) tu ai fost neastâmpărat” o yaramazmış “(cică) el a fost neastâmpărat” biz yaramazmışız “(cică) noi am fost neastâmpăraţi” siz yaramazmışsınız “(cică) voi aţi fost neastâmpăraţi” onlar yaramazmışlar “(cică) ei au fost neastâmpăraţı” temiz “curat” ben temizmişim sen temizmişsin o temizmiş “(cică) eu am fost curat” “(cică) tu ai fost curat” “(cică) el a fost curat”

biz temizmişiz siz temizmişsiniz onlar temizmişler yoksul “sărac” ben yoksulmuşum sen yoksulmuşsun o yoksulmuş biz yoksulmuşuz siz yoksulmuşsunuz onlar yoksulmuşlar

“(cică) noi am fost curaţi” “(cică) voi aţi fost curaţi” “(cică) ei au fost curaţi” “(cică) eu am fost sărac” “(cică) tu ai fost sărac” “(cică) el a fost sărac” “(cică) noi am fost săraci” “(cică) voi aţi fost săraci” “(cică) ei au fost săraci” 152

küçük “mic” ben küçükmüşüm “(cică) eu am fost mic” sen küçükmüşsün “(cică) tu ai fost mic” o küçükmüş “(cică) el a fost mic” biz küçükmüşüz “(cică) noi am fost mici” siz küçükmüşsünüz “(cică) voi aţi fost mici” onlar küçükmüşler “(cică) ei au fist mici” Când numele predicativ se termină în vocală se intercalează un y între numele predicativ şi sufixul timpului trecut nedeterminat De exemplu: ben hastaymışım “(cică) eu am fost bolnav” ben öğrenciymişim “(cică) eu am fost elev” ben usluymuşum “(cică) eu am fost cuminte” ben köylüymüşüm “(cică) eu am fost ţăran” 2. Forma negativă. Olumsuz şekil Se redă prin adăugarea la numele predicativ a cuvântului de negaţie değil împreună cu sufixul timpului trecut nedeterminat şi sufixele personale. N-are variante. yaramaz ben yaramaz değilmişim “(cică) eu n-am fost neastâmpărat” sen yaramaz değilmişsin “(cică) tu n-ai fost neastâmpărat” o yaramaz değilmiş “(cică) el n-a fost neastâmpărat” biz yaramaz değilmişiz “(cică) noi n-am fost neastâmpăraţi’ siz yaramaz değilmişsiniz “(cică) voi n-aţi fost neastâmpăraţi” onlar yaramaz değilmişler “(cică) ei n-au fost neastâmpăraţi’ uslu ben uslu değilmişim sen uslu değilmişsin o uslu değilmiş “(cică) eu n-am fost cuminte” “(cică) tu n-ai fost cuminte” “(cică) el n-a fost cuminte.

Olumsuz-soru şekli.biz uslu değilmişiz “(cică) noi n-am fost cuminţi” siz uslu değilmişsiniz “(cică) voi n-aţi fost cuminţi” onlar uslu değilmiş(ler) “(cică) ei n-au fost cuminţi” 3. Conjugaţi un predicat nominal în cele patru forme ale timpului trecut nedeterminat. yaramaz ben yaramaz mıymışım? “(cică) eu am fost neastâmpărat?” sen yaramaz mıymışsın? “(cică) tu ai fost neastâmpărat?” 153 o yaramaz mıymış? biz yaramaz mıymışız? siz yaramaz mıymışsınız? onlar yaramaz mıymışlar? ben temiz miymişim? ben yoksul muymuşum? ben küçük müymüşüm? “(cică) el a fost neastâmpărat?” “(cică) noi am fost neastâmpăraţi?” “(cică) voi aţi fost neastâmpăraţi?” “(cică) ei au fost neastâmpăraţi? 4. Se redă în felul următor: numele predicativ+değil+mi(i de la imiş se transformă în y)+miş+ sufixele personale. Completaţi spaţiile libere: . yaramaz ben yaramaz değil miymişim? “(cică) eu n-am fost neastâmpărat?” sen yaramaz değil miymişsin? o “(cică) tu n-ai fost neastâmpărat?” yaramaz değil miymiş? “(cică) el n-a fost neastâmpărat?’ biz yaramaz değil miymişiz? “(cică) noi n-am fost neastâmpăraţi?” siz yaramaz değil miymişsiniz? “(cică) voi n-aţi fost neastâmpăraţi?” onlar yaramaz değil miymişler?” “(cicî) ei n-au fost neastâmpăraţi?” Exerciţii: 1. mü împreună cu unul din variantele timpului trecut nedeterminat şi sufixele personale. Se redă prin adăugarea la numele predicativ a uneia din particulele interogative mı. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Fikriye Hanımla Ayşe Hanım nerede buluştular? b) Fikriye Hanım ve Ayşe Hanım bu gün ne pişirecekler? c) Fikriye Hanım salata için hangi sebzelerden alacak? d) Fikriye Hanım supa için neler alacak? e) Ayşe Hanım kahvaltı için ne alacak? f) Bir insan turşu için hangi sebzelerden almış? g) Ayşe Hanım turşuyu ne vakit yapıyor? 2. 3. Forma negativ-interogativă. Forma interogativă. mu. Soru şekli. mi.

e) Avrupa… başka bir kıtaya gidemedim. g) İki ay… beri yağmur yağmadı. c) Akşam… kadar çalıştık. b) Mağaza… kadar yaya yürüdüler. b) Mama a luat mere. h) Polis sabah… beri trafiği idare ediyor. ssssssssss tttttttttt uuuuuuuuuu vvvvvvvvvv wwwwwwwwww xxxxxxxxxx yyyyyyyyyy zzzzzzzzzz aaaaaaaaaaa bbbbbbbbbbb ccccccccccc ddddddddddd eeeeeeeeeee fffffffffff ggggggggggg hhhhhhhhhhh iiiiiiiiiii jjjjjjjjjjj kkkkkkkkkkk lllllllllll mmmmmmmmmmm nnnnnnnnnnn ooooooooooo . sınıfta hangi dersler okunuyor? h) Romanya’da resmî dil hangisidir? Başka hangi diller konuşulur? i) Tevfik Fikret “Marangoz” şiirinde hangi âlet adlarını saymış? j) Hangi sebze ve meyvelerin adlarını öğrendiniz? 2. Folosiţi sufixul cazului potrivit înaintea postpoziţiei în următoarele propoziţii: a) İonescu ailesi İstanbul’… kadar trenle gitti. Traduceţi următoarele propoziţii cu predicatul nominal la timpul trecut nedeterminat: Bunicul meu a fost doctor. i) Bükreş’… beri trafik çok kalabalık. j) Ev… önünde çiçekler açmış. m) Servis… önünde telefon konuşması yaptı. c) Neş’e n-a fost la cinematograf? 154 RECAPİTULARE VI TEKRAR VI 1. n) Proje Enstitüsü’… önünde toplaştık. f) Sergide üç-beş ziyaretçi… başka kimse yoktu.a) b) c) d) e) a) Dedem gençlikte öğretmen… Pamuk Kız çok güzel… 1998’de sen öğrenci… Büyük annem o vakit genç… Bir vakitler buraları ormanlık… 4. l) Mağaza… önünde buluştuk. k) Babam… önünde saygıyla dururum. d) Arkadaşım… başka kimsem yok. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Bayan ve bay İonescu nereye ve neyle (ne vesaitle) gittiler? b) İstanbul nerede bulunur? c) İonescu ailesi İstanbul hakkında ne dedi? d) İstanbul ne bakımdan ilginçtir? e) İonescu ailesi hazırelbise mağazasından neler aldı? f) Hangi renkleri biliyorsunuz? g) Romanya’da VII. o) Mağaza… arkasında taksi durağı var. pere şi struguri.

aa) Kanser… karşı ilâç aranıyor. dd) Güneş… doğru baktık. f) Masanın … sözlüğü aldı. s) Deniz… üstünde kayıklar dolaşıyor. 4. m) Herkes sevinç … oynadı. ee) Mağaza… içinde saat altıda buluşacağız. i) Evin … garaj yaptırmışlar. r) Başımız… üstünde yeriniz var. k) Bükreş’ten … trafik yoğun.ppppppppppp qqqqqqqqqqq rrrrrrrrrrr sssssssssss ttttttttttt uuuuuuuuuuu vvvvvvvvvvv wwwwwwwwwww xxxxxxxxxxx yyyyyyyyyyy p) Misafirler… arkasından yürüdü. z) Otel… karşısında yeni banka bu gün kapalı. cc) Sibiu’… doğru yola çıktık. 3. y) Belediye… karşısına hazırelbise mağazası açıldı. ii) Edirne’… dışından geçtik. 155 zzzzzzzzzzz aaaaaaaaaaaa bbbbbbbbbbbb cccccccccccc dddddddddddd eeeeeeeeeeee ffffffffffff gggggggggggg hhhhhhhhhhhh iiiiiiiiiiii jjjjjjjjjjjj 5. ll) Onlar ile biz… aramızda sadece bir ev var. bb) Herkes şampiyon… doğru baktı. hh) Köy… dışını görmedim. c) Çocuk arabaların … koştu. l) Babadağı’na … yolda bir gül bahçesi gördük. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: . b) Mimarlar Proje Enstitüsü’nün … arabaya bindiler. t) Sahne oyunu üzerine konuştuk. x) O… yanında bu problemi konuşamam. h) Müdür bey öğrencilerin … konuşmuş. v) Ev… yanına bir eczane kuruldu. w) Müdür bey… yanında az kaldı. d) Öğretmen ögrenciler … en iyi şiir okuyanı seçti. jj) Araba köy… dışında durdu. Conjugaţi două verbe în cele patru forme ale timpului trecut nedeterminat. e) Köyün … bereketli topraklar uzanıyor. q) Masa… üstünde üç vazo çeşit çiçeklerle dolu. Completaţi spaţiile libere cu postpoziţiile potrivite: a) Okulun … bir durakta otobüsten indik. kk) Ben… o… arasında uzun bir arkadaşlık oldu. gg) Yolcular otobüs… içine girdiler. g) Köstence. u) Edebiyat üzerine makaleler yazdı.Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi … Ovidius’un heykeli duruyor. ff) Turist otel… içine baktı. j) Bir aydan … havalar hep soğuk gidiyor.

h) Cică Brazilia a câştigat cupa mondială la fotbal. d) Mama sa a spus că. Eminescu.a) Bu yaz onlar Retezat dağına gitmişler. Dedem gençlikte muallim… Ben küçükken şişman… Steaua takımı beş yıl önce en güçlü… Annem o vakitler genç kız… Bu bina eskiden kral sarayı… Köstence. f) Ce scrie în ziare? Cine a câştigat meciul? g) Am auzit că turiştii au vizitat muzeul. f) Onlar misafirlerini hava alanında karşılamışlar mı? g) Dün konsere gitmemişler mi? h) Faturayı ödememiş. astăzi la piaţă legumele n-au fost proaspete? . inginerul a găsit un serviciu bun. b) (Se spune că). i) Mama a spus că el n-a dat telefon de câteva zile. e) Ziarele au scris că în Africa n-a plouat toată vara. b) Evleri halamın evine yakınmış. 156 7. a) b) c) d) e) f) binası… g) h) 6. Traduceţi următoarele propoziţii folosind predicatul nominal la timpul trecut subiectiv. Completaţi predicatul nominal din următoarele propoziţii cu unul din sufixele timpului trecut nedeterminat. primăria n-a fost cea mai înaltă clădire. c) În sat. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: a) (Cică) el a citit vestea în ziar. pe vremuri. b) Constanţa în secolul XIX-lea a fost un oraş mic. c) Hazır elbise mağazasından çeşit hediyeler almışlar. e) Çingiz Aytmatov Kirgiz köylüsünü gerçek bir şekilde tasvir etmiş. d) (Se spune că) în Hotelul İntim din Constanţa a înnoptat M. a) În secolul al XIX-lea Babadagul a fost un oraş mare. i) Bizim köye yağmur yağmamış mı? j) Ahmet Mithat Efendi küçük yaşta babasını kaybetmiş. d) Einstein dört yaşında konuşmuş. c) Am citit într-o broşură (broşür) că Moscheia Carol a fost construită în1910. el la ţară a fost sănătos. împreună cu cele personale.Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi önce belediye Ovidius en ünlü Lâtin şairlerinden biri… Amıcam ve halam aynı okulun öğrencileri değil … ? 8. e) Cică el n-a fost un tâmplar bun? f) Cine a zis că.

Babacığım. hastanede. Her müdür veya müfettiş de öğretmen olabilir. bakalım.Meslekler iş yerlerinden de çok. hoca müdür veya müfettiş olabilir. 157 Lecţia 31 Mesleğiniz ne? Uzmanlık alanınız hangisi? METİN NE OLACAK? Mehmet beyle Metin arabalarına yedek parça almak için bir mağazaya yollandılar. müdür. Ambülânslarda da şoförler. hemşireler. iş var. lâboratuarda. okulda. iş var. kimi bankada.Öyleye benziyor. Baba: .Diyelim. görev bakımından müdür. Devam et. bilimsel araştırma enstitüsünde.Dinleyelim. Geç fabrikaya.Kimi fabrikada. Burada doktorlar. lâborantlar ve hastanenin eczahanesinde eczacılar çalışırlar. kapıcı var. Onlar nerede çalışıyorlar. Onlar meslek bakımından öğretmen. Hepsini saydım mı. hoca. Metin: . mağazada. . kuruculukta.Ne gibi meslekler var dünyada. Metin: . yani eğitimde: öğretmen. h) Se zice că în afara din oraş sunt vii. adliyede. bakalım. müfettiştirler. hoca. bilmediklerimi de sen tamamlarsın olur mu? Baba: . i) Am citit că Cinghiz Aitmatov a fost tradus în mai multe limbi.Burada yanıldın. müfettiş. tabiî. Geçelim hastaneye. babacığım? Baba: . Herkes bir türlü işle ekmeğini kazanmağa çalışıyor. babacığım? Baba: . Ama. tersanede … İş yerleri ço-ook. çeşitli bakanlıklarda. oğlum. kütüphanede. ne kadar çok insan var otobüste… İşe gidiyorlar. Otobüste onlarla beraber daha birçok insan vardı.Ben bildiğim meslek adlarını sayayım. Metin: . hastabakıcılar. daha ne meslekte çalışanlar var okulda… Metin: .g) Se zice că Eminescu şi Creangă au fost prieteni. hizmetçi. hangi meslek adlarını biliyorsun? Metin: . okulda. Onları saymak kolay değil. baba? Baba: . Her öğretmen.Daha kütüphaneci.

babacığım.Fabrikada işçiler ve memurlar çalışırlar. aşçı.Ne dedin?! Metin: . meslek adı değil. Onlar ne gibi uzman olabilirler? Metin: . onların birçoğu muhasebeci oluyor. babacığım.Saydıklarımdan hiçbirini. Öyle değil mi. Niçin. yargıç). Sözler ve deyimler: Metin ne olacak? . Baba: . lehimci.Pek genel olarak söyledin. savcı. eleştirici (münekkit). kuyum-cu. şarkıcı. Baba: .Öyle ama. jeolog. badanacı.Hem de eğitim bakanı olacağım. elçi. bestekâr.institutul de cercetări ştiinţifice bakanlık . garson. Baba: . noter. oymacı. ne gibi memurlar çalışırlar? Metin: . Baba: . mühendis (inşaat. derici. satıcı. babacığım. Bakan. heykeltraş.Ya-a-a. saatçi. bak sen! Ama sen yine yanıldın! Metin: . Ne gibi işçiler. kimya.Ne demek hiçbirini? İşsiz-dalkavuk mu olacaksın? Metin: . konsolos meslek adları değil. marangoz. ziraat. tekstil mühendisi). Ne cevap verebilirdim?! Ne o kadar küçüğüm rast gele söylemeğe.Ce va deveni Metin? yedek parça . orkestra şefi vb. inşaat . artist. ne de yeteri derecede büyüğüm meslek seçmeğe. babacığım? Baba: .Onlar da uzmanlık alanlarına göre ayrılırlar. şair.Peki. şoför.Hayır. müzisyen. kuaför. balıkçı. örmeci. nakış-çı. Şimdi ise memur çeşitlerini sayayım mı? 158 Baba: . Baba: . Baba: .minister kuruculuk. Bakan. Bildiğim. Ben bakan olacağım. Hukukçu (avukat.Metin: . şimdiden meslekleri tanı ve ona göre hazırlan. berber. babacığım. görev adları. kunduracı. bakayım? Metin: .justiţie . gemici.Bir de sanat adamları vardır. yazar. Baba: .construcţie adliye . terzi. aklıma gelenlerini sayayım: ressam. biyolog. Metin: . tezgâhtar vb. Şaka ettim. cumhur başkanı. kürkçü.piesă de rezervă (de schimb) bilimsel araştırma enstitüsü . bayi. Metin: . tesisat. fabrikada veya başka alanlarda işçi mesleklerini sayayım: tornacı. biliyor musun? Sınavları kaldırmak için ve öğrencilere uzun uzun tatiller vermek için. tesisatçı. sekreter vb.İktisatçı.Sen bu kadar meslekten hangisini seçeceksin.Biliyorum.Kalifiye olan işçiler ve kalifiye olmayan işçiler.Düşüneyim. film yapımcısı.Bu alanda da bilgilerini işidelim.

croitor berber ..să trecem hemşire ..strungar marangoz . uzmanlık ..judecător mühendis . a înşira kolay .ospătar kunduracı .zugraf gemici .frizer kuaför .) .3.A.funcţie kütüphaneci .calificat ihtisas.uşor meslek adları .pielar kürkçü .1. Abl. A.lume saymak (N.Abl) muhasebeci .farmacie eczacı .inspector görev . A. Loc.inginer chimist tekstil mühendisi .Loc..denumiri de profesii bilmediklerimi .brodeză lehimci . işitmek (N.economist hukukçu .Loc.la modul general ne gibi . piaţă.blănar tesisatçı .cele pe care nu le ştiu tamamlamak ( N. teren tornacı .profesie dünya ..navigator aşçı .1.ceasornicar işidelim. ekonomist .să zicem eğitim .notar savcı .cele care îmi vin în minte .să vedem hastabakıcı .loc de munca ekmeğini kazanmak .oameni de artă aklıma gelenleri .) ..coafor kuyumcu ..a completa 159 diyelim.a-şi câştiga pâinea meslek .infirmier eczahane .bucătar garson .bibliotecar hizmetçi .inginer textilist sanat adamları .aşa se pare genel olarak ..învăţământ müfettiş . domeniu.asistentă medicală.servitor geçelim . 2.sudor derici .tricoteză nakışçı .tersane .vânzător bayi.).a enumera. tezgâhtar .inginer inşaat mühendisi -inginer constructor tesisat mühendisi . soră bakalım .cizmar örmeci .specializare alan .ce fel kalifiye .contabil să auzim..inginer agronom kimya mühendisi . 2.farmacist öyleye benziyor .vânzător saatçi .tâmplar terzi . a auzi iktisatçı. (demek N.şantier naval iş yeri .procuror yargıç .jurist noter .inginer de instalaţie ziraat mühendisi .bijutier badanacı .instalator satıcı. Loc.

ambasador konsolos . İn. A.. kkkkkkkkkkkk Se formează cu ajutorul sufixelor -(y)a.critic müzisyen ..) .ministru yine . kompozitör . -(y)e care se adăugă la rădăcina verbală împreună cu sufixele personale.sculptor oymacı .compozitor film yapımcısı .a cunoaşte MODUL CONJUNCTİV İSTEK KİPİ Exprimă o dorinţă pentru desfăşurarea acţiunii.răspuns rastgele . Conjugarea: 1. Abl.preşedinte de republică elçi ..linguşitor bakan ..scriitor eleştirici .muzician bestekâr.nici unul işsiz .. İn.a alege 160 saydıklarım .a glumi cevap .întâmplător tanımak (N.) .poet yazar .regizor orkestra şefi ..heykeltraş .consul şaka etmek .gravor şair ..cele enumerate de mine hiçbiri .din nou cumhurbaşkanı . Loc. A.şomer dalkavuk . Forma afirmativă.dirijor seçmek (N. almak “a lua” ben alayım “eu să iau” biz alalım “noi să luăm” sen alasın “tu să iei” siz alasınız “voi să luaţi” o ala “el să ia” onlar ala(lar) “ei să ia” başlamak “a începe” ben başlayayım “eu să încep” biz başlayalım “noi să începem” sen başlayasın “tu să începi” siz başlayasınız “voi să începeţi” o başlaya “el să înceapă” onlar başlaya(lar) “ei să înceapă” . Loc. Olumlu şekil.

Şi la modul conjunctiv sufixele de negaţie -ma. Olumsuz şekil.silmek ben sileyim sen silesin o sile beklemek ben bekleyeyim sen bekleyesin o bekleye “a şterge” “eu să şterg” biz silelim “tu să ştergi” siz silesiniz “el să şteargă” onlar sile(ler) “ noi să ştergem” “voi să ştergeţi” “ei să şteargă” “a aştepta” “eu să aştept” biz bekleyelim “noi să aşteptăm” “tu să aştepţi” siz bekleyesiniz “voi să aşteptaţi” “el să aştepte” onlar bekleye(ler) “ei să aştepte” 161 2. . -me se intercalează între rădăcina verbului şi sufixul modului. Forma negativă. Forma interogativă. Se redă prin adăugarea la forma afirmativă a uneia din particulele interogative mı sau mi. Soru şekli. almak ben almayayım “eu să nu iau” biz almayalım “noi să nu luăm” sen almayasın “tu să nu iei” siz almayasınız “voi să nu luaţi” o almaya “el să nu ia” onlar almaya(lar) “ei să nu ia” başlamak’ ben başlamayayım “eu să nu încep” biz başlamayalım “noi să nu începem” sen başlamayasın “tu să nu începi” siz başlamayasınız “voi să nu începeţi” o başlamaya “el să nu înceapă” onlar başlamayalar “ei să nu înceapă” silmek ben silmeyeyim “eu să nu şterg” biz silmeyelim “noi să nu ştergem” sen silmeyesin “tu să nu ştergi” siz silmeyesiniz “voi să nu ştergeţi” o silmeye “el să nu şteargă” onlar silmeye(ler) “ei să nu şteargă” beklemek ben beklemeyeyim sen beklemeyesin o beklemeye biz beklemeyelim siz beklemeyesiniz onlar beklemeyeler “eu să nu aştept” “tu să nu aştepţi” “el să nu aştepte” “noi să nu aşteptăm” “voi să nu aşteptaţi” “ei să nu aştepte” 3.

almak ben almayayım mı? “eu să nu iau?” sen almayasın mı? “tu să nu iei?” o almaya mı? “el să nu ia?” biz almayalım mı? “noi să nu luăm?” siz almayasınız mı? “voi să nu luaţi?” onlar almaya(lar) mı? “ei să nu ia?” . Forma negativ-interogativă.almak ben alayım mı? sen alasın mı? o ala mı? “eu să iau?” “tu să iei?” “el să ia?” biz alalım mı? “noi să luăm?” siz alasınız mı? “voi să luaţi?” onlar ala(lar) mı?” “ei să ia?” “eu să încep?” “tu să începi?” “el să înceapă?” başlamak ben başlayayım mı? sen başlayasın mı? o başlaya mı? 162 biz başlayalım mı? siz başlayasınız mı? onlar başlaya(lar) mı? silmek ben sileyim mi? sen silesin mi? o sile mi? biz silelim mi? siz silesiniz mi? onlar sile(ler) mi? beklemek ben bekleyeyim mi? sen bekleyesin mi? o bekleye mi? biz bekleyelim mi? siz bekleyesiniz mi? onlar bekleye(ler)mi? “noi să începem?” “voi să începeţi?” “ ei să înceapă?” “eu să şterg?” “tu să ştergi?” “el să şteargă?” “noi să ştergem?” “voi să ştergeţi?” “ei să şteargă?” “eu să aştept?” “tu să aştepţi ?” “el să aştepte?” “noi să aşteptăm?” “voi să aşteptaţi? “ei să aştepte? 4. se adaugă una din particulele interogative mı sau mi împreună cu sufixele personale. Olumsuz-soru şekli. La forma negativă.

” Bu sözü sorayım mı? “Să întreb despre acest cuvânt?” Yarın plâja gidelim mi? “Să mergem mâine la plaja?” Mektubu sana okuyayım mı? “Să-ţi citesc scrisoarea?” Çocuk bu filme bakmaya mı? “Copilul să nu se uite la acest film?” Exerciţii: 1.ben başlamayayım mı? ben silmeyeyim mi? ben beklemeyeyim mi? “eu să nu încep?” “eu să nu şterg?” “eu să nu aştept?” Notă: Acest mod se foloseşte mai mult la persoana I-a singular şi plural.” Sınavlarda kopye çekmeyesiniz. A) în forma afirmativă: a) Hepiniz bu filme bak… b) Biz bu gün kütüphaneye gide… c) Ben mutfağı temiz… d) Annemize yardım ed… e) Sen arkadaşının numarasını yaz… B) în forma negativă: a) Çok uzağa git… b) Çiçekleri kopar… c) Çocuk ağla… d) Çayı çok şekerli iç… e) Onlar hastaneye gir… C) în forma interogativă: a) Alış verişe gid… .” 163 Bu gölde yüzmeyesiniz. Conjugaţi verbele vermek şi saymak în cele patru forme a modului subjonctiv. “Să ne pregătim pentru examene. hastanede insanlar hangi mesleklerde çalışıyorlar? d) İşçiler hangi kategorilere ayrılıyorlar? e) Sanat adamlarının ne gibi ihtisasları var? f) Metin ne olmak istiyor? Niçin? g) Hangi görev adlarını biliyorsunuz? 2. “Să nu copiaţi la examene. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Metin’le babası nereye gidiyorlar? b) Ne gibi iş yerleri var? c) Okulda. Exemple în propoziţii: Çiçekleri sulayayım mı? “Să ud florile?” Sınavlara hazırlanalım. “Să nu înotaţi în acest lac. 3. Completaţi spaţiile libere cu sufixele modului subjonctiv. “Să vă uitaţi la noul film.” Yeni filme bakasınız.

Baş üstüne! Kendinize iyi bakın! Hoşça kal. anne. Metin: . Metin: .Belki kör bağırsaktan. bense yanında değilim.Ah.Sen de kendine iyi bak. kuzenlerime selâmlar! Anne: .Âcil ameliyat olur da. Boş yer araman lâzım. Anne : . Yemeğinizi ablan pişirir. ekspres. belki bademciklerinden ameliyat olmuştur. yeri buluncaya kadar vakit geçer. Metin: .Aldım bilet. Biz vagonu. yolcu treni.Peki. Sadece “âcil ameliyat oldu” demişler. Yengeme. İlk tren için bilet al. sense yerinde duramıyorsun. Anne: . Ben tren tarifesine bakayım. sürat treni. oğlum! Metin: . anneciğim. Bekleme salonuna gir. Güle güle! İyi yolculuklar! . Tren yarım saat sonra ikinci hattan kalkıyor. Metin: . Dayıma bizim adımızdan “Âcil şifalar!” de. gitti! Kaçırdım treni! Kardeşim hastanede. anneciğim.Eskişehir’den sonra rezervasyon yapmadılar. Babanı telefonda aradım. oğlum? Metin: . yoksa aktarma yapmam mı lâzım? Metin: .Sen bizi düşünme. Sen anlatırsın vaziyeti. hangisi olsa olsun.Biliyorum. otur. Eğer bağlantıyı kaçırsan.Her halde artık vakit. Metin: .Doğru mu gidiyor. Sen indikten bir çeyrek saat sonra bağlantı yapacak tren gelecek. oğlum. En iyi bağlantıyı orada yapabilirsin.Telâş etme. Belki yakında başka tren hareket eder. biletin süresini uzatmayı unutma. anne. Biraz sonra. Anne: .Bakarım ben. ağır hasta olmaz olur mu. Anne: . dememişler. Anne: . Telefonda “ağır hasta”.b) Kardeşime bak… c) Metin top oyna… d) Eda kitap oku… e) Her akşam süt iç… D) în forma negativ-interogativă: a) Çocuklar bu filme bak… b) İnsanlar yalan söyle… c) Belediye binası fazla süslü ol… d) Denizde fazla yüz… e) Biz çocukları yalnız bırak… 164 Lecţia 32 İSTASYONDA Anne: .Eskişehir’de ineceksin. Şimdi yatağında sakin sakin yatıyordur. Bak. bulamadım.

A.trenul personal sürat treni . . Loc. telefon edeceğim.trenul accelerat hangisi olsa olsun . “Dacă prind trenul de ora 7.valabilitatea biletului uzatmak . a lua loc tren tarifesi . D.transbordare en iyi bağlantı .a se îngrijora sadece .50 voi fi în Bucureşti.. Abl.a se aşeza.operaţie ağır hasta .50’de Bükreş’te olacağım. 9.văr baş üstüne .rezervare bulmak (N. Abl..a prepara mâncare dayı . Loc.) .situaţie yemek pişirmek .care o fi ilk . o condiţie.unchi după mamă yenge .OPTATİV DİLEK .sala de aşteptare oturmak (N.. Loc.iar eu telâş etmek (N.urgent ameliyat .cumnată (soţia unei rude mai în vârstă decât vorbitorul) kuzen .primul hat .).linie aktarma .a găsi vaziyet .a prelungi rezervasyon . de împlinirea căreia depinde o altă acţiune.legătura cea mai bună biletin süresi ... Saat 7 trenini tutsam.mersul trenurilor yolcu treni .iar tu bekleme salonu .am scăpat trenul bense . D.apendice 165 sense .doar âcil ..) .Sözler ve deyimler: treni kaçırdım ..ŞART KİPİ Modul condiţional-optativ exprimă o dorinţă.grav bolnav kör bağırsak . la 9.cu plăcere MODUL CONDİŢİONAL.” Arkadaşım gelmese..

te cu autobuzul.” care întăreşte condiţia pentru desfăşurarea acţiunii. du. 166 Conjugarea: 1. okumak ben okusam mı? “eu să citesc oare?” biz okusak mı? “noi să citim oare ?” sen okusan mı? “tu să citeşti oare? siz okusanız mı? “voi să citiţi oare?” . Olumsuz şekil. Soru şekli. okumak ben okumasam “eu dacă nu citesc” biz okumasak “noi dacă nu citim” sen okumasan “tu dacă nu citeşti” siz okumasanız “voi dacă nu citiţi” o okumasa “el dacă nu citeşte” onlar okumasalar “ei dacă nu citesc” gitmek ben gitmesem sen gitmesen o gitmese “eu dacă nu plec” biz gitmesek “noi dacă nu plecăm” “tu dacă nu pleci” siz gitmeseniz “voi dacă nu plecaţi” “el dacă nu pleacă”onlar gitmeseler “ei dacă nu pleacă” 3.Forma afirmativă. Eğer tren hareket etmişse. Forma negativă. Se redă prin adăugarea la forma afirmativă a particulelor interogative mı sau mi. biz okusak “noi dacă citim” siz okusanız “voi dacă citiţi” onlar okusalar “ei dacă citesc” “a pleca” “eu dacă plec” biz gitsek “noi dacă plecăm” “tu dacă pleci” siz gitseniz “voi dacă plecaţi” “el dacă pleacă” onlar gitseler “ei dacă pleacă” 2.” Acest mod se formează prin adăugarea la rădăcina verbală a sufixelor sa sau se . “Dacă trenul a plecat. otobüsle git. Forma interogativă. îi voi da un telefon. după care urmează sufixele personale. Olumlu okumak “ a citi” ben okusam “eu dacă citesc” sen okusan “tu dacă citeşti” o okusa “el dacă citeşte” gitmek ben gitsem sen gitsen o gitse şekil. Între rădăcina verbului şi sufixul modului se intercalează sufixele de negaţie -ma sau me.” Acest mod se foloseşte foarte des cu conjuncţia eğer “ în cazul că….“Dacă nu vine prietenul meu.

gitmesem mi? “Oare să mă duc la Bucureşti sau nu?” Bir bluz alsam mı. başlamasam mı? “Să încep acest lucru sau nu?” Exerciţii: 1. ne yapması lâzım? e) Ayşe hanım gitmeden önce kimi düşünüyor? f) Metin kime “Âcil şifalar!” diliyor ve kime selâm gönderiyor? 2. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Ayşe hanım neye telâş ediyor? b) Metin annesine neyle yardım ediyor? c) Ne gibi trenler vardır? Metin nasıl tren için bilet alabiliyor? d) Ayşe hanım en iyi bağlantıyı kaçırsa. . Forma negativ-interogativă. Olumsuz-soru şekli. Bükreş’e gitsem mi.o okusa mı? “el să citească oare?” onlar okusalar mı? “ei să citească oare?” gitmek ben gitsem mi? “eu să plec oare?” biz gitsek mi? “noi să plecăm oare?” sen gitsen mi? “tu să pleci oare?” siz gitseniz mi? “voi să plecaţi oare?” o gitse mi? “el să plece oare?” onlar gitseler mi? “ei să plece oare?” 4. Conjugaţi verbele kalmak şi inmek în cele patru forme ale modului condiţional-optativ. Se redă prin adăugarea la forma negativă a uneia din particulele interogative mı sau mi. almasam mı? “Să-mi iau o bluză sau nu?” Bu işe başlasam mı. 167 okumak ben okumasam mı? sen okumasan mı? o okumasa mı? biz okumasak mı? siz okumasanız mı? onlar okumasalar mı? gitmek ben gitmesem mi? sen gitmesen mi? o gitmese mi? biz gitmesek mi? siz gitmeseniz mi? onlar gitmeseler mi? “eu să nu citesc oare?” “tu să nu citeşti oare?” “el să nu citească oare?” “noi să nu citim oare?” “voi să nu citiţi oare? “ei să nu citească oare?” “eu să nu plec oare?” “tu să nu pleci oare?” “el să nu plece oare? “noi să nu plecăm oare?” “voi să nu plecaţi oare? “ ei să nu plece oare?” Adesea formele interogtivă şi negativ-interogativă se folosesc consecutiv şi atunci exprimă o situaţie ambiguă.

Şimdi anlatacağım. Completaţi spaţiile libere din următoarele propoziţii cu sufixele modului condiţional-optativ şi sufixele personale. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următorul text: HANGİSİ BÜYÜK? Nasreddin Hoca bir seyahata çıkmış. bilsen neler oldu!… Anne: . Önce bir bardak su . birçok can ve mal kaybına neden olabilir.. padişah acından ölür. C) în forma interogativă şi negativ-interogativă: a) Onlar arabayı al… …. hatalarını düzeltebilir. git… …? 4. padişah mı büyük. V-inci sınıf. can kaybı yok. c) Mühendis küçük bir hata yap….a participa d) Biz bu yaz Bulgaristan’a git… …. bereket olmaz. anne! Ah. c) Sabahleyin erken kalk…. Misafir olduğu köyün ağası ile konuşuyormuş. c) Dayım telefon aç….Kaza mı oldu? Can kaybı var mı? Nerede oldu? Ne vakit? Metin: . katıl… …? katılmak . oğlum? Bir kimseye bir şey mi oldu? Metin: . A) în forma afirmativă: a) Yazar eserini bilgisayarda kendi yaz…. Çiftçi buğday vermese. 1992. . (Türk Dili ve Edebiyatı.Ne oldu.. Annesi telâş içinde onu kapıda karşıladı. alma… …? b) Hasta ambülans çağır… ….Kaza oldu! Anne: .. b) Metin iyi bir meslek seç… ve onun için iyi hazırlan….Sakin ol. annem telâş eder. çağır… …? çağırmak . topluma yararlı olabilir. yoksa çiftçi mi? diye sormuş. Hoca hiç düşünmeden: Elbet de çitçi büyüktür. cevabını vermiş. Bir aralık ağa: Hocaefendi.36) Lecţia 33 KAZA - Metin eve geç kaldı. b) Sabahleyin kahvaltı yap….İyi günler. B) în forma negativă: 168 a) Yağmur yağ.3. Metin: .a chema c) Eda olimpiyadaya katıl… …. araba süremem. işime vaktinde giderim. d) İnsan çalış…. insanca yaşayamaz.. s.

yeni arabam. fakat trafik kurallarına uymadınız. İki ay bile kullanmadım… Bakın. Ellerini yıka. Sigorta poliçelerinizi verir misiniz?” dedi. Loc.” dedi polis bey.m-am întors şi m-am uitat tokuşmak N. Polis: “Tamirat izni için sertifika veriyorum.) . D. İlerideki arabada bir kadın vardı. Sözler ve deyimler: kaza . başkasını da sakatlayabilirdi. A. lütfen.içeyim. Dönüp baktım.enervat(ă) âdeta .a folosi ne hale getirdiniz . Hepimiz seni bekliyoruz. Bu arada karşı yönden bir kamyon belirdi. isteyerek yapmadım.Dikkatsiz herif! Kendisi de kazalanabilir. ne hâle getirdiniz?!… “dedi.a se ciocni sinirli sinirli . Lütfen..parcă ağlamak (N.în ce stare aţi adus-o belirmek (N.” dedi. Polis: . İnstr.) .. anlayış gösterin.accident geç kalmak.) .îngrijorat(ă) bir kimseye bir şey mi oldu? . beyinse yoktu.cineva a păţit ceva? can kaybı .) . öne geç169 mek istedim. Birden fren sesi işittim. derken hanımın arabasına dokundum.Biliyorsunuz ki.a se ivi . Anne: . Okuldan çıktım. İşime acele ediyordum. yokuş yukarı bir taşıt vasıtasının önüne geçmek yasak. masaya geç. Loc. ondan korunayım.. dedi. Vitrinlere baka baka eve dönüyordum.. İki araba tokuşmuşlar. Abl.pustiu fren -frână dönüp baktım . Loc. Arabadan sinirli sinirli çıktı. polis bey. arabanın evrakını gösterin.. Bu arada polis bey belirdi: “Sürücü ehliyetinizi. Hanımın sigortası vardı.. gecikmek (N. Bir de trafik kurallarına uymayarak. kazayı yapan şoför: “Kasten yapmadım.a plânge kullanmak (N.. kaza yaptığınız için para cazasına çarpılıyorsunuz. Gerideki. Sokak tenhaydı. âdeta ağlıyordu: “Ah.“Tabiî ki isteyerek yapmadınız.) .pierderi de vieţi tenha .a întârzia telâş içinde .

. acele etmek (N. A..reparaţie sertifika . Loc.Drum îngust Kasis yol . expre trafik kuralları .) .actele maşinii geri . İnstr. Loc.2.Mai multe curbe Tehlikeli eğilim .interzis sigorta poliçesi .İntersecţie de drumuri Tâli yol kavşağı ...Prioritate pentru circulaţia din sens invers Klakson çalınmaz .1.İntersecţie cu un drum fără prioritate Sağa zikzak .în spate.) .Curba la stânga! Kavşak .) . yön . D. Loc. în urmă kasten .a atinge lütfen.urcuş yasak .Cedează trecerea! Taşıt trafiğine kapalı yol .Circulaţie interzisă în ambele sensuri Sağa dönülmez . Abl.Curba dublă.regulamene de circulaţie 170 uymak (N. a respecta..İnterzis a vira la stânga Karşıdan gelene yol ver! .intenţionat acele ediyordum.. İnstr. fiţi înţelegător isteyerek .sürücü ehliyeti . anlayış gösterin . a se potrivi yokuş yukarı .Coborâre periculoasă Daralan kaplama . D.dorind..direcţie korunmak (N. prima la dreapta Sola zikzak . 2.) .a se feri dokunmak(N..amendă para cezasına çarpılmak (N.neatent sakatlayabilmek (N.) . certificat.) -1.Drum cu denivelări Yol ver! .permis de conducere arabanın evrakı .Claxonarea interzisă .Stop! Taşıt giremez! .poliţă de asigurare tamirat .mă grăbeam istikamet.a fi amendat dikkatsiz herif .İnterzis a vira la dreapta Sola dönülmez ..vă rog. prima la stânga Devamlı virajlar . adeverinţă para cezası .İntrarea mijloacelor de transport este interzisă! Sağa viraj! .Curba dublă.a -i cauza cuiva o infirmitate Expresii legate de circulaţie: Dur! . D. L. Loc..Curba la dreapta! Sola viraj! .

-(y)e Acest gerunziu exprimă o acţiune continuă sau care se repetă regulat. “Am învăţat limba turcă citind mereu. Îndeplineşte funcţia de complement circumstanţial de mod.” Çocuk ağlaya ağlaya uyudu.” Durakta bekleye bekleye bıktım.FİİL 1. Gerunziul în -(y)a.Viteza maximă Asgarî hız .21) “A mâncat sandviciul învârtindu-l în gură şi suflând.” “İhtiyar adam eğile eğile iki kat olmuştu.Parching Park yapılmaz . “M-am plictisit aşteptând mult în staţie. Se foloseşte reduplicat cu aceeaşi rădăcină verbală sau cu diferite rădăcini verbale.Sens obligatoriu 171 GERUNZİUL ZARF.” B) Reduplicarea cu diferite rădăcini verbale: Se reduplică verbe sinonime cu sensuri apropiate sau cu verbe antonime.” Babam güle güle eve gelir. Kiralık Konak.Viteza minimă Döner kavşak .Sens giratoriu Tek yönlü yol .” (Y.Semnalizare luminoasă Azamî hız . 93) “Bătrânul aplecându-se mereu a râmas înţepenit. Lüzümsüz Adam.” “Sıcak sandviçi ağzında döndüre döndüre. .Depăşirea interzisă Durmak yasaktır -Staţionarea interzisă Işıklı işaret .Parcarea interzisă Geçme yasağı .Motörlü taşıt giremez .” Kitap ala ala paralarını bitirdi.” (Sait F.Reduplicarea cu aceeaşi rădăcină verbală: Türk dilini okuya okuya öğrendim. Karaosmanoğlu.Sens unic Mecburî yön . üfleye üfleye yedi. “Tata vine acasa râzând mereu. “Metin s-a întors acasă privind mereu vitrinele. “Copilul a adormit plângând.Accesul interzis tuturor autovehiculelor Park .” Metin vitrinlere baka baka eve döndü. Abasıyanık. A). “Cumparând mereu cărţi şi-a terminat banii. K.

” Şimşek çakarak. “Tinerii au intrat pe terenul de sport ţipând-urlând. 155) “Fetele tinere n-au putut să se abţină şi au început să râdă. Exprimă o acţiune simultană cu cea exprimată de verbul predicativ. -(y)erek. explicând modul de acţiune. Adıvar.” . În propoziţie acest gerunziu îndeplineşte funcţia complementului circumstanţial de mod.” Çocuklar günü güle-oynaya geçirdiler. “Pictorul uitându-se a pictat marea. 172 “Am obosit urcând-coborând scările. Çocuk sokağı koşarak geçti.” Ömür ağlaya-güle geçiyor. “Copilul a traversat strada alergând.” b) cu verbe antonime: Merdivenleri ine-bine yoruldum.” “Ellerini toprağa bastırarak usul usul kalktı. Kiralık Konak.” Ressam denize bakarak resim yaptı. Kalp Ağrısı. Bomba. Karaosmanoğlu. “Copiii au petrecut ziua râzând-jucând. 130) “Târâş-grăpiş a venit în casa lui Hagi Hüseyin.” Gençler bağıra-çağıra spor alanına girdiler. “Mama ascultând muzică a pregătit masa. “El şi-a câştigat existenţa muncind.” Anne müzik dinleyerek masayı hazırladı. “Bolnavul plângând-gemând şi-a spus durerea.” O hayatını çalışarak kazandı. yan yana konuşarak geleceğiz. K.” (Halide E. 45) “Deseară voi merge la tren ca s-o întâmpin şi ne vom întoarce (acasă) stând de vorba.” 2. gök gürleyerek yağmur yağdı.” (Ömer Seyfettin.” “Düşe-kalka Hacı Hüseyin’in evine geldi.” (Y. Gerunziul în -(y)arak.” “Genç kızlar kendilerini tutamayarak gülüşmeye başladılar. “Viaţa trece râzând-plângând. “A plouat fulgerând şi tunând.” “Akşam trenine onu almaya gideceğim.a) cu verbe sinonime sau cu sens apropiat: Hasta ağlaya-sızlaya derdini anlatıı.

” “Adnan teyzesini hatırlayarak burada durdu. c) Zavallı ana düşe-kalka çocuklarını büyüttü.” Exerciţii: 1. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă: a) Copilul râzând a intrat în casă. b) În autobuz văzând o cunoştinţă s-a bucurat. d) Onlar konuşa konuşa konser salonuna kadar yürüdüler. 32) “Adnan şi-a adus aminte de mătuşa sa şi s-a oprit aici. j) Hasta yürüyerek hastaneden çıktı. 4.(Yaşar Kemal. c) Crainicul îşi câştigă existenţa vorbind. C. d) Înotând neîntrerupt a ajuns la mal. e) Vecinul trece totdeauna salutând. Üç İstanbul. Kuntay. e) Arkadaşım susarak haberleri dinledi. f) Çocuk sevinerek annesine koştu. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: a) İhtiyar dinlene dinlene yürüdü. g) Öğretmen öğrencileri selâmlayarak derse başladı. h) Yaya geçidini dikkat ederek geçti. Răspundeţi la următoarele întrebări: a) Annesi Metin’i nasıl karşıladı? b) Metin eve niçin geç kaldı? c) Metin okuldan nasıl dönüyordu? d) Kazada can kaybı oldu mu? 173 e) Kaza nasıl oldu? f) Kadın sürücü niçin üzgündü? g) Hangi arabadaki şoför suçluydu? h) Kazayı yapan şoför neyi unuttu? i) Trafik polisi şoförlerden neyi istedi? j) Trafik polisi ne yaptı? 2. 47) “S-a sculat încetişor sprijinundu-se pe pămănt. b) Dün yürüye yürüye yoruldum. . İnce Memet. Adăugaţ sufixele gerunziilor studiate la următoarele rădăcini verbale: oku dinle bak ağla düşün gül 3. i) Müdür bey düşünerek konuştu.” (M.

Seninle hiç olmasa. Sporu da başlayıp başlayıp bırakıyorsun. Eda: .” diye övünelim. beyazlarla mı? Metin: . atlar yerinde. Des kitaplarından başka bir kitap okuduğun yok.” diye belki sen de bir gün oturup.şah (jocul) piknik . 174 Lecţia 34 SATRANÇ Metin: . seferber et kendini.Öyle deme. bak. de voleybol. İşlet kafanı. Dünyada benim gibiler de vardır. Ama bunun için … Metin: .İstiyor musun.picnic belki . Beyaz ferz beyaz kare üstünde. kaleler. Biz de “kardeşim birinciliği kazandı. Metin: . hepsini yarıda bıraktı. altın madalya aldı.Ama gene sen yenersin. h) Citind din nou cartea.Dikkat ede ede. Beyimiz de futbol.Berabere kalmak şöyle dursun. filler. Eda: . siyah ferz. Spor yaptıktan sonra birini yap. Metin: . probabil .Hava yağmurlu. de tenis. başka bir şey düşünmeden. Eda: . Eda: .“Hava yağmurlu. şahın yerlerini değiştir.Çocuklar. a înţeles-o mai bine.Beyazlarla daha şanslı oluyorum. Sözler ve deyimler: satranç . seni yenen olacak mı? Dizdin mi? Siyah taşlarla mı oynayacaksın.f) Autobuzul a mers coborând-urcând prin munţi. berabere kaldığım günü görebilsem… Eda: . Birkaç hamlede mat yaparsın. Metin? Haydi oynayalım.Herkes benim ablam gibi ödüller kazanamaz. satranç oynasanız ya. de atletizme başladı. Anne: . okursun.posibil. adamakıllı yap. cântând s-au plimbat prin parc. birkaç hamlede mat yapmağa öğrenirsin. Oynaya oynaya öğrenirsin. oynamak lâzım. Ne vakitten beri oynamadınız. siyah kare üstünde olmalı. de yüzme. Yalnız ferzle. Metin: . Bu gün pikniğe gidemeyeceğiz. g) Copiii jucându-se.Sen nasıl istersen… Piyadeler.

İns.te dizmek (N.. a înlocui kare .1. arătând modul. -(y)üp.premiu bizim gibiler ..cal ferz .1..atletism yarıda bırakmak ..a se lăuda.a lăsa pe jumătate adamakıllı .a inşirui taş . A.hai să vă jucaţi yenmek (N. Loc.. efort boy . a concentra seferber et kendini .pătrat berabere kalmak . İns.concentrează.. infanterie kale .. talie.” Metin yolda durup vitrinlere baktı. a fi la egalitate GERUNZİU (Continuare 1) ZARF-FİİL) (Devam 1) Gerunziul în -y)ıp. A.medalie de aur övünmek (N. nebun la şah.1. Exprimă: a) O acţiune care precede o altă acţiune.cetate fil . .1.înot atletizm . “Doctorul l-a privit pe bolnav după ce s-a apropiat .mutare..a pune în funcţiune seferber etmek (N. pion.) .) .) . remiză la şah. cauza condiţia în care s-a desfăşurat acţiunea.. 2. elefant at . D.cei ca noi oynasanız ya .a schimba. piesă la şah sen nasıl istersen ..ders kitabı .a mobiliza.a măsura statura işletmek (N.cum doreşti tu piyade . Loc.regină la şah değiştirmek (N. İns. Doktor hastaya yaklaşıp baktı..1. İns.. Annem yemeği pişirip gitti.cum trebuie altın madalya .a învinge 175 hamle .. A. -(y)ip. “Metin s-a oprit şi s-a uitat la vitrine..” 1. “Mama a plecat după ce a făcut mâncare. tura la şah. İns..) .statură. 2.) . A. A. 2. mărime boy ölçmek . 2. a se mândri ödül .) .. (y)up. piatră. İns.2.manual yüzme .. Loc. D.

Herkes şaşıp kaldı. “A vorbit strigând. 120) “ Stânca deasupra lor se înâlţa ca un plop. Bizim Köy. “Bolnavul a mers din când în când odihnindu-se. Üç Anadolu Efsanesi. “Am stat ascultând muzică.” Müdür bey düşünüp konuştu.” Exprimă şi o acţiune repetată.” Hasta dinlenip dinlenip yürüdü. “Bunicul meu s-a odihnit pe drum oprindu-se. İnce Memet.” Hasta yürüyüp geldi. 5) “Îl căutau şi nu-l găseau.” Kitapları dizip koydu.” (Yaşar Kemal.” Dedem yolda durup dinlendi.” b) Arată o acţiune simultană cu cea exprimată de predicat. continuă.” (S. “Copilul a intrat în casă plângând.” “Arayıp bulamıyorlardı. “Toată lumea a rămas uimită.” Çamaşırları yıkayıp serdi.Koliyi postaya götürüp geldi. “Elevul a înţeles lecţia după ce a citit-o. 59) “İarna copiii se adună în jurul vetrei şi nu pleacă de acolo până seara. 45) “Pe cer mănunchi de nori îngheţaţi înaintau plutind. Abasıyanık .” “Kış günü çoluk-çocuk (tandırın) etrafına üşüşüp akşama kadar oradan ayrılmazlar.” Çocuk ağlayıp içeri girdi.” “Gökte parça parça buzdan bulutlar akıp gidiyordu. Bağırıp bağırıp konuştu. “S-a întors de la poştă după ce a dus coletul.” (Yaşar Kemal. (Mahmut Makal.” Konser dinleyip oturdum. “Domnul director tot gândindu-se a vorbit . “A pus çărţile aranjându-le. Lüzümsüz Adam.” 176 “Üstlerindeki kaya bir kavak gibi uzayıp gidiyordu. “Bolnavul a venit pe propriile picioare. “Sora mea a aranjat rufele după ce le-a călcat.” Öğrenci dersi okuyup anladı.” Ablam çamaşırları ütüleyip yerleştirdi.” a) . “A întins rufele după ce le-a spălat. F.

-(y)ünce. Olumlu şekil. “De cum a plecat mama sa. Ateş Düşünce.” Polis gelip. “de îndată ce …”. herkes alkışladı.” Nadia salonda belirince. Arată o acţiune de scurtă durată care s-a desfăşurat sau se va desfăşura cu foarte puţin timp înaintea acţiunii exprimată de verbul predicativ. “Nadia. ün. bolnavul s-a simţit bine. Se traduce în româneşte prin: “de cum …” .” Hasta ameliyat olunca iyileşti. “A oferit musafirului salata de fiecare dată ornând farfiria cu ea. “Florăreasa a scos buchetele la vânzare de fiecare dată legate. copilul a plâns. -in. “Îndată ce a citit e-mail-ul. “Prietenul meu tot gândindu-se a vorbit . “cum …” În propoziţie îndeplineşte funcţia de complement circumstanţial de timp. “Îndată ce am ieşit afară mi-am dat seama că este cald. a alergat la gară. .” “Başını iyice çevirince pencereden kasabanın ışıklarını gördü. toată lumea a aplaudat-o.” Annesi gidince çocuk ağladı. 54) 2. “Poliţistul mergând înainte-înapoi controlează circulaţia.” (Talip Apaydın.” Misafire salatayı süsleyip süsleyip sundu. “Ne-am învârtit pe acelaşi loc. Dışarıya çıkınca havanın sıcak olduğunu anladım.” Arkadaşım düşünüp düşünüp konuştu. istasyona koştu. Accentul cade pe silabele -ın. “Bebeluşul a adormit şi s-a trezit în repetate rânduri.” Gerunziul în -(y)ınca. “imediat ce …”.” Satıcı demetleri bağlayıp bağlayıp satışa çıkardı. -un. îndată ce a apărut în sală. Dönüp dolaşıp aynı yere geldik. -(y)ince.” Hocamı görünce heyecanlandım. a) Forma afirmativă.” Emaili okuyunca. m-am emoţionat. “İmediat ce s-a operat.gidip trafiği kontrol ediyor. -(y)unca. “De cum l-am văzut pe profesorul meu.Bebek uyuyup uyuyup uyandı.” 177 Notă: Gerunziul uneori este exprimat de două verbe cu sens apropiat sau de două verbe antonime.

” Rüzgâr esmeyince. “Cum bolnavul n-a deschis ochii.” a) b) c) d) e) f) g) Exerciţii: 1.” Uneori după acest gerunziu se foloseşte postpoziţia kadar. Devlet Ana. atunci gerunziul primeşte sufixul dativului.” (Kemal Tahir. Are forma: -mayınca şi meyince. Ceryan kesilmeyinceye kadar kitabı bırakmadı.” (Orhan Pamuk. doktor telâş etti. nu se desfăşoară nici acţiunea verbului predicativ sau se desfăşoară imediat. “în caz că nu …” 178 Saat tam 4 olmayınca işten çıkmadı.“Cum şi-a întors capul spre fereastră. făceau gălăgie.” Süt kaynamayıncaya kadar ocak başından ayrılmam. (Atasözü) “Până nu bate vântul. “dacă nu …”. “Până nu fierbe laptele. s-a dus imediat la ea. -(y)ünce arată o condiţie în desfăşurarea acţiunii exprimată de verbul predicativ. -(y)ince. Dacă nu se desfăşoară acţiunea exprimată de gerunziul. kendisi gitti.” Hasta gözlerini açmayınca. Kerimcan nu va pleca la ţară.” b) Forma negativă.În limba română se traduce prin locuţiunile: “pâna ce nu …”. -(y)unca. spunând că Alâaddin a inventat jocurile acestea. Kara Kitap. “Cum n-a primit nici o veste de la mama sa. n-a lăsat cartea. Kerimcan’ın köye gitmeyeceğini duyunca sevinmişti. yaprak oynamaz.” “Millî piyangodan gene bir şey çıkmayınca. nu mă îndepărtez de lângă sobă. “Până nu s-a făcut 4 fix. doctorul s-a împacientat. “Până ce curentul n-a fost oprit. öfkeye kapılan bazıları. unii enervaţi. 206) “ Îndată ce a aflat că. Răspundeţi la următoarele întrebări: Metin niçin üzgün? Eda Metin’den bir işi nasıl yapmasını istiyor? Metin hangi sporları başlayıp bıraktı? Sporda birincilik kazananlara ne veriliyor? Anne ne öneride bulunuyor? Satranç oyununun hangi taşları var? Eda Metin’in nasıl oynamasını istiyor? . a văzut luminile oraşului.”(Proverb) Annesinden haber gelmeyince. 44) “Când n-au câştigat nimic la loterie naţională.” “Aslıhan. Aslıhan s-a bucurat. bu oyunları Alâaddin imal ediyor sanıp. n-a ieşit de la serviciu. frunza nu se mişcă.Olumsuz şekil Forma negativă a gerunziului în -(y)ınca. gürültü çıkarıyorlardı.

Anneciğim. Cum a venit vacanta. on atasözü yazmamızı istedi. 179 4. s-a întors în satul său. onlarca kitap mı araştırayım? . Bolnavul până ce nu s-a operat. Metin dersleri dinleyip öğrendi. l-a sunat. Pencereyi açınca içeriye temiz hava girdi. îndată ce a citit-o. ama ben bunca atasözü bulmak için. şairler.2.Adăugaţi sufixele gerunziului în -(y)ıp. după ce a udat florile. Elmaları yıkayıp yedi. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următoarele proverbe: Damlaya damlaya göl olur. Üzüm üzüme baka baka kararır. babama hak verdim.-(y)ünce următoarelor verbe: çalışmak bakmak dinlemek anlamak konuşmak görmek düşünmek yürümek 3. Când mama a văzut că fiul ei n-a venit. a început munca pe câmp A înţeles poezia. çok sevindi. Pictorul a pictat uitându-se mereu la mare. Gökte ararken yerde buldu. a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) 5. Çocuklar topa vurup vurup oynuyorlar. Ben onları nereden bulabilirim? Yazarlar. Mama a adormit bebeluşul cântând. politikacılar sık sık atasözleri kullanırlar. İyi haberi duyunca. Traduceţi în limba turcă: Cumpăra. -(y)üp şi -(y)ınca. ödev olarak. n-a putut să meargă. İyi düşününce. Satıcı mağazadan ışığı söndürüp çıktı. Yağmur yağınca her yer yeşerdi. după ce alegi bine. hepimiz sevindik. Ţăranul îndată ce şi-a vândut perele. a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) Lecţia 35 Traduceţi în limba română: Manav sebze ve meyveleri satıp evine döndü. edebiyat dersinden hocamız. Cum a ajuns în İstanbul. gazeteciler. A plecat la Bucureşti. -(y)ip. -(y)up. Turist oteli bulunca. a căutat un taxi. ATASÖZLERİ Metin: .

Atasözünü tutmayanı yabana atarlar. Benim de aklıma gelmeğe başladılar: Gün doğmadan.Kitaplıkta bir atasözü derlemesi var. Can içre nihan eyle. Eda: .Sofraya oturacakta ben size ne diyorum: Can boğazdan gelir.Can çıkmadan huy çıkmaz. Eda: .” dedi. Anne: .Hep Tevfik Fikret’ten: . Düşün. neler doğar. Sağlık en büyük zenginliktir. Metin: . Her vakit için geçerlidirler. Bir de buna benzer: Adam ahbabından belli olur. Eda: . Bütün sınıf ögrenmiştik: Sevelim. Eda: . Bir de şiir şeklinde aklıma geldi. sen de biliyorsun. Bu dünya kimseye kalmaz. Hep ondan: İşidin ey yarenler. derdini canane duyurma.Yunus Emre’nin sözleri.Sağ ol. veli cane duyurma. Metin: . Onları not edeyim. Hepimiz biliyoruz onları.İşleyen demir pas tutmaz. Söyleyeyim ne olduğunu.Bizden vecizeler de öğrenmemizi istemişti hocamız. sevilelim.Bakî’den: Sabreyle dilâ.Anne: . Bizim hocamız atasözleri hakkında:”Yaşamın anayasasıdırlar. Misali taşa benzer. ebedî her gecenin gündüzü vardır.Onları önce kendi beyninde ara. İş insanın aynasıdır. Anne: . Onları öğrenin ve onlardan şaşmayın. Aşk bir güneşe benzer. Anne: . Sen iki tanesini kullandın bile. Zahmet çekmeden bal yenmez. Gördünüz mü? Ben de biliyorum. Sönmez. sen hep söylersin: 180 Göster dostunu. Veya: İyi dost kara günde belli olur. ablacığım. Aşkı olmayan gönül. Tevfik Fikret’ten: Göz yumma güneşten ne kadar nuru kararsa. Anneciğim.

Ne hür bir şairmiş! Fikri hür. o bitirmeye bilmez. Bir tane var. Anne: -Şimdi babanız da gelse. irfanı hür. ya inhitat! Eda: .Yükselmeyen düşer: ya terakki. onu . vicdanı hür bir şairim.

a se uimi Atasözünü tutmayanı yabana atarlar.două dintre ele bile .în formă poetică hep .. este îndepărtat (de societate). Hayatta ne yetişsen yetiş.universal valabil şaşmak (N. A. ama çok anlamlı. ne hünerin olsa olsun. sarcină gazeteci . Bu sözler kime aittir. yarın hocama söyleyeceğim. Sözler ve deyimler: ödev . Eda: . 181 Metin: . hayat . Nazım Hikmet “Oğluma Masal”ı böyle bitiriyor: Sen de onun gibi yorulmadan.) .Ca să-ţi spun cine eşti benzer .. önce edep.Ce nu se poate ivi înainte de răsărit… şiir şeklinde .Spune cu cine te însoţeşti Söyleyeyim ne olduğunu .creier hakkında .ziarist politikacı . .efort Zahmet çekmeden bal yenmez.aşa de mult derleme.Cine nu ţine de proverbe. .despre yaşam. kıldım taleb.. başarıya inanmak gerek. Loc. oğlum. Her hüner makbul imiş.mereu Göster dostunu .şi mie mi-a venit în minte Gün doğmadan neler doğar… .Benim de evlâtlarım inanarak yürür. illâ edeb. İnanarak çalışsa. Anne: . illâ edeb. inşallah. . benim kardeşim de on alır.deja bir de benim aklıma geldi . Ama hepsinin anlamını sorar bana… Eda: .viaţă her vakit geçerli .Omul se cunoaste după prieteni.-Fără efort nu poţi să mânânci miere. sen de onun gibi inanarak yürü.asemănator Adam ahbabından belli olur. bilmiyorum.Vay be. İnanan sona erer.politician kullanmak (N. zahmet . Abl.Sen de söylersin. sen de onun gibi susamadan.2. a se abate . iki tanesi .culegere beyin .babam rahmetli sık sık kullanırdı: Ehli diller arasında aradım.) .1.a folosi bunca . irade.Bir şey yetişmek için de akıl.temă. bir edebiyat dersi çıkardık! Bunların hepsini yazıp.

suflet boğaz .”(Tevfik Fikret) “Nu închide ochii în faţa soarelui. Închide în suflet.Fierul folosit.” masal . D. 3..). hrană. nu spune iubitei necazul tău. nu te destăinui iubitei.. înainte de toate e morala. Her hüner makbul imiş. strâmtoare.. İşidin ey yârenler Aşk bir güneşe benzer İubirea soarelui-mi pare.sens . .şi acum ţin minte 182 Sevelim. după fiecare noapte. Sönmez. Can çıkmadan huy çıkmaz. kıldım taleb. İş insanın aynasıdır . (Traducere Nedret Mahmut) Sabreyle dilâ.Lumea n-o s-o moştenim. în suflet. Bu dünya kimseye kalmaz .” “Sunt un poet liber în gândire. urmează o nouă zi.după voia lui Allah edebiyat . derdini canane duyurma. illâ edeb.1.Să iubim şi să fim iubiţi. oricât de puternică îi e lumina. .” “Ehli diller arasında aradım. (Mi-am dat seama) orice virtute este de valoare.maximă şimdi de aklımda . Misâl-i taşa benzer E piatră oarecare.can .Sănătatea este bunul cel mai de preţ rahmetli . basm inanmak (N.a crede inşallah .Vigoarea omului depinde de hrana lui.” “Göz yumma güneşten ne kadar nuru kararsa. gât. ya inhitat!” “Cel care nu se înalţă (nu progresează) cade: progres sau regres!” “Fikri hür. İşleyen demir pas tutmaz.. în conştiinţă.răposat vecize . Aşkı olmayan gönül Dar cel ce nu iubeşte. Nu se stinge. “Rabda inima mea. 2.Omul până ce nu moare. (Traducere: Enver Mahmut) Poetul îţi grăeşte.” “Yükselmeyen düşer: ya terakki. . irfanı hür. illâ edeb. dar înainte de toate e morala. ebedî her gecenin gündüzü vardır.Munca este oglinda omului. totdeauna.” “Printre virtuţi am căutat-o pe cea superioară.literatură anlam . Sağlık en büyük zenginliktir. Can boğazdan gelir. Can içre nihan eyle. veli cane duyurma. vicdanı hür bir şairim. nu prinde rugină. nu scapă de năravuri.poveste. sevilelim .

“A căzut pe scări pe faţă.” “Yazmadan yarım saat evvel belki Nuran’ı aylarca düşünmemiştim.” Babam eve dönmeden önce odaları temizleyelim. Exprimă: 1.” Se poate îmbina şi cu postpoziţiile önce sau evvel. “Nu promite înainte de a te consulta cu mama ta. înainte de a se întoarce tata.” 2. prin. Arată modul de a se desfăşura acţiunea.Tanpınar. fără să… “ 183 Alış veriş yapmadan gel.” Annenle akıl danışmadan söz verme. fakat bir türlü bu manzumeyi bitirmeden yazamadım.a cădea pe faţă Merdivenlerden yüzü koyun düştü. -meden.Tanpınar. Un gerunziu folosit doar la unele expresii. O acţiune ce trebuie să se împlinească înainte de acţiunea predicatului verbal care poate să aibă forma afirmativă sau negativă.” Doktor teşhis koymadan.Gerunziul în -madan. Huzur. Gerunziul -(y)ın. dar în nici un fel n-am putut.scrie scrisoare. “Să facem curat în camere. Bu evi satın aldım.” (A. poate cu luni de zile nu m-am gândit la Nuran. “Nu lua medicamente înaintea ca un doctor să pună un diagnostic şi să prescrie reţeta. “Du-te la doctor înainte să iei medicamente. fără să faci cumpărături. “Să nu vii. -(y)un.H.” Alış veriş yapmadan gelme. “Am luat această casa cumpărând-o. İlâç almadan önce doktora git .GERUNZİU (Continuare 2) ZARF-FİİL (Devam 2) 1. Se pote traduce prin cuvintele: pe. ilâç alma. reçete yazmadan. înainte de a termina poezia. Se traduce: ”înainte de….” .” (A. “Vino. 270) “Cu jumătate de ora înainte de a scrie. 35) “De trei zile simt obligaţia de a ţi. satın almak -a lua cumpărând (prin cumpărare).H. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Mektupları.” “Sana üç günden beri mektup yazma mecburiyetindeyim.” yüzü koyun düşmek . înainte să faci cumpărături.

3. Gerunziul -ken. Nu are variante. Exprimă o acţiune desfăşurată concomitent, cu acţiunea verbului predicativ. Nu se adaugă direct la rădăcină, ci după sufixul unui timp sau mod. alıyorken - rădăcină + suf. timpului prezent+ken alacakken - rădăcină+suf. timpului viitor+ken almışken - rădăcină+suf. timpului trecut nedeterminat+ken alırken - rădăcină+ suf. aoristului+ken almalıyken - rădăcină+suf.modului necesitativ+ken Kitabevinden bir sözlük alıyorken, gözüme bir roman ilişti. “Când cumpăram la librărie un dicţionar, am zârit un roman.” Tamam evden çıkacakken, bir misafir geldi. “Tocmai când să ies din casă, a venit un musafir.” 184

Sözlüğü almışken, bir de romanı alayım, dedim. “Mi-am zis, dacă am cumpărat dicţionarul, să cumpăr şi romanul.” Doktor muayene ederken, sadece hastalığı düşünür. “Doctorul când consultă bolnavul, se gândeşte doar la boală.” Sözlüğü almalıyken, romanı almamalı mı? “Trebuie să cumpere dicţionarul, dar pe romanul nu?” “O günleri konuşurken, tekrar sıkıntı ağırlığı üstüme çöktü.” (H. E.Adıvar, Kalp Ağrısı,44) “Când vorbeam de zilele de atunci, mă apăsa o ciudată stare sufletească.” “Tam dışarı çıkacakken, İsmail Efendi seslendi.” (Sevinç Çokum, Ağustos Başağı,83) “Tocmai când ieşeam, a strigat İsmail Efendi.” Notă : Timpul trecut determinat, modurile optativ, condiţional-optativ, imperativ nu primesc acest sufix. În schimb, predicatul nominal primeşte. Annem muallimeyken, okulda sıralar 4-5 kişilikmiş. “Când mama a fost învăţătoare, băncile în şcoli erau de 4-5 persoane.” Arkadaşım Bükreş’teyken operaya gitmiş. “Prietenul meu când a fost în Bucureşti, s-a dus la operă.” Hiç ilgisi yokken, oturumda söz aldı. “La şedinţă, deşi n-a avut nicio tangenţă, a luat totuşi cuvântul.” “Hiç sırası değilken, gitti geyikli aynada kendini görmeden, saçlarını düzeltti.” (A.İlhan, Kurtlar Sofrası, 640) “Deşi nu se cuvenea de loc, s-a dus la oglindă cu cerbul, şi şi-a aranjat părul fără să se uite.” 4. Gerunziul -maksızın, -meksizin. La forma infinitivă a verbului se adaugă sufixul -sızın sau -sizin cu sens de lipsa de ceva. Exprimă un mod de acţiune

asemănătoare de gerunziile -madan, -meden; -mayarak, -meyerek. Cu gerunziul -maksızın, -meksizin se subliniază lipsa de ceva. ayrılmaksızın - fără să se despartă durmaksızın - fără oprire görmeksizin - fără să vadă düşünmeksizin - fără să se gândească Çocukluğunu annesinden bir gün ayrılmaksızın geçirdi. “Şi-a petrecut copilaria fără să se despartă o zi de mama sa.” Dedesini görmeksizin şehirden gitmek istemedi. “N-a vrut să plece din oraş fără să-l vadă pe bunicul său.” O düşünmeksizin yazmaz. “El nu scrie fără să se gândească.” 185

“Bu olaydan duyduğu kederi durup durmaksızın ortaya atıyorlar.” (Yaşar Kemal, İnce Memet, 141) “Ei tot timpul evocă tristeţea pricinuită de acest eveniment.” “Ve tarlada saatlerce belini doğrultmaksızın çalıştığına şahit olmuşumdur.” (Y.K. Karaosmanoğlu, Yaban, 32) “Am fost martor, că a muncit pe ogor ore întregi fără să-şi îndrepte spinarea.” a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) vardır? k) biliyorsunuz? l) m) 2. a) b) c) Exerciţii: 1. Răspundeţi la următoarele întrebări: Metin’in ne ödevi vardı? Annesi ne öneriyor? Eda’nın hocası atasözleri hakkında ne demiş? Atasözünü tutmayanı ne yaparlar? Dostluk hakkında hangi atasözlerini hatırlıyorlar? İş ve sağlık hakkında hangi atasözlerini hatırlıyorlar? Vecizeler nasıl sözlerdir? Yunus Emre’nin vecizesinden ne sonuç çıkarıyorsunuz? Bakî görüşlerinde sizce haklı mı? Atasözleri ile vecizeler arasında ne benzeyiş ve ne aykırılıklar Türkçede ve Romence’de biribirine benzeyen hangi atasözlerini Atasözlerinde daha çok hangi zamanlar kullanılırlar? Türkçe ve başka dillerde biribirine benzeyen hangi atasozkerini biliyorsunuz? Traduceţi următoarele proverbe cu ajutorul dicţionarului: Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur. Yalancının evi yanmış, kimse inanmamış. Gülü seven, dikenine katlanır.

d)
e)

f) g) h) i) j) k) l) m)

Zanat altın bileziktir. İlim ocağı aç kalmaz. Zor adama öğretir. g) Sakla samanı, gelir zamanı. Altının kıymetini sarraf bilir. İyiliğe karşi iyilik her kişinin işi, Kötülüğe karşi iyilik er kişinin işi. Er olan ekmeğini taştan çıkarır. Gülme komşuna, gelir başına. Eski dosttan düşman olmaz. Kışın ekmeksiz, yazın abasız yola çıkma. Gülü seven, dikenine katlanır. 186

llllllllllll mmmmmmmmmmmm 3. Traduceţi următoarele propoziţii în limba română: nnnnnnnnnnnn a) Kahvaltı yapmadan, işe başlama. oooooooooooo b) Ev ödevlerini yapmadan, okula gitme. pppppppppppp c) Ona-buna bakmadan, kendi yolunda yürü. qqqqqqqqqqqq d) Geç kalanları beklemeden, gidelim. rrrrrrrrrrrr e) Şiire tahlil yapmadan, şair hakkında konuşma. ssssssssssss f) Söylenenlere bakmaksızın, yardımına devam etti. tttttttttttt g) Dalgalara bakmaksızın, denize açıldı. uuuuuuuuuuuu h) Mutfak mobilyası satın almak istiyoruz. vvvvvvvvvvvv i) Yağmurdan kaçarken, doluya tutulduk. wwwwwwwwwwww j) Misafirlerle konuşurken, telefon çaldı. xxxxxxxxxxxx k) Yağmur yağarken, ağaç altında durulmaz.
yyyyyyyyyyyy

4. Traduceţi următoarele propoziţii în limba turcă
zzzzzzzzzzzz

a) Nu pot să mă urc în tren fără bilet. b) Nu pot să ies din casă, înainte de a stinge lumină(ışığı söndürmek).

aaaaaaaaaaaaa c) Tata nu vorbeşte fără să se gândească. bbbbbbbbbbbbb d) Nu te întoarce din Bucureşti fără să vizitezi un muzeu. 5. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următorul text: Öğleyin, şöyle on dakika dinlenip biraz ekmekle yarım karpuz yemiş, hemen işe başlamıştı. Böyle yüksekte, beşinci katta, yarı yatmış, yarı ayakta durarak yaş tahtalara abanmak,mütemadiyen başının üst tarafında keser sallamak, insana sersemlik, hatta baş dönmesine benzer bir şey veriyordu. Bir akşam olsa, bir eve gitse de, arkası üstü yatsa… …………………………………………………………………………….. Küfeye yükletilen eşyanın altında, ayakları sokağın bozuk taşlarına yapışmış gibi adımlar atarak ilerlemeğe çalışan küçük hamal kendi oğlu idi. Bir gün iş bulup on gün bulmadığı sıralarda onu, sebebini anlamadan iş olsun diye verdiği okuldan almış, bir daha göndermemişti. (Sabahattin Ali, Apartman) ccccccccccccc ddddddddddddd eeeeeeeeeeeee fffffffffffff ggggggggggggg

187

RECAPİTULARE VII TEKRAR VII 1. a) b) c) Adăugaţi sufixele următoarelor gerunzii: -(y)a, -(y)e hazırlanmak dinlemek spor yapmak gülmek -arak, -erek çalışmak yüzmek saymak bilmek -(y)ıp, -(y)ip, -(y)up, -(y)üp bakmak muayene etmek sormak sürmek

f) O gazeteciler konferansında kendini tutamayarak gülmeğe başladı. -(y)ince. Ayakkaplarını fırçalamadan yerine koymaz. gülmeğe başladı. hhhhhhhhhhhhh 3. Arkasını dönünce. c) Terzi hayatını dikiş dike dike kazanır. Borcunu ödemeden başka harcamalar yapma. e) Spor takımı bağıra-çağıra zaferi kutladı (a sărbătorit victoria). -meksizin yazmak telefon açmak hoşlanmak bağlantı yapmak 2. -meden anlamak temizlemek düşünmek görmek f) -ken anlamak avukat durmak terzi bilmek genç işitmek ihtiyar değil -maksızın. Bükreş treni köprüden geçip Dobruca’ya girdi. odada sürprizi denedi. k) Öğrenciler hocalarını ayağa kalkıp selâmladılar. 188 l) m) n) o) p) q) r) s) t) u) v) w) Entarisini ütüleyip dolaba yerleştirdi. d) Köylü tarlayı sulaya sulaya ürün aldı. içine üzüntü çöktü. . Dersi iyi öğrenmeden okula gitmez. Bebek annesini görünce. h) Seyirci sahneye çıkarak opera şarkıcısına çiçek sundu. Tren istasyona yaklaşınca. b) Bükreş’te geze geze yorulduk. Daireyi para biriktirip alacak. (y)ünce varmak süslemek vurmak görmek e) -madan. i) Szabo koşarak şampiyon oldu. j) Genç kız türkü söyleyerek odasını temizledi. Arkadaşlarıyla görüşüp anlaştılar. Işığı yakınca. arkadaşını gördü. Gün kararınca. Traduceţi în limba română următoarele propoziţii: a) İnsanlar konuşa konuşa anlaşırlar. turist kalabalığı fark etti. Alcătuiţi câte 2 propoziţii cu fiecare fel de gerunziu.d) d) -(y)ınca. -(y)unca. g) Satıcı şarkı söyleyerek üzüm satıyor.

-(y)unca. a cumpărat bilete.-(y)ince.x) y) z) iiiiiiiiiiiii Sokağı sağına soluna bakmadan geçme. E) gerunziul -madan. Cântăreaţa a cântat fără să se uite pe note. kkkkkkkkkkkkk D) gerunziul -(y)ınca. a zâmbit. s-a răcorit (hava serinledi). Bolnavul s-a dus la consultaţie. c) meteorologic. c) Eda şi Metin au luat bilete pentru cinema. Absolvenţii nu s-au adunat fără să învite (davet etmek) pe Nu putem pleca în excursie. d) Când a ieşit pe stradă. acuma vorbeşte bine limba turcă. Gece odanı havalandırmadan yatma. Am obosit tot urcând. C) gerunziul -(y)ıp. Evdekilerini selâmlamadan konuşmağa başlamaz. d) S-au aşezat la masă. după ce a stins lumina. b) Copilul îndată ce şi-a văzut mama. 189 d) e) a) b) profesori. . -meden Nu pot traduce fără să mă uit în dicţionar. a simţit frigul. după ce au cerut voie de la părinţi. B) gerunziul -(y)arak. odihnindu-se întruna pe drum. -(y)ünce. după ce s-au adunat cu toţii. İnginerul a construit vila studiind proiectul. Îndată ce a văzut afişul pentru concert. 4. fără să ascultăm buletinul Şoferul a condus fără să facă accidente. -(y)up. -(y)ip. A) gerunziul -(y)a. (y)e a) b) c) d) e) a) b) c) d) e) a) b) jjjjjjjjjjjjj e) A ieşit din cameră. c) Şoferul îndată ce a încercat să depăşească (sollamak). Tinerii se distrează dansând. a) După ce a plouat. a făcut un accident. -(y)erek Am dat exemple uitându-mă în caiet. Traduceţi următoarele propoziţii folosind gerunziile studiate: Studenţii tot vorbind au ajuns (varmak) la facultate Jucătorii râzând-glumind au ieşit de pe stadion. -(y)üp S-a dus la concert după ce şi-a pus cravata. Studentul s-a dus la facultate după ce s-a pregătit bine pentru seminar. Ea a citit poezia ascultând muzică. Citind mereu.

Doctorul când consultă. a văzut un magazin cu ar5. boyun. Turistul când mergea spre muzeu. F) getrunziul -ken Când mergeam pe strada. Când vorbesc cu tata. Yatıyor can evimde. hep o sonsuz emeller… Gönlüme dokunmadı. sizin düşüncenizdir! Geçtiği yerler. Când lucrez nu mă uit la televizor. göğsümü yırtan eller! İncimi kaybetmedim. akarsuların. se uită la aparat. bir akarsuyum ki. onun yatağını çevirse. sunt foarte atent. A trăit fără să jignească (gücendirmek) pe cineva. kırılsa da sedefim.e) a) b) c) d) e) tizanat. Ben. bellerde bin türlü şekle girse. Ne var. ondaki tatlı rengi Yaratan. yaprakların. İnsan vücudunda önce şunları ayırt ederiz: kafa. Yine. am întâlnit un coleg. tek hedefi denizdir! Faruk Nafiz ÇAMLIBEL 190 TEXTE SUPLİMENTARE EK METİNLER İNSANIN VÜCUDU Her bir insan vücudunun yapılışını tanımalıdır. değiştirse de ayaklarım yolunu? Gözümün önündedir. gövde ve iki . Ovalarda. değişmeyen hedefim. salkımların hevengi… Bunlar sizin duygunuz. Cu ajutorul dicţionarului traduceţi următoarea poezie: AKARSU Görünce bir kuvvetin bükülmeyen kolunu.

çünkü boğazımız çabuk soğuk alabilir. Sert bir boru duyarsınız. Soluma borusundan. Burnun içi ıslak ve gayet ince bir dericik ile kaplıdır. Et. SİNDİRİM ORGANLARI Bir günde birkaç kere yemek yeriz. çeneler.Kaslara adale de derler. Fakat biz nasıl nefes alırız? Nefes alınız da kendi kendinizi deneyiniz. Sebzeleri ve meyveleri bitkilerden alırız. . kol kemikleri ve ayak kemikleri. yemeden 20-30 gün ve hatta daha fazla bile yaşayabilir. Eti. Havada bulunan toz bu dericiğe ve burun içinde bulunan küçük kıllara yapışır. İskeletin başlıca kemikleri şunlardır: kafatası kemikleri. fakat havasız beş dakika bile yaşayamaz. yemişler ve bitkilerden alınan bütün besinler. Besinler türlü türlüdür. bronşlar. hava bronşlar yolu yolu ile akciğerlere geçer. Değişen hava da. Ekmek. kürek kemikleri. yumurta ve onlardan yapılan ürünler hayvansal besinlerdir. sütü ve yumurtayı hayvanlardan alırız. Biz hava teneffüs ederiz. omurga kemikleri. göğüs kemiği. kaburgalar. hava burundan geçerken ısınır. Boynunuzu sıvazlayınız. Burundan hava soluma borusuna geçer. böylece burun içinde hava temizlenir. Soğuk havayı ağızdan çekmek iyi değildir. Susuz da birkaç gün yaşayabilir. O soluma borusudur. Havayı içeri çektiğimiz zaman o nereden geçer? Önce hava buruna girer. süt. sebzeler. İnsanın iki akciğeri vardır: sağ ve sol ciğerleri. Kaslar kemiklere bağlıdır ve beraberce insan vücudunu harekete getirirler. Vücut deri ile kaplıdır. derinin altında kasların ve kemiklerin bulunduğunu duyarız. İnsan vücudunun kemikleri iskeleti teşkil ederler. NEFES ALMA Bir insan. İnsan bütün ömrünce böyle nefes alır. Bunlar gögüs kafesinde bulunurlar ve onu hemen hemen doldururlar. leğen kemikleri. Besinler vücudumuzun içinde epeyi uzun bir yol yaparlar. 191 BESİNLER. Onlara halk dili ile et deriz. bitkisel besinlerdir. soluma borusu ve burun yoluyle dışarı çıkarılır.çift üye ki. Eğer hafifçe sıvazlarsak. Akciğerlerde hava değiştirilir. Bu epeyce geniş bir borudur. Bundan başka. Biz havayı göğüse çekeriz ve sonra dışarıya çıkarırız. üst üyeler veya kollar ve alt üyeler veya ayaklar.

barsağın kendisinden. yaz geldi geleli hiçbir yere gitmediniz.yemek borusu denilen bir borudan geçerek mideye varır. Barsağın ince tarafına iki organ özsuyunu akıtır. o çiğnenmiş ve yumuşamış ekmek parçasını kolayca yutabiliriz. (TÜRK DİLİ. Artık. Bereket. ağızda durmadan hasıl olan tükürük. sağanak yağışlı. Avrupa’da da iklim dengesi kalmamış. Esen Hanım: Haklısın. Rahat çalışabildik. ekmeği yumuşatır. Nesilciğim. Allah’tan. Mide bir torbaya benzer. Bir hamur haline girerek daha ileri. Ağustos ayının ortasındayız. havalar serin geçti. Besleyici maddeye değişmeden kalan kısmı daha ileri. yani ince barsaklara geçer. Besinin vücut içindeki değişmelerine yardım eden organlara sindirim organları denir. Bükreş. Çok çalıştınız.1991) İKLİM DENGESİ Nesil: Ablacığım. yemeği besleyici maddelere çevirirler. karaciğer ve pankreastan gelen özsular. orada ekmek büyük değişikliğe uğrar. Kendisi kıvrık olup son tarafı kalındır. Besleyici maddeler barsağın duvarından kana geçerler. Alanya. tatil yapmadınız. Biz onu çiğnemekte iken. Ama iç Anadolu Bölgesi’nde iklim dengesi kalmadı. Nesil: Doğru. bu yaz sıcak yüzü görmedik. Yarın hava gök gürleyişli. diyorlar. Barsağın ince tarafında. Oralarda sıcaklık 35-40 derecenin altına hiç düşmedi. Midede bulunan bir takım eritici maddeler etkisiyle. Nesil: Ama ablacığım. barsağın kalın tarafına geçer ve vücudumuzdan dışarı çıkarılır. Şimdi o. Yaş dilimiz. İki gün önce yazdı ve hava sıcaklığı 41 dereceydi. Fakat. Esen Hanım: Dinle bak. barsakta bütün yemek besleyici maddeye değişmez. Bu organlar karaciğer ve pankreastır. Nesil: Peki. Kan da. Esen Hanım: Güney kıyılarımız kasımda da sıcak. televizyon hava raporunu veriyor. Dün yağ192 mur yağdı. Bu gün iyi geçti. Barsak 9-10 metre kadar uzunlukta bir borudur. Antalya gibi güney kıyılarımızda bulunan bütün şehirler çok sıcak. ekmeği dişlerin arasına götürür ve ekmeği çiğneriz. bu yıl hiç tatil yapmayı düşünmüyor musunuz? . Bu havalara bir şeyler oldu.Dişlerimizin yardımı ile bir ekmek parçası ısırırız. Ankara yaz aylarında hiç bu kadar serin geçmedi. sınıf IV. Bu yaz işler çok yoğun oldu. Yarın yine yağmur yağacak. İklim dengesi iyice kayboldu. Ne giyeceğimizi şaşırdık. bu besleyici maddeleri vücudun her tarafına taşır.

Nesil: Nereye gitmeyi düşünüyorsunuz? Esen Hanım: Bursa’ya gitmeyi düşünüyorum. hatırladım. Erksin Hanım: Ben “Mine’yi gördüm. Büyük Tiyatro’da çok güzel oyunlar var. Necati Cumalı yazmış. Esin Hanım: Yeni Sahne’de “Mine”.Esen Hanım: Bu yaz tatile çıkacak zamanım yok. Birsen ile Haşim’i özledim. Pek o kadar da güzel değil. Orhan Asena’nın yazdığı “Hurrem Sultan “ çok güzelmiş. evet. Altındağ tiyatrosunda da “Karacaoğlan oynuyor. ama iyi olanlarını gördüm. Çok güzel bir oyunmuş. Esen Hanım: Dinçer Sümer’in yazdığı “”Karacaoğlan” oldukça iyiymiş. Hiçbir yere gidemeyiz. Cengiz Bey: Ben onu da gördüm. Kış sporlarını ihmal ediyoruz. Hele Ceren burnumda tütüyor. Ayrıca Büyük Tiyatro’da bir oyun daha var. Bugünlerde pek iyi tiyatro oyunu yok.127) . s. Doğrusunu istersen öyle. (Mehmet Hengirmen. Esen Hanım: Şimdi burada ayak üstü karar veremeyeceğiz. Ama pek iyi değil. “Beşinci Frank” Esen Hanım: Kim yazmış? Erksin Hanım: Yazar Friedrich Dürrenmatt. Cengiz Bey: Haydi. Sinemayı unuttuk bile. Gazetelere bakar. Biraz fazla abartmışlar. Bu kış Uludağ’da bir hoca tutup kayak kaymayı öğrenmek istiyorum. Erksin Hanım: Galiba sen bütün oyunları gördüğün için tiyatroya gitmek 193 Cengiz Bey: istemiyorsun. Cengiz Bey: Mutlaka bir yere gideceksek sinemaya gidelim. Oradan da Uludağ’a geçerim. tatile çıksam iyi olacak. Birkaç gün Birsenler’ de kalırım. Erksin Hanım: Öyle deme Cengiz. yürüyün! Bugün çok yorulduk. Bütün oyunları görmedim. Ama kışın yıllık iznimi alıp. BUGÜN NEREYE GİDELİM? Esen Hanım: Bu gün tiyatroya gidelim mi? Erksin Hanım: Devlet Tiyatrolarında ne oynuyor? İsterseniz şöyle bir bakalım. TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ. Erksin Hanım: Biz de her gün televizyonda film seyrediyoruz.2. Neydi adı. Eve gidelim. bir karara varırız. İznimizi hep yaz aylarında kullanıyoruz. Cengiz Bey: Ama Akün sineması’nda çok güzel bir film var.

Sıcak fena bastırdı. Likyalılar ölülerini kayaların içine oydukları mezarlara gömerlermiş. Esen Hanım: Şaka yapma. Esen Hanım: St. hem filozof yapar. Esen Hanım: Myra hakkında bilgin var mı? Emin Bey: Myra üzerine bir şeyler okudum.2) MEVLÂNA’NIN FELSEFESİ Tayfun Bey: Salonda binlerce kişi var. s.İşte. Hayyam’ın şu dörtlüğünü çok severim: Gerçekten bir kukla sahnesindeyiz. sandıktayız hepimiz. Kuklacı felek usta. Emin Bey: Dünya tiyatro sahnesine benzer. Ama. IV.ANTİK TİYATRODA Esen Hanım: Burası çok güzel bir yer. Myra ile Limyra arasında gemi seferleri yapılıyormuş ( se faceau). binlerce seyirci bunları izlemiştir. Likyalılar ne zaman yaşamış? Emin Bey: M. V. Esen Hanım: Bu güzellikler insanı hem şair. Bakın. Bence Myra çok önemli bir yer. Myra Noel Baba’nın kenti olduğu için de çok ünlü. Bu tiyatroyu da Likyalılar yapmış. Değişen sadece kostümler ve isimlerdir. sonra çeker gider. yüzyılda Myra kentini kurmuşlar. Sahneye çıkıyoruz birer ikişer Bitti mi oyun. O zamanlar Myra çok önemli bir kentmiş. 3. TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ. kuklalar da biz.Ö. 194 biz de hemen felsefeye başladık. Nikolas’ın öteki adı Noel Baba değil mi? Emin Bey: Evet. sözü fazla uzatmadan gidelim. M. S. Nikolas Myra’da piskopos olmuş. Geç kalmayalım. böyle doğa güzellikleriyle kaynaşmış tarihi eserleri her yerde göremez. Milyonlarca insan gelir. burada olsalardı sorardık. Esen Hanım: Kim bilir burada kimler yaşamıştır? Şu tiyatroda yüzlerce oyun oynanmış. . oyununu oynar. bu karşıda tiyatronun üzerinde kayalar içine oyulmuş mezarların hepsi Likyalılar’a ait Esen Hanım: Likyalılar neden ölülerini kaya mezarların içine gömüyorlarmış? Emin Bey: Bilmem ki. Burada eskiden Likyalılar yaşarmış. (Mehmet Hengirmen. yüzyılda St. Ne iyi ettik de geldik. Emin Bey: İnsan her yerde denize girebilir. Emin Bey: Haklısın.

Bakara Süresi’nin altmış ikinci ayetinde Yahudiler’in. Önemli olan iyi bir insan olmaktır. ama her şey döner. güneş. Ama Mevlâna dindar bir insan değil mi? Nasıl olur da kâfirleri. Nitekim Kuran’da da aynı şeyler söylenir. Müslüman veya Yahudi olmak önemli değildir. dilinden kimsenin zarar görmediği insandır. Tayfun Bey: Doğru. . Tülây Hanım: Zaten Müslüman olmanın bir şartı da Allah’ın peygamberlerine ve kitaplarına inanmaktır. zerreler yani atomlar her şey. “Elinden. yine gel. diğeri aşağıya doğru uzanır. Tülây Hanım: Bir hadisi hatırladım.Tülây Hanım: Semazenler’in bu şekilde dönüşlerinin bir anlamı var mı? Tayfun Bey: Mevlâna’ya göre evrende her şey döner. Yüz kere tövbeni bozmuş olsan. putperest ve Yahudi olsan da yine gel. Hırıstiyanların.” diye cevap vermiş. Tülây Hanım: Günümüzden yedi yüzyıl önce (şimdi sekiz yüzyıl-müellifin notu) Mevlâna’nın atomların . Tülây Hanım: Yunus Emre de bu konuda aynen Mevlâna gibi düşünüyor. Buradan da açıkça anlaşıldığı gibi önemli olan iyi insan olarak yararlı işler yapmaktır. En iyi dinin kendi dini olduğuna inanır. beraberliğe çağıran şu dörtlüğü çok meşhurdur: Gel gel. Sabiilerin. Ama kendi dinini iyi tanımaz. Tayfun Bey: Mevlâna bilim. felsefe alanlarında geniş bilgisi olan büyük bir şair ve düşünürdür. bütün insanları sever. putperestleri dergâhına çağırır? Bu İslâmiyet’e aykırı değil midir? Tayfun Bey: Maalesef insanların çoğu dini de. Müslümanlığı da yanlış anlamışlardır. Semazenler de dönerek evrendeki bu genel kanunu dile getiriyorlar. yıldızların hareketlerini bilmesi onun bilimde çok ileri olduğunu gösteriyor.insanları doğru yola getirmek için sadece bir vasıtadır. Bizim dergâhımız ümitsizlik dergâhı değildir. Semazenlerin ellerinden biri yukarıya . Ay. yıldızlar. Hıristiyan. ne olursan ol yine gel. Ne yazık ki pekçok kimse kendi dininden olmayan195 lara kâfir der. TayfunBey: Mevlâna’ya göre de din . Mevlâna Müslümanlığ’ı en doğru şekilde anlayan ve anlatabilen büyük bir düşünürdür. din yüzünden çıkan bunca savaşların hiç biri olmazdı. Herkes dinini iyi tanısaydı. Tülây Hanım: Gerçekten çok güzel bir şiir. Hümanisttir. gezegenler. Peygamber efendimize “Müslüman kimdir?” diye sormuşlar. Kâfir. iyi işler yapanların Tanrı katında mükâfatlarının olduğu yazılıdır. Onun bütün insanlara seslenen ve onları birliğe. din. Bunun da anlamı Hak’tan aldığını halka vermektir.

dedi. TülâyHanım: Bence Yunus Emre. engür alalım… Engür de Farsça üzüm demekti. dedi bu parayla inep alalım. semazenleri unuttuk. Benim canım inep istiyor. Birisi bunların haline acıyarak bir lira verdi. Tülây Hanım: Biz konuşmaya daldık. Uzun söze gerek yok. Acem itiraz etti: Hayır. Semazenleri konuştügümuz yerden seyrettik Müziği dinledik.96) İSTEKLER BİR DİLLER AYRI Dört ayrı milletten. Sonunda Türk dayanamadı: Ben sizin istediklerinizin hiçbirini istemiyorum. arkadaşlar. felsefesini iki mısrada özetlemiş: Yaratılmışı hoş gördük Yaratandan ötürü Tayfun Bey: Bence bu iki mısra yeterli. dansı ve düşünceyi birleştirdik. Burton Dinsizin hakkından imansız gelir. İstafil alalım. onun yarattıklarını da sever. İkisi de aynı konuları işlemiş. dört kişi arkadaş olmuş. Paraları yoktu. Türk Atasözü Dinini pula satan. Güzel sözler: Her din öteki dinler kadar doğrudur. Rum olanı dedi ki: Hayır. 196 - - - İnep. Arapça üzüm demekti. engürdü.Tayfun Bey: Yunus Emre. Türk Atasözü (Mehmet Hengimen. istafildi. Müziği. diye başladılar tartışmaya… Der- . İçlerinden Arap olan: Arkadaşlar. ne engür… Bize şu sıcakta istafil iyi gelir. yok üzümdü. dedi. ne inep. dinden de olur.Yunus Emre de yetmiş iki millete birlik ile bakmamız gerektiğini söyler. İnepti. Yani Mevlâna’nın yaptığı gibi yaptık. puldan da. Tayfun Bey: Unutmadık. TÜRKÇE ÖĞRENİYORUZ. Bu parayla üzüm alalım. Mevlâna ile aynı yüzyılda yaşamış. seyahat ediyorlardı. 3 s. İstafil de Rumca üzüm demekti.Bu arada da düşüncelerimizi belirttik. Tanrı’yı seven.

Gönlünüzü bana teslim edin. istediğiniz şeylerin hepsini yapar. biraz dostluğa.s. O bir ihtiyar veya bir çocuk olabilir. Belki de iyi bir işin. Formule de salut. Armonia vocalică labială ……………………………………………7 Lecţia 3 Ce este? Cine este? Armonia consonantică. biraz sempatiye. Hepsini ayrı ayrı dinledi.. dövüş de… Dört adam şaşakaldılar… (Mehmet Hengirmen. Albert SCHWEİTZER 197 CUPRİNS pag.- ken iş kavgaya döküldü. Kavga da bitti.. biraz insanî emeğe ihtiyacı olan birini ara. 3. Onun için sen de insanlığın hizmetine verebileceğin bir şeyin olup olmadığını araştır! Eğer beklemek ve denemek zorunda kaldığını görürsen. Kim. kırılmış biridir veya bir kötürümdür veya hayatında hiçbir başarı gösterememiş olan bir talihsizdir. Adın Ne? Armonia sunetelor. Bir liralık üzüm aldı.TÜRKçE ÖĞRENİYORUZ. Kavganın sebebini sordu. Lecţia 1 Alfabetul limbii turce ……………………………………. persoana a III-a. insan denilen o paha biçilmeyen heyecan ve enerji kaynağının yapmaya muktedir olduğu şeyleri sayabilir? Her köşe ve bucakta ona ihtiyaç vardır. Bu bir liranız. önlerine koydu. seni bekleyen muhakkak biri vardır. diyerek çarşıya koştu. belki o yaşamaktan usanmış. dövüşmeyin… Ben bu bir lira ile hepinizin isteğini yerine getiririm. Accentul.98) İYİ İNSANLARA OLAN İHTİYAÇ Gözlerini aç ve biraz zamana. yani üzüm istiyor. yumruk yumruğa dövüşüyorlardı. boş bir gecesini ona verecek veya onun için koşacak gönüllülere ihtiyacı vardır.O sırada bilgin. onu geleceğe bırakıp ihmal etme! Hayal kırıklığına uğrayacağından daha işe başlamadan emin ol ve buna kendini alıştır. Bu Nedir? Bu Kim- . biraz arkadaşlığa. Muratlarınızı yerine getirir. Armonia vocalică palatală. oradan geçiyordu. Predicatul nominal la timpul prezent. Sen onlara bir şey olabilirsin.5 Lecţia 2 Accentul circumflex.. Parayı aldı: Susun. tatmin edilmiş sayma! Eğer sen tam bir ruhla buna sarılırsan. bu dört adam da aynı şeyi söylüyor. Kendini insanlara insan olarak teslim etmedikçe. Sonunda anladı ki. bul! Yahut insanlık yararına yapabileceğin bir iş araştır ve yap! Belki o yalnız kalmış biridir. göreceksin ki. kadri yüce bir kişi.

50 Lecţia 11 Nereye Gidiyorsun? Cazul dativ. Otelde. ya … Operaţiuni aritmetice de bază ……………… ………………………………. ne … . Evden Cazurile. Predicatul nominal la cazul genitiv … 46 Recapitulare II ……………………………………………………. Sufixul -sız ……………………………………... Evin.…...73 Lecţia 16 Danışma Bürosunda.42 Lecţia 10 Ev. Postpoziţia beri... Predicatul nominal la timpul trecut determinat . Fikriyeciğim! Adverbul …………… 103 Lecţia 23 Pasaportlarınızı Verin.…. Cazul nominativ. 65 Lecţia 15 Eda ile Metin Okula Gidiyorlar Sufixele apartenenţei 69 Recapitulare III……………………………………………………….. 84 Lecţia 19 Bavul Hazırlamak Zor İş Değil Conjuncţiile ne ….…76 Lecţia 17 Ayşe Hanımla Mehmet Bey Operaya Gidecekler..….. Numerale nehotărâte.57 Lecţia 13 Nerede Yaşıyorsun? Sonorizarea unor consoane la declinare. Eve. İmperativul ……………………………….. Aoristul (Timpul prezent-viitorul. 99 Lecţia 22 İyi Yolculuklar. 24 Lecţia 6 Ne Yapıyor? Sever Türk Dilini Öğreniyor Timpul prezent ……………………………………………………… 26 Lecţia 7 Proje Enstitüsü’nde Predicatul nominal. 54 Lecţia 12 Nerede? Cazul locativ.. ya …. Declinarea pronumelor personale ………….. 36 Lecţia 9 Kıyıda.32 Lecţia 8 Bu Gün Ne yaptınız? Timpul trecut determinat………. Numerale ordinale. Cazul genitiv. Numeralul cardinal. hem …. hem …. Evde..formarea)… 92 198 Recapitulare IV ……………………………………………………… 97 Lecţia 21 Hava Nasıl? Timpul prezent-viitor (Continuare ) ……. 87 Lecţia Yolda.. Cazul acuzativ …. 111 Lecţia 25 İonescu Ailesi İstanbul’da .. Gradele de comparaţie ale adjectivelor ……………………………………...17 Lecţia 5 Pluralul. Lütfen .dir?……………………………………………………… 12 Lecţia 4 Ne Var? NeYok? KimVar? KimYok? Cuvintele var şi yok ………………………………………………………. Postpoziţie (Continuare 1) Postpoziţia kadar. Kaç Kitap Var? ………………………………………… 21 Recapitulare I ……………………………………………………….. Timpul prezent al predicatului nominal …………………………………. 62 Lecţia14 Neyle? Neyle Geldin? Postpoziţia ile ……………. . Sufixul -lı. Pospoziţia başka. Evi. Pedicatul nominal la cazul locativ Babadan İzin Aldınız mı? Cazul ablativ ………….. 106 Lecţia 24 Bükreş Gezisi Forma posibilitativă şi imposibilitativă a verbului ……………………………………………. Timpul viitor categoric ……………………………… 79 Lecţia 18 Kahvaltı.

-(y)up. Modul condiţional-optativ……………… 165 Lecţia 33 Kaza..155 Lecţia 31 Metin Ne Olacak? Modul conjunctiv ……………… 158 Lecţia 32 İstasyonda. -(y)üp. Gerunziul în -ken. . Postpoziţia iç . Postpoziţia karşı.191 199 Sunulan ders kitabı Türk dilinin gramerinin tamamını kapsamamaktadır.. 175 Ledcţia 35 Atasözleri. Gerunziul în -(y)a. Postpoziţia dış.Gerunziul în -(y)ıp. Gerunziul în -(y)arak. -meden. ………………………………………………… 131 Lecţia 28 Hazırelbise Mağazasında. (y)erek ………………………………………………… 169 Lecţia 34 Satranç.. Ümit ederim. Postpoziţia alt ………………………………………125 Lecţia 27 Romanya’da Hangi Dersler Okunuyor? Postpozitie (Continuare 2) Postpoziţia yan. başka türkologlar bu ders kitabının çok daha üstününü ve tama- .Timpul trecut nedeterminat 137 Lecţia 29 Marangoz. şi maksızın…………. Gerunziul în madan .…149 Recapitulare VI ………………………………………………………. 123 Lecţia 26 Saat Kaç? Sabahleyin. (y)e. -(y)ünce ……. Gerunziul în -ın. . Gerunzil în -(y)ınca.Postpoziţia ön ………………………………………. Postpoziţia ara. -in. -(y)ince. Postpoziţia doğru . 143 Lecţia 30 Pazarda. Postpoziţia üst. Participiul ……………………………….180 Recapitulare VII ………………………………………………………188 Texte suplimentare …………………………………………………. Postpoziţia arka. -(y)ip. 119 Recapitulare V ………………………………………………………. -un. Predicatul nominal la timpul trecut nedeterminat …………………………………………………. -(y)unca.

mını gerçekleştirirler. Onlara bu alanda başarılar dilerim. 200 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful