You are on page 1of 374

Οι άνθρωποι της Χούντας μετά τη Δικτατορία

Γιώργης Θ. Κρεμμυδάς
Οι άνθρωποι της Χούντας μετά τη Δικτατορία

Εξάντας

Copyright: Εξάντας 1984
ΕΞΑΝΤΑΣ: Τζαβέλλα 1 - ΑΘΗΝΑ - 3604885, 3613085

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Οι «άνθρωποι της χούντας», όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό
και από τις δυο λέξεις, είναι εκείνοι, που με οποιοδήποτε
τρόπο, συντέλεσαν στην εγκαθίδρυση του δικτατορικού καθε­
στώτος στις 21 Απριλίου 1967 και τη διατήρησή του μέχρι τις
23 Ιουλίου 1974. Από αυτούς, άλλοι έγιναν γνωστοί, λίγο ή
πολύ, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και άλλοι, στα χρόνια
που ακολούθησαν την κατάρευσή της ενώ συμπληρώθηκαν
δέκα χρόνια από τότε που οι στρατιωτικοί και τα ανδρείκελά
τους παράδωσαν την εξουσία στους πολιτικούς.
Το βιβλίο αυτό καταγράφει την μεταχείρηση των «ανθρώ­
πων της χούντας» από την Πολιτεία, αλλά και από το Λαό
(επώνυμους και ανώνυμους).
Η αντιμετώπιση των χουντικών, από τις κυβερνήσεις που
ανέλαβαν μετά τη «μεταπολίτευση» όπως ονομάστηκε, ήλθε
σε αντίθεση με τις προσδοκίες της μεγάλης πλειοψηφίας του
Λαού και το «περί Δικαίου» αίσθημα των δημοκρατικών
πολιτών.
Λίγες μέρες μετά την ορκωμοσία της Κυβέρνησης «Εθνικής
Ενότητας» με πρωθυπουργό τον Κων. Καραμανλή και Πρόε­
δρο της Δημοκρατίας τον Πρόεδρο της χούντας Φαίδωνα Γκιζίκη (που διορίστηκε μετά το «Ιωαννιδικό» πραξικόπημα της
25 Νοεμβρίου 1973) δόθηκε μια «ασαφής» αμνηστία, που,
βέβαια, προφανή σκοπό είχε να αδειάσουν οι φυλακές και οι
τόποι εξορίας από τους κρατούμενους-αντίπαλους του δικτατορικού καθεστώτος, αλλά που δε γινόταν ρητή εξαίρεση για
τα εγκλήματα των πραξικοπηματιών και τις παρανομίες των
σφετεριστών της εξουσίας.
Στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1974 με τη Γ ' Συντακτική
πράξη, επιχειρείται μια αυθεντική ερμηνεία του διατάγματος
με το οποίο είχε όοθεί η αμνηστεία. Με την ερμηνεία αυτή
εξαιρέθηκαν τα εγκλήματα των χουντικών. Έ τσ ι έγιναν οι
πρώτες μηνύσεις για εσχάτη προδοσία, για την κατάλυση της
δημοκρατίας, με το πραξικόπημα της 21.4.67 και το διαμελι7

σμό της Κύπρου, με το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου στις
15.7.74 που άνοιξε το δρόμο στους Τούρκους στρατοκράτες να
εισβάλουν στο νησί και να κατέχουν μέχρι σήμερα παράνομα
το 40% περίπου της έκτασής του.
Αφού έγιναν γενικές εκλογές, για την ανάδειξη της Βουλής
και δημοψήφισμα, για τον καθορισμό του πολιτεύματος
(Βασιλευομένη ή Προεδρική Δημοκρατία) τον Ιανουάριο του
1975, η Ε ' Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων, έκανε νόμο
του κράτους το Δ ' Ψήφισμα με το οποίο:
1. Η επέμβαση του στρατού στις 21.4.67 χαρακτηριζόταν
πραξικόπημα και όχι επανάσταση και οι κυβερνήσεις που
προήλθαν από αυτό κυβερνήσεις βίας.
2. Οριζόταν καθ’ ύλην αρμόδιο, για να εκδικάσει ποινικά
αδικήματα των χουντικών, το Πενταμελές Εφετείο Αθήνας.
3. Καθοριζόταν προθεσμία για την υποβολή μηνύσεων από
τα θύματα της δικτατορίας, κατά των στελεχών του καθεστώ­
τος, τρεις μήνες και για εγκλήματα από τα οποία είχε ζημιω­
θεί το Δημόσιο, έξι μήνες.
Έ τσ ι στην περίοδο αυτή, το πρώτο εξάμηνο του 1975 υπο­
βλήθηκαν οι περισσότερες μηνύσεις πολιτών, που άμεσα ή
έμμεσα, είχαν θιγεί από την επιβολή και τη διάρκεια της
δικτατορίας.
Η πολιτεία, η Δικαστική Αρχή κινήθηκε αυτεπάγγελτα (;)
από τα τέλη του 1974, μόνο για τις υποθέσεις των εγκλημάτων
στο Πολυτεχνείο, κατά την εξέγερση του Νοέμβρη 1973 και
για τα βασανιστήρια των πολιτικών κρατουμένων.
Η Εισαγγελία Αθήνας διέταξε την διενέργεια προκαταρκτι­
κής εξέτασης, για τις δυο αυτές περιπτώσεις των «ομαδικών»
εγκλημάτων. Ο κώδικας Ποινικής Δικονομίας που ισχύει (τότε
και τώρα) ορίζει στο άρθρο 31 / I α ' ότι: ο Εισαγγελεύς των
Πλημμελειοδικών έχει το δικαίωμα να ενεργεί προκαταρκτικήν εξέτασιν, (να κρίνη αν συντρέχει περίπτωσις ποινικής δίωξης...!!
Στην περίπτωση του Πολυτεχνείου είχε επίσημα ανακοινω­
θεί από την «Κυβέρνηση» Μαρκεζίνη, ότι υπήρχαν 13 νεκροί
και δεκάδες τραυματίες. Ξένοι ραδιοσταθμοί, με βάση στοι­
χεία που έδιναν Έ λληνες αντιστασιακοί, ή ανταποκριτές τους
από την Ελλάδα, ανέβαζαν τους νεκρούς σε πολλές δεκάδες
και τους τραυματίες σε πολλές εκατοντάδες.
Για τα βασανιστήρια, εξάλλου, σε όλη τη διάρκεια της
δικτατορίας, οι ξένοι ραδιοσταθμοί, οι ξένες εφημερίδες και ο
Ελληνικός «παράνομος» τύπος των αντιστασιακών οργανώ­
σεων, έκαναν σχεδόν καθημερινά καταγγελίες για παράνομες
8

συλλήψεις, άγρια βασανιστήρια και αμέτρητες άλλες παρανο­
μίες των οργάνων των υπηρεσιών ασφάλειας του δικτατορικού
καθεστώτος.
Αλλά και οι Ελληνικές εφημερίδες, στους λίγους μήνες που
είχαν την δυνατότητα να γράφουν, είχαν δημοσιεύσει πάρα
πολλές καταγγελίες, για εγκλήματα χουντικών αστυνομικών,
στρατιωτικών και άλλων «αρχών».
Κω το σπουδαιότερο: Πολλές καταγγελίες ήταν επώνυμες κω
σ ' αυτές κατονομάζονταν οι δράστες των εγκλημάτων!
Ό μω ς ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθήνας
Κων. Φαφούτης (σ.σ. τώρα Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου)
διέταξε την διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, από τους
Εισαγγελείς Δημ. Τσεβά (για «Πολυτεχνείο») και Βασ. Παππά
(για βασανιστές), ...ίνα κρίνη αν συντρέχη περίπτωσις ποινικής
διώξεως]
Μετά το Δ ' Ψήφισμα πάντως έγιναν εκατοντάδες μηνύσεις.
Ασκήθηκαν ποινικές διώξεις, έγιναν ανακρίσεις, ακολούθησαν
δίκες. Κάθε διαδικαστικό στάδιο είχε και ένα «πιο ψιλό
κόσκινο» και κάθε φορά οι κατηγορούμενοι λιγόστευαν.
Η προθεσμία για την υποβολή μηνύσεων που είχε οριστεί
(για τα θύματα, κυρίως, των βασανιστών), ήταν από τις 18
Ιανουαρίου μέχρι τις 18 Απριλίου 1975. θέμ α γεννήθηκε αν η
18 Απριλίου είναι μέρα, μέσα στην προθεσμία ή έξω από
αυτή. Από την Εισαγγελία Αθήνας ανακοινώθηκε επίσημα, ότι
η 18 Απριλίου είναι μέσα στην προθεσμία και ο αρμόδιος
Εισαγγελέας, δέχτηκε τη μέρα αυτή, μόνο στην Αθήνα, περί­
που 150 μηνύσεις με εκατοντάδες κατηγορούμενους.
Ό τα ν, όμως, ήρθε ο καιρός να δικαστούν όσοι μηνύθηκαν
τη μέρα αυτή (18 Απριλίου) και παραπέμφθηκαν σε δίκες, τα
δικαστήρια αποφάσισαν ότι η 18 Απριλίου είναι έξω από την
προθεσμία, οι μηνύσεις εκπρόθεσμες και έπαψε η δίωξη των
κατηγορουμένων.
Έ τσι γλύτωσαν την τιμωρία πολλοί κω κάποιες, μεγαλύτερες,
ποινές άλλοι.
Το κορυφαίο όμως γεγονός, που είχε σαν αποτέλεσμα την
ατιμωρησία εκατοντάδων «ανθρώπων της χούντας» ήταν η από­
φαση του Αρείου Πάγου που χαρακτήριζε το έγκλημα της
εσχάτης προδοσίας των πραξικοπηματιών σαν «στιγμιαίο».
Η απόφαση εκδόθηκε, σε εκκρεμή ποινική υπόθεση για
συνέργεια στην εσχάτη προδοσία των πραξικοπηματιών από
«πρωθυπουργούς», «υπουργούς», «υφυπουργούς» και άλλα στη­
ρίγματα της χούντας.
9

Υποβλήθηκε μήνυση, ασκήθηκε δίωξη με παραγγελία της
Ολομέλειας των Εφετών της Αθήνας (πάνω από 90 πρόεδροι
Εφετών και Εφέτες) και ένας Εφέτης, ο Κων. Ποταμιάνος, που
ορίστηκε ανακριτής, ξαφνικά (έγινε γνωστό ότι) αρνήθηκε να
κάνει ανακρίσεις, γιατί το έγκλημα των πραξικοπηματιών ήταν
στιγμιαίο κατά τη γνώμη του. Έ γινε διαφωνία, που κλήθηκε
αρχικά να επιλύσει το Συμβούλιο Εφετών, που έκρινε ότι το
έγκλημα είναι «διαρκές» και ανανέωσε την εντολή στον
Εφέτη Ποταμιάνο, να κάνει ανακρίσεις. Κατά της απόφασης
όμως του Συμβουλίου Εφετών έγινε προσφυγή στην κρίση του
Αρείου Πάγου, (αναίρεση από τον Εισαγγελέα Α. Π. Ευστ.
Μπλέτσα), ο οποίος, με τον χαρακτηρισμό του «στιγμιαίου»
έβαλε «τελεία και παύλα» στο θέμα, με το 684/2.7.75 βούλευμά
του. Υπήρξαν σοβαρές αντιδράσεις από πολιτικά κόμματα,
οργανώσεις και προσωπικότητες, αλλά η ανεξάρτητη και αδέ­
καστη Δικαιοσύνη είχε αποφασίσει. Καταθέτοντας σαν μάρ­
τυρας, σε δίκη του Ν. Ψαρουδάκη, που είχε κατηγορηθεί για
περιύβριση αρχής, για άρθρο του στην εφημερίδα «Χριστια­
νική» με τίτλο διαρκές το δικό σας έγκλημα κύριοι Αρεοπαγίτες
ο καθηγητής του Ποινικού Δικαίου, Γεώργιος-Αλέξανδρος
Μαγκάκης, αργότερα Υπουργός της Δικαιοσύνης, χαρακτή­
ρισε τους αρεοπαγίτες που έβγαλαν την απόφαση αυτή
ανθρωπάκια...
Οι «άνθρωποι της χούντας» όμως, δεν σταμάτησαν την παρά­
νομη δράστη ριότητά τους με την κατάρευση της δικτατορίας
και την παράδοση της εξουσίας στους πολιτικούς. Συνωμο­
σίες, προκλήσεις, συγκρότηση τρομοκρατικών οργανώσεων,
τρομοκρατικές ενέργειες (εκρήξεις βομβών, επιθέσεις σε
δημοκρατικούς πολίτες, εμπρησμοί) έγιναν πολλές φορές και
απασχόλησαν την κοινή γνώμη και τον τύπο.
Οι δράστες των περισσοτέρων εγκλημάτων, μετά τη δικτα­
τορία και στα δέκα χρόνια που πέρασαν, είναι άγνωστοι.
Δολοφονίες πολιτικές, εμπρησμοί καταστημάτων, εκρήξεις
βομβών έχουν μείνει ανεξιχνίαστες. Προκηρύξεις αριστερών
επαναστατικών οργανώσεων δείχνουν ότι πολλές από τις
ενέργειες αυτές που αποδοκιμάστηκαν από το σύνολο του
πολιτικού κόσμου, λογικά δεν θα πρέπει να έχουν προέλευση
δράστες από το χώρο της φασιστικής δεξιάς. Τώρα, πόση
λογική υπάρχει και αν, η λογική «ενός νομοταγούς» πολίτη,
μπορεί να παρακολουθήσει τη λογική του «επαναστάτη» ή
«τρομοκράτη» είναι άλλο θέμα.
Πάντως και για τις ομάδες των ακροδεξιών νεοφασιστών,
10

νεοναζί, ενθικοσοσιαλιστών (και άλλων ποικιλώνυμων) τρο­
μοκρατών που συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν, για κατο­
χή όπλων και εκρηκτικών, για εκρήξεις βομβών, με ή χωρίς
θύματα, δεν έχει πεισθεί κανένας ότι εξαρθρώθηκαν, ότι έγινε
γνωστή όλη η δραστηριότητά τους και ότι τιμωρήθηκαν όλα
τα μέλη των οργανώσεων ή ομάδων και όπως έπρεπε.
Γεγονός είναι όμως ότι η συγκεκριμένη δράση ακροδεξιών,
που ήταν σε έξαρση το 1976, 1977 και 1978 (εκρήξεις βοβμών)
μετά την σύλληψη κάποιων από τους δράστες, σταμάτησε.
Κανένας δεν πιστεύει ότι αυτοί που είναι στη φυλακή (5-6
κατάδικοι) σχεδίασαν, επέλεξαν τους στόχους, προμηθεύτηκαν
τα υλικά, κατασκεύασαν και τοποθέτησαν μόνοι τους όλες τις
βόμβες. Η σύλληψη και η καταδίκη αυτών όμως έκανε τους
άλλους να αναστείλουν την τρομοκρατική δραστηριότητά
τους. Δεν αποκλείεται να εντοπίστηκαν και άλλοι, που είτε
γιατί δεν υπήρχαν αρκετές αποδείξεις είτε γιατί άλλες «πολι­
τικές» το υπαγόρευαν, να μην τιμωρήθηκαν. Το ουσιαστικό
όμως είναι ότι οι εκρήξεις σταμάτησαν, τουλάχιστον στη
μορφή που μας συνήθισαν οι συγκεκριμένοι τρομοκράτες.
Και αφού πέρασε ο πρώτος καιρός της Δημοκρατας με τα
διστακτικά βήματα (διώκονται, δεν διώκονται οι «άνθρωποι
της χούντας»), αφού πέρασαν τα «κατ’ εξοχήν» χρόνια των
δικών της χούντας 1975, 1976, αφού «ακούστηκαν» εκατοντά­
δες εκρήξεις βομβών με θύματα, αφού έπεσαν δολοφονημένοι
αστυνομικοί, βασανιστές και μη, τα τελευταία χρόνια οι
«άνθρωποι της χούντας» πέρασαν σε άλλες «μορφές πάλη».
Ά ρ χισ α ν να προσπαθούν να λειτουργήσουν σαν ομάδες
πολιτικές, κοινωνικές ή άλλες, στη νομιμότητα. Βέβαια, με
προσωπείο νομιμότητας εμφανίστηκαν και στις πρώτες εκλο­
γές με τον Πέτρο Γαρουφαλιά και την «Ε.Δ.Ε.» του που εκτός
από τη συντριβή ατις εκλογές γελοιοποιήθηκε από συγκεν­
τρωμένους «αντιφρονούντες» στις προεκλογικές συγκεντρώ­
σεις. Ακολούθησε η ίδρυση της «Εθνικής Παρατάξεως» από
τους Σάββα Κωνσταντόπουλο (την προετοιμασία) και Στέφανο
Στεφανόπουλο (που έγινε αρχηγός, αλλά δε βγήκε βουλευτής),
που πήρε στις εκλογές του 1977 ποσοστό 6% περίπου και
«έβγαλε» 5 βουλευτές. Στις εκλογές του 1981 η «Εθνική Παράταξις» είχε διαλυθεί και κάποιους χουντικούς στέγασε το
«κόμμα των Προοδευτικών» του «δοτού» Σπύρου Μαρκεζίνη
ενώ άλλοι, μαζί με στελέχη της «Ε.Π.» προσχώρησαν στη
«Νέα Δημοκρατία». Ο Μαρκεζίνης κατάφερε να εκλεγεί μόνον
ένας δικός του στην ευρωβουλή, ενώ το κόμμα του δεν εκπροII

σωπήθηκε στην Ελληνική Βουλή.
Προηγούμενα όμως έγιναν και άλλες πολιτικές, ή «ειδικών
σκοπών», ενώσεις προσώπων. Κάποιοι «νεκρόφιλοι» δημιούρ­
γησαν οργανώσεις φίλων του βασιλικού θεσμού, άλλοι πολι­
τικές κινήσεις νεολαίας, πνευματικές (!) ή άλλοι, οργανώσεις
με αίτημα την αποφυλάκιση «των εγκλείστων αξιωματικών».
Μέχρι που φθάνουμε στο 1983, που το Πολυμελές Πρωτοδι­
κείο θα αναγνωρίσει σωματείο με σαφείς «πολιτικούς» σκο­
πούς, την «Εθνική Πολιτική Ένωση», ΕΠΕΝ, που θα γίνει το
1984, κόμμα με αρχηγό τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο,
που έχει... ισόβια στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.
Χωρίς, τυπικά και επίσημα να φαίνεται ο Γ. Παπαδόπουλος,
η ΕΠΕΝ θα λάβει μέρος στις Ευρωεκλογές της 17 Ιούνη 1984.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
Στα δέκα χρόνια που πέρασαν από τον Ιούλιο του 1974
«χύθηκε» πολύ μελάνι σε «χουντολογία». Κάποιοι, λίγοι
«άνθρωποι της χούντας» κατηγορήθηκαν και διώχτηκαν ελά­
χιστοι τιμωρήθηκαν (και από αυτούς οι περισσότεροι, με
μικρές ή αδιάφορες γ ι ’ αυτούς ποινές) ενώ οι πολλοί έμειναν
ατιμώρητοι.
Για τις επιλογές που έγιναν από την πολιτεία, για την αντι­
μετώπιση των στραγγαλιστών της ελευθερίας του Ελληνικού
Λαού, σε επίπεδο πολιτικό ή σε επίπεδο ποινικής μεταχείρησης, ό,τι και να γραφτεί εδώ, αξία πολιτικής φιλολογίας θα
έχει μόνο. Ο συγγραφέας έκρινε ότι δεν είναι ο πιο αρμόδιος
να κάνει κριτική —περισσότερη από όσο «σχολιασμό» μπορεί
να περιέχει η παράθεση των γεγονότων— και μια σκέψη, να
ζητηθεί από πολιτικούς να διατυπώσουν γνώμες ή απόψεις,
εγκαταλείφθηκε γιατί και απροθυμία υπήρξε σε δυο-τρεις
περιπτώσεις και γιατί —ακριβώς— το βιβλίο δεν είναι βιβλίο
πολιτικής φιλολογίας. Καταγράφει μόνο ό,τι έγινε και όπως
έγινε.
Ας δούμε, όμως, συνοπτικά, πόσοι, ποιοί («κατ’ είδος» ορι­
σμένοι) και γιατί, διώχθηκαν και ποιά ήταν η τύχη των «διώ­
ξεων» αυτών.

12

1. Για το πραξικόπημα της 21 Απριλίου 1967
Μηνύθηκαν και διώχθηκαν noiVffcd*112 αξιωματικοί. «Πρω­
ταίτιοι» κρίθηκαν και παραπέμφθηκαν σε δίκη 24 από αυτούς.
Δικάστηκαν 21 και οι 3 υπόλοιποι «τόσκασαν» στο εξωτερικό.
Καταδικάστηκαν 19 «οι άλλοι 2 αθωώθηκαν», και επιβλήθη­
καν ποινές από 5 χρόνια φυλακή μέχρι θάνατο (που μετατράπηκε σε ισόβια, λίγες ώρες μετά την έκδοση της απόφασης
του δικαστηρίου). Από τους καταδικασμένους σήμερα στη
φυλακή βρίσκονται 14 ενώ 2 άλλοι έχουν αποφυλακιστεί
«προς αποτροπήν ανηκέστου βλάβης της υγείας τους». Ελεύ­
θεροι είναι οι Αντ. Λέκκας (στην Αμερική, με άδεια) και Γρ.
Σπαντιδάκης (στην Αθήνα στο σπίτι του). Στη φυλακή οι Γ.
Παπαδόπουλος, Στ. Παττακός, Ν. Μακαρέζος, Γ. Ζωϊτάκης, Δ.
Ιωαννίδης, I. Λαδάς, Μ. Ρουφογάλης, Κ. Παπαδόπουλος, Οδ.
Αγγελής, Ν. Ντερτιλής, Στ. Καραμπέρης, Θ. Θεοφιλογιαννάκος, Ν. Γκαντώνας και Γ. Κωνσταντόπουλος. (Ο Μ. Μπαλόπουλος, καταδικασμένος σε ισόβια, πέθανε ενώ αποφυλακί­
στηκαν οι Δ. Σταματόπουλος και Ε. Τσάκας).
2. Για τη «Σφαγή του Πολυτεχνείου»
Διώχθηκαν ποινικά περισσότεροι από 40, σαν φυσικοί και
ηθικοί αυτουργοί των εγκλημάτων που έγιναν κατά την εξέ­
γερση του Πολυτεχνείου. Παραπέμφθηκαν σε δίκη 35 κατη­
γορούμενοι. Δικάστηκαν 34 και ο ένας φυγοδικεί (Ηλίας
Τσιαπούρας ή Τσιαούρας). Στην πρώτη δίκη με 32 κατη­
γορούμενους (δύο —I. Καλύβας και Π. θεράπος— δικά­
στηκαν χωριστά), αθωώθηκαν οι 12 και καταδικάστηκαν οι 20
υπόλοιποι σε ποινές από 5 μήνες φυλακή μέχρι 7 φορές ισό­
βια (Ιωαννίδης). Σε επανάληψη της δίκης για 7 από τους
κηρυγμένους ένοχους μετά από αναίρεση που έκανε δεκτή ο
Ά ρειος Πάγος, αθωώθηκαν 5 και επιβλήθηκαν φυλακίσεις
μηνών, σε 2 άλλους. Αθωώθηκε επίσης (δικάστηκε μόνος) και
ο Π. Θεράπος. Έ τσ ι συνολικά από τους 34 που δικάστηκαν οι
18 κηρύχθηκαν αθώοι! Σήμερα από τους 16 καταδικασμένους
οι περισσότεροι έχουν εκτίσει τις ποινές τους και έχουν απο­
φυλακιστεί ή είναι στις φυλακές και με άλλες καταδίκες. Μόνο
με καταδίκη για το «Πολυτεχνείο» στη φυλακή σήμερα βρί­
σκεται ο Ιωάννης Λυμπέρης έφεδρος αξιωματικός (25 χρόνια
κάθειρξη) για δυο φόνους, που, κατά τους χουντικούς που
13

έχουν επαφές, «κόπτεται», ότι «είναι αθώος» και ότι «δεν
πυροβόλησε αυτός» τους δυο, που σκοτώθηκαν και που τους
«φόρτωσαν» στη πλάτη του.
3. Βασανιστές στρατιωτικοί
Έ γιναν δυο χωριστές ανακρίσεις και εκδόθηκαν δυο «παρα­
πεμπτικές διαταγές» (βουλεύματα), ενώ οι πολλοί κατηγορού­
μενοι ήταν ίδιοι στις δυο δικογραφίες. Στο αναθεωρητικό οι
δυο δικογραφίες συγχωνεύθηκαν και οι στρατιωτικοί βασανι­
στές κρίθηκαν όλοι μαζί για όσες πράξεις είχαν παραπεμφθεί.
Στην πρώτη δίκη παραπέμπονται 31 σαν βασανιστές (έχουν
απαλλαγεί άλλοι 38 με βούλευμα) και καταδικάζονται οι 16
από αυτούς ενώ οι υπόλοιποι 15 κηρύσσονται αθώοι (στρατο­
νόμοι οι περισσότεροι). Οι ποινές, από 6 μήνες μέχρι 23 χρό­
νια. Στη δεύτερη μεγάλη δίκη παραπέμπονται 36 και καταδικά­
ζονται 23 ενώ 13 αθωώνονται. Ποινές, από λίγους μήνες με
αναστολή μέχρι 7 χρόνια. Στο Αναθεωρητικό θα δικαστούν 29
αξιωματικοί και οπλίτες του στρατού και οι ποινές τους θα
μειωθούν. Τα αθροίσματα (για όσους δικάστηκαν δυο φορές
σε πρώτο βαθμό) των ποινών θα είναι από 22 χρόνια μέχρι 12
μήνες. Από τους βασανιστές του στρατού σήμερα στις φυλα­
κές βρίσκονται 4 απότακτοι (και έκπτωτοι στην τάξη του
στρατιώτη) στρατιωτικοί. Είναι οι Χατζηζήσης, Σπανός, Τσάλας και Θεοφιλογιαννάκος (που έχει καταδικαστεί και σαν
«πρωταίτιος»). Έ νας κατηγορούμενος, ο Χριστόφορος Μογιάνος έφεδρος, φυγοδίκησε αλλά τώρα έχουν παραγραφεί —
μάλλον— τα αδικήματά του.
Μεμονωμένοι στρατιωτικοί δικάστηκαν και σε άλλα δικα­
στήρια, αλλά δεν είναι κανένας στη φυλακή για βασανιστή­
ρια.
4. Βασανιστές αστυνομικοί
Δίκες αστυνομικών για βασανιστήρια, κρατουμένων αντι­
στασιακών, έγιναν δεκάδες (αν όχι εκατοντάδες). Επειδή η
καταμέτρηση όλων, από όλα τα δικαστήρια της Ελλάδας,
είναι δύσκολη και τα στοιχεία ελλειπή, θα παραθέσουμε στοι­
χεία για όσους δικάστηκαν στην Αθήνα (Γενική Ασφάλεια
και Προαστείων). Οι βασανιστές της αστυνομίας δικάστηκαν
σε δυο δίκες με χρονικό χωρισμό των πράξεων. Μια δίκη για
βασανιστήρια της «Ιωαννιδικής» δικτατορίας (73-74) και μια
14

για τα υπόλοιπα χρόνια («Παπαδοπουλική» δικτατορία) '67’73. Για τον τελευταίο χρόνο της δικτατορίας, ανακρίθηκαν
περίπου 40 αστυνομικοί, παραπέμφθηκαν 16 και δικάστηκαν
14 από αυτούς. Αθωώθηκαν 6, έπαψε για τυπικούς λόγους η
δίωξη για 4 άλλους και καταδικάστηκαν 4 σε ποινές φυλάκι­
σης από 4 μέχρι 10 μήνες.
Για τη μεγάλη χρονική περίοδο κατηγορήθηκαν 150 αστυ­
νομικοί σαν βασανιστές. Παραπέμφθηκαν τελικά 11 της αστυ­
νομίας και 5 της χωροφυλακής σε δίκη. Καταδικάζονται στο
Πλημμελειοδικείο 6 αστυνομικοί σε ποινές από 10 μήνες
μέχρι 2 χρόνια. Στο Εφετείο μειώνονται οι ποινές των 4 από
τους 5 που δικάστηκαν (σ.σ. στο μεταξύ έχει δολοφονηθεί ο
Μάλλιος) και οι ποινές εξαγοράζονται εκτός από του Μπάμπαλη, που θα πάει για 2 μήνες ακόμη στη φυλακή. Από τους
αξιωματικούς της χωροφυλακής, σε πρώτο βαθμό θα καταδι­
καστούν και οι 5 (Τριμελές-Εφετείο) αλλά στο δεύτερο βαθμό
(Πενταμελές Εφετείο) θα αθωωθούν 2 και θα μειωθούν οι ποι­
νές των 3 άλλων. Στον πρώτο βαθμό οι ποινές ήταν από 2
μέχρι 6 χρόνια, στο δεύτερο γίνονται από 11 μέχρι 23 μήνες.
Στη φυλακή κλείνεται μόνο ο Φαβατάς. Σήμερα δεν είναι στη
φυλακή κανένας βασανιστής. Δίκες αστυνομικών για βασανι­
στήρια και για δολοφονίες~-σε βασανιστήρια ή καταδιώξεις
(Τσαρουχάς, Χαλκίδης) έγιναν πολλές στη Θεσσαλονίκη,
στον Πειραιά, στην Πάτρα, στη Λάρισα, στα Χανιά και άλλες
πόλεις. Πολλές έληξαν με ανάκληση των εγκλήσεων αφού οι
βασανιστές αναγνώρισαν δημόσια τις πράξεις τους και ζήτη­
σαν συγνώμη από τα θύματά τους. Αλλού επιβλήθηκαν ποινές
μικρές τις περισσότερες φορές, δυο βασανιστές της Θεσσαλο­
νίκης (Καραμήτσος-Κουρκουλάκος) διέφυγαν στο εξωτερικό...
πάντως τώρα, δέκα χρόνια «μετά», δεν είναι στη φυλακή
κανένας.
5. Οικονομικά σκάνδαλα (εδώ «έχει φαΓ»)
Οι «άνθρωποι της χούντας» όμως, σαν «εξουσία» διαχειρί­
στηκαν για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από εφτά χρόνια,
τα δημόσια οικονομικά, τον κρατικό προϋπολογισμό, το
χρήμα του λαού. Φυσικό ήταν, όπως κάθε εξουσία να ευνοή­
σει τους ανθρώπους της και σαν κάθε αυθαίρετη δικτατορική
και βέβαια ανεξέλεγκτη εξουσία, να διαχειριστεί τα οικονο­
μικά με τρόπο σκανδαλώδη.
Έ τσ ι, ο έλεγχος αυτός αποτελεί ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο, με
15

ουσιαστικό υλικό ενδιαφέρον, στην καθόλου διαδικασία της
ποινικής μεταχείρησης, κρίσης, των χουντικών, πρωταιτίων
και μη, καθώς και εκείνων που οφελήθηκαν από τα οικονο­
μικά σκάνδαλα. Έ γιναν έρευνες, από ανώτερους και ανώτα­
τους δικαστικούς, στις υπηρεσίες του κράτους, ανοίχτηκαν
χιλιάδες φάκελοι για να μελετηθούν και να ελεχθούν στοιχεία
από έγραφα, εξετάστηκαν μάρτυρες, δημιουργήθηκαν και­
νούργιοι ογκώδεις φάκελοι συντάχτηκαν πολυσέλιδα «πορί­
σματα» αλλά... το αποτέλεσμα, μηδέν. Κανένας δεν «πλήρω­
σε»'
Στο σ η μ είο α υτό, πρ έπει να γ ίν ε ι μ ια πα ρ ένθεσ η . Τ ο γε γο νό ς ότι
κ α νένα ς δ εν τιμ ω ρ ή θ η κ ε και η π ίσ τη ό τι δεν π ρ ό κ ειτα ι να τιμ ω ρ η θεί,
(για τ ί, όπω ς θα δούμε σ τη σ υ νέχεια , υ π ά ρ χο υ ν α κό μ η εκκρ εμ είς π ο ι­
νικ έ ς δικ ο γρ α φ ίες), υ πέβα λ α ν, σ το σ υ γγρ α φ έα του β ιβ λ ίο υ α υτού, τη ν
ε π ιλ ο γ ή , να μη κα τα γ ρ ά ψ ει πο λ λ ές λ επ το μ έρ ε ιε ς, να μ η ν κ ά νει π ο λ ­
λ ές α να φ ορ ές σ το «κεφ ά λ α ιο » α υτό, δ η λα δ ή τω ν « ο ικο νο μ ικ ώ ν σ κ α ν­
δάλω ν». Γ ια το ν ίδ ιο λ ό γο , θα δ οθεί εδώ, κ ά π ο ια ιδ ια ίτε ρ η σ η μ α σ ία
με τ η ν π α ρ ά θεση κά π ω ς περ ισ σ ό τερ ω ν πλ η ρ ο φ ο ρ ιώ ν, σ υ γκεντρ ω τικά ,
για τη ν εξέλ ιξ η κα ι τη ν κα τά λ η ξη τω ν υ ποθέσεω ν αυτών.

Ο έλεγχος της διαχείρισης των οικονομικών του κράτους
από τη χούντα, στράφηκε σε τέσσερις, κυρίως, κατευθύνσεις:
Α. Χαριστικές συμβάσεις, παραχώρησης προνομίων εκμετάλευσης πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας.
Β. Αυθαίρετες αναθέσεις μελετών και εκτελέσεις δημοσίων
έργων.
Γ. Καταλήψεις ή παραχωρήσεις δασικών εκτάσεων ή άλλων
δημοσίων κτημάτων.
Δ. Παράνομες δανειοδοτήσεις από τράπεζες, την ΕΤΒΑ κυ­
ρίως, για την δημιουργία, βιομηχανικών μονάδων, ξενοδοχει­
ακών συγκροτημάτων και άλλων επιχειρήσεων.
Ασκήθηκαν πολλές ποινικές διώξεις κατά δεκάδων ανθρώ­
πων της χούντας ονομαστικά αλλά και «κατά παντός ετέρου
υπευθύνου» για απάτες, πλαστογραφίες, παραβάσεις του νόμου
περί ευθύνης υπουργών, παραβάσεις καθήκοντος, απιστίες
(περί την υπηρεσίαν) συνέργειες, ηθικές αυτουργίες κλπ.
Μεταξύ των διωχθέντων ονόματα τρανταχτά: Ωνάσης,
Νιάρχος, Λάτσης, Ανδρεάδης... Με αποφάσεις της Ολομέλειας
των Εφετών ανακριτές, μετά την άσκηση των διώξεων, ορί­
στηκαν οι Εφέτες Ε. Καραμαγκιώλης, Αθ. Μουλάς, I. Γεωργακόπουλος και Ν. Παπαγεωργίου. Αργότερα συνέχισαν οι
Εφέτες Μιχ. Καρατζάς και Παν. Κασίμης.
Οι ανακρίσεις αυτές ήταν από τη φύση τους δύσκολες και
επίπονες. Άνθρωποι που τις «φορτώθηκαν» αρρώστησαν (έ­
16

νας Εφέτης έφθασε στο Χιούστον του Τέξας για εγχείρηση
ανοιχτής καρδιάς), ένας γραμματές παθαίνει αλλεπάλληλα
εμφράγματα: και οι δικογραφίες «πήγαν και ήλθαν» για να
έχουν όλες την ίδια κατάληξη: Στο αρχείο, αφού προηγήθηκαν
απαλλακτικά βουλεύματα. Μια μόνο δικογραφία, —κατά μια
πληροφορία— για παράνομη δανειοδότηση, έφθασε στο
ακροατήριο του Πενταμελούς Εφετείου (δεν έγινε γνωστό το
αποτέλεσμα της δίκης, αλλά για να μην το θυμάται η «πηγή»
της πληροφορίας δεν θα ήταν άξια... μνήμης και βέβαια
αναφοράς).
Για οικονομικά σκάνδαλα η Ολομέλεια των Εφετών έκανε
περισσότερες από 100 ποινικές διώξεις (για την ακρίβεια
έδωσε παραγγελία στον αρμόδιο Εισαγγελέα Εφετών για την
άσκηση της δίωξης). Μια όμως από αυτές τις παραγγελίες
είχε αντικείμενο περισσότερες από τριακόσιες (αριθμός 300)
παράνομές δανειοδοτήσεις της ΕΤΒΑ. Ασκήθηκε ύστερα από
διοικητικό έλεγχο και έγιναν ανάλογος αριθμός δικογραφιών
(περισσότερες από 300). Σε πολλές από αυτές βασικός κατη­
γορούμενος ήταν ο Μιχ. Μπαλόπουλος, γραμματέας του EOT
στη δικτατορία που (στα μισά της δεκαετίας που μας ενδιαφέ­
ρει) στις 3 Μαρτίου 1978 πέθανε. Από αυτές τις 300 περίπου
υποθέσεις και σήμερα είναι 55 περίπου εκκρεμείς, στο ανακριτικό γρφείο.
Πώς έγινε αυτό; Υπήρχαν νομικοτυπικά προβλήματα (π.χ.
επειδή η παραγγελία ήταν μια, έπρεπε να τελειώσουν και οι
300 ανακρίσεις για να υποβληθούν στην Εισαγγελία και τα
Συμβούλια Εφετών για την έκδοση βουλευμάτων, σύμφωνα με
τους τύπους) και τεράστιος όγκος εγγράφων (π.χ. για κάθε
δανειοδότηση ολόκληρες οι αλληλογραφίες των τραπεζών,
πολυσέλιδα συμβόλαια —τίτλοι κυριότητας, εγγραφές υποθη­
κών— ατελείωτα άλλα έγγραφα). Φορτηγά ολόκληρα με φακέ­
λους μετέφεραν το ανακριτικό υλικό και δωμάτια ολόκληρα
γέμιζαν, στο κτίριο του Πρωτοδικείου στην Ομόνοια, όπου
ήταν τα γραφεία των Εφετών-ανακριτών.
Ενδεικτικά θα γίνει στη συνέχεια η παράθεση ορισμένων
υποθέσεων που έκλεισαν με απαλλακτικά για τους κατηγορού­
μενους βουλεύμαϊα. Κατηγορούμενοι ήταν εκτός από τους
Παπαδόπουλο, Παττακό, Μακαρέζο και τους εκάστοτε οικο­
νομικούς ή συναρμόδιους «υπουργούς» και οι συμβαλλόμενοι
με το Δημόσιο σαν ηθικοί αυτουργοί (Ωνάσης, Λάτσης, Νιάρχος, Ανδρεάδης κλπ.) καθώς και διάφοροι υπηρεσιακοί παρά­
γοντες που είχαν υπογράψει διάφορα έγγραφα.
17

Εδώ πρέπει να υπογραμμιστεί ότι σε πολλές υποθέσεις που
εκδόθηκαν απαλλακτικά βουλεύματα, στη σύνθεση των συμ­
βουλίων Εφετών μετείχαν οι Εμμ. Καβαλιέρος Πρόεδρος Εφε­
τών, Αθαν. ΜωραΓτης (πέθανε από φυσικό θάνατο) Εφέτης και
Βασ. Αποσκίτης (δολοφονήθηκε) Εφέτης. (Η σύμπτωση, είχε
επισημανθεί από τον τύπο).
Ο Αριστοτέλης Ωνάσης είχε κατηγορηθεί για την υπόθεση
του Γ ' (τρίτου) διυλιστηρίου. Ό πω ς είχε γραφτεί στις εφημε­
ρίδες της εποχής, από πληροφορίες που «διέρρεαν» τότε, ο
Ωνάσης είχε αναλάβει να κάνει επενδύσεις ύψους 500 εκατομ­
μυρίων δολλαρίων στην Ελλάδα αλλά μετά υπαναχώρησε.
Το δικτατορικό καθεστώς, του είχε καταβάλει ποινική
ρήτρα, που έφθανε στα 7 εκατομμύρια δολλάρια (!!) χωρίς να
έχει υποχρέωση. Με την υπόθεση αυτή είχε συσχετιστεί η
παραχώρηση, από τον Ωνάση στον δικτάτορα Παπαδόπουλο,
της βίλλας στο Λαγονήσι. Από την ανάκριση είχε διαπιστωθεί
ότι ο Ωνάσης είχε ιδρύσει την εταιρία «Ράουσον» με έδρα τον
Παναμά και μοναδικό περιουσιακό στοιχείο τη βίλλα. Είχαν
εκδοθεί 1.000 μετοχές της εταιρίας αυτής, που ο Ωνάσης τις
είχε προσφέρει στον Παπαδόπουλο. Έ τσ ι, με την δωρεά που
έγινε με τον τρόπο αυτό, δεν καταβλήθηκε φόρος μεταβίβασης
στο Δημόσιο... νομότυπα!
Ο Σταύρος Νιάρχος είχε κατηγορηθεί για το διυλιστήριο
του Ασπρόπυργου (μαζί με άλλους). Με τη σύμβαση που είχε
ο Νιάρχος, αποκτούσε το 70% των μετοχών και το Ελληνικό
Δημόσιο το 30% που έμενε. Γιαυτή την υπόθεση ο Νιάρχος,
κλήθηκε και απολογήθηκε στον ανακριτή-Εφέτη Καραμαγκιώλη.
Για το Γ ' (τρίτο) διυλιστήριο, κατηγορήθηκαν και οι «διά­
δοχοι» του Ωνάση, Λάτσης και Ανδρεάδης. Αλλά ο Ανδρεάδης είχε κατηγορηθεί και για τη σύμβαση της «ΣΤΡΑΝ» που
αφορούσε την κατάληψη της έκτασης στην Πάχη των
Μεγάρων.
Μια από τις υποθέσεις που αφορούσαν παραχωρήσεις εκτά­
σεων, ήταν εκείνη, που είχε αντικείμενο την παραχώρηση στο
«Συνεταιρισμό Μονίμων Αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτι­
κού», δασικής έκτάσης στην παραθαλάσσια περιοχή «Κορά­
κια Ερμιονίδας» σε τιμή 3.000 δραχμών το στρέμμα, ενώ η
αξία της ήταν 500.000 δραχμές το στρέμμα.
Ά λ λες «χοντρές» υποθέσεις ήταν η ανάθεση των έργων του
Μόρνου, η σύμβαση με την «Λίττον» για έργα στην Κρήτη
και τη Δυτική Πελοπόννησο, η σύμβαση για την μελέτη της
18

αξιοποίησης των υποθαλάσσιων πηγών του Αναβάλου για την
άρδευση του Αργολικού πεδίου και άλλες... και άλλες. Ό σ ο
για τις δανειοδοτήσεις, όσο και να γράψει κανείς, δεν
τελειώνουν...
Το ότι δεν τιμωρήθηκε κανείς και όλες οι υποθέσεις έκλει­
σαν με απαλλακτικά βουλεύματα ή με οριστική παύση της
δίωξης για διάφορους νομικούς λόγους δεν σημαίνει ότι δεν
υπήρξαν «οικονομικά σκάνδαλα»... Σε πολλές περιπτώσεις
έγιναν διώξεις με λάθος κατηγορίες, στην προδικασία έγιναν
λάθη δικονομικά, ο όγκος και φόρτος της δουλειάς των ανα­
κριτών έγινε αιτία να περάσουν τα χρόνια και πολλά αδική­
ματα (πλημμελήματα) να παραγραφούν. Επίσης ο χρόνος που
πέρασε, από την τέλεση κάποιας παρανομίας μέχρι να φθάσει
ο ελεγκτής ή ο ανακριτής και να βρει αποδείξεις, ήταν παρα­
πάνω από αρκετός και κατά και μετά τη δικτατορία, για να
εξαφανίσουν οι δράστες τα «πειστήρια» των εγκλημάτων τους.
Κάπως έτσι γλύτωσαν οι περισσότεροι —πιστεύουμε—χωρίς
αυτό να σημαίνει ότι αποκλείεται να υπήρχαν και κάποιες
δουλιές «καθαρές» που να έγιναν δηλαδή, νόμιμα.
6. «ΦεβρουαριανοΙ»
Η μέχρι τώρα ενασχόληση με τους χουντικούς αφορούσε
«έργα και ημέρες» της περιόδου ’67- ’74 όταν οι δικτάτορες
είχαν την εξουσία την διακυβέρνηση της χώρας. Η ζωή όμως
δεν σταμάτησε με την κατάρευση της δικτατορίας και πολλοί
από τους «ανθρώπους της χούντας», δεν μπόρεσαν να «χωνέ­
ψουν» ότι έχασαν την δύναμη, δεν μπόρεσαν να μη «νοσταλ­
γούν», δεν άντεξαν (πολύ περισσότερο) να βλέπουν τους
«δικούς τους», μέχρι χθες αφεντικά, αρχηγούς και θεούς τους,
να διώκονται, να διασύρονται και να κλείνονται στις φυλακές.
Και ακόμη: δεν γνώριζαν πόσων και ποίων ακόμη θα ερχόταν
η σειρά...
Έ τσ ι, στρατιωτικοί κυρίως, μέσα και έξω από το στράτευμα,
άρχισαν να συνωμοτούν. Ο Λαός και τα κόμματα της δημο­
κρατικής αντιπολίτευσης ζητούσαν κάθαρση, φώναζαν δώστε
την χούντα στο Λαό αλλά η Κυβέρνηση, με εκπρόσωπο τον
«γεφυροποιό» υπουργό Άμυνας Ευαγγ. Αβέρωφ καθησύχαζε,
διέψευδε, έδινε εύσημα πίστης στην Δημοκρατία στα «τσιρά­
κια» των Δικτατόρων.
Ώ σπου ξαφνικά το Φλεβάρη του 1975, οι «καθησυχασμένοι»
πολίτες είδαν τον Αβέρωφ στην τηλεόραση να κάνει ανακοι­
19

νώσεις για κινήσεις ελάχιστων αμετανοήτων νοσταλγών της τυμ
ρανίας, που πατάχθηκαν να γίνεται λόγος για συλλήψεις δεκά­
δων αξιωματικών από ανώτατους μέχρι κατώτερους και ακόμη
να εκτοξεύονται απειλές σε επίδοξους μιμητές τους.
Στα τέλη του Μάη 1984, σε συνέντευξή του στο περιοδικό
«ΓΥΝΑΙΚΑ» ο Ε. Αβέρωφ, αρχηγός πια της Ν.Δ., θα
αποκαλύψει:
- Μετά τη μεταπολίτευση, βρεθήκατε στο πιο ευαίσθητο για την
περίοδο εκείνη τουλάχιστον, υπουργείο, αυτό της Εθνικής Αμύνης.
'Ηταν πραγματικά μεγάλης εκτάσεως η συνωμοσία που αποκαλύφθηκε στις 25 Φλεβάρη 1975;
- Ήταν πραγματικά μια πολύ μεγάλη συνωμοσία, την οποία
ευστόχως γ ι ' αυτούς, οι συνωμότες ή οι φίλοι τους ονόμασαν
«συνωμοσία της πυτζάμας». Ξέρετε, μετά απ ’ αυτήν, έγιναν διάφο­
ρες απόπειρες. Κάθε χρόνο ήταν τουλάχιστον μία, αλλά χωρίς
μεγάλη σημασία.
Ακολούθησαν αποστρατείες ομαδικές, έγιναν ανακρίσεις,
δίκες, καταδικάστηκαν κάποιοι. Από την πλευρά τους, οι συλληφθέντες μίλησαν για «σκευωρία» που έγινε για να διωχθούν
«τίμιοι έλληνες αξιωματικοί» και που στόχο είχε, πολιτικά
ωφελήματα της κυβέρνησης. Πάντως από τις δίκες που έγιναν
και τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις εφημερίδες πριν
απόΎις δίκες, βγαίνει αβίαστα το συμπέρασμα ότι ένας αρι­
θμός αξιωματικών, θαυμαστών-οπαδών του Ιωαννίδη (κατά
σύμπτωση) είχαν επαφές, έκαναν σχέδια για κινήσεις, προ­
σπαθούσαν να προσεταιριστούν και άλλους αξιωματικούς στις
«τάξεις» τους...
Για την συνωμοσία του Φεβρουάριου 1975 έγιναν δυο δίκες.
Μια στο στρατοδικείο για τους αξιωματικούς του στρατού,
κατηγορούμενους σαν συνωμότες και μια στο κακουργιοδικείο
με κατηγορούμενους τους Δ. Ιωαννίδη και Δ. Παπαποστόλου
σαν υποκινητές της συνωμοσίας.
Αρχικά στις 24 Φεβρουάριου ανακοινώθηκε ότι έγιναν 37
συλλήψεις αξιωματικών και μάλιστα ότι μερικοί συνελήφθησαν με τις πυζάμες στα σπίτια τους. Ύ στερα από αυτό η υπό­
θεση αυτή χαρακτηρίστηκε ειρωνικά «πραξικόπημα πυζάμα».
Ακολουθούν στις 14 Μαρτίου 140 αποστρατείες αξιωματικών
(από τα τρία όπλα). Σε δίκη παραπέμφθηκαν στο στρατοδικείο
21 κατηγορούμενοι για τη «συνωμοσία του Φλεβάρη». Από
αυτούς θα καταδικαστούν 14 και θα κριθούν 7 αθώοι. Οι ποι­
νές από 4 μέχρι 12 χρόνια. Στο Αναθεωρητικό τέσσερις από
τους καταδικασμένους τιμωρούνται με φυλάκιση 12 μηνών με
20

αναστολή και αποφυλακίζονται. Στους υπόλοιπους 10 επιβάλ­
λονται ποινές από 18 μήνες μέχρι δ'Λ χρόνια. Σήμερα έχουν
αποφυλακιστεί όλοι (ένας έχει πεθάνει ο Α. Θανόπουλος),
αφού «έκαναν» τις ποινές τους εκτός του Μπόλαρη που έφυγε
νωρίτερα μόνος του.
7. Βομβιστές, ακροδεξιοί τρομοκράτες
Αλλά στους «ανθρώπους της χούντας» δεν μπορεί να μη
περιληφθούν και τα «παιδιά της χούντας» που, όχι λίγα, ήταν
και φυσικά παιδιά δηλωμένων χουντικών (π.χ. Γ κόρος, Ροϊδοδήμος) ενώ άλλοι, έδρασαν στο όνομα και για τα «ιδεώδη» της
«επαναστάσεως» της 21 Απριλίου και ακόμη ήταν θαυμαστές
των δικτατόρων, Ιωαννίδη ή Παπαδόπουλου.
Στο βιβλίο αυτό γίνονται αναφορές και σε πράξεις και σε
πρόσωπα (όσα έγιναν γνωστά). Οι μεγαλύτερες υποθέσεις, που
απασχόλησαν την κοινή γνώμη και είχαν κάποιους επώνυμους
«πρωταγωνιστές» είναι εκείνες των τρομοκρατικών ομάδων
που τοποθετούσαν βόμβες (Παναγόπουλος, Πρωτοπαπάς, Τζαβέλας, Κουρκουλάκος η μια και Καλέντζης, Κακκαβάς η
άλλη) μιας ομάδας που «προετοιμαζόταν» να κάνει ανάλογες
ενέργειες (σ.σ. σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά) και κατείχε
«εξαρτήματα πυροδοτικών μηχανισμών και σχεδιαγράμματα
κατασκευής αυτοσχέδιων βομβών» (Μιχαλολιάκος, Μαριούκλας) και (εκείνη) της δολοφονικής επίθεσης των νεοφασιστών τραμπούκων κατά των δημοσιογράφων στην κηδεία του
Μάλλιου (Καλέντζης, Σταθόπουλος, Σιμωνετάτος, Μιχαλολιά­
κος κ.ά.).
Γ ι’ αυτές τις υποθέσεις, αναζητήθηκαν από τις ανακριτικές
αρχές συνεργοί υποκινητές και άλλοι συμμέτοχοι, αλλά δεν
βρέθηκαν. Δικάστηκαν πολλοί, τιμωρήθηκαν λίγοι (όπως συμ­
βαίνει συνήθως). Σήμερα στη φυλακή βρίσκονται καταδικασμέ­
νοι, για βομβιστικές, ή άλλες τρομοκρατικές ενέργειες, πέντε
άτομα (Α. Καλέντζης, X. Τζαβέλας, I. Κουρκουλάκος, Ν.
Παναγόπουλος, Α. Πρωτοπαπάς).
ΑΠΟ ΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΚΑΙ ΜΗ...
Στο βιβλίο αυτό, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης, έγιναν
αναφορές στους «ανθρώπους της χούντας» που διώχτηκαν και
τιμωρήθηκαν περισσότερο, και κάποιες γενικές αναφορές σε
21

εκείνους που δεν τιμωρήθηκαν.
Εκτός από τα πρόσωπα, που κατέλαβαν μεγάλα αξιώματα
στην περίοδο της επτάχρονης τυραννίας, υπάρχουν και άλλα
που, είτε από «ιδεολογία» είτε από βλακεία είτε γιατί είχαν
συμφέροντα, υπήρξαν ένθερμοι υποστηρικτές των χουντικών
επιβητόρων της εξουσίας.
Σε αυτούς που δεν έγιναν ιδιαίτερα γνωστοί ή η τιμωρία
τους υπήρξε μόνο κάποια καταγγελία που συνοδευόταν από
την περιφρόνηση των ελεύθερων και τίμιων δημοκρατικών
πολιτών ή η τιμωρία τους ήταν το να χάσουν κάποια θέση,
δεν έγιναν ιδιαίτερες αναφορές. Σε αυτούς που δεν έγιναν
λεπτομεριακές αναφορές, περιλαμβάνονται και άνθρωποι που
τιμωρήθηκαν με πειθαρχικές ποινές ή έμειναν ατιμώρητοι αν
και καταγγέλθηκαν (π.χ. καθηγητές Πανεπιστημίου, που διώ­
χτηκαν προσωρινά ή οριστικά από τις έδρες τους και δικαστι­
κοί λειτουργοί που μηνύθηκαν αλλά δεν διώχθηκαν αν και
μερικοί, βασιλικοί επίτροποι, Πρόεδροι εκτάκτων στρατοδι­
κείων, ήσαν «χουντικώτεροι» από τους χουντικούς. Από τους
δικαστικούς μόνο ο Π. θεράπος τιμωρήθηκε με αφαίρεση
βαθμών υποβιβάστηκε στην ιεραρχία).
Επίσης δεν έγιναν λεπτομερείς αναφορές, σε νόμιμες κινή­
σεις των «ανθρώπων της χούντας» όμως, η ίδρυση σωματείων,
νόμιμων οργανώσεων έκδοση εντύπων, ή και μισοπαράνομες,
όπως αναγραφή εμπρηστικών συνθημάτων ή προκλητικών
σημάτων στους τοίχους, δημιουργία επεισοδίων σε επετείους
κλπ. Δεν έγιναν δηλαδή ειδικές αναφορές για τους αγκυλω­
τούς σταυρούς ή τις «Ζήτω-εγγραφές» υπέρ του Παπαδόπουλου ή της 21.4.67 στους τοίχους (που δεν έλλειψαν), δεν έγιναν αναφορές στις «γιορτές της εθνικοφροσύνης» Γράμμος-Βίτσι, Μακρυγιάννη, Μελιγαλά κλπ. ούτε στις προκηρύ­
ξεις που κατά καιρούς ρίχνονταν στους δρόμους. Επίσης δεν
δόθηκε ιδιαίτερη, σημασία σε φιλοχουντικά ή φιλοβασιλικά
έντυπα και εφημερίδες, που υμνολογούν τα τελευταία χρόνια
τους εκπροσώπους του ζοφερού πολιτικού παρελθόντος της
χώρας και έγραφαν ασήμαντες και αδιάφορες πληροφορίες για
τη ζωή τους. Ακόμη η διαδρομή των «ανθρώπων της χούντας»
καταχωρήθηκε «στεγνά» και χωρίς συσχετισμό με μεγάλα
γεγονότα, πολιτικά ή μη, της Ελληνικής ή της Διεθνούς επικαιρότητας, που απασχόλησαν την Κοινή γνώμη στη δεκαετία
που πέρασε. Τα γεγονότα αυτά δεν αναφέρθηκαν καθόλου στο
βιβλίο αυτό (π.χ. τοπικοί πόλεμοι, λεπτομέριες από εξελίξεις
του Κυπριακού, θάνατοι μεγάλων ηγετών, θάνατοι προσωπικο­
22

τήτων στην Ελλάδα, δολοφονίες ξένων στην Ελλάδα που δεν
φαίνεται να έχει σχέση η Ελληνική φασιστική δεξιά).
Κάποιες, επίσης, «περίεργες» κλοπές όπλων από στρατιωτικές
μονάδες, κάποιες κινητοποιήσεις των ενόπλων δυνάμεων,
χωρίς εξήγηση από τις αρχές, δεν αναφέρθηκαν γιατί οι πλη­
ροφορίες που έγιναν γνωστές, δεν έδειξαν να έχουν μεγάλη
σχέση με τους χουντικούς.
Κύριες πηγές «των περιεχομένων» του βιβλίου είναι οι εφη­
μερίδες, δικαστικά έγγραφα και η μνήμη του συγγραφέα, που
παρακολούθησε από κοντά σαν δημοσιογράφος τη «δημόσια
εμφάνιση» των χουντικών στα 10 χρόνια της μεταδικτατορικής περιόδου. Το βιβλίο συνιστά κάποια «απόπειρα κωδικο­
ποίησης» των γεγονότων και των πρωταγωνιστών. Τα στοιχεία
που έχουν παρατεθεί, δεν είναι απόλυτα πλήρη, ούτε υπάρχει
βεβαιότητα ότι δεν έχουν κανένα λάθος. Λάθος μπορεί να
υπάρχει και από λάθος εγγραφή στις πηγές και από λάθος
μεταφορά. Ελλείψεις μπορεί να υπάρχουν για πολλούς λόγους,
αλλά κυρίως γιατί, το ενδιαφέρον, μετά από κάποια στιγμή,
για τη «χουντολογία» έπεσε και οι καταχωρήσεις στις εφημε­
ρίδες λιγόστευαν σε αριθμό και μίκραιναν σε έκταση.
ΓΥ αυτό, αν κάποιες παραλείψεις, θεωρηθούν μειωτικές για
εκείνους που ονομαστικά αναφέρονται, βεβαιώνουμε, ότι δεν
έγιναν ηθελημένα. Πολύ περισσότερο τα λάθη. Και στις δυο
περιπτώσεις, αν υπάρξουν νέες ακριβέστερες ή διορθωτικές
(επανορθωτικές) πληροφορίες με ευχαρίστηση θα καταχωρηθούν σε επόμενη έκδοση του βιβλίου.
Ό σ ο για το τι περιέχει και πόσο ενδιαφέρον είναι, το βιβλίο
ο αναγνώστης (από δω και κάτω) μπορεί να το δει και διαβά­
ζοντας να κρίνει.
Γ. Θ. Κρεμμυδάς

23

1974
Η κατάρευση της δικτατορίας στις 23 Ιούλη 1974, ήταν
ένα γεγονός που δεν αναμενόταν από τους απληροφόρητους,
για τις πολιτικές εξελίξεις, Έ λληνες πολίτες. Οι αιτίες και ο
τρόπος που οδήγησαν την «Χούντα των συνταγματαρχών»
στην απόφαση να παραδώσει την εξουσία δεν έγιναν ποτέ
γνωστοί. Ακόμη και σήμερα, δέκα χρόνια περίπου από τότε,
υπεύθυνη πληροφόρηση για όσα προηγήθηκαν δεν υπάρχει.
Ερμηνείες μόνο έγιναν και απόψεις διατυπώθηκαν. Ά λ λ ο ι
είπαν ότι η χούντα κατέρευσε κάτω από το βάρος της προ­
δοσίας της Κύπρου. Ά λ λ ο ι πάλι ότι η Σ.Ι.Α. και οι αμερικάνοι ιμπεριαλιστές, τα «αφεντικά» των πραξικοπηματιών, τους
απέλυσαν γιατί δεν τους χρειάζονταν άλλο ή έκριναν ότι με
την διάδοχη κατάσταση θα γινόταν καλύτερα η δουλειά τους.
Η πολιτική κυβέρνηση που διαδέχτηκε τη φασιστική κυ­
βέρνηση του Ανδρουτσόπουλου, στην αρχή, φάνηκε απρό­
θυμη ή αδύναμη να εναντιωθεί ανοιχτά στην ηγεσία της δι­
κτατορίας. Σήμερα, ακόμη, ένα τεράστιο κεφάλαιο της περιό­
δου εκείνης μένει στο σκοτάδι για λόγους «εθνικούς» (;). Εί­
ναι η υπόθεση της προδοσίας της Κύπρου που δεν διερευνήθηκε δικαστικά και ελάχιστοι γνωρίζουν τι ακριβώς έγινε και
«άνοιξαν οι πόρτες» στον «Αττίλα», να κατακτήσει και να
κατέχει το 40% περίπου του νησιού και να διαμορφώνει τον
Νοέμβρη του 1983 «ανεξάρτητο Κράτος». Ο σχετικός φάκελλος έχει επανειλημμένα προαναγγελθεί ότι θα ανοίξει αλλά
μένει ακόμη κλειστός. Τα γεγονότα που προηγήθηκαν της πα­
ράδοσης της εξουσίας είναι λίγο-πολύ γνωστά.
Στις 15 Ιούλη 1974 στην Κύπρο έγινε πραξικόπημα, ανατράπηκε ο Πρόεδρος Μακάριος και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει
την Λευκωσία μετά το βομβαρδισμό του Προεδρικού Μεγά­
ρου. Οι πραξικοπηματίες όρκισαν «Πρόεδρο» τον Νικόλαο
Σαμψών που έμεινε στη θέση αυτή οχτώ μέρες. Την επόμενη
μέρα (16.7.74) ο νόμιμος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρα­
τίας αναχώρησε από την Κύπρο και έφθασε με αεροπλάνο στο
Λονδίνο. Στις 19 Ιουλίου ο αμερικανός υφυπουργός εξωτερι25

κών Σίσκο επισκέφθηκε την Αθήνα και την Άγκυρα. Μια μέ­
ρα αργότερα οι Τούρκοι έμπαιναν στην Κύπρο και η δικτατορική Κυβέρνηση της Αθήνας διέταζε γενική επιστράτευση.
Στις εφημερίδες της 23 Ιουλίου 1974 δημοσιεύθηκε τηλεγρά­
φημα «επίσημος ανακοίνωσις» του «Αθηναϊκού πρακτορείου
ειδήσεων» που καταχωρήθηκε (στο «ΒΗΜΑ») με τίτλο:
ΨΕΥΔΗ ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΤΑΔΟΘΕΝΤΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ
ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ, και ε ίχ ε το ακόλουθο περ ιεχόμενο:

Ξένοι ραδιοφωνικοί σταθμοί, γνωστοί διά την ανθελληνικήν των
τακτικήν διαστροφής της αληθείας, πλάθουν και μεταδίδουν ψευ­
δείς ειδήσεις περί της εσωτερικής καταστάσεως εις την χώραν
μας.
Την φοράν αυτήν πρέπει να θεωρείται βέβαιον, ότι αι ανθελληνικαί φήμαι προέρχονται ειδικώτερον από εκείνους οι οποίοι διεψεύσθησαν εις τας προσδοκίας των κατόπιν της νίκης των Ελληνοκυ­
πριακών ενόπλων δυνάμεων και του ηρωικού Ελληνοκυπριακού
Λαού.
Από τους ξένους ραδιοσταθμούς που τους παρακολουθούσε
στην περίοδο της εφτάχρονης δικτατορίας το σύνολο σχεδόν
του δημοκρατικού λαού στην Ελλάδα, είχαν μεταδοθεί δηλώ­
σεις του αμερικανού υπουργού των Εξωτερικών Χένρυ Κίσσινγκερ, σύμφωνα με τις οποίες ...δεν μπορούσε να αποκλεισθεί
μια εσωτερική μεταβολή στην Ελλάδα....
Έ λληνες αντιστασιακοί που ήξεραν να ερμηνεύουν τις πλη­
ροφορίες που έρχονταν από το εξωτερικό, άρχισαν να προε­
ξοφλούν την σε ελάχιστες μέρες, κατάρευση του δικτατορικού καθεστώτος.
Πραγματικά την επόμενη κιόλας μέρα η «Κυβέρνηση» Ανδρουτσόπουλου βρισκόταν σε διάλυση. Δημοσιογράφοι ανα­
ζητούσαν υπουργούς ή άλλους παράγοντες της χούντας που
κυβερνούσε και είχαν εξαφανιστεί από τα γραφεία τους ενώ
δεν απαντούσαν ούτε τα τηλέφωνα στα σπίτια τους.
Το μεσημέρι έγινε πρόσκληση από τον «Πρόεδρο» Φαίδω­
να Γκιζίκη στους πολιτικούς αρχηγούς. Κλήθηκαν να λάβουν
μέρος σε σύσκεψη πολιτικοί αρχηγοί όπως οι Παν. Κανελλόπουλος και Γεωρ. Μαύρος που είχαν ανοιχτά εναντιωθεί
στους δικτάτορες, μέχρι τον αποστάτη Στ. Στεφανόπουλο και
τον Σπ. Μαρκεζίνη που τους είχε υπηρετήσει.
.Στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε από το απόγευμα και μέχρι
αργά το βράδυ της 23 Ιουλίου 1974 συγκλονιστική διαδήλω­
ση εκατοντάδων χιλιάδων λαού, που κατέκλυσαν το κέντρο
της πόλης. Την ίδια μέρα το απόγευμα είχε γίνει γνωστό ότι
26

κλήθηκε και έρχεται από το Παρίσι για να αναλάβει την δι­
ακυβέρνηση της χώρας ο Κων. Καραμανλής.
Αναχωρώντας από το Παρίσι ο Καραμανλής είπε στους
δημοσιογράφους που του ζήτησαν κάποια δήλωση: θα επαναλάβω αυτό που είπε ο αντιπρόεδρος Τρούμαν όταν πέθανε ο Ρούσβελτ: Προσεύχεσθε δ ι ' εμέ.
Νωρίτερα την ίδια μέρα (23/7) στην Κύπρο είχε «ξηλωθεί»
ο Ν. Σαμψών και προσωρινός πρόεδρος (μέχρι την επιστρο­
φή του Προέδρου Μακαρίου) είχε αναλάβει ο πρόεδρος της
Βουλής (τότε) της Κύπρου Γλαύκος Κληρίδης.
Οι εφημερίδες της 24 Ιούλη 1974 εκδόθηκαν με «πυχιαίους» και «πανηγυρικούς» τίτλους για την κατάρευση της
δικτατορίας και ρεπορτάζ και φωτογραφίες από την ορκωμο­
σία του Καραμανλή, πρωθυπουργού, μπροστά στον Γκιζίκη...
(!). (σ.σ. ορισμένες εφημερίδες είχαν τυπώσει και είχαν
κυκλοφορήσει παραρτήματα και το βράδυ της 23 Ιούλη).
ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ
Οι πρώτες μέρες —και ιδιαίτερα οι νύχτες— για τους αρι­
στερούς και άλλους κυνηγημένους στην δικτατορία, πέρασαν
μέσα σε ένα κλίμα που εναλλάσσονταν ανάμεσα στον φόβο
υποτροπής μέχρι το όργιο του «ράδιο αρβύλα» που έδινε κά­
θε είδους πληροφορία για συλλήψεις χουντικών, παραιτήσεις,
«καταλήψεις» στρατοπέδων μέχρι και... εκτελέσεις. Ά λ λο ι
κουβέντιαζαν για μυστικές συμφωνίες για παράδοση της εξου­
σίας από τους στρατοκράτες στους πολιτικούς με αντάλλαγμα
την ατιμωρησία των πρώτων.
Υπεύθυνη πληροφόρηση δεν υπήρχε. Η πρώτη είδηση που
δημοσιεύθηκε, στηριγμένη σε επίσημη δήλωση, ήταν: Λεν
παραιτήθη ο ταξίαρχος Ιωαννίδης. Ουδείς παραιτήθη...
Επειδή οι φήμες είχαν οργιάσει, ο υπουργός άμυνας Αβέ­
ρωφ αναγκάστηκε στις 25 Ιούλη το βράδυ να κάνει τη δήλω­
ση αυτή που δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες της επόμενης
(26/7). Ακριβώς την επόμενη μέρα δημοσιεύτηκε το Προε­
δρικό Διάταγμα 519/26.7.74 yia την αμνηστία. Από τα πρώτα
μελήματα της νέας κυβέρνησης «εθνικής ενότητας» ήταν να
αφήσει ελεύθερους τους πολιτικούς κρατούμενους της χούν­
τας, αντιστασιακούς.
Αμνηστεύονταν όλα τα εγκλήματα των κρατουμένων και μη
27

(κατάδικων, υπόδικων, φυγόδικων, και φυγόποινων-αυτοεξόριστων) τα οποία απέβλεπον προς την ανατροπήν της καθεστηκυίας τάξεως κατά την διάρκεια της εφτάχρονης δικτατορίας
και τα προ της 21 Απριλίου 1967.
Το διάταγμα είχε τέσσερις παραγράφους: Στις δυο πρώτες
αναφερόταν ότι απολύονται όλοι οι πολιτικοί κρατούμενοι
από τις φυλακές, οι δικογραφίες μπαίνουν στο αρχείο και οι
φυλακισμένοι, προφυλακισμένοι ή εξόριστοι αμνηστευόμενοι,
δεν δικαιούνται αποζημίωση. Η τρίτη παράγραφος ανέφερε
ότι όσα έντυπα είχαν κατασχεθεί θα αποδίδονταν αμέσως,
αλλά για τις κατασχέσεις άλλων αντικειμένων ή περιουσια­
κών στοιχείων θα αποφάσιζαν το Συμβούλιο της Επικρατείας
ή Στρατιωτικά Δικαστικά Συμβούλια. Η τέταρτη παράγραφος
—τυπική— επιφόρτιζε το Υπουργείο της Δικαιοσύνης να δη­
μοσιεύσει το διάταγμα της αμνηστίας.
Ερμηνεύοντας το διάταγμα της αμνηστίας πολλοί 'Ελληνες
πολίτες, αφού δεν έγινε ρητή εξαίρεση, θεώρησαν ότι αμνηστεύθηκαν και οι πραξικοπηματίες και για την προπαρασκευή και την επιβολή της δικτατορίας και την παράνομη
άσκηση της εΕουσίας για διάστημα περισσότερο από 7 χρό­
νια. Τότε όμως δεν υπήρξε καμμιά λαϊκή αντίδραση για δυο
κυρίως λόγους (κατά τη γνώμη μας).
Οι περισσότερο κυνηγημένοι και δυναμικότεροι αντιστασι­
ακοί που ανήκαν στην αριστερά έβγαιναν από τις φυλακές ή
έτρεχαν στις φυλακές για να δουν και να παραλάβουν αγα­
πημένους συντρόφους τους, φίλους, συγγενείς και να προ­
σπαθήσουν να κλείσουν τις πληγές τους.
Τόσο οι αριστεροί όσο και άλλοι πολιτικοποιημένοι δημο­
κράτες, δεν είχαν δυνατότητα να μάθουν πόσο η χούντα ήταν
ακόμα δυνατή, και πόση δύναμη είχαν μερικοί ή πολλοί
«υδροκέφαλοι» αξιωματικοί που βρίσκονταν ακόμη στις ένο­
πλες δυνάμεις και θα μπορούσαν να αιματοκυλήσουν τον τό­
πο μπροστά στο ενδεχόμενο να διωχθούν.
Οι πρώτες μέρες πέρασαν χωρίς να υπάρξει καμμιά κίνηση
των χουντικών. Η χουντική ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων
δεν έχει ακόμη αλλάξει και «Πρόεδρος» της Δημοκρατίας
εξακολουθεί να είναι ο διορισμένος από τον Ιωαννίδη στρα­
τηγός Φαίδων Γκιζίκης. Αυτό το περίεργο πολιτικό καθεστώς
κάνει πολλούς επιφυλακτικούς. Ενδεικτικά θα μπορούσε να
αναφερθούν δυο παραδείγματα που δείχνουν κάποια επιφύλα­
ξη και αμηχανία: 1. Η πρώτη εφημερίδα της αριστεράς, η
«Αυγή», κυκλοφόρησε πρώτη φορά στις 4 Αυγούστου ενώ

την ίδια μέρα δημοσιεύθηκε στο «Βήμα>* το πρώτο ρεπορτάζ
για τους πραξικοπηματίες (Ν. Κακαουνάκης «οι Απριλιανοί
κρύβονται και αλληλοβρίζονται»), 2. Ο Ανδρέας Παπανδρέου
ήλθε στην Αθήνα στις 16 Αυγούστου 1974.
Την 1 Αυγούστου 1974 καταργήθηκαν τα «Συντάγματα» της
7ετίας και επαναφέρθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα του 1952 αλλά
χωρίς τις διατάξεις που αναφέρονταν στον Βασιλιά. Την επό­
μενη ημέρα ο Δημ. Ιωαννίδης, ταξίαρχος της Ε.Σ.Α., τέθηκε
σε εξάμηνη διαθεσιμότητα (για να μην επανέλθη ποτέ στο
στράτευμα). Την ίδια ώρα από τον υπουργό άμυνας διαψεύδονταν πληροφορία ότι παραιτήθηκε ο στρατηγός Μπονάνος.
Το πρώτο δημοσίευμα που έγινε στην Ελλάδα για εγκλήματα
της Χούντας ήταν στις 2 Απριλίου. Στο ραδιοφωνικό σταθμό
της Κολωνίας δίνει «συνέντευξη» ο διαβόητος απατεώνας
Δημ. Πίμπας - πληρωμένος χαφιές της ασφάλειας, πράκτορας
τής ΚΥΠ (συνεργάτης του γνωστού από την Υπόθεση Λαμπράκη, Δημ. Κατσούλη) και προβοκάτορας στο Πολυτεχνείο.
Βρισκόταν τότε στην Δυτική Γερμανία σταλμένος να παρα­
κολουθεί αντιστασιακούς ο Πίμπας και είπε στο γερμανικό
ραδιοσταθμό ότι στην εξέγερση του πολυτεχνείου «πήρε πολ­
λούς στο λαιμό του και ζητάει συγγνώμη». Περίληψη της
εκπομπής του ραδιοσταθμού δημοσιεύθηκε στις Ελληνικές
εφημερίδες.
Στις 4 Αυγούστου δημοσιεύεται (όπως προαναφέρθηκε) το
πρώτο ρεπορτάζ για τους αρχιπραξικοπηματίες. Ο δημοσιο­
γράφος πήγε στο Λαγονήσι να συναντήσει τον Γ. Παπαδό­
πουλο. Οι Φρουροί, χωροφύλακες, δεν τον άφησαν. Ο Πρόε­
δρος δεν δέχεται κανένα έγραψε πως του είπαν. Ο «αδελφός»
Στέλιος τον δέχτηκε και του είπε διάφορα σπαρταριστά ρητά
και υμνολογίες για τον Παπαδόπουλο και την «επανάσταση».
Αντίθετα με τον Παττακό, ο Μακαρέζος αποκαλεί τον Παπα­
δόπουλο χρεωκοπημένο δήθεν ηγέτη. Ο δημοσιογράφος είχε
μιλήσει και με τον «θεωρητικό» της χούντας και «σοβιετολόγο» προδικτατορικά Γεωρ. Γεωργαλά.
Πέρασαν λίγες μέρες χωρίς εξαιρετικά ή εντυπωσιακά νέα
για τους χουντικούς. Ο Λούης Δάνος σε χρονογράφημά του
στην «Αθηναϊκή» δημοσίευσε συνομιλία του με τον βασανι­
στή αστυνόμο της Γενικής Ασφάλειας Πέτρο Μπάμπαλη
(που έγινε, φυσικά, στην δικτατορία, όταν ο δημοσιογράφος
είχε συλληφθεί) ενώ ο Μποστ έγραφε τότε στην Αυγή ρί­
χνοντας «καρφιά» με το γνωστό του ύφος.
Στις 19 Αυγούστου 1974 αλλάζει η ηγεσία των Ενόπλων
29

Ω ν ά σ η ς - Π απαδόπουλος: κατηγορήθηκαν μαζί για τις «συμβάσεις»
ιο υ ς αλλά δ εν πλήρω σε κα νένα ς (σ.σ. από το υ ς δυό τους).

Δυνάμεων. Αρχηγός γίνεται ο Διον. Αρμπούζης, που επανέρ­
χεται στην «ενέργεια» και Αρχηγός του Στρατού ο Ιω. Ντάβος (επανέρχεται η προδικτατορική ονομασία Α/ΓΕΕΘΑ και
Α/ΓΕΣ αντί των Α/Ε.Δ. και Α/Σ). Πέντε μέρες αργότερα
(στις 24/8) αποστρατεύεται ο Δημ. Ιωαννίδης με το βαθμό
του υποστράτηγου (!).
Στις 27 Αυγούστου στην εφημερίδα Ουάσιγκτον Ποστ δη­
μοσιεύεται συνέντευξη που πήρε από τον Ανδρέα Παπανδρέου (σ.σ. όπως προαναφέρθηκε έχει επιστρέψει στην Αθήνα
από τις 16 Αυγούστου) ο αμερικανός δημοσιογράφος Τζόναθαν Ράνταλ. Ο Παπανδρέου ανάμεσα σε άλλα έχει πει ...να
μη αποκλεισθεί η νομική δίωξη... των πραξικοπηματιών. Περί­
ληψη της συνέντευξης δημοσιεύεται σε Ελληνικές εφημερί­
δες.
Η πρώτη δικαστική δίωξη για αδίκημα, που, εφέρετο ότι
είχε τελεσθεί στην διάρκεια της δικτατορίας ήταν κατά της
Δέσποινας Παπαδοπούλου. Η σύζυγος του δικτάτορα κατηγορήθηκε για απάτη μαζί με υπαλλήλους, που (κατηγορήθηκαν
ότι) έδωσαν ψευδείς βεβαιώσεις ότι η Δέσποινα υπηρετούσε
σε δημόσια θέση και έτσι καρπώθηκε παράνομα 900.000 δρα­
χμές. Την δίωξη άσκησε ο εισαγγελέας Φ. Κριτσέλης και
ανάκριση έκανε ο ανακριτής του 3ου ειδικού τμήματος Λαμπρόπουλος. Μετά δυο μέρες απαγορεύθηκε η έξοδος από την
χώρα της Δέσποινας Παπαδοπούλου, του Κων. Καρύδα και
του αντισυνταγματάρχη Ιω. Καλογερόπουλου.
Την προηγούμενη (5 Σεπτεμβρίου 1974) είχε διαψευσθεί
πληροφορία ότι έχει απαγορευθεί η έξοδος των αρχιχουντι­
κών πραξικοπηματιών. Την πληροφορία είχε μεταδώσει το
ειδησεογραφικό πρακτορείο «Ασσοσιέϊτεντ Πρες» με βάση
φήμη που κυκλοφόρησε, ότι ο Νικ. Μακαρέζος ήθελε να φύ­
γει στο εξωτερικό αλλά τον σταμάτησαν στο αεροδρόμιο.
Και η φήμη αυτή διαψεύσθηκε.
Η πρώτη πειθαρχική ποινή που επιβλήθηκε από τον Υ­
πουργό Ά μυνας Αβέρωφ ήταν σε βάρος του Αντιπλοίαρχου
Γ. Παπαγιάννη. Τιμωρήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου με 3μηνη
«αργία με παύση» για τις δράστηριότητές του στην Κύπρο,
όπου ήταν διοικητής των ναυτικών δυνάμεων.
Στις 7 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Δημό­
σιας Τάξης ότι γίνεται έρευνα για βασανιστήρια πολιτικών
κρατουμένων από αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και άνδρες
των σωμάτων ασφαλείας στην δικτατορία. Σχετικές —ταυτό­
σημες— διαταγές εκδίδουν οι αρχηγοί αστυνομίας Β. Τζαβέ31

λας και χωροφυλακής Ν. Κουτσιανάς.
Δυο μέρες αργότερα σε επώνυμες δηλώσεις του ο Υπουργός
Δημόσιας Τάξης Σολ. Γκίκας αναφέρει «...θα ταλαιπωρηθούν
όσοι ταλαιπώρησαν...».
Την ίδια μέρα, 9 Σεπτεμβρίου 1974, συμβαίνουν δυο ση­
μαντικά γεγονότα.
Ανακοινώνεται η έναρξη δικαστικής έρευνας (προκαταρ­
κτικής εξέτασης) για τα εγκλήματα της αστυνομίας και του
στρατού σε βάρος των αγωνιστών της εξέγερσης του Πολυ­
τεχνείου το Νοέμβρη του 1973. Την έρευνα διενεργεί ο Ει­
σαγγελέας Πρωτοδικών που υπηρετεί στο γραφείο ποινικής
αγωγής, Δημ. Τσεβάς.
Υποβάλλεται στον αρμόδιο Εισαγγελέα η πρώτη μήνυση
κατά των πραξικοπηματιών από τον δικηγόρο Αλεξ. Λυκουρέζο που τους κατηγορεί για εσχάτη προδοσία. Οι πρώτοι 15
πραξικοπηματίες που μηνύθηκαν από τον Λυκουρέζο για πα­
ραβάσεις των άρθρων 134, 8α και 8β του Ποινικού Κώδικα
είναι:
Γεωρ. Παπαδόπουλος, Νικ. Μακαρέζος, Δημ. Ιωαννίδης,
Ιω. Λαδάς, Κων. Ασλανίδης, Αντ. Λέκκας, Κων. Καρύδας,
Μιχ. Ρουφογάλης, Κων. Παπαδόπουλος, Π. Χατζηπέτρος, Μά­
ριος Φραγκίσκος (σ.σ. υπηρετούσε συνταγματάρχης στο ΓΕΣ
στις 21 Απριλίου 1967), Γεωρ. Ζωϊτάκης, Γρ. Σπαντιδάκης
και Μιχ. Μπαλόπουλος. Η μήνυση αυτή, δυο μέρες αργότε­
ρα, διαβιβάστηκε από την Εισαγγελία Αθήνας στην Στρατιω­
τική Δικαιοσύνη, επειδή οι μηνυθέντες όταν τέλεσαν τα αδι­
κήματα ήταν στρατιωτικοί.
Στις 9 Σεπτεμβρίου ο I. Ζίγδης, πρώην Υπουργός κάνει δή­
λωση (που δημοσιεύεται στις εφημερίδες) για την αποστρα­
τεία με προαγωγή του Ιωαννίδη. Το σχόλιο που κάνει: και μη
χειρότερα...
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1974 αρχίζει η κάθαρση που δεν τε­
λείωσε ποτέ στα σώματα ασφάλειας με την θέση σε διαθεσι­
μότητα των 14 πρώτων αστυνομικών που είχαν καταγγελθεί
σαν βασανιστές ή για άλλες υπηρεσίες στην δικτατορία. Είναι
7 αξιωματικοί της Αστυνομίας Πόλεων και 7 της Χωροφυλα­
κής και συγκεκριμένα:
Ευαγγ. Μάλλιος, Πετ. Μπάμπαλης, Κων. Καραπαναγιώτης,
Κων. Σμαΐλης, Ιω. Καλύβας, Ευαγγ. Γιαννικόπουλος, Βασ.
Κραββαρίτης από την αστυνομία.
Μιλτ. Ο. Παπαλεξίου, Δημ. Κατσούλης, Αντ. Π. Χαλούλιας, Σπ. Γ. Γάκης, Γ. I. Χρηστάκης, Ν. Δ. Τετραδάκος, Ηλ.
32

Α. Ηλιόπουλος από τη χωροφυλακή.
Την επόμενη μέρα 12 Σεπτεμβρίου 1974 απολύονται από
την Κυβέρνηση όλοι οι διορισμένοι από την Χούντα «Δή­
μαρχοι» και «Πρόεδροι» Κοινοτήτων. Προσωρινοί Δήμαρχοι
ορίζοντα δικαστές με αντιδημάρχους τους τελευταίους πριν
την δικτατορία εκλεγμένους άρχοντες της τοπικής αυτοδιοί­
κησης. Στις 14 Σεπτέμβρη καθαιρούνται όλοι οι διορισμένοι
«συνδικαλιστές» και τα πρωτοδικεία της χώρας αρχίζουν να
διορίζουν προσωρινές διοικήσεις στις συνδικαλιστικές οργα­
νώσεις.
Η πρώτη επώνυμη συνέντευξη για βασανιστήρια και μεταχείρηση κρατουμένων αντιστασιακών από την ΕΣΑ, δημοσιεύ­
εται στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής». Ο πρώην ΕΣΑτζής Βλάσης
Ανδρικόπουλος μιλάει στον δημοσιογράφο Νίκο Κακαουνάκη.
Στις 16 Σεπτεμβρίου απολύονται καθηγητές ανωτάτων σχο­
λών που συνεργάστηκαν με την χούντα («υπουργοί» ή «αξιωματούχοι») και συγκροτούνται πειθαρχικά συμβούλια από το
Υπουργείο Παιδείας για να ερευνήσουν καταγγελίες φοιτητών
ή άλλες. Την ίδια μέρα (16.9.74) αποφασίζεται ο υποβιβασμός
του Παν. θεράπου που έχοντας το αξίωμα του Εισαγγελέα
του Αρείου Πάγου έγινε Υπουργός (Δημοσίας τάξεως) στην
«Κυβέρνηση» του «δοτού» Σπ. Μαρκεζίνη. Υποβιβάζεται σε
Εφέτη, για να κατηγορηθεί αργότερα και να παραπεμφθεί σε
δίκη για το αιματοκύλισμα του Πολυτεχνείου. Στις 21 Σε­
πτεμβρίου διώχνονται από τις ένοπλες δυνάμεις 36 αξιωματι­
κοί με «διαθεσιμότητα». Είναι 1 αντιστράτηγος, 4 ταξίαρχοι,
27 ανώτεροι αξιωματικοί του στρατού και 2 υποπλοίαρχοι
του ναυτικού.
Κύκλοι προσκείμενοι στην Κυβέρνηση δίνουν στις εφημε­
ρίδες την πληροφορία ότι ο Γ. Παπαδόπουλος, που μένει ακό­
μη στη βίλα του στο Λαγονήσι «μόνο με τους φρουρούς του
επικοινωνεί». Η πληροφορία δίνεται σαν έμμεση διάψευση
άλλης πληροφορίας που μετέδωσαν ξένα ειδησεογραφικά πρα­
κτορεία και σύμφωνα με την οποία ο Γ. Παπαδόπουλος θα έδινε
συνέντευξη τύπου, στην οποία:
θα έδινε εξηγήσεις για το πραξικόπημα του 1967.
θα εξήγγειλε την ίδρυση πολιτικής κίνησης.
Στις 28 Σεπτεμβρίου γίνεται γνωστό από δημοσιεύματα των
εφημερίδων ότι ο υποστράτηγος της Στρατιωτικής Δικαιοσύ­
νης Εμμ. Πλευράκης διενεργεί (ήδη) προκαταρκτική εξέταση,
33

Ο Ιωαννίδης κατά τη ν πρ ο σέλ ευ σή του στην ε ισαγγελία για το «Π ολυτεχνείο». Πίσω του
δια κρίνοντα ι ο Μ πόλαρης κι έ να ς δη μοσ ιογρά φος.

με βάση την μήνυση του Αλ. Λυκουρέζου για την εσχάτη
προδοσία των πραξικοπηματιών.
Στο μεταξύ ένα άλλο γεγονός τις μέρες αυτές προκαλεί εν­
διαφέρον και —φυσικά— παίρνει μεγάλη δημοσιότητα στον
ημερήσιο τύπο. Είναι η προσέλευση του «αόρατου δικτάτο­
ρα» του «σκύλου της ΕΣΑ» στον Εισαγγελέα Δημ. Τσεβά ο
οποίος είχε καλέσει τον Δ. Ιωαννίδη να τον εξετάσει για
την «σφαγή του Πολυτεχνείου». Η δικαστική έρευνα είχε
προχωρήσει και πολλά είχαν γραφεί για το αν, που και πότε
θα εξεταζόταν από τον Εισαγγελέα ο «φανερός» δικτάτορας
Γ. Παπαδόπουλος. Ο Εισαγγελέας είχε εξετάσει δεκάδες μάρ­
τυρες μέσα σε 16 μέρες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται πρόσωπα
που ήταν είτε οι ίδιοι θύματα είτε συγγενείς θυμάτων, άλλοι
που αργότερα θα γίνονταν κατηγορούμενοι και άλλοι που θα
έμεναν μάρτυρες ή δεν θα καλούνταν καν γιατί —έτσι θα
έκριναν οι αρμόδιοι— η μαρτυρία τους δεν θα έδινε τίποτα
σπουδαίο για να φωτίσει την υπόθεση. 'Ετσι:
Την πρώτη κιόλας μέρα (9 Σεπτεμβρίου) εξετάζονται τέσ­
σερις μάρτυρες και (σύμφωνα με πληροφορίες που δόθηκαν
στους δημοσιογράφους) καλούνται άλλοι 25 για τις επόμενες
μέρες, ενώ ταυτόχρονα γίνεται γενική έκκληση σε όποιον
γνωρίζει γεγονότα που θα βοηθούσαν στην δικαστική διερεύνηση των γεγονότων του Πολυτεχνείου, να προσέλθει στον
Εισαγγελέα να καταθέσει.
Τη δεύτερη μέρα εξετάζονται άλλοι 8 μάρτυρες συγγενείς
θυμάτων, οι περισσότεροι θύματα, και ένας γιατρός.
Την τρίτη μέρα ο Εισαγγελέας Δ. Τσεβάς έκανε αυτοψία
στο Πολυτεχνείο και ζήτησε από την ιατροδικαστική υπηρε­
σία όλες τις ιατροδικαστικές εκθέσεις που είχαν σχέση με τα
γεγονότα. Το απόγευμα εξετάζονται οι συγκλητικοί του πο­
λυτεχνείου Σκουλικίδης, Βέης, Κουμούτσος και Σακελλαρίδης καθώς και πέντε άλλα άτομα θύματα και συγγενείς θυμά­
των.
Την τέταρτη μέρα εξετάστηκαν νέοι μάρτυρες μεταξύ των
οποίων ο πρύτανης του Πολυτεχνείου Κ. Κονοφάγος ο ηθο­
ποιός Στ. Παράβας, δημοσιογράφοι, συγγενείς θυμάτων και ο
γερμανός καθηγητής Κλάους Μπένζεν, που δίδασκε στο Πα­
νεπιστήμιο Αθήνας και πήγε στο Πολυτεχνείο πολλές φορές.
Στις επόμενες μέρες προσέρχονται πολλοί άλλοι μάρτυρες.
Ο εισαγγελέας πηγαίνει στο Ρυθμιστικό όπου είχε οργιάσει ο
Μπουκλάκος, ταγματάρχης «τοποτηρητής» της χούντας και
καλούνται οι «Υπουργοί» του Μαρκεζίνη, Ζουρνατζής και
35

Σιφναίος. Ακόμη κατέθεσε ο ιατροδικαστής Καψάσκης και
ο στρατηγός Γ. Κουρούκλης που «κατηγόρησε όλη τη χούν­
τα σα δολοφόνους από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο» και
εξέφρασε «το θαυμασμό του στους νέους για την πίστη τους
στον αγώνα για την ελευθερία...» (!!!). Καλείται επίσης και
εξετάζεται ο Ν. Εφέσιος «Υπουργός» Ά μυνας της «δοτής»
Μαρκεζινικής «κυβέρνησης» και φοιτητής «συντονιστικής»
και του ραδιοφωνικού σταθμού «των ελεύθερων αγωνιζόμενων
φοιτητών των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων». Από αστυ­
νομικούς της «ασφάλειας» εξετάζονται οι Ν. Δασκαλόπουλος,
Λ. Χριστολουκάς, Δ. Καραγιαννόπουλος, Ε. Γιαννικόπουλος,
Ε. Μάλλιος και Π. Μπάμπαλης και από το στρατό οι αξιω­
ματικοί Ν. Ραφαηλάκης, Κ. Μαυροειδής.
Στις 25 Σεπτεμβρίου εξετάζεται ο αδελφός του δικτάτορα
Χαρ. Παπαδόπουλος, που ήταν τότε (στο «Πολυτεχνείο») γε­
νικός γραμματέας στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Στις 26
Σεπτεμβρίου με συνοδούς οπλοφόρους γοβίλλες προσέρχεται
στο γραφείο του Εισαγγελέα ο αόρατος δικτάτορας Δ. Ιωαν­
νίδης. Πλήθος λαού που πληροφορείται αστραπιαία το γεγο­
νός κατακλύζει τους γύρω από το «Αρσάκειο» δρόμους και
μυριόστομη κραυγή ακούγεται «φόλα στο σκύλο της ΕΣΑ».
Την ίδια μέρα ακούγεται πρώτη φορά ένα όνομα, που στη
συνέχεια πολλές φορές θα γραφτεί στις εφημερίδες και θα
συζητηθεί: Παρασκευάς Μπόλαρης. Συνοδεύει τον Ιωαννίδη
και τυχαία στα σπρωξίματα με τους συγκεντρωμένους, φοιτη­
τές κυρίως, κάποιος ακουμπάει σε «κάτι σκληρό» που είχε
στο τσαντάκι του. Το τσαντάκι το «αρπάζουν» οι συγκεντρω­
μένοι και διαπιστώνουν ότι υπάρχει πιστόλι. Δημιουργείται
πανδαιμόνιο, ακούγονται φωνές «φονιάδες», «δολοφόνοι» ενώ
οι γορίλλες για να προφτάσουν τον «μαρμάρινο» και ανέκ­
φραστο δικτάτορα σπρώχνουν και κλωτσούν δημοσιογράφους,
αστυνομικούς και όποιον άλλο βρίσκεται στο δρόμο τους.
Ο αστυνομικός διευθυντής Χρ. Καραθανάσης, επικεφαλής
των αστυνομικών οργάνων, παραλαμβάνει το πιστόλι του
Μπόλαρη (που φορούσε πολιτικά) και τον κρατάει μέσα στο
γραφείο του προϊοσταμένου της Γραμματείας της Εισαγγε­
λίας. Εκεί ο Καραθανάσης θα καλέσει «εκπροσώπους» των
δημοσιογράφων για να ανακοινώσει ότι ο συλληφθείς ονομά­
ζεται Μπολάσης ή Μπόλασης Παρασκευάς και είναι ταγμα­
τάρχης. Για την οπλοφορία αυτή αργότερα ο Π. Μπόλαρης
θα δικαστεί στο στρατοδικείο με μάρτυρες κατηγορίας —κυ­
ρίως— δημοσιογράφους...
36

Η προκαταρκτική όμως συνεχίζεται και με τις εξετάσεις
των μελών της «Συντονιστικής» του Πολυτεχνείου και με την
παράδοση στον Εισαγγελέα πολλών άλλων στοιχείων. Τελικά
θα ολοκληρωθεί και στις 16 Οκτωβρίου 1974 θα παραδοθεί η
δικογραφία στον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Κων. Φαφούτη.
Στις 21 Οκτωβρίου ασκείται από τον Κων. Φαφούτη ποινι­
κή δίωξη κατά παντός υπευθύνου για τα εγκλήματα του Πο­
λυτεχνείου και αρχίζει τακτική ανάκριση που θα διενεργήσει
ο 8ος ανακριτής X. Παπαδάκης. Η έρευνα Τσεβά απέδωσε τα
ακόλουθα αποτελέσματα, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις Φα­
φούτη:
Τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν ήταν:
Α ν θ ρ ω π ο κ τ ο ν ίε ς α π ό π ρ ό θ ε σ η κ α τ ά συ ρ ρ ο ή .

Απόπειρες ανθρωποκτονιών κατά συρροή.
Επικίνδυνες σωματικές βλάβες κατά συρροή.
Παράνομες κατακρατήσεις.
Φθορές πραγμάτων που χρησίμευαν σε κοινό όφελος.
Προκλήσεις σε τέλεση κακουργημάτων και πλημμελημάτων.
Ηθική αυτουργία και συνέργεια στις παραπάνω παράνομες πρά­
ξεις.
Παράνομες οπλοφορίες, απειλές, βλασφημίες.
Δεν προσδιορίστηκε ακριβώς ο αριθμός των νεκρών. Η
αναφορά Τσεβά, σχετικά με τον αριθμό των νεκρών έκανε
την ακόλουθη ταξινόμηση:
Αυτούς που ανακοινώθηκαν από την «κυβέρνηση» Μαρκεζίνη.
Ά λλους που βεβαιώθηκε «πλήρως» ο θάνατός τους στα γε­
γονότα.
Εκείνους για τους οποίους προέκυψαν «βάσιμα στοιχεία»
Τέλος όσους πιθανολογείται ότι έπεσαν θύματα των οργά­
νων της δικτατορίας στην εξέγερση.
Για τους τραυματίες η προκαταρκτική εξέταση βεβαίωσε
1.103 πολίτες και 61 αστυνομικούς.
Οι υλικές ζημιές υπολογίσθηκαν ότι έφθασαν στο ύψος του
1.268.1 S3 δραχμών. Το πόρισμα Τσεβά ανέφερε ότι οι εγκλη­
ματίες του Πολυτεχνείου δεν είχαν αμνηστευθεί με το Π.Δ.
519/1974. Μεταξύ των φερομένων σαν δραστών των εγκλημά­
των, φυσικών και ηθικών αυτουργών, αναφέρονταν ονομαστι­
κά οι Γ· Παπαδόπουλος, Δ. Ιωαννίδης, Μιχ. Ρουφογάλης, Ν.
Ντερτιλής, Δ. Ζαγοριανάκος, Κ. Μαυροειδής, Ν. Ραφαηλάκης,
Ν. Δασκαλόπουλος, Λ. Χριστολουκάς και άλλοι.
37

Στην «εξορία»: ξ ενο δ ο χ είο με καλοριφ έρ και ... πρόσω πα λυπημένα. Στη
Γιούρα ήτα ν καλλίτερα.

>
πο ιο ς ξέρει;

-

-

r-

~ ,,

Την επόμενη μέρα 22 Οκτωβρίου 1974 η δικογραφία της
προκαταρκτικής εξέτασης διαβιβάστηκε στον τακτικό ανα­
κριτή του 8ου τμήματος X. Παπαδάκη.
Στο μεταξύ, τις μέρες αυτές έχει αρχίσει η αντίστροφη μέ­
τρηση για τον δικτάτορα Παπαδόπουλο που εξακολουθεί βέ­
βαια να διαμένει στη βίλα «του» στο Λαγονήσι αλλά με κά­
ποιο ιδιότυπο σύστημα φρούρησης.
Στις 18 Οκτώβρη υποβάλεται μήνυση για παράνομη (!)
απομόνωση και παραβίαση του απόρρητου της αλληλογραφί­
ας του.
Στις 23 Οκτώβρη τα ξημερώματα με μια περίπου στρατιω­
τική επιχείρηση, που σε διάφορες παραλλαγές δημοσιεύουν
με λεπτομέρειες οι εφημερίδες των επομένων ημερών, πέντε
από τους αρχιπραξικοπηματίες οδηγούνται στην Κέα (Τζια)
για να μείνουν εκεί εκτοπισμένοι μέχρι να προφυλακιστούν
για την εσχάτη προδοσία (πραξικόπημα της 21ης Απριλίου
1967) λίγους μήνες αργότερα. Οι πέντε είναι οι Γ. Παπαδόπουλος, Στ. Παττακός, Ν. Μακαρέζος, I. Λαδάς και Μ. Ρουφογάλης. Μένουν στο ξενοδοχείο «Καρθαία» στο μικρό λιμά­
νι της Τζιας και φρουρούνται.
Η ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ
Στις 24 Οκτωβρίου συνέρχεται σε πρώτη συνεδρίαση η
Ολομέλεια των Εφετών Αθήνας (80 από τους 83 εφέτες και 8
από τους 9 προέδρους εφετών που υπηρετούσαν) για να απο­
φασίσουν γιά την άσκηση δίωξης των πραξικοπηματιών για
εσχάτη προδοσία. Η δικογραφία που είχε σχηματιστεί μετά
τις μηνύσεις Λυκουρέζου και της Ένωσης Δημοκρατικών
Δικηγόρων καθώς και την προκαταρτική εξέταση που διενερ­
γούσε ο υποστράτηγος δικαστικού Εμμ. Πλευράκης με διατα­
γή του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ διαβιβάστηκε στην Ολομέλεια των
Εφετών. Ο εισαγγελέας Μεν. Κουτσάκος πρότεινε να διωχθούν
οι πραξικοπηματίες και να ορισθεί ανακριτής εφέτης και η
ολομέλεια επιφυλάχθηκε να αποφασίσει μετά λίγες ημέρες
αφού όρισε εισηγητή τον εφέτη Παν. Λογοθέτη.
Τελικά την Ιη Νοέμβρη 1974 η Ολομέλεια των Εφετών
αποφάσισε την ποινική δίωξη για εσχάτη προδοσία, έδωσε
παραγγελία στον προϊστάμενο της εισαγγελίας Μεν. Κουτσά­
κο για την τυπική άσκηση της δίωξης και όρισε ανακριτή
41

στην υπόθεση τον εφέτη Γεώργιο Βολτή. Η απόφαση υπογρα­
φόταν από 86 εφέτες και προέδρους εφετών (σ.σ. τα ονόματά
τους δόθηκαν στην δημοσιότητα και γράφτηκαν στις εφημε­
ρίδες — 2 Νοέμβρη 1974) και η δίωξη έγινε ονομαστικά κα­
τά όσων κατονομάζονταν στις μηνύσεις Λυκουρέζου (15) «Δη­
μοκρατικών Δικηγόρων» (50) και Χαρισιάδη (5) αλλά και κα­
τά κάθε άλλου που θα «προέκυπτε» από την ανάκριση.
Ο Νοέμβρης 1974 είναι μήνας εκλογών, των πρώτων εκλο­
γών μετά 10 χρόνια και έτσι το ενδιαφέρον των πολιτών, της
πολιτείας και του τύπου στρέφεται περισσότερο προς αυτή
την κατεύθυνση. Έ τσ ι ελάχιστες ειδήσεις περί χουντικών
βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
Τις τελευταίες μέρες του Οκτώβρη γράψανε οι εφημερίδες
ότι:
Ο ανακριτής του 2ου τμήματος (Αθήνας) Δ. Σουλτανιάς
συνέχιζε τις ανακρίσεις για βασανιστήρια πολιτικών κρατου­
μένων από όργανα της ασφάλειας.
Ο Δ. Μπέης, εκλεγμένος δήμαρχος Ζωγράφου πριν από την
δικτατορία, θα υποβάλει μήνυση κατά Ιωαννίδη και 7 άλλων
αξιωματικών για τις ευθύνες τους στο Κυπριακό. Θα δεχτεί
επικρίσεις από τον δικηγόρο Στ. Κανελλόπουλο που σε δη­
λώσεις του αναφέρει ότι η μήνυση προκαλεί «ερωτηματικά»
και αν δεν γνώριζε τον Μπέη θα έλεγε ότι είναι «βαλτός» να
περιορίσει την ευθύνη για το τεράστιο έγκλημα στον Ιωαννί­
δη και να δώσει συγχωροχάρτι στην Κυβέρνηση Ανδρουτσόπουλου και την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο Μπέης θα
κάνει και δεύτερη μήνυση λίγες μέρες αργότερα.
Ο Κ. Καραμανλής μιλώντας σε συγκέντρωση αξιωματικών
αναφέρει ότι «θα διωχθούν μόνο οι πρωταίτιοι» του πραξικο­
πήματος. Οι πολλοί αξιωματικοί δεν έχουν λόγο να φοβούν­
ται.
Ο Αρχηγός των Μικτών Επιτελικών Ομάδων του Υπουρ­
γείου Δημόσιας Τάξης Σταύρος Βαρνάβας, υποστράτηγος,
παραιτείται όταν δημοσιεύεται στις εφημερίδες το όνομά του
σαν υπεύθυνου μαζί με άλλους για την σφαγή του Πολυτε­
χνείου.
Ο Παπαδόπουλος κάνει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της 838 κοινής υπουργικής απόφασης των
υπουργών Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης με την οποία
εκτοπίστηκε για τρεις μήνες στην Κέα.
Και ενώ έχει γίνει η δίωξη για εσχάτη προδοσία των πραξι­
κοπηματιών, στην «Αυγή» της Κυριακής 3 Νοέμβρη και στο
42

«καλειδοσκόπιό» του ο Μπόστ με το γνωστό ύφος και την
«ορθογραφία» του, γράφει:
«Πόσον γρήγορα περνούν at ημέρε... Μπήκαμε εσίως εις τον
νέον μήνα Νοέμβριον. Πρέπει πάλιν να ετοιμάσομαι 120.000 δραχμάς διά το ξενοδοχείο «Καρθέα», πριν έβρη αφορμήν ο ξενοδόχος
κε μας τους στήλη πίσο».
Αλλά εκτός από τον πυρετό της προεκλογικής περιόδου
και των εκλογών που κυριαρχούν τον Νοέμβρη του 1974, είναι
και οι εκδηλώσεις για την πρώτη επέτειο της λαϊκής εξέγερ­
σης του Πολυτεχνείου. Οι περισσότεροι φοιτητικοί σύλλογοι
και τα μεγάλα κόμματα αποφασίζουν να γιορτάσουν την επέ­
τειο μετά τις εκλογές αλλά υπάρχουν διαφωνίες μικρών επα­
ναστατικών οργανώσεων της αριστεράς που επιμένουν να γί­
νουν οι εκδηλώσεις —και θα κάνουν τελικά χωριστές— τις
μέρες ακριβώς της εξέγερσης 15 με 17 Νοέμβρη.
Ανεξάρτητα όμως από τις εκλογές και την επέτειο του πο­
λυτεχνείου η ανακρίσεις για το πραξικόπημα συνεχίζονται.
Οι μηνυτές καταθέτουν συμπληρωματικούς καταλόγους αξι­
ωματικών που έλαβαν μέρος στο πραξικόπημα και ο εφέτηςανακριτής Γ. Βολτής εξετάζει μάρτυρες. Μεταξύ των πρώτων
ο Πρωθυπουργός που κατάργησε η χούντα Παν. Κανελλόπουλος (8 Νοέμβρη).
Την Δευτέρα 11 Νοέμβρη γίνεται στην Αθήνα ένα ασυνή­
θιστο πανηγύρι. Μιλάει ο εκπρόσωπος του κόμματος πολιτι­
κής έκφρασης της χούντας Πέτρος Γαρουφαλιάς και αποδοκιμάζεται από πολλαπλάσιους —σε σύγκριση με τους συγ­
κεντρωμένους οπαδούς του— δημοκρατικούς πολίτες. Στις
εκλογές το κόμμα της χούντας καταποντίστηκε. Πήρε 1,1 των
ψήφων του εκλογικού σώματος.
Αμέσως μετά τις βουλευτικές εκλογές και τη βδομάδα του
γιορτασμού (του Πολυτεχνείου) αρχίζει ο αγώνας για το δη­
μοψήφισμα, που θα καθορίσει τη μορφή του πολιτεύματος.
Στο μεταξύ τυπικά, πρόεδρος της Δημοκρατίας, χωρίς να φαί­
νεται πουθενά, είναι ο χουντικός στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης.
Το Δημοψήφισμα γίνεται στις 8 Δεκέμβρη και το 70% περί­
που των Ελλήνων λένε όχι στο βασιλιά. Πέντε μέρες αργότε­
ρα ο βασιλικός Σπ. Θεοτόκης παραιτήθηκε από το βουλευτι­
κό αξίωμα.
Στις 27 Νοέμβρη, στα πλαίσια της ανάκρισης για το πραξι­
κόπημα, κλήθηκε και κατέθεσε στον εφέτη-ανακριτή Γ. Βολτή
ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γεωρ. Μαύρος.
Στις 29 Νοέμβρη ο Πρόεδρος της Κύπρου Μακάριος ε'πι43

στρέφοντας στην Κύπρο από το Λονδίνο πέρασε από την
Αθήνα και μίλησε σε τεράστια λαϊκή συγκέντρωση στην
Πλατεία Συντάγματος.
Την 1 Δεκέμβρη πρώτη από όλους τους χουντικούς προφυ­
λακίζεται, αλλά για μια μέρα μόνο, η σύζυγος του δικτάτορα.
Την επόμενη θα καταβάλει το ποσό που κατηγορείται ότι
«έφαγε» παράνομα από το Δημόσιο —σαν εγγύηση— και θα
αποφυλακιστεί.
Στις 4 Δεκέμβρη δημοσιεύτηκε η πληροφορία ότι ολοκλη­
ρώθηκε η διοικητική εξέταση που έγινε για τους δικαστικούς
που στην δικτατορία εκτέλεσαν καθήκοντα στρατοδικών και
βασιλικών επιτρόπων.
Την ίδια μέρα (4 Δεκέμβρη) δημοσιεύεται ότι ο πρωθυ­
πουργός Κ. Καραμανλής σε συνεργασία του με τον υπουργό
Δικαιοσύνης Κ. Στεφανάκη, του ζήτησε να συστήσει στους
δικαστικούς που ασχολούνται με τις ποινικές υποθέσεις της
χούντας να επιταχύνουν τις ανακρίσεις για να κριθούν το τα­
χύτερο οι υπεύθυνοι από τη Δικαιοσύνη.
Στις 19 Δεκέμβρη γίνεται μήνυση για την δολοφονία του
!5χρονου Βασίλη Πεσλή το πρωί του πραξικοπήματος της 21
Απρίλη 1967.
Χουντικοί αξιωματικοί που είχαν τεθεί σε διαθεσιμότητα
επανέρχονται στην ενεργό υπηρεσία ενώ εφημερίδες έχουν
αρχίσει να δημοσιεύουν στοιχεία για οικονομικά σκάνδαλα
στη διάρκεια της δικτατορίας.
Στις 20 Δεκέμβρη κατέθεσε στον ανακριτή Βολτή για το
πραξικόπημα ο Α. Παπανδρέου και τόνισε ότι «η ΣΙΑ οργά­
νωσε το πραξικόπημα της χούντας». Την επόμενη οι εφημερί­
δες μαζί με το ρεπορτάζ για την κατάθεση Παπανδρέου, ανα­
φέρουν ότι έχουν σταλεί κλήσεις για απολογία στους πραξι­
κοπηματίες.
Στις 23 Δεκέμβρη κατέθεσε στον ανακριτή ο Χαρ. Φλωράκης, γραμματέας του ΚΚΕ και δόθηκε η πληροφορία ότι οι
απλογίες των πραξικοπηματιών θα αρχίσουν με τους πέντε
εκτοπισμένους της Τζιας τους οποίους θα επισκεφθεί στο
νησί ο εφέτης-ανακριτής.
Στις 29 Δεκέμβρη ο εφέτης ανακριτής πηγαίνει στην Τζια
να πάρει τις απολογίες των πέντε. Μαζί του στο νησί οι δι­
κηγόροι των χουντικών. Ζήτησαν και πήραν 20 μέρες προ­
θεσμία, και οι εφημερίδες γράφουν ότι τότε (μετά 20 μέρες)
θα αωήσουν το ξενοδοχείο και θα μπουν στις φυλακές.

1975
Έ τσ ι κλείνει το 1974 και έρχεται το 1975, χρόνος με πολλά
γεγονότα και μεγάλη δημοσιότητα για τους χουντικούς.
Με την «ανατολή» του καινούριου χρόνου εκτός από το πά­
γιο λαϊκό αίτημα για κάθαρση και τιμωρία των τυράννων,
δυο θέματα ακόμη απασχολούν την κοινή γνώμη με δημοσιεύ­
ματα: η δημόσια συζήτηση για το σχέδιο του νέου Συντάγμα­
τος και οι αποκαλύψεις για τα οικονομικά σκάνδαλα της
χούντας.
Αλλά τις πρώτες μέρες του 1975 ένα άλλο γεγονός προκαλεί ανησυχίες. Ά ντρες της χωροφυλακής στο Αλιβέρι της
Εύβοιας βασανίζουν κατά τα πρότυπα των βασανιστών της
δικτατορίας (άγρια κακοποίηση και φάλαγγα στο αστυνομικό
τμήμα) τον φοιτητή Νικ. Πάντζαλη. Στην υπόθεση δίνεται
μεγάλη δημοσιότητα ακριβώς γιατί υπάρχει μεγάλη ευαισθη­
σία από τις μνήμες της δικτατορίας.
Οι ανακρίσεις για το πραξικόπημα συνεχίζονται με εξετά­
σεις μαρτύρων με πρώτους —για το 1975— τους βουλευτές
Ιω. Αλευρά και Ηλία Ηλιού πρόεδρο της ΕΔΑ.
Στις 9 Γενάρη η κυβέρνηση κατέθεσε στη Βουλή ψήφισμα
με το οποίο χαρακτηρίζεται πραξικόπημα η στασιαστική κί­
νηση της χούντας την 21 Απρίλη 1967 και οι κυβερνήσεις
που προέκυψαν από το πραξικόπημα χαρακτηρίζονται κυβερ­
νήσεις βίας. Μετά λίγες μέρες, θα γίνει νόμος το Δ ' ψήφι­
σμα.

ΠΡΟΦΥΛΑΚΙΣΕΙΣ
Στις 14 Γενάρη 75 προφυλακίζεται αιφνιδιαστικά πρώτος
από όλους τους πραξικοπηματίες ο «αόρατος» δικτάτορας
Δημ. Ιωαννίδης. Ο ανακριτής Βολτής τον κάλεσε σε κάποιο
(!) αστυνομικό τμήμα να απολογηθεί, αυτός αρνήθηκε και
υπέβαλε υπόμνημα με πολλές δακτυλογραφημένες σελίδες που
47

ο δικηγόρος του Γ. Αλφαντάκης μοίρασε και στους δημοσιο­
γράφους. (Δημοσιεύτηκε σε εφημερίδες 15.1.75). Την ίδια μέ­
ρα, μετά την προφυλάκιση Ιωαννίδη, ο ανακριτής αναχώρησε
για την Τζια. Απολογείται αυθημερόν, ουσιαστικά αρνούμενος
να απολογηθεί, ο Παπαδόπουλος και τις επόμενες οι άλλοι
τέσσερις εκτοπισμένοι αρχιπραξικοπηματίες.
Στις 17 Ιανουαρίου «η Αυγή» δημοσιεύει πληροφορία ότι ο
δολοφόνος του Παν. Ελή (που σκοτώθηκε κρατούμενος στον
ιππόδρομο cfro πραξικόπημα του Απρίλη 1967) Κων. Κώτσαρης, ίλαρχος πυροβολικού, υπηρετεί στην Αθήνα και κυκλο­
φορεί —όπως όλοι άλλωστε οι εγκληματίες χουντικοί— ελεύ­
θερος.
Στις 21 Γενάρη —επιτέλους— οι πέντε της Τζιας κλείνονται στις φυλακές Κορυδαλλού. Η πυραυλάκατος «Ευνίκη» με
συνοδεία μεταφέρει τους πραξικοπηματίες αργά το βράδυ της
20 Γενάρη για να οδηγηθούν με ασφάλεια οι πέντε στις φυ­
λακές.
Στις 22 Γενάρη αρχίζει τακτική ανάκριση από τον ταγμα­
τάρχη δικαστικού Παν. Μορφόπουλο για τα βασανιστήρια
στο ΕΑΤ-ΕΣΑ, το ΚΕΣΑ και τα άλλα κολαστήρια όπου βα­
σανίστηκαν πολίτες από στρατιωτικούς.
Την ίδια μέρα παρατείνεται «επ’ αόριστον» η διαθεσιμότη­
τα στην οποία είχαν τεθεί αστυνομικοί που είχαν κατηγορηθεί σαν βασανιστές.
Επίσης, την ίδια μέρα, η δικογραφία για τη «σφαγή του
Πολυτεχνείου» διαβιβάζεται από τον τακτικό ανακριτή X.
Παπαδάκη στην εισαγγελία εφετών για να «χρεωθεί» σε εφέτη-ανακριτή αφού το Πενταμελές Εφετείο θα κρίνει και αυτή
την υπόθεση.
Στις 24 Γενάρη ο εισαγγελέας Ιω. Σαρρέας αρχίζει προκα­
ταρκτική εξέταση για τα βασανιστήρια πολιτικών κρατουμέ­
νων της «παπαδοπουλικής» δικτατορίας (Απρίλης 67-Ιούνης
73). Για την περίοδο της «Ιωαννιδικής» δικτατορίας με μηνύ­
σεις στελεχών του ΚΚΕ και της ΑντιΕΦΕΕ κυρίως, γίνεται
κιόλας κυρία ανάκριση από τον ανακριτή Δ. Σουλτανιά.
Τα ξημερώματα της Κυριακής, 26 Γενάρη, άγνωστοι νεοφασίστες επιτίθενται οπλισμένοι κατά φοιτητών στο Πολυτε­
χνείο και κάποιος μαχαιρώνει τον φοιτητή Βασ. Γεωργιάδη.
Από πολλές βδομάδες πριν έχουν αρχίσει να κάνουν την εμ­
φάνισή τους σε τοίχους της Αθήνας συνθήματα με το σήμαυπογραφή της νεοφασιστικής οργάνωσης «Νέα Τάξις» και
έχει αποκαλυφθεί η δράση του κακοποιού νεοφασίστα Μα50

σαγκράντε που συνελήφθη για να εκδοθεί αργότερα στην
Ιταλία.
Στο μεταξύ, ο ανακριτής Βολτής καλεί σε απολογία και
άλλους «πρωταίτιους» του πραξικοπήματος.
Στις 27 Γενάρη ο Αλ. Λυκουρέζος υποβάλει νέα μήνυση
κατά 104 υπουργών και υφυπουργών της δικτατορίας καθώς
και κατά του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου γιατί... με την εγκλη­
ματική τους συμπεριφορά παρέτειναν από τις 21.4.67 μέχρι τις
23.7.74 την παράνομη κατάσταση που προήλθε από το πραξικό­
πημα.
Τις τελευταίες μέρες του Γενάρη καλούνται σε απολογία
και άλλοι «πρωταίτιοι» (Μπαλόπουλος, Γκαντώνας, Καραμπέρης, Φραγκίσκος, Θεοφιλογιαννάκος κ.ά.) και υποβάλλεται
μήνυση για παράνομες δανειοδοτήσεις από την ΕΤΒΑ. Μετα­
ξύ των μηνυθέντων οι Κ. Παπαδόπουλος, Π. Τοτόμης και Π.
Αραπάκης (τελευταίος επί δικτατορίας αρχηγός αεροπορίας).
Τις ίδιες μέρες (30 Γενάρη) ο ανακριτής I. Σουλτανιάς κα­
λεί σε απολογία στρατιωτικούς κατηγορούμενους για βασανισμούς κρατουμένων. Τελικά ελάχιστοι θα δικαστούν και
λιγότεροι θα καταδικαστούν. Ονόματα κατηγορουμένων: Πέ­
τρος Γκόρος, Θ. Κωνσταντίνου ή Τσιούλας, Αλ Σάμπαλης,
Ανδρ. Γεωργίου, Δ. Χριστογιάννης, Εμμ. Παπαδάκης, Γ.
Μ πόγρης, I. Δράκος, Σ. Κονδύλης, Γ. Μουρατίδης, Δ. Ματζώρος, Γ. Γκαλέρης, I. Κυριάκος, Αν. Κοκκινάκης, Αρ. Κεσεκιάδης, Κ. Καρακατζάς, Κ. Μάτζιος.
Την ίδια μέρα δημοσιεύεται η πληροφορία ότι άρχισε δι­
καστική έρευνα από τον ταξίαρχο του αναθεωρητικού στρατο­
δικείου Κων. Καλίτση για τα βασανιστήρια στο «Έ λλη».
Προηγήθηκε διοικητική έρευνα από τον υποναύαρχο Κουμανάκο.
Με επερώτηση στη Βουλή ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ιω.
Χαραλαμπόπουλος καταγγέλει σαν «εμπαιγμό και φαλκίδευση
του Πανελλήνιου αιτήματος της κάθαρσης» την τιμωρία με
τρίμηνη προσωρινή απόλυση του πρεσβευτή Κ. Παναγιωτάκου και ενός μήνα του Αν. Κοραντή από υπηρεσιακό Συμβού­
λιο του Υπουργείου Εξωτερικών.
Στις 3 Φλεβάρη έχει οριστεί να απολογηθεί ο «δικτάτορας
του αθλητισμού» Κων. Ασλανίδης για την συμμετοχή του
στο πραξικόπημα. Δεν εμφανίζεται όμως και από τότε δεν θα
τον δει κανένας στην Ελλάδα (εκτός ίσως από κάποιους που
τον έκρυβαν μέχρι να διαφύγει, αν δεν είχε κιόλας φύγει για
το εξωτερικό). Έ τσ ι είναι ο δεύτερος μετά τον Π. Κωτσέλη
51

από τους αρχιπραξικοπηματίες που διαφεύγει.
Την ίδια μέρα προφυλακίστηκε ο Ζωϊτάκης και τέθηκε σε
«κατ’ οίκον» περιορισμό ο Αγγελής. Απολογήθηκαν ακόμη
οι Κων. Παπαδόπουλος, Μ. Χατζηπέτρος και Κ. Καρύδας. Ο
Παπαδόπουλος θα προφυλακιστεί την επόμενη ενώ οι άλλοι
δυο αφήνονται ελεύθεροι.
Στις 6 Φλεβάρη προφυλακίστηκε ο Πέτρος Γκόρος, αντισυνταγματάρχης του στρατού, βασανιστής στο στρατόπεδο
Μπογιατίου. Δυο μέρες αργότερα προφυλακίζονται άλλοι
τρεις βασανιστές του ίδιου στρατοπέδου (οι Εμμ. Παπαδάκης,
Γ. Μπόγρης και Δ. Ματζώρος). Η προφυλάκιση γίνεται στο
ίδιο στρατόπεδο που. βασάνιζαν, στο Μπογιάτι!
Στις αρχές Φεβρουάριου φεύγει κανονικά (με το διαβατή­
ριό του) ο Παύλος Τοτόμης που κατηγορείται για σκάνδαλα
στην ΕΤΒΑ αλλά δεν είχε απαγορευθεί η έξοδός του.
Στις 13 Φλεβάρη προφυλακίζεται άλλος ένας πραξικοπημα­
τίας, ο Αντ. Λέκκας. Την ίδια μέρα δημοσιεύεται η πληροφο­
ρία ότι ο εφέτης Χρ. Χριστοφορίδης παρέλαβε την δικογρα­
φία της σφαγής του Πολυτεχνείου για να κάνει τις ανακρί­
σεις.
Δυο μέρες αργότερα το Σάββατο 15 Φλεβάρη προαναγγέλεται ότι αρχίζουν οι απολογίες των βασανιστών Μάλλιου,
Μπάμπαλη και άλλων της Γενικής Ασφάλειας Αθήνας. Την
ίδια μέρα προφυλακίζονται στο Μπογιάτι άλλοι δυο «έφε­
δροι» βασανιστές. Οι υπαξιωματικοί Ά νθιμος Μουρατίδης
και Σταμάτης Σκαλέρης.
Την ίδια μέρα ανακοινώνεται ότι παραπέμπονται στο πει­
θαρχικό 22 καθηγητές και 4 υφηγητές Ανώτατων εκπαιδευτι­
κών Ιδρυμάτων για συνεργασία με την Χούντα.
Την Δευτέρα 17 Φλεβάρη δικάζονται οι «γορίλες» του Ιωαννίδη Παρ. Μπόλαρης και Αρ. Νικολόπουλος. Ο Μπόλαρης
καταδικάζεται για παράνομη οπλοφορία σε φυλάκιση 3 μη­
νών και 5 ημερών με 3ετή αναστολή. Ο Νικολόπουλος που
ήταν κατηγορούμενος για «έργα εξύβριση» αθωώνεται. Την
ίδια μέρα αναβάλλεται στο Πενταμελές εφετείο η δίκη για τα
σάπια κρέατα, γιατί απούσιαζε ο Ζαφείρης Παπαμιχαλόπουλος διευθυντής του Υπουργείου Εμπορίου.
Στις 20 Φλεβάρη γίνονται ακόμη τρεις ποινικές διώξεις με
απόφαση της Ολομέλειας των Εφετών. Για τον φόνο του Β.
Πεσλή κατά Παπαδόπουλου, Παττακού, Μακαρέζου και άγνω­
στου δολοφόνου, για τις δανειοδοτήσεις από την ΕΤΒΑ κατά
των Π. Τοτόμη, Κ. Παπαδόπουλου, Π. Αραπάκη και άλλων
52

και για την παράνομη μίσθωση των ιχθυοτροφείων της Λευ­
κάδας κατά των Π. Κωτσέλη και Μίνωα Καλαϊτζάκη, χουντι­
κού Νομάρχη της Λευκάδας.
Στις 23 Φλεβάρη προφυλακίζονται για τα βασανιστήρια
του ΕΑΤ-ΕΣΑ οι αρχιβασανιστές Θεοφιλογιαννάκος και Χατζηζήσης. Την ίδια μέρα γίνεται μήνυση για τη δολοφονία
της Μαρίας Καλαβρού που σκοτώθηκε την 21 Απριλίου 1967
στην οδό Πατησίων από ριπή αυτόματου που κρατούσε ο αν­
θυπίλαρχος τότε Ιωάννης Αλμπάνης (ίλαρχος το 1975).

Η ΣΥΝΟΜΩΣΙΑ «ΠΥΖΑΜΑ»
Πριν συμπληρωθεί ένας χρόνος από την κατάρευση της
δικτατορίας ή την παράδοση της εξουσίας στους πολιτικούς,
ξαφνικά το αίμα των Ελλήνων παγώνει στις φλέβες τους.
Στις 24 Φλεβάρη ανακοίνωση του Υπουργείου-Εθνικής Ά μ υ ­
νας μιλάει για ανόητες κινήσεις ελαχίστων αμετανοήτων, συνδεομένων με τους πρωτεργάτες της δικτατορίας που είχαν σαν απο­
τέλεσμα την λήψη μερικών εκτάκτων μέτρων και την προσω­
πική διαταγή του Κ. Καραμανλή να τεθούν σε επιφυλακή οι
φρουρές του λεκανοπεδίου Αττικής. Η διαβεβαίωση των αρ­
μοδίων ότι ουδεμία ανησυχία δικαιολογείται ελάχιστους πείθει
και σε πολλούς επιτείνει την ανησυχία. Γνωστά ονόματα
στρατιωτικών από δημοσιεύματα του τύπου για άλλα κατορθώματά τους αναφέρονται από την πρώτη στιγμή ότι περιλαμ­
βάνονται στον κατάλογο των ονομάτων συλληφθέντων: Ντερτιλής (φονιάς στο Πολυτεχνείο), Κώτσαρης (φονιάς στον
Ιππόδρομο), Μπόλαρης (οπλοφόρος γορίλλας του Ιωαννίδη)
και άλλοι. Οι επίδοξοι πραξικοπηματίες ανακοινώθηκε ότι
επιχείρησαν να κινηθούν έχοντας σαν κύρια βάση το στρατό­
πεδο μικτών μονάδων Καρατάσου στη Θεσσαλονίκη και σκό­
πευαν να κινηθούν στην Κοζάνη, την Κομοτηνή, την Έδείσα
την Βέροια και το λεκανοπέδιο Αττικής.
Στόχος ιους η κατάλυση των νομίμων αρχών και η επιβο­
λή νέας στυγνής δικτατορίας. Την ίδια μέρα ανακοινώνεται
ότι έγιναν οι πρώτες συλλήψεις και ότι μερικοί από τους συ­
νωμότες συνελήφθησαν στα σπίτια τους με τις πυζάμες...
Την επόμενη μέρα και ενώ η δημοκρατική κοινή γνώμη
βουίζει και ζητά κάθαρση στο στρατό και τιμωρία των ενό­
χων, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοινώνει 37 συλλή­
54

ψεις αξιωματικών, από το βαθμό του υποστράτηγου μέχρι του
υπολοχαγού.
Τα ονόματα είναι τα ακόλουθα:
Υποστράτηγος Παπαδάκης Παύλος, Ταξίαρχος Ντερτιλής
Νικόλαος, Ταξίαρχος Κονδύλης Ανδρέας, Ταξίαρχος Λαμπούσης Γεώργιος, Ταξίαρχος Μανιάτης Ιωάννης, Ταξίαρχος Ηλιόπουλος Σπυρίδων, Συνταγματάρχης ε.α. Παπαποστόλου Δημήτριος, Συνταγματάρχης Αντωνόπουλος Ιωάννης, Αντισυνταγματάρχης Τσουλιάς Γεώργιος, Αντισυνταγματάρχης Στειακάκης Ιωάννης, Αντισυνταγματάρχης Σουλελές Ιωάννης, Αντισυνταγματάρχης Στοφόρου Γεώργιος, Αντισυνταγματάρχης
Παπαγεωργίου Θεόκλητος, Αντισυνταγματάρχης Μανουσάκης
Ιωάννης, Αντισυνταγματάρχης Παπαγιάννης Κων/νος, Αντισυνταγματάρχης Π,απαζόπουλος Δημήτριος, Αντισυνταγματώρχτις θωμάς Ηρακλής, Ταγματάρχης Κοντώσης Κων/νος,
Ταγματάρχης Γερακίνης Αθανάσιος, Ταγματάρχης Παπανδρέου Κων/νος, Ταγματάρχης Τσαγκαράκης Ιωάννης, Ταγμα­
τάρχης Γιανακόπουλος Κυριάκος, Ταγματάρχης Δαουλάκος
Νικόλαος, Ταγματάρχης Μπαλαράς Αγγελής, Ταγματάρχης
Κρητικός Δημήτριος, Ταγματάρχης Ξανθάκος Κων/νος, Ταγ­
ματάρχης Σταθάκης Σπυρίδων, Ταγματάρχης Σταύρου Γεώρ­
γιος, Ταγματάρχης Παλαίνης Αριστείδης, Ταγματάρχης Περδίκης Αθανάσιος, Ταγματάρχης Τριάντος Σπυρίδων, Ταγμα­
τάρχης Μπόλαρης Παρασκευάς, Λοχαγός Θανόπουλος Αν­
δρέας, Ίλαρχος Αλμπάνης Ιωάννης, Ίλαρχος Κώτσαρης
Κωνσταντίνος, Ίλαρχος Κωνσταντόπουλος Κων., Υπολοχαγός Παϊπάης Ευάγγελος
Την ίδια μέρα 25 Φεβρουαρίου προφυλακίζεται ο τρίτος
διοικητής του ΕΑΤ-ΕΣΑ βασανιστής Αναστ. Σπανός.
Την 1η Μάρτη η « Ένωση Δημοκρατικών Δικηγόρων Ελλά­
δας» υποβάλει νέα μήνυση κατά 238 αξιωματικών «στηριγμά­
των» της χούντας. Από τους μέχρι πριν τη Φεβρουαριανή από­
πειρα πραξικοπήματος μηνυθέντες από τους «δημοκρατικούς
δικηγόρους», 12 συνελήφθησαν σαν συνωμότες.
Στις 5 Μάρτη δημοσιεύεται είδηση ότι κινείται η διαδικα­
σία για την δίωξη των υπευθύνων της προδοσίας της Κύπρου.
Την επόμενη μέρα οι εφημερίδες γράφουν ότι η δίωξη ανα­
βάλλεται για λίγες μέρε.;. Μετά λίγες μέρες «προς αποφυγήν
ενδεχομένης διαταράξεως διεθνών σχέσεων της χώρας» ανα­
βάλλεται η δίωξη των πραξικοπηματιών της Κύπρου και
υπευθύνων της προδοσίας, που είχε σαν συνέπεια την τουρ­
κική εισβολή.
55

Στις 6 Μάρτη αποστρατεύονται ο υποστράτηγος Παύλος
Παπαδάκης, οι ταξίαρχοι Νικ. Ντερτιλής, Ανδρ. Κονδύλης,
Θρασύβ. Γιοβάνης, Μιχ. Γεωργίτσης, Ιω. Μανιάτης, Γ. Παπαγεωργίου, Σωκρ. Μπονώτης, Κων. Κοντώσης μαζί με άλ­
λους ανώτατους αξιωματικούς των τριών όπλων και επανέρ­
χονται αξιωματικοί που διώχθηκαν από τη δικτατορία.
Στις 10 Μάρτη ασκείται ποινική δίωξη κατά του Γεωργίου
Αλφαντάκη, δικηγόρου του Ιωαννίδη και πολλών από τους
παραλίγο πραξικοπηματίες του Φλεβάρη, για δηλώσεις του.
Χαρακτήρισε χονδροειδή σκευωρία την απόπειρα πραξικοπήμα­
τος και απείλησε τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων στρατη­
γό Διον. Αρμπούζη ότι θα τον μηνύσει αν δεν ελευθερώσει
τους κρατούμενους συνωμότες. Διώκεται για περιύβριση αρ­
χής, διά του τύπου πρόκληση σε απείθεια και διασπορά ψευ­
δών ειδήσεων και περίεργα (σ.σ. επειδή είναι δικηγόρος και
έχει ειδική δωσιδικία έπρεπε να δικαστεί σε εφετείο) παραπέμπεται στο αυτόφωρο τριμελές πλημμελειοδικείο.
Στο μεταξύ, ολοκληρώνονται οι απολογίες των βασανιστών
της ασφάλειας για τα βασανιστήρια της Ιωαννιδικής περιό­
δου της δικτατορίας. Αφήνονται όλοι ελεύθεροι εκτός του
Ευάγγ. Μάλλιου που προφυλακίζεται.
Στις 15 Μάρτη ανακοινώνονται τα ονόματα 140 αξιωματι­
κών που αποστρατεύονται:
Στο Στρατό
Συνταγματάρχες: Παππάς Ηλίας, Ιππικού - Τεθωρακισμένων,
Αργυρός Ανδρέας, Ιππικού - Τεθωρακισμένων, Κούρτης Χρήστος, Πεζικού, Χρυσός Γεώργιος, Πεζικού, Μπραβάκος Ιωάν­
νης, Πεζικού, Δημητρίου Ευάγγελος, Πεζικού, Αντωνόπουλος
Ιωάννης, Μηχανικού, Κομπάκης Κωνστ.ν Πεζικού, Χροναίος
Παναγιώτης, Ιππικού - Τεθωρακισμένων, Βώσσος Κωνστ., Πε­
ζικού.
Αντισυνταγματάρχες: Δαβανέλος Νικόλαος, Πεζικού, Αθανασσόπουλος Βασίλειος, Ιππικού - Τεθωρακισμένων, Μανιόπουλος Χρήστος, Πεζικού, Τσόκας Ευάγγελος, Πυροβολικού,
Ζουλίνος ή Ζουλινάκος Χαράλαμπος, Πεζικού, Σουλελές Ιω.,
Πεζικού, Γκίνης Παναγιώτης, Πεζικού, Μανουσάκης Ιω., Πε­
ζικού, Στειακάκης Ιωάννης, Πεζικού, Σκόδρας Δημήτριος, Πε­
ζικού, Τσουλιάς Γεώργιος, Πεζικού, Παπαγιάννης Κωνστ.,
Πεζικού, Νίκας Ευάγγελος, Πεζικού, Κοκκοράκης Κωνστ.,
Πεζικού, Στοφόρος Γεώργιος, Πεζικού, Ροϊδοδήμος Ιωάννης,
Πεζικού, Βόρδος Νικόλαος, Πυροβολικού, Δρίτσας Γεώργιος,
56

Πεζικού, Ζουμπουλάκης Δημήτριος, Πεζικού, €>ωμάς Ηρα­
κλής, Πεζικού, Ρετζέπης Νικόλαος, Ιππικού - Τεθωρακισμέ­
νων, Πηλιχός Μιχαήλ, Πεζικού, Παπαδόπουλος Απόστολος,
Πεζικού, Ντουζέπης Γεώργιος, Πεζικού, Δαδιώτης Χρήστος,
Πεζικού, Λαμπρινός Γρηγόριος, Ιππικού - Τεθωρακισμένων,
Γκόρος Πέτρος, Πεζικού, Βουλιέρης Κωνστ., Πεζικού, Παπαγεωργίου Θεόκλητος, Πεζικού, Θεοφιλογιαννάκος Θεόδωρος,
Πεζικού, Μπεκιάρης Κωνστ., Πεζικού.
Ταγματάρχες: Σοφικίτης Μιχαήλ, Πεζικού, Μπαλαράς Αγγελής, Πεζικού, Κοντώσης Κωνστ., Πεζικού, Δαουλάκος Νικόλ.,
Πεζικού, Χατζηζήσης Νικόλαος, Πεζικού, Κρητικός Δημήτριος, Πεζικού, Περδίκης Αθανάσιος, Πεζικού, Σκλαβενίτης
Αθανάσιος, Πεζικού, Παπανδρέου Κωνστ., Μηχανικού, Κουρκουλάκος Μιχαήλ, Πεζικού, Γιαννακόπουλος Κυριάκος, Πε­
ζικού ΠαλαΓνης Χαράλαμπος, Πεζικού, Γερακίνης Αθανάσιος,
Μηχανικού, Σπανός Αναστάσιος, Πεζικού, Μάσσας Δημήτριος, Πεζικού, Τριάντος Σπυρίδων, Πεζικού, Νικολόπουλος
Ηλίας, Πεζικού, Ξανθάκος Κωνστ., Ιππικού - Τεθωρακισμέ­
νων, Παπαδόπουλος Παντελής, Πεζικού, Βαμβακόπουλος
Ευάγγελος, Πυροβολικού, Πλακούτσης Χρήστος, Πεζικού,
Κουλουμβάκης Μιχαήλ, Πεζικού, Αντωνόπουλος Δημήτριος,
Πεζικού, Γκούτος Βασίλειος, Πεζικού, Σωτήρχος Ευάγγελος,
Ιππικού - Τεθωρακισμένων, Αγγελόπουλος Νικόλ., Ιππικού Τεθωρακισμένων, Βάσος Σπυρίδων, Πεζικού, ΠαλαΤνης Αριστ.,
Πεζικού, Μπόλαρης Παρασκευάς, Πεζικού, Αποστόλου Δημήτριος, Πυροβολικού, Σταθάκης Σπυρίδων, Ιππικού - Τεθωρα­
κισμένων, Σταύρου Γεώργ., Πεζικού, Κωνσταντόπουλος Κ.,
Ιππικού - Τεθωρακισμένων, Τσάλλας Γεώργ., Πεζικού, Γκολίνας Δημ., Υγειονομικού -ιατρός, Σταθάκος Σταύρος, Εφοδια­
σμού - Μεταφορών.
Λοχαγοί: Θανόπουλος Ανδρ., Πεζικού, Ρώμας Γεώργιος, Ιππι­
κού - Τεθωρακισμένων, Ανδρίτσος Δημήτριος, Πεζικού,
Αλμπάνης Ιωάννης, Ιππικού - Τεθωρακισμένων, Σκοπελίτης
Θεόφιλος, Πεζικού, Κώτσαρης Κωνστ., Ιππικού - Τεθωρακι­
σμένων, Αρβανίτης Ιωάννης, Πεζικού.
Υπολοχαγοί: Νικολόπουλος Γεώργιος, Πεζικού, Γουνελάς Μι­
χαήλ, Ιππικού - Τεθωρακισμένων, Μητρούλης Χρήστος,
Πεζικού, Νομικός Νικόλαος, Πεζικού, Παϊπάης Βάϊος, Πεζι­
κού.
Στο Ναυτικό:
Πλοίαρχοι: Βάσσος Παναγ. Μάχιμος, Χαρλαύτης Βασίλειος,
Μάχιμος, Τραγέας Χρήστος, Μάχιμος, Καμαρινέας Θρασύ­
57

βουλος, Μάχιμος, Χατζηκώστας Αντώνιος, Τεχνικός, Μαυροειδής Νικόλαος, Οικονομικός.
Αντιπλοίαρχοι: Γερακίνης Νικόλαος, Μάχιμος, Νικολόπουλος
Παναγ. Μάχιμος, Πολιτόπουλος Αναστάσιος, Μάχιμος, Παπαγιάνης Μελέτιος - Γεώργιος, Μάχιμος, Κουτσούκος Χρήστος, Μάχιμος, Λαγωνίκας Παντελής, Μάχιμος, Κυριακόπουλος Μάριος - Παναγιώτης Μάχιμος, Ρουσσάκος Παναγ.
Οικονομικός, Ρηγόπουλος Μπέης, Οικονομικός.
Πλωτάρχες: Κιοσσές Νικόλαος, Μάχιμος, Παπαδόπουλος Ηλίας, Μάχιμος, Κούβαρης Παναγ., Μάχιμος, Βασιλακόπουλος
Νεοκλής, Μάχιμος, Παπαργύρης Γεώργιος, Τεχνικός, Κορμός
Γ., Πληρωμάτων - Στόλου.
Υποπλοίαρχοι: Γκίκας Αθανάσιος, Μάχιμος, Ταβλαρίδης Σταύ­
ρος, Μάχιμος, Ντάνος Γεώργιος, Τεχνικός, Δαβάκης Σταύρος,
Οικονομικός, Γεωργιόπουλος Πέτρος, Πληρωμάτων - Στόλου.
Ανθυποπλοίαρχοι: Μισθός Νικόλαος, Πληρωμάτων -Στόλου,
Αβραμόπουλος Ανδρέας, Πληρωμάτων - Στόλου.
Στην Αεροπορία:
Σμήναρχοί: Παπανικολάου Ασημάκης, Ιπτάμενος, Αναγνώστου
Αθαν., Ιπτάμενος, Μάγειρος Νικόλαος, Ιπτάμενος, Φραγκοπανάγος Ανδρ., Ιπτάμενος, Ρούσσος Γεώργ., Ιπτάμενος,
Μπάρτζης Κωστ., Ιπτάμενος, Τσάκας Αλέξανδρος, Ιατρός.
Αντισμήναρχοι: Κόλλιας Φίλιπ., Ιπτάμενος, Παπαηλιού Δημήτριος, Ιπτάμενος, Κατσαδωράκης Γεώργιος, Ιπτάμενος, Χρυσάγης Ευάγγελος, Ιπτάμενος, Μαρκαντές Δημήτριος, Ιπτάμενος,
Παπαϊωάννου Ιωάννης, Ιπτάμενος, Παπανικολάου Λουκάς,
Αεραμύνης, Δολιανίτης Ιωάννης, Οικονομικός.
Επισμηναγοί: Κασσαβέτης Γεώργιος, Ιπτάμενος, Παπακων­
σταντίνου Ιωάννης, Ιπτάμενος, Νηγιάννης Σπυρίδων, Τεχνι­
κός, Νεστορίδης Βασίλειος, Τεχνικός, Γαλάνης Δημήτριος,
Αεραμύνης.
Σμηναγοί: Σαραφίδης Νικόλαος, Ιπτάμενος.
Ο Γ. Αλφαντάκης καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 μηνών
από το αυτόφωρο. 'Εκανε έφεση και αφέθηκε ελεύθερος.
Στις 18 Μάρτη ολοκληρώθηκε η πρώτη ανάκριση για τα
βασανιστήρια (του τελευταίου χρόνου της δικτατορίας).
Στις 20 Μάρτη γίνονται και νέες διώξεις κατά των πραξι­
κοπηματιών για τα εγκλήματα της δικτατορίας (δολοφονία
Καλαβρού, Οικονομικά σκάνδαλα).
58

Στις 24 Μάρτη ανακοινώνεται ότι κλείνει η δικογραφία για
το πραξικόπημα και η δικογραφία διαβιβάζεται στην Εισαγ­
γελία Εφετών. Την «χρεώνεται» ο εισαγγελέας Κων. Σταμάτης για να συντάξει πρόταση.
Στις 25 Μάρτη, στην στρατιωτική παρέλαση, νεοφασίστες
με μαύρα μπουφάν και γάντια επιτίθενται και κακοποιούν δη­
μοκρατικούς πολίτες και νέους, που μοίραζαν υλικό κοντά
στο εκλογικό κέντρο του δημοκρατικού υποψήφιου Ιω. Παπαθεοδώρου. Συλλαμβάνεται ο Αριστοτέλης Καλέντζης θαυ­
μαστής του Χίτλερ, ο Ιω. Μάγκος και... μια ομάδα δημοκρα­
τικών που θα δικαστούν μαζί.
Στις 26 Μάρτη «άγνωστοι» αστυνομικοί επιτίθενται και
τραυματίζουν χωρίς λόγο (στα δικαστήρια) δυο δημοσιογρά­
φους του δικαστικού ρεπορτάζ, τον Νίκο Κακαουνάκη και τον
Σπύρο Καρατζαφέρη. Θα υποβληθεί μήνυση αλλά δεν θα βρε­
θεί κανένας από τους δράστες.
Στις 28 Μάρτη ασκήθηκε δίωξη κατά 104 «υπουργών» και
«πρωθυπουργών» της χούντας για συνέργεια σε έσχατη προ­
δοσία.
Στις 29 Μάρτη προφυλακίζεται ο πρώτος κατηγορούμενος
για τη σφαγή του Πολυτεχνείου. Είναι ο Ιωάννης Λυμπέρης
23 χρονών έφεδρος ανθυπολοχαγός, που σκότωσε δυο στο
Πολυτεχνείο. Την ίδια μέρα μηνύθηκαν άλλοι 48 «υπουργοί»
και υφυπουργοί που δεν είχαν μηνυθεί με τους 104 άλλους.
Στις 30 Μάρτη έγιναν οι πρώτες μετά τη δικτατορία δημο­
τικές και κοινοτικές εκλογές.
Την 1 Απρίλη υποβάλλεται μήνυση κατά 91 δικαστών
όλων των βαθμιδών της Δικαιοσύνης. Ο γιατρός Όθωνας
Χρυσαφίδης τους κατηγορεί για συνέργεια στο έγκλημα της
εσχάτης προδοσίας και της στάσης, γιατί εφαρμόζοντας τους
νόμους της χούντας ενίσχυσαν το δικτατορικό καθεστώς και
βόηθησαν την,παραμονή τους στην εξουσία. Επίσης ότι κή­
ρυξαν εκτελεστές αποφάσεις όχι στο όνομα του Βασιληά (!)
αλλά στο όνομα του Παπαδόπουλου. Διατάχθηκε προκαταρ­
κτική εξέταση την οποία έκανε ο Εισαγγελέας Εφετών Ιω.
Ζεγκίνης αλλά η δικογραφία μπήκε στο αρχείο χωρίς να
ανακοινωθεί τίποτα. Πάντως κανένας δικαστικός δεν διώχθηκε ποινικά.
Την ίδια μέρα αποφασίσθηκε η έκδοση του Ιταλού νεοφασίστα Έ λλιο Μασαγκράντε στην Ιταλία. Στο μεταξύ, με την
έξαρση της δράσης των νεοφασιστών της «νέας τάξεως»
(επιθέσεις κατά πολιτών και βιβλιοπωλείων, αναγραφή συν­
59

θημάτων, ανώνυμες απειλές δημοσιογράφων, κλπ.), ογκώνεται
και το κίνημα της διαμαρτυρίας. Στις 2 Απρίλη οι βιβλιοπώ­
λες κλείνουν τα καταστήματά τους σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Στις 4 Απρίλη αφήνονται ελεύθεροι τρεις ανώτατοι αξιωμα­
τικοί που είχαν συλληφθεί με τους συνωμότες του Φλεβάρη.
Είναι οι Π. Παπαδάκης υποστράτηγος και ο Α. Κονδύλης
και I. Μανιάτης, ταξίαρχοι. Τα ονόματό τους έχουν αναφερ­
θεί και στην υπόθεση του πραξικοπήματος και της τουρκικής
εισβολής στην Κύπρο. Ο Παπαδάκης έχει καταγγελθεί και
σαν υπεύθυνος της εξαφάνισης 14.000 όπλων τύπου «κολάσνικωφ» από το μέγαρο της αρχιεπισκοπής της Κύπρου χω­
ρίς να υπάρξει επίσημη αντίδραση.
Στις 11 Απρίλη δικάζονται στο τριμελές Πλημμελειοδικείο
οι νεοφασίστες Αριστοτέλης Καλέντζης και Ιωάννης Μάγκος
και καταδικάζονται σε φυλάκιση 4 μηνών ο καθένας για
τραυματισμούς πολιτών στα επεισόδια της 25 Μάρτη. Στη δί­
κη εκείνη ο Καλέντζης σε ερώτηση αν είναι φασίστας, απάν­
τησε σε συνήγορο: Είμαστε εθνικιστές, φασίστες είναι οι Ιτα­
λοί, εμείς είμαστε Έλληνες.
Την ίδια απάντηση —φασίστες είναι οι Ιταλοί, εγώ είμαι Έ λ­
ληνας— θα δώσει και ο αστυνομικός διευθυντής στην υπηρε­
σία τότε Χρήστος Καραθανάσης λίγους μήνες αργότερα, σε
ερώτηση δικηγόρου όταν εξεταζόταν σαν μάρτυρας σε δίκη.
Στις 12 Απρίλη δίνεται στη δημοσιότητα η πρόταση του
Εισαγγελέα Κων. Σταμάτη για την παραπομπή σε δίκη των
πρωταιτίων του πραξικοπήματος της 21 Απρίλη. Προτείνεται
να δικαστούν 22 μεταξύ των οποίων οι Χρήστος Δαδιώτης
και Ιωάννης Μανουσακάκης που τελικά δεν θα παραπεμφθούν, ενώ προτείνεται η απαλλαγή των Οδ. Αγγελή, Κων.
Καρύδα, Μ. Χατζηπέτρου και Δ. Σταματελόπουλου που τελι­
κά θα παραπεμφθούν.
Στις 14 Απρίλη γίνεται γνωστό ότι με βούλευμα του Συμ­
βουλίου Εφετών διατάχθηκε η αποβολή της πολιτικής αγω­
γής των μηνυτών από την προδικασία και την δίκη των πρα­
ξικοπηματιών.
Στις 15 Απρίλη επιβεβαιώνεται από το υπουργείο Εθνικής
Άμυνας ότι οι βασανιστές έχουν εξαφανίσει τα αρχεία της
ΕΣΑ. Η υπόθεση αυτή, για την οποία γίνεται κύρια ανάκριση
από τη Στρατιωτική Δικαιοσύνη, θα προκαλέσει ακόμη μια
δίκη.
Στις 18 Απρίλη γίνεται στη Βουλή έντονη συζήτηση για
την αποχουντοποίηση και τη κάθαρση στο στρατό και ο
60

Ο «Ναζιστής··: η Ελλάδα πάνω απ' όλα! ... χρειάζονται σχόλια;

Υπουργός Άμυνας Αβέρωφ δηλώνει: αξιολογώ πρώτα την ικα­
νότητα προς πόλεμον...
Η ίδια μέρα, 18 Απρίλη, είναι η τελευταία της προθεσμίας
των τριών μηνών που έθεσε το Δ ' ψήφισμα της 18-1-75 για
την υποβολή μηνύσεων για εγκλήματα που διαπράχθηκαν
στη δικτατορία. Υποβλήθηκαν πάνω από 100 μηνύσεις για
βασανιστήρια και για άλλες παρανομίες χουντικών.
Στις 24 Απρίλη αιφνιδιαστικά και απροσδόκητα ακούγονται πρώτη φορά οι λέξεις στιγμιαίο και διαρκές για το έγ­
κλημα της εσχάτης προδοσίας των αρχιπραξικοπηματιών.
Εμβρόντητοι οι δημοκρατικοί αναγνώστες των εφημερίδων
διαβάζουν ότι ο εφέτης-ανακριτής Κων. Ποταμιάνος αρνείται
να κάνει ανακρίσεις για την υπόθεση της συνέργειας στην
εσχάτη προδοσία των «πρωθυπουργών», «υπουργών» κλπ. της
χούντας γιατί το έγκλημα ήταν «στιγμιαίο». Επειδή έχει γίνει
η. δίωξη όμως από την ολομέλεια των Εφετών, η διαφωνία
ανακριτή εισαγγελέα εισάγεται στο Συμβούλιο Εφετών.
Την άποψη του στιγμιαίου υποστηρίζει στο Συμβούλιο Εφε­
τών και ο Εισαγγελέας Νικ. Γανώσης. Αντιδρούν με έντονες
δηλώσεις ο καθηγητής του ποινικού Δικαίου Γ. Α. Μαγκάκης
που χαρακτηρίζει λάθος τη θέση περί «στιγμιαίου» και ο μη­
νυτής των 104 Αλ. Λυκουρέζος που αναρωτιέται τί συμβαίνει
στην Ελληνική Δικαιοσύνη;
Στις 28 Απρίλη, μετά από πολυήμερη δίκη, καταδικάζεται
και στο Εφετείο ο συνήγορος των χουντικών Γ. Αλφαντάκης,
αλλά η ποινή του μειώνεται στους 6 μήνες. Η απόφαση αργό­
τερα θα αναιρεθεί.
Στις 30 Απρίλη το Συμβούλιο των Εφετών με το 355/75 βού­
λευμά του χαρακτηρίζει το έγκλημα της εσχάτης προδοσίας
διαρκές. Κατά του βουλεύματος θα ασκηθεί αναίρεση στον
Ά ρ ειο Πάγο από τον εισαγγελέα Ευστάθιο Μπλέτσα για να
κριθεί τελικά —αργότερα— στιγμιαίο το έγκλημα και να απο­
φύγουν την τιμωρία τα στηρίγματα των πραξικοπηματιών δι­
κτατόρων.
Στις 13 Μάη στην «Αυγή» δημοσιεύθηκε ρεπορτάζ του δη­
μοσιογράφου (που έγραψε αυτό το βιβλίο) Γ. Κρεμμυδά για
την μέχρι τη στιγμή εκείνη δικαστική αντιμετώπιση των
χουντικών. Το ενδιαφέρον που έχει (σημείωση: γΓ αυτό πα­
ρατίθεται το κείμενο) συνίσταται στο ότι έχουν καταχωρηθεί
στο δημοσίευμα και στοιχεία για καταγγελίες (μηνύσεις-διώξεις-αναφορές στη Δικαιοσύνη) που επειδή δεν οδήγησαν
62

πουθενά ή ήταν πραγματικά υπερβολές, δεν περιλαμβάνονται
στο αφηγηματικό μέρος αυτού του βιβλίου.
« ...αεκα μή νες μ ε τά την κατάρευση της εφτάχρονης τυρανν/ας, κανένας
από τους θλιβερούς «πρω τα ιτίο υς» της «αναιμάκτου και εθνοσωτηρίου
επαναστάσεω ς της 21ης Α πριλίου 1967». δεν παρεπέμφθηκε σε δίκη.
Τ ρεις-τέσσερεις δεκάδες μόνο από αυτούς, β ρίσ κο ντα ι υπόδικοι προφυ­
λακισμένοι. Π ο λλ ο ί πρόλαβαν τόσκασαν και φυγοδικούν. Δ υο είναι κατα­
ζητούμενοι. Π ολλές δεκάδες υποθέσεων β ρίσ κο ντα ι σε εκκρ εμό τη τα στα
δικαστήρια. Π ο λλ ές εκατοντάδες χο υντικ ώ ν έχουν κα τα γγελθ εί από πολί­
τες. που έχουν άμεσα ή έμμεσα π λ η γεί από την δικτατορία.
Οι μηνύσεις που υποβλήθηκαν σε όλη την Ελλάδα, είναι επίσης πολλές
εκατοντάδες.
Οι υποθέσεις που εκκρεμούν είναι:
★ Η δίω ξη τω ν «πρω ταιτίω ν» για εσχά τη προδοσία για το πραξικόπημα
της 21.4.67 και τις προπαρασκευαστικές ενέργειες.
★ Η ποινική δίω ξη για την «πρω τοφανή σ τρα τιω τική επιχείρηση» της
σφαγής του Π ολυτεχνείου και του α ιματοκυλίσματος τω ν εργατώ ν και των
φ οιτητώ ν το Νοέμβρη του 1973.
★ Η ατελείω τη υπόθεση τω ν βασανιστηρίω ν αντιπάλω ν τη ς δικτατορίας,
σ τις φυλακές και τα ποικιλώ νυμα «κο λα στή ρια » από τα απάνθρωπα
τέρατα-όργανα τω ν δικτατόρω ν.
★ Το διαρκές ή σ τιγμια ίο της εσχά της προδοσίας των χουντικώ ν, από το
οποίο θα εξαρτηθεί αν θα διω χθούν ποινικά οι «υπουργοί» της δικτατορίας
για συνέργεια σ το έγκλημα^
★ Σ ε ε κκρ εμότη τα α ναβλητική β ρίσ κετα ι η υπόθεση της ποινικής δίω ξης
των υπεύθυνων για το πρα ξικόπημα και την τραγωδία που επακολούθησε
στη ν Κύπρο.
★ Υπάρχουν ακόμη οι δολοφονίες τω ν πρώ τω ν ημερώ ν της δικτα το ρία ς
για τις οποίες γίνονται ανακρίσεις.
★ Είναι ανεξακρίβω το δικ α στικ ά πόσες από τις «αυτοκτονίες», που εμφά­
νιζε κατά καιρούς η δικτα τορία και ο «φιμω μένος» από τη λογοκρισία
Τύπος, ήταν δολοφονίες. Ό λ ο ι οι «αυτοκτονημένοι» είχαν ένα κοινό γνώ ­
ρισμα: ήταν δη μ ο κρ α τικο ί και είχαν εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή τους
σ τη δικτατορία.
★ Τέλος είναι πο λ λές υποθέσεις για σκάνδαλα τω ν «εθνοσωτήρων» που
ρήμαξαν τον εθνικό πλούτο, μ ε διάφορα δάνεια από ΕΤΒΑ ή E O T ή Γ.Γ.
Α θλη τισ μού ή αναγκαστικές απαλλοτριώ σεις και «έπεται συνέχεια»...
Το Σ ημερινό Δ ια δικα στικ ό στάδιο τω ν διώ ξεω ν
I.
«ΠΡΩΤΑΙΤΙΟΙ» ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΙΕΣ. 'Υ στερα από την αυθεντική
ερμηνεία του Π Δ 5 1 9 /7 4 μ ε την Γ ' Σ υντα κ τική Π ράξη της 3.10.74. η
οποία εξαίρεσε ρη τά τους πρω ταιτίους, ασκήθηκε ποινική δίω ξη και η
Ο λομέλεια τω ν Εφετώ ν όρισε ανακριτή τον εφέτη κ. Γ. Βολτή.
Ε ίχαν μη νυθεί από τον κ. Αυκουρέζο και τους δημοκρατικούς δικηγό­

63

ρους 120 περίπου χουντικοί. Απολογήθηκαν 39. προφυλακίστηκαν 12 και
φυγοδικούν 2 στην Ελλάδα ή το εξωτερικό.
Η ανάκριση ολοκληρώθηκε και η υπόθεση βρίσκεται στο Συμβούλιο
των Εφετών, που θα εκδώσει το παραπεμπτικό βούλευμα. Ο εισαγγελέας
στην πρότασή του έχει ζητήσει να δικασθούν 22 σαν πρωταίτιοι και να
προφυλακιστούν όσοι από τους 22 δεν προφυλακίστηκαν. Ακόμη προτείνει
να δικαστούν με άλλες κατηγορίες και άλλοι χουντικοί.
Μετά την έκδοση του βουλεύματος οι χουντικοί θα ασκήσουν αναίρεση.
Η υπόθεση μάλλον θα φθάσει στο ακροατήριο μέσα στο καλοκαίρι.
Όπω ς είναι γνωστό με απόφαση του Συμβουλίου Εφετών έχει αποπεμφθεί από την υπόθεση η πολιτική αγωγή γιατί *δεν εθίγη άμεσα» από τη
δικτατορία.
2. «Π Ο ΛΥΤΕ Χ Ν Ε ΙΟ Σ τις αρχές του Οκτώβρη ασκήθηκε ποινική
δίωξη εναντίον 30 χουντικών με διάφορες κατηγορίες. Προηγήθηκε η ταχύ­
τατη για τον όγκο της υπόθεσης διενέργεια της προκαταρκτικής εξέτασης,
από τον εισαγγελέα κ. Δημ. Τσεβά.
Σε σαράντα μέρες περίπου, εξετάστηκαν εκατοντάδες μάρτυρες, πολλοί
από τους οποίους χρειάστηκε να καταθέσουν δυο, τρεις και περισσότερες
φορές.
Στη συνέχεια η δικογραφία διαβιβάστηκε στον 8ο τακτικό ανακριτή κ.
Χαρ. Παπαδάκη, για διενέργεια τακτικής ανάκρισης. Ύστερα από το Δ '
ψήφισμα της Βουλής η υπόθεση πέρασε στη δικαιοδοσία των Πενταμελών
Εφετείων και η Ολομέλεια των Εφετών όρισε τον εφέτη κ. Χριστόφορο
Χριστοφορίδη να συνεχίσει τις ανακρίσεις.
Μέχρι τώρα έχουν προφυλακιστεί έξι υπεύθυνοι για το αιματοκύλισμα
του Πολυτεχνείου που επεκτάθηκε σε όλη την Αθήνα. Οι ανακρίσεις συνε­
χίζονται. Σύμφωνα με παλαιότερο δημοσίευμα πρωινής εφημερίδας «δικα­
στική πηγή» φέρεται ότι δήλωσε, ότι «θα περάσουν πολλές επέτειοι της
σφαγής, μέχρι να φθάσει η υπόθεση στο ακροατήριο».
3. ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ. Πολλές ανακρίσεις γίνονται για τα απάνθρωπα
βασανιστήρια των δημοκρατικών πολιτών.
Πρώτα άρχισε προκαταρκτική εξέταση από τον εισαγγελέα κ. Β. Παππά
'και ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά 17 αστυνομικών και στρατιωτικών, για
τα βασανιστήρια του τελευταίου χρόνου της δικτατορίας. Έγινε στη συνέ­
χεια τακτική ανάκριση από τον 2ο ανακριτή κ. Σουλτανιά και ολοκληρώ­
θηκε. Απολογήθηκαν 17 στρατιωτικοί και πολλές δεκάδες αστυνομικοί.
Προφυλακίστηκαν 6 στρατιωτικοί και 3 αστυνομικοί.
Για τους τελευταίους ο εισαγγελέας ζήτησε μετατροπή του κατηγορητη­
ρίου γιατί οι επικίνδυνες σωματικές βλάβες δεν ήταν «σκοπούμενες» και η
κατηγορία από το βαθμό του κακουργήματος γίνεται πλημμέλημα. Και
κατά συνέπεια προτείνεται η αποφυλάκισή τους.
Μετά το Δ ' ψήφισμα διενεργήθηκε άλλη έρευνα από τον εισαγγελέα κ.
Ιω. Σαρρέα και ασκήθηκε ποινική δίωξη, εναντίον 51 στρατιωτικών και
αστυνομικών (Χωροφυλακής και Αστυνομίας Πόλεων). Η δικογραφία δια­
βιβάστηκε στον τακτικό ανακριτή κ. Ματθαίο Μακρυνό. Αντίγραφο της
δικογραφίας που σχηματίστηκε, διαβιβάστηκε στις αρμόδιες αρχές της

64

στρατιωτικής δικαιοσύνης για ανακρίσεις των στρατιωτικών.
Παράλληλα από τη στρατιωτική δικαιοσύνη, διενεργούνται άλλες ανα­
κρίσεις για βασανιστήρια στα «κολαστήρια» της ΕΣΑ και άλλα
στρατόπεδα.
Έχουν προφυλακιστεί 10 ΕΣΑτζήδες αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και
οπλίτες. Ά λλες ανακρίσεις στα πλαίσια ποινικών διώξεων που έχουν
ασκηθεί, ύστερα από μηνύσεις πολιτών, διενεργούνται και σε άλλες πόλεις.
(Θεσσαλονίκη, Πάτρα και αλλού).
Για βασανιστήρια υποβλήθηκαν πολλές εκατοντάδες μηνύσεων από τους
πολίτες που βασανίστηκαν.
4. ΟΙ 104 ΚΑΙ ΤΟ . ΔΙΑΡΚΕΣ Ή ΣΤΙΓΜΙΑΙΟ·. Τρεις μηνύσεις υποβλή­
θηκαν κατά των χουντικών «πρωθυπουργών», «υπουργών» και «στυλοβατών» του δικτατορικού καθεστώτος. Η μια εναντίον 104 από τον κ.
Αυκουρέζο, δεύτερη από τους δημοκρατικούς δικηγόρους εναντίον
σαράντα, τρίτη κατά των έξι αρεοπαγιτών-«υπουργών» της κυβέρνησης
Κάλλια από την επιτροπή αποχουντοποίησης του ΠΑΣΟΚ. Η Ολομέλεια
των Εφετών αποφάσισε την άσκηση ποινικής δίωξης, χαρακτηρίζοντας το
έγκλημα της εσχάτης προδοσίας διαρκές. Ανατέθηκε η διενέργεια τακτικής
ανάκρισης στον εφέτη κ. Κ. Ποταμιάνο. Ο τελευταίος 20 μέρες μετά την
ανάληψη της παραγγελίας αρνείται έγγραφα να διενεργήσει ανακρίσεις και
υποστηρίζει ότι το έγκλημα είναι στιγμιαίο.
Η διαφωνία εισάγεται στο πενταμελές Συμβούλιο Εφετών, που αποφα­
σίζει τη συνέχιση της ανάκρισης και χαρακτηρίζει και αυτό το έγκλημά
διαρκές.
Πριν από λίγες μέρες, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Ευστάθιος
Μπλέτσας, ζητάει τη δικογραφία από το Εφετείο και ασκεί αναίρεση κατά
της απόφασης. Οριστικά θα αποφασίσει ο Άρειος Πάγος σε Ολομέλεια.
5. ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ -ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ.. Ο
δήμαρχος Ζωγράφου κ. Δημ. Μπέης υπέβαλε δύο μηνύσεις για το πραξικό­
πημα της Κύπρου. Μια κατά Ιωαννίδη και άλλων στρατιωτικών άλλη
κατά της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων (της περιόδου εκείνης) και της
«κυβέρνησης» Ανδρουτσοπούλου.
Πριν από 2 μήνες περίπου η Βουλή, με συμφωνία κυβέρνησης και αντι­
πολίτευσης, αποφάσισε την «προσωρινή» αναστολή της ποινικής δίωξης
κατά των υπευθύνων της τραγωδίας. Χωρίς να δοθεί σαφής εξήγηση στον
ελληνικό λαό, η υπόθεση μένει στο σκοτάδι.
6. -Α ΥΤΟΚΤΟΝΙΕΣ·. Έχουν γίνει καταγγελίες σε σειρά μηνύσεων για
35 τουλάχιστον περίεργους θανάτους δημοκρατικών πολιτών, νέων κυρίως
και φοιτητών, που στη διάρκεια της δικτατορίας εμφανίστηκαν σαν
αυτοκτονίες.
Δεν έχει ακόμη ασκηθεί καν ποινική δίωξη, η υπόθεση βρίσκεται στο
στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, που διενεργεί ο a ' πταισματοδίκης.
Οι δολοφονίες «αυτοκτονίες» έγιναν στο εξωτερικό, στην Ελλάδα, στο
στρατό και μέσα στα σπίτια ακόμη των άτυχων θυμάτων.
7. ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ. Την πρώτη μέρα της δικτατορίας δολοφονήθηκαν εν
ψυχρώ, από τους «επαναστάτες». ο Ι5χρονος Βαα. Πεσλής και η Μαρία
65

Καλαβρού. Γ ι ' αυτούς έχουν υποβληθεί μηνύσεις. Ανακρίσεις διενεργεί ο
εφέτης κ. Γ. Βολτής.
Στον Ιππόδρομο ο υπίλαρχος Κώτσαρης δολοφονεί, χωρίς λόγο, τον
Παναγιώτη Ελή. Μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις, που κινήθηκε αυτεπάγγελτα δίωξη κατά του δολοφόνου, ύστερα από δημοσιεύματα εφημερί­
δων. Ανακρίσεις διενεργεί ο δικαστικός σύμβουλος κ. θεοχαράτος.
Για ένα ακόμη θύμα της δικτατορίας, τον 26χρονο Χαλκίδη, γίνεται ανά­
κριση στη Θεσσαλονίκη. Τον σκότωσαν εν ψυχρώ αστυνομικοί, σε κατα­
δίωξη, κατάγγειλαν αυτόπτες μάρτυρες φίλοι του.
Υπάρχει ακόμη η περίπτωση του θανάτου του υπαξιωματικού του Ναυ­
τικού Σ. Π. Τσοπακίδη, 22 ετών, που βρίσκεται στο στάδιο της προκα­
ταρκτικής εξέτασης.
Και ακόμη οι δολοφονίες του βουλευτή της Αριστερός Γ. Τσαρουχά, του
Νικηφόρου Μανδηλαρά και άλλων.

8. ΣΚΑΝΔΑΛΑ. Πολλές μηνύσεις για σκάνδαλα έχουν γίνει μέχρι τώρα.
Μερικές από αυτές βρίσκονται στο στάδιο των ανακρίσεων.
Ανακρίσεις διενεργεί ο εφέτης κ. Ευάγγ. Καραμαγγιώλης. Χαριστικά
δάνεια, παράνομες συμβάσεις, απιστίες και απάτες σε βαθμό κακουργήμα­
τος. Ο Τοτόμης τόχει σκάσει στο εξωτερικό. Η ΕΤΒΑ μοίρασε δισεκα­
τομμύρια στους "θαυμαστές» της δικτατορίας».
Σ τις 14 Μ άη δη μ ο σ ιεύ ετα ι είδ η σ η γ ια τη ν α π όρ ριψ η από το
Σ υμβούλιο τη ς Ε π ικ ρ α τεία ς τη ς πρ ο σ φ υγ ή ς του Γ. Π απαδόπουλου κατά τη ς Δ ιο ικ η τικ ή ς Π ρ ά ξη ς, με τη ν ο π ο ία ε κ το π ί­
σ τη κ ε σ τη ν Τ ζια. Σ τη ν α ιτ ιο λ ο γ ία τη ς α π ο ρ ρ ιπ τικ ή ς απόφα­
σ η ς μεταξύ άλλω ν αναφ έρ εται ό τι ο τέω ς δικτά τορ α ς β ρ ισ κ ό ­
ταν σ ε σ υνω μο τικό ο ρ γα σ μ ό με άλλο υ ς « επιφ α νείς» π α ρ ά γον­
τες τη ς χο ύ ντα ς, α ναπτύσ ο ντας α να τρ επτική δ ρ α σ τη ρ ιό τη τα
γ ια τη ματαίω ση τω ν εκλογώ ν.
Σ τις 15 Μ άη γ ίν ο ν τ α ι γ νω σ τά διάφ ο ρ α γεγονότα: Στη Θ εσ ­
σ α λο ν ίκ η πρ ο φ υ λα κίζετα ι ο α π ό σ τρ ατο ς τα γ μ α τά ρ χ η ς Μ ιχ.
Κ ουρκουλάκος. Σ τη ν Α θήνα πρ ο σ π α θ εί «να το σ κάσ ει» σ το
εξω τερικ ό —χ ω ρ ίς ε π ιτ υ χ ία — ο Κ. Κ υπραίος «υπουργός» τη ς
χο ύ ντα ς, κα τη γο ρο ύ μ ενο ς γ ια κα κο υρ γή μα τα σε διάφ ορες υπο­
θέσ εις ο ικ ο νο μ ικ ώ ν σ κανδάλω ν αλ λά και σ υνέργεια σ τη ν
εσ χά τη πρ ο δο σία . Η ο λ ο μ έλεια τω ν Ε φετών α π οφ ασ ίζει την
δίω ξη τω ν πρ ω ταιτίω ν και γ ια η θικ ή αυ το υρ γία σε β α σ α νισ τή ­
ρια (Μ ήνης κ.ά.) και δο λ ο φ ο νίες (Ε λής).
Σ τις 23 Μ άη δ ίνετα ι σ το υς δη μ ο σ ιο γρ ά φ ου ς το 414/75 βού­
λευμα του Συμβουλίου Ε φ ετώ ν με το ο π ο ίο παραπέμπ οντα ι σε
δίκη γ ια έσ χα τη πρ ο δ ο σ ία και σ τάση 24 πραξικοπ ηματίες.
Τ η ν επόμενη θα σ υλ λη φ θο ύ ν και θα πρ ο φ υ λα κισ τούν ό σ ο ι δεν
ε ίχα ν π ρ ο φ υ λα κισ τεί ή δεν ε ίχ α ν διαφ ύγει σ το εξω τερικό.
Σύμφωνα με το 414/22.5.75 βούλευμα, 24 από τους π ρ α ξικο­
66

πη ματίες θα κα θήσουν σ το σ κα μ ν ί του Π ενταμελούς Εφετείου
πολύ σ ύντομα, πιθανό τατα σ τις αρ χές του Ιούλη.
Ο ι 24 που πα ρ απέμ π ο ντα ι με τις κα τη γ ο ρίες τη ς «εσ χάτης
πρ οδοσία ς» και τη ς «στάσεως» είναι οι παρακάτω :
1.
Γ εώ ρ γιο ς Π απ αδό π ο υλ ο ς, 2. Ν ικ ό λα ος Μ ακαρέζος, 3.
Στυλ ιανό ς Π αττα κό ς, 4. Γ ρ η γ ό ρ ιο ς Σ π αντιδά κης, 5. Γ εώ ργιος
Ζ ω ϊτάκης, 6. Ο δυσσ εύς Α γγελ ής, 7. Δ η μ ή τρ ιος Ιω αννίδης,
8. Ιω άννης Λ αδάς, 9. Κ ω νσταντίνο ς Α σ λα ν ίδ η ς, 10. Α ντώ νιος
Λέκκας, 11. Μ ιχ α ή λ Ρ ουφ ογάλης, 12. Κ ω νσταντίνος Π απαδό­
πουλος, 13. Μ ιχ α ή λ Μ πα λόπ ουλος, 14. Π έτρος Κ ω τσ έλης,
15. Κ ω νσταντίνος Κ αρύδας, 16. Δ η μ ή τρ ιο ς Σ ταματελόπουλος,
17. Α λέξανδρος Χ ατζηπέτρος, 18. Στέφ ανος Κ αραμπέρης,
19. Ν ικόλαος Γ καντώ νας, 20. Ιω άννης Π αλ αιολ όγου, 21. Θεό­
δω ρος Θ εο φ ιλ ο για νν ά κ ο ς, 22. Ε υ άγγελο ς Τ σ ά κας, 23. Ν ικ όλα ­
ος Ν τερ τιλ ή ς και 24. Γ εώ ργιος Κ ω νσταντόπουλος.
Α πό αυτούς δεν είν α ι πρ ο φ υ λα κ ισ μ ένο ι ο ι 10. Γ Γ αυτούς θα
εκδο θεί αμέσω ς ένταλμ α σ ύλ λ η ψ η ς γ ια να οδη γη θού ν σ τον
Κ ορυδαλλό.
Η σύνθεση του Π ενταμελο ύ ς Ε φ ετείου, που εξέδω σε το πα­
ραπάνω βούλευμα ή τα ν η εξής: Ο Γ εώ ρ γιο ς Κ ατσ ίκα ς πρ όε­
δρος και οι Στέφ ανος Π α π α γ γέλ η ς, Ιω άννη ς Γεω ρ γακόπ ουλος,
Π αναγιώ της Λ ογοθέτης και Γ εώ ργιος Β ολτής μέλη.
Ε ισ η γ η τή ς ήταν ο Π. Λ ογοθέτης.
Ο ι π ερ ισ σ ό τερ ο ι α ρ χ ιχ ο υ ν τ ικ ο ί θα κάνουν αίτη σ η αναίρ ε­
σ ης σ το βούλευμα σ ε μια πρ ο σ πάθεια να κα θυσ τερήσουν —
άγνωστο για π ιο λ ό γ ο — την δίκη τους.

Δ ΙΑ Ρ Κ Ε Σ Ή Σ Τ ΙΓ Μ ΙΑ ΙΟ
Τ η ν ίδια μέρα ο δ ικ η γ ό ρ ο ς Α λ έξα νδ ρ ο ς Λ υκουρέζος κάνει
αίτη σ η να εξαιρ εθο ύ ν 12 Α ρ εο παγίτες από τη ν ολ ομ έλεια του
Α .Π . που θα έκρ ιν ε τη ν α ν α ίρ εσ η του Μ πλέτσ α γ ια το σ τιγ μ ι­
αίο ή διαρκές.
Ο ι 12 α ρ εο παγίτες τω ν ο πο ίω ν τη ν εξαίρ εσ η ζη τά ο Λυκου­
ρέζος είναι οι: Κ. Μ αρμαράς, Σπ. Γ άγκας, Χρ. Κ ομοτούρος,
Χρ. Κ αθάριος, Γ. Κ αραμάνος, Η λ. Τ ρ ιανταφ ύ λλου , I. Μ αρινάκος, Γ. Π απ ανικο λ άο υ, Α. Π απ α χ ρ ή σ το υ , Α. Τ σα μπούλας, Α.
Τ έντες και Σολ. Ράγκας.
Σαν λ ό γο ι γ ια του οπο ίο υς υ πο σ τη ρ ίζει ότι σ υνιστούν γεγονό­

τα τα οποία δικαιολογούν εμφανώς δυσπιστίαν, ως προς το αμερό67

ληπτον αυτών και σοβαρός υπονοίας ότι η κρίσις των δεν θα είναι
αντικειμενική αναφ έρονται τα παρακάτω :
α) Α πό αυτούς (τους 12) ο ι Γ. Μ αρμαράς, Χρ. Κ ομοτούρος
κα ι Σπ. Γ άγκας, κ α τέθεσ αν σ αν μάρτυρες υ π ερ ά σ π ισ η ς του
Θ εράπου, σ τη ν π ρ ό σ φ ατη π ειθ α ρ χ ικ ή δίω ξή του γ ια τη συμμε­
τ ο χ ή του, σ ε δ ικτα το ρ ική κυβέρνησ η.
β) Ο ι Κ ομοτούρος, Κ αθάριος, Κ αραμά νος, Τ ριανταφ ύλλου,
Μ αρ ινάκ ο ς μ ετείχ α ν σ τη ν ο λ ο μ έλεια , που εξέδω σε τη ν 496/70
απόφ αση γ ια τη ν περ ίπ τω σ η του Γ. Ξ ενάκη σ τη ν ο π ο ία αναφέρεται ό τι το πρ α ξικ ό π η μ α ή τα ν Ε πα νάσ τασ η που δη μ ιούρ γη σ ε
δ ίκαιο κλπ.
γ) Κ αι ο ι 12 αρ εο π α γίτες, τω ν ο πο ίω ν ζη τε ίτα ι η εξα ίρ εσ η ,
έλα βα ν μέρος σ τη ν ο λ ο μ έλεια που με τη ν απ όφ αση 753/73
α π ο ρ ρίφ θη κα ν ό λ ες ο ι ενσ τά σ εις κατά του κύρους του δημ ο­
ψ η φ ίσ μ ατο ς τη ς 29 Ιο ύ λη ‘73 το ο π ο ίο σ υ νετέλεσε στη δ ια τή ­
ρ ηση του δ ικτα το ρ ικο ύ καθεστώτος.
Σ τις 28 Μ άη ο Μ πλ έτσ ας θα π ρ ο τείνει να α π ορ ριφ θεί η α ί­
τη σ η γ ια τη ν εξαίρ εσ η .
Τ η ν ίδια μέρα ο Ε φ έτη ς αν α κ ρ ιτή ς Γεωρ. Γεω ρ γακόπ ουλ ος
π ή γε σ τις φ υλακές να πά ρ ει α π ο λο γ ίες από τους πρ α ξικοπ η μ α ­
τίε ς γ ια δεύτερη κ α τη γ ο ρ ία « έσ χα τη ς πρ ο δ οσ ία ς» επειδή κα­
τά ρ γ η σ α ν τη ν 1 Ιο ύ νη 1973 το πο λ ίτευ μ α τη ς «βασιλευομένη ς» Δ η μο κ ρα τίας. Κ αι τη μετο νο μασ ία του Π απαδόπουλου
από α ν τιβ α σ ιλ ιά σ ε πρ όεδρο του κράτους.
Σ τις 30 Μ άη δια β ιβ ά ζετα ι σ το ν Ε ισ α γ γελ έα του Π ειρ α ιά έκ ­
θεση 169 σ ελ ίδ ω ν του επιθ εω ρ ητή του Υ πουργείου Ο ικ ο νο μ ι­
κώ ν Βασ. Γ εω ρ γίο υ που έκανε έ λ ε γ χ ο σ τα ο ικ ο νο μ ικ ά του δ ή ­
μου Π ειρ α ιά σ τη Δ ικ τα το ρ ία ό ταν διο ρ ισ μ έν ο ς δ ή μ α ρ χος ήταν
ο δια β ό η το ς Α. Σ κ υλ ίτσ η ς. Δ ια π ισ τώ θη κα ν ατασ θαλίες και
ζη τείτα ι πάρα πέρα έρευνα γ ια το ν κα τα λο γισ μ ό ευθυνών.
Τ η ν ίδ ια μέρα, 30 Μ άη, η Ο λ ο μ έλεια του Α ρ είου Π άγου
α π ο ρ ρ ίπ τε ι τη ν α ίτ η σ η ε ξα ίρ εσ η ς 12 αρ εοπαγιτώ ν από τη ν
Ο λ ο μ έλεια που θα έκ ρ ιν ε αν ή τα ν σ τιγ μ ια ίο ή διαρ κές το έγ­
κλ η μ α τη ς ε σ χ ά τ η ς π ρ ο δ ο σ ία ς τω ν π ρ α ξικο π η μ α τιώ ν. Τ ο αιτιολ ο γικ ό : Ο δικ η γ ό ρ ο ς Λ υκουρέζος που ε ίχ ε κάνει τη ν α ίτη σ η

δεν νομιμοποιείται ως πολιτικώς ενάγων καθόσον δεν δικαιολογεί­
ται να ζητήσει χρηματική αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης,
αφού δεν είναι άμεσος παθών εκ του αδικήματος.
Στο μεταξύ (στις 30 Μ άη επ ίσ η ς) γ ίν ετα ι γνω στό ότι έχει
γ ίν ει π ο ινικ ή δίω ξη κ α τ ’ αγνώ στω ν και γ ίν ετα ι κύρια ανάκρ ι­
σ η από το ν ανακρ ιτή του 2ου τμήμ ατο ς Δ. Σου λτανιά γ ια την
αποκάλυψ η των τρ ο μο κ ρ ατώ ν τη ς φ α σ ισ τικ ή ς «Νέας Τάξεως».
68

Στις 2 Ιούνη γίν ετ α ι γ νω σ τό ό τι σε λ ίγ ες μέρες θα δημ οσιευθεί το βούλευμα γ ια το « πρα ξικόπ ημα πυζάμα» και ακόμη
ό τι η σ τρ α τιω τική Δ ικα ιο σύ νη έχ ει εντο πίσ η τους υπεύθυνους
τη ς εξαφ άνισ η ς τω ν αρ χείω ν του ΕΑΤ-ΕΣΑ.
Τ η ν ίδ ια μέρα 2 Ιούνη α ρ χ ίζε ι σ το Π ενταμελές Ε φ ετείο η
επανάληψ η τη ς « δίκης των κρεάτων».
Σ τις 4 Ιούνη α π ο λ ο γ ε ίτα ι και κ ρ ίνετα ι π ρ ο φ υ λα κισ τέος και
γ ια ανάμειξη σ το «πρ α ξικό π ημα τω ν 39» του Φ λεβ άρη ο «αό­
ρατος δικτάτο ρ α ς» Δημ. Ιω αννίδης. Η α π ο λο γ ία του δόθηκε
σ το ν ανακρ ιτή Δ ημ. Γ κουλούσ η που έκανε αν α κ ρ ίσ εις μόνο
γ ια το ν Δ. Ιω αννίδη και το ν Δ. Π α π α πο σ τό λ ου που ή σ α ν απόσ τρατοι.
Σ τις επόμενες μέρες και επειδή σ υ ν εχ ίζετα ι η «δίκη των
κρεάτω ν» με κα τηγο ρο ύ μενο υς το ν Μ. Μ πα λόπ ουλο και 30
(πα ρόντες) ά λλους και οι εφ ημερίδες δίνο υ ν μεγάλη δη μ ο σ ιό ­
τη τα σ τη δίκη αυτή, ε λ ά χ ισ τε ς και ό χ ι σ η μ α ν τικ ές π λ η ρ ο φ ο ­
ρ ίες δημ ο σιεύ ο νται γ ια τη ν πο ρ εία τω ν ανακρίσ εω ν σ τις διά­
φ ορες υ πο θέσεις των χουντικώ ν.
Σ τις 6 Ιούνη διώ κ ο ν τα ι χ ο υ ν τικ ο ί και ο κα θ η γη τή ς Σ τρα τής
Α νδρεάδης γ ια τη σ ύμβαση τη ς «Ε. Στράν», γ ια βα σ α νισ τή ­
ρ ια, γ ια δ ο λ ο φ ο νίες σ τρ ατιω τώ ν (που ποτέ δεν ε ξιχν ιά σ τη κ α ν
ούτε δικάσ τηκε κανένας).
Τ η ν ίδια μέρα γ ίν ετα ι γνω στό ό τι έχο υν διαφ ύγει σ το εξω­
τερ ικ ό οι «υπουργοί» Φ. Α. Κ αβ αλλιεράτος και Κων. Π αναγιωτάκης.
Ά λ λ ο ι « υ πουργοί» τη ς «Κ υβέρνησης» του Π απαδόπουλου
που κα τά ρ γη σ ε το ν β α σ ιλ η ά π ρ α ξικ ο π η μ α τικ ά τη ν 1.6.73 προ­
φ υ λακ ίζο νται όπω ς ο ι I. Κ ούλης και Κ. Π απ αδημη τρίου.
Έ χ ο υ ν πρ ο η γ η θ ε ί ά λ λο ι και θα ακο λο υ θήσου ν και ά λ λοι
(Ε φ έσιος, Α γαθαγγέλου κλπ.).
Ο Π. Θ εράτος Ε ισ α γγελ έα ς Α. Π. τη ς χο ύ ντα ς και «υπουρ­
γ ό ς» του Μ α ρ κεζίνη , τιμ ω ρ είτα ι με ο ρ ισ τικ ή παύση από το
Α νώ τατο Π ειθα ρ χ ικ ό Συμβούλιο.
Α πό τις 10 του Ιούνη α ρ χ ίζε ι ο υ σ ια σ τικ ά το «θερμό κα λο­
κα ίρι» γ ια τους χο υ ντικ ο ύς και τα μέσα μαζικής ενη μέρω σης
(κυρίως εφ ημερίδες). Κ αθημ ερ ινά δ η μ ο σ ιεύ οντα ι δεκάδες π λ η ­
ρ ο φ ο ρ ίες κα ι νέα σ τ ο ιχ ε ία γ ια τις εξελ ίξεις τω ν (όσω ν έγινα ν,
ή γ ίν ο ντα ι) διώ ξεω ν. Α π ο λ ο γ ίες, π ρ ο φ υ λα κίσ εις, α ιτή σ ε ις γ ια
απ ο φ υλ ακίσ εις, πρ ο σ ω ρ ινές α π ο λύ σεις, νέες διώ ξεις από την
Ο λο μ έλεια τω ν Ε φ ετώ ν με βάση εκκρ εμείς μηνύ σ εις, π λ η ρ ο ­
φ ο ρ ίες γ ια έκδο ση βουλευμάτων, γ ια ένα ρξη δικών. Ο τύπος
«βομβαρδίζεται» και φ υ σικ ά και το αναγνω στικό κοινό.
69

Σ τις 17 Ιούνη « ξη λώ νονται» τα γ α λ ό νια του Θ εοφ ιλ ογιαννάκου. Α πό αν τισ υν τα γμ α τά ρ χη ς γίν ετα ι στρατιώ της!
Στις 19 Ιούνη ανακο ινώ νεται ό τι ο ι δίκες των χο υ ντικώ ν θα
γ ίνο υν σ το ν Κ ορυδαλλό. Ο ι Υ πουργοί Γ κίκας (Δ ημόσ ιας Τ ά­
ξη ς) και Στεφ ανάκης (Δ ικα ιο σ ύ νη ς) επισ κέφ θηκ αν και έκριναν
κα τά λλ η λ η τη ν αίθουσ α τη ς πτέρυγας τω ν γυναικ είω ν φυλα­
κών.
Στις 20 Ιούνη ά ρ χ ισ α ν σ τη Θ εσ σ α λ ο νίκ η σ το τρ ιμ ελ ές
Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο οι δυο πρώ τες δίκες γ ια β α σ α νισ τή ρ ια της
δ ικτα το ρ ία ς. Κ α τη γο ρ ο ύ μ ενο ι ο α ν θυ πα σ πισ τή ς Β. Κ αραμήτσ ο ς και ο πρ ώ ην υ πενω μ ο τά ρ χη ς Α. Ο ικονόμ ου. Μ ηνύτριες
ο ι Α να σ τα σ ία Ζ ιώ γα αρ χ ιτέκ το να ς και Α σ π α σ ία Κ αρρά φ ιλ ό ­
λ ο γο ς και δη μ ο τικ ή σ ύμβ ο υ λο ς Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς. Και οι δυο δ ί­
κες αναβ λήθηκαν.
Σ τις 21 Ιούνη σ υλ λα μ β ά νετα ι σ το Π ό ρ το Φ ίνο τη ς Ιτα λ ικ ή ς
Ρ ιβ ιέρ α , ο Κων. Α σ λ α ν ίδ η ς και ζη τά ει π ο λ ιτικ ό άσ υλο σ τη ν
Ιταλία. Η σ ύ λ λη ψ ή του έγινε από κα ρα μπινιέρ ου ς που ε ίχα ν
πά ρει σ ήμα από τη ν «Ιντερπόλ» ό τι ο χο υ ντικ ό ς «αθλη­
τοπατέρας» κα τα ζη τείτα ι από τις Ε λ λ η ν ικ ές αρ χές και υ πάρ χει
ένταλμα.
Στις 23 Ιούνη μετά από δίκη 20 ημερώ ν περ ίπ ου εκδ ίδεται η
απ ό φ αση του Π ενταμ ελο ύ ς Ε φ ετείου γ ια τα «σ άπια κρέατα»,
κα τα δικ ά ζο ντα ι 18 και 12 αθω ώ νονται. Π ο ινές από 3'Λ χ ρ ό ν ια
(Τ σώ νης) μ έχρ ι 2‘/ 2 μήνες. Ο Μ πα λόπουλος θα «φάει» 3 χ ρ ό ­
νια (στο σ τρ α το δικ είο είχ ε «φάει» 4 χρ ό νια).
Σ τις 25 Ιούνη κ α ταδικ άζεται σε ΙΟμηνη φ υ λάκ ισ η σ το Τ ρ ι­
μελές Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς για β α σ α νισ τή ρ ια (κα­
τά χ ρ η σ η εξο υσ ίας και επικ ίνδυ νες σ ω ματικές βλάβες) ο χω ­
ρ οφ ύλακας Π απ ο υλ ίδης. Υ πη ρετούσε σ το «πληρ οφ ορ ιώ ν» τη ς
Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς σ αν υφ ιστά μενο ς του Κ αραμήτσου.
Τ η ν ίδια μέρα, σ ε δη μ ό σ ια σ υν εδρ ία σ η , το Π ενταμελές Εφετείο Α θήνας απ ο φ ασ ίζει τη ν έκδο ση του Ιταλού ν εοφ α σίσ τα
(συνεργάτη του Μ ασ αγκράντε) Ά ν τ ζ ε λ ο Ά τ ζ ε λ ι.
Σ τις 26 Ιούνη ά ρ χ ισ ε σ το Δ ιαρ κ ές Σ τρα τοδικ είο η δίκη του
ίλ αρ χο υ ε.α. Κ. Κ ώ τσαρη γ ια τη δο λ ο φ ο ν ία του Π. Ελή που
έγινε σ τις 25 Α πρ ίλη 1967 σ το ν ιππό δρο μ ο όπου η χο ύ ντα εί­
χε σ υγκεντρ ώ σ ει π ο λ ιτικ ο ύ ς κρατούμενους μετά το πρ α ξικ ό ­
πη μ α π ρ ιν πά ρ ο υν το δρόμ ο γ ια τη ν ε ξο ρ ία ή τις φ υλακές. Τη
δεύτερη μέρα β γα ίνει η α π ό φ αση. Κ άθειρ ξη 8 χ ρ ό ν ια με ελαφρυντικ ό «βρασμού ψ υ χ ικ ή ς ορμής».
Στις 27 Ιούνη δη μ ο σ ιεύ ετα ι το βούλευμα (πα ρα πεμπ τική δι­
αταγή) του Δ ικα σ τικ ο ύ Συμβουλίου του Δ ιαρκούς Σ τρα τοδι­
70

κείου Α θήνας γ ια τη ν σ υνω μο σ ία του Φ λεβάρη. Π αραπέμπονται σε δίκη 21 και απ ο καλ ύπ τεται ό τι σ τη ν κίνη σ η εμπνευστές
ήταν ο ι Ιω αννίδης και Π απ αποσ τόλου. Ε ιδικότερα:
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ Σ υμβούλιο του Δ ιαρ κ ο ύς Στρα τοδικ είου Α ­
θηνώ ν, με το υ π ' αριθ. 652/75 Βούλευμά του, πα ραπέμπει στο
Σ τρα το δικ είο 24 αξιω ματικο ύς ε.α. γ ια τη σ υμμ ετοχή τους στη
σ υνω μοσ ία του περασ μένου Φ εβρουάριου.
ΑΠΟ το π α ρ α πεμ π τικό βούλευμα σ υνάγεται ότι ο ι κα τη γο­
ρούμ ενοι π ρ α γμ α το πο ίη σ α ν «ένω σιν πρ ο ς σ τάσιν», πρά ξη που
ετέλεσ αν από το ν Δ εκέμβ ρ ιο του 1974 ως τις 24.2.1975 σ τη ν
Α θήνα, Λ άρισα, Θ εσ σ α λ ο νίκη και αλλού.
ΤΟ ΒΟΥΛΕΥΜΑ επ ισ η μ α ίνει ό τι ιθύ νο ντες σ τη ν όλ η αυτή
πα ράνομ η κ ίνη σ η ήτα ν ο κρατούμενος σ το ν Κ ορυδαλλό πρώ­
η ν δικτά το ρ α ς Ιω αννίδης και ο σ υνταγμ ατά ρχη ς ε.α. Π απ απο­
σ τό λο υ , που λό γω τη ς φ υ λά κ ισ η ς του Ιω αννίδη ήταν πρόεδρος
τη ς «Ε πα νασ τατική ς Ε πιτροπής».
ΣΚΟΠΟΣ τω ν σ υνω μοτώ ν κατά το βούλευμα ή τα ν να δη μ ι­
ο υ ρ γ ή σ ο υ ν πα ρ άνο μ η κ ίνη σ η μέσ α σ το Στράτευμα, ώστε με
β ίαιες και έκνομες ενέρ γειες να εγείρο υ ν και να θέσουν αξιώ ­
σ εις πέρα από τα σ τρ ατιω τικά τους κα θήκοντα και τις αρμοδιότη τές τους.
ΟΙ ΣΥΝΩΜΟΤΕΣ α π ο σ κο π ο ύσ α ν σ τη ν επάνοδο τη ς χώ ρ ας
σ το σ τρ α τιω τικ ό σ κ έλο ς του ΝΑΤΟ, σ τη ν αποφ υλ άκισ η των
α ρ χ ιχ ο υ ντικ ώ ν π ρ α ξικο π η μ α τιώ ν, σ τη μείω ση τη ς δρ α σ τη ρ ιό ­
τη τα ς τω ν κομ μουνισ τώ ν, σ τη ν παύση κάθε δίω ξης αυτών που
τους απ ο καλο ύσ αν «εθνικόφ ρονες».
ΤΟ ΒΟΥΛΕΥΜΑ σ υμ π ερα ίν ει ό τι το κ ίνη τρ ο τω ν συνω μοτώ ν
ήταν «ω φ ελ ιμισ τικ ό ν» , δη λ αδ ή απ έβ λ επο ν σ το να ανακτήσου ν
τη ν ισ χ ύ που διέθετα ν σ τα καθεστώ τα τα ο π ο ία υπηρ έτησ αν.
Γ ια να επιτύχο υ ν τους σκο πο ύ ς τους οι σ υνω μότες είχ α ν απο­
φ ασ ίσει να καταλάβουν το Κ έντρο Τ εθω ρακισμένω ν σ τη ν Α θή­
να, να απο μο νώ σο υ ν τη ν 28η Τ α κτική Αερ. Δ ύναμη Λ άρισας,
να ε πιτύχο υ ν το ν πα ρ αμερ ισμ ό μερ ικ ώ ν δ ιο ικ η τικ ώ ν μονάδων
όπω ς του 728 Τ.Μ . Λ άρισας, τη ν κ α τάλη ψ η του Στρα τηγείου
Σ τρα τιάς, να π ρ ο β ο ύ ν σε σ υ λ λή ψ εις προσ ώ π ω ν (που δεν κατο­
νομάζονται σ το βούλευμα) και άλλες έκνομες ενέργειες.
ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ από το βούλευμα ό τι δύο αξιω ματικοί, ο
τα γμ α τά ρ χη ς Ν. Τ σ α γκ α ρ ά κη ς, που υπηρ ετούσ ε σ τη Λ άρισα
και ο λ ο χ α γ ό ς Δ. Α ρ β ανίτη ς, που υπηρ ετο ύσ ε σ τη Θ εσσ αλο­
νίκ η , ε ίχ α ν λάβ ει γνώ ση τη ς συνω μοσ ίας τη ν γνω σ το π ο ίη σ α ν
σ τη ν η γ ε σ ία του Στρα τεύμα τος και έγινα ν ο «οφθαλμός» της
γ ια τα ό σ α πρ ο ετο ίμ αζαν ο ι πραξικο π η ματίες.
71

Αξιωματικοί του Στρατού που δικάστηκαν για τη συνωμοσία του Φλεβάρη 1975 (από τ'
αριστερά) - Πάνω: Λαμπούσης, Αντωνόπουλος, Ρετζέπης. Μέση: Κοντώσης, Παπανδρέου, Γερακίνης. Κάτω: θανόπουλος. Τσουλιάς, ΠαλαΤνης.

=ανθάκος και Ηλιόπουλος.

«ΚΑΡΔΙΑ» του ε γ χ ειρ ή μ α το ς ή τα ν η Α θήνα και η Θ εσ σ α λ ο­
νίκη. Η ε ιδο π ο ίη σ η θα δ ινό τα ν τη λ εφ ω νικά από τη ν Α θήνα
και υ π ή ρ χ ε περ ίπ τω σ η να χ ρ η σ ιμ ο π ο ιη θ ε ί το Τ άγμα Π εζοναυ­
τών Τ ρ ικά λω ν και άλλες μονάδες.
ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ τη ς ενώ σεω ς π ρ ο ς σ τά σ ιν α ν ή κει σ τη ν κα τη­
γ ο ρ ία τω ν διαρκώ ν εγκλημάτω ν. Ε πειδή το έγκλημα διαπράχ θ η κ ε ενώ ίσ χυε το Π .Δ. 506/74 «περί γ ενικ ή ς επισ τρ ατεύ σεως», ό λ ο ι οι κα τη γο ρο ύ μ ενο ι, α νεξάρ τητα από τον χω ρ ισ μ ό
τους σε υ πο κ ινη τές, επ ικ εφ α λή ς ή κατά βαθμό ανώτερους,
μπορούν να τιμ ω ρηθούν και με θάνατο και καθαίρεση.
ΟΙ ΠΑΡΑΠΕΜΠΟΜΕΝΟΙ κινημ ατίες είναι οι εξής:
Τ α ξ /χ ο ς ε.α. Η λ ιό π ο υ λο ς Σπυρίδω ν, Τ α ξ /χ ο ς ε.α. Λαμπούσ η ς Γ εώ ργιος, Σ /χ η ς ε.α. Α ντω νόπουλος Ιω άννης, Α ν /ρ χ η ς
ε.α. Σουλελές Ιω άννης, Α ν /χ η ς ε.α. Σ τοφόρος Γ εώ ργιος, Α ν /ρ χ η ς ε.α. Ρ έτζέπ η ς Ν ικ ό λα ο ς, Α ν /ρ χ η ς Σκ όνδρ ας Δ η μ ή τρ ιος,
Α ν /ρ χ η ς ε.α. Τ σ ο υ λ ιά ς Γ εώ ρ γιο ς, Τ /ρ χ η ς ε.α. Κ ω νσταντόπουλος Κ ω νσταντίνο ς, Τ /ρ χ η ς ε.α. Μ πό λ αρ ης Π αρασκευάς,
Τ /ρ χ η ς ε.α. Ξ ανθάκος Κ ω νσταντίνο ς, Τ /ρ χ η ς ΠαλαΓνης Α ρ ι­
σ τείδη ς, Τ /ρ χ η ς ε.α. Π ερ δίκ η ς Α θανάσ ιος, Τ /ρ χ η ς ε.α. Σταθάκ η ς Σπυρίδω ν, Τ /ρ χ η ς Γ ερ α κ ίν η ς Α θανάσ ιος, Τ /ρ χ η ς ε.α.
Π απανδρέου Κ ω νσ ταντίνο ς, Τ /ρ χ η ς ε.α. Κ οντώ σ ης Κ ω νσταν­
τίν ο ς, Λ /γ ο ς ε.α. Α λ μ πά νη ς Ιω άννη ς, Λ /γ ο ς ε.α. Θ ανόπου λος
Α νδρέας και Λ /γ ο ς ε.α. Κ ώ τσ αρης Κ ω νσταντίνος.

Ε ΙΝ Α Ι... ΣΤ ΙΓ Μ ΙΑ ΙΟ

Σ τις 2 Ιο ύ λη δη μ ο σ ιεύ ετα ι το 684/75 βούλευμα τη ς Ο λομέ­
λ εια ς του Α ρείου Π άγου που δέχετα ι τη ν α ναίρ εση του Ευστ.
Μ πλέτσ α Ε ισ αγγελ έα Α. Π. και χ α ρ α κ τη ρ ίζε ι «σ τιγμιαίο» το
έγκλ η μα τη ς ε σ χ ά τη ς πρ ο δ ο σ ία ς τω ν πραξικοπ ηματιώ ν. Έ τ σ ι
παύει ο ρ ισ τικ ά η δίω ξη τω ν «πρω θυπουργώ ν», «υπουργών»,
«υφυπουργών», «γενικώ ν γραμματέω ν», και άλλω ν χου ντικώ ν
που ε ίχ α ν διω χ θ εί σ αν σ υνεργο ί, γ ια τί σ τή ρ ιξ α ν το καθεστώ ς
τη ς βίας.
Ο Α. Π. δ έχ τη κ ε ό τι το αδίκημα τη ς ε σ χ ά τη ς π ρ οδ οσ ία ς τελειο ύτα ι με τη ν απ ο σ τέρ η σ η του βασιλέω ς από τις συνταγμα­
τικ ές ε ξο υσ ίες του και η κα τάσταση που προκ ύπ τει μετά είναι
απ λή σ υνέπεια και ό χ ι πα ρ άταση τη ς εγ κ λ η μ α τικ ή ς πρ ά ξης
(!!). Τ ο βούλευμα δεν δό θ ηκε ο λ ό κ λ η ρ ο σ τη ν δ η μ ο σ ιό τη τα ,
75

σ αν « μυστικό τη ς πο λ ιτεία ς» (όπω ς το υ λ ά χισ το ν έγρα ψ αν οι
εφημερίδες).
Τ η ν ίδια μέρα (2 Ιο ύ λη ) πρ ο φ υ λα κίζετα ι ο Π έτρ ος Μ πάμπαλ η ς γ ια β α σ α νισ τή ρ ια , απ ο φ υλακίζεται ο Ιω. Κ αλύβας που εί­
χ ε π ρ ο φ υ λα κισ τεί γ ια το «Π ο λ υτεχνείο » , απ ολογείτα ι ο Γ.
Π απ αδό π ο υλο ς ε π ίσ η ς για το «Π ο λ υτεχνείο» και παραπέμπεται σ ε δίκη γ ια απάτη σε βαθμό κ α κο υρ γή μ α τος ο φ υ γόδικος
πρ α ξικο π η μ α τία ς Π έτρ ο ς Κ ω τσ έλη ς (για τη ν σ κανδαλώ δη πα­
ρ α χώ ρ η σ η τω ν ιχθυ ο τρ ο φ είω ν Λ ευκάδας) μαζί με τέσ σ ερ ις
άλλους χ ο υ ντικο ύς δ ιο ικ η τικ ο ύ ς παράγοντες.
Α κόμ η, τη ν ίδια μέρα (2 Ιούλη ), με βούλευμα του Α ρείου
Π άγου απ ο ρ ρ ίπ το ν τα ι ο ι α ν α ιρ έσ εις 14 από τους π ρ α ξικ ο π η ­
ματίες που ε ίχ α ν πρ ο σ φ ύγει κατά του βουλεύματος με το
ο πο ίο πα ραπέμφ θη καν γ ια τη ν εσ χά τη πρ οδοσία .
Στις 4 Ιούλη δίνετα ι σ το υς δημ ο σ ιο γρ άφ ου ς το βούλευμα
2345/75 που πα ρ α πέμ π ει σε δίκη σ το κ α κ ο υ ρ γ ιο δ ικ είο 32 βα­
σ α νισ τέ ς (16 του σ τρ α το ύ και 16 τη ς ασ τυνομίας). Κ ατηγοούντα ι γ ια β α σ α νισ τή ρ ια του τελευταίου χρ ό ν ο υ τη ς δικτα­
το ρίας. Ο ι 32 που παραπέμπ ο ντα ι είναι:
ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ: οι Δ ημ. Λ ο υ κόπ ουλος, Βασ. Κ ρ αβ αρ ίτης,
Κων. ΣμαΓλης, Κων. Κ αρ απ αναγιώ της, Κων. Τ σ ικ ρ ιπ ή ς, Γεωργ. Γ κά νο ς, Π ετρ. Μ πά μπαλη ς, Χ αρ. Π αύλου, Ιω. Κ αλύβας,
Π αν. Κ ανούσ ης, Βασ. Ζ ούζουλας, Π αν. Γ ώ γος, Ιω. Κ ανέλλος,
Θεοδ. Κ ω τσ άκης, Ευαγγ. Μ άλλιο ς και Γεωργ. Κ αρούζος.
ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ: οι Π ετ. Γ κό ρ ο ς, Θ ωμάς Κ ω νσταντίνου,
Κων. Μ άτζιος, Ά ν θ ιμ ο ς Μ ουρα τίδη ς, Α λεξ. Σ ά μπαλης, Α ρ ι­
σ τείδ η ς Κ εσ ικ ιά δ η ς, Κων. Κ αρακαζάς, Ε υ στάθιος Μ ατζώρος,
Εμμ. Π απ αδάκ ης, Γ. Μ πό γρ η ς, Σταμ. Σ κ αλ έρ ης, Ιω. Δ ράκος,
Ιω. Κ υ ριάκό ς, Α νδρ. Γ εω ργίου, Δημ. Χ ρ ισ το γ ιά ν νη ς και Αντ.
Κ οκκινάκης.
Τ η ν ίδ ια μέρα (4 Ιο ύ λη) δίνετα ι σ τη δ η μ ο σ ιό τη τα το 84/75
βούλευμα του Συμβουλίου Π λ η μ μ ελ ειο δικ ώ ν Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς με
το ο π ο ίο πα ρ απέμ π ο ντα ι σε δίκη σ το κα κ ο υρ γ ιο δ ικ είο γ ια βα­
σ α ν ισ τή ρ ια ο ι α ξιω μ α τικο ί Μ ιχ. Κ ουρκ ουλάκ ος (ταγματάρ­
χη ς ), Ν. Τ ετρ αδά κο ς (μ ο ίρ α ρχο ς), Β. Κ αρ αμή τσος (ανθυπασ π ισ τή ς) και ο ι χω ρ ο φ ύ λακ ες Π ετ. Π α π ο υτσ ή ς και Γ. Μ υργιαλάκης.
Τ η ν ίδια μέρα σ τη Β ουλή ο Σολ. Γ κ ίκ α ς κά νει τη ν π ερ ίφ η ­
μη δή λ ω σ η: Δεν είναι σοβαρή οργάνωση η «Νέα Τάξις» αφού δεν
έχει γραφεία με τηλέφωνο...
Σ τις 5 Ιούλη ανακο ινώ νεται ότι π ρ ο σ διο ρ ίσ τη κ ε για τις 28
76

Ιούλη η δίκη τω ν πρ α ξικ ο π η μ α τιώ ν γ ια το π ρ α ξικόπ η μ α τη ς
21 Α πρ ίλη 1967. Μ ια μέρα αρ γό τερ α γ ίν ετα ι γνω στό ό τι η δί­
κη τω ν σ υνω μοτώ ν του Φ λεβ άρ η θα α ρ χ ίσ ε ι σ τις 21 Ιού λη μια
βδίομάδα δηλ αδ ή π ρ ιν από τη ν ένα ρ ξη τη ς δίκ η ς τω ν πρ ω ται­
τίω ν.
Στο μεταξύ α κ ρ ο δ ε ξιο ί έχο υν α ρ χ ίσ ε ι κα ι σ υ ν εχίζο υ ν τις
επιθ έσ εις σ ε γ ρ αφ εία προοδευτικ ώ ν κομμάτων και δη μ ο κ ρ α τι­
κώ ν νεο λ α ιώ ν με βόμβες, σ π α σ ίμ α τα τζα μιώ ν με πέτρ ες ή ρό­
πα λα και αναγραφ ή σ υνθημάτω ν νεο ταξικώ ν κα ι ναζισ τικώ ν.
Σ τις 8 Ιούλη δη μ ο σ ιεύ ετα ι κα ι το βούλευμα γ ια τους α ρ χ η ­
γούς τη ς σ υνομω σ ίας του Φ λεβάρη. Ιω αννίδης και Π απαποσ τόλ ου π α ρ απέμπ ο ντα ι να δ ικα σ το ύν σ το Μ ικ τό Ο ρκω τό (κακ ο υ ρ γιο δικ είο ) κα τη γο ρο ύ μ ενο ι γ ια ένω ση πρ ος σ τά σ ιν εν
κα ιρώ γ ενικ ή ς επιστρατεύσεω ς».
Σ τις 9 και σ τις 10 Ιο ύ λη γ ίν ο ν τ α ι α ν α κο ινώ σ εις γ ια πα ρα­
πομπή σ τη Δ ικα ιο σ ύ νη ο ικ ο νο μ ικ ώ ν σ κανδάλ ω ν τη ς δ ικτα το­
ρίας. Ο υ πουργός Δ η μο σ ίω ν έργω ν Χ ρισ τοφ . Σ τρά τος σ τέλ νει
σ το ν ε ισ α γγ ελ έα γ ια τη ν άσ κ η σ η δίω ξη ς το φ άκελ ο τη ς «Μ ακ
Ν τό ναλντ» που ε ίχ ε α ναλ άβ ει τη ν κα τασκ ευ ή τη ς «Ε γνα τίας»
οδού. ΓΙροηγήθηκε δ ιο ικ η τικ ή εξέτασ η που έκανε ο εισ αγγελ έ­
ας Κ. Κ α ρ α χ ά λ ιο ς από το Γ ενάρ η. Ο υπο υ ργός χα ρ α κ τή ρ ισ ε
σ κάνδαλ ο «τη χ ε ιρ ό τε ρ η σ ύμβασ η » που έγινε από τη σύσ ταση
του ε λ λ η ν ικ ο ύ κράτους. Ο υπο υ ργό ς Σ υ ντο νισμού Π αν. Π απαλη γο ύ ρ α ς εξάλ λο υ σ τέλ ν ει σ το ν Ε ισ α γγελ έα τους φακέλους
τω ν διυ λ ισ τη ρ ίω ν « Ε λ λη νικ ά Δ ιυ λ ισ τή ρ ια Α .Ε. (Ν ίαρ χος),
Π ετρ ό λ α Α .Ε. (Λ άτσης), Στρά ν Α .Ε. (Α νδρεάδης). Π ρ ο η γ ή θη κε έλ ε γ χ ο ς και σ ύνταξη π ο ρ ίσ μ α το ς του αρ εοπα γίτη I. Π απαδόπουλου. Τ η ν ίδ ια μέρα α να κο ινώ νετα ι ό τι γίν ετ α ι έ λεγχος
κα ι γ ια τις σ υμβ άσ εις: «Μ εταλ λο υ ρ γική Α θηνώ ν, Πεζώ-Ρενώ,
Β. Β ρανά (η λ εκ τρ ο ν ικ ο ί υ π ο λ ο γισ τές) Σ τάγιερ, Μ εταλλου ρ γι­
κή Χ άλυβος Α .Ε ., Ν εστλέ, Β ιτρουβίτ, Α θηναϊκ ή Χ αρ τοπ οιία,
και Α .Ε. Μ εσ ο λ ό γγι (πα ρα χώ ρ ηση τμήμ ατος τη ς λ ιμ νοθάλ ασ ­
σας). Α ναφ έρετα ι ε π ίσ η ς ό τι ο έλεγ χ ο ς θα σ υ ν ε χ ισ τε ί σε 350
περίπου σ κανδαλώ δεις συμβάσεις.
Στις 11 Ιούλη δ ίνετα ι σ τη δ η μ ο σ ιό τη τα το βούλευμα γ ια τη ν
πα ρ απο μπ ή σ ε δίκη σ το σ τρ α το δικ ε ίο , σ τρ α τιω τικ ώ ν γ ια βα­
σ α ν ισ τή ρ ια και ο ρ ίζετα ι ό τι η δίκη θα α ρ χ ίσ ε ι σ τις 7 Αυγούστου. Π αρ επέμ π ο νται 14 α ξιω μ α τικο ί και 18 οπ λ ίτες κα ι είναι
οι Ν. Χ α τζη ζή σ η ς, Θ. θ ε ο φ ιλ ο γ ια ν ν ά κ ο ς, Αν. Σπ ανός, θ ε ο φ .
Ο ικ ο νό μ ο υ, Γ. Τ σ ά λλ α ς, Δ. Α ν τω νόπουλος, Μ ιχ. Κ ουλουμβάκη ς, Η λ. Ν ικ ο λό π ο υλ ο ς, Δ ημ. Π απ αχαρ αλ άμ που ς, Δ. Κ όφας,
Π αύλος Δ ιαμ α ντό πο υ λο ς, Α νδρ. Γ εω ργίου, Πετ. Γ κόρ ος, Φωτ.
77

Π εταλάς (αξιω ματικ ο ί), Μ ιχ. Π έτρ ο υ, Ιω. Α γ γ ελ ή ς ή τσ έλ ιγ κας, Ν ικ. Κ α ίν ιχ , Ευαγγ. Δ εμ ερ τζίδ ης ή σ ερ ίφ η ς. Δ ήμος
Σ τα μ πο λ ίδ η ς, Η ρ. Μ πλιώ νας, Μ ιχ. Μ πό της, Χ ρισ τοφ . Γκουντέβας, Ν εκτ. Μ α κ ρυ γιά ννη ς, Δ ημ. Λ ίτσας, Στυλ. Σ ουγιουτζόγ λου, Σπ. Γ ιο ύ λη ς. Ά ν θ ιμ ο ς Μ ο υ ρα τίδη ς, Α ναστ. Μ πα ρ λιά ς,
Γ. Σταρ άκης, Γ. Κ αμπανάς, Α λεξ. Λ αβράνος και Χ ριστοφ.
Μ ογιάνος.
Ο Π αρ. Μ πό λ α ρ η ς δικάζετα ι σ το αναθεω ρ ητικό γ ια τη ν
ο π λ ο φ ο ρ ία του ό τα ν σ υνό δευ σε σ το ν Ε ισ α γ γελ έα τον Δ. Ιωανν ίδη , σ τις 26.9.74. Η π ο ινή του μειώ θηκε από 3 σε 2 μήνες
φ υ λάκ ιση με ανα σ το λή και δικαίω μα εξαγοράς.
Τ η ν τελευ ταία βδομάδα π ρ ιν από τη ν α ρ χ ή τη ς πρώ της από
τις μεγάλες δίκες τω ν χο υ ντικ ώ ν δ η μ ο σ ιεύ οντα ι π ολ λ ές π λ η ­
ρ ο φ ο ρ ίες γ ια κ ιν η το π ο ιή σ ε ις τω ν χο υ ντικ ώ ν ή γ ια τη ν π ρ οε­
το ιμ α σ ία τους να α ν τικ ρο ύ σ ο υν τις κ α τη γ ο ρ ίες. Ε π ίσ η ς γ ίν ο ν ­
τα ι π ο λ λ ά δημ ο σιεύ ματα με π ο λ ιτικ έ ς ε κ τιμ ή σ εις, αναλ ύσ εις ή
διατύ πω σ η α ιτη μ ά τω ν γ ια λ ή ψ η μέτρω ν έτσ ι ώστε να μη γ ί­
νο υν έκτρ ο π α σ τις δίκες ή να μ ην υ πάρ ξει κ ά ποια αντίδ ρ ασ η
από τους χ ο υ ντικο ύς μέσα και έξω από το ν στρατό.
Έ τ σ ι έφθασε η 21 Ιο ύ λη κα ι ά ρ χ ισ ε η δίκη των 21 συνομωτών του Φ λεβάρη.

Ο Ι Δ ΙΚ Ε Σ Α ΡΧ ΙΖ Ο Υ Ν
Κ ρατούμενοι σ ε σ τρ α τό πεδ α τη ς Α ττικ ή ς και φ υλακές, οι 21
κ α τη γο ρο ύ μ ενο ι μ ετάγο νται με τρ εις κλ ο ύ βες και φ ρ ουρ ά σ το
Δ ιαρ κ ές Σ τρα το δικ είο σ του Ρουφ. Τ α μέτρα α σ φ αλεία ς είναι
πρω τοφ ανή γ ια τη ν Ε λ λ η ν ικ ή πρ α γμ ατικό τητα. Α ύρες, ελεύ­
θερ ο ι σκο πευ τές, φ ρ ο υρ ο ί σε μεγάλη α π ό στασ η από το κ τίρ ιο
του σ τρ ατο δικείο υ, εκατοντάδες α σ τυν ο μ ικοί α π ’ έξω και μέ­
σ α σ το κ τίρ ιο καθώς και η λ εκ τρ ο ν ικ ό ς α ν ιχ ν ευ τή ς μετάλλω ν
γ ια ό λ ο υς τους π ρ ο σ ερ χό μ ενο υ ς σ τη ν αίθο υ σ α του σ τρ α το δι­
κείου.
Σ τις 9 το πρω ί ο ι Σπ. Η λιό π ο υ λο ς 50 χρ ο ν ώ ν τα ξία ρ χ ο ς ε.α.,
Γ. Λ αμπούσης 49 χ ρ ο ν ώ ν τα ξία ρ χ ο ς ε.α., Ιω. Α ντω νόπουλος
47 χρ ο ν ώ ν σ υντα γμ α τά ρχη ς ε.α., Ιω. Σ τεια κά κ η ς 51 χ ρ ονώ ν
αν τισ υν τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Ιω. Σ ο υ λελές 47 χρ ο ν ώ ν αντισ υνταγμ α τά ρ χη ς ε.α., Γ. Σ το φ ό ρ ο ς 47 χ ρ ο ν ώ ν α ν τισ υν τα γμ α τά ρ χη ς
ε.α., Ν ικ. Ρ ετζέπ ης 51 χ ρ ο ν ώ ν αν τισ υ ν τα γ μ α τά ρ χη ς ε.α., Δ.
Σ κόνδρας 49 χρ ο ν ώ ν αντισ υν τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Γ. Τ σ ου λ ιά ς 49
78

Από τη δίκη των συνωμοτών του Φλεβάρη - Πάνω: ο επίτροπος Ν.
Παπαδάτος (υποστράτηγος μάχιμος) κάνει ερωτήσεις. Κάτω: οι κατηγο­
ρούμενοι.

χρ ο ν ώ ν αν τισ υν τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Κ. Κ ω νσταντόπου λος 37
χρ ο ν ώ ν τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Π αρ. Μ πό λ α ρ η ς 37 χ ρ ο ν ώ ν ταγμα­
τά ρ χ η ς ε.α., Κων. Ξ ανθάκος 42 χ ρ ο νώ ν τα γμ α τά ρ χη ς ε.α., Αρ.
ΠαλαΓνης 36 χ ρ ο ν ώ ν τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Σπ. Σ ταθάκης 40 χ ρ ο ­
νών τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Αθ. Γ ερ α κ ίν η ς 45 χ ρ ο ν ώ ν τα γμ α τά ρ χη ς
ε.α., Κ. Π απ ανδρέου 42 χ ρ ο ν ώ ν τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Κ. Κ οντώσ η ς 45 χ ρ ο ν ώ ν τα γ μ α τ ά ρ χ η ς ε.α., Ιω. Α λ μ πά νη ς 32 χρ ονώ ν
λ ο χ α γ ό ς ε.α., Κων. Κ ώ τσ αρ ης 33 χρ ο ν ώ ν λ ο χ α γ ό ς ε.α., Α νδρ.
Θ ανόπουλος 35 χ ρ ο ν ώ ν λ ο χ α γ ό ς ε.α., και Αθ. Π ερ δίκ ης 43
χ ρ ο νώ ν τα γμ ατάρ χη ς ε.α. κάθονται στα εδώ λια τω ν κατηγορού ­
μενων του Δ ιαρκούς Σ τρα τοδικείου.
Π ρ ό εδρ ο ς σ τη ν έδρα του δ ικ α σ τη ρ ίο υ είναι ο Εμμ. Π λευράκη ς υ π ο σ τρ ά τη γο ς Δ ικα στικ ο ύ Ε πίτρ ο πο ι ο ι Ν ικ. Π απαδάκος
υ π ο σ τρ ά τη γο ς μ ά χιμ ο ς και Γ. Α θανασ ό πο υ λος συνταγματά ρ­
χ η ς δικασ τικού.
Σ τρα το δίκ ες ο υ π ο σ τρ ά τη γ ο ς Δ ικα σ τικ ο ύ Έ κ τω ρ Λ έλας, ο
υ πο σ τρ ά τη γο ς μ ά χιμ ο ς, Α ντ. Φ ουρκ ιώ της και ο ι συνταγμα­
τά ρ χ ε ς Δ ικ α σ τικ ο ύ Εμμ. Μ ελα νίτη ς και Γ. Μ αυρογένης. Α­
ν α π λ η ρ ω μ α τικ ο ί οι Γ. Π ο λ ίτη ς , υ πο σ τρ ά τη γ ο ς μ ά χιμ ος και Ν.
Κ απελούζος, σ υν τα γμ α τά ρχη ς δικασ τικο ύ . Ο ι μάρτυρες που
κλ ητεύ θηκαν ή τα ν 35 και άλλω ν 51 που ε ίχ α ν εξετα σ τεί σ τη ν
π ρ ο α νά κ ρ ισ η ανακο ινώ θηκε ό τι θα διαβ άζο νταν ο ι καταθέσεις.
Ο ι κ α τη γο ρο ύ μ εν ο ι π ρ ό τεινα ν άλλους 30 μάρτυρες να εξετα­
σ το ύν, γ ια τη ν υ π ερ ά σ π ισ ή τους. Α νάμεσα σ ε κείνους που
π ρ ο τά θη κα ν ο Φ αίδω ν Γ κ ιζίκ η ς (τον πρ ό τεινε ο Σ τοφ όρ ος αλ­
λ ά ο Γ κ ιζίκ η ς δεν π ή γε σ το δικασ τήρ ιο ).
Η πρώ τη μέρα τη ς δ ίκ η ς τω ν σ υνομω τώ ν σ το σ τρ α το δικ είο
πέρασε με ενσ τάσ εις, α ιτή σ εις εξαίρ εσ ης και υ ποβολή αιτημά­
των γ ια κλήτευ ση μαρτύρω ν με το ν εισ αγγελ έα . Ο ι δικ η γό ρ ο ι
τω ν χο υ ντικ ώ ν με π ρ ο κ λ η τ ικ ό τη τ α α ναπτύσ σ οντας ενσ τάσ εις
ή αιτή μ α τα έμπα ιναν σ ε ο υ σ ια σ τικ ά θέματα και μακρυγορούσ αν με α π ο τέλεσμ α να μη εξετασ τεί κα νένας μάρτυρας την
πρώ τη μέρα.
Τ η ν δεύτερη μέρα εξετά σ τη κα ν δυο ουσιώ δεις μάρτυρες. Ο
τα γ μ α τά ρ χ η ς Ν ικ. Τ σ α γκ α ρ ά κ η ς και ο αντισ τρ ά τη γ ο ς Κων.
Κ ρ η τικ ό ς. Ο πρώ τος είπε ό τι ο ι σ υνω μότες τον π λ η σ ία σ α ν
σ τη ν Λάρισα, όπου υ πηρετούσ ε, για να το ν μυήσουν και να λά­
βει μ έρος σ το κ ίνη μ α που ετο ίμα ζαν και ενη μέρω σε τον σ τρ α ­
τη γ ό Κ ρ ητικ ό . Ο δεύτερος (Κ ρ η τικ ό ς) επιβ εβ αίω σ ε το γεγονός
ότι ενη μερώ θηκε από το ν πρώ το (Τ σα γκ αρ άκη) και αφού με
τη σ ειρ ά του ενη μέρω σε το ν α ρ χ η γ ό του Στρα τού, έδωσε εν­
το λ ή σ το ν Τ σ α γκ α ρ ά κη να σ υ ν ε χ ίσ ε ι τις επαφές του με τους

συνω μότες και να το ν ενη μερώ σει. Η ενη μέρω ση γ ιν ό τα ν κα­
θη μ ερ ιν ά κα ι σ τις 22 Φ λεβ άρ η του είπε ό τι κάτι σοβαρό θα γ ι­
νό ταν και τό τε η η γ ε σ ία σ ε συνδυασμ ό με άλλες πλ η ρ ο φ ο ρ ίες
που ε ίχ ε διέταζε να γ ίνο υν οι σ υλ λή ψ εις των συνωμοτώ ν.
Σ την τρ ίτη μέρα τη ς δίκ η ς εξετά σ τη κα ν ο αντισ υνταγματά ρ χ η ς Χ αρ ίδ η μ ο ς Τ σ α γκ α ρ ά κ η ς, ο σ υν τα γμ α τά ρχη ς Ευθ.
Ψ α ρρ ό ς, ο αντισ υν τα γ μ α τά ρ χ η ς Κ. Κ ρ ιτσ ώ νης, ο ταγματάρ χης
ε.α. Χαρ. ΠαλαΓνης και ο υ π ο σ τρ ά τη γο ς ε.α. Κων. Τ ρ ια ντά ­
φυλλου.
Τ η ν ίδια μέρα (23 Ιούλη) χ ο υ ν τικ ο ί πρ οβ οκά τορ ες και
ασ τυνο μικές δυνάμεις αιμ ατο κύ λισαν τη ν Αθήνα. Α π ο λ ο γ ι­
σ μό ς 100 περίπου τρ αυ ματισμένο ι (οι τέσ σ ερ ις με πυροβόλα
όπλα) πάνω από 100 σ υλλήψ εις.
Τέταρτη μέρα (24 Ιούλη) τη ς δίκη ς τω ν 21 σ υνωμοτώ ν εξετά­
ζεται ο δεύτερος από τους αξιω ματικούς που πλ η σ ία σ α ν γ ια μύ­
ησ η ,' ο ι σ υνω μότες και έλα βε εντο λή να πα ρ ακολουθεί και να
ενη μερ ώ νει τη ν ηγεσ ία , είναι ο λ α χα γό ς Δ ημ. Α ρ β ανίτης.
Π ρ ο ηγο ύμ ενα εξετά σ τη κα ν ο α ν θυ πα σ πισ τή ς Δ. Φ αλτάκας και
ο λ ο χ α γ ό ς Π αν. Χ ρήστου.
Π έμπτη μέρα (25 Ιο ύ λη) εξετάζεται ο κ τη νία τρ ο ς Γεωρ.
Μ πούμπας πρώ ην δ ιο ικ η τικ ό ς διευθυντής του «Τοσιτσείου
Ιδρύματος Μ ετσόβου» ο φ ίλ ο ς του Π ερ δίκ η, Σ ταυρόπουλος, ο
Θ. Ρίζο ς Δ ικ η γό ρ ο ς, ο α ντισ υντα γμ α τά ρ χη ς Κ αρ ιτσ ιώ της και
ο λ ο χ ία ς Μ ιχ. Κ ατσ ίκας.
Τ η ν έκτη μέρα (Σάββατο 26 Ιο ύ λη) θα εξετασ τούν και ά λ λοι
μ άρτυρες και το «μονοπώ λιο» θα... κ λ ε ίσ ει για τους συνω μότες
του Φ λεβ άρ η . Δ υο μέρες α ρ γό τερ α α ρ χ ίζε ι σ το ν Κ ορ υδαλ λό η
δίκη των πρω ταιτίω ν. Χ ωρίς να μειω θεί η έκταση της δη μ οσ ιό­
τη τα ς που δίνετα ι σ τη δίκη τω ν 21 συνομωτώ ν, το κύριο βά­
ρος και το μεγαλύτερο ενδιαφ έρον σ τρ έφ εται σ τους αρχιπ ρ αξικ ο πη μ α τίες.
Τ η ν Δ ευτέρα 28 Ιούλη 1975 α ρ χ ίζε ι η μ εγαλύτερη δίκη με
κα τηγο ρο ύ μενο υς (πα ρόντες) 20 α ρ χιπ ρ α ξικοπ η μ α τίες. Ο ι κα­
τη γ ο ρ ίε ς είν α ι εσ χ ά τη π ρ ο δ ο σ ία και σ τάση σ τρατιω τικώ ν. Στη
δίκ η αυτή έχο υν πα ραπεμφ θεί 24 πρ ώ ην σ τρ α τιω τικ ο ί. Τ ρ εις
φ υγο δικο ύ ν (οι Κ. Α σ λα ν ίδ η ς, Π ετ. Κ ω τσ έλης και Ιω. Π αλαιολόγου). Γ ια ένα ν η δίκη χω ρ ίσ τη κ ε πρ ιν α ρ χ ίσ ε ι (Θ. Θ εοφ ιλ ο για ννά κ ο ς), γ ια τί σε λ ίγες μέρες θα άρ χιζε άλ λη δίκη (βα­
σ α νισ τώ ν τη ς ΕΣΑ ) όπου κρ ίθ ηκε α π α ρ αίτητη η πα ρ ουσ ία
του. Ο ι 20 πα ρ ό ντες είναι: Γ. Π απ αδό π ο υλ ος, Στ. Π αττα κός,
Ν. Μ ακαρέζος, Γρ. Σ π α ντιδά κη ς, Γ. Ζ ω ϊτάκης, Οδ. Α γγελής,
Δ. Ιω αννίδης, Ιω. Λαδάς, Μ ιχ. Μ πα λόπ ουλος, Κ. Π απαδόπου81

Οι είκοσι πρωταίτιοί” που δικάστηκαν μαζί (από τ αριστερά πρσς τα δεξιά) - Πρώτη
σειρά Γ Παπαδόπουλος. Σ. Πατακός. Ν Μακαρέζος. Δ. Ιωαννίδης Δεύτερη σειρά Γ.
Ζωιτάκης. Γρ. Σπαντιδάκης, Ο. Αγγελής. I. Λαδάς. Τρίτη σειρά Μ Ρουφονάλης. Α.
Λέκας. Κ Παπαδόπουλος. Μ. Μπαλόπουλος. Τέταρτη σειρά Ν. Ντερτιλής. Ε Τσάκας. Γ.
Κωνσταντόπουλος. Δ. Σταματελόπουλος. Πέμπτη σειρά. Ν. Γκαντώνας. Σ. Καραμπέρης.
Α. Χατζηπέτρος και Κ. Καρύδας.

λ ο ς, Α ντ. Λ έκκας, Μ ιχ. Ρο υ φ ο γά λ η ς, Αλ. Χ ατζηπέτρ ος, Κων.
Κ αρύδας, Δ. Σ ταματελό πο υ λο ς, Ν. Ν τερ τιλ ή ς, Ν. Γ καντώ νας,
Στ. Κ αρ αμπ έρ ης, Ε. Τ σ ά κα ς κα ι Γ. Κ ω νσταντόπου λος. Π ρ όε­
δρος του δικ α σ τη ρ ίο υ είν α ι ο Ιω. Ν τεγιάννη ς και μέλη ο ι Εφέτες Ιω. Γ ρ ίβ α ς, Π . Λ ο γο θέτης, Γ. Π λ α για ν νά κ ος, Π. Κ ω νσταντινό π ο υλ ο ς (α να πλ η ρ ω μ α τικο ί Δ. Τ ζούμας, Η. Γ ιαννόπουλος).
Ε ισ α γ γε λ ε ίς ο ι Κ. Σ ταμάτης κα ι Σπ. Κ ανίνιας. Ο ι π ερ ισ σ ό τε­
ροι χ ο υ ν τικ ο ί (π ισ το ί σ τη γρ αμμή Π απ αδόπ ουλου -Ιω αννίδη)
δη λώ νουν ό τι δεν διο ρ ίζο υ ν υ περ α σ π ισ τή δικ η γ ό ρ ο και ότι
δεν θα μ ετάσ χο υν σ τη ν διαδικ ασία. Χ α ρ α κ τη ρ ισ τική ήταν η
έκψ ραση του α ν εκ διή γη το υ Π αττα κού ό τι θα είναι «παρών,
απών» σ τη δίκη . Δ ιο ρ ίζο υ ν υ περ α σ π ισ τές ο ι Σ π αντιδά κης,
Σ ταματελό πο υ λο ς, Ζ ω ϊτά κη ς κα ι Γ κα ντώ νας. Ο σ υ νή γορ ος
τω ν δύο τελευταίω ν δ ιο ρ ίζετα ι «εξ επαγγέλμ ατος» σ υ νή γορ ος
όλω ν τω ν άλλω ν κα τηγο ρο υ μένω ν σ ε α ντικ α τά σ τα σ η τω ν συ­
ναδέλφ ω ν τους που κ α τα ρ γή θη κα ν από τους πελ άτες τους. Ο ι
δικ η γ ό ρ ο ι τω ν 17 που α π ο χ ώ ρ η σ α ν έκαναν δή λ ω σ η που χ α ρ α ­
κτ η ρ ίσ τη κ ε υ β ρ ισ τικ ή γ ια τη ν Δ ικα ιο σ ύ ν η από τον Ε ισ α γ γε­
λέα τη ς έδρας και ζη τή θη κ ε αντίγρ αφ ό τη ς από το γραμματέα
γ ια να σ τα λ ε ί σ το ν αρ μό διο Ε ισ α γγελ έα γ ια τη ν ά σ κη σ η δίω­
ξη ς κατά τω ν σ υν η γό ρ ω ν που τη ν ε ίχ α ν υ πογρ ά ψ ει γ ια περιύ­
βριση αρ χής.
Μ ετά το ν αυ τεπάγγελτο διο ρ ισ μ ό σ υν η γ ό ρ ο υ ο ι α ρ χ ιχο υ ντ ικο ί δή λ ω σ αν ό τι δεν θέλουν να κά νει ερ ω τήσ εις ούτε να αγορεύσ ει γ ια λ ο γα ρ ια σ μ ό τους ο δικ η γ ό ρ ο ς κα ι ά ρ χ ισ α ν με πρώ ­
το το ν Π απ αδό π ο υλ ο να αναλ αβ αίνο υν τη ν ευθύνη τη ς «επαναστάσεω ς». Ο Π α π α δό π ο υλ ο ς είπε διάφ ο ρ α «εγώ» (απ οφ άσι­
σα, διέταξα... κλπ.), γ ια να «θυμώσουν» ο ι Π αττα κός και
Μ ακ αρ έζο ς και να πουν «δεν δέχο μ α ι» (τη ν δή λ ω σ η του Π α­
πα δόπουλου) «και εγώ...». Ο Ζ ω ϊτάκης δήλ ω σ ε ότι είν α ι περ ή ­
φ ανος γ ια τη σ υμ μ ετο χή του σ τη ν «επανάσ τασ η» και γ ια τί
σ υγκαταλέγεται μεταξύ τω ν «πρώ ταιτίων».
Π ρ ο ηγο ύμ ενα ε ίχ ε γ ίν ει ακόμη μια πρ οσ παοεια απυ ot*.u
περίπου δη μ ο κρ ατικο ύς δ ικη γό ρ ο υς να δη λώ σ ουν παράστασ η
π ο λ ιτικ ή ς αγω γής που αν κα ι τους δό θ ηκε ο λ ό γο ς να αναπτύ­
ξουν τις νο μ ικ ές απ ό ψ εις τους τε λ ικ ά α π οβλ ή θη κ α ν. Έ τ σ ι
χω ρ ίς να α ρ χ ίσ ε ι η εξέτα σ η μαρτύρω ν πέρ ασ ε η πρώ τη μέρα
τη ς δ ίκ η ς τω ν «πρω ταιτίω ν» κα ι ο ρ ίσ τη κ ε ό τι η σ υνεδρ ίασ η
da σ υ ν ε χ ισ τε ί τη ν μεθεπόμενη μέρα. Η ο υ σ ία τη ς υ πόθεσης
εξετάζεται με τις κα ταθέσεις τω ν μαρτύρω ν του κ α τη γ ο ρ η τη ­
ρίου. Π ρώ τος μ άρτυρας εξετάζεται ο Π ρω θυπουργός (μέχρι
τη ν 20 Α π ρ ιλίο υ 1967) Π αν. Κ ανελλ ό πο υ λ ος κα ι σ τη ν σ υνέ­

χ ε ια ο τό τε α ρ χ η γ ό ς ΓΕΑ Α ντω νάκος, ο τό τε υ π α σ π ισ τή ς του
βα σ ιλιά Βαγενάς και ο ναύα ρχο ς Ε γ κολφ όπουλος.
Τ η ν επόμενη θα κα ταθέσουν ο ι υ π ο υ ργοί τη ς κ υ β έρ νησ ης
που κ α τέλ υ σαν ο ι πρ α ξικ ο π η μ α τίες, Π. Π α π α λη γού ρ α ς και Γ.
Ρ ά λ λη ς και σ τρ α τη γ ο ί και τις επόμενες μέρες ά λ λο ι μάρτυρες
π ο λ ιτικ ο ί, σ τρ α τιω τικ ο ί, δ η μ ο σ ιο γρ ά φ ο ι κ.α.
Π α ρ ά λ λη λα , σ το σ τρ α το δικ ε ίο , σ υ ν εχ ίζετα ι η δίκη τω ν 21
σ υνομω τώ ν του Φ λεβ άρ η. Π ερ ίπο υ 200 φ ίλ ο ι, σ υγγεν είς ή
ο π α δο ί τω ν κα τηγο ρο υ μένω ν τρ έχ ο υ ν σ χε δ ό ν κ α θημερ ινά σ τα
δ ικ α σ τή ρ ια και πα ίζο υ ν το ν ρό λο τω ν ακ ροα τώ ν σ τις δίκες. Η
συμπ αρ άσ τασή τους σ τους πρ α ξικο π η μ α τίες κα ι τους συνωμό­
τες μερ ικ ές φ ορές εκφ ράζετα ι με π ρ ο κ λή σ εις, β ρ ισ ιές και
απ ειλές π ρ ο ς τους μάρτυρες κ α τη γο ρία ς, τους δημ οσιογρ άφ ου ς
και τους ελά χ ισ το υ ς «αντιφ ρονούντες» δη μ οκρ ατικούς πολ ίτες
που κα ταφ έρνουν να μπουν σ τις αίθο υ σ ες τω ν δ ικ α σ τη ρ ίω ν ή
τους χώ ρ ο υ ς αναμονής. Στα διαλείμ ματα τω ν δικώ ν ο ι χα ιρ ετο ύ ρ ες, ο ι α σ π α σ μ ο ί κα ι τα α γκαλ ιάσ μ ατα μεταξύ τω ν κα τη­
γορουμένω ν κα ι τω ν γνω στώ ν τους από τα ακ ροα τή ρ ια «δίνουν
και παίρνουν». Σ τις δυο δίκες δεν γ ίν ο ν τ α ι σ οβα ρ ές αποκαλύ­
ψεις γ ια διαφ ο ρ ετικ ο ύ ς λ ό γο υ ς σ τη ν κάθε μία. Σε εκείνη των
συνω μοτώ ν, γ ια τί το πρ ο α να κ ρ ιτικ ό υ λικ ό είναι ισ χ ν ό και οι
ε π ίδ ο ξο ι π ρ α ξικ ο π η μ α τίες και ο ι δ ικ η γ ό ρ ο ι τους πρ οκ αλού ν
σ υσ τηματικά. Μ όνη φωνή δυ νατή, σ ο βα ρ ή και απ οστομ ω τική
ε κείνη του ε π ίτρ ο πο υ Ν ικ. Π απαδάκου, που όμως δεν αναλώ ­
θηκ ε σ το να δ ίνει α π α ντή σ ε ις σ ε ό λ ες τις φ τη ν ές π ρ ο κ λ ή σ ε ις,
έτσ ι που να υ π ά ρ χει περ ίπ ο υ μο νό λ ο γο ς τω ν χου ντικώ ν.
Στην δίκη των πρωταιτίων δεν έγιναν αποκαλύψεις, γιατί η δημο­
σιότητα που είχε δοθεί προηγούμενα ήταν πολύ μεγάλη και ακόμη
γιατί, όποτε γινόταν αναφορά από μάρτυρες σε ανάμειξη των αμερικάνων του ΝΑΤΟ της C.I.A. και του Πενταγώνου, ο Πρόεδρος τους
διέκοπτε λέγοντας ότι δεν ενδιαφέρουν το δικαστήριο αυτά.
Στις 5 Αυγούστου (π.χ.) ο Ανδρέας Παπανδρέου καταθέτοντας σαν
μάρτυρας είπε ότι η απόφαση για την επιβολή της δικτατορίας πάρθηκε στην Ουάσιγκτον στις 15 Ιούλη 1965 και το πράσινο φως δόθη­
κε το Φλεβάρη του 1967. Τότε διαμορφώθηκε για τις ανάγκες του
πραξικοπήματος το σχέδιο «Προμηθεύς» από αρμόδιους (!) του Πε­
νταγώνου.
Οι καταγγελίες αυτές μόνο στις εφημερίδες γράφτηκαν.
Σ τις 6 α γορεύουν ο ι ε π ίτ ρ ο π ο ι Π απ αδάτος κα ι Α θανασόπουλ ο ς σ τη δίκη του Σ τρα το δικ είο υ και π ρ ο τείνου ν ν α κηρ υ χθού ν
έ ν ο χ ο ι και ο ι 21 κ α τη γο ρο ύ μ ενο ι σ α ν σ υνω μότες. Π ρ οτείν οντα ι π ο ινές από 17 μ έχ ρ ι 5 χ ρ ό ν ια (που α θρ ο ισ τικ ά φθάνουν
σ τα 207 χρ ό νια).
85

Σ τις 7 Α υγούστου α ρ χ ίζε ι τυ πικ ά η δίκη τω ν βασα νιστώ ν
τω ν κ ο λ α σ τη ρ ίω ν τη ς ΕΣΑ και δίνετα ι σ τη δ η μ ο σ ιό τη τα το
π α ραπεμπ τικό βούλευμα γ ια τη σ φα γή του Π ολυτεχνείου.
Η δίκη τω ν β ασα νιστώ ν δ ια κό π τετα ι γ ια τρ εις μέρες, επειδή
δεν έ χ ε ι εκδο θεί ακόμη η α π ό φ ασ η γ ια τους 21 του Φ λεβάρη
και η δίκη κα νο νικά θα πρ έπ ει να γ ίν ει σ τη ν ίδια αίθουσα.
Γ ια το « Π ολυτεχνείο» παραπέμπονται σε δίκη 34 κα τηγορού­
μενοι γ ια φ όνους, απ ό π ειρ ες, τραυματισμούς, η θικ ή αυτουρ γία
κ.α. Ο ι 34 που πα ρ απέμπ ο ντα ι σ το Π ενταμελές Ε φ ετείο είναι:
Λ άμπρος Κ ω νσταντέλος α νθυ πασ πισ τής τεθω ρακισμένω ν,
Θ ρασ ύβουλος Γ ιο β ά ν η ς τα ξία ρ χ ο ς ε.α., Μ ιχα ή λ Γουνελάς
υ π ίλ α ρ χ ο ς ε.α., Χ αρ. Π απ αδό π ο υλο ς τέως Γ εν ικ ό ς Γραμματέας
του Υ πουργείου Δ η μ ό σ ια ς Τ ά ξη ς, Ν ικ ό λα ος Κ έφ ης λ ο χα γ ό ς
ε.α., Π α ν τελή ς Κ α ρ α γιά ννη ς υ π α ρ χ η γ ό ς χω ρ οφ υ λα κ ή ς, Σταύ­
ρος Β αρνάβας αντισ τρ ά τη γ ο ς ε.α., θ ω μ ά ς Μ υλωνάς ενω μο­
τ ά ρ χ η ς, Η λ ία ς Τ σ ια πο ύ ρ α ς, Ν ικ ό λα ο ς Ν τερ τιλ ή ς τα ξία ρ χο ς
ε.α., Κ ω νσ ταντίνο ς Μ αυ ρ ο ειδής α ν τισ τρ ά τη γ ο ς ε.α., Ν ικ όλα ος
Ρ αφ α η λ ά κ η ς α ν τισ τρ ά τη γ ο ς ε.α., Δ η μ ή τρ ιο ς Ζ α γορ ιανάκος
αντισ τρ ά τη γ ο ς ε.α., Ιω άννη ς Λ υμπέρης, Α νασ τάσ ιος Α να­
σ τασ ίο υ, Π α ν α γιώ τη ς Θ εράπος τέως υ πο υ ργός Δ η μ όσ ια ς Τ ά­
ξη ς, Ν ικ ό λα ο ς Ε φ έσ ιο ς τέως υ πουργός Ε θν ικ ή ς 'Α μυνας, Ιω­
ά ννη ς Κ αλύβας υπασ τυνό μο ς, Δ η μ ή τρ ιο ς Κ αραγιαννόπου λος
τέω ς Δ ιο ικ η τή ς Γ ε ν ικ ή ς Α σ φ ά λειας, ασ τυνομικός διευθυντής,
Ν ικ ό λαο ς Λ αδιάς ασ τυνο μικό ς διευθυντή ς, Ν ικ όλαος Ν ησ τικάκ ης πρ ό σ θετο ς ασ τυφ ύλακας, Η λ ία ς Κ αραδήμας ασ τυφύλακας,
Ν ικ ό λα ο ς Κ ατσ άρας αρ χιφ ύ λα κας, Α ντώ νιος Λ αζαράκος αστυ­
φ ύ λακας, Β α σ ίλ ειο ς Μ πουκλάκ ος τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., Λουκάς
Χ ρ ισ το λο υ κά ς τέως διευθυντή ς Α σ τυνομία ς Α θήνας, Ν ικ όλαος
Δ ασ καλ ό πο υ λο ς τέως Α ρ χ η γ ό ς Α σ τυνο μία ς, Ε υάγγελος Μ ατζώ ρος ο δη γό ς, Α θανάσ ιο ς Σ ταυράκης αστυφ ύλακας, Δ ημήτρ ιο ς Ιω αννίδη ς, Γ εώ ρ γιο ς Π απ αδό π ο υλ ο ς, Μ ιχ α ή λ Ρουφογάλ η ς, Δ η μ ή τρ ιο ς Κ ατσ ο ύλ η ς κα ι Δ η μ ή τρ ιο ς Π ίμπας.
Σ τις 9 Α υγούστου το βράδυ το Δ ιαρ κ ές Σ τρα το δικ είο «βγά­
ζει» τη ν απ ό φ αση του γ ια τους 21 σ υνομώ τες. Ο ι 14 έ ν ο χ ο ι ο ι
7 αθώ οι. Α θω ώ θηκαν ο ι Σ τειακάκ ης, Τ σ ο υ λ ιάς, Α λμπάνης,
Κ ώ τσ αρης, ΠαλαΓνης, Ξ ανθάκος και Σταθάκης. Ο ι ποινές που
ε π ιβ λ ή θη κ α ν σ τους υπόλο ιπο υ ς: Γ. Λ αμ πούσης 12 χ ρ ό ν ια ,
Π αρ. Μ πό λ α ρ η ς 11 χ ρ ό ν ια , I. Α ντω νό πο υ λος 10 χ ρ ό ν ια , Α.
θ α ν ό π ο υ λ ο ς 10 χ ρ ό ν ια , Ν. Ρ ετζέπ ης 8 χ ρ ό ν ια , Σπ. Η λιόπου λ ο ς 5 χ ρ ό ν ια , Κ. Κ ο ντώ σ ης 5 χ ρ ό ν ια , Κ. Π απανδρέου 5 χ ρ ό ­
νια, Α. Γ ερ α κ ίν η ς 5 χ ρ ό ν ια , Δ. Σ κ όνδρας 5 χρ ό ν ια , Κ. Κων-

86

σταν τό π ο υ λο ς 5 χ ρ ό ν ια , Α. Π ερ δίκ η ς 4 χ ρ ό ν ια , I. Σουλελές 4
χ ρ ό ν ια , και I. Στο φ ό ρ ο ς 4 χρ ό νια .
Ο Ι Π ΡΩ Τ Ε Σ Δ ΙΚ Α ΣΤ ΙΚ Ε Σ Α Π Ο Φ Α ΣΕ ΙΣ
Στο μεταξύ ο ι δίκες β ασ α νισ τώ ν και «πρω ταιτίω ν» σ υ ν εχί­
ζο νται. Α πό τις 15 Α υγούστου α ρ χ ίζο υ ν να α π ολογού ντα ι (ή
να μη α π ο λο γο ύ ντα ι) ο ι α ρ χ ιπ ρ α ξικ ο π η μ α τίε ς σ τον Κ ορυδαλ­
λό. Στις 18 Α υγούστου τελ είω σ α ν κα ι τη ν επόμενη α γόρευσ αν
ο ι Ε ισ α γ γελ είς. Σύμφωνα με τη ν π ρ ό τασ η θα μ π ορούσ ε να
ε π ιβ λ η θεί η πο ινή του θανάτου σ ε 12 πρ α ξικοπ ηματίες.
Τ ο Σά ββατο 23 Α υγούστου 1975 το Π ενταμελές Ε φετείο
Α θηνώ ν « βγάζει» τη ν απ ό φ ασή του: Γ ια τους Γ. Π απαδόπουλο, Στ. Π α ττα κό κα ι Ν. Μ ακαρέζο, Θ άνατος, κ α θαίρ εση και
ισ ό β ια κά θειρξη. Γ ια τους Γρ. Σ π αντιδά κη, Γ. Ζ ω ϊτάκη, Δ.
Ιω αννίδη, I. Λαδά, Α. Λ έκκα, Μ. Ρ ο υ φ ο γάλη, Κ. Π απαδόπουλ ο, Μ. Μ πα λό π ο υλο , ισ ό β ια κά θειρ ξη και 10 χ ρ ό ν ια . Γ ια τους
Ο. Α γγελ ή και Ν. Ν τερ τιλ ή 20 χ ρ ό ν ια κά θειρξη. Γ ια τους Στ.
Κ αραμπέρη κα ι Ν. Γκα ντώ να, 15 χ ρ ό ν ια κά θειρ ξη. Γ ια το ν Γ.
Κ ω νσταντό πο υ λο , 12 χ ρ ό ν ια κά θειρξη . Γ ια τον Ε. Τ σά κα, 8
χ ρ ό ν ια κά θειρ ξη. Γ ια το ν Δ. Σ ταματελ ό πο υ λο, 5 χ ρ ό ν ια φυλά­
κ ιση. Γ ια τους Κ. Κ αρύδα και Α. Χ ατζηπέτρο αθώωση.
Δυο ώρες μετά τη ν έκδ ο σ η τη ς απ ό φ α σ η ς του δ ικ α σ τη ρ ίο υ
κ υ β ερ ν η τικ ή ανακο ίνω σ η αναφ έρει ό τι ο ι θανατικ ές κα ταδίκες
δεν π ρ ό κ ειτα ι να εκτελεστούν!
Σ τις 4 Σεπτέμβρη αρ χ ίζο υ ν σ το Δ ιαρ κ ές Σ τρα τοδικ είο οι
α π ο λο γ ίες τω ν σ τρ α τιω τικ ώ ν β ασα νιστώ ν (Χ α τζή ζή σ η , Θ εοφ ιλο γιαννάκ ο υ, Σπανού κ.ά.).
Τ η ν ίδια μέρα (4 Σ επτέμβρη) δίνετα ι σ τη δ η μ ο σ ιό τη τα το
440/75 βούλευμα του Συμβουλίου Π λ η μ μ ελ ιοδικ ώ ν Π άτρας
που πα ρ απέμπ ει σ ε δίκη τρ εις α σ τυνομικούς γ ια β α σ α νισ τή ρ ια
σ τη δικ τα το ρ ία με θύμα φ ο ιτη τή . Ο ι κα τη γορού μ ενοι είναι οι
Α ναστ. Σύφ αντος, Γ. Α δα μόπουλος κα ι Λεων. Π απαδόπουλος.
Σ τις 8 Σεπτέμβρη α γορεύει ο επίτρ ο π ο ς του Στρα τοδικ είου
(που δικάζει τους βασα νιστές) Μ ιχ. Ζ ούβελος και ζη τά ει να
κα ταδικαστούν σε πο ινές από φ υ λάκ ιση ενός χρ όνου μ έχρ ι κά­
θειρ ξη 25 χρ ό ν ω ν ο ι π ερ ισ σ ό τερ ο ι από αυτούς.
Σ τις 12 Σεπ τέμβ ρ η εκδό θηκε η απ ό φ αση του σ τρ ατοδικείου.
Α θω ώ θηκαν 15 (στρ ατιώ τες ο ι π ε ρ ισ σ ό τερ ο ι) και κα ταδικ ά­
σ τη κ α ν ο ι υ π ό λ ο ιπ ο ι 16 κατη γο ρο ύ μενο ι. Η απόφ αση του
σ τρ α το δικείο υ είναι η ακόλουθη : 1) Ν ικ) Χ α τζη ζή σ η ς αντι87

Από τους στρατιωτικούς (αξιωματικούς και οπλίτες)
που δικαοτηκαν για βασανιστήρια - ·κεφαλια 28
(από τ αριατερα προς τα δεξιά) - Σειρά πρώτη
Χατζηζήσης. Οικονόμου. Τσάλας Αντωνόπουλος.
Κουλουμβάκης. Νικολόπουλος. Κόφας. Σειρά δεύτε­
ρη. Παπαχαραλάμπους. Διαμαντόπουλος. Γεωργίου.
Πεταλάς. Πέτρου. Κενιχ. Αγγελής ("Τσέλιγκας·) Σει­
ρά τρίτη. Δεμερτζίδης ("Σερίφης ). Σταμπολίδης.
Μπλιώνας. Γκουντέθας. Μακρυγιάννης. Λιτοας. Μποτης. Σειρά τέταρτη. Σουγιουτζόγλου. Γιούλης. Μουρατίδης. Καμπανάς. Μπαρλιάς. Σταράκης και Λαθρά-

σ υν τα γ μ α τά ρχ η ς ε.α., κά θειρ ξη 23 χ ρ ό ν ια . 2) Θ. Θ εοφ ιλογιαννάκος, κά θειρξη 20 χρ ό ν ια . 3) Αν. Σπανός ταγματάρ χης
ε.α., κά θειρ ξη 20 χ ρ ό ν ια . 4) Θεοφ. Ο ικ ονόμ ου τα γμ α τά ρ χη ς 1
χ ρ ό ν ο με αν α σ το λή . 5) Γεωρ. Τ σ ά λα ς τα γμ α τά ρ χη ς ε.α. κά­
θειρ ξη 15 χρ ό ν ια . 6) Δ ημ. Α ντω νόπουλος λ ο χ α γ ό ς ε.α., φυλά­
κισ η 6 χ ρ ό ν ια . 7) Μ ιχ. Κ ουλουμβάκης ε.α., αθώος. 8) Η λ.
Ν ικ ο λό π ο υλ ο ς τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., αθώος. 9) Δ. Π απ αχαραλάμπους τα γμ α τά ρ χη ς, φ υ λάκ ιση 2 χρ ό ν ια . 10) Δημ. Κ όφας
επία τρ ο ς, φ υ λάκ ιση 7 χρ ό ν ια . 11) Π. Δ ιαμα ντόπουλος αντισ υν τα γμ α τά ρχη ς, φ υ λάκ ιση 2 χρ ό ν ια . 12) Α νδρ. Γεω ργίου
έφ εδρος ανθυ π ο λ ο χ α γό ς, αθώ ος. 13) Φωτ. Π εταλάς ταγματάρ­
χη ς , φ υ λά κ ισ η 4 χρ ό ν ια . 14) Μ ιχ. Π έτρου πρ ώ ην σ τρ α τιώ τη ς,
φ υ λά κ ισ η 6 χ ρ ό ν ια . 15) 1ω. Α γ γ ελ ή ς (ή Τ σ έλ ιγ κ α ς) πρ ώ ην
σ τρ α τιώ τη ς, φ υ λάκ ισ η 5 χ ρ ό ν ια . 16) Ν ικ. Κ α ίν ιχ πρ ώ ην σ τρ α ­
τιώ τη ς φ υ λάκ ισ η 3 χ ρ ό ν ια . 17) Ε υαγγ. Δ εμερ τζίδης (ή σ ερ ί­
φ ης) πρ ώ ην σ τρ α τιώ τη ς, φ υ λά κ ισ η 4 χ ρ ό ν ια . 18) Π έτρ ος Γκόρ ος αντισ υν τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α., φ υ λάκ ισ η 6 μήνες. 19) Χ ρ ισ τό­
φ ο ρ ο ς Γ κο υ ντέβα ς μό νιμο ς επ ιλ ο χ ία ς ε.α., φ υ λάκ ιση 5 μήνες
με ανασ το λή.
Α θω ώ θηκαν ακόμη ο ι πρώ ην σ τρ ατιώ τες Δ ήμος Σ ταμπολίδη ς, Η ρ. Μ πλιώ νας, Μ ιχ. Μ πό της, Ν εκτ. Μ ακ ρυ γιάννης, Δημ.
Λ ίτσας, Στυλ. Σ ο υγιουτζόγλου, Σπυρ. Γ ιο ύ λη ς, Ανθ. Μ ουρατίδη ς, Α ναστ. Μ πα ρ λιά ς, Γεωρ. Σ τα ρ ά κη ς, Γεωρ. Κ αμπανάς και
Α λεξ. Λ αβράνος. Στη δίκη δεν εμ φ α ν ίσ τη κε ο κα τη γορού μ ε­
νος Χ ρισ τοφ . Μ ογιάνο ς. Η δίκη χ ω ρ ίσ τη κ ε γ ι ’ αυτόν.
Μ ια βδομάδα μετά τη ν έκδοση τη ς απ ό φ ασης τη ς πρώ της
δ ίκ η ς τω ν β ασ α νισ τώ ν αξιω ματικώ ν κα ι ο π λ ιτώ ν του σ τρατού
(σ τις 19 Σεπ τέμβ ρ η ) δίνετα ι σ τη δ η μ ο σ ιό τη τα νέο βούλευμα
(πα ρα πεμπ τική διαταγή) του σ τρ ατιω τικο ύ δικασ τικού συμ­
β ουλίου με το ο π ο ίο παραπέμπ ο ντα ι σ ε δίκη 35 ακόμη σ τρ α ­
τιω τικ ο ί κα τηγο ρο ύ μ ενο ι γ ια β ασα νιστή ρ ια . Π ρ ό κ ειτα ι πά λι
γ ια β α σ α νισ τή ρ ια (με θύματα ά λλους κρατούμενους) σ το ΕΑΤΕΣΑ κα ι σ το ΚΕΣΑ αλ λά και σ το Δ ιό νυσ σ ο (ταγμαπεζοναυτών)
κα ι σ το Μ πο γιά τι (σ τρ α τιω τικές φυλακές). Ο ι 35 που πα ρα·
πέμπ ο νται είναι: Ν ικ. Σ ίμος, Ιω. Μ ανο υσ ακά κης, Κων. Μ πού­
φ ος, Βασ. Ιω αννίδης, Θ εοκρ. Π απ αγεω ργίο υ , Ν ικ. Ζ α χα ρ ά κ η ς,
Π ετ. Γ κό ρ ο ς, Χ αρ. Ζ ο υ λίνο ς, Α ν. Σπ ανό ς, Ν ικ. Χ ατζηζήσ η ς,
Γεωρ. Τ σ ά λ λ α ς, Δ ημ. Α ντω νό πο υ λο ς, Κων. Κ ατσ αού νης, Σπ.
Γεω ρ γακό π ο υλ ο ς, Δ ημ. Π απ αχαρ αλ άμπο υ ς, Α νέσ τη ς Μ πέλλο ς, Κων. Τ ρ ια ν τα φ υ λλ ό π ο υ λ ο ς, Φωτ. Π εταλάς, Α νδρ. Ανασ τα σ ό π ο υλ ο ς, Π αν. Ν τό τας, θ ω μ . Κ ω νσταντίνου ή Τ σούλας,
Αρ. Κ εσ ικ ιά δ η ς, Χ ρ ισ το φ . Κ ο λ λ ιό ς, Χ ρισ τοφ . Γ κουντέβα ς,
91

Παν. Σ ιδη ρ ό πο υ λ ο ς, Π ετ. Β υ ζανιάρης, Θ εοδ. Θ εοφ ιλ ογιαννάκος, Κων. Γ κ ια ο ύρ η ς, Π αύλος Π α να γιω τίδη ς, Ευαγγ. Δερμετζίδη ς, Μ ιχ. Π έτρου, Ιω. Α γγελ ής, Θ εοδ. Μ ιχά λ η ς, Απ. Δ ενελάβας, Χ ρισ τοφ . Μ ογιάνος.
Μ ετά από λ ίγ ες μέρες σ τις 22 Σ επτέμβρη η δίκη τω ν 35 θα
π ρ ο σ δ ιο ρ ισ τε ί να α ρ χ ίσ ε ι σ τις 13 Ο κτώ βρη σ το Δ ιαρκ ές
Σ τρα το δικ είο Α θήνας.
Σ τις 23 Σεπ τέμβ ρη δη μ ο σ ιεύ τη κ ε το βούλευμα γ ια τη ν δο­
λ ο φ ο νία τη ς Μ αρίας Κ αλαβρού το πρω ί τη ς 21 Α πρ ίλη 1967.
Π α ρ α π έμ πο ν τα ι σ ε δίκη ο ίλ α ρ χ ο ς Ιω. Α λ μ πά νη ς και ο ι Γ.
Π απ αδόπ ουλος, Στ. Π αττα κό ς και Ν. Μ ακαρέζος.
Σ τις 25 Σεπτέμβρη δικά ζο ν τα ι σ το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο Χ αλ­
κίδας ο ι Α νδρ. Γ ρ α μ μ α τικό ς υ πο μ ο ίρ α ρ χ ο ς κα ι Κων. Μ πόγδος
χ ω ρ ο φ ύ λακ ας κα τη γ ο ρο ύ μ εν ο ι γ ια το β α σα νισμό του φ οιτη τή
Ν. Π άντζαλ η τη ν πα ρ αμο νή τη ς π ρ ω το χ ρ ο νιά ς (1975) σ το
Α λ ιβ έρ ι. Ο Μ πό γδο ς μετά από δίκη τρ ιώ ν ημερώ ν θα κα ταδι­
κα σ τεί σ ε 5μηνη φ υ λάκ ισ η και ο Γ ρ αμμ ατικός θα αθωωθεί.
Στη Θ εσ σ α λ ο νίκ η εξάλλου δικά σ τη κα ν ά λ λ ο ι ασ τυνομ ικοί
(της χω ρ ο φ υ λα κ ή ς) γ ια β α σ α νισ τή ρ ια σ τη δ ικτα τορ ία . Στις 26
Σ επ τέμβ ρη εκδ ίδετα ι η απ ό φ αση με τη ν ο π ο ία κ α ταδικ άζονται
ο ι Ν ικ ό λα ο ς Τ ετρ α δά κ ο ς σ ε φ υ λά κ ισ η 7 χ ρ ό ν ω ν, Π αν. Τ αμ­
π ά κη ς σ ε φ υ λά κ ισ η 4 χ ρ ό ν ω ν και Β α σ ίλ ειος Μ πουζιάνης
(μ ο ίρ α ρχο ς) σ ε φ υ λάκ ισ η 2 χρ ό ν ω ν και 4 μηνών.
Σ τις 3 Ο κτώ β ρη το Τ ρ ιμ ελ ές Π λ η μ μ ε λ ιο δ ικ ε ίο Π ύργου
Η λ εία ς καταδικ άζει το ν βασα νιστή ανθυ πασ πισ τή τη ς χω ρ ο ­
φ υ λα κ ή ς Χ ρ ή σ το Κ υ ριακό π ο υλ ο σ ε φ υ λά κ ισ η 8 μηνών. Μ η­
ν υτής του ο Σω κρ άτη ς Σ ταματελάτο ς, που σ υν ελή φ θη σ τις 21
Α πρ ίλη 1967 και β α σ α νίσ τη κ ε γ ια να ε ξο ρ ισ τε ί σ τη σ υνέχεια
σ τη Γιούρα.
Τ η ν ίδ ια μέρα ο «πρ ύ τανης τω ν τανκς» Ε. Σδράκας ζητά ει
να σ υσ ταθεί ειδικό π ειθ α ρ χ ικ ό σ υμβ ούλιο από αρ εοπαγίτες
κα ι πα λιό τερ ο υ ς κ α θη γη τές κα ι να ξα ν α κ ρ ίνει τους 200 περ ί­
που κα θη γη τές π α νεπ ισ τη μ ίω ν που τιμ ω ρ ήθηκα ν γ ια σ υνεργα­
σ ία με τη ν χούντα!
Σ τις 6 Ο κτώ βρη δικ ά σ τη κ ε κα ι κα τα δικ ά σ τη κε σ ε φ υ λάκ ιση
13 μηνώ ν από το Δ ια ρ κ ές Σ τρα το δικ είο Α θήνας ο υ πο λ ο χ α γ ό ς
Π. Κ α ρ α χ ά λ ιο ς, ο ο π ο ίο ς σ τις 15 Ιο ύ λη 1974 σ τη ν Κ ύπρο κα­
τά το π ρ α ξικ ό π η μ α κα τά του Μ ακάριου, πυ ρ ο β ό λη σ ε και
τρ αυ μάτισε σ ο β α ρ ά σ τα π ό δ ια το ν Κ ύ πριο υ π ο λ ο χ α γ ό Ερμή
Χ ρ ισ τοδούλου. 'Η τ α ν κ α τηγο ρο ύ μενο ς γ ια β αρειά σκοπούμενη σ ω ματική βλάβη (κακούργη μα ) α λ λά το δ ικ α σ τή ρ ιο μετέ­
τρεψ ε τη ν κ α τη γ ο ρ ία σ ε σ ω ματική βλάβη από αμέλεια.
92

Σ τις 8 Ο κτώ β ρη π ρ ο σ διο ρ ίζετα ι, να α ρ χ ίσ ε ι σ τις II Ν οέμ­
βρη σ το κα κο υρ γο δ ικείο Χ αλκίδας η δίκη 15 βασα νιστώ ν της
Γ εν ικ ή ς Α σ φ ά λειας Α θήνας γ ια β α σ α νισ τή ρ ια α ντισ τα σ ια κώ ν
το ν τελ ευ ταίο χ ρ ό ν ο τη ς δικτα το ρ ία ς (μετά το «πολυτεχνείο»).
Τ η ν ίδ ια μέρα γ ίν ετ α ι γνω σ τό , ό τι ο ά γνω σ τος μ έ χ ρ ι τότε
δο λ ο φ ό νο ς του πρώ του θύματος τη ς δ ικτα τορ ία ς Βασ. Π εσλή
15 χρ ο ν ώ ν, ο νο μ άζεται Λ υμπέρης Α ν δρ ικ ό που λός, (όταν σ κ ό ­
τωσε το ν Π εσ λ ή , το πρ ω ί τη ς 21 Α π ρ ιλίο υ 1967, σ τη ν Π λ α ­
τεία Α ττικ ή ς ή τα ν έφ εδρ ο ς λ ο χ ία ς κα ι το ν Ο κτώ βρη του ’75,
30 χ ρ ο ν ώ ν ο Α νδρ ικ ό π ο υ λο ς υ πηρ ετο ύσ ε σ α ν αστυφ ύλακας
σ το ν Π ειρ αιά). Ο Ε ισ α γγελ έα ς Ν ικ. Γ α νώ σ η ς πρ ότεινε την
πα ραπομπ ή του σ ε δίκη σ το Π ενταμ ελές Ε φ ετείο μαζί με τους
Π απαδόπουλο, Π αττα κό και Μ ακαρέζο.
Στις 9 Ο κτώ βρη ανακο ινώ νο νται τα ονόματα τω ν δικασ τώ ν
του 5μελούς Ε φ ετείου που θα δικά σ ει τη ν μεγάλ η υπόθεση της
σ φ α γή ς του Π ο λ υτεχνείο υ. Η δίκη έ χ ε ι ο ρ ισ τε ί να α ρ χ ίσ ει
σ τις 16 Ο κτώ βρη.
Τ η ν ίδια μέρα το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο Θ εσ σ α λ ονίκη ς, εξέδωσε
αθω ω τική απ όφ αση γ ια βασα νιστές, Κ αρ αμή τσο και άλλους,
σ ε μια σ ειρ ά δίκες από τις π ο λ λ ές γ ια β α σ α νισ τή ρ ια π ο λ ιτι­
κώ ν κρατούμενω ν σ τη συμπρωτεύουσα.
Τ η ν Δ ευτέρα 13 Ο κτώ βρη α ρ χ ίζει σ το Δ ιαρκ ές Στρα τοδικ είο
Α θήνας η δεύτερη μεγάλη δίκη τω ν σ τρ ατιω τικώ ν β ασα νι­
σ τώ ν. Ε ίν α ι β α σ α νισ τή ρ ια που έγ ινα ν σ το ΕΑΤ-ΕΣΑ το ΚΕΣΑ
και σ τα σ τρ ατό πεδ α Μ π ο για τίο υ και Δ ιονύσ ου. Ο ι βασα νιστές
θα δικ α σ το ύν και γ ια τις κ α κ ο π ο ιή σ ε ις τω ν σ υλ ληφ θέντω ν γ ια
τη ν υπό θεση τω ν κρεάτω ν (!) το 1973. Ο ι κατηγορού μενοι
έχο υν πα ρ απεμφ θεί με 7 β ουλεύματα (πα ρα πεμπ τικές διαταγές)
που θα σ υνεκδικασ τούν.
Π ρ ό εδρ ο ς του σ τρ α το δικ είο υ είν α ι ο Τ α ξία ρ χο ς Δ ικα σ τικ ώ ν
Χρ. Μ πέλκας. Μ έλη ο ι Εμμ. Μ ελα νίτης σ υν τα γμ α τά ρχη ς δ ι­
κα στικ ο ύ, Ν ικ. Σ ια κ α β έλη ς σ υ ντα γμ α τά ρχη ς πεζικού, Θωμάς
Τ σ ιά λ η ς σ υν τα γμ α τά ρχη ς πυ ρ ο β ο λικο ύ, Κων. Φ ω τάκης αντισ υνταγμ ατά ρχη ς δικασ τικο ύ . Α ναπλ ηρ ω μα τικά μέλη Σέρ γιος
Γ ρ αβ άνης σ υ ντα γμ α τά ρχη ς διαβ ιβ άσεω ν, Μ ατθαίος Φ ουκαράκης τα γ μ α τά ρ χ η ς δικα σ τικο ύ . Ε π ίτρ ο π ο ς ο Κων. Α νάργυρος
και α ν α πλ η ρ ω μ α τικό ς ο Π αν. Π απ ατσώ ρ ης τα γ μ α τά ρ χη ς δι­
κα στικ ού και γραμματέα ς ο Ν ικ. Κ ω σ ταντάκη ς ανθυπολοχαγ ό ς δικασ τικού.
Ο ι κα τηγο ρο ύ μ ενο ι είν α ι 37 αλ λά απ ο υσ ιάζει πά λι ο Χρισ τοφ . Μ π ο γ ιά νο ς (φ υγό δ ικο ς σ τη Σου ηδία) και έτσ ι από αυ­
τούς κά θο ντα ι ο ι 36 σ τα εδώ λια. Κ αι ενώ η δίκη τω ν β ασα νι­
94

σ τώ ν πρ ο χω ρεί, τρ εις μέρες αρ γό τερ α, σ το ν Κ ορυδαλλό, α ρ χ ί­
ζει η μεγάλη δίκη γ ια τη ν σ φ α γή του Π ο λ υτεχνείου. Μ ετά την
πρώ τη μέρα, που η δ ια δικ α σ ία εξα ν τλ ή θη κ ε σ ε ενσ τάσ εις και
α ιτή μ α τα ά ρ χ ισ α ν ο ι κα τα θέσ εις τω ν μ αρτύρω ν με πρώ το, τον
πρ ύ τανη του Π ο λ υτεχ ν είο υ (κατά το Ν οέμβ ρη 1973) Κων. Κονοφ άγο.
Η δίκη σ υ ν εχ ίζετα ι τις επόμενες μέρες με τις καταθέσεις
άλλω ν μαρτύρω ν και δ ίνετα ι μεγάλ η δ η μ ο σ ιό τη τα τόσ ο σ το
περ ιεχ ό μ εν ο τω ν κα ταθέσεω ν ό σ ο και σ τα καμώματα των
χο υ ντικ ώ ν κα τη γορουμένω ν. Σ τις 23 Ο κτώ βρη , ο Π απαδόπουλο ς, που σ τη δίκη αυτή «μετέχει» και έ χ ε ι δ ιο ρ ίσ ε ι σ υνη γό­
ρους, δηλ ώ νει σ το δ ικ α σ τή ρ ιο ό τι ο ι «άγνωστοι»· που διέταζαν
να πυρο β ο λο ύ ν τους συγκεντρω μένους σ το Π ο λ υ τεχν είο και
τους διαδηλ ω τές επιδ ίω κ αν τη ν ανατρ ο π ή του (και τη ν πέτυχ α ν λ ίγ ες μέρες αργότερα). Η δήλ ω σ η έγ ινε από τον δικ η γ ό ρ ο
του Ν ικ. Σ τειρό π ο υλ ο «υπουργό» τη ς «δοτής κ υ β έρ νησ ης»
Μ αρκεζίνη κα ι πρ ο κ ά λεσ ε α ίσ θη σ η . Π α ρ ά λ λ η λ α με τη ν δίκη
του Π ο λ υτεχνείο υ σ υ ν εχ ίζετα ι σ το σ τρ α το δικ είο η δίκη των
σ τρ α τιω τικώ ν β ασα νιστώ ν, με τις κ α ταθέσεις μαρτύρω ν θυμά­
τω ν των β ασα νιστηρίω ν.
Στις 6 Σεπτέμβρη δη μ ο σ ιεύ εται το πα ρ απεμπ τικό βούλευμα
γ ια τη ν δ ο λ ο φ ο ν ία του Βασ. Π εσ λ ή το πρω ί τη ς 21 Α πρ ίλη
1967. Π α ρ απ έμ πο νται ο ι Π απ αδό π ο υλ ο ς, Π αττα κός, Μ ακαρέζος σ α ν η θ ικ ο ί αυ το υρ γο ί και ο Λ υμπέρης Α νδρ ικ όπου λος σ αν
φ υ σικ ό ς αυτουργός ανθρω π οκτονίας από πρόθεση.
Σ τις 7 Σεπ τέμβ ρ η ύ στερ α από πο λυ ήμερ η δίκη σ το Τ ρ ιμ ε­
λ ές Π λ η μ μ ε λ ειο δ ικ είο τη ς Π άτρ ας β γαίνει η απ όφ αση γ ια 17
ασ τυνο μ ικο ύς κατη γο ρο ύ μενο υς γ ια β α σ α νισ τή ρ ια κρατουμέ­
νω ν σ τη ν δ ικτα το ρ ία . Α πό τους 17 κα τα δικ ά σ τη κα ν ο ι 12 και
ο ι υ π ό λ ο ιπ ο ι 5 αθω ώθηκαν. Ο ι καταδικ ασμ ένοι και ο ι ποινές
είναι: Γ. Α δα μό πο υ λο ς 6 χ ρ ό ν ια 8 μήνες κα ι 10 μέρες, Αν. Σύφ αντο ς 4 χ ρ ό ν ια 2 μήνες κα ι 10 μέρες, Β. Π ολ ύζος 3 χ ρ ό ν ια ,
Π α π αδό π ο υλ ο ς 4 χ ρ ό ν ια 4 μήνες 10 μέρες, Α. Υ φ αντής 2 χ ρ ό ­
ν ια κα ι 3 μήνες, Δ. Τ ζα ν ή ς 1 χ ρ ό ν ο κα ι 3 μήνες, Δ. Π απανδρέου 1 χ ρ ό ν ο κα ι 3 μήνες, Λ. Μ η τσ ό πο υ λος 1 χρ ό ν ο και 8
μή νες, Λ. Δ αρζάνος 1 χ ρ ό ν ο και 2 μήνες, Λ. Σ ικ ελια νό ς 3
χ ρ ό ν ια , Β. Κ ω σ τόπουλος 1 χ ρ ό ν ο και 2 μήνες και Α. Τ ότσ ικας 1 χ ρ ό ν ο ς κα ι 7 μήνες. Σε ό λους ε π ιβ λ ή θη κ ε παρεπόμενη
πο ινή σ τέρ η σ η ς π ο λ ιτικ ώ ν δικαιω μάτω ν γ ια δύο ή τρ ία χ ρ ό ­
νια. Ό λ ο ι ά σ κη σ α ν έφ εση και αφ έθηκαν ελεύθεροι.
Τ η ν ίδια μέρα το Τ ρ ιμ ελ ές Ε φ ετείο Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς κ ρ ίν ει
πα ραγεγραμμ ένες τις πρ ά ξεις του β α σα νιστή μ οίρ α ρχου Ταμ95

Βασανιστές της Ασφάλειας Αθήνας στη δίκη της Χαλκίδας.

πά κη που ε ίχ ε κα τα δικ α σ τεί σ το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο σ ε φυλά­
κ ισ η 4 χρ ό ν ω ν κα ι 4 μηνών. Η απ όφ αση είναι σ η μ α ν τική . Το
δ ικ α σ τή ρ ιο έκρ ιν ε ό τι τα β α σ α νισ τή ρ ια που έκανε σ ε δημ ο­
κρ ά τες ο κ α τη γο ρο ύ μ ενο ς τη ν ν ύ χ τα τη ς 21 Α π ρ ίλη 1967 δεν
έγ ινα ν γ ια π ρ ά ξεις που σ τρ έφ ο ν τα ν κατά τη ς 21 Α π ρ ίλη και
έτσ ι δεν εμ π ίπ τει σ τις δια τά ξεις του Δ ' Ψ η φ ίσ μ α τος. Ά ρ α ,
έχο υν πα ρ αγρ αφ εί, άρα ελεύθερος ο Τ αμπ άκης μετά τη ν ο ρ ι­
σ τικ ή παύση τη ς π ο ιν ικ ή ς δίω ξης.
Τ η ν ίδια μέρα «διαρρέουν» π λ η ρ ο φ ο ρ ίες γ ια τη ν πρ όταση
του Ε ισ α γ γελ έα Δ ημ. Δωρή πρ ο ς το Σ υμβούλιο γ ια τη ν πα­
ρ απομπή τω ν β ασα νιστώ ν τη ς Γ ε ν ικ ή ς Α σ φ ά λειας Α θήνας.
Σύμφωνα με τις π λ η ρ ο φ ο ρ ίε ς αυτές π ρ ο τείνετα ι η πα ραπομπ ή
μόνο τρ ιώ ν β ασα νιστώ ν σ το κα κ ο υρ γιο δ ικ είο γ ια σ κοπούμενες βαρειές σ ω μ α τικές βλά βες ενώ 40 ά λ λ ο ι π ρ ο τείνετα ι ν α
δικασ το ύν σ το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο . Γ ια 30 άλλους κα τηγορού ­
μενους π ρ ο τείνετα ι απ αλλαγή.
Στο μεταξύ σ τις 11 Ν οέμβρη σ το Κ α κ ο υ ρ γ ιο δικ είο Χ α λ κί­
δας α ρ χ ίζε ι η δίκ η 1S β α σ α νισ τώ ν τη ς ασ φ άλεια ς γ ια βασα­
ν ισ τ ή ρ ια κρατουμένω ν τη ς «Ιω αννιδικής» περιόδου - τελευ­
τα ίο χ ρ ό ν ο τη ς δ ικτα το ρ ία ς. Π ρ ό εδρ ο ς του δικ α σ τη ρ ίο υ ο
Ε φ έτης Αθ. Π ο ύ λο ς, σ ύν εδρ ο ι ο ι π ρ ω τό δικ ες Π αν. Α ναστασόπ ο υ λ ο ς, Δ. Π α π α μ ή τσ ο ς και Γ. Β ούλγαρης. Α ναπλ ηρ ω μ α τι­
κός ο Α. Ν ικ άκο ς. Ε ισ α γγελ έα ς ο Ευθ. Μ αρκά κης. Κ ατηγο­
ρούμ ενοι ο ι Π ετ. Μ πά μπαλης, Ε υαγγ. Μ άλ λιος, Δ. Λ ουκόπο υ λ ο ς, Β. Κ ρ αβ β αρ ίτης, Κ. ΣμαΤλης, Κ. Κ αραπαναγιώ της,
Κ. Τ σ ικ ρ ιπ ή ς, Γ. Γ κ ά νο ς, X. Π αύλου, Π . Κ α νούσ η ς, Β. Ζούζο υ λα ς, Π. Γ ώ γος, I. Κ ανέλλ ο ς και θ . Κ ω τσ άκης. Ε π ίσ η ς
κα τηγο ρο ύ μ ενο ς είν α ι ο I. Κ αλύβας α λ λά απ ουσ ιάζει γ ια τί δι­
κά ζεται γ ια το Π ο λ υτεχνείο .
Σ τις 12 Ν οέμβρη π ρ ο σ δ ιο ρ ίζε τα ι γ ια τ ις 8 Δ εκέμβρη η δί­
κη τω ν 6 β ασα νιστώ ν του καταδρ ο μικο ύ « Έ λ λ η » , σ το Δ ιαρ­
κές Ν αυ το δικ είο Α θήνας. Ε ίχ α ν β α σ α νίσ ει κρατούμενους υπαξιω μ ατικ ο ύς του Π ο λ εμ ικο ύ Ν αυτικού και πο λ ίτες μέλη τη ς
α ν τισ τα σ ια κ ή ς ο ρ γά νω σ η ς «Δ ημοκρα τική Ά μ υ ν α » . Κ ατηγο­
ρ ο ύμ ενοι ε ίν α ι ο ι: Α. Ε υ αγγελ ό πο υ λο ς υ πο ναύα ρχος ε.α., θ .
Κ αμα ρινέας π λ ο ία ρ χ ο ς ε.α., Ν. Κ ιο σ σ ές πλ ω τά ρ χη ς ε.α., Ν.
Ν τάκ ο υλας κα ι Ε. Σω μαρ ίτας α π ο ϊα γ μ έ νο ι ανθυ πασ πισ τές και
Ν. Τ σιπ ο υ ρ ίδη ς ανθυ πασ πισ τή ς.
Σ τις 18 Ν οέμβ ρη κα ι ενώ β ρ ίσ κ ο ντα ι σ ε εξέλιξη τρ εις μεγά­
λες δίκες (π ο λ υ τεχ νείο , βασ α νισ τές σ τρατού και βασανιστές"
α σ τυνο μ ικο ί) δημ ο σ ιεύ ετα ι το βούλευμα πα ραπομπ ής τη ς Δ έ­
σ π ο ιν α ς Π απαδοπούλου σε δίκη γ ια απάτη και υ πεξαίρεσ η.
97

Μ αζί τη ς πα ρ απέμπ ο ντα ι ο ι I. Κ αλο γερ ό π ουλος αντισ υνταγμ α τά ρ χ η ς ε.α., Κ. Λ α μ πρόπουλος σ υ ντα γμ α τά ρχη ς ε.α. και ο
Κων. Κ αρύδας που δικ ά σ τη κ ε (και αθω ώθηκε) με τους «πρω­
ταίτιους». Γ ια τους δυο τελευταίους δια τά σ σ ετα ι σ το βούλευ­
μα σ ύ λ λη ψ η και πρ ο φ υ λά κ ισ η . Υ πενθυμίζεται ό τι είναι η υπό­
θεση τη ς π α ρ άνο μ ης μ ισ θο δο σ ία ς τη ς Δ έσπ οινας που πλ ηρ ονώ ταν χ ω ρ ίς να δουλεύει στη δικ τα το ρ ία , ο μ ολ όγη σ ε, όταν
κα τη γο ρή θ η κε, και επέσ τρεψ ε τα λεφτά.
Σ τις 24 Ν οέμβρη πρ ο φ υ λα κίζο νται ο ι βασα νιστές του « Έ λ ­
λη».
Σ τις 25 Ν οέμβρη π ρ ο σ διο ρ ίζετα ι η δίκη γ ια την κλ οπή των
α ρ χ ε ίω ν του ΕΑΤ-ΕΣΑ. Σ τις 18 Δ εκέμβρη θα κα θίσουν σ το
σ κ α μ ν ί του Δ ιαρ κ ο ύς Σ τρα το δικ είο υ ο ι Δ. Ιω αννίδης, το Μ ιχ.
Π η λ ιχ ό ς τα γ μ α τά ρ χ η ς ε.α. και ο ι λ ο χ α γ ο ί Μ πέλλος και Νικο λ όπουλος.
Τ η ν ίδια μέρα 25 Ν οέμβρη στη Χ αλκίδα ο Ε ισ αγγελέας
Ευθ. Μ αρ κά κης π ρ ο τείνει σ τη ν αγό ρ ευσ ή του ενο χή γ ια 10
κα τηγορούμενους και απ αλλαγή γ ια 4 άλλους.
Στις 28 Ν οέμβρη αγο ρ εύει ο επ ίτρ ο π ο ς σ το Δ ιαρκ ές Σ τρα­
το δ ικ ε ίο σ τη δίκη τω ν βασα νιστώ ν. Π ρ ο τείν ει ενο χ ή γ ια 30
κα τη γο ρο ύ μ ενο υς (πο ινές από 10 χ ρ ό ν ια μ έχρ ι 2 μήνες) και
απ αλλαγή γ ια τους 6 υ πό λοιπους.
Στις 29 Ν οέμβρη κα τα δικ ά ζο ντα ι από το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο
Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς ο ι ενω μ ο τάρ χες Ν ικ. Κ ο νδυ λάκ ης και Γεωρ.
Ψ ο φ ά κ η ς σ ε π ο ινέ ς φ υ λ ά κ ισ η ς 13 και 10 μηνώ ν α ν τίσ το ιχ α .
Ε ίχ α ν κ α τη γ ο ρ η θ εί γ ια β α σ α νισ τή ρ ια πο λ ιτικ ώ ν κρατουμένω ν
σ το ν Ά γ ιο Π έτρ ο Κ ιλ κ ίς σ τις 21 Α π ρ ίλη 1967. Τ η ν ίδια μέ­
ρα σ το ίδ ιο δ ικ α σ τή ρ ιο α ναβ άλ λεται ά λ λ η δίκη (μια από τις
πο λ λ ές) με κατηγο ρο ύ μενο υς β ασ α νισ τές τη ς Θ εσ σ α λ ονίκη ς
(Τ ετραδά κο κ.ά.) κα ι α ρ χ ίζε ι άλ λη. Στη Χ αλκίδα τη ν ίδια μέ­
ρα τελ ειώ νει ο υ σ ια σ τικ ά η δίκη και ο ρ ίζε τα ι ότι τη ν επόμενη
30 Ν οέμβρη Κ υ ριακή σ τις 11 το πρ ω ί θα εκδ οθεί η απ όφ αση
του Κ α κ ο υρ γιο δικείο υ γ ια τους βασα νιστές της ασ φ άλειας
τη ς Α θήνας.

Α Π Α Λ Λ Α Γ Ε Σ Β Α ΣΑ Ν ΙΣΤ Ω Ν

Κ αι η «βόμβα σ κάει»: Α θώοι ό λ ο ι από τα κα κουργήμα τα,
αθώ οι 10 από ό λ ες τις κα τη γ ο ρ ίες, έ νο χ ο ι 4 για πλ η μ μ ελ ή μ α ­
τα. Π ο ιν έ ς από 4 μ έ χ ρ ι 10 μή νες φ υ λά κ ισ η , με α νασ τολή!
98

Α θωώ θηκαν ο ι Κ αρ απ αναγιώ τη ς, Γ κά νος, Κ ανούσ ης, Τ σ ικ ρ ιπή ς, Ζ ούζουλας, Κ ανέλλ ο ς, Κ ω τσ άκης, έπαψ ε η δίω ξη για
τους Κ ρ αβ β αρ ίτη , ΣμαΓλη και Μ πάμπαλη και κα τα δικ ά σ τη ­
καν ο ι Λ ο υ κό π ο υλο ς και Π αύλου σ ε φ υ λά κ ισ η 4 μηνώ ν ο
Γ ώ γος σε φ υ λά κ ισ η 5 μηνώ ν και ο Μ ά λ λιο ς σ ε φ υ λά κ ισ η 10
μηνών.
Μ ετά δυο μέρες αθω ώ νονται σ ε μια δίκη β ασ α νισ τηρ ίω ν
σ τη Θ εσ σ α λ ο νίκ η και ο ι Τ ετρ αδά κο ς (μ ο ίρ α ρχο ς) και Μ ήτσου (υπομοίρα ρχος).
Σε ά λ λη δ ίκ η , πά λι σ τη Θ εσ σ α λ ο νίκ η , σ τις 3 Δ εκέμβρη
κα ταδικ άζεται σ ε φ υ λάκ ισ η 3 χρ ό ν ω ν ο α νθυ πα σ πισ τή ς Βασ.
Κ α ρ αμή τσο ς γ ια β α σ α νισ τή ρ ια και σ ε άλ λη δίκη κα ταδικ άζε­
ται σ ε φ υ λά κ ισ η 2 χ ρ ό ν ω ν ο αξιω ματικό ς τη ς α σ φ άλεια ς Π αν.
Ταμπ άκης ε π ίσ η ς για βασα νιστήρια .
Σ τις 8 Δ εκέμβρη α ρ χ ίζε ι σ το Ν αυ το δικ είο του Π ειρ α ιά η δί­
κη τω ν 6 βασ α νισ τώ ν του Έ λ λ η . Π ρ ό εδρ ο ς του δικ α σ τη ρ ίο υ
είναι ο υ πο σ τρ ά τη γο ς τη ς Σ τρα τιω τική ς Δ ικ α ιο σ ύ ν η ς Εμμ.
Π λ ευ ρ άκης και ναυτο δίκ ες ο ι να ύα ρχο ι: Π. Ν. Μ ητσ άκος και
Στεφ ανάκ η ς και σ υντα γμ α τά ρχες δικα σ τικο ύ Δ. Μ αυ ρ ογιάννης
και Ν. Δ οντάς (α ν α π λ η ρ ω μ α τικ ο ί ο υ π ο ν α ύα ρχος Π. Ν. Γ.
Ψ α λίδας και Δ. Β ουβόπουλος σ υντα γμ α τά ρχη ς δικασ τικού).
Ε πίτρ ο πο ς ο Δ. Τ ζο υ μ άκ ης σ υν τα γ μ α τά ρχ η ς τη ς σ τρ α τιω τικ ή ς
Δ ικα ιο σ ύ νη ς και γραμματέα ς ο Γ. Κ αρατζούλης ανθυπολοχαγό ς δικασ τικού.
Στο μεταξύ σ το ν Κ ο ρ υδαλλό έχο υν α ρ χ ίσ ε ι και σ υ ν ε χ ίζο ν ­
τα ι ο ι απ ο λο γίες τω ν κα τηγορουμένω ν τη ς «σ φα γής του Π ολυ­
τεχνείου».
Στις 9 Δ εκέμβρη σ το Δ ιαρκ ές Σ τρα το δικ είο εκδόθηκε η από­
φ αση τη ς δεύτερης μ εγάλ ης δίκη ς γ ια τα β α σ α νισ τή ρ ια σ το
ΕΑΤ-ΕΣΑ κα ι τα άλ λα « κο λ α σ τή ρ ια » με τους 36 κα τηγορού με­
νους. Τ ο δικ α σ τή ρ ιο κύ ρ η ξε ένο χ ο υ ς 23 κα τηγορού μενους και
αθώ ωσε τους 13 υ πό λ ο ιπο υ ς. Π ο ιν ές από 7 χ ρ ό ν ια μ έ χ ρ ι 3,5
μήνες. Σ υ γκεκριμ ένα η απόφ αση ή τα ν η ακόλουθη:
Θ. Θ εο φ ιλ ο για νν ά κ ο ς 7 χ ρ ό ν ια , Ν. Χ α τζη ζή σ η ς 7 χρ ό ν ια ,
Αν. Σπανός 5 χ ρ ό ν ια , Γ. Τ σ ά λα ς 4 χ ρ ό ν ια , Π. Γ κόρ ος 3 χ ρ ό ­
νια, I. Α γγελ ή ς 3 χ ρ ό ν ια , Δ. Α ντω νόπουλος 2,5 χ ρ ό ν ια , Φ.
Π εταλάς 2 χ ρ ό ν ια , 1. Μ ανο υσ ακά κης 2 χ ρ ό ν ια , X. Ζ ο υ λίν ο ς 2
χ ρ ό ν ια , Ε. Δ ερμετζίδης 2 χ ρ ό ν ια , Ν. Σ ίμος 22 μήνες, Β. Ιωανν ίδη ς 20 μήνες, Μ. Π έτρου 18 μήνες, Ε. Μ ατζώ ρος 10 μήνες
με α να σ το λή , Α. Μ ουρα τίδη ς 1 χ ρ ό ν ο με αν α σ το λή , Σ. Γεωργακό π ο υλ ο ς I χ ρ ό ν ο με α ν α σ το λή , Θ. Π α π αγεω ργίου 8 μήνες
με αν α σ το λή , Π. Ν τό ττα ς 1 χρ ό ν ο με α να σ τολή , X. Κ ο λ λιό ς I
99

«Εικόνες» θεοφιλογιαννάκου.

χρ ό ν ο με α νασ το λή, Π. Σ ιδη ρ ό πο υ λ ο ς 8 μήνες με ανασ τολή,
Α. Α ναστασό π ο υλ ο ς 6,5 μήνες με α να σ το λή , Θ. Τ σ ιούλ ας ή
Κ ω νσταντίνου 3,5 μήνες με α νασ το λή. Α θω ώ θηκαν οι: Α.
Μ πέλλος, Α. Δ ενα λέβας, X. Γ κουντέβα ς, Κ. Κ ατσ αούνης, Κ.
Μ πούφας, Π. Π α ν α γ ιω τίδη ς, Ν. Ζ α χα ρ ά κ η ς, Α. Κ εσικιάδης,
Π. Β υ ζανιάρης, Κ. Τ ρ ια ν τα φ υ λλ ό πο υ λ ο ς και Δ. Π απαχαραλάμπους και έπαψ ε η δίω ξη γ ια τους Θ εοδ. Μ ιχά λ η και Κων.
Γ κιαούρη.
Τ η ν ίδια μέρα κα τα δικ ά σ τη κε σ το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο της
Π άτρας σ ε φ υ λάκ ισ η 7 μηνώ ν ο πρώ ην χω ρ οφ ύ λα κ α ς Η λ ία ς
Π. Μ ιχα λ ό πο υ λ ο ς γ ια β α σ α νισ τή ρ ια κρατούμενου στη δικτα­
τορία.
Στις 10 Δ εκέμβρη σ το Κ α κ ο υρ γιο δικείο Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς άρ­
χ ισ ε μεγάλ η δίκη για β α σ α νισ τή ρ ια με κα τηγορού μενους τους
Ν. Τ ετραδά κο, Βασ. Κ αραμή τσο, Π ετ. Π απ ουτσ ή και Ιω. Μυ,πκλ ά κη . Κ ατηγο ρ ο ύ μενο ς ή ταν και ο Μ ιχ. Κ ουρκουλάκος
αλ λά δεν εμφ ανίσ τηκε σ το δικασ τήρ ιο .
Τ η ν επόμενη 11 Δ εκέμβρη το Κ α κ ο υρ γιο δικείο Θ εσ σ α λ ο νί­
κης καταδικ άζει το ν Τ ετραδά κο σε 2 χ ρ ό ν ια και 3 μήνες φυ­
λ ακή (με ελα φ ρυ ντικό ) και αθω ώνει τους υ πόλ οιπου ς κα τη γο­
ρούμενους.
Σ τις 12 Δ εκέμβρη σ το να υτο δικ είο κ α ταδικ άζονται ο ι 6 βα­
σ α νισ τές του « Έ λ λ η » . Οι π ο ινές που επιβ ά λ λ οντα ι είναι οι
παρακάτω :
Απ. Ε υ α γγελόπουλος υπο ναύα ρχο ς ε.α. 8 χρ όν ια . Θ. Καμαρινέας π λ ο ία ρ χ ο ς ε.α. 7 χρ ό ν ια . Ν. Κ ιο σ σές π λ ω τά ρ χη ς ε.α. 8
χρ ό ν ια . Ν. Ν τάκουλας πρώ ην α ρ χ ικ ελ ευσ τή ς 2 χρ όνια . Εμμ.
Σω μαρίπας πρώ ην α ρ χ ικ ελ ευσ τή ς 15 μήνες. Ν. Τ σ ιπου ρ ίδη ς
ανθυ πασ πισ τής 6 μήνες με ανασ τολή.
Σ την Π άτρα σ τις 16 Δ εκέμβρη δικά ζο ντα ι πά λι γ ια β ασα νι­
σ τή ρ ια οι ασ τυνο μ ικο ί: Αν. Σύφ αντος, Γ. Α δα μόπουλος και Λ.
Π απ αδόπ ουλος. Α θω ώ νεται ο πρώ τος και κα ταδικ άζονται σε
φυλάκ ιση 6 και 4 μηνώ ν (α ντίσ το ιχα ) ο ι ά λ λο ι δύο.
Τ η ν ίδια μέρα 16 Δ εκέμβρη α ρ χ ίζε ι σ το Π λ η μ μ ελ ειοδικ είο
Λ άρισας άλ λη δίκη γ ια β α σ α νισ τή ρ ια . Κ α τη γορ ού μ ενοι οι
Στυλ. Γ ια ν ν ο υλ ή ς ανθυ πασ πισ τής, Απ. Π απ αδής ενω μοτάρ χης
και Θ ωμάς Π αλάτζα ς χω ροφ ύλακ ας. Τ η ν επόμενη κα ταδικ ά­
σ τη κ α ν ο Γ ια ν ν ο υλ ή ς σ ε φ υ λάκ ιση 10,5 μηνώ ν, ο Π απ αδής
και ο Π αλάτζα ς σε φ υ λάκ ιση 9,5 μηνώ ν ο καθένας.
Σ τις 17 Δ εκέμβρη δικάζετα ι σ το Ε φ ετείο ο Π αύλος Τ οτόμ η ς
(ερήμην) και ο χ τώ ά λ λ ο ι γ ια παράνομη δα νειοδ ότη σ η στη δ ι­
κτατο ρ ία. Ο Τ ο τό μ η ς κ α ταδικ άσ τη κε σε φ υ λάκ ιση 2‘/ 2 χ ρ ό ­
102

νων και ο ι υ πό λ ο ιπ ο ι 8 αθωώθηκαν.
Μ ε βούλευμα του Σ τρα τιω τικο ύ Συμβουλίου, αναβ άλλεται
γ ια τις 8 Γενάρη 1976 η δίκη γ ια τα κλεμμένα α ρ χ ε ία τη ς ΕΣΑ
που είχ ε π ρ ο σ δ ιο ρ ισ τε ί να γ ίν ει σ τις 18 Δ εκέμβρη γ ια τί συνε­
χίζε τα ι η δίκη του Π ολ υτεχνείο υ και είναι «απ ασχολημένος»
ο κατηγο ρο ύ μενο ς Δ. Ιω αννίδης.
Σ τις 19 Δ εκέμβρη σ το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο τη ς Π άτρας κατα­
δικάζετα ι γ ια β α σ α νισ τή ρ ια ο ασ τυνόμος Δ ιον. Κουρέτας σε
φ υ λάκ ιση 3,5 μηνών.
Στις 20 Δ εκέμβρη δη μ ο σιεύ εται το 4347/75 βούλευμα του
Συμβουλίου Π λ η μ μ ελ ειο δικ ώ ν με το ο π ο ίο παραπέμπ οντα ι στο
κα κ ο υ ρ γ ιο δ ικ είο 3 α ξιω μ α τικο ί τη ς αστυνομίας Α θήνας, Ευαγγ. Μ άλ λιο ς, Π ετ. Μ πά μπαλη ς και Οδ. Σ πανός γ ια β ασα νι­
σ τή ρ ια . Με το ίδιο βούλευμα παραπέμπ ο ντα ι 24 ά λ λο ι σ το
Π λ η μ μ ε λ ειο δικ είο . Ο ι 24 αυτοί είναι (σ.σ. τα ονόματά τους
αναφ έρονται γ ια τί τελ ικά δεν θα δικασ το ύν και ελά χ ισ το ι θα
κ α ταδικ αστο ύν) οι Ν. Δ α σ κα λ ό πο υ λο ς πρ ώ ην α ρ χ η γ ό ς τη ς
ασ τυνομίας, Βασ. Λάμπρου πρώ ην διο ικ η τή ς τη ς Γ εν ικ ή ς
Α σ φ ά λειας, Κων. Κ αρ απ αναγιώ της υπεύθυνος του «σπουδασ τικού» τη ς α σ φ άλεια ς, Ε. Γ ια ν ν ικό π ο υλ ο ς, Κ. ΣμαΓλης, Δ.
Λ ουκόπουλος, Κ. Κ ο ντο γιω ρ γά κο ς, X. Π αύλου, Κ. Τ σ ικ ρ ιπ ή ς,
Π. Κ ανούσ ης, Α νδρ. Β ασ ιλ ακό πο υ λ ο ς, Δ. Γ ερ άνιος, Κ. Χ ρησ τά κ η ς, Β λάσης Κ αραθανάσ η ς (από τη ν αστυνομία), Κων.
Κ αραμπ άτσ ος πρ ώ ην α ρ χ η γ ό ς τη ς χω ρ ο φ υ λακ ής, Ξ ενοφ ώ ν
Τ ζαβ άρ ας πρ ώ ην υ π α ρ χ η γ ό ς τη ς χω ρ ο φ υ λα κ ή ς, Π. Μ αυροειδ ή ς τα ξία ρ χ ο ς ε.α., Μ αυ ρ ο ειδής Μ ω ρ ο γιάννης, Κων. Κλωνάρ η ς, Βασ. Φ αβατάς, και Γ. Κ αραγιώ ργος (α ξιω μ α τικ οί χ ω ρ ο­
φυλακής).
Ε π ίσ η ς σ τις 20 Δ εκέμβρη το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο τη ς Λ άρισας
κα τα δικ ά ζει σ ε 5 μήνες φυλακή το ν σ υ ν τα ξιο ύ χο χω ρ οφ ύ λακ α
Α. Κ α π νο γιά ννη και (με ανα σ το λή ) το ν υ π ο μ ο ίρ α ρχο Θ. Γούσ η , γ ια β α σ α νισ τή ρ ια που έκαναν σ ε πο λ ιτικ ό κρατούμενο τον
Α πρ ίλη 1967.
Σ τις 23 Δ εκέμβρη το βράδυ ε κ τελ είτα ι σ το Ψ υ χικ ό από
άγνω στους ο α μερ ικ ανό ς σ τα θμ ά ρ χ η ς τη ς C .I.A σ τη ν Α θήνα
Ρ ίτσ αρ ντ Γ ουέλτς. Τ ο μεσ ημέρι τη ς 27 Δ εκέμβρη ο Ε ισ αγγελ έ­
ας Δ. Τ σ εβ άς με διάταξή του απ αγορεύει τη ν αναγραφ ή ε ιδ ή ­
σεω ν σ το ν τύπο σ χε τικ ά με τη ν δο λ ο φ ο νία του Γουέλτς.
Στις 30 Δ εκέμβρη, μετά από διαδικ ασία που κρ άτησε 2χ/ ϊ μ ή ­
νες περίπου, το Π ενταμελές Ε φ ετείο Α θήνας, σ το ν Κ ορυδαλ­
λ ό, εκδ ίδει τη ν απ όφ ασή του στη μεγάλη δίκη τη ς σ φ α γή ς του
Π ο λ υτεχ ν είο υ. Κ α τα δ ικά σ τη κ α ν ο ι 20 και αθω ώ θηκαν ο ι 12
103

Εννέα από τους κατηγορούμενους του «Πολυτεχνείου· (από τ' αριστερά). Πάνω: X.
Παπαδόπουλος, Μ. Γουνελάς, Ν. Ντερτιλής. Μέση: Σ. Βαρνάβας, θ . Μυλωνάς, Δ.
Ζαγοριανάκος. Κάτω: Λ. Κωνσταντέλος, Ν. Κέφης και Κ. Μαυροειδής.

Εννέα από τους κατηγορούμενους του «Πολυτεχνείου» (από τ' αριστερό). Πάνω: I.
Καλύβας, Β. Μπουκλάκος, Δ. ΙωαννΙδης. Μέση: Ε. Ματζώρος, Α. Λαζαράκος, Δ.
Καραγιαννόπουλος. Κάτω: Α. Σταυράκης, Δ. ΠΙμπας και Λ. Χριστολουκάς.

Εννά από τους κατηγορούμενους του «Πολυτεχνείου» (από τ' αριστερά). Πάνω: Δ.
Κατσούλης, Η. Καραδήμας, Ν. Νηστικάκης. Μέση: Κ. Λαδιάς, Μ. Ρουφογάλης, Ν.
Κατσάρας. Κάτω: Ν. Ραφαηλάκης, Α. Αναστασίου και Ν. Εφέαιος.

υ π ό λ ο ιπο ι. Η απ όφ αση είναι η παρακάτω :
Ο ι 12 που αθω ώ θηκαν είν α ι ο ι Λ. Κ ω νσταντέλ ος, Χαρ. Π απα δό πο υ λ ο ς, Ν ικ. Κ άφ ης, Θωμ. Μ υλωνάς, Δ. Κ α ραγιαννόπουλ ο ς, Κ. Λ αδιάς, Αν. Α ναστασίο υ , Ν ικ. Δ α σ κα λ όπου λος, Ν ικ.
Κ ατσ άρας, Α ντ. Λ αζαράκος, Ευαγγ. Μ ατζώ ρος και Ν ικ. Εφέσιος.
Α πό τους 20 που κα τα δικ ά σ τη κ α ν σ ε 3 ε π ιβ λ ή θη κ ε ισ ό β ια
κά θειρ ξη . Σ το ν Δ. Ιω αννίδη 7 φ ο ρ ές ισ ό β ια κα ι 25 χ ρ ό ν ια κά­
θειρ ξη (σ.σ. Ο Ε ισ αγγελ έας ζή τη σ ε πο ινή 45 (!) φ ορές ισ ό β ια
κα ι 3 χ ρ ό ν ια φ υ λά κ ισ η ) σ το ν Στ. Βαρνάβα 3 φ ορές ισ ό β ια και
25 χ ρ ό ν ια κά θειρ ξη και σ το ν Ν. Ν τερ τιλ ή (μια φορά).
Ο ι π ο ινές τω ν υ πο λ ο ίπω ν είναι: 25 χ ρ ό ν ια κά θειρξη γ ια τους
Γ. Π α π α δό π ο υλ ο , Δ. Ζ α γο ρ ια ν ά κο , Κ. Μ αυροειδή, ΓΙαντ. Καρ α γιά ν ν η κα ι Ιω. Λ υμπέρη. Γ ια το ν Μ ιχ. Γ ου νελ ά 18 μήνες,
το ν Θ ρ. Γ ιο β ά ννή 18 μήνες, το ν Ν. Ραφ αη λάκ η 12 μήνες, τον
Ιω. Κ αλύβα 18 μή νες, το ν Ν ικ. Ν η σ τικ ά κ η 5 μήνες, τον Η λ.
Κ αραδήμα 10 μή νες, το ν Βασ. Μ πουκλάκ ο 20 μήνες κα ι 15 μέ­
ρες, το ν Λ ουκά Χ ρ ισ το λ ο υ κ ά 3 χ ρ ό ν ια 6 μ ήνες κα ι 15 μέρες,
το ν Α θ. Σταυράκη 10 χ ρ ό ν ια , το ν Δ ημ. Π ίμπ α 10 μήνες, τον
Δημ. Κ ατσ ο ύλη 2 χ ρ ό ν ια και το ν Μ ιχ. Ρ ουφογάλη 3 χρ όνια .

107

1976
Σ τις 8 Γ ενάρ η 1976 ά ρ χ ισ ε σ το ν Κ ο ρ υδαλλό όπου κ α τ ’
εξα ίρ εσ η σ υνεδρ ία σ ε το Δ ιαρ κ ές Σ τρα το δικ είο γ ια να μη μετα χ θ ε ί ο Δ. Ιω α ν ν ίδη ς, η δίκη γ ια τα α ρ χ ε ία τη ς ΕΣΑ . Κ ατη­
γο ρ ο ύμ ενο ι εκτό ς από το ν «αόρατο δικτάτορ α » είν α ι ο ι Μ ιχ.
Π η λ ιχ ό ς, Α. Ν ικ ο λό π ο υλ ο ς (απ ό σ τρ ατο ι), Κ. Τ ρ ιανταφ υ λλ όπο υ λο ς κα ι Α ν έσ τη ς Μ πέλ λ ο ς (αξιω ματικ οί). Ο ι κα τη γορού ­
μενοι λένε ό τι τα έκαψ αν, μάρτυρες λένε ό τι τα έκλεψ αν και
ο ι α ρ χ ιβ α σ α ν ισ τέ ς (καθώς και ά λ λο ι, όπω ς θα αποκαλυφ θεί
αργό τερ α) έχο υν αντίγρ αφ α, που χ ρ η σ ιμ ο π ο ίη σ α ν σ τις δίκες ή
άφ ησ αν να « διαρεύσ ουν σ τη ν δη μ ο σ ιό τη τα γ ια να ρ ιχτε ί λά­
σ π η » σε α ν τισ τα σ ια κο ύ ς. Π άντω ς ο Ιω αννίδης δηλ ώ νει ό τι δεν
μετέχει στη διαδικασία...'. Ε πιφ υλ ά χθη κε όμως να κά νει μ ια δή ­
λ ω ση σ το δ ικ α σ τή ρ ιο , η ο π ο ία δή λ ω σ η τε λ ικ ά ή τα ν π λ ή ρ η ς
α π ο λ ο γ ία που χ α ρ α κ τη ρ ίσ τ η κ ε « ρεσιτάλ λασ π ολογία ς». Ε ίπε
μεταξύ άλ λω ν ό τι έκαψε τα αρχεία για να μη τα πάρει ο Πανουρ-

γιάς και τα χρησιμοποιήσει κατά των κοινοβουλευτικών αντιστα­
σιακών που είχαν συνεργαστεί με την ΕΣΑ, ό τι έχει προσωπικό
αρχείο από επιστολές που του έστειλαν στον ίδιο ονομαστικά ότι
οι δίκες είναι δίκες σκοπιμότητας αποτέλεσμα της ασυνέπειας των
πολιτικών και ακόμη ό τι είχε δικαίωμα να καταστρέφει τα αρχεία
και πολλοί από τους σήμερα κρατούντες θα τον ευγνωμονούν.
Ε π ίσ η ς, τό νισ ε, ό τι γρ ά φ ο ντα ν επ ισ το λ ές ή σ υνεργάζονταν
ο ρ ισ μ ένο ι με τη ν «επανάσ τασ η» γ ια να τη ν εκμεταλευτούν.

Ποιός τους είπε να τις γράψουν; αν σήμερα δεν τους συμφέρει είναι
δικό τους πρόβλημα. Τ ε λ ικ ά ανάλαβε κα ι αυτός, πλ ή ρ η τη ν ευ­
θύνη γ ια το κάψ ιμο τω ν αρ χείω ν. Εγώ έδωσα εντολή και είπε
ό τι η υπόθεση μόνο π ειθ α ρ χ ικ ές πο ινές θα μπορούσ ε να επισ ύ­
ρει...!
Τ η ν δίκη τω ν κλεμένω ν ή καμένων α ρ χείω ν ακολουθούν δυο
α κόμη δίκες με κατη γο ρο ύ μενο υς τους Ιω αννίδη Χ ατζηζήσ η
και θ ε ο φ ιλ ο γ ια ν ν ά κ ο σ τη μια κα ι το ν Ιω αννίδη μόνο σ τη ν
άλ λ η με τη ν κ α τη γ ο ρ ία τη ς η θ ικ ή ς α υ το υρ γία ς σ ε β α σ α νισ τή ­
ρ ια σ τη ν ΕΣΑ. Στις δίκες αυτές ο Ιω αννίδης δεν μίλησ ε.
Σ τις 9 Γενάρ η δ ικ ά σ τη κ ε σ ε δεύτερο βαθμό σ το Α ναθεω ρη108

τικ ό Δ ικ α σ τή ρ ιο ο υ π ο λ ο χ α γ ό ς Κ. Κ α ρ α χ ά λ ιο ς γ ια τον πυρο­
β ο λισμό του Κ ύπριου υπο λ ο χαγο ύ Ε ρμή Χ ρισ τοδού λου σ το
« Ιω αννιδικό» πρ α ξικό π ημ α σ τη ν Κύπρο. Η ποινή του μειώ θη­
κε σ το υς 10 μήνες φυλακή και εξαγοράστηκε.
Σ τις 10 Γ ενάρ η το Σ τρ α το δικ είο βγάζει τις απ οφ ά σ εις του
γ ια τις τρ εις δίκες (α ρ χ εία και η θικ ή αυτουργία σε βα σ α νισ τή ­
ρια, Α λ. Π α να γο ύλ η , Αν. Μ ήνη , X. Α ντω νίου και Η. Μ αντούβαλου). Ο Ιω α ν ν ίδη ς «μαζεύει» 7 χ ρ ό ν ια ακόμη (5 γ ια τα αρ­
χε ία και 2 γ ια Μ ή νη και Π αναγούλη ). Σ τη ν πρώ τη δίκη των
αρ χ είω ν κα τα δικ ά σ τη κα ν (με ανα σ το λή ) και ο ι υ π ό λ ο ιπ ο ι κα­
τη γο ρ ο ύμ ενο ι σ τις παρακάτω ποινές: Μ. Π η λ ιχ ό ς 3ι/2 μήνες,
Α. Ν ικ ο λό π ο υλ ο ς 1 χ ρ ό ν ο , Κ. Τ ριανταφ υ λό π ουλος, 7 μήνες Α.
Μ πέλο ς 4 μήνες. Στις δυο δίκες γ ια β α σ α νισ τή ρ ια εκτός του
Ιω αννίδη κα τα δικ ά ζετα ι ο Χ α τζη ζή σ η ς σε φ υ λάκ ιση 18 μηνώ ν
ενώ ο Θ εο φ ιλ ο για ννά κ ο ς αθω ώνεται.
Τ η ν ίδια μέρα 10 Γ ενάρ η ανακο ινώ νεται από τη ν ασ τυνομία
ό τι ανήκουν σ το βουλευτή τη ς «Ν έας Δ ημοκ ρα τίας» Ιππ οκρ ά­
τη Σ α ββ ούρα (και σε άλ λο υ ς φ ιλ ο β α σ ιλ ικ ο ύ ς) τα όπλ α που ε ί­
χ α ν βρεθεί τη ν πρ ο η γο ύ μ ενη μέρα σ ε σ π ίτι του περιφ ερ ιακ ού
(Α ργυρουπόλεω ς 21) του Λυκαβητού. Η ανακοίνω σ η αναφέρει
ό τι τα ό πλ α είν α ι δυο αυτόματα, ένα τουφ έκ ι, ένα περ ίσ τρ οφ ο,
δυο π ισ τό λ ια , τρ εις χ ειρ ο β ο μ β ίδες «μιλς», σ ιγα σ τή ρ ες, φ υ σίγ­
γ ια και μ ικ ρ ή π ο σ ό τη τα δυ ναμίτιδας. Μ ετά δυο μέρες ο Σαββούρας διαγρά φ εται από τη «Νέα Δ ημοκρατία».
Στις 12 Γ ενάρ η α ρ χ ίζε ι σ το Α ναθεω ρ ητικ ό δ ικ α σ τή ρ ιο (Εφ ετείο Σ τρα το δικ είο υ) η δίκη των σ υνω μοτώ ν τη ς απ όπειρ ας
του Φ εβρουαριανού π ρ α ξικο π ή μ α το ς με «πυροτέχνημα» του
Π αρ. Μ πό λαρ η που ζη τά ει τη ν εξαίρ εσ η όλου του δ ικ α σ τη ρ ί­
ου!! Τ ο αίτη μ α κ ρ ίθ η κ ε απ ό δικ α σ τή ρ ιο με ά λ λη σ ύνθεσ η και
απ ο ρ ρίφ θη κ ε σ αν... εκπρόθεσ μο. Έ π ρ ε π ε , λέει, η απόφ αση να
υ πο β ληθ εί πρ ιν από τη δίκη.
Σ τις 14 Γ ενάρη από τη ν Ε ισ α γ γελ ία Α θήνας α σ κήθηκ ε π ο ι­
ν ική δίω ξη κατά πα ντό ς υπεύθυνου τω ν τραπεζώ ν του «Ο μίλου
Α νδρεάδη» (Ε μ π ο ρ ική , Π ίσ τεω ς και Ιο νική-Λ αϊκή) με διάφ ο­
ρες κ α τη γ ο ρ ίες, σ ε βαθμό πλ ημμ ελ ήμα το ς, γ ια ο ικ ονομ ικές
ατασ θαλίες. Α νάκρ ισ η θα κάνει ο ανα κ ρ ιτή ς του 1ου τμ ήμ ατος
Δ. Γ κουλούσ ης.
Στις 16 Γ ενάρ η σ υλ λα μ β άνετα ι από το ν Ε ισ α γγελ έα Δ. Τ σεβά και ασ τυνο μ ικο ύς ο Σάββας Κ ω νσταντό που λος α ρθρογράφος και ο Π αντελή ς Π αντελή ς διευθυντής του «Ελευθέρου Κ ό­
σμου» γ ια να πα ραπεμφ θούν σ ε δίκη σ το αυτόφ ω ρο Τ ριμ ελ ές
Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο . Π ροηγούμ ενα ο Ε ισ αγγελέας ε ίχ ε α σ κή σ ει
109

πο ινικ ή δίω ξη ε να ντίο ν τους γ ια π ερ ιύ β ρ ισ η α ρ χή ς και διασ π ο ρ ά ψευδών ειδήσ εω ν. Η δίω ξη έ γινε γ ια τ ί η εφ ημερ ίδα δ η ­
μο σ ίευσ ε άρ θρ ο σ το ο π ο ίο μεταξύ άλ λω ν α ναφ ερ όταν ό τι κυ-

βέρνησις και αντιπολίτευσις συμπράττουν εις την εκστρατείαν κα­
τά των Ενόπλων Δυνάμεων, εκάστη με την ιδικήν της μέθοδον και
διά τους ιδικούς της σκοπούς. Τ η ν επό μενη ο ι δύο κ α τη γορού ­
μ ενοι θα ζη τή σ ο υ ν τρ ιή μ ερ η πρ ο θεσ μία γ ια να ετοιμά σου ν τη ν
υ περ άσπ ισ ή τους κα ι θα αφεθούν ελεύθεροι.
Στις 19 Γ ενάρ η με έντα λμ α του α ν α κρ ιτή του Α ' τμήμ ατος
τη ς Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς δ ια τά σ σ ετα ι η σ ύ λ λη ψ η κα ι πρ οφ υ λά κισ η
του α ντισ υντα γμ α τά ρ χη εν ενερ γεία Στ. Α ν αστασιά δη που κατ η γ ο ρ ε ίτα ι σ α ν φ υ σ ικ ό ς αυτο υρ γό ς τη ς δ ο λ ο φ ο ν ία ς του βου­
λ ευτή τη ς ΕΔΑ Γ. Τ σ α ρ ο υχά (με β α σ α νισ τή ρ ια ) τον Μ άη του
1968. Γ ια τη ν ίδια υπόθεση έ χ ε ι κ ρ ιθ εί πρ οφ υ λα κισ τέος ο κα­
τά δ ικ ο ς σ α ν π ρ ω τα ίτιο ς Στεφ. Κ αραμπ έρης τότε διο ικ η τή ς τη ς
Κ Υ Π Θ εσ σ αλ ο νίκης.

Ε Π ΙΔ Ε ΙΞ Η Χ Ο Υ Ν Τ Ο ΒΑ ΣΙΛ ΙΚ Ω Ν

Τ η ν επόμενη μέρα σ τις 12 το μεσ η μ έρ ι (τη ς 20 Γ εν ά ρ η ) ο
Σ άββας Κ ω νσταντόπουλος με « κουστω δία χου ντο β α σ ιλ ικ ώ ν »
π ρ ο σ έ ρ χ ετα ι σ το δ ικ α σ τή ρ ιο . Χ ο υ ντικο ί τρ αμπ ούκ οι και
α σ τυ ν ο μ ικ ο ί επ ιτίθεντα ι κα τά δη μ ο σ ιο γρ ά φ ω ν, τους β ρίζουν
και τραυματίζουν τέσ σ ερ ις, τους Γ ιά ν ν η Δ ημαρά (Νέα), Ν.
Κ ακαουνάκη (Βήμα), Γ ιώ ρ γη Κ ρεμμυδά (Ε λευθεροτυπ ία τότε),
κ α ι Στ. Α λ ατά (Α υγή). Ε π ίσ η ς π ρ ο π η λα κ ίζο υ ν κα ι β ρίζουν χυ ­
δα ία το ν να ύα ρχο Κ. Ε γκο λ φ ό πο υ λο , μ άρτυρα κ α τη γορία ς.
Ε π ισ η μ α ίν ο ντα ι (και θα κα τη γ ο ρ η θ ο ύ ν α ρ γότερ α ) ο ι ασ τυνο­
μ ικ ο ί Κ 897 Β. Μ ατζο ύνης κα ι Η 34, Γ. Φ ατού ρ ος καθώ ς και
τρ εις ν εα ρ ο ί (Α θαν. Μ η τσ ό πο υ λο ς, Ε. Τ σά κας κα ι ένα ς χ ω ρ ίς
ταυτότητα ). Στα επ εισ ό δια υπάρ χο υ ν διά φ ο ρ ο ι τύ ποι με «στέματα» σ τα πέτα τω ν σ ακκα κιώ ν, «μαιάνδρους» που ή τα ν σ ήμα
τη ς φ α σ ισ τ ικ ή ς «4ης Α υγούστου», μεθυσμένοι κα ι γ νω σ το ί
τα ρ α ξ ίες όπω ς ο Ν α σ το ύ λ η ς ο γ ιο ς του Γ κόρ ου , ο Δ. Γ ρ ίβ α ς
κ.ά.
Μ ετά από δίκη δυο η μερ ώ ν ο Σ άββας Κ ω νσταντόπου λος κα­
τα δ ικ ά ζετα ι σ ε φ υ λά κ ισ η 14 μηνώ ν, χ ρ η μ α τικ ή π ο ινή 50.000
δρ αχμ ώ ν κα ι σ τέρ η σ η ατέλ ειας χ ά ρ το υ 2 μηνώ ν κα ι ο Π.
Π α ν τελή ς σ ε φ υ λάκ ισ η 4 μηνώ ν και χ ρ η μ α τικ ή π ο ινή 5.000
δραχμώ ν. Έ κ α ν α ν έφ εση κα ι αφ έθηκα ν ελεύθεροι.
110

Στις 22 Γ ενάρη σ το Α ναθεω ρ ητικ ό μειώ νονται ο ι π οινές των
σ υνω μοτώ ν του Φ λεβ άρη μετά από δίκη 10 ημερών. Τ έσ σ ερ ις
από αυτούς τιμ ω ρ ο ύνται με φ υ λάκ ισ η 1 χ ρ ό ν ο υ με α νασ τολή
κα ι απο φ υλ ακίζο νται ενώ πρω τό δικ α ε ίχ α ν —α θρ ο ισ τικ ά —
μαζέψ ει 18 χ ρ ό ν ια φ υλακή. Ο ι τέσ σ ερ ις είν α ι ο ι Σπ. Η λ ιόπου λ ο ς τα ξία ρ χ ο ς ε.α., Ιω. Σ ο υ λ ελ ές και Γ. Σ τοφ όρ ος αντισ υνταγ ματάρ χες ε.α. και Κ. Π απανδρέου τα γμ α τά ρ χη ς ε.ά.
Ο ι π ο ινές που επ ιβ λ ή θη κ α ν σ το υς υ πό λ ο ιπου ς ε ίν α ι ο ι ακό­
λουθες (σε πα ρένθεση ο ι π ο ινές του πρω τοβάθμιου Σ τρα τοδι­
κείου):
Γ. Λ αμπούσης 8,5 χ ρ ό ν ια (12 χ ρ ό ν ια ), Ιω. Α ντω νόπουλος
8,5 χ ρ ό ν ια (10 χ ρ ό ν ια ), Ν. Ρ ετζέπ ης 7 χ ρ ό ν ια (8 χρ ό ν ια ), Δ.
Σ κ όνδρας 1,5 χ ρ ό ν ο (5 χ ρ ό ν ια ), Κ. Κ ω νσταντόπουλος 3 χ ρ ό ­
ν ια (5 χρ ό ν ια ), Π αρ. Μ πό λ α ρ η ς 8 χ ρ ό ν ια (11 χρ ό ν ια ), Αθ.
Π ε ρ δίκ η ς 1,5 χ ρ ό ν ο (4 χ ρ ό ν ια ), Αθ. Γ ερ α κ ίν η ς 3 χ ρ ό ν ια (5
χ ρ ό ν ια ), Κ. Κ οντώ σ ης 3 χ ρ ό ν ια (5 χρ ό ν ια ), Α νδρ. Θ ανόπουλος
7 χ ρ ό ν ια (10 χρ ό ν ια )
Στις 26 Γ ενάρ η κ α ταδικ άζεται σε φ υ λά κ ισ η 10 μηνώ ν σ το
Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο Α θήνας ο ασ τυφ ύλακας Δ. Β ηλαράς του
Ι Ζ ' Α σ τυνομικού Τ μή μ ατος Π ερ ισ τερ ιο ύ γ ια κ α κοποίη σ η του
πρώ ην Δ η μ ά ρ χο υ Π ερ ισ τερ ιο ύ Δ. Φ ω λόπουλου σ τις 22 Ν οέμ­
βρη 1973.
Στις 2 Φ λεβ άρ η δικάζετα ι γ ια πα ράνομ η ο π λ ο φ ο ρ ία και
αθω ώ νεται «λόγω σ υ γ γ νω σ τή ς ν ο μ ικ ή ς πλ άνης» ο Κων. ΣμαΤλ η ς α σ τυνο μ ικό ς που ε ίχ ε κ α τη γ ο ρ η θ εί κα ι γ ια β ασα νιστήρ ια .
Ο πλ ο φ ο ρ ο ύσ ε ενώ ήτα ν σ ε δια θεσ ιμ ό τη τα και το γεγονός
απ ο καλύφ θηκ ε ύστερα απ ό επ εισ ό δια που δη μ ιο ύρ γ η σ ε με δυο
αδέλφ ια σ τη ν Κ υψέλη.
Σ τις 3 Φ λεβ άρ η ο Υ πουργός Ά μ υ ν α ς Ε υαγγ. Α βέρω φ μι­
λ ώ ντας σ τη ν Β ουλή πα ρ αδέχεται τη ν ύπαρ ξη σταγονιδίων
χ ο υ ντικώ ν... αλ λά διαβ εβ αιώ νει ό τι δεν δημιουργούν κίνδυνο για

τη Δημοκρατία.
Τ η ν ίδια μέρα (3 Φ λεβ άρ η) ο γ ε νικ ό ς Ε ισ α γγελ έα ς τη ς Κύ­
πρου, δίνει ο δη γ ίες σ τη ν ασ τυνομία γ ια τη ν διεξαγω γή ανα­
κρ ίσ εω ν γ ια το π ρ α ξικ ό π η μ α σ τη ν Κ ύπρο κατά του Μ ακαρίου
και τη ν πα ράνομ η α νάλ ηψ η τη ς Π ρ ο εδρ ία ς από τον Ν ικ όλαο
Σαμψών. Τ αυ τό χ ρ ο να ο Ε ισ α γγελ έα ς εκδίδει διάταξη απ αγό­
ρ ευσ ης εξόδου του Σαμψών από το νη σ ί.
Στις 4 Φ λεβ άρ η 1976 πρ ο σ διο ρ ίζετα ι η δίκη σ το Π ενταμε­
λ ές Ε φ ετείο τω ν Γ. Π απαδόπουλου, Στ. Π αττακού και Ν. Μακαρέζου (κατηγο ρ ο υ μένω ν σ αν ηθικ ώ ν αυτουργώ ν) και του
ίλ α ρ χο υ I. Α λμπάνη (φ υσικού αυτουργού) γ ια τη ν δολ οφ ονία

III

τη ς Μ αρίας Κ αλαβρού το πρ ω ί τη ς 21 Α πρ ίλη 1967.
Σ τις 5 Φ λεβ άρ η , ο κ υ β ερ νη τικό ς εκπ ρό σ ω π ος χ α ρ α κ τη ρ ίζει
«φερέφω νο τη ς χού ντα ς» τη ν εφ ημερ ίδα «Ε λεύθερος Κ όσμος»
και τη ν κ α τη γο ρεί για δο λ ιό τη τα , επειδή «προσπαθεί επίμονα
να ταυτίζει μ ε τη χούντα τους Έ λλη νες αξιω ματικούς και τον
εθνικόφρονα κόσμον, που απο τελεί την μεγάλη πλειοψηφία του
Ε λληνικού Λαού».
Σ τις 6 Φ λεβάρη γ ίν ετα ι γνω στό (με ερ ώ τησ η βουλευτών στη
Β ουλή) ό τι ο ι χ ο υ ν τικ ο ί «Π ρω θυπουργοί» Κ όλ λια ς και Μ αρκεζίνη ς χ ρ η σ ιμ ο π ο ιο ύ ν κρ α τικά α υ το κίν η τα σ αν πρ ώ ην Π ρω ­
θυπουργοί.
Σ τις 11 Φ λεβ άρη γ ίν ετα ι γνω στό ό τι ο κα ταδικ ασ μ ένος σε
φ υ λά κ ισ η 5 χρ ό ν ω ν με τους πρω ταίτιους του π ρ α ξικοπ ή μ α τος
τη ς 21 Α πρ ίλη Δημ. Σταματόπουλος, έχ ει κά νει α ίτη σ η για χ ά ­
ρη, που διαβ ιβ άζεται σ το Συμβούλιο Χ αρίτω ν. Μ αζί δια β ιβ ά ­
ζο νται π ρ ο τά σ εις τω ν Ε ισ αγγελ έω ν Κ. Σταμάτη και Σπ. Κ ανίν ια που ε ισ η γο ύ ντα ι τη ν απ ό ρ ριψ η τη ς α ίτη σ η ς.
Στις 13 Φ λεβάρη κα τα δικ ά σ τη κε ερ ή μ η ν σ ε φ υ λάκ ιση 2,5
χρ ό ν ω ν ο φ υ γόδικος πρ α ξικο π η μ α τία ς Π έτρος Κ ω τσ έλης που
σ αν «υφυπουργός περ ιφ ερ ειακ ό ς διο ικ η τή ς Η πείρ ου ε ίχε πα­
ρ α χω ρ ή σ ει πα ράνομ α γ ια εκμετά λευση τα ιχ θυ οτρ οφ ία Λευκά­
δας». Μ αζί του κ α τα δικ ά σ τη κ ε σε ΙΟμηνη φ υ λάκ ισ η ο τότε
« νο μ ά ρ χη ς» Μ ίνω ς Κ α λ α ϊτζά κη ς ενώ τρ ία ά λ λ α άτομ α που ε ί­
χ α ν κ α τη γ ο ρη θ εί γ ια τη ν ίδια υπόθεση αθω ώθηκαν.
Σ τις 14 Φ λεβάρη από τη ν Ε ισ α γγελ εία Α θήνας β γαίνει διά­
ταξη κ α τά σ χεσ η ς του «ραδιενεργού νερού» που ονομάζεται
από αυτούς που το διαθέτουν « 'Η λ ιο ν » και δήθεν θεραπεύει
το ν κα ρκ ίνο . Η υπό θεση «του νερού του Κ αματερού» θα σ υγ­
κ λ ο ν ίσ ε ι γ ια λ ίγ ο κα ιρό τη ν κο ινή γνώ μη σ τη ν Ελλάδα, γ ια τί
α π λ ο ϊκ ο ί και εύπ ισ το ι άνθρω π οι του λαού που είτε είναι άρ­
ρ ω σ τοι είτε έχο υν σ υ γ γ εν είς ά ρρω σ τους σπεύδουν σ αν μπου­
λ ούκ ια να το προμ ηθευτούν. Η δω ρεάν διανομ ή, συνοδεύεται
από ο μ ιλ ίε ς του Γ. Κ αματερού. Η ισ το ρ ία με το ν ερ ό κα ι η
ευ π ισ τία του κό σ μου επη ρ εά ζει μερ ικ ές εφ ημερ ίδες που με δημοσ ιεύμ ατά τους ξεσ η κ ώ νο υν το ν κόσ μο, ενώ άλλες, που το
πολεμάνε, χ ά ν ο υ ν υ π ο λ ο γίσ ιμ ο αριθμ ό αναγνω στώ ν. Π άντω ς ο
Ε ισ α γγελ έα ς εκτό ς από τη ν κ α τά σ χ εσ η δίνει πα ρ α γγελ ία και
γ ια τη ν διεν έρ γεια πρ ο κ α τα ρ κ τικ ή ς εξέτα σ η ς, γ ια να δ ια π ι­
σ τω θεί αν έχο υν δ ια π ρ α χ θεί π ο ινικ ά αδικήμα τα σ τη ν υπόθεση
του « Ή λ ιο ν » . Δ ημοσ ιεύμ ατα αναφ έρουν ό τι το κύκλωμα τη ς
δ ιάθεσ ης είναι ομάδα με κ εν τρ ικό πυρ ήνα 12 άτομα, ακροδεξιο ύ ς και φ ίλ ο υς του τέω ς β α σ ιλιά με το ν ο π ο ίο ο ρ ισ μ έ νο ι ε ί­
112

χ α ν διασυνδέσεις.
Ο δ ικ η γ ό ρ ο ς Γ. Κ αματερός σε σ υνέντευξη σ τους δη μ ο σ ιο ­
γράφ ους σ τις 16 Φ λεβ ά ρ η , σ το ξ ε ν ο δ ο χ ε ίο «Κ ινγκ Τζωρτζ» με
ύφ ος υ π ερ ο π τικ ό κα ι με π ερ ιφ ρ ό ν η σ η σ τους ακ ροα τές του,
αναφ έρ ει ό τι έ χ ε ι ανακα λύ ψ ει σ τη ν Κω το θαυματουργό νερό
και ούτε λ ίγ ο ούτε πολύ με το «φάρμακο» ο ι Έ λ λ η ν ε ς «θα πά­
ρουνε τη ν Π ό λ η» . Στη σ υνέντευξη εκείνη ο Κ αματερός δη λ ώ ­
νει ό τι είν α ι β α σ ιλ ικ ό ς και αν το ν ρω τούσα ν «θα έλεγε τα κα­
λύτερα λ ό για γ ια τη ν Φ ρειδερίκη».
Στις 17 Φ λεβ άρ η σ τις εφ ημ ερ ίδες δ η μ ο σ ιεύ οντα ι δηλ ώ σ εις
του πρ ο έδρου τη ς Κ ύπρου Μ ακάριου που ζη τά ει να παραπεμφ θούν σ τη ν Δ ικα ιο σ ύ ν η ο ι υπεύθυνοι του πρ α ξικ ο π ή μ α το ς και
τη ς πρ ο δ ο σ ία ς τη ς Κ ύπρου. Στις δηλ ώ σ εις του πρ οσ θέτει ότι
δεν το ν ενδ ια φ έρ ει τό σ ο η τιμ ω ρ ία τους αλ λά το «να φ ω τι­
σ τεί» η υπόθεση και να γίν ο υ ν γνω σ το ί οι προδότες.
Τ η ν ίδια μέρα δη μ ο σ ιεύ ετα ι η είδ η σ η γ ια τη ν μείω σ η τη ς
π ο ιν ή ς του βα σ α νισ τή του Α λ ιβ ερ ίο υ χω ρ ο φ ύ λακ α Κων. Μ πόγδου, από 5 σ ε 4 μήνες φ υλακ ή, σ το Ε φ ετείο Α θήνας. Ο υπο­
μ ο ίρ α ρ χ ο ς Α νδρ. Γ ρ αμμ ατικό ς αθω ώθηκε σ τη ν πρώ τη δίκη.
Ε ίχ α ν κ α τη γ ο ρ η θ εί γ ια το βασα νισμό με φ άλ αγγα του φ οιτη τή
Ν ικ. Π άντζαλη σ τις 31 Δ εκέμβρη 1974.
Σ τις 17 Φ λεβ ά ρ η , επ ίσ η ς , σ τη ν δίκη τω ν Γ ιά ν ν η Κ άτρη και
Β ίκτω ρα Π α π α ζή σ η —που ά ρ χ ισ ε και ανα β λή θ η κε μετά από
δ ια δικ α σ ία 3‘Λ ω ρώ ν— ο ι ασ τυν ο μ ικ ο ί μάρτυρες κ α τη γορία ς
Θ εοχ. Μ ατζαβάς, Ε. Γ ια ν ν ικ ό π ο υλ ο ς κ.ά. καταθέτουν ότι δεν
έγινα ν β α σ α νισ τή ρ ια σ τη ν α σ φ άλεια κατά τη διά ρ κεια τη ς δι­
κτατορίας.
Σ την Π άτρ α α ρ χ ίζε ι (στο Ε φ ετείο) η δίκη σ ε δεύτερο βαθμό
12 ασ τυνομικώ ν β ασανιστώ ν.
Σ τις 18 Φ λεβ άρη σε σ υ ζή τη σ η σ τη Β ουλή γ ια τη ν παράνο­
μη α να χώ ρ η σ η σ το εξω τερ ικ ό τον τα γμ α τά ρ χη τη ς χω ρ οφ υ ­
λ α κ ή ς βα σ α νισ τή Κ ουρκ ουλάκ ου, ο Υ πουργός Δ η μ όσ ια ς Τ ά­
ξη ς Γ. Σταμάτης, αναφ έρει ό τι δεν έφυγε από το συνορ ιακό
σταθμό.
Τ η ν ίδια μέρα το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο Θ εσ σ α λ ο νίκ η ς κα ταδι­
κά ζει σ ε φ υ λά κ ισ η 28 μηνώ ν τους αξιω ματικούς τη ς χω ρ οφ υ ­
λ α κ ή ς Τ ετρ αδά κο κα ι Μ πουζιάνη γ ια β α σ α νισ τή ρ ια , με θύμα­
τα φ ο ιτη τές σ τη δικτατο ρ ία. Τ η ν επόμενη μέρα α ρ χίζου ν άλ­
λ ες δίκες...
Στις 23 Φ λεβ άρ η 1976 το Ε φ ετείο τη ς Π άτρας μειώ νει πολ ύ ­
χρ ο ν ες φ υ λα κ ίσ εις β ασα νιστώ ν και τις κά νει φ υ λα κ ίσ εις μ η ­
νών και έτσ ι α φ ή νο νται ό λ ο ι ελεύθεροι. Α πό τους δώ δεκα καH3

τη γο ρ ο ύμ ενο υ ς αθω ώ θηκε ένας και μειώ θηκε η πο ινή των έν­
τεκα άλλω ν. Σ υγκεκριμ ένα ε π ιβ λ ή θη κ α ν ο ι ακόλουθες ποινές
(σε πα ρένθεση οι π ο ινές τη ς πρ ώ τη ς δίκης): Α δα μόπου λος 12
μήνες (είχε 6 χ ρ ό ν ια , 8 μήνες και 10 μέρες), Σύφ αντος 10 μή­
νες και 15 μέρες (είχε 4 χ ρ ό ν ια 2 μήνες και 10 μέρες), Π ολύ­
ζος 9 μήνες (είχε 3 χ ρ ό ν ια ), Π απ αδόπ ουλος 7 μήνες (είχε 4
χρ ό ν ια 4 μήνες και 10 μέρες), Υ φ αντής 5 μήνες (είχ ε 2 χ ρ ό ν ια
και 5 μήνες), Τ ζανής 4 μήνες (είχε 1 χρ ό ν ο και 9 μήνες), Παπα νδρέου 3 μήνες (είχε 15 μήνες), Μ η τσ ιόπου λ ος 45 μέρες
(είχε 20 μή νες), Δ άρζανος 1 μήνα (είχε 14 μήνες), Σ ικ ελια νό ς
7 μ ήνες (είχ ε 3 χ ρ ό ν ια ) και Ν τό τσ ικα ς 45 μέρες (ε ίχ ε 1 χ ρ ό ν ο
και 7 μήνες).
Σ τις 24 Φ λεβ άρ η 1976 α σ κείτα ι π ο ινικ ή δίω ξη κατά τω ν Γ.
Κ αματερού και Κ. Γ ρ ά τσ ιο υ γ ια το «θαυματουργό» νερ ό τη ς
Κω « Ή λ ιο ν » .
Σ τις 25 Φ λεβ άρ η γ ίν ετ α ι γ νω σ τό το π ερ ιεχ ό μ εν ο τη ς πρ ότα­
σ η ς του Ε ισ α γ γελ έα Ν ικ. Γ ανώ σ η, γ ια τη ν τύ χ η τω ν Εφέσεω ν
κατά του β ουλεύματος τω ν Π λ η μ μ ελ ειο δικ ώ ν που παρέπεμπε
σε δίκη τους β ασα νιστές τη ς Α σ τυνομία ς και τη ς χω ρ οφ υ λα­
κ ής, πρ ο τείνετα ι η απ αλλαγή 4 ακόμη.
Σ τις 29 Φ λεβάρη 1976 ά ρ χ ισ ε σ το Π ενταμελές Ε φ ετείο που
σ υνεδρ ίασ ε σ το ν Κ ορυδαλλό σ ειρά 4 δικώ ν με κα τηγορού με­
νους χο υ ντικ ο ύ ς. Η μια, η κα ι μ ικ ρ ό τε ρ η ς σ η μ α σ ία ς, ή τα ν γ ια
πα ράνομ ο κ υ ν ή γι σ το ν Έ β ρ ο από το ν ισ ο β ίτη Κων. Π απαδόπουλο αδελφ ό του δικτάτορα , το ν Βασ. Α νδρ ου τσόπ ουλο δι­
κη γ ό ρ ο , αδελφ ό του «Π ρω θυπουργού» τη ς «δικτατορ ίας Ιωαν­
νίδη » και τρ ε ις ά λλους. Χ ρ ειά σ τη κε μια μέρα —ο χ τώ ώρες δ ι­
α δ ικ α σ ία το δικ α σ τή ρ ιο γ ια να εξα κρ ιβώ σ ει «ποιός σ κότω σ ε
τις πέρ δικες ή τους λ α γο ύς, αν ε ίχ α ν σ κ υλ ιά οι κυ νηγοί» και
τέτο ια . Κ αι να ε π ιβ ά λ ε ι φ υ λά κ ισ η 4 μηνώ ν σ τους δύο (που
α ναφ έρ θηκαν τα ο νό ματά τους) ενώ γ ια τους υ π ό λ οιπου ς τρ εις
η απόφ αση ή τα ν αθω ω τική. Τ η ν δεύτερη μέρα ά ρ χ ισ ε η δεύ­
τερη (στη σ ειρά ) δίκ η με κ α τη γο ρο ύ μ ενο το ν Θ. Θ εο φ ιλ ο γιαννάκο γ ια εσ χ ά τη π ρ ο δ ο σ ία και σ τά σ η σ το πρ α ξικ ό π η μ α τη ς
21 Α π ρ ίλη 1967 -η δίκη ε ίχ ε χ ω ρ ισ τε ί γ ι ' αυτόν, ό τα ν δικά ­
σ τη κ α ν ο ι υ πό λ ο ιπ ο ι. Ο Θ εο φ ιλ ο για νν ά κ ο ς κα τα δικ ά σ τη κε σε
κά θειρ ξη 6 χ ρ ό ν ω ν γ ια ε σ χ ά τη π ρ ο δ ο σ ία κα ι αθω ώ θηκε από
τη ν κ α τη γ ο ρ ία τη ς σ τά σ η ς. Η τρ ίτη σ τη σ ειρ ά δίκη ή τα ν για
τη ν δο λ ο φ ο ν ία του Βασ. Π εσ λ ή τη ν 21 Α π ρ ίλη 1967, με κα τη­
γορούμενους τους Λ υμπέρη Α ν δρ ικ ό πο υ λο και τους αρ χιπ ρ α ξικ ο π η μ α τίες Π απ αδό π ο υλο , Π αττα κό και Μ ακαρέζο.
Σ τις 3 Μ άρτη γ ίν ετ α ι γνω σ τό σ τη ν Α θήνα ό τι ο ι Ιτα λ ικ ές
115

δ ικ α σ τικ έ ς α ρ χές α π ο φ ά σ ισ α ν να μη εκδ ό σ ου ν σ τη ν Ε λλάδα
το ν « Π α τισ ά χ του α θλη τισ μού» Κων. Α σ λα νίδ η , που ε ίχ ε
σ υ λ λ η φ θ ε ί και ή τα ν κρατούμενος σ τις φ υλακές τη ς Γένοβας.
Λ ίγες μέρες αργό τερ α ο Α σ λα ν ίδ η ς θα αφ εθεί ελεύθερος.
Στη τέτα ρ τη δίκη (που σ υ ν εχ ίζετα ι σ το ν Κ ορυδαλλό) κα τη­
γο ρ ο ύμενο ι για α νθρ ω π ο κτο νία από πρ ό θεσ η και η θικ ή αυ­
το υ ρ γία ή τα ν ο ίλ α ρ χ ο ς I. Α λ μ πά νη ς και η «τρ ιανδρία» Π α­
παδό πο υ λ ο ς - Π αττα κό ς - Μ ακαρέζος. Θ ύμα η Μ αρία Κ αλα­
βρού που σ κο τώ θηκ ε από το ν Α λμπάνη σ τη ν Π ατησ ίω ν 21
Α πρ ίλη 1967.
Σ τις 9 Μ άρτη ά ρ χ ισ ε σ το Α ναθεω ρ ητικ ό Δ ικ α σ τή ρ ιο (Εφετείο Στρα το δικ είο υ) η δίκη τω ν βασα νιστώ ν του « Έ λ λ η » .
Στις 10 Μ άρτη δη μ ο σ ιεύ ετα ι σ τη ν εφ ημερ ίδα τη ς Κ υβέρνη­
σ η ς η πρ ο σ ω ρ ιν ή απ ό λυ σ η δυο διπλω ματώ ν: του Κ. Π αναγιω τάκου, πλ ηρ εξο ύ σ ιο υ υπουργού Α ' γ ια τρ εις μήνες κα ι του
Α ντ. Κ οραντή πλ η ρ εξο υ σ ίο υ υπουργού Β ', γ ια ένα μήνα. Ο
π ρώ τος απ ο λύ θηκε ω ς υποπεσών εις πράξεις αποτελούσας

εκτροπήν εκ των νομίμων καθηκόντων του.

Κ Ι Α ΛΛ ΕΣ Δ ΙΚ Ε Σ

Σ τις 11 Μ άρτη εκδ ό θη κε η απ ό φ αση του Π ενταμελού ς Εφε­
τείου γ ια τις δο λ ο φ ο ν ίες του Βασ. Π εσ λ ή και τη ς Μ αρίας Κα­
λαβ ρο ύ το πρω ί τη ς 21 Α π ρ ίλη 1967. Α θώ οι ο ι Π απ αδόπ ου ­
λο ς, Π αττα κό ς, Μ ακ αρέζος, έν ο χ ο ι ο ι φ υ σ ικ ο ί αυτουρ γοί
Λυμπέρης Α νδρικ όπουλος 8 χ ρ ό ν ια και Ιω. Α λμπάνης 5χ/ ι χρ ό ­
νια.
Σ τις 12 Μ άρτη εκδίδεται η απόφ αση γ ια τους βασα νιστές
του « Έ λ λ η » τους ο π ο ίο υς το Α ναθεω ρ ητικ ό α φ ήνει ελεύθε­
ρους. Ο ι πο λ ύ χ ρο ν ες φ υ λα κ ίσ εις έγ ινα ν φ υ λα κ ίσ εις μηνώ ν με
αν α σ το λή . Συγκεκρ ιμ ένα του I. Ε υαγγελό πο υ λου από 8 χρ ό ν ια
έ γινε 12 μ ήνες του Θ. Κ αμα ρινέα από 7 χ ρ ό ν ια 10 μήνες, του
Ν. Κ ιο σ σ έα από 8 χ ρ ό ν ια , 2 χ ρ ό ν ια , του Ν. Ν τάκ ουλα από 2
χ ρ ό ν ια , 8 μήνες, του Γ. Σω μαρίπα από 18 μήνες, 6 μήνες. Ο Ν.
Τ σ ιπ ο υ ρ ίδη ς που ε ίχ ε κα τα δικ α σ τεί σε 6μηνη φ υ λά κ ισ η , αθω­
ώθηκε.
Σ τις 13 Μ άρτη α ρ χ ίζε ι σ το Κ α κ ο υ ρ γ ιο δικ είο του Π ειρ α ιά
(συ νεδρ ιάζει σ τη ν αίθο υ σ α τη ς β όρειας πτέρυγας τω ν γυν α ι­
κείω ν φ υλακώ ν Κ ο ρ υδαλλο ύ ) η δίκη τω ν Δ. Ιω αννίδη και Δ.

116

Π α π α πο σ τό λ ο υ που έχο υν κ α τη γ ο ρ η θ εί σαν η γέτες τη ς συνομω σ ίας του Φ λεβάρη 1975.
Στις 16 Μ άρτη σ υνελή φ θη σ τη ν Κ ύπρο «ο ψ ευ τοπρ όεδρ ος
τω ν ο χ τώ ημερώ ν» Ν ικ. Σαμψών, γ ια να δ ικ α σ τεί γ ια το πρ α­
ξ ικ ό π η μ α τη ς 15 Ιούλη 1974.
Τ η ν ίδ ια μέρα σ το ν Κ ο ρ υδαλλό το Κ α κ ουρ γιοδικείο κατα­
δίκα σ ε το ν Δ. Ιω αννίδη σε κά θειρ ξη 14 χρ ό ν ω ν και το ν Δ.
Π απ απο σ τό λ ο υ σε κά θειρ ξη 10 χ ρ ό νω ν γ ια τη σ υμμ ετοχή τους
σ τη σ υνω μοσ ία του Φ λεβάρη 1975.
Σ τις 18 Μ άρτη , 1976 ο ι Ε ισ α γ γελ είς Εφ ετώ ν Ν. Γ ανώ σ ης
κα ι Ευθ. Μ αρ κά κη ς, πρ ο τείνο υ ν σ τα Σ υμβούλια Εφετώ ν, να
θεω ρ η θεί η 18 Α π ρ ίλη 1975, τελ ευ ταία μέρα τη ς πρ οθεσ μ ίας
που έθεσε το Δ ' ψ ήφ ισ μ α τη ς Β ουλής γ ια τη ν υ ποβ ολή μηνύ­
σεω ν γ ια εγκλ ή μ α τα τη ς δικτα το ρ ία ς εκτός πρ οθεσ μίας και οι
π ρ ά ξεις που κ α τα γ γέλ λο ν τα ι να θεω ρηθούν παραγεγραμμένες.
Ο ι π ρ ο τά σ εις π ρ ο κ α λο ύ ν έκ π λ η ξη και ερ μ ηνεύονται σ α ν ου­
σ ια σ τ ικ ή απ ονομ ή χ ά ρ η ς σ το υς β ασα νιστές (κυρίω ς) αλ λά και
σε άλλο υ ς που πα ρ ανό μ η σ αν σ τη ν δικτατο ρ ία.
Σ τις 19 Μ άρτη π ρ ο σ διο ρ ίζε τα ι γ ια τις 3 Α πρ ίλη σ το Α να­
θ εω ρ η τικ ό η δίκη όλω ν μαζί τω ν β ασα νιστώ ν του σ τρατού
(που δικ ά σ τη κ α ν σ τις 2 μ εγάλες δίκες σ το Δ ιαρ κ ές Σ τρα τοδι­
κείο).
Π ερ ί τα τέλη Μ άρτη ο πα ρ ο ξυσ μό ς του «νερού του Κ αματε­
ρού» έ χ ε ι φ θά σ ει σ ε τέ το ια επίπ εδα που να αποφ α σ ίζετα ι ακό­
μη και α ν α β ο λή δ ίκ η ς πέντε κ α τη γο ρο ύ μ ενω ν από φ όβ ο μ ή ­
πω ς « πιστο ί» τους δημ ιο υ ρ γ ή σ ο υ ν ε π εισ ό δια σ το δικ α σ τή ρ ιο .
(Ε π ίσ η μ η α ιτιο λ ο γ ία : ά λ λη εκκρ εμή ς δικ α σ τικ ή έρευνα).
Έ ν α ς άνθρω π ος σ κο τώ νετα ι από βυτιο φ ό ρ ο που μ οίρα ζε το
« α ντικ α ρ κινικό » νερ ό και τα δημ ο σιεύ ματα των εφημερίδω ν
έχ ο υ ν κά νει τη ν υπό θεση πρώ τη σ ε ενδ ια φ έρ ον γ ια τους νεο ­
έλλ η ν ες, ενώ ο ι σ υ ζη τή σ εις είναι ατελείω τες.
Σ το μεταξύ σ τη ν Π άτρ α τα δικ α σ τή ρ ια β ρ ίσ κ ουν ακόμη μια
«φόρμουλα» γ ια να κ α τα λή γο υ ν σ τη ν α τιμ ω ρ η σ ία τω ν β ασα­
νιστώ ν. Ο ι κα τηγο ρο ύ μ ενο ι ζη το ύ ν συγνώ μη κα ι εκφ ράζουν
τη ν λύπη τους γ ια τις τα λ α ιπ ω ρ ίες τω ν θυμάτων κα ι ο ι τελευ­
τα ίο ι ανακα λο ύ ν τις μ ηνύ σεις. Γ ίν ε τα ι μετά μ ετατροπ ή τη ς
κ α τη γ ο ρ ία ς από επικ ίνδυ νες σ ε ελα φ ρές σω ματικές βλά βες και
έτσ ι ο ι διώ ξεις παύουν ο ρ ισ τικά .
Σ τις 24 Μ αρτίου με απόφ αση του Π ρ ω το δικείου διαλύ εται η
ο ρ γά νω σ η τω ν «Α λκίμω ν» που στη δικτα το ρ ία είχαν μετατραπεί

σε φυτώριο καλλιέργειας φασιστικών ιδεών.
Τ η ν ίδ ια μέρα γίν ο ντ α ι δυο ισ χ υ ρ ές εκ ρ ή ξεις μια σ τη ν Α θή117

Πέτρος Αραπάκης και Χένρυ Τάσκα: συνάντηση.

να (χ ε ιρ ο β ο μ β ίδ α «Μ ιλς») σ ε β ιβ λιο π ω λ είο και μια σ τον Κ ο­
ρ υδαλλό (εμ π ρ η σ τικ ή ) σε γρ α φ εία το π ικ ή ς ο ρ γά νω σ η ς του
Κ Κ Ε. Ε πιθέσ εις σ ε γρ α φ εία δη μ ο κρ ατικώ ν πο λ ιτικ ώ ν κομμά­
τω ν έχο υν γ ίν ει κα ι ά λ λες α λ λά με χ ειρ ο β ο μ β ίδες ή δυναμίτη
δεν ε ίχ α ν γ ίν ε ι κα ι α ρ γό τερ α θα σ υ ν ε χ ισ το ύ ν με μ εγαλύτερη
ένταση.
Σ τις 24 Μ άρτη ε π ίσ η ς δη μ ο σιεύ εται α π α λλ α κ τικό βούλευμα
του Συμβουλίου Εφετών γ ια τη ν ανάμειξη αμερικανώ ν (Τάσκα)
και Ε λ ληνο αμ ερ ικ ανώ ν (Τομ Π άπας) γ ια σ υμμ ετοχή σ τη ν
πρ ο π α ρ α σ κευή του π ρ α ξικ ο π ή μ α το ς και σ τα όσ α α κ ολού θη­
σαν. Ε π ίσ η ς α π α λλ ά σ σ ο ν τα ι π ο λ λ ο ί χ ο υ ν τικ ο ί που ε ίχα ν διωχθ ε ί σ αν υπεύθυνοι γ ια φ υ λα κ ίσ εις, ε ξο ρ ίες και άλ λες διώ ξεις
τω ν αντισ τασ ιακώ ν.
Σ τις 27 Μ άρτη καταδικάζεται, πά λι ερ ήμη ν, ο Π αύλος Τ οτόμης σ ε φ υ λά κ ισ η 3 χ ρ ό ν ω ν γ ια α π ισ τία σ τη ν ΕΤΒΑ . Ε ίχ ε
π ο υ λ ή σ ει π λ ο ίο α ξία ς 10.000.000 α ν τί 2.000.000. δραχμ ώ ν χω ­
ρίς πλ εισ τη ρ ια σ μ ό .
Τ η ν 1η Α π ρ ίλη δίνετα ι στη δη μ ο σ ιό τη τα βούλευμα που πα­
ρ απ έμ πει σ ε δίκ η τους I. Λαδά, Κων. Π απ αδόπ ουλ ο και Π.
Τ ζεβ ελέκο γ ια σ υμ μ ετο χή σε β α σ α νισ τή ρ ια (συνέργεια, ηθικ ή
α υ τουργία) τω ν Α λεξ. Π αναγούλη και Α ρισ τοδ. Μ πουλούκου.
Ε π ίσ η ς, βούλευμα του Σ υμβ ουλίου Ε φ ετώ ν με το ο π ο ίο παρ απ έμ πο νται γ ια β α σ α νισ τή ρ ια σ το ν Π ειρ α ιά ο ι Σωτ. Κ ουβάς,
Στ. Α γγ ελ ό π ο υ λ ο ς ασ τυνό μο ς και ο ι Α νδρ. Φ ω τεινός και Μ.
Κ ανάτας ασ τυφ ύλακες. Ε ίχ α ν διω χ θεί σ αρ άντα ασ τυνομικοί,
το β ούλευμα τω ν Π λ η μ μ ελ ειο δικ ώ ν ε ίχ ε πα ραπέμψ ει εφτά και
τω ν Εφετών τους έκανε τέσσ ερ ις.
Τ η ν ίδια μέρα, το Τ ριμ ελ ές Π λ η μ μ ελ ιο δικ είο Σερρώ ν επιβ ά­
λ ει φ υ λά κ ισ η 10 μηνώ ν σ το ν α π ό σ τρ ατο τα γμ α τά ρ χη Σπύρο
Σταθάκη γ ια πα ράνομ η κα το χή όπλω ν. Ε ίχ ε δυο περ ίσ τρ οφ α,
ένα αυτόματο, σ φ α ίρ ες και γεμ ισ τή ρ ες. Έ ν α περ ίσ τρ ο φ ο το
πο ύ λ ησ ε 5.000 δραχμές!
Στις 3 Α π ρ ίλη α ρ χ ίζε ι σ το Α ναθεω ρ η τικ ό Δ ικ α σ τή ρ ιο (Εφετείο του Σ τρα το δικ είο υ) η δίκη τω ν κα ταδικ ασμ ένω ν γ ια βα­
σ α ν ισ τή ρ ια αξιω ματικώ ν και ο π λ ιτώ ν σ τις δυο δίκες του Δ ι­
αρκούς Στρατοδικείου.
Στις 15 Α π ρ ίλη κα ταδικ άζεται, ερ ή μ η ν, από το 5μελές Εφετε ίο Α θήνας σ ε φ υ λά κ ισ η 3 χ ρ ό ν ω ν ο Π αύ λος Τ οτόμ η ς γ ια τί
σ αν «υπουργός» Δ ημό σ ιας Τ ά ξη ς ε ίχ ε διατάξει τη ν σ ύλ ληψ η
και ε κ τό π ισ η του δικ η γ ό ρ ο υ I. Κ ουτάντου κα ι σ ε φ υ λάκ ισ η 7
μηνώ ν γ ια εξύβ ρ ισ η του ο δηγο ύ Β αλσαμ ίδη Σ κ λά βου (όταν ο
Τ ο τό μ ης ήτα ν «υπουργός» Συγκοινω νιώ ν).
119

Σ τις 18 Α πρ ίλη, νο σ τα λγ ό ς τη ς δικτα τορ ία ς, αναστατώ νει
τη ν π ε ρ ιο χ ή Ζ ω γράφου με π ρ ο κ λ ή σ ε ις σ τους δ η μ οκρ α τικούς
πο λ ίτες τη ς π ε ρ ιο χ ή ς. Ε ίν α ι ο Δημ. Απ. Κ αμόνας 48 χρ ονώ ν
έμ πορος, που έβ γα λε μ αγνη τό φ ω νο σ το μ π αλκ όνι του σ πιτιού
του (Ε κβ ατά νω ν 8) και μετέδιδε σε μεγάλη έντασ η ο μ ιλ ίε ς και
συνθήματα υπέρ τη ς 21 Α πριλίου. Συνελήφ θη κα. παραπέμφ θη κε σ το ν Ε ισ α γγελ έα , διώ χθη κε για πα ράβα ση του νόμου
942 /4 6 (λή ψ η μέτρω ν γ ια τον κατευνασμό των π ο λ ιτικώ ν πα­
θών) και παραπέμφ θηκε να δικα σ τεί σ τις 3 Ιούλη σ το Μ ονο­
μελές Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο Α θήνας.
Στις 20 Α πρ ίλη κα ταδικάζεται σ ε φ υ λάκ ισ η 9 μηνώ ν ο αρ­
χ η γ ό ς τη ς χω ρ ο φ υ λα κ ή ς τη ς Ιω αννιδική ς δικ τα το ρ ία ς Κων.
Κ αραμπάτσος. Κ ηρ ύ χθ ηκε ένο χ ο ς παρ άνο μ ης κ α τακρ άτησ ης
του πο λ ιτευ τή τη ς ΕΔΑ δ ικη γό ρ ο υ Χρ. Ζ αρκάδα, τον ο ποίο
ε ίχ ε σ υλ λά βει το ν Δ εκέμβρη του 1967 (επικ εφ αλής «σ υνεργεί­
ου» ασ τυνομικώ ν). Ε ίχε κ α τη γ ο ρ η θ εί και γ ια ανθρ ω π οκτονία
εξ αμελείας αλ λά αθω ώθηκε. Κ ατά τη ν σ ύλ λη ψ η του Ζαρκάδα,
ε ίχ ε π ρ ο ε ιδ ο π ο ιη θ εί ό τι π ά σ χ ε ι από σ ο βα ρ ό κα ρδ ιακ ό νόσ η μ α
και κινδυνεύει αλ λά δεν έλα βε κα νένα μέτρο και ο δικ η γ ό ρ ο ς
πέθανε.
Τ η ν 21 Α πρ ίλη 1976 γ ίν ετα ι γνω στό το περ ιεχόμ ενο βουλεύ­
ματος του Συμβουλίου Εφετών γ ια τους α σ τυνομικούς β ασα νι­
σ τές τη ς ασ τυνο μίας και^ τη ς χ ω ρ ο φ υ λακ ής. Α πα λλ ά σ σ ον τα ι
17 ακόμη και πα ρ απέμ π ο ντα ι να δ ικα σ το ύν 16(11 τη ς α σ τυνο­
μία ς και 5 τη ς χω ρ ο φ υ λακ ής). Ο ι α σ τυνο μ ικοί πα ραπέμπονται
ό λ ο ι σ το Π λ η μ μ ελ ειο δικ είο και έτσ ι γλυ τώ νου ν τη ν κα τη γ ο ­
ρ ία τρ εις από αυτούς που ή τα ν κ α τη γο ρο ύ μ εν οι γ ια κα κούρ ­
γημα. Ο ι α σ τυν ο μ ικ ο ί που παραπέμπ ο ντα ι σ το Π λ η μ μ ελ ειο δι­
κ είο είναι οι Ε. Μ ά λ λιο ς, Π. Μ πά μπαλης, Οδ. Σ π ανός, Βασ.
Λ άμπρου, Κ. Κ α ρ απ αναγιώ της, I. Κ αλύβας, Β. Κ ρ α β β α ρ ίτη ς,
Α νδρ. Β α σ ιλ α κό πο υ λ ο ς, Δ. Γ ερ ανιο ύ, Κ. Χ ρ η σ τά κ η ς και Βλάσ η ς Κ αραθανάσ ης. Στο Τ ρ ιμ ελ ές Ε φ ετείο (λόγω ε ιδ ικ ή ς δω σιδικία ς) παραπέμπ ο ντα ι οι α ξιω μ ατικο ί τη ς χω ρ οφ υ λα κ ή ς Κ.
Κ αραμπάτσ ος, Εεν. Τ ζαβ άρ ας, Βασ. Φ αβατάς, Μ αυροειδής
Μ ω ρ ο γιάννης και Γ. Κ αραγιώ ργος. Ο ι 12 που απ α λλ ά χτη κ α ν
από το Σ υμβούλιο των Ε φετών είναι οι Ν. Δ ασ καλ όπου λος, Ε.
Γ ια ν ν ικ ό π ο υ λ ο ς, Κ. Σ μ α ΐλ η ς, Δ. Λ ο υ κόπ ουλος, Γ. Τ ζαφ έρ ης,
Κ. Κ ο ντο γ ιω ρ γ ά κ η ς, X. Π αύλου, Κ. Τ σ ικ ρ ιπ ή ς και Π. Κ ανούσ η ς (της ασ τυνο μίας) και Π αν. Μ αυ ρ ο ειδής, Αθ. Χ ρ υσ ικόπουλος και Κ. Κ λω νάρης (της χω ροφ υλακής).
Σ τις 22 Α πρ ίλη το Α ναθεω ρητικ ό Δ ικ α σ τή ρ ιο έβγα λε τη ν
απόφ ασή του για τους σ τρ ατιω τικο ύ ς β ασα νιστές. Έ γ ιν α ν
120

μ ειώ σ εις σ τις πο ινές αλ λά δεν αθω ώ θηκε κα νένας από τους 29
που δικά σ τη κα ν σε δεύτερο βαθμό. Ο ι π ο ινές που τους επ ιβ λ ή ­
θη κ α ν είν α ι ο ι πα ρακάτω (σε π α ρ ένθεση γ ρ ά φ οντα ι ο ι π οινές
του Δ ιαρκ ούς Σ τρα το δικ είο υ - σε δυο δίκες γ ια β α σ α νισ τή ρ ια
σ τα στρατόπεδα).
1. Χ α τζηζήση ς Ν. 22 χ ρ ό ν ια (30 χρ ό ν ια ), 2. Θ εοφ ιλογιαννακος Θ. 21 χ ρ ό ν ια (27 χ ρ ό ν ια ), 3. Σπ ανός Αν. 17 χρ ό ν ια (25
χρ ό ν ια ), 4. Τ σ ά λα ς Γ. 16 χ ρ ό ν ια (19 χ ρ ό ν ια ), 5. Α ντω νόπου­
λ ο ς Δ. 5 χ ρ ό ν ια (8 χ ρ ό ν ια ), 6. Α γ γ ελ ή ς I. (Τ σ έλ ιγκα ς) 6 χ ρ ό ­
νια (8 χ ρ ό ν ια ), 7. Π εταλάς Φ. 4 χ ρ ό ν ια (6 χ ρ ό ν ια ), 8. Δεμερτζίδη ς Ε. (σ ερ ίφ η ς) 3 '/ 2 χ ρ ό ν ια (6 χ ρ ό ν ια ), 9. Γ κόρ ος Π. 2
χρ ό ν ια (3 v 2 χ ρ ό ν ια ), 10. Κ α ίν ιχ Ν. 2 '/ ι χ ρ ό ν ια (3 χρ ό ν ια ),
11. Κ όφας Δ. 3 χ ρ ό ν ια (7 χρ ό ν ια ), 12. Π έτρου Μ. 5 χ ρ ό ν ια
(7 '/2 χ ρ ό ν ια ), 13. Δ ιαμα ντόπουλος Π. 10 μήνες (2 χρ όνια ),
14. Π απ αχαρ αλάμπο υ ς Δ. 18 μήνες (2 χ ρ ό ν ια ), 15. Ζ ου λίνος
X. 18 μήνες (2 χ ρ ό ν ια ), 16. Μ ανουσ ακά κης I. 12 μήνες (2 χ ρ ό ­
νια), 17. Σίμος Ν. 18 μή νες (22 μήνες), 18. Ιω αννίδης Β. 12 μή­
ν ες (20 μ ήνες), 19. Ο ικ ο νό μ ο υ Θ. 12 μήνες (12 μήνες), 20. Γεω ργακό π ο υλ ο ς Σ. 10 μήνες (12 μήνες), 21. Ν τότας Π. 11 μήνες
(12 μήνες), 22. Μ ο υ ρα τίδη ς Α. 12 μ ήνες (12 μ ήνες), 23. Κ ολλ ιό ς X. 11 μήνες (12 μ ήνες), 24. Μ ατζώ ρος Ευστ. 10 μήνες (12
μήνες), 25. Σ ιδηρόπουλος Π. 8 μήνες (8 μήνες), 26. Α ναστασόπουλος Α. 8 μήνες (8 μήνες), 27. Γ κουντέβας X. 5 μήνες (5 μή­
νες), 28. Π απ αγεω ργίο υ Θ. 8 μή νες (8 μ ήνες), 29. Κ ω νσταντί­
νου ή Τ σ ιο ύλ ας Θ. 3 '/ 2 μήνες (ίδια ποινή).
Στους 11 τελευταίους ο ι π ο ινές επ ιβ λ ή θη κ α ν με ανασ τολή
γ ια 3 χ ρ ό ν ια ενώ ο ι 18 πρ ο η γο ύ μενο ι κλ είσ τη κ α ν σ τις φ υλα­
κές.
Στις 22 Α πρ ίλη α π ο φ υλ α κίζο ντα ι ο ι Π. Μ πά μπαλης κα ι Οδ.
Σ πανός βασα νιστές τη ς α σ φ άλεια ς που ή τα ν πρ οφ υλα κισ μένοι.

Π Α Ν Α Γ Ο Υ Λ Η Σ Κ Α Ι Α ΡΧ Ε ΙΑ ΕΣΑ
Τ η ν 1 Μ άη 1976, σ κο τώ νεται ο Α λέξανδρ ος Π αναγούλης.
Π ο λ λ ο ί μ ιλ ο ύ ν γ ια δο λ ο φ ο ν ία η κυ β έρ νησ η μιλάει γ ια «τυ­
χ α ίο τρ ο χαίο » . Ξημερώματα πρω τομαγιάς ο άτυ χος β ουλευτής
κα ι αγ ω ν ισ τή ς τη ς Δ η μ ο κ ρα τία ς οδη γώ ν τα ς το α υ τοκίν η τό
του, ένα «Φ ίατ 131 Μ ιραφ ιό ρ ι» έτρ εχε σ τη ν Β ουλιαγμ ένης
πη γα ίνο ν τα ς σ το σ π ίτι του σ τη Γλυφ άδα. Κ οντά σ του «Δαρζέντα» το ερ γο σ τά σ ιο ένα ά λ λο α υ το κίνη το θα σ υγκρ ου σ τεί
ελα φ ρά με το α υ το κίν η το του Π αναγούλη θα το εκτρ έφ ει από
121

τη ν π ο ρ εία του γ ια να πάει να σ υντρ ιβ ή σ τη ν ράμπα ενός υπο­
γείου φ ανο πο ιείο υ αυτοκινή τω ν.
Λ ίγες μέρες νω ρ ίτερ α σ τη ν εφ η μερ ίδα «Τα Νέα» ε ίχ ε α ρ χ ί­
σ ει η δημ ο σ ίευ σ η τω ν α ρ χ είω ν τη ς ΕΣΑ. Τα α ρ χ ε ία εμφ άνι­
σ αν σ τη ν δη μ ο σ ιό τη τα ο Αλ. Π αναγο ύλ ης και ο δ η μ οσ ιογρ ά ­
φος Γ ιά ν ν η ς Φ άτσ ης. Ε π ίσ η ς λ ίγ ες μέρες πρ ιν ο Π αναγούλ ης
ε ίχ ε σ τη ν Βουλή διέν εξη σ ε οξύ τό ν ο με το ν Υ πουργό Ά μ υ ­
νας Ε. Α βέρω φ. Α ιτία ή τα ν η μετάθεσ η του ταγμ ατάρ χη της
Κ Υ Π , I. Α λεξάκη σε μονάδα τη ς Μ ακεδονίας. Ο Α λ εξάκης
ήτα ν από τους β ασικούς σ υντελεσ τές τη ς α π οκάλ υψ ης τη ς συνομω σ ίας του Φ λεβάρη 1975.
Τα γεγο νό τα σ υνδυ άστη καν και έγινε πολύς λ όγος —από τις
εφ ημερ ίδες, αλ λά και σε σ υ ζη τ ή σ ε ις — για δολ οφ ον ία που
σ χε δ ιά σ τη κ ε από επαγγελμ ατίες σ ε σ κο τειν ά κέντρα ε λλ η ν ικ ά
ή ξένα.
Ο Μ ιχ. Στέφ ας ο δ η γ ό ς του «Π εζώ» 504 με γ α λ λ ικ ο ύ ς α ρ ι­
θμούς εμφ ανίζεται 3 μέρες μετά το θάνατο του βουλευτή και
ισ χ υ ρ ίζετα ι ό τι πή γε σ τη ν Κ όρινθο να κρυφ τεί γιατί... δεν είχε
πινα κ ίδες και φ ο β ή θη κε ό τα ν έμαθε από το ρ αδιόφ ω νο, πο ιο ς
ήτα ν αυτός που έ γινε α ιτία ο ίδιος να σ κοτω θεί. Ο θάνατος
του Π α να γο ύλ η , εκτό ς από τη ν σ υ γ κ ίν η σ η που π ρ οκ άλεσ ε,
απ ο τέλεσε γ ια πολύ κ α ιρ ό α ντικ είμ ενο σ υζη τή σ εω ν και δημ ο­
σιευμάτω ν, ακριβώ ς επειδή η υπόθεση ε ίχ ε π ε ρ ιβ λ η θ εί με μυ­
σ τή ρ ιο .
Κ Α Ι Π Α Λ Ι Τ Ο Κ Υ Π ΡΙΑ Κ Ο

Στις 10 Μ άη ο Κ ύ πριος δ ικ η γ ό ρ ο ς Α ρ ισ τόδη μ ος Χ ατζηπαναγιώ του υπέβαλε μήνυση στη γραμματεία του Δ ιαρκούς Στρα­
το δ ικείο υ Α θήνας κατά 127 αξιω ματικώ ν γ ια εγκλ ήματα που
δια π ρ ά χθη κ α ν σ το π ρ α ξικό π η μ α τη ς Κ ύπρου σ τις 15 Ιούλη
1974. Π ρ ο η γ ή θη κ ε έρευνα σ τη ν Κ ύπρο και μ αζεύτηκαν σ το ι­
χ ε ία που να σ τη ρ ίζο υ ν τις κα τη γ ο ρ ίες που α π οδίδ οντα ι στους
127 που μ η νύθηκαν. Η έρευνα έγινε από τον μηνυτή και σ υ­
ν ερ γάτες του δικ η γ ό ρ ο υ βουλευτή (τότε) τη ς ΕΔ Η Κ Γ. Β.
Μ αγκάκη. Ο ι 127 που μηνύ θηκαν είναι ο ι παρακάτω :

Ταξίαρχοι: Γ εω ρ γίτσ η ς Μ ., Γ ιανακ ο δήμ ο ς Π.
Συνταγματάρχες: Κ ο μ π ό κης Κ., Λ ιανάς Σ., Μ π ιτσ ά κ η ς Α ντ.,
Ν ούσκα ς Μ ., Χ ίο ς X., Γούδας Φ ., Λ ια σκώ νης Αθ., Ν αθαναήλ
Κ ονδύλης Χρ.
122

Αντισυνταγμαίάρχες: Α νδρ ικ ο ύ Π ., Α ν τω νογια ννά κ η ς Μ.,
Κ αννάβα ς Κ ., Ζ α ρκούδα ς Κ ., Ζ ιο ύ πο ς Ν ., Κ οκκ ορ ά κη ς Κ.,
Λ άμπρου Π ., Λ αμ πρινός Γ ρ ., Λ ια ναντω νάκ ης Ν ., Μ αύρος Κ.,
Μ ιχ ό π ο υλ ο ς Στ., Μ ο ιρ α λ ιώ τη ς Ιωαν., Π αναγόπου λος Β.,
Π απ αθανασίου Α ντ., Σ κ λα βεν ίτη ς Α θ., Φ ρ α γκογια ν νά κη ς Θ.,
Κ άντζος Δ ., Χ ρ η σ τίδη ς Η λ ., Β ιν τζη λ α ίο ς Β.
Ταγματάρχες: Α νευ λ αβ ής Εμ., Γ εω ρ γ ίτσ η ς Τ ρ ., Γ ερ οσ τά θης
Α ρ., Γ εννά το ς Σ., Γ κ ίνη ς Στ., Γ κ ό τσ η ς Δ αμασ κηνός Ν.,
Δ έκο υ λο ς Π ., Δ ελή μ π α σ η ς Ε λ., Ε μ μ α νο υ ηλ ίδής, Ζ ή δρ ος Ελ.,
θ ε ο δ ω ρ ό π ο υ λ ο ς Ευ., Ιω α ννίδη ς Κ ., Κ ο ρ κ ό ν τζιλο ς Π ., Κωνσ τα ν τό πο υ λο ς Κ ., Μ ιχ α ή λ Α ν., Μ ανιάτης Α λ., Α ντω νόπουλος
Ευ. Μ πά ρ λας, Π ετρ ιν ό π ο υ λο ς Δ ., Π απ αδό π ουλ ος, Π α τιρά κη ς
Μ ., Π ο ύ λιο ς Σπ., Π απ απαναγιώ το υ Α π., Ραφ τόπουλος Κ.,
Σ ω τή ρ χ ο ς Δ ., Σ ερ εμ ίτη ς Α χ ., Σ ιο ύ λ η ς Ε υστ., Τ α β ουλ ά ρ η ς Ν.,
Τ σ ο υ κα λά ς Μ ., Τ σ ίτα ς Ν ., Χ ω ματίδης Ιω., Χ α τζη γρ η γορ ίου
Δ ., Χ ανιώ τη ς Η ρ ., Σταύρου Στ., Ιω αννίδης Κ ., Κ αλογερόπουλο ς Μ ., Χ ρ ισ το δο υ λίδη ς Κων.
Λοχαγοί: Β ελεντίκ ο ς Α ν., Γ λ εντζές Η λ ., Λ αδόπουλος Δ.,
Μ ανο υσ έλη ς Ν ., Μ αντζουράτος Ευ., Μ ανουσ άκη ς Κ., Κυριακά κη ς Γ ., Ρ α γκο ύ σ η ς Β., Μ ικ ρ ό ς Σ., Σ α ριδάκ ης Εμμ., Φ άσσας,
Χ αλάτσ η ς θ ρ ., Φ α χ ρ υρ ίδ η ς Π.
Υπολοχαγοί: Χ ρ ισ το φ ο ρ ίδη ς Μ ., Δ ρ ίτσ ας Β., Ζ ω οβ ίδης,
Κ αμπ ουράκ ης Γ ., Κ α ρ α χ ά λ ιο ς Π ., Κ ο μ ίνη ς Ν., Κ ρ η τικ ό ς Σπ.,
Κ ω τούλας Γ ., Π α τατο ύκ ο ς Γ:, Π απ αδό π ο υλ ος Σ., Π απ αδάκ ης
Εμμ., Π απ ασ π ύρ ο υ Α ν., Ρ ο κκ ά ς Β., Τ σ ά κ α λ η ς Γ., Τ ζίτζα ς Στ.,
Φ α ντίδη ς Α λ., Α θανασ άκης Αθ.
Ανθυπολοχαγοί: Μ ερ κο ύ ρ η ς Ιω., Μ ούσας Γ. (έφ εδρος), Μ ούσ ο ς Γ. (έφ εδρος), Τ σ ά γκ α ς Θ ., Χ ατζη λο ύ ης Η λ. (έφεδρος).
Ανθυπασπιστές: Π α π αδό π ο υλ ο ς Α ., Ιω α σ η φ ίδ η ς Μ ίχο ς, Σύ­
ρος, Κ ασ πο ύ της Μ πρέντζας.
Ε π ίσ η ς μ η ν ύ ο ντα ι ο ι εξή ς α ξιω μ α τικ ο ί! κα ι υ πα ξιω μ α τικοί
του ναυτικού:
Αντυιλοίαρχοι: Π α π α γιά ν νη ς Γ. Π απαδάκης.
Πλωτάρχες: Π α π αρ γύ ρ ης Γ ., Μ η τρόπ ουλος.
Υποπλοίαρχοι: Ν τά νη ς Γ ., Π α λ α ίσ τρ ο ς Α ν., Τ α β λ α ρ ίδη ς,
Ψω μάκης.
Ανθυποπλοίαρχος: Α ρμενιάκος.
Αρχικελευστές: Γ κίκας, Σα γιάς Σπ., Σ α μουηλίδης Σπ., Ευοσιάδη ς Γ ., Κ αβ αδίας Σ τ., Ο ικ ο νο μ ίδ η ς Γ., Β ερές Α ν., Κ ω τσ ιόπουλο ς Γ.
Ναύτες: θ ε ο δ ό σ η ς και Κ ιβ ίσ κας.
Μ εταξύ τω ν α δ ικη μ ά τω ν γ ια τα ο π ο ία μ η νύ θη κα ν ο ι 127 πε­
123

ρ ιλ αμ β άνο νται ανθρ ω π ο κτο νίες, σ ω ματικές βλάβες, β ιαιοπ ρ α­
γ ίες, εμπρ ησ μο ί, λ η σ τείες, κλ ο πές κλπ.
Η μή νυ σ η , που α π ο τελείτα ι από δεκάδες σ ελ ίδ ες (σ.σ. ο λ ό ­
κ λ η ρ ο το κείμ ενο δη μ ο σιεύ θη κε σ το «ΒΗ Μ Α » τη ς 11 ΜαΤου
1976) θα α κ ο λο υ θή σ ει τη ν τύ χ η «του φ ακέλλου τη ς Κύπρου».
Ο υπο υ ργό ς τη ς Δ ικ α ιο σ ύ ν η ς Κων. Στεφ ανάκ ης με δη λ ώ σ εις
του ανα β ά λ λει τη ν δίω ξη λ έγο ντα ς ό τι δεν θα δοθεί προς το
παρόν συνέχεια στη μήνυση... Κ αι πρ ο σ θέτει ό τι η δίκη διά την

υπόθεσιν της Κύπρου θα διαταχθεί οπωσδήποτε, αλλά η Κυβέρνησις θα κρίνει πότε ημπορεί να γίνη αζημίως διά τα εθνικά μας
συμφέροντα (σ.σ.!!!).
Στις 13 Μ άη α π ο σ τρ ατεύ ο νται από τη χω ρ οφ υ λακ ή οι Βασ.
Φ αβατάς με το βαθμό του αντισ υντα γμ α τά ρ χη , ο Δημ. Κ ατσούλη ς με το βαθμό του τα γ μ α τά ρ χ η , ο Ν ικ. Τ ετρ αδά κος (μοίρ α ρ ­
χο ς), και ο ι Π. Τ αμπ άκης κα ι Τρ. Π ε χ ιν ά κ η ς (υ πομοίρα ρχοι).
Στις 14 Μ άη α π ο λύ ο ντα ι από τη ν α σ τυνομ ία πόλεω ν ο ι
α σ τυ ν ο μ ικ ο ί Ε υαγγ. Μ ά λ λιο ς, Π ετ. Μ πά μπαλης, Α ναστ. Σύφ αντο ς κ α ι Κων. Κ α ρ α π α να γιώ τη ς που έχο υν δ ικ α σ τεί γ ια βα­
σ α νισ τή ρ ια πο λ ιτικ ώ ν κρατουμένω ν στη δικτατορία.
Στις 17 Μ άη α π ο φ υ λ α κ ίσ τη κ ε με ε γ γύ η σ η ο Ε. Μ άλλιος.
Β ρισ κό ταν σ τη φ υλακή από το Μ άρτη 1975 προφ υ λα κισ μένος.
Τ ο ν Ιανο υά ριο 1976 έ λη ξ ε η π ο ινή φ υ λ ά κ ισ ις 10 μηνώ ν που
του επέβ αλε το κα κ ο υρ γ ιο δ ικ είο τη ς Χ αλκίδας γ ια τα β ασα νι­
σ τή ρ ια του τελευ ταίο υ χ ρ ό ν ο υ τη ς δικτατορ ίας. Στο μεταξύ
όμως έ χ ε ι δια τα χ θ ε ί γ ια δεύτερη φ ο ρ ά η π ρ οφ υ λά κισ ή του γ ια
τα β α σ α νισ τή ρ ια τω ν 6 χ ρ ό ν ω ν τη ς Π α π α δο π ο υλ ικ ή ς δικ τα το ­
ρίας και έτσ ι παράμεινε σ τις φ υλακές μ έχ ρ ι τις 17 Μ άη 1976.
Σ τις 21 Μ άη ά ρ χ ισ ε σ το Τ ρ ιμ ελ ές Π λ η μ μ ελ ιο δικ είο του
Π ειρ α ιά , η δίκη πέντε ασ τυνομικώ ν γ ια β α σ α νισ τή ρ ια με θύ­
ματα πο λ ιτικ ο ύ ς κρ ατούμενους τη ς δικ τα το ρ ία ς σ τη ν Α σ φ ά­
λ εια του Π ειρ αιά. Κ ατη γο ρ ο ύ μ ενο ι ο ι Σωτ. Κ ουβάς τέως
α σ τυν ο μ ικό ς διευ θυ ντής, Σ. Α γ γ ελ ό πο υ λ ο ς α σ τυνόμος, Δ. Π α­
πα δό πο υ λ ο ς υ πασ τυνόμος κα ι ο ι Μ. Κ ανιατά ς και Α. Φ ω τεινός
αστυφ ύλακες.

Ο Ι «Ε Κ Π ΡΟ Θ Ε ΣΜ Ε Σ »
Τ η ν ίδ ια μέρα (21 Μ άη) γ ίν ετ α ι γνω σ τό ό τι το π ο ιν ικ ό τμ ή ­
μα του Α ρείου Π άγου δ έ χ ετα ι ό τι η 18 Α π ρ ίλη 1975 τελ ευ ταία
μέρα τη ς πρ ο θεσ μίας που έθεσε το Δ ' ψ ή φ ισ μ α γ ια τη ν υπο­
βολή μηνύσεω ν, γ ια εγκ λ ή μ α τα τη ς δ ικ τα το ρ ία ς, είν α ι... εκτός
124

πρ ο θεσ μ ίας και σ ω στά τα δικ α σ τή ρ ια (όσα το έκαναν) δεν τ ι­
μώ ρ ησ αν τους κα τηγο ρο ύ μενο υς. Τ η ν τελ ευ ταία μέρα είχα ν
υ π ο β λη θ εί πάνω από 100 μ η ν ύ σ εις με εκατοντάδες κα τη γορού ­
μενους κα ι πρ ά ξεις μόνο σ τη ν Α θήνα. Α υτά «σβήσανε».
Στις 22 Μ άη, το Τ ριμ ελ ές Ε φ ετείο του Π ειρ α ιά μετά από δί­
κη τεσσ άρ ω ν ημερώ ν κήρ υ ξε αθώ ους «ελλείψ ει δόλου» τους
14 σ υνηγό ρ ο υς τω ν π ρ α ξικο π η μ ατιώ ν τη ς 21 Α πρ ίλη, που εί­
χ α ν κ α τη γ ο ρ η θ εί γ ια π ερ ιύ β ρ ισ η α ρ χ ή ς. Η δίω ξή τους ε ίχε γ ί­
νει γ ια το περ ιεχό μ ενο τη ς δή λ ω σ η ς που ε ίχα ν κα ταθέσει σ το
Π ενταμελές Ε φ ετείο Α θήνας που δίκασ ε τους π ρ α ξικ ο π η μ α τί­
ες, π ρ ιν ο ι σ υ ν ή γ ο ρ ο ι α π ο χω ρ ή σ ο υ ν από τη ν υ περ άσ π ισ η και
το δικασ τήρ ιο .
Στις 25 Μ άη, τέταρ τη μέρα τη ς δ ίκ η ς τω ν βασα νιστώ ν του
Π ειρ α ιά ο ι κα τηγο ρο ύ μ ενο ι α σ τυνο μ ικο ί π α ρ αδέχονται τους
βασα νισμούς τω ν κρατουμένω ν τη ς δικτα τορ ία ς και αποσύ­
ρουν τις μ η ν ύ σ εις τα θύματά τους. Η δήλ ω σ η που κα τέθεσ αν
ο ι Κ ουβάς κλπ. ε ίν α ι η ακόλουθη:
« Υπήρξαμε αστυνομικοί της Υποδιευθύνσεως 1 ενικής Ασφαλείας

Πειραιώς κατά την διάρκειαν της 7ετούς τυραννίδος, καθ ’ ην συνελήφθησαν, εκρατήθηκαν και εκακοποιήθησαν βασανισθέντες εν­
τός του αστυνομικού καταστήματος οι... (αναφ έρ οντα ι τα ονόμα­
τα τω ν θυμάτων). Δηλούμεν ότι αναγνωρίζομεν ότι ούτοι υπέστη­
σαν βασανιστικές κακοποιήσεις, υπαγορευμένος υπό του τυραννι­
κού καθεστώτος. Καταδικάζομεν τας ενεργείας ταύτας και εκφράζομεν την λύπην μας προς τους παθόντας. Η σ υ ν έχεια τη ς δίκ η ς
ήταν χω ρ ίς ο υ σιασ τικ ά ενδιαφ έρον χ ω ρ ίς τις εγκλ ήσεις. Εξετά­
σ τη κ α ν μόνο τα αδικήμα τα που διώ κο νται αυτεπάγγελτα , έγιναν μετατροπ ές κ α τη γ ο ρ η τη ρ ίο υ και τελ ικ ά τη ν επόμενη μέρα,
το δ ικ α σ τή ρ ιο τιμ ώ ρ η σ ε με φ υ λά κ ισ η 5 μηνώ ν, αλ λά με 3ετή
ανασ το λή το ν Σωτ. Κ ουβά, ενώ ο ι ά λ λο ι τέσ σ ερ ις γλύτω σαν.
Σ τις 2 Ιούνη δ ικ ά ζετα ι σ το Τ ρ ιμ ελ ές Ε φ ετείο Α θήνας ο Ιε­
ρώνυμος (Κ ο τσ ώ νη ς) α ρ χ ιε π ίσ κ ο π ο ς τη ς χ ο ύ ντα ς πρ ώ ην Α θη­
νώ ν και π ά σ η ς Ε λ λάδο ς, γ ια σ υσ κο φ αντική δυ σφ ήμ ιση του
δικ η γ ό ρ ο υ Γ. Σακελλ αρ ό πο υ λ ο υ. Η δίκη ε ίχ ε α ν α β λη θ εί δυο
φο ρ ές γ ια τί δεν εμφ ανιζότα ν ο κα τηγο ρο ύ μενος και μάρτυρες
που επηρέαζε. Τ η ν τρ ίτη φ ο ρ ά αν κα ι π ά λι δεν πρ οσ ή λ θε σ το
δικ α σ τή ρ ιο , ο ι π λ η ρ ε ξο ύ σ ιο ι δικ η γ ό ρ ο ι του κα τέθ εσ αν δήλω ­
σ η του σ το δ ικ α σ τή ρ ιο που ζητο ύ σ ε συγνώ μη και ο μηνυτής
ανακά λεσε τη ν έγκλ η σ η .
Τ η ν ίδια μέρα σ το Τ ριμ ελ ές Ε φ ετείο Α θήνας κα ταδικ άστηκε
γ ια π ερ ιύ β ρ ισ η α ρ χ ή ς ο σ υ ν ή γ ο ρ ο ς του δικ τά το ρ α Ιω αννίδη,
Γεωρ. Α λ αφ ντάκης σ ε φ υ λάκ ισ η 5 μηνών. Έ κ α ν ε έφεση και
αφ έθηκε ελεύθερος.
125

Επίσης στις 2 Ιούνη ο αδελφός του δικτάτορα Χαρ. Παπαδό­
πουλος, προσφεύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας να τον
δικαιώσει, γιατί τον υποβίβασαν στον υπαλληλικό βαθμό του
(από τον 2ο στον 5ο) μετά την κατάρευση της δικτατορίας.' Ο
X. Παπαδόπουλος την 21 Απρίλη 1967 ήταν εισηγητής στο
Υπουργείο Εμπορίου (6ο βαθμός). Από τότε η υπηρεσιακή του
εξέλιξη «έκανε άλματα» και έφθασε να γίνει σύμβουλος του
Α.Σ.Δ.Υ. που ισοδυναμεί βαθμολογικά και μισθολογικά με το
βαθμό του Αρεοπαγίτη!
Στις 4 Ιούνη, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο της Πάτρας
μετά από δίκη δυο ημερών καταδίκασε τους 6 από τους 8 κα­
τηγορούμενους αστυνομικούς, που είχαν μηνυθεί για βασανι­
στήρια από κρατούμενους στην δικτατορία. Συγκεκριμένα κα­
ταδικάστηκαν οι Κ. Καραπαναγιώτης αστυνόμος Β ' σε φυλά­
κιση 15,5 μηνών, Γ. Αδαμόπουλος αστυνόμος Β ' σε φυλάκιση
8,5 μηνών, Θ. Φασούλης αρχιφύλακας φυλάκιση 8,5 μηνών, I.
Δρούκας αστυφύλακας φυλάκιση 5,5 μηνών και οι Λ. Μητσόπουλος και Ν. Παπαθανασόπουλος αστυφύλακες σε φυλάκιση
5 μηνών ο καθένας. Αθωώθηκαν οι Κ. Βασιλάκης και Κ. Πα­
λαιό λόγος. Οι καταδικασμένοι άσκησαν έφεση και αφέθηκαν
ελεύθεροι.
Στις 7 Ιούνη γίνεται γνωστό το περιεχόμενο της πρότασης
του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου X. Μουστάκη για τις
αναιρέσεις που είχαν ασκήσει 16 από τους 20 καταδικασμέ­
νους για τη «σφαγή» του Πολυτεχνείου. Προτείνεται να γί­
νουν δεκτές τρεις (των Χριστολουκά, Μπουκλάκου και Καλύ­
βα) και να απορριφθούν των 13 υπολοίπων (Ντερτιλή, Ιωαννίδη, Λυμπέρη, Γουνελά, Κατσούλη, Σταυράκη, Καραγιάννη,
Μαυροειδή, Ρουφογάλη, Βαρνάβα, Καραδήμα, Νηστικάκη και
Ζαγοριανάκου). Στο μεταξύ γίνεται επίσης γνωστό ότι στις 24
Ιούνη θα δικαστεί ο Π. Θεράπος «υπουργός» στην χουντική
κυβέρνηση του Μαρκεζίνη για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου
(σ.σ. είχε χωριστεί γι* αυτόν όταν δικάστηκαν οι υπόλοιποι).
Στις 17 Ιούνη στην Πάτρα δικάζονται στο Εφετείο ο εκδό­
της της «Χριστιανικής» Ν. Ψαρουδάκης και ο επίτιμος εισαγ­
γελέας Εφετών Γ. Ξενάκης γιατί σε δημοσίευμα που έγραψε ο
δεύτερος και καταχώρησε στην εφημερίδα του ο πρώτος είχαν
χαρακτηρίσει «δοσίλογους» τους Εφέτες Π. Λογοθέτη και I.
Γρίβα που μετείχαν στη σύνθεση του Πενταμελούς που δίκασε
τους πρωταίτιους της χούντας. Η ποινή τους από 11 μήνες του
καθενός για συκοφαντική δυσφήμιση, μειώθηκε σε χρηματική
ποινή 10.000 δραχμών για τον Ψαρουδάκη γιατί αμέλησε να
126

ελέγξει το δημοσίευμα και φυλάκιση 5 μηνών με 3ετή ανα­
στολή στον Ξενάκη για απλή δυσφήμιση.
ΤΟ «ΞΗΛΩΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΟΝΙΩΝ»

Στις 21 Ιούνη ανακοινώθηκε ότι μετατάσσονται στην τάξη
του στρατιώτη οι Παπαδόπουλος, Παττακός, Μακαρέζος, Σπαντιδάκης, Ζωϊτάκης, Αγγελής, Ιωαννίδης, Ρουφογάλης, Καραμπέρης, Κωνσταντόπουλος, Λέκκας, Κ. Παπαδόπουλος, Γκαντώνας, Μπαλόπουλος, Τσάκας, Σταματελόπουλος, Ντερτιλής
και Λαδάς. Το «ξήλωμα των γαλονιών» γίνεται με προεδρικό
διάταγμα μετά την επικύρωση από τον 'Α ρειο Πάγο της από­
φασης του Πενταμελούς Εφετείου που τους καταδίκασε για το
πραξικόπημα της 21 Απρίλη. Οι καθαιρεθέντες διαγράφονται
από τους καταλόγους των στελεχών της εφεδρείας και οι οικογένειές τους παίρνουν μειωμένες συντάξεις.
Στις 24 Ιούνη στο Πενταμελές Εφετείο Αθήνας που συνε­
δριάζει στον Κορυδαλλό έχουν οριστεί να γίνουν πέντε δίκες
χουντικών.
Του Π. θεράπου για το Πολυτεχνείο.
Της Δέσποινας Παπαδοπούλου για την παράνομη μισθοδο­
σία.
Του Βυρ. Σταματόπουλου για συκοφαντική δυσφήμηση του
Γ. Πλυτά.
Του Π. Τοτόμη για παράβαση καθήκοντος και παράνομη
κατακράτηση του Θ. Κατριβάνου.
Των I. Λαδά, Κ. Παπαδόπουλου και Π. Τζεβελέκου για ηθι­
κή αυτουργία και συνέργεια στις ταλαιπωρίες των αδελφών
Διονύση και Αριστόδημου Μπουλούκου και του Αλέξανδρου
Παναγούλη.
Από τις δίκες αυτές μια έληξε με συμβιβασμό (Σταματόπουλος-Πλυτάς), μια με αθωωτική απόφαση (του Θεράπου, στις 29
Ιούνη), μια αναβλήθηκε (των Λαδά, Τζεβελέκου και Κ. Παπα­
δόπουλου) και οι δυο άλλες είχαν καταδικαστικές αποφάσεις.
Ο Τοτόμης καταδικάστηκε για πολλοστή φορά σε ό'Λ χρόνια
φυλακή (σ.σ. 3*/2 και 3 σε δυο υποθέσεις) και η Δέσποινα
Παπαδοπούλου σε 2 'Λ χρόνια φυλακή για απάτη σε βάρος
του Δημοσίου. Μαζί της κηρύχθηκε ένοχος ο αντισυνταγματάρχης Ιω. Καλογερόπουλος που του επιβλήθηκε φυλάκιση 2
χρόνων και 10 ημερών και κλείστηκε και αυτός στη φυλακή.
127'

ΟΙ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΠΥΚΝΩΝΟΥΝ

Στο τελευταίο διάστημα οι μεμονωμένες και σποραδικές
βομβιστικές ενέργειες κατά γραφείων, πολιτικών κομμάτων,
βιβλιοπωλείων και άλλων ενοχλητικών στη χουντοδεξιά «στό­
χων», που γίνονται τα προηγούμενα χρόνια, έχουν γίνει πολύ
συχνές και γίνεται μεγάλος λόγος για τους «γνωστούς-άγνωστους» δράστες που δεν συλλαμβάνονται. Τα κόμματα βγάζουν
ανακοινώσεις, στην Βουλή γίνονται συζητήσεις, στον τύπο
γράφονται πολλά, αλλά η δράση των αδίστακτων και ασύλλη­
πτων βομβιστών συνεχίζεται.
Τ η ν 1 Ιούλη προφυλακίζεται με ομοφωνία του Εισαγγελέα
Θεσσαλονίκης Ιω. Τουμπάνου και του ανακριτή Κετσετζίδη ο
στρατηγός ε.α. Φωκ. Καραπάνος που κατηγορείται σαν συνεργός στη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γ. Τσαρουχά.
Στις 3 Ιούλη, «με δήλωση του εκτελεστικού γραφείου της
Κ.Ε. του ΚΚΕ εσωτερικού», καταγγέλεται σχέδιο πολιτικών
δολοφονιών, τρομοκρατικών ενεργειών και άλλων για απο­
σταθεροποίηση και πρόκληση πολιτικής ανωμαλίας από ακρο­
δεξιά στοιχεία (χουντικούς, νεοφασίστες, ΕΟΚΑ-Βίτες κ.ά.).
Ο χρόνος θα δικαιώσει την καταγγελία. Εκτός από τις βομβι­
στικές ενέργειες, τις προβοκάτσιες στις πολιτικές συγκεντρώ­
σεις και τα επεισόδια, για τα οποία έχουν γίνει δημοσιεύματα
τις εφημερίδες και τα πολιτικά περιοδικά, μας έχουν απασχο­
λήσει κιόλας μερικά ονόματα, όπως του Καλέντζη, του Μασαγκράντε, του Ναστούλη, του Λιόλιου και άλλων.
Στις 9 Ιούλη, «ΤΑ ΝΕΑ», εμφανίζουν τον γνωστό από την
«υπόθεση Λαμπράκη» παρακρατικό της Θεσσαλονίκης Γεώρ­
γιο Λεονάρδο να κάνει αποκαλύψεις για σχέδιο δολοφονίας
του Αλ. Παναγούλη και ενώ η ανάκριση είχε καταλήξει στο
συμπέρασμα ότι είναι ανθρωποκτονία εξ αμελείας (αυτοκινητιστικό δυστύχημα) αρχίζει νέα έρευνα. Οι ενδιαφέρουσες,
πραγματικά, πληροφορίες του Λεονάρδου, τελικά, δεν θα κα­
ταλήξουν σε ανακάλυψη άλλων ενόχων. Ά λ λ ο ι θα κρίνουν
ότι ήταν πυροτέχνημα της εφημερίδας και «παραμύθια» του
παρακρατικού, άλλοι θα κατηγορήσουν την εφημερίδα για
κακό χειρισμό του θέματος (σ.σ. το ότι, δηλαδή, δημοσίευσε
τις πληροφορίες πριν φθάσουν στον ανακριτή) άλλοι, θα μιλή128

σουν για «εγγενείς δυσχέρειες» και πραγματική αδυναμία να
«ξηλωθεί» η όποια ακροδεξιά οργάνωση «Αράχνη» από τη φύ­
ση της υπόθεσης και τους «πατροπαράδοτους» δεσμούς με
στελέχη των σωμάτων ασφάλειας.
Στις 12 Ιούλη, ο Φαίδων Γκιζίκης κάνει δηλώσεις στην
εφημερίδα «Απογευματινή» για το «πως από τη δικτατορία
περάσαμε στη δημοκρατία».
Στις 12 Ιούλη, ο δικηγόρος Χρ. Ροκόφυλος θα δώσει κατά­
θεση για την υπόθεση Παναγούλη και θα πει τους δημοσιογρά­
φους ότι οι καταγγελίες Λεονάρδου είχαν τεθεί στη διάθεση
των δικαστικών αρχών της Θεσσαλονίκης, από τις 22 Μάη
αλλά δεν αξιοποιήθηκαν.
Στις 15 Ιούλη, στο αεροδρόμιο του Ελληνικού συλλαμβάνεται, επιστρέφοντας από το εξωτερικό ο Αρ. Παλαΐνης ταγμα­
τάρχης ε.α. ένας από τα πρωτοπαλλήκαρα του Ιωαννίδη, που
είχε δικαστεί για τη συνωμοσία του Φλεβάρη ’75. Εκκρεμούσε σε βάρος του βούλευμα που τον παρέπεμπε για παράνομη
οπλοφορ ία.
Στις 16 Ιουλίου «εκπίπτει» στην τάξη του στρατιώτη ο απόστρατος αντισυνταγματάρχης I. Στειακάκης, με προεδρικό Διά­
ταγμα.
Στις 21 Ιούλη 1976 το τμήμα Διακοπών της Βουλής ψηφίζει
νομοσχέδιο που ορίζει ότι οι χουντικοί υπουργοί δεν θα κη­
δευτούν με δημόσια δαπάνη όταν πεθάνουν!
Στις 22 Ιούλη αρχίζει στο Κακουργιοδικείο της Λευκωσίας
η δίκη του Ν. Σαμψών για το πραξικόπημα της Κύπρου.
Στις 23 Ιούλη οι εφημερίδες γράφουν ότι την Εισαγγελία
απασχόλησε το ενδεχόμενο διεξαγωγής δικαστικής έρευνας,
για την διαπίστωση της αλήθειας των αποκαλύψεων-καταγγελιών του στρατηγού Φαίδωνα Γκιζίκη (που δημοσιεύθηκαν
στην «Απογευματινή» και) σύμφωνα με τις οποίες, Ιωαννιδικοί
-δικηγόρος και αξιωματικοί- σχεδίαζαν σύλληψη τον Πρωθυπουρ­
γού Κων. Καραμανλή και επαναφορά του Ιωαννίδη στην εξουσία.
Η έρευνα για τον εντοπισμό των συνωμοτών διατάχθηκε και
συσχετίστηκε ύστερα με μήνυση των «Δημοκρατικών Δικηγό­
ρων». Την προκαταρκτική εξέταση έκανε ο Εισαγγελέας
Σταύρος Γυπαράκης, που κάλεσε τον Γκιζίκη και τον δημο­
σιογράφο Γιάννη Μαρή (που πήρε τη συνέντευξη) και τους
εξέτασε σαν μάρτυρες τις π ρ ώ τε^ έρ ες του Αυγούστου.
Στις 2 Αυγούστου οδηγείται στον Εισαγγελέα ο γιος του
βασανιστή Πέτρου Γκόρου, Γιάννης, γιατί με άλλους τρείς
νεοφασίστες, έγραψαν σε τοίχους σπιτιών της Κυψέλης (στην
130

οδό Ευελπίδων) συνθήματα υπέρ της «4ης Αυγούστου».
Στις 3 Αυγούστου προσδιορίστηκαν να γίνουν στις 17 Σε­
πτέμβρη οι δίκες των βασανιστών αστυνομικών, της αστυνο­
μίας στο Πλημμελειοδικείο και της χωροφυλακής στο Εφετείο
(λόγω ειδικής δωσιδικίας). Η πρώτη ορίστηκε να γίνει στην
αίθουσα του Στρατοδικείου στου Ρουφ και η άλλη στις γυναι­
κείες φυλακές Κορυδαλλού.
Στις 10 Αυγούστου τη νύχτα, άγνωστοι έβαλαν φωτιά και
έκαψαν το αυτοκίνητο του χουντικού «υφυπουργού» τύπου
Βυρ. Σταματόπουλου στο Π. Φάληρο. Μετά από λίγες μέρες οι
δράστες θα βρεθούν και θα παραπεμφθούν σε δίκη κατηγορού­
μενοι και για άλλους εμπρησμούς αυτοκινήτων —αμερικανών
κυρίως— και για απειλές με επιστολές κατά του Βύρωνα Στα­
ματόπουλου.
Στις 14 Αυγούστου έγινε γνωστό ότι ο Ά ρ ειος Πάγος
απέρριψε τις αιτήσεις αναίρεσης των βασανιστών του Ναυτι­
κού. Επίσης το Ποινικό τμήμα απέρριψε τους περισσότερους
λόγους αναίρεσης των Αλμπάνη και Ανδρικόπουλου (που σκό­
τωσαν την Καλαβρού και τον Πεσλή στις 21.4.67) και ανέπεμψε στην Ολομέλεια του Α.Π. τις αιτήσεις για όσους λό­
γους δεν απορρίφθηκαν.
Στις 18 Αυγούστου με αφορμή άρθρο του Σάββα Κωνσταντόπουλου, για τις εξόδους του Σισμίκ (ή Χόρα) στο Αιγαίο, τους
Ελληνικούς χειρισμούς και τη στάση της Σοβιετικής Έ νω ­
σης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτηρίζει τον αρθρογράφο «γνήσια περίπτωση πεμπτοφαλαγγιτισμού».
Στις 20 Αυγούστου 1976 το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πά­
γου κάνει δεκτές τις αναιρέσεις εφτά καταδικασμένων για τα
εγκλήματα του Πολυτεχνείου και ακυρώνει την απόφαση του
Πενταμελούς Εφετείου με την οποία είχαν καταδικαστεί οι Κ.
Μαυροειδής, Δ. Ζαγοριαννάκος και Π. Καραγιάννης (από 25
χρόνια φυλακή), Στ. Βαρνάβας (ισόβια), Λ. Χριστολουκάς
(3 '/2 χρόνια), Β. Μπουκλάκος (2θ '/2 μήνες) και I. Καλύβας (18
μήνες). Οι εφτά θα ξαναδικαστούν στο Πενταμελές Εφετείο
και... θα «καθαρίσουν».
Στις 31 Αυγούστου το κακουργιοδικείο Λευκωσίας επιβάλ­
λει ποινή κάθειρξη 20 χρόνων στον Νικόλαο Σαμψών το «αν­
δρείκελο» (σ.σ. όπως τον χαρακτηρίζει η απόφαση του δικα­
στηρίου) που ανέλαβε να γίνει «Πρόεδρος» για οχτώ μέρες
μετά το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου.
Στις 8 Σεπτέμβρη αποφυλακίστηκε ο Μιχ. Γουνελάς υπί­
λαρχος ε.α. που είχε καταδικαστεί για την «σφαγή του Πολυ­
131

τεχνείου». Ή ταν ο οδηγός του τανκ που έριξε την πόρτα και
είχε καταδικαστεί για πρόκληση σωματικών βλαβών (Πέπη
Ρηγοπούλου κ.ά.) και για φθορά δημόσιας περιουσίας. Ο
Ά ρ ειος Πάγος τον απάλλαξε από τη δεύτερη κατηγορία και
έτσι ο Γουνελάς έμεινε 13 μήνες στη φυλακή και αφέθηκε
ελεύθερος.
Στις 14 Σεπτέμβρη στη Θεσσαλονίκη στο κάτω μέρος «πη­
γαδιού» ανελκυστήρα (του κτιρίου Β. Ό λ γα ς 51) βρέθηκε βα­
λίτσα με όπλα πολεμικά. Στην πολυκατοικία έμενε ο εξάδελφος του Ιω. Στειακάκη (ηγετικού στελέχους της Ιωαννιδικής
χούντας), Α. Λιναρδάκης. Ο Στειακάκης συλλαμβάνεται (πάλι
με τις πυζάμες) στην Αθήνα και «στέλνεται» με συνοδεία στον
Εισαγγελέα Θεσσαλονίκης. Τα όπλα είναι δυο αυτόματα, δυο
περίστροφα, πολλές σφαίρες και μια ξιφολόγχη. Είχαν τοπο­
θετηθεί εκεί που βρέθηκαν το Γενάρη 1975 πριν από «ξήλωμα» των συνωμοτών του Φλεβάρη. Την επόμενη μέρα ο Στειακάκης (15.9.76) προφυλακίστηκε.
Στις 17 Σεπτέμβρη αρχίζει στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο
που συνεδριάζει στην αίθουσα του Διαρκούς Στρατοδικείου
Αθήνας (Ρουφ) η δίκη 11 βασανιστών της Ασφάλειας (αστυ­
νομίας). Στο σκαμνί κάθονται οι Ε. Μάλλιος, Π. Μπάμπαλης,
Οδ. Σπανός, Β. Λάμπρου, Κ. Καραπαναγιώτης, I. Καλύβας, Β.
Κραββαρίτης, Βλ. Καραθανάσης, Κ. Χρηστάκης, Α. Βασιλακόπουλος και Δ. Γεράνιος. Οι τρεις τελευταίοι θα φύγουν με την
έναρξη της δίκης γιατί μηνύθηκαν στις 18 Απρίλη 1975, που
κρίθηκε μέρα έξω από την προθεσμία του Δ ' ψηφίσματος. Και
έτσι οι 11 έγιναν 8 στο «σκαμνί».
Την ίδια μέρα υποβιβάζεται, με προεδρικό Διάταγμα ο απόστρατος ίλαρχος Κ. Κώτσαρης στο βαθμό του στρατιώτη. (Ο
Κώτσαρης είχε καταδικαστεί για τη δολοφονία του Π. Ελή
στον ιππόδρομο τις πρώτες μέρες του πραξικοπήματος της 21
Απρίλη).
Στις 22 Σεπτέμβρη και ενώ η δίκη των 8 βασανιστών αστυ­
νομικών συνεχίζεται, στο Διαρκές Στρατοδικείο δικάζονται οι
Ν. Δημητρόπουλος μόνιμος ανθυπολοχαγός και Π. Καριτζαΐδης ανθυπασπιστής, γιατί υμνολογούσαν τον Παπαδόπουλο τη
χούντα και τη «Νέα Τάξη». Δικάστηκαν για... διασπορά ψευ­
δών ειδήσεων επειδή ο ένας είπε στον άλλο έχω πληροφορίες
ότι πάμε καλά., η Νέα Τάξις προχωρεί.... Ο ανθυπολοχαγός που
το είπε τιμωρήθηκε με φυλάκιση 3’/ ι μηνών ο άλλος αθω­
ώθηκε...
Στις 27 Σεπτέμβρη στο Κορυδαλλό, όπου συνεδριάζει το
132

Δίκη βασανιστών «Γενικής Ασφάλειας»: διακρίνονται τα φόβητρα κάθε
δημοκρατικού πολίτη στη δικτατορία: Λάμπρου, Μπάμπαλης, Μάλλιος,
Καραπα ναγιώτης....

Τριμελές Εφετείο Αθήνας, αρχίζει η δίκη των βασανιστών της
Ασφάλειας Προαστείων (χωροφυλακής) Κ. Καραμπάτσου, Σ.
Τζαβάρα, Β. Φαβατά, Μ. Μωρογιάννη και Ν. Καραγεώργου.
Στις 5 Οκτώβρη προσδιορίζεται για τις 25 του ίδιου μήνα η
δίκη-επανάληψη των 7 καταδικασμένων για το «Πολυτεχνείο»
(Βαρνάβας, Ζαγοριαννάκος κλπ.) για τους οποίους αναιρέθηκε
η απόφαση της μεγάλης δίκης.
Στις 12 Οκτώβρη το Τριμελές Πλημμελειοδικείο θα εκδώσει
την απόφασή του για τους 8 βασανιστές της Ασφάλειας
(αστυνομίας Αθήνας) ένοχοι 6 και 2 αθώοι (αθώοι οι Οδ. Σπα­
νός και Βλ. Καραθανάσης). Οι ποινές που επιβλήθηκαν στους
6 είναι οι παρακάτω: Ε. Μάλλιος 17 μήνες, Πετ. Μπάμπαλης 2
χρόνια, Β. Λάμπρου 10 μήνες, Κ. Καραπαναγιώτης 15 μήνες,
I. Καλύβας 10 μήνες και Β. Κραββαρίτης 11 μήνες. Έκαναν
εφέσεις και αφέθηκαν όλοι ελεύθεροι ενώ για τους τρεις που
είχαν ποινές κάτω από ένα χρόνο δόθηκε το δικαίωμα να τις
εξαγοράσουν με 150 δραχμές την ημέρα.

ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
Την ίδια μέρα 12 Οκτώβρη, στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο
της Ά μφισσας δικάζονται ο ανθυπασπιστής της χωροφυλα­
κής Γ. Καλαντζής και ο διμοιρίτης των TEA Ε. Δ. Παύλου,
γιατί δύο μήνες μετά το πραξικόπημα της 21 Απρίλη 1967
(20.6.67) συνέλαβαν τον Σπ. Κοτοπούλη στο σταθμό Χωροφυ­
λακής Χρισσού και τον βασάνισαν με σιδερένιο στεφάνι στο
κεφάλι. Το έσφιγγαν μέχρι που λιποθυμούσε από τον πόνο ο
κατηγορούμενος, (επειδή οι κατηγορούμενοι είχαν πληροφο­
ρίες ότι ήταν «Λαμπράκης» πριν από την δικτατορία). Ο Κο­
τοπούλης μετά τα βασανιστήρια (στεφάνι, φάλαγγα) τρελλάθηκε από ψυχωσικό σύνδρομο που εξελίχθηκε σε σχιζοφρέ­
νεια. Θεραπεύτηκε αργότερα στο «Αιγινήτειο». Στη δίκη κατέ­
θεσε ότι το στεφάνι είχε στα πλάγια δυο βίδες («πεταλούδες»)
που τις έσφιγγαν στο πάνω μέρος του κρανίου. Ό τα ν τον
άφησαν του είπαν αν τον ρωτήσουν γιατί είνω πρησμένος και με­
λανιασμένος να λέει ότι τον τσίμπησαν μέλισσες. Και ακόμη τον
απείλησαν ότι αν μαρτυρήσει τίποτα θα τον σκοτώσουν και θα
πουν ότι αυτοκτόνησε.
Μετά από δίκη που κράτησε 4 μέρες ο Γ. Καλατζής καταδι­
κάστηκε σε φυλάκιση 18 μηνών και ο Παύλου αθωώθηκε «λό134

γω αμφιβολιών». Μετά την καταδίκη του ο ανθυπασπιστής
άσκησε έφεση και αφέθηκε ελεύθερος.
Στις 14 Οκτώβρη το Τριμελές Εφετείο (στον Κορυδαλλό)
καταδικάζει τους 5 βασανιστές της ασφάλειας προαστείων
(χωροφυλακής) σε ποινές από 6 χρόνια μέχρι 28 μήνες. Ειδικό­
τερα καταδικάστηκαν ο Κ. Καραμπάτσος αντιστράτηγος της
χωροφυλακής ε.α. σε φυλάκιση 3 χρόνων κατά συγχώνευση,
Ξεν. Τζαβάρας αντιστράτηγος ε.α. πρώην υπαρχηγός χωροφυ­
λακής 3 χρόνια, Βασ. Φαβατάς αντισυνταγματάρχης ε.α. 6 χρό­
νια, Μ. Μωρογιάννης μοίραρχος ε.ε. 3 χρόνια και 2 μήνες και
Γ. Καραγεώργος ταγματάρχης ε.ε. 2 χρόνια και 4 μήνες. Οι
τρεις πρώτοι κλείστηκαν στις φυλακές οι «εν ενεργεία» αφέθηκαν ελεύθεροι, αν και δεν είχε και για αυτούς ανασταλτική
δύναμη η Έφεση.
Στο μεταξύ στα Χανιά της Κρήτης γίνεται άλλη δίκη ομά­
δας βασανιστών της χωροφυλακής που έδρασαν σε διάφορες
πόλεις της Κρήτης. Ό λ ο ι με κοινή δήλωση ομολογούν τα
βασανιστήρια και οι μηνυτές αποσύρουν τις εγκλήσεις.
Στις 22 Οκτώβρη αφήνεται ελεύθερος με εγγύηση ο I. Στειακάκης που ήταν προφυλακισμένος για τα όπλα που βρέθηκαν
στη Θεσσαλονίκη.
Στις 3 Νοέμβρη ανακοινώθηκε επίσημα ότι ο βασανιστής
της ασφάλειας Θεσσαλονίκης ανθυπασπιστής Βασ. Καραμήτσος έχει φύγει στο εξωτερικό για «υποτροπή ανήκεστης βλά­
βης της υγείας του» και έπρεπε να γυρίσει στη φυλακή 21
Οκτώβρη. Η Εισαγγελία διέταξε έρευνα για να βρεθεί, γιατί
δεν υπήρχε απαγόρευση εξόδου του από τη χώρα.
Στις 11 Νοέμβρη γίνεται για τρίτη φορά (μετά από μερική
αναίρεση της προηγούμενης απόφασης του Πενταμελούς Εφε­
τείου) η δίκη του Μιχ. Μπαλόπουλου και άλλων για την υπό­
θεση των κρεάτων. Το τμήμα που αναιρέθηκε αφορούσε παρά­
νομες συναλλαγές με ξένο συνάλλαγμα και οι κατηγορούμενοι
αθωώθηκαν. Έ τ σ ι η τελική ποινή του Μπαλόπουλου έγινε 14
μήνες και οι υπόλοιποι (έμποροι κρεάτων) Ζύμνης Βέκιος,
Παπαδημητρίου γλύτωσαν χωρίς ποινές.
Στις 17 Νοέμβρη λίγο μετά την μεγάλη συγκέντρωση και
πορεία για την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου κα­
κοποιείται ο Στάθης Παναγούλης και δυο φίλοι του από αστυ­
νομικούς και μεταφέρεται στο νοσοκομείο.
Στις 18 Νοέμβρη ο έγκλειστος στις φυλακές συνταγματάρ­
χης ε.α. Δημ. Παπαποστόλου (10 χρόνια για συμμετοχή στη
συνωμοσία του Φλεβάρη 1975) υποβάλει μήνυση κατά του
137

Αρχηγού του ΓΕΕΘΑ Διον. Αρμπούζη, γιατί διέταξε παράνομα
τη σύλληψή του, όταν ήταν πολίτης (ο Παπαποστόλου).
Στις 14 Νοέμβρη το Τριμελές Εφετείο του Πειραιά αθωώνει
(και από την 5μηνη φυλάκιση που είχε επιβάλει το Πλημμε­
λειοδικείο για βασανιστήρια) τον Σωτ. Κουβά συνταξιούχο
αστυνομικό διευθυντή. Έ τσ ι για τα βασανιστήρια στην Ασφά­
λεια του Πειραιά δεν καταδικάστηκε κανένας.
Στις 25 Νοέμβρη είχε οριστεί να γίνει η επανάληψη της δί­
κης για τη σφαγή του Πολυτεχνείου για τους εφτά κατηγορού­
μενους για τους οποίους είχε αναιρεθεί η απόφαση της μεγά­
λης δίκης στον Ά ρ ειο Πάγο. Η δίκη αναβλήθηκε γιατί ήταν
άρρωστος ο Βαρνάβας και νέα δικάσιμος ορίστηκε η 20 Γενά­
ρη 1977.
Στις 28 Νοέμβρη εφημερίδες αναδημοσιεύουν πληροφορίες
του περιοδικού «Πολιτικά Θέματα» σύμφωνα με τις οποίες ο
Υπουργός Δημόσιας Τάξης Γ. Σταμάτης «κάλεσε τους αμετανό­
ητους χουντικούς Γ. Γεωργαλά, Ευαγγ. Μάλλιο, Κ. Καραπαναγιώτη, Χρηστάκη και Κλωνάρη και τους κάνει συστάσεις
να σταματήσουν την αντιδημοκρατική τους δράση, γιατί θα
τον αναγκάσουν να τους εκτοπίσει». Ο Γεωργαλάς —κατά τις
ίδιες πληροφορίες— παραδέχθηκε ότι ηγείται «ομάδας προ­
βληματισμού». Την επόμενη, «αρμόδια πηγή» της Κυβέρνη­
σης θα δηλώσει ότι το δημοσίευμα δεν ανταποκρίνεται πλή­
ρως στην πραγματικότητα, χωρίς να δίνει καμιά πληροφορία
για το τι ακριβώς έγινε.
Στις 6 Δεκέμβρη το βράδυ, στο αυτόφωρο Τριμελές Πλημ­
μελειοδικείο Αθήνας καταδικάζεται σε φυλάκιση 40 ημερών,
για παράνομη οπλοφορία ο νεοφασίστας Παναγιώτης Ζακόπουλος 20 χρονών ταπετσέρης μέλος της ΝΕΚ («Νεοελληνι­
κής Επαναστατικής Κινήσεως»). Είχε συλληφθεί γιατί χρησι­
μοποιούσε πλαστή φοιτητική ταυτότητα με όνομα Ιω. Κού­
τρας και στη σωματική έρευνα που του έγινε βρέθηκε στην
τσέπη του μαχαίρι με λεπίδα 9 εκατοστών. Για την πλαστή
ταυτότητα αθωώθηκε. Το δικαστήριο ρώτησε τους μάρτυρες
αστυνομικούς τι θα πει ΝΕΚ, είναι ιαπωνική μάρκα ραδιοφώνων;... Το μαχαίρι δεν ήταν στη δικογραφία σαν πειστήριο και
λίγο έλειψε να μη διαβαστεί και η έκθεση κατάσχεσης...(!)
Στις 10 Δεκέμβρη είχε οριστεί να γίνει στο Πενταμελές
Εφετείο στον Κορυδαλλό η εκδίκαση της έφεσης των πέντε
καταδικασμένων για βασανιστήρια στην ασφάλεια Προαστίων
αξιωματικών της χωροφυλακής. Η δίκη όμως αναβλήθηκε γι­
ατί απουσίασαν οι 20 από τους 35 μάρτυρες κατηγορίας θύμα­
139

τα των βασανιστών. Αρχίζει όμως η μετά από αναίρεση δίκη
της Δέσποινας Παπαδοπούλου για την παράνομη μισθοδοσία
της (αργομισθία).
Στις 13 Δεκέμβρη έχει οριστεί να γίνει η δίκη των βασα­
νιστών της Γενικής Ασφάλειας της Αθήνας, αλλά και αυτή
αναβάλλεται γιατί απουσιάζει (δικαιολογημένος) ο Ιω. Καλύ­
βας ένας από τους έξι που είχαν καταδικαστεί. Την ίδια μέρα
ο Καλύβας δικαζόταν στο Κακουργιοδικείο, για άλλα βασα­
νιστήρια (του τελευταίου χρόνου της δικτατορίας). 'Οταν εί­
χαν δικαστεί οι άλλοι βασανιστές (Χαλκίδα) ο Καλύβας
απούσιασε από το Κακουργιοδικείο γιατί δικαζόταν για το
Πολυτεχνείο. Το Κακουργιοδικείο, επειδή τα αδικήματα που
βάρυναν τον Καλύβα τιμωρούνται σε βαθμό Πλημμελήματος
αυτοκηρύχθηκε αναρμόδιο και παρέπεμψε τον Καλύβα να δι­
καστεί στο Πλημμελειοδικείο. Νέα δικάσιμος για την εκδί­
καση της έφεσης των 6 βασανιστών Μάλλιου, Μπάμπαλη,
Λάμπρου, Καραπαναγιώτη, Καλύβα, Κραββαρίτη ορίστηκε η
28 Γενάρη 1977. Αλλά ο Μάλλιος δεν θα δικαστεί πάλι γιατί
την επόμενη...
ΜΑΛΛΙΟΣ ΚΗΔΕΙΑ - ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ
Στις 14 Δεκέμβρη το βράδυ, στην οδό Ά τλαντος του Πα­
λαιού Φαλήρου, δέχεται τρεις πυροβολισμούς από άγνωστους
ο (Ε. Μάλλιος) και μετά από λίγες ώρες πεθαίνει. Οι δολοφό­
νοι εξαφανίζονται και η Οργάνωση «17 Νοέμβρη» αναλαμβά­
νει την ευθύνη για την εκτέλεση.
Στις 16 Δεκέμβρη «βγαίνει» η απόφαση του Πενταμελούς
Εφετείου, που αθωώνει την Δέσποινα Παπαδοπούλου και τον
Ιω. Καλογερόπουλο για την υπόθεση της αργομισθίας.
Στις 16 Δεκέμβρη επίσης γίνεται η κηδεία του Ευαγγ.
Μάλλιου στο πρώτο νεκροταφείο. Οργανωμένοι χουντικοί
και νεοφασίστες επιτίθενται με λύσσα και τραυματίζουν σο­
βαρά δημοσιογράφους που αναγνώρισαν, θύματα των επιθέ­
σεων ο Γιάννης Φάτσης, ο Μ ιχάλης Δημητρίου, ο Γιώργης
Κρεμμυδάς (που έγραψε ατυτό το βιβλίο), ο Γιάννης Δημαράς, ο Χρήστος Οικονόμου και ο Γιώργος Μαύρος (Ματσανιώτης). Από αυτούς οι πέντε θα πάνε στο νοσοκομείο και μό­
νο ο Δημητρίου (επειδή υπηρετούσε) θα καταφύγει σε ιδιώτη
γιατρό για να τον φροντίσει. Από τους υπόλοιπους οι πέντε
140

(εκτός από τον Μαύρο που έφυγε όταν του παρασχέθηκαν οι
πρώτες βοήθειες) οι τέσσερις θα χρειαστεί να μείνουν για
νοσηλεία. Σοβαρότερα από όλους τραυματισμένος ο Φάτσης
(με κατάγματα στο πρόσωπο) που θα χρειαστεί μήνες για να
αποκατασταθεί η υγεία του και θα χρειαστεί επίσης να ταξιδέ­
ψει αργότερα στην Αγγλία για ιατρικές εξετάσεις. Ο Κρεμμυδάς είχε συντριπτικό κάταγμα στο πέλμα του αριστερού
ποδιού από χτύπημα, ο Δημαράς είχε σκισμένο το πάνω χεί­
λος του και όλοι μαζί με τον ελαφρότερα τραυματισμένο Οι­
κονόμου είχαν τραύματα από χτυπήματα στο κεφάλι και άλλα
σημεία του σώματος και διασείσεις.
Η αστυνομία αδράνησε και δεν επενέβη καθόλου βλέπον­
τας να κακοποιούνται με τόση αγριότητα άνθρωποι που είχαν
πάει στην κηδεία για να κάνουν την δουλειά τους. Από ιδιω­
τική έρευνα των δημοσιογράφων και από φωτογραφίες εντο­
πίστηκαν ορισμένοι —ελάχιστοι— από τους δράστες της εγ­
κληματικής επίθεσης και τα στοιχεία δόθηκαν στον ανακρι­
τή, που ανέλαβε την ανάκριση για τα επεισόδια.
Στις 18 Δεκέμβρη δικάστηκαν στο Μονομελές (αυτόφωρη
διαδικασία) τέσσερις νεαροί νεοφασίστες που συνελήφθησαν
σε πορεία που οργάνωσαν λίγες δεκάδες χουντικοί και νεο­
φασίστες μετά την κηδεία του Μάλλιου από το νεκροταφείο
προς την πλατεία Ομόνοιας. Είναι οι: Μαρία Γκόρου (κόρη
του βασανιστή Πέτρου Γκόρου), Γ. Μουσταΐρας, Γ. Μάνος
που καταδικάστηκαν σε φυλάκιση 2ι/ ϊ μηνών ο καθένας και
ο Γ. Ροϊδοδήμος γιος απόστρατου αξιωματικού που επειδή
ήταν ανήλικος 16 χρονών τέθηκε στην επιμέλεια ειδικής επιμελήτριας ανηλίκων.
Στις 20 Δεκέμβρη απολογείται στον ανακριτή Εμμ. Λιανερη και προφυλακίζεται ο Γ. Γεωργαλάς «υφυπουργός» του
Παπαδόπουλου, που σε εμπρηστικό επικήδειο που εκφώνησε
στην κηδεία έβρισε τους πάντες και προκάλεσε την θηριωδία
των αγριανθρώπων του νεοφασισμού. Καλούνται επίσης και
ανακρίνονται από την αστυνομία οι Δ. Ναστούλης αρχηγός
της «Εθνικής Σοσιαλιστικής Ενώσεως», ο Αλ. Παγουλάτος
πρόεδρος του «Εθνικού Πνευματικού Κέντρου» που είχε μοι­
ράσει προκηρύξεις με τις οποίες καλούσε τους νεοφασίστες
να τιμωρήσουν τους δημοσιογράφους και ο γνωστός ακροδεξιός Ανδρ. Δενδρινός. Ο Εισαγγελέας Δ. Δωρής με διάταξή
του τους απαγόρευσε την έξοδο από τη χώρα.
Στον ανακριτή οδηγήθηκαν στις 23 Δεκέμβρη οι Ν. Σιμωνετάτος, Ν. Μιχαλολιάκος και Α. Γερονικολάου τρεις από
141

τους τραμπούκους που έλαβαν μέρος στα έκτροπα (και θα
παραπεμφθούν τελικά σε δίκη) και προφυλακίστηκαν. Για
τους τραυματισμούς καταζητείται και ο νεοφασίστας Αριστ.
Καλέντζης, που είναι κατηγορούμενος και για παράνομη κα­
τοχή όπλων (σε έρευνα στο σπίτι του είχαν βρεθεί τρεις ξι­
φολόγχες και ένα μαχαίρι).

142

1977
Στις 14 Γενάρη 1977 αρχίζει στο Πενταμελές Εφετείο η δί­
κη σε δεύτερο βαθμό για τα βασανιστήρια στην ασφάλεια
Προαστίων.
Στις 20 Γενάρη δικάστηκαν στο ίδιο δικαστήριο (Πενταμε­
λές Εφετείο με άλλη σύνθεση) οι 7 κατηγορούμενοι της σφα­
γής του Πολυτεχνείου για τους οποίους είχε αναιρεθεί η από­
φαση της μεγάλης δίκης από τον Ά ρ ειο Πάγο. Επίσης δικά­
στηκαν από το Αναθεωρητικό Δικαστήριο (δευτεροβάθμιο
στρατοδικείο) τέσσερις αξιωματικοί του στρατού για την κα­
ταστροφή των αρχείων της ΕΣΑ. Οι ποινές που τους επιβλή­
θηκαν τελικά, με αναστολή για 3 χρόνια όλων είναι: Πηλιχός και Τριανταφυλλόπουλος από 3 μήνες φυλάκιση, Νικολόπουλος 4 μήνες και Μπέλλος 2 μήνες φυλάκιση.
Στις 23 Γενάρη γίνεται το μνημόσυνο του Μάλλιου στη
Μητρόπολη όπου τα φασιστοειδή δημιουργούν νέα επεισό­
δια. Φωνάζουν χουντικά συνθήματα, απειλούν, βρίζουν, χαι­
ρετούν χιτλερικά, επιτίθενται πάλι σε δημοσιογράφους —χω­
ρίς ευτυχώς σοβαρούς τραυματισμούς— και ένας ποζάρει στο
φακό των φωτορεπόρτερς επιδεικνύοντας (κρατώντας τα) τα
γεννητικά του όργανα...
Στις 28 Γενάρη στο Τριμελές Εφετείο Αθήνας που συνε­
δριάζει στο Στρατοδικείο στο Ρουφ αρχίζει η δεύτερη δίκη
για τα βασανιστήρια στην Γενική Ασφάλεια της Αθήνας. Στο
σκαμνί κάθονται τέσσερις μόνο κατηγορούμενοι αφού απου­
σιάζει ο Καλύβας —δικάζεται για το Πολυτεχνείο— και είναι
νεκρός ο Μάλλιος.
Τα ξημερώματα του Σαββάτου 29 Γενάρη «άγνωστοι» τραμ­
πούκοι επιτίθενται να δολοφονήσουν τον δημοσιογράφο Νίκο
Κακαουνάκη. Έ χουν στήσει ενέδρα μπροστά στο σπίτι του
(από όπου είχε βγει για να μεταφέρει φίλο στο δικό του σπί­
τι με το αυτοκίνητό του) και γύρισε στην οδό Ανακρέοντος 2
όπου έμενε (ο Κακαουνάκης) απέναντι από τον προφήτη
Ηλία στο Παγκράτι. Ό τα ν επέστρεφε του επιτέθηκαν και
αφού τον χτύπησαν τον έριξαν σε ασβεστόλακο που υπήρχε
143

Από το μνημόσυνο του Μάλλιου ο φέρελπις νεος που τα «κρατάει*
είναι ο Α. Κακαβάς, που ένα μήνα περίπου αργότερα θα συλληφθεΐ και θα καταδικαστεί - σαν βομβιστής.

Δ. Γρίβας: «λουλούδι». Ήταν; τον κάνανε; ... οπλοφορούσε, είχε ταυτότητα
αστυνομικού, χαφιέδιζε, «κάρφωνε» .... τώρα είναι φυλακή.

σε οικοδομή που χτιζόταν ακριβώς απέναντι από την είσοδο
του σπιτιού του. Θα γίνουν ανακρίσεις αλλά οι «άγνωστοι»
δεν θα βρεθούν. Σε συνέλευση της ΕΙΗΕΑ θα γίνουν σοβαρές
καταγγελίες ότι οι επιθέσεις κατά δημοσιογράφων γίνονται
από ομάδα χουντοφασιστών αστυνομικών. Ο Σπ. Καρατζαφέρης θα αναφέρει χαρακτηριστικό παράδειγμα κάποιον νεαρό
που πήγε να του κάνει αποκαλύψεις στην «Ελευθεροτυπία»
και του έδειξε πλαστή αστυνομική ταυτότητα. Του είπε ότι
«τον εκβιάζουν» γιατί έχει κάνει διάφορα αδικήματα και τον
πιέζουν να «καρφώσει» και να παίρνει μέρος σε διάφορες εκ­
δηλώσεις χουντικών. Φεύγοντας ο νεαρός κακοποιός-συνεργάτης αστυνομικών δεν πρόσεξε και του έπεσε το πιστόλι που
του είχαν δώσει... Ονομαζόταν Δημ. Γρίβας και χρόνια μετά
κλείστηκε στις φυλακές (το 1982) και καταδικάστηκε (το
1984) για βιασμούς απόπειρες βιασμών και πολλά άλλα εγ­
κλήματα. Μεταξύ των θυμάτων του η αδελφή, του γνωστού
ακροδεξιού Λογγίνου Παξινόπουλου...
Στις 5 Φλεβάρη το Πενταμελές Εφετείο Αθήνας αθωώνει
τους δυο από τους πέντε αξιωματικούς της χωροφυλακής, που
είχαν κλειστεί στη φυλακή για βασανιστήρια στην Ασφάλεια
Προαστίων και μειώνει στο ελάχιστο' τις ποινές των τριών
άλλων. Αθώοι οι: Κ. Καραμπάτσος και Ξ. Τζαβάρας (στρατη­
γοί) 23 μήνες, στον Β. Φαβατά (6 χρόνια), 12 μήνες στον Μ.
Μωρογιάννη, 11 μήνες στον Γ. Καραγιώργο. Οι δυο τελευ­
ταίοι εξαγόρασαν τις ποινές τους.
Στο μεταξύ οι επιθέσεις σε γραφεία κομμάτων της αριστεράς, σε βιβλιοπωλεία και άλλους «στόχους» από χουντοφασιστικά στοιχεία συνεχίζονται και κλιμακώνονται. Οι εφημε­
ρίδες δημοσιεύουν καθημερινά νέα κρούσματα και διαμαρτυ­
ρίες του δημοκρατικού κόσμου. Οι ανακρίσεις για τις επιθέ­
σεις κατά των δημοσιογράφων παίρνουν μεγάλη δημοσιότητα
και έτσι οι επαναλήψεις των δικών Πολυτεχνείου και βασα­
νιστών «χάνονται» περίπου από τις εφημερίδες.
Στις 7 Φλεβάρη καλείται ο νεοφασίστας Αθ. Σταθόπουλος
από τον ανακριτή να απολογηθεί για την συμμετοχή του
στους τραυματισμούς των δημοσιογράφων. Ο Γιάννης Φάτσης τον αναγνωρίζει ότι είναι ένας από αυτούς που έλαβαν
μέρος στη δολοφονική επίθεση εναντίον του. Ο Σταθόπουλος
προφυλακίζεται.
Στις 8 Φλεβάρη και ενώ συνεχίζεται η δίκη των 7 για το
Πολυτεχνείο, αποφυλακίζονται οι στρατηγοί Δ. Ζαγοριαννάκος, Κ. Μαυροειδής και Στ. Βαρνάβας που συμπλήρωσαν το
146

1

μwmm.

r mmm

έκανε «αποκαλύεοφασιστών, πιάστηκε από
και, τελικά, δεν δικάστηκε
φορές στο τρελλάδικο.

όριο της προφυλάκισης και η καταδίκη τους είχε ακυρωθεί
από τον Ά ρ ειο Πάγο.
Στις 9 Φλεβάρη μετά από «αποκαλύψεις» ενός μισότρελου
«4αυγουστιανού» του Μιχ. Νικολαΐδη σε εφημερίδες, συλλαμβάνονται πέντε νεοφασίστες σαν ύποπτοι για βομβιστικές
και άλλες τρομοκρατικές ενέργειες.
Η ΣΥΛΛΗΨΗ ΚΑΛΕΝΤΖΗ
Στις 10 Φλεβάρη νεαρός νεοφασίστας ο Αργύρης Κακκαβάς
20 χρονών, θα πει σε κατάστημα που πήγε να ψωνίσει ότι
αύριο στην Ασκληπιού θα εκραγεί βόμβα. Πραγματικά έγινε
έκρηξη στο βιβλιοπωλείο «Πλανήτης». Την πληροφορία
δημοσιεύει «η Αυγή» της 11 Φλεβάρη μαζί με φωτογραφία του
«ευγενούς» νέου από το μνημόσυνο του Μάλλιου όπου εικονίζεται να κρατάει προκλητικά τα γεννητικά του όργανα μπρο­
στά στους φωτογράφους.
Στο μεταξύ ενώ οι αρχές της δίωξης των τρομοκρατών δεν
«βρίσκουν» τίποτα για τους βομβιστές τρομοκράτες, δυο
δημοσιογράφοι έχουν βρει «επαφή» με ομάδα βομβιστών και
παρακολουθούν από κοντά περιμένοντας την κατάλληλη στι­
γμή για να τους καταγγείλουν με τρόπο τέτοιο που να μη μπο­
ρέσουν να ξεφύγουν.
Λίγο μετά την κηδεία του Μάλλιου, και ενώ ο δημοσιογρά­
φος Γ. Κρεμμυδάς ήταν ακόμη στο κρεβάτι με το πόδι στο
γύψο, ο φίλος του και συνάδελφος του Βαγγέλης Κουτουζής,
συνεργάτης στο δικαστικό ρεπορτάζ της «Ελευθεροτυπίας»,
του ανέφερε σοβαρές πληροφορίες. Σε επίσκεψη στο σπίτι του
τραυματισμένου ο Κουτουζής του είπε, ότι, ο γνώριμος του
από το σχολείο, Βαγγέλης Χρηστάκης υπάλληλος τράπεζας,
έχει επαφές με τον Αρ. Καλέντζη γνωστό νεοφασίστα. Ο
Καλέντζης είχε πει στο Χρηστάκη ότι τους ξεπουπουλιάσαμε
τους δημοσιογράφους στην κηδεία του Μάλλιου και ότι ο ίδιος
ο Καλέντζης, έβαζε βόμβες. Ο Χρηστάκης ήταν τρομοκρατημέ­
νος από τον φόβο μην «μπλέξει» και συζητούσε με το φίλο
του δημοσιογράφο Κουτουζή, με ποιο τρόπο θα μπορούσε να
βοηθήσει να πιαστεί ο Καλέντζης και η ομάδα του, χωρίς να
κινδυνέψει ο ίδιος. Οι δυο φίλοι δημοσιογράφοι συζητούσαν
καθημερινά το πρόβλημα και αναζητούσαν τον καλύτερο
τρόπο για να πιαστούν οι φασίστες τρομοκράτες. Η επαφή με
148

το Χρηστάκη, από τον Κουτουζή ήταν σχεδόν καθημερινή για
χρονικό διάστημα 40-50 ημερών.
Στο χρονικό διάστημα αυτό συνεχίζονται ανακρίσεις για
την δράση των νεοφασιστών (τραυματισμοί δημοσιογράφων
εκρήξεις) και συνεχίζεται η δίκη («υπολοίπων») του Πολυτε­
χνείου.
Στις 16 Φλεβάρη ο Εισαγγελέας της έδρας του Πενταμελούς
αγορεύει και ζητάει να απαλλαγούν από τις περισσότερες
κατηγορίες οι κατηγορούμενοι. Ακόμη, ο Εισαγγελέας Δ.
Παπαδημητρίου θα πει αγορεύοντας ούτε λίγο ούτε πολύ ότι
οι φοιτητές επιτέθηκαν στο στρατό και την αστυνομία στο
Πολυτεχνείο... Οι δημοσιογράφοι έχουν περίπου εγκαταλείψει
την παρακολούθηση της δίκης αυτής και οι κατηγορούμενοι
κάνουν ότι θέλουν στο δικαστήριο.
Οι εκρήξεις βομβών σε διάφορα σημεία της Αθήνας συνεχί­
ζονται και ο δημοκρατικός τύπος φέρνει καθημερινά στοιχεία
στη δημοσιότητα από τα οποία προκύπτει ότι αστυνομικά
όργανα, αν δεν βοηθούν άμεσα ολιγωρούν οπωσδήποτε στον
εντοπισμό των ενόχων.
Το απόγευμα της Τετάρτης 23 Φλεβάρη ο Βαγγέλης Κουτουζής πηγαίνει στο γραφείο του στην «Ελευθεροτυπία» και
λέει στον Γιώργη Κρεμμυδά ότι γυρίζει από το σπίτι του Βαγ­
γέλη Χρηστάκη όπου είδε όπλα, εκρηκτικά και χειροβομβίδες
που έχει αφήσει εκεί ο Αρ. Καλέντζης. Μαζί του έχει πάρει
ένα φυσίγγι πυροβόλου όπλου και ένα μικρό κομμάτι τρινι­
τροτολουόλης (ΤΝΤ). Οι δυο δημοσιογράφοι με επιμονή του
δεύτερου (σ.σ. Ο Κουτουζής είχε την γνώμη ότι αν περίμεναν
λίγο θα έβρισκαν μεγαλύτερες ποσότητες όπλων και εκρηκτι­
κών που είχαν στην κατοχή τους νεοφασίστες) αποφάσισαν να
«δράσουν». Ειδοποίησαν τον Γενικό Διευθυντή της Αστυνο­
μίας Αθήνας Γεώργιο Αγγελόπουλο να τους δεχθεί στο γρα­
φείο του (στη διεύθυνση - Σταδίου 10) και πήγαν. Εκεί αφού
περίμεναν λίγο να φύγει ο διοικητής της Γενικής Ασφάλειας
Χρήστος Καραθανάσης, που βρισκόταν στο γραφείο του
Γενικού μπήκαν και είπαν τι γίνεται. Αμέσως ο διευθυντής
Αγγελόπουλος κάλεσε από την Γ ενική Ασφάλεια τον προϊστά­
μενο της υπηρεσίας Πληροφοριών Γιάννη Πιέρρο και έδωσε
διαταγή να έλθουν αυτοκίνητα με «συμβατικούς» αριθμούς
(πινακίδες κυκλοφορίας Ι.Χ. αυτοκινήτων) μαζί με αστυνομι­
κούς με πολιτικά. Από το γραφείο του Γενικού Διευθυντή της
Αστυνομίας Αθήνας ο Κουτουζής θα επικοινωνήσει με τον
Χρηστάκη αλλά το τηλεφώνημα θα διακοπεί απότομα γιατί
149

στο διαμέρισμα του Χρηστάκη θα πάει ο Αρ. Καλέντζης. Οι
δημοσιογράφοι μεταξύ άλλων είπαν στον Αγγελόπουλο ότι ο
Καλέντζης, αν και έχει τρία εντάλματα σύλληψης περνάει και
πίνει καφέ από το τμήμα της γειτονιάς του (Πατήσια) κοιμά­
ται στο σπίτι του και οι αστυνομικοί το ξέρουν, αλλά δεν τον
πιάνουν. Ό τα ν δημοσιογράφοι και αστυνομικοί γνώριζαν ότι
ο Καλέντζης βρισκόταν στο διαμέρισμα του Χρηστάκη Ιακωβίδου 25 Κ. Πατήσια κινήθηκαν με ταχύτητα. Ο Καλέντζης
όμως πήγε, πήρε δυο βόμβες αυτοσχέδιες έτοιμες και βγήκε
στην καθημερινή σχεδόν τον τελευταίο καιρό «βόλτα» του.
Μαζί του ήταν ο Αργ. Κακκαβάς. Τα όπλα βρέθηκαν, ο Χρη­
στάκης οδηγήθηκε στην ασφάλεια για να καταθέσει και ο
Καλέντζης πιάστηκε το πρωί στο σπίτι του (πριν ξημερώσει).
Το γεγονός προκάλεσε μεγάλη εντύπωση αλλά οι ανακρίσεις
που ακολούθησαν δεν έφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Ο Καλέντζης δεν μίλησε και οι όσοι άλλοι συνεργάτες του
βομβιστές γλύτωσαν.

ΓΛΥΤΩΝΟΥΝ 7 ΤΟΥ «ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ»
Στις 25 Φλεβάρη το Πενταμελές Εφετείο Αθήνας στον
Κορυδαλλό αθωώνει από κάθε κατηγορία τους εφτά κατηγο­
ρούμενους για τη σφαγή του Πολυτεχνείου. Με ψήφους 4-1
αθωώνεται ο Δ. Ζαγοριαννάκος. Με ψήφους 3-2 ο Κ. Μαυροειδής και παμψηφεί ο Παντ. Καραγιάννης που είχαν καταδι­
καστεί στην πρώτη δίκη σε κάθειρξη 25 χρόνων ο καθένας.
Οι Μπουκλάκος και Καλύβας αθωώνονται (ποινές 20 και 18
μήνες αντίστοιχα στην πρώτη δίκη). Ο Στ. Βαρνάβας από 3
φορές ισόβια και 25 χρόνια καταδικάζεται σε φυλάκιση 18
μηνών για ηθική αυτουργία σε 13 σωματικές βλάβες (η ποινή
έχει εκτιθεί με την προφυλάκιση). Ο Λ. Χριστολουκάς τέλος
καταδικάζεται σε φυλάκιση 7 μηνών (είχε καταδικαστεί σε 3
χρόνια και έμεινε στη φυλακή 14 μήνες). Η απόφαση θα
«ξεσηκώσει» θύελα διαμμαρτυριών του δημοκρατικού κόσμου
της χώρας αλλά οι «δήμιοι» έχουν γλυτώσει οριστικά.
Στις 28 Φλεβάρη οδηγούνται στον Εισαγγελέα ποινικής
δίωξης οι βομβιστές Καλέντζης και Κακαβάς μαζί με τον
ακόμη κρατούμενο Ε. Χρηστάκη. Ο Χρηστάκης επιβεβαιώνει
στον Εισαγγελέα όσα είπε στην προανάκριση, ο Κακκαβάς
ομολογεί την συνέργειά του σε ορισμένες εκρήξεις βομβών ο
150

Καλέντζης αρνείται τα πάντα και κάνει κηρύγματα με παρα­
βολές και ρητά (αρχαίων ελλήνων συγγραφέων και χιτλερικά).
Μετά τον Εισαγγελέα παραπέμπονται στους ανακριτές όπου
υπάρχουν «ανοιχτές» δικογραφίες και εκκρεμείς διώξεις για
τις τρομοκρατικές ενέργειες (εκρήξεις βομβών, τραυματισμοί
δημοσιογράφων).
Στις αρχές Μάρτη 1977 η φασιστική οργάνωση ΕΣΟΠ
(Εθνική Σοσιαλιστική Οργάνωση Πανελλήνων) στέλνει βόμ­
βες παγιδευμένους εκρηκτικούς μηχανισμούς σε μικρά πακέτα,
με το ταχυδρομείο στα γραφεία της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» και
του κόμματος ΚΚΕ εσωτερικού.
Στις 9 Μάρτη 1977 στα πλαίσια των ανακρίσεων που κάνουν
οι ανακριτές Δ. Γυφτάκης και Εμμ. Λιανέρης κάνουν έφοδο σε
διαμέρισμα της οδού Καλλιδρομίου 3 (Εξάρχεια) και βρίσκουν
δυο όπλα, πιστόλια (ένα περίστροφο Μπράουνιγκ σαν αυτά
που δίνονται στους αστυνομικούς και ένα 45άρι πλακέ) και 30
σφαίρες. Το διαμέρισμα είχε νοικιάσει η Χριστίνα Ζέκιου και
τα όπλα τα είχε πάει εκεί ο φίλος της «τεταρτοαυγουστιανός»
Δημ. Ηλιόπουλος που είχε πολλές επαφές με ακροδεξιούς
αστυνομικούς. Ο Ηλιόπουλος που θα συλληφθεί λίγο αργό­
τερα στο διαμέρισμα της Ζέκιου θα προσπαθήσει να δικαιο­
λογήσει την ύπαρξη των όπλων λέγοντας άλλοτε ότι τα βρήκε
στα σκουπίδια και άλλοτε ότι δε έχει ιδέα και κάποιοι άγνω­
στοί του τα έβαλαν εκεί για να τον ενοχοποιήσουν. Η Ζέκιου
ισχυρίζεται ότι αγνοούσε την ύπαρξη των όπλων και των
σφαιρών κι ας βρέθηκαν στην κουζίνα της δίπλα σε μια σα­
κούλα με πατάτες. Μετά τις απολογίες του οι Ηλιόπουλος,
Ζέκιου θα προφυλακιστούν.
Στις 5 Απρίλη 1977 προφυλακίζεται ο «νεοταξικός» Δημ.
Ναστούλης μετά την απολογία του στον ανακριτή Δ. Γυφτάκη
που ερευνά τις παράνομες δραστηριότητες των νεοφασιστών.
Στις 6 Απρίλη γίνεται γνωστό ότι απαλλάσσονται οι Στ.
Νιάρχος, I. Λάτσης και Στρ. Ανδρεάδης μαζί με τους Παπαδόπουλο, Παττακό κ.ά. για τις «σκανδαλώδεις συμβάσεις» της
δικτατορίας (διυλιστήρια κλπ.).
Στις 7 Απρίλη γίνεται γνωστό ότι με απόφαση του Πολυμε­
λούς Πρωτοδικείου Πειραιά διατάσσεται η διάλυση της φιλο­
βασιλικής οργάνωσης «Πανελλήνιος Ένωσις Βασιλοφρόνων»
(αριθμός απόφασης 112/77). Προηγούμενα το Εφετείο Αθήνας
(απόφαση 7286/76) είχε διατάξει την διάλυση της Ελληνικής
Βασιλικής Ενώσεως. Και άλλες χουντοβασιλικές οργανώσεις
είχαν διαλυθεί με άλλες αποφάσεις.
151

Στις 7 Απρίλη 1977 δημοσιεύεται η απόφαση για χαρισμό
του υπόλοιπου της ποινής του Δ. Σταματελόπουλου που είχε
καταδικαστεί σε φυλάκιση 5 χρόνων για τη συμμετοχή του
στο πραξικόπημα της 21 Απρίλη 1967.
Στις 27 Απρίλη δημοσιεύεται στις εφημερίδες ότι απαλλά­
χτηκε με βούλευμα ο εφοπλιστής I. θεοδωρακόπουλος που
ήταν κατηγορούμενος για αρχαιοκαπηλεία και είχε προφυλα­
κιστεί για... μια ημέρα!
Στις 29 Απρίλη δίνεται στη δημοσιότητα το παραπεμπτικό
βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης
για την δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γ. Τσαρουχά που
έγινε στις 9 Μάη 1968 στην ΚΥΠ Θεσσαλονίκης. Παραπέμπονται τέσσερις απόστρατοι στρατηγοί ένας εν ενεργεία αντισυνταγματάρχης και άλλοι τέσσερις αξιωματικοί και υπαξιωματικοί του στρατού και της χωροφυλακής. Οι παραπεμπόμενοι είναι οι παρακάτω:
Φ. Καραπάνος υποστράτηγος δικαστικού ε.α., Στ. Καραμπέρης υποστράτηγος του στρατού ε.α. διοικητής (τότε) της ΚΥΠ
και κατάδικος για το πραξικόπημα της 21.4.67, Δ. Τασσόπουλος υποστράτηγος του στρατού ε.α., Δ. Σταματόπουλος υπο­
στράτηγος της χωροφυλακής ε.α. διοικητής (τότε) της υπηρε­
σίας Εθνικής Ασφάλειας Θεσσαλονίκης, Στ. Αναστασιάδης
αντισυνταγματάρχης τόυ στρατού, Μιχ. Κουρκουλάκος ταγμα­
τάρχης ε.α. που έχει διαφύγει στο εξωτερικό, Α. Ηλιακόπουλος ανθυπασπιστής χωροφυλακής, Β. Νταλαχάνης χωροφύλα­
κας, Π. Χατζηθεοδώρου υπενωμοτάρχης.
Στις 3 Μάη 1977 αποφυλακίζεται (με έκτιση των 2/3 της
ποινής του) ο βασανιστής του «Έ λλη » Νικ. Κιοσσές.
Στις 14 Μάη 1977 τελειώνει η επανάληψη (μετά από αναί­
ρεση) της δίκης του ίλαρχου I. Αλμπάνη για την δολοφονία
της Μαρίας Καλαβρού στις 21 Απρίλη 1967. Η ποινή του μει­
ώνεται από 5 '/ι σε 3 χρόνια.
ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ ΒΟΜΒΙΣΤΗΣ
Στις 30 Μάη τα ξημερώματα ο ανθυπίλαρχος του στρατού
(μόνιμος) Γεωρ. Διαμαντής συλλαμβάνεται από αστυνομικούς
μετά από έκρηξη που προκάλεσε με χειροβομβίδα του στρα­
τού που έριξε στο βιβλιοπωλείο «Βουλγαρικά Βιβλία» που
βρίσκεται στην οδό Ασκληπιού 36 στα Εξάρχεια. Τον είδε
152

Γ. Διαμαντής: μόνιμος αξιωματικός εν ενεργείς - βοβμιστής.

όταν έριξε την βόμβα ο φοιτητής Κ. Γιαννακουδάκης που κρά­
τησε τον αριθμό του Ι.Χ. αυτοκινήτου ΝΙ-1588 για να συλληφθεί λίγο αργότερα. Στο πορτ-μπαγκάζ του αυτοκινήτου βρέ­
θηκε καραμπίνα με σιγαστήρα και κουτιά από χειροβομβίδες
σαν αυτή που έριξε στο βιβλιοπωλείο.
Στις 2 Ιούνη γίνεται γνωστό ότι στις 27 Μάη πιάστηκαν
στην Τρίπολη σε αεροπορική μονάδα έφεδροι που έκλεψαν
όπλα (ένα πιστόλι, ένα αυτόματο και δεσμίδες με σφαίρες).
Στις 3 Ιούνη 1977 ο νεοφασίστας Ν. Σιμωνετάτος, που είχε
αποφυλακιστεί με εγγύηση (κατηγορούμενος για τη συμμε­
τοχή του στους τραυματισμούς των δημοσιογράφων στην
κηδεία του Μάλλιου) βάζει βόμβα στο σπίτι του ανακριτή Δ.
Γυφτάκη που κάνει τις ανακρίσεις για τις δραστηριότητες των
τρομοκρατών-βομβιστών. Στο σπίτι του βρέθηκαν 10 χειρο­
βομβίδες καπνογόνες και ο Σιμωνετάτος συνελήφθη. Η επί­
θεση έγινε στην πολυκατοικία Μηθύμνης 20 όπου έμενε ο
ανακριτής Γυφτάκης. Προκλήθηκαν ζημιές στην είσοδο του
κτιρίου. Ο Σιμωνετάτος εμφανίζεται σαν «β ' γραμματέας» του
«κόμματος Ελληνοσοσιαλιστών» του περίφημου γλύπτη (;) Η­
ράκλειτου ή Νικ. Αβραμόπουλου που πολλές φορές έχει απα­
σχολήσει δημοσιογράφους με επιστολές, αποστολή εγγράφων
και επισκέψεις για να κάνει δήθεν αποκαλύψεις και δεν είναι
λίγοι εκείνοι που παρασύρθηκαν και ασχολήθηκαν μαζί του.
Ό σ α έλεγε ο Ηράκλειτος ήσαν ή κατασκευασμένα από τον
ίδιο ή αναπόδεικτα γεγονότα. Ο Ηράκλειτος έδινε την εντύ­
πωση τρελού, μοναχικού αρχηγού ανύπαρκτου κόμματος
χωρίς οπαδούς... Αλλά και ο Σιμωνετάτος δεν ήταν πολύ καλά
στα μυαλά του.
Στις 6 Ιούνη ο Σιμωνετάτος θα οδηγηθεί στον Εισαγγελέα
που θα τον παραπέμψει στον τακτικό ανακριτή του 7ου τμή­
ματος Σπ. Γκιάφη.
Στις 30 Ιούνη 1977 γίνεται γνωστό ότι ο Ά ρ ειος Πάγος με
βούλευμά του αναίρεσε το απαλλακτικό βούλευμα για την υπό­
θεση του υπόγειου γκαράζ της Πλατείας Κλαυθμώνος για το
οποίο είχαν κατηγορηθεί οι Στ. Παττακός, ο χουντικός
δήμαρχος Αθήνας Δ. Ρίτσος και ο Αρ. Φραγκάκης κατασκευ­
αστής του έργου. Με άλλες αποφάσεις ο Α. Π. θα στείλει
πίσω στο Συμβούλιο Εφετών τον Παττακό, τους αδελφούς
Μεϊντάση και τον Ρίτσο και για δυο άλλες υποθέσεις. Την
προμήθεια ελατωματικών απορριματοφόρων και την «προκα­
τασκευή» κτιρίου για τη στέγαση δημοτικού νοσοκομείου.
Στις 6 Ιούλη γίνεται γνωστό το περιεχόμενο του βουλεύμα­
154

τος για την υπόθεση της επίθεσης κατά των δημοσιογράφων
στην κηδεία του Ευαγγ. Μάλλιου. Παραπέμπονται σε δίκη 12
πολίτες και 17 αστυνομικοί. Οι 12 πρώτοι παραπέμπονται για
διατάραξη κοινής ειρήνης πρόκληση επικίνδυνων σωματικών
βλαβών, συμμετοχή σε παράνομη συγκέντρωση ένας για
ηθική αυτουργία στα αδικήματα αυτά, ένας για περιύβριση
αρχής και οι 17 αστυνομικοί για παράβαση καθήκοντος, υπό­
θαλψη εγκληματιών και ένας (!) για άσκοπους πυροβολισμούς.
Οι παραπεμπόμενοι είναι οι Αρ. Καλέντζης, Αντ. Γερονικολάου, Νικ. Σιμωνετάτος, Νικ. Μιχαλολιάκος, Γεωρ. Μάνος,
Γεωρ. Ροϊδοδήμος, Γεωρ. Μουσταίρας, Αθαν. Σταθόπουλος,
Μαρία Γκόρου, Γεωρ. Γεωργαλάς, Βασ. Μητρόπουλος (αρχιφύλακας), Παν. Γκίνης (αντισυνταγματάρχης ε.α.), Αλ. Παγουλάτος, Στάμος Αρτικόπουλος (αστυνόμος α '), Θεοχ. Μαντζαβάς, Αντ. Δήμου, Λαμ. Φλώρος, Δημ. Τασσόπουλος, Παν.
Σπαράγκης (αξιωματικοί της αστυνομίας), Παν. Σαγιάς,
Αναστ. Πέτρου, Σπ. Παναγιωτόπουλος (υπαξιωματικοί της
αστυνομίας), Βασ. Κάππος, Κων. Αποστολόπουλος, Μιχ.
Μάρκου, Απ. Μπαντόλας, Γεωρ. Μητρόπουλος, Μεγακλής
Αβδουλάς και Χριστοφ. Σαρδέλης (αστυφύλακες). Το βού­
λευμα δημοσιεύεται με αριθμό 2277/1977.
Την ίδια μέρα 6 Ιούλη 1977 δικάστηκε ο βασανιστής της
Ασφάλειας Ιω. Καλύβας για κατάχρηση εξουσίας και σωματι­
κές βλάβες σε βάρος του Στέλιου Παππά στελέχους του ΚΚΕ
εσωτερικού. Του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 12 μηνών, την
εξαγόρασε και έφυγε.
Την επόμενη μέρα 7 Ιούλη δικάστηκαν δώδεκα (στρατιωτι­
κοί) για βασανιστήρια, που τους επιβλήθηκαν πολύ μικρές
ποινές ή αθωώθηκαν. Συγκεκριμένα τιμωρήθηκαν με φυλάκιση
3 μηνών και 5 ημερών οι I. Μανουσακάκης και Β. Ιωαννίδης
(που εξαγόρασαν τις ποινές τους), Π. Παναγιωτίδης, Γ. Παραδιάς και Γ. Νικολόπουλος (στους οποίους δόθηκε αναστολή).
Αθωώθηκαν οι Ν. Σίμος, Δ. Αντωνόπουλος, Δ. Λίτσας, Ταξ.
Τσιγαρίδας, Α. Μαυρομάτης, X. Σεϊτανίδης, Π. Σιδηρόπουλος.
Η δίκη αυτή αφορούσε ή «υπόλοιπα» βασανιστηρίων ή ήταν
επανάληψη της κρίσης των βασανιστών για πράξεις που είχαν
καταδικαστεί οι κατηγορούμενοι.
Την ίδια μέρα 7 Ιούλη 1977 αθωώθηκε από το Πενταμελές
Εφετείο Αθήνας ο «νερουλάς» Γεωρ. Καματερός που ήταν
κατηγορούμενος για εξύβριση του κοινοβουλίου (ότι είχε
αποκαλέσει τους 300 βουλευτές γουρούνια). Αρνήθηκε ότι είπε
το χαρακτηρισμό και τον αθώωσαν.
155

Στις 18 Ιούλη δίνεται στη δημοσιότητα το βούλευμα για τη
δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη στις 5 Σεπτέμβρη 1967 στη
Θεσσαλονίκη. Παραπέμπονται οι Ν. Τετραδάκος μοίραρχος
κατάδικος για βασανιστήρια, Τ. Δίπλας μοίραρχος και οι
χωροφύλακες Π. Τσιραμπίδης και Κ. Δάλγαρης (για κακοποί­
ηση των συναγωνιστών του Χαλκίδη στο Π.Α.Μ., Γρ. Παντή
και Φερδ. Χατζηγιάννη). Το βούλευμα δέχεται σαν δεδικασμένο, την απαλλαγή των ηθικών αυτουργών της δολοφονίας Δ.
Σταματόπουλου και Στεφ. Καραμπέρη από την στρατιωτική
ηγεσία στην διάρκεια της δικτατορίας!! Απαλλάχτηκαν —λέει
το βούλευμα— με διαταγή της 87 ΣΔΙ που «κατέστη
αμετάκλητος»!
Στις 22 Ιούλη δικάστηκε για παράνομη κατοχή όπλων στο
Εφετείο ο ακροδεξιός πρώην βουλευτής Νικ. Φαρμάκης και
του επιβλήθηκε φυλάκιση 4 μηνών, που την εξαγόρασε. Τα
όπλα είχαν βρεθεί όταν έγινε έρευνα στο σπίτι του μετά τις
αποκαλύψεις του παρακρατικού Γ. Λεονάρδου για την ύπαρξη
της οργάνωσης «Αράχνη» που κατά το Λεονάρδο σχεδίασε
και πραγματοποίησε τη δολοφονία του Αλ. Παναγούλη.
Στις 24 Ιούλη 1977 με διαταγή του διοικητή της ΑΣΔΕΝ
Γεωρ. Βοργιά, παραπέμπεται σε δίκη στο Στρατοδικείο ο βομ­
βιστής ανθυπίλαρχος Γεωρ. Διαμαντής για την έκρηξη στο
βιβλιοπωλείο της οδού Ασκληπιού που έγινε στις 30 Μάη
1977. Στην παραπεμπτική διαταγή η απολογία του κατηγορού­
μενου χαρακτηρίζεται «παιδαριώδεις ισχυρισμοί» και γίνεται
δεκτό ότι υπήρχε συνεπιβάτης στο αυτοκίνητο που έριξε τη
χειροβομβίδα, αλλά που δεν αποκαλύφθηκε και δεν θα αποκαλυφθεί ποτέ. Η δίκη του ορίστηκε για τις 8 Αυγούστου.
Στις 29 Ιούλη μπαίνει στο αρχείο η δικογραφία που σχημα­
τίστηκε από την ανάκριση για τη δολοφονική επίθεση κατά
του δημοσιογράφου Νίκου Κακαουνάκη, γιατί δεν βρέθηκαν
οι δράστες.
Στις 31 Ιούλη δημοσιεύονται πληροφορίες ότι στη Νέα
Υόρκη έφθασαν οι Κ. Ασλανίδης και Δ. Τσάκωνας που
συναντήθηκαν με τον Παύλο Τοτόμη και πραγματοποίησαν
σύσκεψη με χουντικούς Ελληνοαμερικάνους.
Ο ΜΠΟΛΑΡΗΣ ΔΡΑΠΕΤΕΥΕΙ
Την 1 Αυγούστου 1977 δραπέτευσε από το Γενικό Κρατικό
Νοσοκομείο ο απόστρατος ταγματάρχης Παρασκευάς Μπόλαρης. Η απόδραση έγινε αντιληπτή 3 ώρες αργότερα και ο
IS6

σκληρός Μπόλαρης έγινε άφαντος. Αισθανόταν «καρκινογενείς διεργασίες» και τον πήγαν στο νοσοκομείο στις 22 Ιούλη
για εξετάσεις. Τον έβαλαν στο ίδιο κελί με τον Θ. Θεοφιλογιαννάκο και ενώ οι φρουροί «δροσίζονταν» ο Μπόλαρης
εξαφανίστηκε.
Τα ξημερώματα της 3 Αυγούστου 1977 πεθαίνει στην Κύπρο
ο Μακάριος.
Στις 8 Αυγούστου καταδικάζεται σε κάθειρξη 8 χρόνων ο
βομβιστής ανθυπίλαρχος Γ. Διαμαντής.
Στις 10 Αυγούστου 1977 το κακουργιοδικείο της Λευκωσίας
καταδικάζει ύστερα από πολυήμερη δίκη τον υπαρχηγό της
ΕΟΚΑ Β' Λευτέρη Παπαδόπουλο σε ισόβια κάθειρξη, για ένο­
πλη βία κατά της Κυπριακής Κυβέρνησης και συμμετοχή στο
φασιστικό πραξικόπημα του Ιούλη 1974. Με την εκφώνηση
της απόφασης ο Πρόεδρος είπε ότι ο Παπαδόπουλος διεδραμάτισε «δεσπόζοντα» ρόλο στη συνωμοτική δραστηριότητα της
ΕΟΚΑ Β' για τη διάλυση του Κυπριακού κράτους.
Στις 19 και 20 Αυγούστου δημοσιεύονται πληροφορίες ότι
επανέρχονται στο στρατό καταδικασμένοι για βασανιστήρια
αξιωματικοί, που δεν αποστρατεύτηκαν (Κόφας, Παπαχαραλάμπους, Πεταλάς) και θα επανέλθουν και στην αστυνομία
(Κραββαρίτης κ.ά.). Στις 22 του ίδιου μήνα εξάλλου γίνεται
γνωστό ότι υπηρετούν επίσης οι καταδικασμένοι Π. Διαμαντόπουλος, Β. Ιωαννίδης, Θεοφ. Οικονόμου, Ν. Σίμος, Σπ. Γεωργακόπουλος, Θεοκ. Παπαγεωργίου, Θωμ. Τσιούλας ή Κων­
σταντίνου και Π. Ντότας. Ο Αβέρωφ θα δικαιολογήσει την
απαράδεκτη κατάσταση λέγοντας ότι οι βασανιστές υπηρετούν
στο στρατό, γιατί τηρείται ο νόμος που λέει ότι αν δεν τελεσιδικήσουν οι αποφάσεις, δεν μπορούν να αποταχθούν οι
καταδικασμένοι. Για τους συγκεκριμένους που παραδέχεται
ότι υπηρετούν, θα πει ότι απορρίφθηκαν και οι αναιρέσεις —
πλην μιας που εκρεμμούσε— αλλά... δεν πρόλαβαν να τους
αποτάξουν γιατί καθυστέρησε η δικογραφία από τον Ά ρ ειο
Πάγο στη Στρατιωτική Δικαιοσύνη και από εκεί στα Συμβού­
λια Κρίσης για απόταξη!
Στις 23 Αυγούστου ασκείται ποινική δίωξη κατά των φρου­
ρών του Παρ. Μπόλαρη για συνέργεια από πρόθεση στην από­
δραση. Το πόρισμα της ένορκης Διοικητικής εξέτασης (Ε.Δ.Ε.)
τους είχε καταλογίσει μόνο αμέλεια. Κατηγορούμενοι είναι οι
υπενωμοτάρχες Μάριος Συράκος, Κυριάκος Γούναρης, Δημ.
Μαντογιαννάκης και οι χωροφύλακες Ηλ. Πότσιος, Ιω. Κουφόκωστας και Αθ. Παπαγεωργίου. Την επόμενη μέρα οι πέντε
157

από τους έξι θα προφυλακιστούν.
Στα τέλη του Αυγούστου αποκαλύπτεται νέα κίνηση συνω­
μοτών χουντικών αξιωματικών «εν ενεργεία» και απότακτων.
Η κυβέρνηση με δήλωση του υπουργού άμυνας Ε. Αβέρωφ
εμφανίζει σαν αστεία την υπόθεση και τις «διαβουλεύσεις»
σαν έργο ενός «ψυχοπαθούς» αντισυνταγματάρχη (ονομάζεται
Αναστάσιος Τζούμας). Αλλά παρά την διαβεβαίωση ότι δεν
μετείχαν στις διαβουλεύσεις άλλοι εν ενεργεία αξιωματικοί
την I Σεπτέμβρη 1977 η «Αυγή» αποκαλύπτει ότι μαζί με τον
Τζούμα και τους χουντικούς Σιδεράτο, Τσουκαλά, Γεωργαλά
κ.ά. είχαν επαφές κάποιος λοχαγός Παπαβασιλείου και
κάποιος υπολοχαγός Πετρόπουλος. Ο τελευταίος, λίγες μέρες
νωρίτερα είχε καταθέσει στο στρατοδικείο σαν μάρτυρας υπε­
ράσπισης του βομβιστή ανθυπολοχαγού Γ. Διαμαντή. Είναι
γιος αντιστράτηγου που διατέλεσε υπαρχηγός του Γ.Ε.Σ. και
θα... τον συναντήσουμε πάλι... (σ.σ. θα συλληφθεί αργότερα
και θα δικαστεί με την μεγαλύτερη ομάδα τρομοκρατών βομ­
βιστών που εξαρθρώθηκε από τις υπηρεσίες ασφάλειας).
Την 1 Σεπτέμβρη αποτάχθηκαν οι βασανιστές Δ. Κόφας
(επίατρος), Φ. Πεταλάς, Θ. Οικονόμου και Ν. Σίμος από το
στρατό.
Στις 2 Σεπτέμβρη διαγράφεται από τα στελέχη των εφέδρων
ο απόστρατος συνταγματάρχης Δημ. Παπαποστόλου κατάδι­
κος (για ένωση προς στάση) για τη συμμετοχή του στη συνω­
μοσία του Φλεβάρη 1975.
Στις 4 Σεπτέμβρη προφυλακίζονται για την απόδραση του
Παρ. Μπόλαρη, ο αντισυνταγματάρχης της χωροφυλακής (υ­
πηρετούσε στο τμήμα μεταγωγών), Γεωρ. Γλακουσάκης και ο
υπομοίραρχος Φ. Αυγερινός. Την επόμενη μέρα θα γίνει, γνω­
στό ότι η εποπτεία των ανακρίσεων στην υπόθεση της από­
δρασης θα συνεχιστεί από άλλο στρατιωτικό επίτροπο.
Καταργείται ο Μιχ. Ζούβελος και ορίζεται ο επίτροπος Γ.
Αθανασόπουλος, συνταγματάρχης της Στρατιωτικής Δικαιο­
σύνης.
Στις 6 Σεπτέμβρη δημοσιεύονται πληροφορίες κατά τις
οποίες ο πραξικοπηματίας συνταγματάρχης Κ. Ασλανίδης
φυγόδικος «πρωταίτιος» βρίσκεται στη Βραζιλία και δουλεύει
σαν εκπαιδευτής αλεξιπτωτιστών στο στρατό του δικτατορικού καθεστώτος της χώρας αυτής.
Στις 6 Σεπτέμβρη ανακοινώνεται η απόταξη του «ψυχοπα­
θούς» αντισυνταγματάρχη Αναστ. Τζούμα. Μεταξύ των μαρτύ­
ρων υπεράσπισης που πρότεινε στα πειθαρχικά συμβούλια
158

ήταν και ο Γ. Καματερός που έγινε γνωστός στο Πανελλήνιο
με το «καρκινοθεραπευτικό» νερό της Κω!!
Στις 8 Σεπτέμβρη 1977 ύστερα από μεγάλο θόρυβο που
δημιουργήθηκε στον τύπο, η εποπτεία της ανάκρισης για την
απόδραση Π. Μπόλαρη ανατίθεται πάλι στον επίτροπο Μιχ.
Ζούβελο.
Στις 9 Σεπτέμβρη απολογείται και προφυλακίζεται η Ελένη
X. Καπετανάκη γνωστή σαν Παμέλα που κατηγορείται για
απάτη και πλαστογραφίες σε βάρος του EOT. Η Παμέλα είχε
την εκμετάλευση παραλιακών κέντρων του EOT και δεν απέ­
διδε τα νόμιμα ποσοστά πλαστογραφώντας τους λογαριασ­
μούς.
Την ίδια μέρα, 9 Σεπτέμβρη, γίνονται στρατιώτες οι αξιω­
ματικοί του στρατού που καταδικάστηκαν για βασανιστήρια
Ν. Χατζηζήσης, Α. Σπανός και Γ. Τσάλας.
Στις 14 Σεπτέμβρη προφυλακίζεται ο «Ηράκλειτος» ή Ν.
Αβραμόπουλος για την βομβιστική ενέργεια του οπαδού του
Ν. Σιμωνετάτου.
Στις 20 Σεπτέμβρη ασκείται ποινική δίωξη για απάτη κατά
του στρατηγού Γ. Κουρούκλη αρχηγού της Βασιλικής Ένω­
σης. Μήνυση εναντίον του είχε υποβάλει ο τυπογράφος Δ.
Πλατής που τον κατηγόρησε ότι του απόσπασε 200.000 δρα­
χμές για να βγάλει εφημερίδα κι επειδή τελικά δεν βρήκε
«συνδρομητές» η εφημερίδα δεν βγήκε κι έτσι τον ζήμιωσε
συνολικά 500.000 δραχμές.
Στις 20 Σεπτέμβρη (επίσης) στη Λίλη της Γαλλίας σκοτώνε­
ται σε τροχαίο ο στρατηγός Δημ. Ζαγοριαννάκος.
Στις 21 Σεπτέμβρη καταδικάζεται σε φυλάκιση 3 χρόνων για
πλαστογραφία, ερήμην, ο «αρχηγός» της φασιστικής οργάνωσης-φάντασμα «Νέα Τάξις» Δημ. Ναστούλης. Καταδικάστηκε
γιατί, σύμφωνα με την κατηγορία, ο γαμπρός του Κ. Μίνος
του έστειλε από την Γερμανία 624.000 δραχμές για να τις
καταθέσει στα ταμιευτήρια στο όνομά του (του Μίνου) αλλά ο
Ναστούλης κατέθεσε... 624 δραχμές και συμπλήρωσε μόνος
στο βιβλιάριο τρία μηδενικά. Η πλαστογραφία αποκαλύφθηκε
όταν γύρισε ο Μίνος από τη Γερμανία και διαπίστωσε ότι δεν
υπήρχαν τα χρήματα στο ταμιευτήριο.
Στις 5 Οκτώβρη 1977 άρχισε στον Κορυδαλλό (όπου συνε­
δρίασε το Πενταμελές Εφετείο Αθήνας) η δίκη των νεοφασιστών Καλέντζη-Κακκαβά κλπ. για τις εκρήξεις βοβμών και
την κατοχή όπλων και εκρηκτικών καθώς και την ηθική
αυτουργία των «ηγετών» του «κόμματος» της 4ης Αυγούστου.
159

Νεοφασίστες: (πάνω) Ο Καλέντζης και η «παρέα» του - (κάτω) οι
τραμπούκοι που επιτέθηκαν στους μαθητές του Β' Νυκτερινού Γυμνασίου
Αμπελοκήπων με τα πολλά μαλλιά στη μέση ο πνιγμένος στα ρηχά
Καραγιάννης.

Στις 8 Οκτώβρη το Πενταμελές Εφετείο θα εκδόσει την από­
φασή του για την ομάδα των κατηγορούμενων σαν τρομοκρα­
τών. Ο Αριστοτέλης Καλέντζης καταδικάζεται σε κάθειρξη 12
χρόνων. Ο Κακκαβάς σε φυλάκιση 2 χρόνων, ο Ηλιόπουλος
σε φυλάκιση 18 μηνών (για κατοχή όπλων). Για τον κατηγο­
ρούμενο Τηλέμαχο Κόμπη ανεστάλη η διαδικασία μέχρι να
συλληφθεί γιατί δεν εμφανίστηκε στο δικαστήριο. Αθωώθη­
καν οι υπόλοιποι πέντε κατηγορούμενοι Χριστίνα Ζέκιου,
Λογγίνος Παξινόπουλος, Κων. Πλεύρης, Χρ. Καναβός και Γ.
Χαρλαύτης.
Στο μεταξύ έχουν προκηρυχθεί εκλογές για τις 20 Νοέμβρη
1977 και οι βασιλοχουντικοί με αρχηγό τον αποστάτη Στέ­
φανο Στεφανόπουλο θα ιδρύσουν κόμμα την «Εθνική Παρά­
ταξη» ενώ οι εκρήξεις βομβών σε «στόχους» δημοκρατικούς
συνεχίζονται.
Στις 16 Οκτώβρη άγνωστοι φασίστες έβαλαν φωτιά στα
γραφεία της εφημερίδας «Αυγή». Οι ζημιές ευτυχώς δεν ήταν
ανεπανόρθωτες.
Στην προεκλογική περίοδο χουντικοί και νεοφασίστες ο­
πλοφόροι κάνουν επιθέσεις σε συνεργεία δημοκρατικών νεο­
λαιών που κάνουν αφισσοκολήσεις (στου Ζωγράφου) ή σε
στελέχη φοιτητικών νεολαιών (στην Ιατρική). Πρωταγωνιστεί
ο γιος του βασανιστή αντισυνταγματάρχη Γιάννης Γκόρος
που στις 7 Νοέμβρη θα προφυλακιστεί κατηγορούμενος για τη
συμμετοχή του στις επιθέσεις μαζί με τον φοιτητή Π. Αδαλάκη που μηνύθηκε από τον Γκόρο! Δυο άλλοι κατηγορούμενοι
θα αφεθούν ελεύθεροι μετά τις απολογίες τους.
Στις 2 Δεκέμβρη στο Διαρκές Στρατοδικείο Αθήνας δικά­
ζονται 8 αξιωματικοί και υπαξιωματικοί της χωροφυλακής
κατηγορούμενοι για την απόδραση του Παρ. Μπόλαρη. Από
τους 8 θα αθωωθούν οι 6 και θα καταδικαστούν για απελευθέ­
ρωση κρατουμένου από αμέλεια (σ.σ. ήσαν όλοι κατηγορού­
μενοι ότι από πρόθεση απελευθέρωσαν τον Μπόλαρη) οι
χωροφύλακες Κυρ. Γούναρης και Ηλ. Πότσιος σε φυλάκιση
10 μηνών ο καθένας. Οι 6 που αθωώθηκαν είναι: Γ. Γλακουσάκης αντισυνταγματάρχης Φ. Αυγερινός υπομοίραρχος, Αθ.
Παπαγεωργίου, I. Κουφοκώστας, Μ. Συράκος και Δ. Μαντογιαννάκος υπενομωτάρχες και χωροφύλακες.
Στις 30 Δεκέμβρη 1977 αφήνεται ελεύθερος ο βασανιστής Β.
Φαβατάς ο μόνος από τους αξιωματικούς της χωροφυλακής
που βρισκόταν στη φυλακή για βασανιστήρια στην Ασφάλεια
Προαστίων (Νέα Ιωνία). Η αποφυλάκισή του έγινε γιατί ο
163

Ά ρειος Πάγος έκανε δεκτή την αναίρεση που έκανε ο Φαβατάς κατά της απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου με την
οποία είχε καταδικαστεί. Η δίκη του θα επαναληφθεί.

164

1978
Στις 10 Γενάρη 1978 στο Τριμελές Πλημμελιοδικείο Αθήνας
είχε οριστεί να γίνει η δίκη δυο αστυφυλάκων και δυο νεαρών
ακροδεξιών για την επίθεση κατά των δημοσιογράφων στις 20
Γενάρη 1977, όταν δικαζόταν ο Σάββας Κωνσταντόπουλος
εκδότης του «Ελεύθερου Κόσμου». Την ημέρα εκείνη οι χουν­
τοβασιλικοί «συμπαραστάτες» του ιδεολογικού αρχηγού τους
είχαν συγκεντρωθεί στο δικαστήριο να κάνουν επίδειξη δύνα­
μης και μαχητικότητας. Οι δυο αστυφύλακες Βασ. Ματζούκης
και Γ. Φατούρος έκαναν δήλωση στο δικαστήριο με την οποία
παραδέχονταν τις πράξεις που τους βάρυναν και ζήτησαν
συγνώμη από τους δημοσιογράφους μηνυτές Γιώργη Κρεμμυδά, Γιάννη Δημαρά, Νίκο Κακαουνάκη και οι τελευταίοι
ανακάλεσαν τις μηνύσεις. Μαζί με τους αστυφύλακες γλύτω­
σαν την τιμωρία, χωρίς να εμφανιστούν στο δικαστήριο και οι
δυο άλλοι κατηγορούμενοι Θ. Μητσόπουλος και Ε. Τσάκας.
Στις 12 Γενάρη δημοσιεύεται η πληροφορία ότι ακροδεξιοί
και φασίστες φοιτητές ιδρύουν στην Αθήνα φοιτητική παρά­
ταξη με αρχικά του τίτλου της ΦΕΑΚ. Το Δ.Σ. της ΕΦΕΕ
καταγγέλει τους φασίστες που άρχισαν να επιδίδονται σε
τραμπουκισμούς και καλεί τους δημοκρατικούς φοιτητές σε
επαγρύπνηση.
Στις 18 Γενάρη 1978 ξαναδικάζονται —μετά από αναίρεση—
στο Αναθεωρητικό Δικαστήριο οι αξιωματικοί του στρατού I.
Μανουσακάκης και Β. Ιωαννίδης μαζί με τους έφεδρους Γ.
Παραδιά και Γ. Νικολακόπουλο για τα βασανιστήρια του Χρ.
Ρεκλείτη. Το δικαστήριο επιβάλει τις ίδιες ποινές της απόφα­
σης που είχε ακυρωθεί (φυλάκιση 3 μηνών). Την ίδια μέρα
είχε οριστεί να δικαστεί στο ίδιο δικαστήριο, σε δεύτερο
βαθμό ο βομβιστής ανθυπίλαρχος Γ. Διαμαντής αλλά η δίκη
του αναβλήθηκε.
Στις 31 Γενάρη 1978 το Πενταμελές Εφετείο Αθήνας κατα­
δίκασε σε φυλάκιση 3*/2 χρόνων τον νεοναζί Νικ. Σιμωνετάτο
για κατοχή οχτώ καπνογόνων χειροβομβίδων. Τον απάλλαξε
λόγω αμφιβολιών για την έκρηξη στην είσοδο του σπιτιού του
165

Οι κατηγορούμενοι της δίκης για τα έκτροπα της κηδείας του Μάλλιου.

ανακριτή Δημ. Γυφτάκη και απάλλαξε και τον Ν. Αβραμόπουλο ή Ηράκλειτο «αρχηγό» του «κόμματος των Ελληνοσοσιαλιστών» που είχε κατηγορηθεί για ηθική αυτουργία.
Την ίδια μέρα (31 Γενάρη) το Δ ' Τριμελές Εφετείο μειώνει
την ποινή ίου Μιχ. Στέφα για το τροχαίο (;) με θύμα τον
Αλεξ. Παναγούλη, από 3 χρόνια και 7 μήνες σε 11 μήνες. Την
εξαγόρασε, πήρε και το αυτοκίνητό του που είχε κατασχεθεί
και έφυγε.
Στις 8 Φλεβάρη δικάζεται στο Αναθεωρητικό Δικαστήριο
(Εφετείο Στρατοδικείου) ο βομβιστής ανθυπίλαρχος Γ. Δια­
μαντής (και... γλυτώνει 3 χρόνια καταδίκη). Από οχτώ χρόνια
κάθειρξη η ποινή του γίνεται φυλάκιση 5 χρόνων. Ο Διαμαν­
τής προσπάθησε να κατασκευάσει άλλοθι, εμφανίζοντας φίλη
του που κατέθεσε ότι όταν έγινε η έκρηξη τη νύχτα της 30
Μάη 1977 ήταν μαζί της στο σπίτι της ενώ ο άντρας της
έλειπε ταξίδι! Οι ισχυρισμοί δεν έγιναν πιστευτοί και ο νεοφασίστας αξιωματικός κηρύχθηκε ένοχος.
Στις 3 Μάρτη 1978 στις φυλακές Κορυδαλλού πεθαίνει ο
Μιχ. Μπαλόπουλος από έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Στις 7 Μάρτη δικάζονται για τρίτη φορά (μετά από αναί­
ρεση) οι βασανιστές της χωροφυλακής προαστίων πρωτεύου­
σας. Νέα μείωση ποινής και τελικά: Β. Φαβατάς 18 μήνες, Μ.
Μωρογιάννης 10 μήνες και Γ. Καραγιώργος 9 μήνες (είχαν 23,
12 και 11 μήνες αντίστοιχα).
Στις 10 Μάρτη 1978 γίνεται έκρηξη βόμβας στον κινηματο­
γράφο «Έ λ λη » σε ώρα προβολής που ήταν γεμάτη θεατές.
Τραυματίστηκαν 18 από αυτούς και οι 3 σοβαρά. Έ χουν προηγηθεί άλλες εκρήξεις στα γραφεία του ΚΚΕ εσωτερικού και
του περιοδικού «Αντί». Οι δράστες μένουν άγνωστοι και —
φυσικά— ασύλληπτοι.
Στις 23 Μάρτη ανακοινώνεται η τιμωρία με προσωρινή από­
λυση 2 και 4 μηνών σε 6 υπαλλήλους του ΟΤΕ γιατί το... 1972
σύνδεσαν παράνομα τηλεφωνικά τη βίλα του δικτάτορα
Παπαδόπουλου στο Λαγοννήσι.
Στις 5 Μάη στο Αναθεωρητικό Δικαστήριο ξαναδικάστηκαν
για τα αρχεία της ΕΣΑ οι Μιχ. Πηλιχός (αθωώθηκε), Ηλ.
Νικολόπουλος (5 μήνες φυλάκιση), Κ. Τριανταφυλλόπουλος
(3 μήνες φυλάκιση) και Ανέστης Μπέλλος (αθωώθηκε).
Στις 9 Μάη 1978 αρχίζει στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο
Αθήνας η δίκη για τα έκτροπα στην κηδεία του Μάλλιου.
Κατηγορούμενοι είναι οι φασίστες που επιτέθηκαν δολοφο­
νικά και τραυμάτισαν τους δημοσιογράφους, ο θεωρητικός της
168

χούντας Γεωργαλάς, αστυνομικοί για παράβαση καθήκοντος
και άλλοι φασίστες. Στο δικαστήριο νεοφασίστες χουντικοί
και άλλοι ακροδεξιοί κάνουν δυναμική εμφάνιση, βρίζουν
απειλούν και προκαλούν δημοσιογράφους, συνηγόρους, αστυ­
νομικούς και το ίδιο το δικαστήριο. Από την δίκη απουσιά­
ζουν τρεις κατηγορούμενοι: οι Ν. Μιχαλολιάκος, Π. Γκίνης
και Π. Σαγιάς και για τον πρώτο χωρίζεται η δίκη ενώ οι
άλλοι δικάζονται ερήμην. Την πρώτη μέρα θα συλληφθεί και
θα παραπεμφθεί στο αυτόφορο για εξυβρίσεις και απειλές
κατά των δημοσιογράφων Γιάννη Φάτση και Γιώργου Μαύρου
ο φασίστας Δημοσθένης Λαμπρινός. Τη δεύτερη μέρα θα συλ­
ληφθεί ο πρώην αστυφύλακας Κων. Γιαννάκης και θα δοθεί
από τον πρόεδρο εντολή να κρατηθεί 24 ώρες για διατάραξη
της συνεδρίασης του δικαστηρίου.
Παράλληλα στις II Μάη γίνεται στο Ε ' Τριμελές Πλημμε­
λειοδικείο Αθήνας η δίκη των νεοφασιστών I. Γκόρου και
Αργ. Καραγιαννόπουλου για την επίθεση κατά φοιτητών της
ιατρικής στην προεκλογική περίοδο. Ο Γκόρος καταδικά­
στηκε σε φυλάκιση 16 μηνών και ο Καραγιαννόπουλος σε
φυλάκιση 7 μηνών. Ο φοιτητής Π. Αδαλάκης που είχε μηνυθεί από τους φασίστες είχε απαλλαγεί με βούλευμα.
ΑΘΩΟΙ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ
Στις 13 Μάη 1978 το δικαστήριο που δίκασε την υπόθεση
των θλιβερών εκτρόπων της κηδείας του Μάλλιου θα αθωώσει
τους περισσότερους κατηγορούμενους, θ α καταδικαστούν
μόνο οι:
Αρ. Καλέντζης 2 χρόνια φυλακή, Νικ. Σιμωνιτάτος 2 '/ι χρό­
νια φυλακή, Αθ. Σταθόπουλος 3 χρόνια φυλακή, Αντ. Γερονικολάου 10 μήνες φυλακή, Β. Μητρόπουλος 10 μήνες φυλακή.
Αθωώθηκαν οι Γ. Μάνος, Γ. ΜουσταΤρας, Μαρία Γκόρου,
Γ. Ροϊδοδήμος, Γ. Γεωργαλάς, Αλ. Παγουλάτος, Παν. Γκίνης
και οι αστυνομικοί Στ. Αρτικόπουλος, θεοχ. Ματζαβάς, Αντ.
Δήμου, Λαμ. Φλώρος, Δημ. Τασσόπουλος, Παν. Σπαράγγης,
Παν. Σάγιας, Αναστ. Πέτρου. Σπ. Παναγιωτόπουλος, Βασ.
Κάππος, Κ. Αποστολόπουλος, Μιχ. Μάρκου, Απ. Μπαντόλας,
Γ. Δημητρόπουλος, Μεγακλής Αβδουλάς και Χριστοφ. Σαρδέλης. Οι συνήγοροι της πολιτικής αγωγής δηλώνουν ότι θα
ζητηθεί από τον Εισαγγελέα Εφετών να ασκήσει έφεση κατά
της «πεπλανημένης» απόφασης.
169

Στις 24 Μάη 1978 άρχισε στη Θεσσαλονίκη η δίκη των
κατηγορούμενων για τη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γ.
Τσαρουχά. Η υπεράπιση της πολιτικής αγωγής υποβάλει
αίτηση εξαίρεσης του Εισαγγελέα της έδρας Χαρ. Σιούτη για
φιλοχουντική δράση στη δικτατορία. Το Πενταμελές Εφετείο
που έκρινε την αίτηση εξαίρεσης την δέχτηκε παμψηφεί στις
30 Μάη. Η δίκη αναβλήθηκε για να οριστεί νέος Εισαγγελέας
και να μελετήσει τη δικογραφία.
Στις 17 Ιούνη 1978 κατά πληροφορίες εφημερίδων, μεγάλη
κινητοποίηση των αρχών ασφάλειας απέτρεψε την εφαρμογή
σχέδιου για απαγωγή του Ιωαννίδη από τη φυλακή. Το σχέδιο
—κατά τα δημοσιεύματα— είχε καταστρώσει ο δραπέτης Παρ.
Μπόλαρης, αλλά διέρρευσε στις υπηρεσίες της ασφάλειας.
Στις 20 Ιούνη γίνεται νέα έκρηξη σε κινηματογράφο της
Αθήνας που πρόβαλε σοβιετική ταινία. Η βόμβα που τοποθετήθηκε από χουντοφασίστες τρομοκράτες στον κινηματογράφο
ΡΕΞ εξεράγη στις 9 το βράδυ και τραυμάτισε 15 θεατές προκάλεσε σοβαρές ζημιές και —το χειρότερο— επέτεινε την ανη­
συχία για την μη ανακάλυψη των βομβιστών.
Στις 4 Ιούλη δικάστηκαν στο Εφετείο οι νεοφασίστες Ιω.
Γ κόρος και Αργ. Καραγιαννόπουλος για τις επιθέσεις και τους
τραυματισμούς δημοκρατικών φοιτητών στην Ιατρική σχολή.
Οι ποινές τους μειώθηκαν σε 5 μήνες φυλάκιση (από 16) του
πρώτου και σε 3*/ι (από 7) του δεύτερου. Εξαγόρασαν το υπό­
λοιπο των ποινών τους (είχαν φυλακιστεί) και αφέθηκαν
ελεύθεροι.
Στις 6 Ιούλη 1978 εργαζόμενοι στην επιχείρηση «Αφοί
Σαρακάκη Α.Ε.Β.Ε.» καταγγέλουν ότι προσλήφθηκε σαν υπεύ­
θυνος ασφάλειας στην επιχείρηση ο βασανιστής I. Καλύβας.
Στις 7 Ιούνη συλλαμβάνεται στο Αιγάλεω ο αστυφύλακας I.
Βαγγέλης να γράφει συνθήματα υπέρ της χούντας μαζί με
τρεις άλλους (δυο πολίτες και ένα ναύτη). Οδηγήθηκαν στον
Εισαγγελέα και παραπέμφθηκαν σε δίκη για ρύπανση, φθορά
και αναζωπύρωση πολιτικών παθών. Το δικαστήριο 3 μέρες
αργότερα τους καταδίκασε σε φυλάκιση 2 μηνών τον καθένα.
Τα ξημερώματα της 11 Ιούλη 1978 με μια πρωτοφανή αστυ­
νομική επιχείρηση στο Παλιό Φάληρο «τελειώνει» το «κρά­
τος» και η ζωή του ιδιόρρυθμου γιατρού Βασίλη Τσιρώνη. Το
θέμα προκάλεσε πολλές συζητήσεις και μεγάλη συγκίνηση σε
πολύ κόσμο.
Στις 11 Ιούλη επίσης στη Βουλή ο βουλευτής της «Εθνικής
170

Παρατάξεως» Χρ. Αποστολάκος ζητάει αμνήτευση των χουν­
τικών καταδίκων.
Την ίδια μέρα στην Τήνο ο αρχιεπίσκοπος του Παπαδόπουλου Ιερώνυμος, δεξιώνεται ξένους ανταποκριτές και μιλάει για
ειρήνη, καρκίνο, εξοπλισμούς, πληθωρισμό κ.ά.
Την επόμενη μέρα του εξαναγκασμού σε αυτοκτονία (;) του
γιατρού Τσιρώνη, ανακοινώνεται ότι συνελήφθησαν σαν «βομ­
βιστές» μέλη της οργάνωσης του Ο.Ε.Μ. («Ουδετερόφιλο Εθνι­
κό Μέτωπο»). Ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης Αν. Μπάλκος
θριαμβολογεί και δημοκρατικές εφημερίδες τον κατηγορούν
ότι προσπαθεί να καλύψει τους νεοφασίστες βομβιστές φορ­
τώνοντας στους I. Σκανδάλη 26 χρονών και Δ. I. Νικολούλια
24 χρονών όλες τις εκρήξεις.
Στις 18 Ιούλη 1978 δημοσιεύεται η πληροφορία ότι σε
κοινή διακήρυξή τους απόστρατοι Ιωαννιδικοί αξιωματικοί,
με την ευκαιρία συμπλήρωσης 4 χρόνων από το πραξικόπημα
κατά του Μακαρίου στην Κύπρο, αναφέρουν ότι οι πραξικο­
πηματίες «έπραξαν το καθήκον τους με υψηλό πατριωτικό φρό­
νημα». Η διακήρυξη μοιράστηκε στις περιοχές Παπάγου,
Χολαργό και Αγία Παρασκευή Αττικής.
«ΟΜΟΒΡΟΝΤΙΕΣ»
Την νύχτα 23 προς 24 Ιούλη 1978 γίνονται στην Αθήνα και
τον Πειραιά 13 αλυσιδωτές εκρήξεις βομβών και η αστυνομία
ανακοινώνει ότι έχουν γίνει συλλήψεις «ατόμων που ανήκουν
στην εξτρεμιστική δεξιά» και έχουν συγκεντρωθεί στοιχεία
που αξιολογούνται!
Στις 31 Ιούλη, οδηγούνται στον Εισαγγελέα ποινικής αγω­
γής εννέα ακροδεξιοί κρατούμενοι σαν ύποπτοι για βομβιστι­
κές ενέργειες, που συνελήφθησαν λίγες μέρες νωρίτερα. Αυτοί
είναι οι Νικ. Μιχαλολιάκος 21 χρονών, Αλ. Μαριούκλας 19
χρονών, Δημ. Παπουτσάς 22 χρονών, Γεωρ. Ηλιόπουλος 22
χρονών, Λογγίνος Παξινόπουλος 35 χρονών, Αχιλλέας Παγώνης 39 χρονών, Αθαν. Καρακατσάνης 21 χρονών, Θεοδ.
Μαρής 20 χρονών και Ιω. Γιαννόπουλος 37 χρονών. Θα
ασκηθεί εναντίον τους ποινική δίωξη με τον νέο νόμο 774/78
περί καταστολής της τρομοκρατίας και προστασίας του Δημοκρα­
τικού πολιτεύματος που εφαρμόζεται δεύτερη φορά, (πρώτη
ήταν με τους οπαδούς του Τσιρώνη) και θα παραπεμθούν σε
171

τακτική ανάκριση. Μαζί τους θα διωχθεί ποινικά και ο Αρι­
στοτέλης Καλέντζης με τον οποίο είχαν επαφές άλλοι κατη­
γορούμενοι, αν και βρίσκεται στη φυλακή. Στον ανακριτή Δ.
Γυφτάκη, που αναλαβαίνει την διενέργεια κύριας ανάκρισης,
διαβιβάζονται και οι δικογραφίες για τις εκρήξεις στους κινη­
ματογράφους «Έ λλη » και «Ρεξ» καθώς και για τις εκρήξεις
της 23 Ιούλη.
Στις 6 Αυγούστου 1978 το βράδυ και ενώ οι κατηγορούμενοι
για βομβιστικές ενέργειες είναι κρατούμενοι, σε διάφορα
σημεία της Αθήνας θα γίνουν ακόμη 11 εκρήξεις βομβών σχε­
δόν ταυτόχρονα (μέσα σε ΐ '/ j ώρα περίπου) και με εκρηκτικά
ίδια με εκείνα των βομβών του «Έ λλη » του «Ρεξ» και της 23
Ιούλη.
Στις 7 Αυγούστου, οι 9 κατηγορούμενοι της ομάδας των
νεοφασιστών προφυλακίζονται.
Στις 10 Αυγούστου γράφεται στις εφημερίδες ότι ο ανακρι­
τής Γυφτάκης, καλεί στρατιωτικούς στην ανάκριση για τις
βομβιστικές ενέργειες και την ίδια μέρα ο Εισαγγελέας Μιχ.
Παπαδογιάννης με διάταξή του, απαγορεύει την αναγραφή
ειδήσεων στον τύπο, σχετικά με την συνεχιζόμενη έρευνα για
την ανακάλυψη των τρομοκρατών βομβιστών.
Στις 10 Αυγούστου, στα πλαίσια ερευνών που γίνονται σε
σπίτια στρατιωτικών, βρίσκονται στην κατοχή του αντιστρά­
τηγου ε.α. Βασ. Ρογκάκου, 65 χρονών, 223 φυσίγγια, 60 φωτο­
βολίδες, 5 καψούλια και σε άλλο σπίτι του (στο χωριό
Μέλισσα Γυθείου) ένα τουφέκι «ένφιλντ». Ο στρατηγός θα
παραπεμφθεί σε δίκη για παράβαση του νόμου «περί όπλων
και εκρηκτικών» (495/76) στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο.
Στις 18 Αυγούστου θα συλληφθεί και θα παραπεμφθεί σε
δίκη με την ίδια κατηγορία (495/76) ο αντισμήναρχος ε.α.
πιλότος της «Ολυμπιακής» Χρ. Μ. Μήλας γιατί βρέθηκε στην
κατοχή του ένα όπλο «μπράουνιγκ» και 18 φυσίγγια.
Στις 22 Ιούλη γίνεται γνωστό ότι από τυχαίο περιστατικό —
τροχαίο ατύχημα— ανακαλύφθηκαν στο σκοπευτήριο της
Καισαριανής, όπλα που δεν είχαν άδεια οι ιδιοκτήτες τους.
Χουντικοί παράγοντες, που βρίσκονται στις διοικήσεις διαφό­
ρων οργάνων, θα αποτελέσουν αφορμή για πιο προσεχτική
έρευνα που όμως θα δώσει αποτελέσματα μετά από τέσσερις
μήνες περίπου.
Στις 28 Αυγούστου θα ασκηθεί ποινική δίωξη κατά τεσσά­
ρων ατόμων για την παράνομη κατοχή 41 πολεμικών όπλων
στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Σε ανακοίνωση του
172

Υπουργείου Δημόσιας Τάξης αναφέρεται ότι από τις έρευνες
δεν προέκυψαν στοιχεία για να διωχθούν ποινικά οι τέσσερις
(ή και άλλοι) για κατάρτιση τρομοκρατικής ομάδας (Ν.
774/78).
Στις 29 Αυγούστου 1978, ο διορισμένος από τη χούντα
«δήμαρχος» του Πειραιά Αρ. Σκυλίτσης ανακοινώνει την από­
φασή του να είναι υποψήφιος στις δημοτικές εκλογές για το
αξίωμα του Δήμαρχου.
Στις 16 Σεπτέμβρη, καταδικάζεται σε φυλάκιση 5 χρόνων
από το Πενταμελές Εφετείο της Αθήνας ο 1ω. Σκανδάλης για
συμμετοχή σε τρομοκρατική ομάδα, το Ο.Ε.Μ. του Τσιρώνη,
αλλά χωρίς να καταδικαστεί κανένας άλλος «τρομοκράτης».
Φυλάκιση 3 μηνών επιβάλεται στον Μαν. Μαθιουδάκη οπαδό
επίσης του Τσιρώνη. Το ίδιο δικαστήριο δίκασε προηγούμενα
τρεις αναρχικούς, τον Φίλιππο και τη Σοφία Κυρίτση και τους
επέβαλε 9 χρόνια κάθειρξη και 5 χρόνια φυλάκιση γιατί είχαν
στο σπίτι τους βενζίνη, σύρμα και μπαμπάκι (!) και στον Νικ.
Παπαδοπούλη που τους «κάρφωσε» σε 3 χρόνια φυλάκιση.
Στις 26 Σεπτέμβρη 1978 με κοινή διάταξη του Εισαγγελέα
Εφετών Θ. Αραβαντινού και του Προέδρου Εφετών Κων. Πούλου, παραπέμονται στο Πενταμελές Εφετείο τέσσερις από τους
δέκα νεοφασίστες για τα εκρηκτικά. Συγκεκριμένα παραπέμπονται οι Ν. Γ. Μιχαλολιάκος, I. Δ. Ηλιόπουλος, Δ. Δ.
Παπουτσάς και A. I. Μαριούκλας για τους υπόλοιπους έξι (Α.
Καλέντζη, Α. Καρακατσάνη, Α. Παγώνη, Θ. Μάρη, I. Γιαννόπουλο και Λογγ. Παξινόπουλο) προτείνεται στο Συμβούλιο
Εφετών, αρμόδιο να αποφασίσει, η απαλλαγή από κάθε κατη­
γορία. Και για τους τέσσερις που παραπέμφθηκαν «έφυγε» η
κατηγορία του Ν. 774/78 περί καταστολής της τρομοκρατίας
και θα δικαστούν μόνο για το 495/76 περί όπλων και εκρηκτι­
κών. Στις 9 Οκτώβρη δίνεται στη δημοσιότητα το 835/78 βού­
λευμα του Συμβουλίου Εφετών που απάλλαξε χωρίς δίκη στο
ακροατήριο τους 6 νεοφασίστες που αφήνονται ελεύθεροι
(εκτός του Καλέντζη που είναι κατάδικος για άλλες πράξεις).
Στις 18 και 19 Οκτώβρη μέρες μεταξύ της πρώτης και της
δεύτερης βδομάδας των δημοτικών εκλογών, θα εκραγούν
στην Αθήνα άλλες 4 βόμβες. Μια στα δικαστήρια και τρεις σε
καταστήματα ή αντιπροσωπείες Σοβιετικών ειδών. «Η χούντα
πανηγυρίζει και τρομοκρατεί για το υψηλό ποσοστό ψήφων
που πήρε (χωρίς να εκλεγεί δήμαρχος) ο χουντικός Αρ. Σκυ­
λίτσης» γράφουν οι δημοκρατικές εφημερίδες, για τις βόμβες.
Στις 4 Νοέμβρη αθωώνονται από το Πενταμελές Εφετείο οι
173

Δύο ακόμα δίκες: στη μΙα δικάστηκαν τέσσερεις νεοφασίστες για
εκρηκτικά και στην άλλη αξιωματικοί για τη δολοφονία του Τσαρουχά.

Στ. Παττακός, Δ. Ρίτσος, Α. Μεϊντάσης και Β. Μεϊντάσης που
είχαν κατηγορηθεί για ηθική αυτουργία σε οικονομικές ατα­
σθαλίες στο Δήμο Αθήνας.
Στα μέσα Οκτώβρη αναβάλλονται πάλι οι δίκες για τις
δολοφονίες των Γ. Τσαρουχά και I. Χαλκίδη στη Θεσσαλονί­
κη.
Στις 27 Νοέμβρη 1978 άρχισε στο Πενταμελές Εφετείο η
δίκη των τεσσάρων νεοφασιστών που κατηγορούνται για
κατασκευή, κατοχή, μεταφορά εκρηκτικών με σκοπό τον παρά­
νομο εφοδιασμό ομάδας. Κατηγορούμενοι Ν. Μιχαλολιάκος,
Γ. Ηλιόπουλος, Δ. Παπουτσάς και Αλ. Μαριούκλας. Μάρτυ­
ρες κατηγορίας μόνο ο διοικητής της Γ ενικής Ασφάλειας Αθή­
νας αστυνομικός διευθυντής Μιχ. Λάος και ο προϊστάμενος
της υπηρεσίας πληροφοριών της Υ.Γ.Α. Ιω. Πιέρρος.
Στη δίκη των νεοφασιστών και ενώ προχώρησε αρκετά,
καθώς εξετάζονταν οι μάρτυρες κατηγορίας αστυνομικοί, οι
υπερασπιστές των κατηγορουμένων υπέβαλαν αίτημα αναβο­
λής για να κληθούν να εξεταστούν μάρτυρες οι πυροτεχνουρ­
γοί που εξέτασαν τα υλικά κατασκευής των βομβών που είχαν
ομολογήσει ότι είχαν στην κατοχή τους ορισμένοι από τους
κατηγορούμενους. Το δικαστήριο έκρινε αναγκαία την εξέ­
ταση των πυροτεχνουργών και ανέβαλε την δίκη για τις 15
Γενάρη του 1979.

«ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΜΑΛΛΙΟΥ»
Στις 17 Δεκέμβρη —ημέρα Κυριακή— το βράδυ από τις 9
ως τις 11, χουντοφασίστες «για να τιμήσουν τη μνήμη του
Μάλλιου» τοποθετούν περίπου 40 βόμβες σε διάφορα σημεία
της Αθήνας και του Πειραιά. Η κυβερνητική ανακοίνωση
μιλάει για 34 εκρήξεις, η αστυνομία τις ανεβάζει στις 39 ενώ
τα κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για 50 περίπου.
Ανακοινώνεται ότι ανακρίνονται περίπου 30 ακροδεξιοί σαν
ύποπτοι. Από τις εκρήξεις τραυματίστηκαν 7 άτομα που βρέ­
θηκαν τυχαία κοντά στα σημεία που είχαν τοποθετηθεί οι
βόμβες. Σε πέντε μέρες οι εφημερίδες δεν δημοσιεύουν καμιά
πληροφορία για τις έρευνες που κάνει η αστυνομία για τον
εντοπισμό των βομβιστών γιατί δεν δίνονται πληροφορίες από
τις διωκτικές αρχές.
Τις πρώτες μέρες του Γενάρη 1979, διαρέουν σε ορισμένες
175

εφημερίδες πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες ορισμένοι
νεοφασίστες που κρατούνται στην υποδιεύθυνση Γενικής Α­
σφάλειας Αθήνας έχουν αρχίσει να «μιλάνε» και έτσι οι διω­
κτικές αρχές έχουν αρχίσει το «ξήλωμα» τρομοκρατικής οργά­
νωσης που έχει τοποθετήσει τις βόμβες τον τελευταίο χρόνο
και πολλές από εκείνες που είχαν εκραγεί παλαιότερα. Οι υπό­
λοιπες εφημερίδες που δεν έχουν τις πηγές των πληροφοριών
στην Ασφάλεια αναδημοσιεύουν με επιφύλαξη τις πληροφο­
ρίες, ύστερα από το πρόσφατο «φιάσκο» της εξάρθρωσης της
«ομάδας των 10» από τους οποίους γλύτωσαν οι 6 χωρίς δίκη.

176

1979
Στις 10 Γενάρη 1979 ο Εισαγγελέας Αθ. Ανδρεουλάκος
εκδίδει διάταξη που απαγορεύει την αναγραφή ειδήσεων στον
τύπο, σχετικά με τις έρευνες της αστυνομίας για την ανακά­
λυψη και σύλληψη των βομβιστών.
Στις 11 Γενάρη, όμως, ακριβώς την επόμενη μέρα, ο υπουρ­
γός Δημόσιας Τάξης Αναστ. Μπάλκος αποφασίζει την επική­
ρυξη δυο βομβιστών που καταζητούνται. Πρόκειται για τους
Νικόλαο Γ. Παναγόπουλο γεννημένο το 1946 στην Αμαλιάδα
κάτοικο Αθήνας (οδός Βουλιαγμένης 103Β) σιδηρουργό-οπλουργό και τον Απόστολο Ιω. Πρωτοπαπά γεννημένο το 1947
στην Πάτρα, κάτοικο Αθήνας (Αριστοβούλου 58-60 Πετράλωνα) ηλεκτροσυγκολλητή-σιδηρουργό. Το ποσό της επική­
ρυξης είναι 1.000.000 δραχμές για τον καθένα. Η επικήρυξη
δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα της κυβέρνησης αλλά οι ημερή­
σιες εφημερίδες, επειδή υπήρχε η απογόρευση, δεν δημοσίευ­
σαν άλλες πληροφορίες.
Στις 15 Γενάρη αρχίζει πάλι η δίκη των τεσσάρων νεοφασιστών Ν. Μιχαλολιάκου, Γ. Ηλιόπουλου, Δ. Παπουτσά και Α.
Μ αριούκλα ofo Πενταμελές Εφετείο για την κατοχή των
εκρηκτικών. Την πρώτη μέρα ο Μ ιχαλολιάκος «κάνει τον
άρρωστο» και το δικαστήριο δίνει εντολή να εξεταστεί από
ιατροδικαστή. Την επόμενη ο Μ ιχαλολιάκος «αισθάνεται
καλύτερα» και έτσι η δίκη γίνεται με παρόντες και τους τέσ­
σερις κατηγορούμενους. Οι μάρτυρες κατηγορίας αστυνομικοί
Μ. Λάος και I. Πιέρρος καταθέτουν ότι: Ο Μ ιχαλολιάκος είχε
παραδώσει στον Παπουτσά μια τσάντα στην οποία υπήρχαν
11 πυροκροτητές (9 ηλεκτρονικοί και 2 πυροτεχνικοί). Ο ίδιος
ο Μιχαλολιάκος, λίγες μέρες αργότερα τηλεφώνησε στον
Ηλιόπουλο να ειδοποιήσει τον Παπουτσά να παραδώσει τους
πυροκροτητές στον Μαριούκλα. Ο Παπουτσάς είχε ομολογή­
σει (σ.σ. μετά ανακάλεσε) ότι είδε στο σπίτι του Μ ιχαλολιά­
κου και μάλιστα σε ράφι βιβλιοθήκης, μια αυτοσχέδια βόμβα
177

έτοιμη τυλιγμένη σε χακί χαρτί από το οποίο «εξείχε» το
φυτίλι. Στο σπίτι του Ηλιόπουλου, σε έρευνα που έγινε, βρέ­
θηκαν σχεδιαγράμματα-υποδείγματα κατασκευής αυτοσχεδίων
βομβών.
Ο πυροτεχνουργός Γ. Παπαχατζάκης κατέθεσε ότι οι πυρο­
δοτικοί μηχανισμοί δεν ήταν εκρηκτικά αλλά εξαρτήματα
μόνο. Οι κατηγορούμενοι —φυσικά— αρνήθηκαν τα πάντα,
ανακαλώντας ό,τι είχαν ομολογήσει με διάφορες δικαιολογίες
και ανασκευάζοντας, σε ερωτήσεις, ακόμη και ό,τι είπαν
αρχικά στις απολογίες τους. Ο Εισαγγελέας προτείνει να
κηρυχθούν ένοχοι οι τέσσερις κατηγορούμενοι, αλλά για αδι­
κήματα που τιμωρούνται σε βαθμό πλημμελήματος. Τελικά το
δικαστήριο θα κηρύξει ένοχους τους δυο μόνο, τους Μιχαλολιάκο και Μαριούκλα και θα τους επιβάλει ποινή φυλάκισης
13 μηνών και 10 μηνών και θα απαλλάξει τους άλλους δυο. Ο
καταδικασμένος Μαριούκλας θα εξαγοράσει το υπόλοιπο της
ποινής του —ήταν προφυλακισμένος— και θα αφεθεί ελεύθε­
ρος.
«ΝΑΖΙΣΤΕΣ» ΟΙ ΒΟΜΒΙΣΤΕΣ
Στις 22 Γενάρη 1979 η αστυνομία θα ανακοινώσει την
ανακάλυψη-εξάρθρωση της τρομοκρατικής ομάδας των βομβι­
στών που έχει την επωνυμία «Οργάνωσις Εθνικής Αποκαταστάσεως» και ανήκει «εις τον φασιστικόν-ναζιστικόν χώρον»
και ακόμη ότι η δράστη ριότητά της εκτεινόταν από τον
Έ βρο μέχρι τη Λακωνία.
Από τους 13 φερόμενους σαν άμεσα ενεχόμενους, οι 9 είχαν
συλληφθεί και θα οδηγούνταν στον Εισαγγελέα. Μεταξύ των
συλληφθέντων δυο αξιωματικοί του στρατού εν ενεργεία, ένας
^πρόσφατα αποστρατευμένος και ένας Ελληνοαμερικανός υπάλ­
ληλος της Αμερικάνικης βάσης του Ελληνικού. Εκτός από
τους δυο επική ρυγμένους καταζητούμενους, καταζητείται και ο
Λογγίνος Παξινόπουλος και ένας ακόμη νεοφασίστας, ο Γ.
Μαριούκλας, σπουδαστής στο Εξωτερικό και αδελφός του Αλ.
Μαριούκλα που δικάστηκε με τους άλλους τρεις. Οι 9 που
συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στον Εισαγγελέα Αλέξανδρο
Μεταξά είναι οι Ιω. Δ. Κουρκουλάκος 33 χρονών γιατρός, Χρ.
Απ. Τζαβέλας 30 χρονών λοχαγός, Δημ. Θεοδ. Ηλ. Κουντάνης
31 χρονών υπάλληλος της Βάσης Ελληνικού, Ανδρ. Φ. Πετρό178

Τέσσερεις από τους συλληφθέντες σαν βομβιστές της «Ο.Ε.Α.» - Πάνω: I.
Κουρκουλάκος (αριστερά) και X. Τζαθέλλας. Κάτω: Γ. Γεωργιάδης (αριστερά) και
Κ. Κάλλιας.

πουλος 31 χρονών υπολοχαγός ε.α. (γιος αντιστράτηγου),
Γεωρ. Ν. Γεωργιάδης 25 χρονών ανθυπολοχαγός, Κων. Ζ.
Κόλλιας 30 χρονών αερομοντελίστ, Μιχαήλ Θεοφ. Λάμπρου
27 χρονών στρατιώτης, Σαράντος ΓΤετ. Σαραντάκος 52 χρονών
ιδιωτικός ντέτεκτιβ, Εμμ. Σιδέρης 37 χρονών έμπορος υαλι­
κών. Κατασχέθηκαν εφτά πολεμικά μακρύκανα όπλα, μια αυτό­
ματη αραβίδα, 8 περίστροφα, 956 φυσίγγια όπλου, 634 φυσίγ­
για περιστρόφου, 9 πυροκροτητές, 4 αυτοσχέδιοι πυροδοτικοί
μηχανισμοί, 23 εξαρτήματα όπλων, 26 ξιφολόγχες, στιλέτα
κ.ά.
Τις επόμενες μέρες και ενώ στον ανακριτή Χρύσανθο
Παπούλια απολογούνται οι βομβιστές και με ομοφωνία του
Εισαγγελέα Βασ. Παπαδάκη προφυλακίζονται, οι εφημερίδες
δημοσιεύουν πολλές πληροφορίες που προέρχονται είτε από
δικές τους πηγές είτε είναι λεπτομέρειες από τις καταθέσεις
των συλληφθέντων που «διαρρέουν» από τους συνηγόρους των
κρατουμένων, που έχουν πάρει αντίγραφα της προανακριτικής
δικογραφίας.
Στις 26 Γενάρη 1979 θα ανακοινωθεί από τη χωροφυλακή
ότι γίνεται ένορκη διοικητική εξέταση κατά του αντισυνταγματάρχη Δρακούλη Βουδικλάρη που έχει πουλήσει ένα όπλο
στον I. Κουρκουλάκο.
Στις 29 Γενάρη, αφού προηγούμενα κλείστηκαν στις φυλα­
κές οι 9 νεοφασίστες, διώκεται ποινικά και τίθεται στη διά­
θεση του φρουραρχείου ο Βουδικλάρης, διοικητής της Σχολής
οπλιτών χωροφυλακής!
ΚΑΙ Ο ΜΠΑΜΠΑΛΗΣ ΝΕΚΡΟΣ
Στις 31 Γενάρη 1979 το βράδυ στι 9.30 δολοφονείται κοντά
στο σπίτι του, Ωκεανίδων 13-15 Ά γιο ς Σώστης - Ν. Σμύρνη, ο
βασανιστής Πέτρος Μπάμπαλης. Δίπλα στο χτυπημένο από
σφαίρες σώμα του βρέθηκε δακτυλογραφημένη προκήρυξη 5
σελίδων με υπογραφή: «Επαναστατικός Λαϊκός Αγώνας» Ομάδα: Ιούνης ’78. Ο Μπάμπαλης μεταφέρθηκε στο 401 Γ.Σ.
Νοσοκομείο όπου μετά από λίγο πέθανε. Δικαστική πηγή που
ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν ο Πέτρος Μπάμπαλης επρόκειτο να κληθεί και να εξεταστεί στην ανάκριση, όπως είχε
κυκλοφορήσει σαν «πληροφορία», για τους βομβιστές απάν­
τησε: ούτε διαψεύδω ούτε επιβεβαιώνω την πληροφορία. Την
181

t Παναγιώτης Χασιόγας: μόνο στη
•φωτογραφία τον είδαμε γαμπρό'
θόμβ.ιστής που δεν συνελήφθη

επόμενη μέρα το Υπουργείο Δικαιοσύνης θα χαρακτηρίσει
ανακριβή τυν πληροφορία.
Στις 5 Φλεβάρη 1979 προφυλακίζεται και ο αντισυνταγματάρχης της χωροφυλακής Δρακ. Βουδικλάρης, που είναι
κατηγορούμενος με την ομάδα των βομβιστών.
Στις 6 Φλεβάρη ανακοινώνεται ότι καταζητείται και ο Παν.
Χασόγιας 22 χρονών που κατηγορείται μαζί με τους άλλους
σαν προμηθευτής εκρηκτικών στους Πρωτοπαπά Παναγόπουλο και συμμετοχή στις τοποθετήσεις βομβών. Ο Χασόγιας
υπηρετούσε στο Στρατό (Σάμο, Γιαννιτσά) και απολύθηκε τον
Απρίλη 1978. Εξαφανίστηκε από το σπίτι του (Αγάθης 37 Ν.
Ηράκλειο Αττικής) την Παρασκευή 2 Φλεβάρη 1979. Φωτο­
γραφία του βομβιστή δίνει στην δημοσιότητα η Γενική Α­
σφάλεια. Στην φωτογραφία ο Χασόγιας είναι ντυμένος γαμ­
πρός με παπιγιόν και άσπρο λουλούδι στο πέτο του σκούρου
κουστουμιού του. (Ο βομβιστής αυτός δεν θα συλληφθεί
ποτέ!)
Στις 7 Φλεβάρη απολογείται στον ανακριτή ο αδελφός του
βομβιστή Ν. Παπαγόπουλου που καταζητείται, Ανδρέας
Παναγόπουλος. Μετά την εξέτασή του από τον ανακριτή αφή­
νεται ελεύθερος.
Στις 9 Φλεβάρη 1979 καλείται σε απολογία ο λοχαγός των
ΛΟΚ Σταύρος Μπένος, από τον ανακριτή Παπούλια. Απολο­
γείται και αφήνεται ελεύθερος.
Στις 14 Φλεβάρη γίνεται γνωστό ότι βρέθηκαν και άλλα
όπλα στην κατοχή των βομβιστών. Συγκεκριμένα, σε έρευνες
που έκαναν οι στρατιωτικές αρχές βρέθηκαν στο αυτοκίνητο
και το ξενοδοχείο που έμεινε ο Τζαβέλας, στην Αλεξανδρού­
πολη, 4 περίστροφα και ένα αυτόματο «Στάγιερ» μαζί με
μεγάλο αριθμό φυσιγγίων. Εξάλλου στο σπίτι που έμενε ο Γ.
Γεωργιάδης βρέθηκε αριθμός πυροκροτητών, ναζιστική ση­
μαία (σβάστικα) και άλλα χιτλερικά σήματα.
Στις 15 Φλεβάρη ασκείται ποινική δίωξη κατά των υπευθύ­
νων του «Ελεύθερου Κόσμου» Σάββα Κωνσταντόπουλου, Γ.
Βελαχουτάκου και Αλεξάνδρας Στεφανοπούλου, καθώς και
κατά του «υφυπουργού» της χούντας Κ. Παναγιωτάκου για
προσβολή μνήμης τεθνεότος. Μήνυση είχε υποβάλει η
αδελφή του Προέδρου Μακαρίου Μαρία Χατζήκλεάνθους για
το περιεχόμενο δημοσιεύματος της εφημερίδας που είχε πηγή
το βιβλίο που Παναγιωτάκου «Στην πρώτη γραμμή αμύνης» ό­
που αναφέρονταν υβριστικά για τον Μακάριο στοιχεία.
Στις 17 Φλεβάρη, εξετάζεται από τον ανακριτή Χρύσανθο
184

Παπούλια ο «αόρατος δικτάτορας» Δ. Ιωαννίδης, αλλά δεν θα
του απαγγελθεί κατηγορία, έτσι οι κατηγορούμενοι θα μείνουν
17 από τους οποίους 10 είναι προφυλακισμένοι, 2 ελεύθεροι
και 5 καταζητούνται (οι 2 επικηρυγμένοι).
Στις 19 Φλεβάρη ο ανακριτής αρχίζει να καλεί τους συνηγό­
ρους των κατηγορουμένων να υπογράψουν «το πέρας» της
ανάκρισης στην υπόθεση των βομβιστών. Δήλωση παράστα­
σης πολιτικής αγωγής που έγινε δεκτή έχουν υποβάλλει οι
εκπρόσωποι του ΚΚΕ εσωτερικού Μπάμπης Δρακόπουλος και
Λεωνίδας Κύρκος γιατί σε πολλά γραφεία του Κόμματος έγιναν εκρήξεις βομβών που τοποθέτησαν κατηγορούμενοι της
ομάδας των τρομοκρατών.
Στις 20 Φλεβάρη η δικογραφία της τρομοκρατικής ομάδας
«Οργάνωσης Εθνικής Αποκαταστάσεως» θα κλείσει και θα
διαβιβαστεί στην Εισαγγελία χωρίς να συλληφθούν οι 5 κατα­
ζητούμενοι κατηγορούμενοι.
Στις 21 Φλεβάρη είχε οριστεί να γίνει στο αυτόφωρο Τρι­
μελές Πλημμελειοδικείο Αθήνας —αλλά αναβλήθηκε— η
δίκη 6 νεοφασιστών που επιτέθηκαν στις 16 Φλεβάρη 1979 και
τραυμάτισαν με σιδερογροθιές και αλυσίδες μαθητές του Β '
νυχτερινού Γυμνασίου Αμπελοκήπων. Είναι ο Αργ. Καραγιαννόπουλος (καταδικασμένος μαζί με τον Ιω. Γ κόρο για την επί­
θεση στην ιατρική σχολή κατά φοιτητών και γιος του τέως
διοικητή της ασφάλειας Δημ. Καραγιαννόπουλου, που δικά­
στηκε και αθωώθηκε στην δίκη του «Πολυτεχνείου»), Δημ.
Κάτσαρης, Αγγ. Γεωργίου, Παν. Βαχαβιόλος, Δημ. Αντωνόπουλος και Ιω. Καραγιάννης.
Στις 2 Μάρτη 1979 ο Εισαγγελέας Εφετών προτείνει να
παραπεμφθούν σε δίκη 14 από τους 17 κατηγορούμενους της
τρομοκρατικής «Ο.Α.Ε.» Απαλλαγή προτείνεται για τους Στ.
Μπένο λοχαγό, Εμμ. Σιδέρη και Ανδρ. Παναγόπουλο. Ίδια
γνώμη θα έχει και ο Πρόεδρος των Εφετών στις 7 Μάρτη
1979.
Στις 3 Μάρτη καταδικάστηκαν στο Αυτόφωρο τρεις από
τους 6 κατηγορούμενους για την επίθεση στο Β ' νυχτερινό
Γυμνάσιο και τους τραυματισμούς των μαθητών. Ποινές φυλά­
κισης 7 μηνών επιβλήθηκαν στους Αργ. Καραγιαννόπουλο και
Ιω. Καραγιάννη και 5 μηνών στον Αγγ. Γεωργίου. Οι άλλοι
τρεις αθωώθηκαν.
Στις 15 Μάρτη εμφανίζεται αυθόρμητα ο Λογγίνος Παξινόπουλος για να δικαστεί μαζί με τους άλλους 10 κατηγορούμε­
νους που βρίσκονται στις φυλακές μετά από 4 μέρες (στις 19
Μάρτη).
185

ΔΥΟ ΟΠΛΟΣΤΑΣΙΑ

Στις 16 Μάρτη όμως συλλαμβάνεται ο καταζητούμενος βομ­
βιστής Απ. Πρωτοπαπάς στην οδό Ά ργους 32 στον Κολωνό.
Στην κατοχή του βρίσκονται 12 χειροβομβίδες «Μιλς», ένα
αυτόματο «Τόμσον» με σιγαστήρα, γεμιστήρες γεμάτες σφαί­
ρες, τμήματα όπλων, άλλα πυρομαχικά και είδη μεταμφίεσης.
Ο Πρωτοπαπάς πιάστηκε 15 μέτρα από την είσοδο της πολυ­
κατοικίας που έμενε και πυροβολήθηκε για να τραυματιστεί
ελαφρά από σφαίρα στο πόδι.
Την επόμενη μέρα 17 Μάρτη 1979 θα συλληφθεί, αλλά με
πολλές σφαίρες στο κορμί του και ο δεύτερος καταζητούμενος
βομβιστής Νικ. Παναγόπουλος. Η σύλληψή του έγινε στην
οδό Εύβοιας 21 στην ταράτσα πενταόροφης πολυκατοικίας
μετά από ανταλλαγή πυροβολισμών - όπως ανακοινώθηκε.
Στην κατοχή του Παναγόπουλου, βρίσκεται ολόκληρο
οπλοστάσιο: 59 αυτοσχέδιες βόμβες έτοιμες, 3.000 σφαίρες, 3
αυτόματα με σιγαστήρες, δοχεία με εκρηκτικές ύλες «Νόμπελ», 48 χειροβομβίδες, 1 τουφέκι «Μι» του στρατού, 3
συσκευές ασύρματου, I μεγάλη Καπνογόνα βόμβα, επιβραδυν­
τικοί εκρηκτικοί μηχανισμοί, εξαρτήματα εκρηκτικών, στιλ­
έτα, αλεξίσφαιρα γιλέκα, υλικά μεταμφιέσεως, περούκες, γάν­
τια κ.ά. Τελικά η δίκη της 19 Μάρτη αναβλήθηκε για τις 7
Μάη για να καθίσουν στο σκαμνί και οι δυο τραυματισμένοι
κατηγορούμενοι Ν. Παναγόπουλος και Απ. Πρωτοπαπάς. Οι
δυο βομβιστές που ανακρίνονται ομολογούν και σειρά
ληστειών, που διέπραξαν μαζί με τον Π. Χασόγια.
Στις 28 Μάρτη 1979 σε διαμέρισμα της οδού Σόλωνος 10 2ος όροφος, βρίσκεται νεκρός ο βασανιστής Σωτήρης Κουβάς
66 χρονών απόστρατος υπαρχηγός Αστυνομίας. Σε κωματώδη
κατάσταση βρέθηκαν ο αδελφός του Νικόλαος και η γυναίκα
του αδελφού του Σταυρούλα που οδηγήθηκαν σε νοσοκομείο
και διέφυγαν τον κίνδυνο. Ο θάνατος του Κουβά οφειλόταν σε
ατύχημα (εισπνοή μονοξειδίου του άνθρακα). Συγγενείς του
καταγγέλουν ότι ο θάνατος οφείλεται σε εγκληματική ενέρ­
γεια. Ακροδεξιοί τον σκότωσαν γιατί ασχολιόταν με ιστορικά
θέματα και είχε ενοχοποιητικά στοιχεία γιαυτούς κατέθεσαν στην
προανάκριση που έγινε.

Νίκος Παναγόπουλος: βαρυποινίτης και ανάπηρος. Οι βόμβες «κτύπησαν»
τον ίδιο.

Στις 6 Απρίλη γίνεται νέα συμπληρωματική δίωξη κατά των
βομβιστών για τα όπλα που βρέθηκαν στην κατοχή των
Παναγόπουλου-Πρωτοπαπά και τις ληστείες που έχουν διαπράξει. Διατάσσεται νέος κύκλος ανακρίσεων.
Στις 24 Απρίλη 1979 ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρα­
τίας με εισήγηση γιατρών υπογράφει την αναστολή της έκτισης της ποινής του «Προέδρου των 8 ημερών» Ν. Σαμψών,
προκειμένου να πάει στην Ευρώπη για λόγους υγείας. Ο γενι­
κός Εισαγγελέας της Κύπρου επέτρεψε την αποφυλάκισή του
αφού πρώτα ο Σαμψών υπέγραψε δήλωση ότι όταν θα αποθεραπευθεί θα επιστρέψει στις φυλακές.
Στις 7 Μάη 1979 αρχίζει στο Πενταμελές Εφετείο Αθήνας
που συνεδριάζει στην αίθουσα του Αναθεωρητικού Δικαστη­
ρίου στο Ρουφ, η δίκη των τρομοκρατών βομβιστών της νεοφασιστικής «Οργανώσεως Εθνικής Αποκαταστάσεως». Από
την δίκη απουσιάζει ο Ν. Παναγόπουλος που βαρύνεται με τις
περισσότερες κατηγορίες και οι δυο φυγόδικοι Π. Χασόγιας
και Γ. I. Μαριούκλας. Η δίκη χωρίζεται και αναβάλεται επ ’
αόριστον για τον Παναγόπουλο, που, όπως ακούγεται στο
δικαστήριο έχει ακόμη τέσσερις σφαίρες στο κορμί του και
δεν «εισάγονται» οι άλλοι δυο. Έ τσ ι την δεύτερη μέρα —8
Μάη— αρχίζει η δίκη με την εξέταση των πρώτων μαρτύρων
κατηγορίας που είναι οι Μπ. Δρακόπουλος και Λεων. Κύρκος,
γραμματέας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος αντίστοιχα του
ΚΚΕ εσωτερικού που έχουν δηλώσει παράσταση πολιτικής
αγωγής επειδή τα γραφεία του κόμματος είχαν γίνει επανειλλημένα στόχος των βοβμιστών. Θα πουν για τους σκοπούς των
βομβιστών (αποσταθεροποίηση, ανατροπή της Δημοκρατίας
κλπ.) αλλά, από άποψη ουσίας σαν μάρτυρες σε ποινικό δικα­
στήριο, δεν έχουν τίποτα να συνεισφέρουν εκτός από τα απο­
τελέσματα της εγκληματικής δράσης των κατηγορουμένων.
Την πρώτη μέρα εξετάστηκαν άλλοι 18 μάρτυρες από τους 106
του κατηγορητηρίου, όλοι σχεδόν θύματα των βομβιστικών
ενεργειών που όμως δεν γνώριζαν ποιοι από τους κατηγορού­
μενους έβαλαν τις βόμβες και ποιοι οργάνωσαν τα σχέδια,
υποκίνησαν ή χρηματοδότησαν τις επειχειρήσεις. Με την ίδια
εικόνα θα «κυλήσει» και η τρίτη μέρα της δίκης (20 ακόμη
μάρτυρες). Στις επόμενες μέρες θα εξετασθούν και άλλοι μάρ­
τυρες που θα καταθέσουν εντυπωσιακά για «το άκουσμά» τους
στοιχεία, αλλά αδιάφορα για την ποινική δίκη, όπως ο Παναγό­
πουλος ήταν οπλουργός των αστυνομικώ ν ή ο Μ πόλαρης είχε δια­
συνδέσεις μ ε υψ ηλά πρόσω πα αλλά τίποτα συγκεκριμένο. Επί­
191

σης, ανώτεροι και ανώτατοι αξιωματικοί (Νταηλάκης Γρυλλάκης) που εξετάζονται σαν μάρτυρες, παραδέχονται ότι
οι αρχηγοί και οι εμπνευστές τω ν β ο β μιστώ ν δεν δικάζονται και
έχουν μείνει άγνωστοι, διατυπώνοντας το συλλογισμό ότι δεν
μπ ο ρεί να είναι ο Τζαβέλας και ο Κουρκουλάκος οι αρχηγοί, για τί
μίλησαν, έκαναν αποκαλύψ εις και οι πρα γματικοί αρχηγοί δεν θα
μιλούσαν.

Στο μεταξύ από τις 16 Μάη 1979 άρχισε και συνεχίζεται
(ταυτόχρονα με την δίκη των βομβιστών) η δίκη των υπευθύ­
νων για τη δολοφονία του Γ. Τσαρουχά βουλευτή της ΕΔΑ,
στη Θεσσαλονίκη.
Την 1 Ιούνη 1979 το Πενταμελές Εφετείο εκδίδει την από­
φασή του για την μεγάλη υπόθεση των βοβμιστών. Καταδικά­
ζονται όλοι εκτός από τον ανθυπολοχαγό Γ. Γεωργιάδη που
αθωώθηκε. Από τους κατηγορούμενους που δικάστηκαν, το
δικαστήριο δέχτηκε ότι τρεις μόνο μετείχαν στην τρομοκρα­
τική ομάδα και οι υπόλοιποι καταδικάστηκαν για άλλα αδική­
ματα. Συγκεκριμένα οι ποινές που επιβλήθηκαν είναι:
Απ. Πρωτοπαπάς, Ισόβια και 18 χρόνια κάθειρξη, Ιω.
Κουρκουλάκος, 18 χρόνια κάθειρξη, Χρ. Τζαβέλας, 14 χρόνια
κάθειρξη, Δημ. Θεοδ. Κουντάκης, 3' / 2 χρόνια φυλακή, Σαρ.
Σαραντάκος, 4 χρόνια φυλακή, Ανδρ. Πετρόπουλος, 2 '/ 2 χρό­
νια φυλακή, Κων. Κόλλιας, 3 /2 χρόνια φυλακή, Δρ. Βουδικλάρης, 2 χρόνια φυλακή, Λογγ. Παξινόπουλος, 2 '/ 2 χρόνια
φυλακή, Μιχ. Λάμπρου, 10 μήνες φυλακή. Οι 9 κλείνονται
στη φυλακή και ο τελευταίος εξαγοράζει την ποινή του.
Στις 2 Ιούνη γίνεται γνωστό ότι ο Ά ρειος Πάγος έκανε
δεκτή αίτηση αναίρεσης του καταδικασμένου σε άλλη υπό­
θεση νεοφασιστών για εκρηκτικά, Αλ. Μαριούκλα. Ο Α. Π.
ορίζει ότι η δίκη πρέπει να επαναληφθεί και για τον Νικ.
Μιχαλολιάκο που δεν έχει κάνει αναίρεση!
Στις 8 Ιούνη το Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης καταδικά­
ζει πέντε και αθωώνει τρεις κατηγορούμενους για την υπόθεση
της δολοφονίας του Γ. Τσαρουχά που έγινε στη δικτατορία
(10 χρόνια νωρίτερα). Η απόφαση είναι η ακόλουθη:
Στ. Καραμπέρης κάθειρξη 9 χρόνια και 10 μήνες (ηθική
αυτουργία σε σκοπούμενη θανατηφόρα σωματική βλάβη, κατά­
χρηση εξουσίας, ψευδορκία), Φωκ. Καραπάνος φυλάκιση 5
χρόνων (κατάχρηση εξουσίας κλπ.), Σταύρος Αναστασιάδης
φυλάκιση 22 μήνες, Δημ. Τασόπουλος φυλάκιση 1 χρόνο,
Δημ. Σταματόπουλος φυλάκιση 1 χρόνο,
Αθωώθηκαν ο
ανθυπασπιστής Αναστ. Ηλιακόπουλος και οι Ενωμοτάρχες
192

Βασ. Νταλαχάνης και Παν. Χατζηθεοδώρου.
Στο μεταξύ αναβλήθηκε για πολλοστή φορά η δίκη των
υπευθύνων της δολοφονίας του Γιάννη Χαλκίδη στη Θεσσα­
λονίκη.
Στις 8 Ιούνη γίνεται γνωστό ότι ο Ά ρειος Πάγος αναίρεσε
και την απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου που καταδίκασε
τους νεοφασίστες Αριστοτέλη Καλέντζη και Αργ. Κακκαβά
για τις βόμβες και έτσι θα ξαναδικαστούν και αυτοί στο Πεν­
ταμελές Εφετείο και θα ελπίζουν σε επιβολή μικρότερης
ποινής.
Στις 3 Αυγούστου 1979 ο ακροδεξιός «χρεωκοπημένος πο­
λιτικός» Πέτρος Γαρουφαλιάς, με άρθρο του - επιστολή προς
τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας που δημοσιεύθηκε στον χουν­
τικό «Ελεύθερο Κόσμο», ζητάει σύγκληση του «Συμβουλίου
της Δημοκρατίας» και σχηματισμό κυβέρνησης «εκ προσω­
πικοτήτων αδιαβλήτου ενθικοφροσύνης»! Η Κυβέρνηση (με
τον υφυπουργό τύπου) που ρωτήθηκε, τον αγνοεί. «Κανένα
σχόλιο» είναι η απάντηση.
■Στις 8 Αυγούστου γίνεται νέα ποινική δίωξη του χουντικού
«Ελεύθερου Κόσμου» για τη δημοσίευση άρθρου με τίτλο 77
θα ζητήσουν οι Ρώ σοι από την Ελλάδα στο επικείμενο ταξίδι
του Κ. Καραμανλή στη Μόσχα, (λιμενικές διευκολύνσεις
στην Καβάλα, αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, διώξιμο των αμερι­
κανικών βάσεων). Η κατηγορία που απαγγέλεται κατά των
υπευθύνων της εφημερίδας είναι: διασπορά ψευδών ειδήσεων.
Στις 24 Αυγούστου 1979 στη Λωζάνη σε τροχαίο δυστύ­
χημα σκοτώθηκε ο αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα κατά
τη διάρκεια της δικτατορίας Χένρυ Τάσκα.
Στις 18 Σεπτέμβρη 1979, επαναλαμβάνεται (μετά την αναί­
ρεση προηγούμενης απόφασης) στο Πενταμελές Εφετείο Αθή­
νας η δίκη του νεοναζί βομβιστή Αριστοτέλη Καλέντζη. Η
ποινή του μειώνεται κατά ένα χρόνο. Από 12 χρόνια που είχε
δηλαδή, έγινε 11 χρόνια κάθειρξη. Στον συγκατηγορούμενό
του Ανάργυρο Κακκαβά επιβάλεται ίδια ποινή: Φυλάκιση 2
χρόνων.
Στις 26 Σεπτέμβρη ο Δημ. Καραγιάννης, πατέρας του νεοφασίστα μέλους της χουντικής οργάνωσης ΕΝΕΠ (νεολαίας
της «Εθνικής Παρατάξεως») Ιωάννη Καραγιάννη 18 χρονών
που πνίγηκε σε 1' / ϊ μέτρο νερό στη θάλασσα του Ωρωπού
στις 4 Ιούλη 1979, προσέρχεται στην Εισαγγελία και κάνει
αίτηση να ερευνηθούν οι συνθήκες του πνιγμού, υποστηρί­
ζοντας ότι ο θάνατος του παιδιού του οφείλεται σε εγκλημα­
193

τική ενέργεια. Ο I. Καραγιάννης είχε δικαστεί κα τ' επανά­
ληψη για τραμπουκικές επιθέσεις κατά μελών δημοκρατικών
νεολαιών και είχε καταδικαστεί για την επίθεση και τους
τραυματισμούς μαθητών στο Β ' νυχτερινό γυμνάσιο Αμπελο­
κήπων. Ο πατέρας του υποστηρίζει ότι τον σκότωσαν ομοϊ­
δεάτες του ή γιατί ήξερε μυστικά για παράνομες δραστηριότητές τους και ήθελαν να του κλείσουν το στόμα ή γιατί είχε
«μιλήσει» όταν ανακρινόταν στην Γενική Ασφάλεια για την
δράση των βομβιστών. Η δικαστική έρευνα δεν θα καταλήξει
σε θετικό αποτέλεσμα και ο φάκελος θα πάει στο αρχείο.
Στις 13 Οκτώβρη διαρρέουν πληροφορίες (που δημοσιεύον­
ται στις εφημερίδες της επόμενης μέρας) σύμφωνα με τις
οποίες οι «χουντικοί σχεδίαζαν απόδραση» από τις φυλακές
Κορυδαλλού. Δυο μέρες νωρίτερα η κόρη του πραξικοπημα­
τία I. Λαδά, που πήγε στο επισκεπτήριο να δει τον ισοβίτη
πατέρα της, αποπειράθηκε να βγάλει κάποιο σημείωμα που
της έδωσε, έξω από την φυλακή. Έ γινε αντιληπτή όμως από
φρουρό που όταν πήγε να το κατάσχει, η κόρη του I. Λαδά
τόβαλε στο στόμα της και το κατάπιε. Το γεγονός αυτό σε
συνδυασμό με μαζικές μεταγωγές χουντικών που έγιναν από
τον Κορυδαλλό σε άλλες φυλακές, έδωσαν αφορμή σε δημο­
σιογράφους να ερευνήσουν το θέμα και να συγκεντρώσουν
τις πληροφορίες «περί σχεδίου αποδράσεως» αλλά χωρίς να
πετύχουν να μάθουν λεπτομέρειες. Οι I. Λαδάς, Ν. Ρετζέπης
και Ν. Τετραδάκος μεταφέρθηκαν στις φυλακές της Κέρκυ­
ρας. Από το Ναύπλιο, εξάλλου, επίσης στην Κέρκυρα μετα­
φέρθηκαν οι Ε. Τσάκας και Στ. Καραμπέρης.
Στις 16 Οκτώβρη 1979 ξανάγινε στο Πενταμελές Εφετείο
Αθήνας η (μετά από αναίρεση) δίκη των νεοφασιστών, Ν.
Μιχαλολιάκου και Αλ. Μαριούκλα για την κατοχή εκρηκτι­
κών. Η ποινή του πρώτου μειώνεται κατά 40 μέρες (από 13
μήνες έγινε 11 μήνες και 20 μέρες) ενώ του δεύτερου μένει
ίδια με εκείνη της απόφασης που ακύρωσε ο Ά ρ ειος Πάγος
(10 μήνες φυλακή).
Στις 16 Οκτώβρη 1979 εμφανίζεται «αυθορμήτως» στον
Εισαγγελέα, ο φυγόδικος τεταρτοαυγουστιανός Τηλέμαχος
Κόμπης που είχε παραπεμφθεί σε δίκη μαζί με άλλους «συναρχηγούς» του της 4ης Αυγούστου σε δίκη για ηθική αυ­
τουργία στις βοβμιστικές ενέργειες των Αρ. Καλέντζη και
Αργ. Κακκαβά. Οι άλλοι Κ. Πλεύρης, Χρ. Καναβός, Γ. Χαρλάφτης αθωώθηκαν αλλά ο Κόμπης δεν εμφανίστηκε στη
δίκη που έγινε πριν δυο χρόνια. Μόλις εμφανίστηκε στον
194

Εισαγγελέα κλείστηκε στη φυλακή μέχρι να δικαστεί στο
Πενταμελές Εφετείο.
Στις 27 Οκτωβρίου 1979 συλλαμβάνεται για βιασμό ο φα­
σίστας και χαφιές της ασφάλειας Δημ. Γρίβας. Με «υπηρεσι­
ακό σημείωμα», που του είχε «δανείσει» φίλος του αστυνομι­
κός, έκανε έρευνα σε ζευγάρι στο πεδίο του Ά ρεω ς για να
διαπιστώσει δήθεν αν κατείχαν ναρκωτικά χάπια. Έδιωξε με
απειλές το αγόρι και κράτησε το 15χρονο κορίτσι που το
βίασε. Ομολόγησε στη συνέχεια και άλλους βιασμούς καθώς
και άλλα «κατορθώματα» που είχε κάνει εμφανιζόμενος σαν
αστυνομικός και οπλοφορώντας.
Στις 3 Νοέμβρη 1979 με «μανιφέστο» του ο «δοτός» της
χούντας Σπ. Μαρκεζίνης, αναγγέλει την επάνοδό του στην
ενεργό πολιτική με το «Κόμμα (του) των Προοδευτικών».
Στις 7 Νοέμβρη 1979 καταδικάζονται στο Τριμελές Εφετείο
δυο αστυνομικοί που κακοποίησαν δημοσιογράφους κατά την
άσκηση του λειτουργήματός τους. Συγκεκριμένα το δικαστή­
ριο τιμώρησε τους αστυνομικούς Π. Τσετσόνη (φυλάκιση 6
μηνών και 10 ημερών) και I. Καραπαναγιώτη (φυλάκιση 5
μηνών και 10 ημερών) γιατί χτύπησαν στις 25 Μάη 1976
κατά τη διάρκεια διαδήλωσης κατά του αντεργατικού νόμου
330, τους δημοσιογράφους Γ. Βότση, Νανά Νταουντάκη και
τον φωτορεπόρτερ Κ. Στεφανόπουλο. Ίδιες ποινές (που επι­
βλήθηκαν με αναστολή για 3 χρόνια) είχε επιβάλει και το
πρωτοβάθμιο δικαστήριο.
Στις 8 Νοέμβρη αρχίζει, στο Πενταμελές Εφετείο, που
συνεδριάζει στην αίθουσα του Στρατοδικείου του Ρουφ, η
δίκη του αρχιβομβιστή Νικ. Παναγόπουλου. Ο κατηγορούμε­
νος οδηγείται στο δικαστήριο πάνω σε αναπηρικό καροτσάκι
γιατί δεν έχουν ακόμη γιατρευτεί τα πόδια του από τις σφαί­
ρες που δέχτηκε κατά την σύλληψή του. Στην απολογία του,
δυο μέρες αργότερα, ο νεοφασίστας τρομοκράτης θα κρατή­
σει το στόμα του κλειστό και έτσι η δίκη θα μείνει μόνο ένα
τυπικό κλείσιμο, άρση μιας ποινικής εκρεμότητας. Θα πει
ειδικότερα (κατά δική του έκφραση) ότι είπα ό,τι είπαν και οι
άλλοι για να τον αφήσουν ήσυχο οι ανακριτές όταν συνελήφθη, «κόσκινο» από τις σφαίρες. Αλλά στο δικαστήριο αρνήθηκε οποιαδήποτε τοποθέτηση βόμβας. Δ εν ξέρω να φτιάχνω
βόμβες, δεν έβαλα καμιά, δεν ξέρω ποιος τις τοποθετούσε.

Τελικά στις 12 Νοέμβρη 1979 το δικαστήριο αναγνωρίζον­
τας στον Ν. Παναγόπουλο το ελαφρυντικό του πρότερου
έντιμου βίου (σ.σ. στην αρχή και κατά τη σύλληψή του είχε
195

εμφανιστεί σαν επικίνδυνος κακοποιός, αλλά αποδείχτηκε ότι
δεν είχε καμιά ποινική καταδίκη) του επέβαλε ποινή πρό­
σκαιρης κάθειρξης 25 χρόνων.
Περί τα μέσα του Νοέμβρη και για πολλές μέρες, γίνεται
μεγάλη συζήτηση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης
(και —φυσικά— εκτεταμένα δημοσιεύματα) με αφορμή την
οργάνωση και πραγματοποίηση συγκέντρωσης και πορείας
χουντικών στην Θεσσαλονίκη που ζητούσαν αμνήστευση των
καταδικασμένων πραξικοπηματιών, βασανιστών και άλλων αν­
θρώπων της χούντας. Η εκδήλωση οργανώθηκε από το νεοχουντικό κατασκεύασμα που είχε αυτοβαφτιστεί «Ελληνική
Αμνηστεία» στο «στερέωμα» του οποίου «έλαμπαν» οι γνω­
στοί αστέρες: Σδράκας (ο πρύτανης των τανκς), Κ. Μήτσου
(δικάστηκε για τη δολοφονία του Λαμπράκη), Μπλέτσας, Ν.
Δεβλέτογλου κ.ά. Στην συγκέντρωση και πορεία έγιναν διά­
φορα έκτροπα, προκλήσεις, τραυματισμοί δημοκρατικών και
η υπόθεση έφθασε στις δικαστικές αρχές.
Στις 13 Δεκέμβρη 1979 δικάστηκε και αθωώθηκε —όπως
και οι προηγούμενοι— και ο τελευταίος τεταρτοαυγουστιανός
Τηλ. Κόμπης που είχε κατηγορηθεί για ηθική αυτουργία στις
παράνομες πράξεις (κατοχή όπλων εκρηκτικών και εκρήξεις
βομβών) του Καλέντζη.

197

1980
Στις 16 Γενάρη 1980 δολοφονούνται στο Παγκράτι ο υπο­
διοικητής των Μ.Α.Τ. Παντελής Πέτρου, αστυνομικός Α ' και
ο αστυφύλακας Σωτ. Σταμούλης 31 χρονών μέσα σε περιπο­
λικό της αστυνομίας. Στον τόπο της δολοφονίας οι δράστες
αφήνουν προκήρυξη με υπογραφή 17 Νοέμβρη. Οι πολυήμε­
ρες έρευνες της αστυνομίας (ανακρίσεις, προσαγωγές στην
ασφάλεια κλπ.) θα μείνουν και αυτή τη φορά χωρίς αποτέλε­
σμα.
Μετά την δολοφονία και στα πλαίσια των προσαγωγών
«υπόπτων» στην ασφάλεια, θα κατηγορηθούν 9 άτομα για
άρνηση κατάθεσης στην προανάκριση. Οι 9 είχαν συλληφθεί
παράνομα και αρνήθηκαν για το λόγο αυτό να δώσουν κατά­
θεση αφού δεν τους έγινε νομότυπη κλήτευση. Μεταξύ των
συλληφθέντων ήταν και η δημοσιογράφος Νανά Νταουντάκη.
Λίγο καιρό αργότερα, στα μέσα Φλεβάρη, θα συλληφθούν
στην Κρήτη 7 νεαροί και θα κατηγορηθούν σαν τρομοκράτες
γιατί βρέθηκαν στην κατοχή τους διάφορα έντυπα. Μεταξύ
των συλληφθέντων που οδηγήθηκαν δεμένοι με στρατιωτικό
αεροπλάνο στην Αθήνα ήταν και ο δημοσιογράφος Γ. Οικονομέας.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα «εξαρθρώνεται» και άλλη ομά­
δα 11 «τρομοκρατών» (ομάδα Ζυρίνη) που τα μόνα ενοχοποι­
ητικά στοιχεία ήταν έντυπα και φωτογραφίες.
Οι ενέργειες αυτές χαρακτηρίζονται «στάχτη στα μάτια»
από όργανα των διωκτικών αρχών για να φανεί ότι κάτι
κάνουν για να βρουν τους δολοφόνους των αστυνομικών. Η
Κυβέρνηση επικρίνεται έντονα από την αντιπολίτευση για τις
αψυχολόγητες ενέργειες και τις ταλαιπωρίες που περνάνε
αθώοι.
Στις 28 Φλεβάρη 1980 ο πρόεδρος του ΚΟΔΗΣΟ Γιάγκος
Πεσμαζόγλου καταγγέλει την κυβέρνηση για την απονομή
τιμητικού τίτλου στο χουντικό Αρχηγό Ναυτικού I. Δέδε,
που τον ονόμασε «επίτιμο αρχηγό του ΓΕΝ».
Στις 23 Απρίλη 1980 (ύστερα από 4 αναβολές!) αρχίζει στο
Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης η δίκη για τη δολοφονία του
εργάτη Γιάννη Χαλκίδη και τον τραυματισμό των συναγωνι198

στών του Γρ. Παντή και Φερ. Χατζηγιάννη. Κατηγορούμενος
για το πρώτο έγκλημα (τη δολοφονία) είναι ο καταδικασμέ­
νος για βασανιστήρια Ν. Τετραδάκος, μοίραρχος. Για τα
άλλα αδικήματα κατηγορούνται ο μοίραρχος Εμμ. Δίπλας και
ο συνταξιούχος χωροφύλακας Π. Τσιραμπίδης. Μετά από
δίκη 7 ημερών, το δικαστήριο θα καταδικάσει τον Τετραδάκο
σε κάθειρξη 10 χρόνων και θα αθωώσει τους 2 άλλους
αστυνομικούς.
Στις 4 Ιούνη γίνεται γνωστό ότι αναιρέθηκε η απόφαση
του Πενταμελούς Εφετείου Αθήνας και για τους νεοφασίστες
βομβιστές της Ο.Ε.Α. (Τζαβέλα-Κουρκουλάκο κλπ.) και ότι θα
ξαναδικαστούν. Στο μεταξύ, δικάζεται ομάδα 14 αριστερών
σαν τρομοκρατών και η υπεράσπισή τους μεταξύ των οποίων
και ο καθηγητής του ποινικού Δικαίου Γ. Α. Μαγκάκης υπο­
στηρίζει ότι ο νόμος 774/78 είναι αντισυνταγματικός και
αόριστος. Το δικαστήριο δεν δέχεται την ένσταση της αοριστίας αλλά οι μέχρι τώρα αποφάσεις που εκδόθηκαν σε
εφαρμογή του νόμου αυτού αναιρέθηκαν από τον Α. Π. γιατί
δεν είχαν πλήρη αιτιολόγηση (όλες ή σχεδόν όλες).
Στις 7 Ιούνη 1980 διώκεται ποινικά για ναυταπάτες ο συνή­
γορος των χουντικών Γεωρ. Αλφαντάκης από τον Εισαγγελέα
του Πειραιά. Κατηγορείται συγκεκριμένα για «υπεξαίρεση
διά καταχρήσεως ιδιαιτέρας εμπιστοσύνης».
Στις 17 Ιούλη 1980 ο χουντικός πρέσβης στην Κύπρο Κ.
Παναγιωτάκος δικάζεται μαζί με τους υπεύθυνους του «Ελεύ­
θερου Κόσμου» για προσβολή της μνήμης του Μακάριου. Με
δήλωσή του στην οποία ανακαλεί ή ανασκευάζει περικοπές
του βιβλίου του που αναδημοσίευσε η χουντική εφημερίδα, η
μήνυση της αδελφής του Μακάριου Μαρίας Χατζηκλεάνθους
αποσύρεται και το δικαστήριο παύει οριστικά τη δίωξη.
Στις 16 Νοέμβρη 1980 αστυνομικοί χτυπούν άγρια διαδη­
λωτές που έλαβαν μέρος στην πορεία για την επέτειο του
Πολυτεχνείου και σκοτώνουν 2 νέους και τραυματίζουν δεκά­
δες άλλους. Νεκροί οι Σταματίνα Κανελλοπούλου εργάτρια
και Ιακ. Κουμής Κύπριος φοιτητής. Θα ακολουθήσουν μηνύ­
σεις και δικαστικές έρευνες αλλά δεν θα καταλήξουν στην
τιμωρία των «άγνωστων» ενόχων.
Στις 19 προς 20 Δεκέμβρη 1980 γίνονται οι μεγάλοι εμ­
πρησμοί στα πολυκαταστήματα «Μινιόν» και «Κατράτζος».
Οι υπόνοιες θα στραφούν σε χουντικούς φασίστες και αρι­
στερούς επαναστάτες, αλλά οι δράστες δεν θα ανακαλυφθούν
ποτέ.
199

1981
Την νύχτα της Παρασκευής 6 Φλεβάρη 1981 πεθαίνει, στο
ανάκτορο Ζαρζουέλα της Ισπανικής Πρωτεύουσας, η πρώην
βασίλισσα της Ελλάδας Φρειδερίκη. Ο Κωνσταντίνος ζητάει
να τη θάψει στην Ελλάδα και η Κυβέρνηση Γ. Ράλλη θα το
επιτρέψει. Ο έκπτωτος θα έλθει στην Αθήνα και η κηδεία
στο Τατόϊ θα αποτελέσει αφορμή και ευκαιρία για μεγάλη
συγκέντρωση χουντοβασιλικών από όλη την Ελλάδα. Η κη­
δεία έγινε στις 12 Φλεβάρη.
Στις 27 Μάρτη 1981 βρίσκεται δολοφονημένος στο σπίτι
του ο Εφέτης Βασ. Αποσκίτης. Το έγκλημα «φαίνεται» σε­
ξουαλικό και δεν θα βρεθεί ποτέ ο δράστης ή οι δράστες,
αντίθετα από ότι γίνεται συνήθως σε τέτοια εγκλήματα (ο
κανόνας είναι να εξιχνιάζονται). Ο Αποσκίτης που τον τελευ­
ταίο καιρό υπηρετούσε στο Ελεγκτικό Συνέδριο είχε μετάσχει σε πολλές συνθέσεις Συμβουλίων Εφετών που έκριναν
και απάλλαξαν χουντικούς, από κατηγορίες για οικονομικά
σκάνδαλα (;) κυρίως.
Τη νύχτα 2 προς 3 Ιούνη 1981 νέοι εμπρησμοί γίνονται
στα πολυκαταστήματα «Κλαουδάτου» και «Ατενέ». Οι φωτιές
που σβήστηκαν μετά από πολύωρες προσπάθειες της πυρο­
σβεστικής, κατέστρεψαν τελείως τα καταστήματα και ήταν
πανομοιότυπες (στην μέθοδο: αλυσιδωτές εκρήξεις και στη
συνέχεια φωτιά) με εκείνες του «Μινιόν» και του «Κατράτζου». Για τους εμπρησμούς, ανακοινώνεται μετά από δυο
ημέρες, ότι καταζητούνται οι αδελφές Λίτσα και Κατερίνα
Τσαγκαράκη, που όμως θα εμφανιστούν στον ανακριτή ο
οποίος δεν θα διατάξει ούτε να κρατηθούν και αργότερα θα
απαλλαγούν από κάθε κατηγορία, αφού θα έχουν γίνει επί
σειρά ημερών πρωτοσέλιδα δημοσιεύματα στις εφημερίδες.
Στις 11 Ιούνη 1981 ο βουλευτής Κ. Μπαντουβάς μαζί με
επερώτησή του στη Βουλή καταθέτει κατάλογο με 330 ονό­
ματα εν ενεργεία αξιωματικών του στρατού με την ένδειξη
απόρρητο και τίτλο αξιω μ ατικο ί εν ενεργεία - συνω μοτούντες εκδηλούμενοι. Ανάμεσα σ* αυτούς είναι πολλά γνωστά ονό­
ματα.
200

Την ίδια μέρα, 11 Ιούνη 1981, ξαναδικάζονται μετά από
αναίρεση οι βομβιστές της «Οργάνωσης Εθνικής Αποκαταστάσεως» για τις εκρήξεις, τα όπλα και τα εκρηκτικά που
κατείχαν. Το δικαστήριο μείωσε κατά ένα χρόνο τις ποινές
των I. Κουρκουλάκου και Χρ. Τζαβέλα (έγιναν 17 και 13 χρό­
νια αντίστοιχα) και αθώωσε τον Ελληνοαμερικανό Δημήτριο
Θεόδωρο Κουντάνη. Αποφυλακίστηκαν τέσσερις ακόμη κα­
ταδικασμένοι αφού οι νέες μικρότερες ποινές που τους επι­
βλήθηκαν είχαν εκτιθεί. Οι τέσσερις αυτοί και οι ποινές που
τους επιβλήθηκαν είναι: Σ. Σαραντάκος 2 χρόνια, Λ. Παξινόπουλος 15 μήνες, Α. Πετρόπουλος και Κ. Κόλλιας από 10
μήνες φυλάκιση.
Την 1 Ιούλη 1981 ο Σάββας Κωνσταντόπουλος καταδικάζε­
ται σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών από το Εφετείο για διασπορά ψευδών ειδήσεων και πρόκληση σε διάπραξη του
κακουργήματος της εσχάτης προδοσίας. Δικάστηκε με πλη­
ρεξούσιο γιατί βρίσκεται στη Σουηδία για λόγους υγείας. Το
δικαστήριο επέβαλε στέρηση ατέλειας του δημοσιογραφικού
χαρτιού στον «Ελεύθερο Κόσμο» για τέσσερις μήνες και
χρηματική ποινή 15.000 δραχμών στο διευθυντή της εφημερί­
δας Γ. Βελαχουτάκο.
Στις 7 Ιούλη 1981 —μέρα μεσημέρι αυτή τη φορά— γίνον­
ται εμπρησμοί σε δυο ακόμη πολυκαταστήματα, σχεδόν ταυ­
τόχρονα. Στου «Δραγώνα» στην Αθήνα και στου «Λαμπρόπουλου» στον Πειραιά. Και αυτή τη φορά οι δράστες θα
μείνουν άγνωστοι.
Στις 22 Ιούλη γίνονται εμπρησμοί και στα καταστήματα
«Μαρινόπουλου» (Αθηνάς) και «Σκλαβενίτη» (Καλλιθέα) αλ­
λά χωρίς μεγάλες ζημιές αυτή τη φορά, γιατί λειτούργησαν
τα συστήματα πυρασφάλειας και έγινε έγκαιρη επέμβαση της
πυροσβεστικής.
Τον Αύγουστο 1981 με κορύφωση την 4η Αυγούστου καί­
γονται χιλιάδες στρέμματα δασών και άλλων εκτάσεων με
αλεπάλληλους εμπρησμούς. Η αντιπολίτευση αποδίδει τους
εμπρησμούς σε χουντικούς και ακροδεξιούς που στόχο έχουν
την αποσταθεροποίηση και κατηγορούν την κυβέρνηση Ράλλη, που δείχνει αδυναμία να εντοπίσει και να συλλάβει τους
εμπρηστές. Στις 7 Αυγούστου συλλαμβάνεται στη Βάρη επ'
αυτοφώρω να βάζει φωτιά σε άλσος, που βρίσκεται σε κατοικημένη περιοχή ο Αντ. Τριβολίδης κλητήρας αεροπορικής
εταιρίας. Ενώ στην αρχή λέει ότι «τον έβαλαν», μετά ανακα­
λεί και ενώ πολλά γράφουν οι εφημερίδες για ακροδεξιά και
201

φιλοβασιλική τοποθέτηση και δράση του εμπρηστή, η αστυ­
νομική έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο εμπρησμός
έγινε από... ομοφυλοφυλικό πάθος και από ψυχονευρωτικές
ανωμαλίες... Ύ στερα από λίγες μέρες συλλαμβάνεται άλλος
ένας εμπρηστής στον Πειραιά (Νίκαια), ο Γιάννης Κυραγιάννης για τον οποίο επίσης γράφεται στις εφημερίδες ότι είναι
ακροδεξιός με δράση.
Στις 13 Αυγούστου, ο Τριβουλίδης, που διώχθηκε ποινικά
για εμπρησμό από αμέλεια και παραπέμφθηκε στο αυτόφωρο
Τριμελές Πλημμελειοδικείο με απόφαση του δικαστηρίου θα
παραπεμφθεί να δικαστεί στο Μικτό Ορκωτό (Κακουργιοδικείο) για εμπρησμό από πρόθεση και κλείνεται στη φυλακή
(προφυλάκιση) με την ίδια απόφαση.
Στις 8 Σεπτέμβρη 1981 στη Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Ελλάδος (ΓΣΕΒΕ) εκλέγεται πρόεδρος ο
χουντικός υφυπουργός Σ. Βλαχάκης.
Στις 18 Οκτώβρη 1981 γίνονται εκλογές για την Εθνική
Βουλή και την Ευρωβουλή. Μετά την αυτοδιάλυση του ακρο­
δεξιού κόμματος «Εθνική Παράταξις», που είχε στεγάσει
πολιτικά τους ανθρώπους της χούντας (είχε «βγάλει» 5 βου­
λευτές το 1977) το ποσοστό των ψηφοφόρων της «Ε.Π.» μοιρά­
στηκαν η «Νέα Δημοκρατία» (πήρε τους περισσότερους) που
δεν σώθηκε από τη συντριβή με τις ψήφους χουντικών και το
«Κόμμα των Προοδευτικών» του «δοτού» Σπ. Μαρκεζίνη, που
δεν πήρε έδρα στη Βουλή αλλά «έβγαλε» έναν Ευρωβουλευτή.
Το Νοέμβρη 1981, οχτώ χρόνια από την εξέγερση του
Πολυτεχνείου, προβάλλεται στους κινηματογράφους της Αθή­
νας ταινία με τίτλο «Οι Δίκες της Χούντας» αποσπάσματα από
τις μεγάλες δίκες (Πρωταίτιοι, Πολυτεχνείο κλπ.).

202

1982
Στις 20 Μάρτη 1982 ύστερα από πολυήμερη δίκη στο
Κακουργιοδικείο Κατερίνης, βγαίνει η απόφαση του δικαστη­
ρίου για τους κατηγορούμενους της δολοφονίας του βουλευτή
της ΕΔΑ Γιώργη Τσαρουχά, που ξαναδικάστηκαν μετά από
αναίρεση της απόφασης της προηγούμενης δίκης από τον
Ά ρ ειο Πάγο. Οι ποινές που επιβλήθηκαν στη δεύτερη δίκη
είναι: Στεφ. Καραμπέρης 7 χρόνια (από 9 χρόνια και 10
μήνες), Φ. Καραπάνος 3 χρόνια (από 5 χρόνια που είχε), Δ,
Τασσόπουλος 1 χρόνο με δικαίωμα εξαγοράς (200 δραχμές τη
μέρα).
Στα τέλη Μάρτη 1982 γίνεται μεγάλος δημοσιογραφικός
θόρυβος για μια περίεργη (τουλάχιστον) υπόθεση. Αποκαλύ­
πτεται ότι γίνεται υποκλοπή των τηλεφωνημάτων του Αρχη­
γού του Ναυτικού αντιναυάρχου Ο. Καπέτου με παγίδευση της
σύνδεσής του με τον ΟΤΕ. Η δικαστική έρευνα που θα ακο­
λουθήσει δεν θα βρει τους «δράστες».
Στις 5 Απρίλη 1982 ο υπουργός Δημόσιας Τάξης (του
ΓΤΑΣΟΚ) Γιάννης Σκουλαρίκης θα θέσει σε διαθεσιμότητα για
ένα χρόνο 13 αξιωματικούς της Αστυνομίας Πόλεων με το
αιτιολογικό ότι συντρέχουν ειδικ ο ί λόγοι που αφορούν το συμφέ­
ρον της υπηρεσίας. (Με πολλούς από αυτούς έχουμε ασχοληθεί
πάλι). Τα ονόματα: Μιχ. Λιάπης, Στάμος Αρτικόπουλος, Νικ.
Τσαγκάνης (αστυνομικοί διευθυντές Β '), θεοδ. Λάγιος, Γ.
Αδαμόπουλος, Οδ. Σπανός, Παν. Λύρης, Γ. Τζαφέρης, I.
Τζουβέλης, Ευαγγ. Γιαννικόπουλος, Χαρ. Παύλου, Βασ. Γιαννακάκης, Βασ. Πολύζος (αστυνόμοι Α '), Δημ. Λουκόπουλος
και Παν. Κανούσης (αστυνόμοι Β ').
Στις 17 Οκτώβρη 1982 γίνονται δημοτικές εκλογές. Ο χουν­
τικός Δήμαρχος του Πειραιά Αρ. Σκυλίτσης θα μείνει πάλι
υποψήφιος. Ή λθε πρώτος στην πρώτη αναμέτρηση αλλά
στην επαναληπτική θα χάσει με μεγάλη διαφορά (10% περίπου
των ψήφων). Ορδές χουντικών το βράδυ της 17 Οκτώβρη,
πανηγυρίζοντας την «νίκη» του Σκυλίτση, θα στείλουν στο
νοσοκομείο 62 άτομα!
203

Δυο γεγονότα θα δώσουν αφορμή για επικρίσεις στην
Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το φθινόπωρο του 1982. Το ένα είναι
ο άγριος ξυλοδαρμός του πρωτοετή φοιτητή της Σχολής
Ευελπίδων Παπαϊορδανίδη από τον αρχηγό της τέταρτης
τάξης και της σχολής Γ. Φαραντάτο (ακροδεξιό και γιο συν­
ταγματάρχη) μαζί με τρεις άλλους τεταρτοετείς. Ο Φαραντάτος θα τιμωρηθεί με 40 μέρες φυλακή και οι άλλοι τρεις με 30
μέρες φυλακή ο καθένας. Ο Παπαϊορδανίδης θα τιμωρηθεί (!)
με 20 μέρες φυλακή και θα παραιτηθεί από τη σχολή. Το δεύ­
τερο γεγονός είναι η επιδρομή άγνωστων στο κτίριο της
(πολιτικοποιημένης ΥΕΝΕΔΥ ΕΡΤ 2 και η κακοποίηση ταγμα­
τάρχη της φρουράς ασφάλειας. Οι δράστες θα μείνουν άγνω­
στοι ενώ από τον τύπο θα γίνουν διάφορες ερμηνείες για τον
σκοπό της επιδρομής.
Ακόμη, επικρίσεις από όλες τις πλευρές θα δεχτεί η Κυβέρ­
νηση γιατί δυο συνεργάτες της δικτατορίας κατέχουν «πόστα»
στην ιεραρχία της «αλλαγής». Είναι ο σύμβουλος του Υπουρ­
γείου Προεδρίας Τάκης Οικονόμου και ο διπλωμάτης Κ.
Φωτήλας, ο οποίος και συμμετέχει στην αντιπροσωπεία της
Ελλάδας, στις διαπραγματεύσεις για τις αμερικάνικες βάσεις.
Στις 4 Δεκέμβρη 1982 στο μνημόσυνο για τα Δεκεμβριανά,
ακροδεξιοί χουντικοί και νεοφασίστες «καπελώνουν» τους
οπαδούς της «Ν.Δ.» και της «ΟΝΝΕΔ» και επιβάλλουν τα δικά
τους προκλητικά, φιλοδικτατορικά συνθήματα, θ α γίνουν συ­
μπλοκές και θα τραυματιστούν πολλοί στον «δεξιό εμφύλιο».

204

1983
Στις 11 Φλεβάρη 1983 στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθήνας,
υποβάλλεται αίτηση για την αναγνώριση σωματείου με τίτλο
«Εθνική Πολιτική Ένωσις» με καταστατικό που αναφέρεται
στα Ελληνοχριστιανικά ιδεώδη, στην κριτική παρακολούθηση
του τρέχοντος πολιτικού και οικονομικού βίου της χώρας και
πολλά άλλα. Ανώνυμο γράμμα στην εφημερίδα «Τα Νέα» δίνει
την πληροφορία ότι πίσω από τους άγνωστους («πολιτικά»)
αιτούντες, κρύβονται πολύ γνωστοί χουντικοί που ιδρύουν
σωματείο για να το μετατρέψουν αργότερα σε κόμμα πολιτικό.
Η πληροφορία του ανώνυμου επιστολογράφου θα αξιοποιηθεί και αφού θα αποδειχθεί ακριβής, την επόμενη θα δημοσιευθούν τα ονόματα των ιδρυτών του χουντικού σωματείου. Τα
ιδρυτικά μέλη της ΕΠΕΝ, 63 στον αριθμό και τα 21 μέλη της
προσωρινής διοίκησης που υποβλήθηκαν στο Πρωτοδικείο
είναι τα παρακάτω:
Α. ΙΔΡΥΤΙΚΑ ΜΕΛΗ:
Ανδρέας Ανδριόπουλος Νικ., Δ ιπ/χος μηχ/γος, Κοδριγκτώνος 27, Κωνσταντελος Δημήτρ. Γεωργ., Ασφαλιστής I., Δροσοπούλου 48, Μενέγος Ευάγγ. Βιολόγος, Μεσογείων, Αθανασόπουλος Γεώργ. Θεοδ., Δικηγόρος, Ζακύνθου 51, Στελιουδάκης Μιχαήλ Γεωργ., Πολ. Μηχαν., Αιολίδος 73, Βελαβεκούρας Θεώδωρος Γρηγ., Αρχιτέκτων, Παρθενώνος 26-28, Σταμούλος Μ ιχαήλ Δημ., Δικηγόρος, Ιπποκράτους 10-12, Περιμένης
Κυριάκος Αναστ., Μαθηματικός, Φυλής 54, Γεώργιος Σπυρί­
δων Κων., Έμπορος, Τσαμαδού 27, Καματερός Γεώργιος
Χρηστ., Φαρμακοποιός, Περικλέους 12, Διαμαντόπουλος Χρήστος Νικ., Μαθηματικός, Φιλιάτρεων 8, Δεπούντης Σπυρίδων
Χαρ., Χημικός, Κεδρηνού Γκύζη 10, Παπακωνσταντίνου Από­
στολος Κ., Μαθηματικός, Χατζηχρήστου 12, Καραβάκος
Ιωάννης Γεωρ. Εμπ. Αντιπρόσ., Βυζαντίου 6, Νέα Σμύρνη,
Δράκος Κων/νος Βασ., Επιχειρηματίας, Αρσινόης 10, Παγκράτι, Καλογερόπουλος Δημήτριος Ιω., Αρχιτέκτων, Ιερά Οδός
314, Απαλόπουλος Δημ. Κων., Έμπορος, Σταυροπούλου 6,
Κεφάλας Στέφανος Λουκ., Βιομήχανος, Φρειδερίκης 60, Λάζος
205

Ευστάθιος Γρηγ., Αξιωματικός Ε.Α., Σπ. Ματσουκά 11, Τζαμουράνης Φώτιος Δημ., Λογιστής, Αγ. Γλυκερίας 138, Μανωλόπουλος Ιωάννης Αντων., Ιδιωτ. Υπάλ., Συμβ. Δημοσίων Σχέ­
σεων, Νικηταρά 2 Αγ. Παρασκευή, Πετρωνότης Δημήτριος
Παν., Επιχειρηματίας, Μεσογείων 176, Φίλιος Χρήστος Παν.,
Μαθηματικός, Δημ. Σταδίου 13, Φίλιος Ιωάννης Βασ., Εκπαι­
δευτικός, Καλλιπόλεως 25, Κριτικός Κωνσταντίνος Σπυρ.,
Επιχειρηματίας, Ασωμάτων 19, Τριανταφύλης Δημοσθένης
Γεωρ., Παπαήλιου Ηλίας Ιω., Τσιώνης Αναστάσιος Βασ.,
Ιδιωτ. Υπάλ., Μενάνδρου 46, Απέργης Ιωάννης Ιω., Στουραίτης Ελευθέριος Αντ., Ιατρός-Νομικός, Λούτας Νικηφόρος
Αλκ., Φαρμακοποιός, Πανόρμου 11, Κούκης Χαράλαμπος
Δημ., Συνταξιούχος, Δικ., Αχαρνών 263, Νικολακάκος Λεωνί­
δας Σωτ., Τεχνικός Πλοίων, Καισαρείας 93, Σιδηρόπουλρς
Κων/νος Δημ., Έ μπορος Κάστορος, 29 Πειραιεύς, Νικολακάκου Ισαβέλα Αριστ., Οικοκυρά, Καισαρείας 93, Τόντος Νικό­
λαος Αλ., Συνταξιούχος Δ/ντής, Βαλπιανού 3, Παπαδημητρόπουλος Ά γγελος Ιπποκρ., Α.Τ.Ε., Κρέοντος 117, Σαμαράς
Νικόλαος Γεωρ., Ασφαλιστής, Σόλωνος 130, Βάσκας Μιχαήλ
Ανδρ., Επιχειρηματίας, Αργοστολιού 21, Λάσκαρης Δημήτριος Γεωρ., Επιχειρηματίας, Δεληγιάννη 50, Κεραστάρης
Ζαφείριος Δημ., Επιχειρηματίας, Αργοστολιού 21, Τεννές
Σωτήριος Δημ., Επιχειρηματίας, Ανάβυσσος, Παυλάκης Ιωάν­
νης Αντ., Εργολάβος Τρωάωνς 27, Δημητρόπουλος Σωτήριος
Γεωρ., Ιατρός, Τρωάδων 27, Ν. Ιωνία, Κ. Παλαιολόγου, 2
Μαρούσι, Γεωργόπουλος Α. Γεωρ., Έμπορος, Ελευθερίας 60
Μοσχάτο, Καραμίτας Νικόλαος Ιω., Έμπορος, Αιόλου 13
Παλ. Φάληρο, Δεληγιαννίδης Σπυρίδων Κοσ., Ιατρός, Ασ­
κληπιού 23, Ζερούχλης Πίνδαρος Ιω., Ιερεύς, Κυδατίδων 6 Α.
Πετράλωνα, Παπασπυρίδης Ηλίας Θεοδ., Δικηγόρος, Κηφι­
σιάς 58, Αμαρούσιον, Παππάς Γεώργιος Ανδρ., Εκπαιδευτής,
Π. Μελά 49, Αχαρναί, Αδαμίδης Μάκης Ιατρός, Μεταξάς Χρή­
στος Γεωρ., Έμπορος, Διδυμότοιχον, Μ ιχαήλ Ιατρίδης Δημ.,
Δικηγόρος, Μαυρομιχάλη 5, Ξυδιάς Θεόδωρος Βασ., Δ/ντής
Επιχειρήσεων, Σκύρου 20, Κυψέλη, Βαρβέρης Σπυρίδων Βασ.,
Συν/χος Τραπεζικός, Νεοφ. Μεταξά 8-10, Αδάμας Ιωάννης
Κων., Συνεταιριστής, Ά γρ ια Βόλου, Αντωνιάδης Στυλιανός
Αλ., Συν/χος, ΟΣΕ, Αλεξ. Ζουμετίκου, 3 Θεσσαλονίκη, Σύρκος Ζώτος Ιω., Επιχειρηματίας, Αγίας Παρασκευής 23, Πατή­
σια, Τηλ. 8654991, Αγγελίδης Χρήστος Ιω., Ακομινάτου 23,
Αθήναι, Δρακίδης Παναγιώτης Χρ., Νεοχώρι Έβρου, Καλπούκης Ιωάννης Κων., Μιχ. Βόδα 107 Αθήναι, Παπαθεοδώρου
206

Θεόδωρος Γεωρ., Καραολή και Δημητρίου 12 Ελληνικό,
Μπούρλος Νικόλαος, Αντισυντ/χης Ε.Α., Βερσή 9 Παπάγου.
Β. ΤΟ ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Αργυρόπουλος Παναγιώτης, Πρόεδρος, Απέργης Ιωάννης
Γεν. Γραμματεύς, Ανδρεόπουλος Ανδρέας Νικ. Μέλος, Αθανασόπουλος Γεώργιος Θεοδ. Μέλος, Βαρβέρης Σπυρίδων Βασ.
Μέλος, Δελαβεκούρας Θεόδωρος Γρηγ. Μέλος, Δελιγιαννίδης
Σπυρίδων Κοσμ. Β ' Αντιπρόεδρος, Ιατρίδης Μιχαήλ Δημ.
Μέλος. Κούκης Χαράλαμπος Δημ. Μέλος, Καλογερόπουλος
Δημήτριος Ιω. Μέλος, Μανωλόπουλος Ιωάννης Αντ. Μέλος,
Καραβάκος Ιωάννης Γεωρ. Μέλος, Μενέγος Ευάγγελος Σπ.
Μέλος, Κεφάλας Στέφανος Λουκ. Μέλος, Ξυδιάς Θεόδωρος
Βασ. Μέλος, Πετρονώτης Δημήτριος Παν. Μέλος, Στουραίτης
Ελευθέριος Αν. Α ' Αντιπρόεδρος, Σαμαράς Νικόλαος Γεωρ.
Μέλος, Σταμουλάς Μ ιχαήλ Δημ. Μέλος, Τόντος Νικόλαος
Αλ. Ταμίας, Τζαμουρανίδης Φώτιος Δημ. Μέλος.
9. Κούκης Χαράλαμπος Δημ. Μέλος, Καλογερόπουλος Δημήτριος Ιω. Μέλος, Μανωλόπουλος Ιωάννης Αντ. Μέλος, Καρα­
βάκος Ιωάννης Γεωρ. Μέλος, Μενέγος Ευάγγελος Σπ. Μέλος,
Κεφάλας Στέφανος Λουκ. Μέλος, Ξυδιάς Θεόδωρος Βασ.
Μέλος, Πετρονώτης Δημήτριος Παν. Μέλος, Στουραίτης
Ελευθέριος Αν. Α ' Αντιπρόεδρος, Σαμαράς Νικόλαος Γεωρ.
Μέλος, Σταμουλάς Μιχαήλ Δημ. Μέλος, Τόντος Νικόλαος
Αλ. Ταμίας, Τζαμουρανίδης Φώτιος Δημ. Μέλος.
Στο τέλος του Φλεβάρη, σε μια «ντίσκο» της Κυψέλης,
ομάδα από 12 νεοφασίστες για ασήμαντη αφορμή, σκοτώνουν
στο ξύλο τον Ιωάννη Ευαγγελόπουλο 23 χρονών οικοδόμο,
γιο πολιτικού πρόσφυγα από την Τασκένδη. Ο Ευαγγελόπουλος βρισκόταν εκεί και διασκέδαζε με τέσσερις φίλους του,
που είχαν και αυτοί μεγαλώσει σε σοσιαλιστικές χώρες. Οι
ακροδεξιοί τραμπούκοι ενοχλήθηκαν που μιλούσαν ρωσικά οι
πέντε νεαροί και όταν, για κάποιο σπρώξιμο στην πίστα, έγινε
μικροπαρεξήγηση βγήκαν έξω και «τσάκισαν» τον Ευαγγελό­
πουλο, που πέθανε εκεί, σε κάποιο δρόμο της Κυψέλης. Οι
άλλοι τέσσερις τραυματίστηκαν ελαφρά αλλά πρόλαβαν να
φύγουν και να γλυτώσουν. Οι 12 νταήδες θα παραπεμφθούν
ένα χρόνο αργότερα στο Κακουργιοδικείο για το φόνο (τέσ­
σερις σαν φυσικοί αυτουργοί και οι υπόλοιποι σαν συνεργοί).
Στις 19 Μάρτη 1983 δολοφονείται μέσα στο γραφείο του ο
εκδότης της εφημερίδας «Βραδυνή» Γεώργιος Αθανασιάδης. Ο
δράστης θα μείνει άγνωστος και —φυσικά— ασύλληπτος. Οι
207

ακροδεξιοί και οι χουντικοί θα βρουν πάλι ευκαιρία να φωνά­
ξουν αντικυβερνητικά και αντικομμουνιστικά συνθήματα.
Στις 31 Μάρτη 1983 στη Βουλή, ο Υπουργός Δικαιοσύνης
Γ. Α. Μαγκάκης, καταθέτει νομοσχέδιο που τροποποιεί ποινι­
κές διατάξεις του κώδικα και καταργεί ειδικούς νόμους. Το
έγκλημα της εσχάτης προδοσίας χαρακτηρίζεται διαρκές,
καταργείται ο 774/78 «περί καταστολής της τρομοκρατίας» ο
4000/59 περί τεντυμποϋσμού κ.ά. Με την κατάργηση του
774/78 βομβιστές τρομοκράτες θα ζητήσουν την απ ελευ θ έ-s
ρωσή τους αλλά οι αιτήσεις θα απορριφθούν.
Στις 2 Απρίλη 1983 στο ξενοδοχείο «Πλωτίνι» του Διδυμό­
τειχου γίνεται ισχυρή έκρηξη, την ώρα που είχαν συνεστίαση,
στελέχη και μέλη της «Νέας Δημοκρατίας». Γίνεται λόγος για
αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς ή για έκρηξη υγραε­
ρίου. Τελικά δεν θα βρεθούν ίχνη ούτε θα καταλογιστούν ευθύ­
νες σε κανένα και το μόνο που θα μείνει θα είναι τα δημοσιεύ­
ματα των εφημερίδων και οι ερμηνείες από τις διάφορες
πλευρές.
Στις 20 Ιούνη 1983 σε συγκεντρώσεις χουντοβασιλικών στη
Μεσσηνία αναγγέλεται, από συνήγορο του δικτάτορα Παπαδόπουλου, η ίδρυση πολιτικού κόμματος με αρχηγό τον Γ.
Παπαδόπουλο. Τον δικηγόρο συνοδεύουν στις «συνάξεις» των
νεοφασιστών ο αδελφός του δικτάτορα X. Παπαδόπουλος και
η σύζυγος του ισοβίτη πραξικοπηματία Ιω. Λαδά.
Στις 26 Ιούλη 1983 το Τριμελές Πλημμελειοδικείο καταδικά­
ζει σε 7 μήνες φυλάκιση τους υπεύθυνους της εφημερίδας
«Ελεύθερη Ώ ρα» για πρόκληση στη διάπραξη του κακουργήμα­
τος της εσχά της προδοσίας που έγινε —κατά την κατηγορία—
με άρθρο του δημοσιογράφου Γρ. Μιχαλόπουλου με τίτλο
«Αξιωματικοί στα όπλα».
Στις 26 Οκτώβρη 1983 ο Παττακός ζητάει από τον Ά ρειο
Πάγο να επαναληφθεί η δίκη του και εμφανίζεται (στις 31
Γενάρη 1984) στο ανώτατο ακυρωτικό να υποστηρίξει ο ίδιος
την αίτησή του. Ο Α. Π. θα απορρίψει την αίτηση, (όπως θα
κάνει αργότερα και σε ανάλογη αίτηση του I. Λαδά).
Στις 15 Νοέμβρη 1983 γίνεται η ανακήρυξη του «τουρκοκυπριακού κράτους» από τον Ραούφ Ντενκτάς. Το ψευδοκράτος
θα αναγνωριστεί μόνο από την Τουρκία.

208

1984
Στις πρώτες μέρες του 1984 (εφημερίδες - 3 Γενάρη) ο ισο­
βίτης πραξικοπηματίας Νικ. Μακαρέζος ζητάει την αποφυλάκισή του στηριζόμενος σε νόμους της ΕΟΚ. «Απειλεί» μάλι­
στα ότι αν δεν αποφυλακιστεί μέχρι τις 2 Φλεβάρη 1984 θα
προσφύγει σε κοινοτικό δικαστήριο, ζητώντας την «δικαί­
ωσή» του.
Στις 11 Γενάρη ο Σπ. Μαρκεζίνης σε συνέντευξη τύπου
ανακοινώνει ότι θα είναι ο πρώτος υποψήφιος Ευρωβουλευτής
του «Κόμματος των Προοδευτικών».
Την Κυριακή 29 Γενάρη 1984 γίνεται στο ξενοδοχείο
«Κάραβελ» συγκέντρωση «Παπαδοπουλικών» χουντικών με
οργανωτή την ΕΠΕΝ (εθνική πολιτική ένωσις) που αναγγέλει
την μετατροπή της από σωματείο σε πολιτικό κόμμα. Στην
συγκέντρωση ακούγεται μαγνητοφωνημένο «μήνυμα» του ισο­
βίτη Γεωργίου Παπαδόπουλου που καλεί τους οπαδούς του να
ενταχθούν στις τάξεις του κόμματος που θα ιδρυθεί, για να
«σώσει» πάλι την Ελλάδα! Η κασέτα «γράφτηκε» στη φυλακή
και «βγήκε» από το δικηγόρο του, Παν. Μ ιχαλολιά στέλεχος
της χουντικής ΕΠΕΝ. Ο Μιχαλολιάς (έχει αλλάξει το όνομά
του) είναι αδελφός του Νικ. Μιχαλολιάκου, που δικάστηκε
σαν βομβιστής και καταδικάστηκε για κατοχή εξαρτημάτων
πυροδοτικών μηχανισμών και κατηγορήθηκε για τραυματι­
σμούς δημοσιογράφων στην κηδεία του Μάλλιου αλλά... δεν
δικάστηκε, χωρίς να απαλλαγή με βούλευμα!! Επίσης, ο Π.
Μιχαλολιάς είναι εξάδελφος του Β. Μιχαλολιάκου, γραμματέα
της ΟΝΝΕΔ, της νεολαίας της «Νέας Δημοκρατίας». Για το
πως έχουν την άνεση οι ισοβίτες πρωταίτιοι πραξικοπηματίες
να κάνουν ηχογραφήσεις «μηνυμάτων» και να στέλνουν στους
«νοσταλγούς» τους, έγινε μεγάλος θόρυβος στον τύπο. Υποτί­
θεται ότι διατάχθηκαν κάποιες έρευνες, αλλά δεν καταλογί­
στηκαν ευθύνες σε κανένα. Από την πλευρά τους παράγοντες
της ΕΠΕΝ υποστήριξαν ότι τα μαγνητόφωνα και οι κασέτες
βρίσκονται στην κατοχή των χουντικών με την άδεια του
Υπουργείου της Δικαιοσύνης.
209

Για το «μήνυμα» έγινε και δικαστική έρευνα. Η υποδιεύ­
θυνση της Γενικής Ασφάλειας έστειλε στην Εισαγγελία το
κείμενο του «μηνύματος» Παπαδόπουλου, αλλά ύστερα από
μελέτη η σχετική δικογραφία μπήκε στο αρχείο.
Στις 21 Φλεβάρη έγινε γνωστό, ότι ο Εισαγγελέας Ν.
Σίγουρας, που αποφάσισε την θέση στο αρχείο της δικογρα­
φίας, για το «μήνυμα», διατύπωσε σκεπτικό για την απόφασή
του αυτή, σύμφωνα με το οποίο: από τη θέση που β ρίσκετα ι
αυτή τη στιγμ ή ο δικτάτορας Γ. Παπαδόπουλος, οποιοδήποτε κεί­
μενό του δεν είναι ικανό να προκαλέσει ανησυχία ή φόβο στους
πολίτες, να κλονίσει την εμπιστοσύνη του κοινού ή να διαταράξει
τις διεθνείς σχέσεις της χώρας.

Στις 24 Φλεβάρη στο Διαρκές Στρατοδικείο της Αεροπορίας
(Αθήνας) καταδικάστηκε σε φυλάκιση 4 χρόνων ο σμηνίτης
Φ. Ν. Βασιλακόπουλος, 20 χρόνων μέλος φασιστικής ομάδας
που είχε συγκροτήσει στην Ανδραβίδα, ο «δημοσιογράφος»
Ανδρ. Αγρατίδης (ψάλτης, άνεργος και ομοφυλόφιλος) σύμ­
φωνα με καταγγελίες των νεαρών μελών της ομάδας του που
λεγόταν «Εθνική Οργάνωσις Ελλάδος». Κατηγορήθηκε γιατί
έκλεψε από τη μονάδα του απόρρητα σήματα, τα έδωσε στον
Αγραπίδη και ο τελευταίος τα παρέδωσε στον διευθυντή της
εφημερίδας «Ελεύθερη Ώ ρα» που δημοσίευσε την είδηση της
διαροής, μαζί με φωτοτυπία τμήματος ενός εγγράφου σήματος
το οποίο είχε «χρωματίσει» στην εφημερίδα για να μη διαβά­
ζεται εύκολα το περιεχόμενο του απορρήτου. Για την ίδια υπό­
θεση κατηγορούνται και ο Αγραπίδης και ο Γρ. Μιχαλόπουλος υπεύθυνος της «Ε.Ω.».
Στις 30 Μάρτη προφυλακίζεται ο διευθυντής της «Ελεύθε­
ρης Ώ ρας» για παραβίαση τω ν μ υσ τικώ ν της πολιτείας για την
δημοσίευση των απορρήτων του «ΓΕΑ». Θα μείνει 15 μέρες
στη φυλακή και θα «βγει» μαζί με τον Αγραπίδη που είχε
προφυλακιστεί νωρίτερα.
Στις 16 Μάη 1984 ξαναδικάζεται στο Πενταμελές Εφετείο
Αθήνας —μετά από αναίρεση— ο βομβιστής λοχαγός Χρ.
Τζαβέλας για μια πράξη ηθικής αυτουργίας σε έκρηξη βόμβας
για την οποία είχε κηρυχθεί ένοχος στην πρώτη δίκη, αλλά ο
φερόμενος σαν φυσικός αυτουργός Νικ. Παναγόπουλος που
είχε δικαστεί χωριστά είχε αθωωθεί. Μετά από διαδικασία 20
λεπτών της ώρας θα αθωθεί και ο Τζαβέλας. Στο δικαστήριο
μάρτυρας ήταν και ο βομβιστής Ν. Παναγόπουλος, που οδηγήθηκε (5 χρόνια μετά τη σύλληψή τόυ) σε αναπηρικό καροτ­
σάκι. Τα πόδια του δεν γιατρεύτηκαν από τις σφαίρες.
210

Στις 24 Μάη 1984 δίνεται στον τύπο, το ψηφοδέλτιο της
ΕΠΕΝ για τις Ευρωεκλογές. Οι υποψήφιοι είναι: Δημητριάδης
Χρύσανθος μηχ/γος-ηλεκ/γος, τ. πρόεδρος EOT, Δημόπουλος
Αριστείδης δικηγόρος-τ. υπουργός, Ζουρνατζής Σπυρίδων
δικηγόρος-τ. υπουργός, Στειρόπουλος Νικόλαος δικηγόρος-τ.
βουλευτής, Αποστολίδης Ιωάννης οικονομολόγος-τ. πρέσβης,
Μίχαλος Χρήστος επιχειρηματίας-τ. υπουργός, Σταθόπουλος
Σπυρίδων δρ. πολ. επιστημών, Χαρίτος Ιωάννης δικηγόρος,
Μιχαλολιάς Παναγιώτης δικηγόρος, Τόσκας Οδυσσεύς δικηγό­
ρος πρόεδρος βασιλικής ενώσεως, Γαλανόπουλος Παναγιώτης
δικηγόρος-τ. νομάρχης, Θεοδωρομπεάκου Μαίρη κοινωνιολόγος-καθηγήτρια, Καλαϊτζάκης Μίνως δικηγόρος-τ. νομάρχης,
Παναγιωτακόπουλος Ιωαν. αξ/κος χω ρ/κής ε.α., Τζελέπης
Ιωάννης γεωπόνος, Δεμερούτης Νικόλαος δικηγόρος, Δημό­
πουλος Δημήτριος μηχ/γος-ηλεκ/γος-τ.γ. γραμμ. υπουργείου,
Στεργιάδου Ανδρομάχη κτηματίας-τ. πρόεδρος δημ. συμβου­
λίου Γρεβενών, Γοβεδάρος Κωνσταντίνος οδοντίατρος-μέλος
Δ.Σ. ΠΑΣΕΓΕΣ, Τατσόπουλος Περικλής τ. γ. γρ. συλλόγου
ελαιοπαραγωγών Φθιώτιδος, Μακρής Απόστολος φαρμακο­
ποιός, Παπαδόπουλος Χαράλαμπος πτυχ. πολ. επιστημών-τ.
γεν. γραμματεύς υπουργείου. Βέβαια οι τίτλοι των υπουργών,
γενικών γραμματέων υπουργείων, νομαρχών κλπ. των υποψη­
φίων, αποκτήθηκαν στην περίοδο της δικτατορίας.
Στις 29 Μάη 1984 στο Αυτόφωρο Τριμελές Πλημμελειοδι­
κείο Αθήνας θα δικαστεί για «εγκωμιασμό διαπραχθέντος
κακουργήματος» κάποιος υπεύθυνος τοπικής επιτροπής και
προεκλογικού κέντρου (του Παγκρατίου) της «ΕΠΕΝ», γιατί
από μεγάφωνα, ανάμεσα σε δημοτικά τραγούδια και συνθή­
ματα προεκλογικά, ακούγονταν περικοπές από το «μήνυμα»
του Γ. Παπαδόπουλου. Ο κατηγορούμενος αθωώθηκε. Στο
δικαστήριο προσήλθαν διάφορα «αστέρια» της χούντας για να
υπερασπιστούν τον «διωκόμενο συναγωνιστή». Κατάθεσαν ο
βασανιστής Δ. Παπαχαραλάμπους, απόστρατος ταγματάρχης,
ο Ιω. Ροϊδοδήμος, απόστρατος επίσης (το 1967 στο πραξικό­
πημα είχε συλλάβει τον Ανδρέα Παπανδρέου) ενώ περίμεναν,
ο επίσης καταδικασμένος για βασανιστήρια, απόστρατος ανώ­
τερος αξιωματικός Β. Ιωαννίδης, διάφοροι άλλοι και ο...
Νάσος Πατέτσος, Παλιός τραγουδιστής (που δεν του ξεφεύγει
δίκη χουντικών που να μην προσέλθει για συμπαράσταση...)
Αλλά η ακροδεξιά δεν εκπροσωπήθηκε μόνο από την
ΕΠΕΝ στις Ευρωεκλογές. Η «ιδεολογική» συνέχεια της χούν­
τας «κατέβασε» άλλα δυο ψηφοδέλτια. Το ένα ήταν του Σπ.
211

Μαρκεζίνη «δοτού» «Πρωθυπουργού» του Παπαδόπουλου και
το άλλο «των νειάτων της Ελλάδος» του ΕΝΕΚ.
Οι υποψήφιοι ευρωβουλευτές τους ήταν:
ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΩΝ
Μαρκεζίνης Σπυρίδων του Βασιλείου, Αλεξιάδης Γεώργιος
του Σταύρου, Μπαλτατζής-Μαυροκορδάτος Νικόλαος του
Γεωργίου, Ζησόπουλος Δημήτριος του Κωνσταντίνου, Τσιτσικλής Μ ιχαήλ του Ιωάννου, Παπαδόπουλος Ό μηρος του
Ιορδάνη, Κυριαζής Αχιλλεύς του Δημητρίου, Μάλλιος Νικό­
λαος του Σπυρίδωνος, Καψάλη Ελισάβετ του θάνου, Κοντογεώργος Βασίλειος του Κωνσταντίνου, Αργιάννης Νικόλαος
του Δημητρίου, Βογιατζής Αντώνιος του Γεωργίου, Γιαννίκας
Αθανάσιος του Κωνσταντίνου, Τράντας Δημήτριος του Γεωρ­
γίου, Κυριαζής Ιωάννης του Κυριάκου, Κάπα-Τριανταφύλλου
Κωνσταντίνα του Κωνσταντίνου, Γριβέας Μ ιχαήλ του Αθανα­
σίου, Ιωάννου Δημήτριος του Νικολάου, Παναγάκος Γεώργιος
του Δημητρίου, Σωτηρίου Ιωάννης του Κωνσταντίνου, Δημη­
τρίου Γεώργιος του Ιωάννου, Μυρογιάννης Αριστείδης του
Γεωργίου, Τσίμπος Δημήτριος του Ιωάννου
ΤΟ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟ ΤΟΥ ΕΝΕΚ
Μιχαλοπούλου Μαρκέλλα Πτυχιούχος Παντείου, Καραμπέτσος Θεόδωρος Διδάκτωρ Κτηνιατρικής, Κόκκαλης Δημήτριος
Πολιτικός Μηχανικός μέλος Δ.Ε. του ΕΝΕΚ, Γκίνης Παναγι­
ώτης Συνταγματάρχης ε.α., Βίρλας Χρήστος Δημοσιογράφος,
Λιατόπουλος Δημήτριος Διπλωματούχος Οικονομολόγος, Σταυρόπουλος Σπυρίδων Εμπορικός Αντιπρόσωπος πτυχιούχος
Παντείου, Γ ραμματικογιάννης Αλέξανδρος Συνδικαλιστής
(ΕΚΑ), Μπέκιος Δημήτριος Οικονομολόγος, Σακοράφας Βα­
σίλειος Έμπορος, Σκουτέλη Αικατερίνη Οικοκυρικά, Χρόνης
Γεώργιος Εστιάτωρ, Τζιούφας Χρήστος Αγρότης, Τζιούτζιας
Βασίλειος Βιβλιοπώλης, ΖαΓρης Νικόλαος Ιδιωτικός Υπάλλη­
λος, Παυλογιάννης Νικόλαος Επιχειρηματίας, Παπαδόπουλος
Σπυρίδων Εκδότης, Πρόεδρος Πειθαρχικού Συμβ. του ΕΝΕΚ,
Κούρτογλου Πρόδρομος Πολιτικός Μηχανικός μέλος Ε.Ε. του
ΕΝΕΚ, Ξανθάκος Κωνσταντίνος Οικονομολόγος, μέλος Κ.Δ.
του ΕΝΕΚ, Χατζηδήμα Ά νν α Οικοκυρά, μέλος Κ.Δ. του
ΕΝΕΚ, Τσούγκος Δημήτριος Δικηγόρος, μέλος Ε.Ε. του
ΕΝΕΚ, Σχοινάς Ιωάννης Εκδότης, μέλος Ε.Ε. του ΕΝΕΚ,
Πλεύρης Κωνσταντίνος Επίτιμος καθηγητής Πανεπιστημίου,
Δικηγόρος
212

Τα τρία «κόμματα» της ακροδεξιάς δεν κατάφεραν πάλι να
πάρουν στις Ευρωεκλογές μεγάλο ποσοστό. Μαζί και τα τρία
ψηφοδέλτια δεν έλαβαν ούτε το 2,5% των ψήφων.
Το μεγάλο ποσοστό από αυτό το μικρό κομμάτι του εκλογι­
κού σώματος, το πήρε η ΕΠΕΝ του Παπαδόπουλου, που εξέ­
λεξε και ένα Ευρωβουλευτή, τον Χρύσανθο Δημητριάδη, μη­
χανολόγο ηλεκτρολόγο. Συγκεκριμένα οι ψήφοι και τα ποσο­
στά που πήραν, οι τρεις συνδιασμοί είναι:
ΕΠΕΝ: ψήφοι 136.642 ποσοστό 2,29%
ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΙ: ψήφοι 10.152 ποσοστό 0,17%
ΕΝΕΚ: ψήφοι 5.592 ποσοστό 0.09%
Οι φιλοχουντικές εφημερίδες πανηγύρισαν σαν νίκη τους
την εκλογή Ευρωβουλευτή της ΕΠΕΝ και έκαναν λόγο για
«ξεκίνημα αγώνων» για την αποφυλάκιση των «εγκλείστων
αξιωματικών» και να απειλούν την «Νέα Δημοκρατία» ότι αυ­
τοί θα δημιουργήσουν την μεγάλη Εθνικόφρονα Παράταξη με
εμβλήματα και πιστεύω τη χούντα και το βασιλιά...

213

ΠΡΩΤΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
1. Πρωθυπουργός

Κων. Κόλλιας
Εισαγγελεύς Αρείου Πάγου

2. Αντιπρόεδρος και Υπ­
ουργός Εθν. Αμύνης

Γρηγ. Σπαντιδάκης
Α ν τ/γ ο ς Α ρχηγός Γ.Ε.Σ.

3. Υπ. Συντονισμού

Νικ. Μακαρέζος

4. Υπ. Εσωτερικών

Στυλ. Παττακός

5. Υπουργός Προεδρίας
Κυβερνήσεως

Γεωρ. Παπαδόπουλος

Σ υ ν /ρχ ης Π υροβολικού
Ταξίαρχος

Σ υ ν τ/ρ χ η ς Π υροβολικού

6. Υπ. Δικαιοσύνης

Λεων. Ροζάκης
Α ρεοπαγίτης

7. Υπ. Εθν. Παιδείας και
Θρησκευμάτων

Κων. Καλαμποκιάς
Αρεοπαγίτης

8. Υπ. Δημ. Έργων

Παν. Τσαρούχης
Α ν τ/γελ εύς Αρείου Πάγου

9. Υπ. Δημ. Τάξεως
10. Υπουργός Κοιν.
Προνοίας
11. Υπ. Οικονομικών

Παύλος Τοτόμης
Ευσ. Πουλαντζάς
Αδ. Ανδρουτσόπουλος
Δ ικηγόρος

12. Υπ. Εξωτερικών

Π. Οικονόμου-Γκούρας
Π ρέσβυς

13. Υπ. Εμπορίου
14. Υπ. Βιομηχανίας

Γ. Παπαδημητρακόπουλος
Ν. Οικονομόπουλος
Α ρεοπαγίτης

15. Υπ. Γεωργίας
16. Υπ. Εμπορικής
Ναυτιλίας
17. Υπ. Συγκοινωνιών
18. Υπ. Εργασίας
19. Υφυπουργός
Εθνικής Αμύνης

Αλεξ. Ματθαίου
Αθαν. Αθανασίου
I. Τσαντήλας
Αντώνιος Λέκκας
Γεωρ. Ζωϊτάκης
Α ντιστράτηγος

20. Υφυπουργός
Συγκοινωνιών
21. Υφυπουργός
Συντονισμού
22. Υφυπουργός
Οικονομικών
23. Υφ. Εμπορίου
24. Υφ. Εθν. Παιδίας
& Θρησκευμάτων

Δ. Οικονομόπουλος
I. Ροδινός-Ορλάνδος
Σπ. Λιζάρδος
Γ. Γεωργακόπουλος
Θεοφ. Παπακωνσταντίνου
ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ

. 1. Υπ. Δικαιοσύνης

Κων. Καλαμποκιάς
Αρεοπαγίτης

2. Υπ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων
3. Υπ. Εργασίας

Θ. Παπακωνσταντίνου
I. Ξυδόπουλος
Δικηγόρος

4. Υπ. Εξωτερικών

Κων. Κόλλιας
Πρω θυπουργός

5. Υπ. Δημ. Έργων

Κ. Παπαδημητρίου
Καθηγ. της Π ολυτεχνικής
Σχολής Παν. Θεσσαλονίκης

6.' Υπ. Εξωτερικών

Παν. Πιπινέλης
Δ ιπλω μάτης

7. Υπ. Εργασίας

Δημ. Πουλέας

8. Υφυπουργός
Κοινωνικής Πρόνοιας

Σ. Λαμπίρης

Δικηγόρος

Ιατρός, Ε κτ. Καθ. Π αν/μίου

9. Υφ. Βιομηχανίας

Κων. Κυπραίος
Χ ημικός

ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
1. Πρωθυπουργός
Υπουργός Εθν. Άμυνας
και Προεδρίας
Γ. Παπαδόπουλος
2. Α ντ/δρος Κυβερνήσεως
& Υπ. Εσωτερικών
Στυλ. Παττακός
3. Υπ. Συντονισμού
: Νικ. Μακαρέζος
216

4. Υπ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων
5. Υπ. Εμπορίου
6. Υπ. Δικαιοσύνης
7. Υπ. Γεωργίας
8. Υπ. Εργασίας
9. Υπ. Βιομηχανίας
10. Υπ. Εμπορικής
Ναυτιλίας
11. Υπουργός Κοιν.
Προνοίας
12. Υπ. Δημ. Έργων
13. Υπ. Εξωτερικών

θ . Παπακωνσταντίνου
Γ. Παπαδημητρακόπουλος
Κων. Καλαμποκιάς
Αλ. Ματθαίου
Δημ. Πουλέας
Κων. Κυπραίος
Αθαν. Αθανασίου
Ευσ. Πουλαντζάς
Κων. Παπαδημητρίου
Παν. Πιπινέλης

14. Υπ. Οικονομικών
15. Υπ. Συγκοινωνιών
16. Υπ. Δημ. Τάξεως
17. Υπ. Β. Ελλάδος

Αδ. Ανδρουτσόπουλος
Παύλος Τοτόμης
Παν. Τζεβελέκος
Δημ. Πατίλης
Ταξίαρχος

18. Υφ. Συντονισμού
19. Υφ. Εμπορίου
20. Υφ. Κοινωνικής
Πρόνοιας & Υγιεινής
21. Υφ. Οικονομικών
22. Υφ.Προεδρίας
Κυβερνήσεως

Ιω. Ροδινός Ορλάνδος
Γεωρ. Γεωργακέλλος
Σ. Λαμπίρης
Σπ. Αιζάρδος
Μ ιχαήλ Σιδεράτος

ΤΡΙΤΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
1. Πρωθυπουργός
Υπ. Εθν. Άμυνας
2. Α ' Αντ/δρος
Κυβερνήσεως Υπουργός
Εσωτερικών
3. Β ' Αντ/δρος
Κυβερνήσεως
4. Υπ. Εξωτερικών
5. Υπ. Συντονισμμού
6. Υπ. Αναπληρωτής
Συντονισμού

Γεωρ. Παπαδόπουλος
Στυλιανός Παττακός
Δημ. Πατίλης
Παν. Πιπινέλης
Νικόλαος Μακαρέζος
I. Ροδίνος Ορλάνδος

7. Υπ. Δικαιοσύνης

I. Κ. Τριανταφυλλόπουλος
Καθηγ. Π αν/μίου Αθηνώ ν

8. Υπ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων
9. Υπ. Οικονομικών
10. Υπ. Εμπορίου

Θ. Παπακωνσταντίνου
Αδ. Ανδρουτσόπουλος
Επαμ. Τσέλος
Π ρώ ην Υπουργός
και Γ εν /κ ό ς Δ /ν τη ς Ο.Τ.Ε.

11.
12.
13.
14.
15.

Υπ. Βιομηχανίας
Υπ. Δημ. Έργω ν
Υπ. Συγκοινωνιών
Υπ. Γεωργίας
Υπουργός Κοιν.
Προνοίας

Κων. Κυπραίος
Κων. Παπαδημητρίου
Σπ. Λιζάρος
Αλ. Ματθαίου
Λουκάς Πάτρας
Καθηγ. Π αν/μίου Θ εσσαλονίκης

16. Υπουργός Εμπορικής
Ναυτιλίας

Ιωάννης Χολέβας
Καθ. Α.Β.Σ. Θεσσαλονίκης

17. Υπ. Εργασίας

Απόστολος Βογιατζής
Δ ικηγόρος

18. Υπ. Δημ. Τάξεως
19. Υφ. Συντονισμού
20. Μόνιμος Υφυπουργός
Εξωτερικών
21. Υφ. Οικονομικών

Παν. Τζεβελέκος
Ιούλιος Ευλάμπιος
Γεωρ. Χριστόπουλος
Νικήτας Σιώρης
Ο ικονομολόγος

22. Υφυπουργός
Προεδρίας Κυβερ/σεως:

Κων. Βοβολίνης
Δημοσιογράφος

23. Υφυπουργός Εθν.
Παιδείας & Θρησ/των : Δημ. Κουτσογιαννόπουλος
Καθ. Π αν/μίου Αθηνών

24. Υφ. Γεωργίας

Γεωρ. Τσιτσόπουλος
Π ρόεδρος Ο ρ/σ μ ο ύ Ζαχάρεως

Γεωρ. Γεωργακέλλος
25. Υφ. Εμπορίου
26. Υφυπουργός
Κοινωνικής Προνοίας : Ηλίας Δημητράς
Κ οινω νιολόγος

218

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ
1. Υπ. Δικαιοσύνης

Ηλ. Κυριακόπουλος
Τακτικός Καθ. του Δ ιοικητικού
Δικαίου του Π αν/μίου
Θ εσσαλονίκης

2. Υπ. Βορ. Ελλάδος

Γ. Βάλλης
Α ντιστράτηγος ε.α.

3. Υπ. Συγκοινωνιών

Εμμ. Φθενάκης
Π ολιτικός μηχανικός

4. Υπ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων
5. Αναπληρωτής
Υπουργ. Συγκοινωνιών
6. Αναπληρωτής Υπουργ.
Προεδρ. Κυβερνήσεως

Γεωρ. Παπαδόπουλος
Δημ. Πατίλης
Ιω. Αγαθαγγέλου
Δικηγόρος

7. Υφ. Εξωτερικών
8. Υφ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων
9. Υφ. Οικονομικών

Γεωρ. Τσιτσόπουλος
Νικήτας Σιώρης
Μ ιχαήλ Κοζώνης
Ο ικονομολόγος

10. Υφ. Γεωργίας

I. Παπαβλαχόπουλος
Α πόφοιτος Ν ομικής Σ χολής

ΠΡΩΤΟΣ ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
1. Αναπληρωτής Υπουργ.
Συντονισμού

Εμμ. Φθενάκης
πρώην Υπουργ. Συγ/νιώ ν

2. Υπ. Βορ. Ελλάδος

Αλ. Ματθαίου
πρώην Υπουργ. Γεωργίας

3. Υπ. Γεωργίας

I. Παπαβλαχόπουλος
πρώ ην Υ φ /ργός Γεωργίας

4. Υφ. Συντονισμού

Μιχαήλ Κοζώνης
πρώην Υ φ /ργός Ο ικονομικών

5. Υπ. Συγκοινωνιών

Γ. Βάλλης
πρώην Υπουργός Β. Ελλάδος

6. Υφ. Γεωργίας
7. Υφ. Οικονομικών
8. Υφ. Προεδρίας
Κυβερνήσεως

Παν. Γ. Παπαπαναγιώτου
Χρήστος Αχής
Δημ. Τσάκωνας

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.

Υπ. Δικαιοσύνης
Υπ. Κ. Υπηρεσιών
Υπ. Εμπορίου
Υπ. Εργασίας
Υπ. Αναπ/τής Εθν.
Παιδείας και
Θρησκευμάτων
Υπουργός
άνευ Χαρτοφυλακείου
Υπουργός άνευ
Χαρτοφυλακείου
Υφυπουργός Παρά τω
Πρωθυπουργώ
Υφυπουργός Παρά
τω Πρωθυπουργώ
Υφυπουργός Παρά τω
Πρωθυπουργώ
Υφ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων
Υφυπουργός
Κοιν. Υπηρεσιών
Υπ. Εξωτερικών
Υπ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων
Υφ. Εξωτερικών

16. Υπ. Βορ. Ελλάδος

Αγγ. Τσουκαλάς
Γεωρ. Δουβαλόπουλος
Σπυρίδων Ζάππας
Παυλ. Μανωλόπουλος
Νικήτας Σιώρης
Λουκάς Πάτρας
Νικόλαος Εφέσιος
Κων. Μιχαλόπουλος
Γεωρ. Γεωργάλας
Διομ. Αγγελόπουλος
Σπ. Δημητράκος
Δημ. Π. Λαμπράκος
Γεωρ. Παπαδόπουλος
Νικήτας Σιώρης
Χριστιανός ΞανθόπουλοςΠαλαμάς
Λουκάς Πάτρας

ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
1.
2.
3.
4.

Πρωθυπουργός
Α ' Αντιπρόεδρος
Β ' Αντιπρόεδρος
Υπουργός βοηθός
Πρωθυπουργού
5. Υπουργός
άνευ Χαρτοφυλακείου
6. Υφυπουργός παρά τω
Πρωθυπουργώ

220

Γ. Παπαδόπουλος
Στ. Παττακός
Νικ. Μακαρέζος
Ιω. Αγαθαγγέλου
Εμμ. Φθενάκης
Β. Σταματόπουλος

Υ πουργείον Κ υ βερ νητικ ής Π ο λ ιτικ ή ς

7. Υπουργός
8. Υφυπουργός
9. Υφυπουργός

Γ. Παπαδόπουλος
Κ. Μιχαλόπουλος
Ηλ. Μπαλόπουλος
Υπουργείον Εξωτερικών

10. Υπουργός
11. Υφυπουργός
12. Υφυπουργός

Γ. Παπαδόπουλος
Χρ. Ξανθόπουλος-Παλαμάς
Δ. Τσάκωνας
Υπουργείον Εθνικής Άμυνας

13. Υπουργός

Γ. Παπαδόπουλος
Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας

14.
15.
16.
17.
18.

Υπουργός
Υπ. Αναπληρωτής
Υφυπουργός
Υφυπουργός
Υφυπουργός

: Γ. Πεζόπουλος
I. Σταυρόπουλος
Π. Παπαπαναγιώτου
: Αν. Χωριατόπουλος
: Γ. Κάρτερ

Υπουργείον Εσωτερικών
19. Υπουργός
20. Υπ. Αναπληρωτής

Αδ. Ανδρουτσόπουλος
Ν. Εφέσιος

Υφυπουργοί - Περιφερειακοί Διοικηταί
21. Αττικής & Νήσων
22. Κεντρικής και
Δυτικής Μακεδονίας
23. Πελοποννήσου και
Δυτ. Στερεάς
24. Θεσσαλίας
25. Κρήτης
26. Ηπείρου
27. Ανατολ. Μακεδονίας
και Θράκης

Κ. Παπαδόπουλος
Ν. Γκαντώνας
Κ. Καρύδας
I. Λαδάς
Γ. Γεωργάλας
Δ. Αγγελόπουλος
Κ. Μπράβος

ηι

Υ πουργείον Ο ικ ο νο μ ικώ ν

28. Υπουργός
29. Υφυπουργός
30. Υφυπουργός

I. Κούλης
Μ. Κοζώνης
Αρ. Δημόπουλος

Υπουργείον Πολιτισμού και Επιστημών
31. Υπουργός

Κ. Παναγιωτάκης

Υπ. Εθνικής Παιδείας ναι Θρησκευμάτων
32. Υπουργός
33. Υφυπουργός

Γ. Φραγκάτος
Σπ. Δημητράκος
Υπ. Κοινωνικών Υπηρεσιών

34. Υπουργός
35. Υφυπουργός

Αντ. Μπερνάρης
: Π. Λαμπράκος

Υπ. Ναυτιλίας, Μεταφορών και Επικοινωνιών
36. Υπουργός

: Ορ. Γιακάς
Υπουργείον Δημοσίας Τάξεως

37. Υπουργός

Σπ. Βελιανίτης
Υπουργείον Δημοσίων Έργων

38. Υπουργός
39. Υφυπουργός

Κ. Παπαδημητρίου
: Αθ. Στεργιόπουλος
Υπουργείον Δικαιοσύνης

40. Υπουργός

: Αγγ. Τσουκαλάς
ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ

1. Υφυπουργός
Ναυτιλίας-ΜεταφορώνΕπικοινωνιών
222

Μιχ. Παπαδογιάννης

ΠΡΩΤΟΣ ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
1. Υπ. Αναπληρωτής
Εξωτερικών
2. Υπ. Αναπληρωτής
Υπ. Εθν. Οικονομίας
3. Υφυπουργός παρά τω
Πρωθυπουργώ
4. Υφ. παρά τω
Πρωθυπουργώ
5. Υφ. Εξωτερικών επί
πολιτικών και εμπορικών
υποθέσεων

Χριστ. Ξανθόπουλος-Παλαμάς
Σωτ. Αγαπητίδης
Διομ. Αγγελόπουλος
Χρηστ. Μίχαλος
Κων. Παναγιωτάκος
πρεσβευτής εις Λευκω σίαν

6. Υ φ . Εσωτερικών

Περιφερειακός Διοικητής
Ηπείρου
Πέτρος Κωτσέλης
7. Υφ. Εθνικής
Οικονομίας επί θεμάτων
Εμπορίου
: Αθαν. Παλλάντιος
ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
1. ΑντιβασιλεύςΠρωθυπουργός
Γ. Παπαδόπουλος
2. Α ' Αντιπρόεδρος
Στυλ. Παττακός
3. Β ' Αντιπρόεδρος
Νικ. Μακαρέζος
4. Υπουργός παρά τω
Πρωθυπουργώ επί
υπουργ. Προγραμματισμού
& Κυβ/κής Πολ/κής
Κων. Παπαδόπουλος
5. Υπουργός Παρά τω
Ιω. Αγαθαγγέλου
Πρωθυπουργώ
6. Υπ. Αναπληρωτής
Υπουργ. Εσωτερικών
Ορ. Γκιακάς
7. Υπουργ. Εθνικής
Οικονομίας
Νικ. Εφέσιος
8. Υπ. Αναπληρωτής
Κων. Καρύδας
Εθν. Οικονομίας
9. Υπ. Εθν. Παιδείας
Νικ. Γκαντώνας
& θρησκευμάτων
Ιω. Λαδάς
10. Υπ. Κ. Υπηρεσιών

11. Υπ. ΝαυτιλίαςΜεταφορών-Επι/νιών
12. Υπουργός Δημοσίας
Τάξεως
13. Υφ. παρά τω
Πρωθυπουργώ
14. Υφ. παρά τω
Πρωθυπουργώ
15. Υφ. Κυβερνητικής
Πολιτικής
16. Υφ. Εξωτερικών
17. Υφ. Εξωτερικών
18. Υφ. Εσωτερικών
Περιφερειακός Διοικητής
Αττικής και Νήσων
19. Υφ. Εσωτερικών
Περιφερειακός Διοικητής
Κεντρικής και Δυτικής
Μακεδονίας
20. Υφ. Εσωτερικών
Περιφερειακός Διοικητής
Πελοποννήσου και Δυτι­
κής Στερεάς Ελλάδος
21. Υφ. Εσωτερικών
Περιφερειακός Διοικητής
Θεσσαλίας
22. Υφυπουργός Εθνικής
Οικονομίας επί θεμάτων
απασχολήσεως
23. Υφυ. Εθνικής
Οικονομίας επί θεμάτων
εμπορίου
24. Υφ. Εθνικής
Παιδείας &
Θρησκευμάτων
25. Υφυπουργός
Κοιν. Υπηρεσιών

Εμμ. Φθενάκης
Βασ. Τσούμπας
Κων. Ασλανίδης
Σπυρ. Κατσώτας
Διομ. Αγγελόπουλος
Αλεξ. Χατζηπέτρος
Κων. Μιχαλόπουλος
Στυλ. Σκανδάλης

Αντ. Αναστασόπουλος

Αντ. Λέκκας
Χρ. Μίχαλος
Κλ. Δαμιανός
Μιχ. Μπαλόπουλος
Δημ. Τσάκωνας
Αντ. Μέξης

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ
1. Υπ. Αναπληρωτής
υπουργού Εξωτερικών : Αν. Καβαλλιεράτος
Π ρέσβυς

. Υφ. Εθνικής Παιδείας
& Θρησκευμάτων
. Υφ. Εθνικής Παιδείας
& Θρησκευμάτων
. Υφυπουργός Δημοσίων
Έργων

Κων. Ασλανίδης
Αθαν. Στεργιόπουλος
Ιω. Αλεξίου
Π ολιτικός μηχανικός

ΠΕΜΠΤΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
1. Πρωθυπουργός
2. Αντιπρόεδρος
3. Υπ. Συντονισμού
4. Υπ. Αναπληρωτής
Συντονισμού
5. Υπουργός παρά τω
Πρωθυπουργώ και
Εσωτερικών
6. Υπ. Εξωτερικών
7. Υπ. Εθν. Άμυνας
8. Υπ. Δικαιοσύνης
9. Υπ. Δημ. Τάξεως
10. Υπ. Πολιτισμού
11. Υπ. Παιδείας
12. Υπ. Οικονομικών
13. Υπ. Γεωργίας
14. Υπ. Βιομηχανίας
15. Υπ. Εμπορίου
16. Υπ. Ενεργείας
17. Υπ. Απασχολήσεως
18. Υπ. Κ. Υπηρεσιών
19. Υπ. Δημ. Έργων
20. Υπ. Μεταφορών και
Συγκοινωνιών
21. Υπ. Εμπ. Ναυτιλίας
22. Υφ. Συντονισμού
23. Υφ. Συντοντισμού
24. Υφ. παρά τω
Πρωθυπουργώ
25. Υφ. παρά τω
Πρωθυπουργώ
26. Υφ. Εξωτερικών

Σπ. Μαρκεζίνης
Χαρ. Μητρελιάς
Θ. Καψάλης
Λ. Ευταξίας
I. Αγαθαγγέλου
Χρ. Ξανθόπουλος-Παλαμάς
Ν. Εφέσιος
Κ. Χριστόπουλος
Π. θεράπος
Κ. Παναγιωτάκης
Π. Σιφναίος
I. Κούλης
Γ. Κουτσουμάρης
Ν. Μομφεράτος
Ν. Γρηγοριάδης
Απ. Παπαγεωργίου
Γ. Αλεξιάδης
X. Παναγιωτόπουλος
Κων. Παπαδημητρίου
Ορ. Γιακάς
Αλ. Κ. Βούλτσος
Κ. Θάνος
Ιερ. Δελούδας
Διομ. Αγγελόπουλος
Σπ. Ζουρνατζής
Κων. Μιχαλόπουλος

27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.

Υφ. Εσωτερικών
Υφ. Εσωτερικών
Υφ. Εσωτερικών
Υφ. Εσωτερικών
Υφ. Εσωτερικών
Υφ. Εσωτερικών
Υφ. Εθν. Παιδείας
& θρησκευμάτων
Υφ. Εθν. Παιδείας
& θρησκευμάτων
Υφ. Οικονομικών
Υφ. Εμπορίου
Υφ. Κοινωνικών
Υπηρεσιών
Υφ. Δ. Έ ργω ν
Υφ. Εσωτερικών

Χρ. Στ. Σκανδάλης
Αντ. Χωριατόπουλος
Χρ. Μίχαλος
Κων. Μπράβος
Π. Φακιολάκης
Αλ. Παπαδόπουλος
Στ. Κορρές
Α. Στεργιόπουλος
I. Τράκας
Σπ. Βλαχάκης
Αν. Σαμαράς
θεμ. Μιχαλόπουλος
θεοδ. Σαράντης

ΕΚΤΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
1. Πρωθυπουργός
Υπουργός Συντονισμού
& Προγραμματισμού και
Υπουργός Οικονομικών: Αδ. Ανδρουτσόπουλος
2. Υπ. Προεδρίας
Κυβερνήσεως
Κων. Ράλλης
πρώ ην βουλευτής Ε.Ρ.Ε.

3. Υπ. Εξωτερικών

Σπ. Τετενές
πρώην πρέσβυς

4. Υπ. Εθν. Αμύνης

Ευστ. Λατσούδης
αντιστράτηγος ε,α.

5. Υπ. Δικαιοσύνης

Στυλ. Τριανταφύλλου
δικηγόρος

6. Υπ. Δημ. Τάξεως

Γεωρ. Τσουμάνης
αντιστράτηγος ε.ά

7. Υπ. Πολιτισμού και
Επιστημών
8. Υπ. Γεωργίας

Δημ. Τσάκωνας
Τζ. Τζωρτζάκης
πρώην δήμαρχος Γυθείου

9. Υπ. Βιομηχανίας και
Ενεργείας
■10. Υπ. Δημ. Έργων

Κων. Κυπραίος
Τρ. Τριανταφυλλάκός
πρώ ην βουλευτής Ε.Ρ.Ε.

11. Υπ. Μεταφορών και
Επικοινωνιών

Αλ. Τζαβέλας
α ντ/δ ρο ς Ελ. Συνεδρίου

12. Υπ. Εμπ. Ναυτιλίας

Κων. Σκιαδόπουλος
υποναύαρχος ε,α.

13. Υφ. Συντονισμού και
Προγραμματισμού

Τρ. Ελευθερίου
καθ. Α Σ Ο Ε Ε

14. Υφ. Εσωτερικών

Αθ. Τσαρμακλής
ycv. επιθ. διοικήσεως

15. Υφ. Εθν. Παιδείας
Α Θρησκευμάτων

Σπ. Βλάχος
πρώην im/τ ή ς ΕΤΒΑ

Γ. Δημακόπουλος

16. Υφ. Οικονομικών

υφηγητής Παντείου

Παν. Παπαδάς

17. Υφ. Εμπορίου

οικονομολόγος

18. Υφ. Εσωτερικών
Περιφερειακός Δ/της
Αττικής και Νήσων

Πρ. Ανανιάδης
δικηγόρος Καβάλας

ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ 1
1. Υπ. Εσωτερικών

Βασ. Τσούμπας
αντιστράτηγος ε,α.

2. Υπ. άνευ
Χαρτοφυλακείου

Ηλ. Μπαλόπουλος
καθηγητής Α Σ Ο Ε Ε

3. Υπ. Εθν. Παιδείας
& Θρησκευμάτων

Παν. Χρήστου
καθ. Π αν/μίο υ Θ εσσαλονίκης

4. Υπ. Κοιν. Υπηρεσιών
και προσωρινώς
Απασχολήσεως

Χαρ. Γεωργιόπουλος
τέω ς πρόεδρος Ν.Σ.Κ.

5. Υφ. Γεωργίας

Φ. Λεγάκης
γεωπόνος

6. Υφ. Μεταφορών και
Επικοινωνιών

Διον. Γυαλίστρας
ηλεκτρολόγος-μηχανολόγος

227

ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ 2
1. Υπ. Εμπορίου
2. Υπ. Απασχολήσεως
3. Υφυπουργός παρά τω
Πρωθυπουργώ
4. Υφ. Μεταφορών και
Επικοινωνιών
5. Διά Π.Δ. ανετέθησαν
καθήκοντα Υπουργού
Αναπληρωτού
Συντονισμού εις τον

Γ. Αναστασόπουλος
Π. Παπαρροδόπουλος
Δημ. Καρακώστας
Εμμ. Εμμανουήλ

Ηλ. Μπαλόπουλον
Υπουρ. άνευ Χαρτοφυλακείου

ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ 3
1. Υφ. Εσωτερικών
2. Υφ. Βιομηχανίας

: Παντελής Νίτσας
: Ηλ. Ευθυμιάδης

1. Υφυπουργός παρά τω
Πρωθυπουργώ
2. Υφυπουργός
Κοιν. Υπηρεσιών
3. Υπ. Εξωτερικών και
Βιομηχανίας

: Γεωρ. Αλεξανδρής
Γεωρ. Κωττάκης
Κων. Κυπραίος

ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ
(χρονολογίες)
Πρώτη: 21-22 Απριλίου 1967
Δεύτερη: 13-14 Δεκεμβρίου 1967
Τρίτη: 20 Ιουνίου 1968
Τέταρτη: 26 Αυγούστου 1971
Πέμπτη: 8 Οκτωβρίου 1973 (η πρώτη υπό το πολίτευμα Προεδρευομένης Δημοκρατίας)
Έκτη: 25-26 Νοεμβρίου 1973
(σ.σ. Τα στοιχεία για τις κυβερνήσεις πήραμε από το βιβλίο
του δικηγόρου Κ. Διγκαβέ.

228

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

Α
1. Αβδουλάς Μ εγακλής: αστυνομικός, στις 6/7/77 παραπέμπεται
με βούλευμα σε δίκη για συμμετοχή (πράξεις ή παραλήψεις)
στην κηδεία του Μάλλιου της 16/12/76. Στις 13/5/78 δικάζεται
και αθωώνεται.
2. Α βραμόμουλος Ν ικόλαος ή Η ράκλειτος: εθνικοσοσιαλιστής,
γλύπτης (;) και αρχηγός του «κόμματος» των «Ελληνοσοσιαλιστών». Κατηγορήθηκε για ηθική αυτουργία σε βομβιστική
ενέργεια του οπαδού του Ν. Σιμωνετάτου, προφυλακίστηκε
στις 14/9/77 αλλά απαλλάχτηκε με βούλευμα στις 31/1/78.
3. Α γαθαγγέλου Ιωάννης: «υπουργός» σε τέσσερις χουντικές «Κυ­
βερνήσεις». Γλύτωσε την τιμωρία λόγω «στιγμιαίου». Πέθανε
(το 1982;).
4. Α γα πητίδης Σω τήριος: «υπουργός» στην τέταρτη χουντική
«Κυβέρνηση». Δεν τιμωρήθηκε.
5. Α γγελή ς Ιωάννης: έφεδρος υπαξιωματικός, βασανιστής. Παραπέμφθηκε για βασανιστήρια σε κρατούμενους με δυο βουλεύμα­
τα στο Στρατοδικείο στις 11/7/75 και 19/9/75. Στην πρώτη δί­
κη (απόφαση 12/9/75) καταδικάζεται σε 5 χρόνια φυλακή. Στη
δεύτερη (απόφαση 9/12/75) ακόμη 3 χρόνια φυλακή. Στις
22/4/76 θα τιμωρηθεί από το Αναθεωρητικό σε 6 χρόνια φυλα­
κή και για τις δυο προηγούμενες υποθέσεις (σειρές βασανισμών). Κατά πληροφορίες ζει στην Άμφισσα.
6. Α γγελή ς Οδυσέας: στρατηγός, Α/ΕΔ, «αντιπρόεδρος» της «Δη­
μοκρατίας» και ...στρατιώτης. Στις 3/2/75 τίθεται σε «κατ’ οί­
κον» περιορισμό. Με βούλευμα παραπέμπεται σε δίκη για εσχάτη προδοσία και στάση στις 23/5/75 και θα του επιβληθεί ποι­
νή κάθειρξης 20 χρόνων. Στις 21/6/76 θα ανακοινωθεί ότι με­
τατάσσεται στην «τάξη» του στρατιώτη με προεδρικό διάταγμα.
7. Α γγελόπουλος Διομήδης: «υφυπουργός» σε τρεις «κυβερνή­
σεις». Δεν τιμωρήθηκε. Ζει στην Αθήνα (γραφείο Ασκληπιού
10).

8. Α γγελόπουλος Σ.: αστυνομικός. Παραπέμπεται σε δίκη για βα­
σανιστήρια στην Γενική Ασφάλεια του Πειραιά. Στις
25/5/76 στο δικαστήριο μαζί με άλλους κα τη γο ρο ύ μ ενο υς θα
παραδεχθεί τις πράξεις του, θα ζητήσει συγγνώμη και θα ανακληθούν οι μηνύσεις. Η δίκη, θα τελειώσει με απαλλαγή του.
9. Αδαμόπουλος Γ.: αστυνομικός. Υπηρετούσε στην Πάτρα στη
229

10.
11.
12.
13.
14.

15.

16.
17.

230

δικτατορία, δικάστηκε για βασανιστήρια και του επιβλήθηκαν
διάφορες ποινές. Στις 7/9/75 καταδικάζεται σε 6 χρόνια, 8 μή­
νες και 10 μέρες. Στις 16/12/75 σε άλλη δίκη 4 μήνες φυλακή.
Στις 23/2/76 στο εφετείο η ποινή της 7/9/75 γίνεται 12 μήνες.
Στις 4/6/76 θα ξαναδικαστεί και θα τιμωρηθεί με φυλάκιση 8
1/2 μηνών.
Αθανασίου Αθαν.: «υπουργός» στις δυο πρώτες «κυβερνήσεις»
της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
Α λεξανδρής Γεωρ.: «υφυπουργός» για τρεις μήνες στην τελευ­
ταία δικτατορική «κυβέρνηση» του Ανδρουτσόπουλου. Δεν τιμωρήθηκε.
Αλεξιάδης Γ.: «υπουργός» του Μαρκεζίνη. Δεν τιμωρήθηκε.
Α λεξίου Ιω.: «υφυπουργός» στην τέταρτη «κυβέρνηση» του
Παπαδόπουλου. Δεν τιμωρήθηκε.
Α λμπάνης Ιωάννης: ίλαρχος (λοχαγός του πυροβολικού). Στις
25/2/75 συλλαμβάνεται για τη συνωμοσία των Ιωαννιδικών
(«πραξικόπημα πυζάμα»). Στις 27/6/75 παραπέμπεται με βού­
λευμα στο Στρατοδικείο. Στις 21/7/75 αρχίζει στου Ρουφ η δί­
κη για τη συνωμοσία. Στις 9/8/75 βγαίνει απόφαση, αθωώνε­
ται. Στις 29/9/75 παραπέμπεται με βούλευμα για τη δολοφονία
της Μαρίας Καλαβρού στις 21/4/67. Στις 11/3/76 δικάζεται
και τιμωρείται με 5 1/2 χρόνια φυλακή για Καλαβρού. Στις
14/5/77 μετά από αναίρεση και επανάληψη της δίκης η ποινή
του μειώνεται σε 3 χρόνια φυλακή. Τώρα ζει στην Αλεξανδρού­
πολη καί είναι ιδιωτικός υπάλληλος.
Α λφ αντάκης Γιώ ργος: .Δικηγόρος, υπερασπίσθηκε τον «αόρατο
δικτάτορα» Ιωαννίδη και πολλούς άλλους «Ιωαννιδικούς» κα­
τηγορούμενους (βασανιστές, συνωμότες κλπ.). Στις 10/3/75 δι­
ώκεται ποινικά για περιύβριση αρχής, πρόκληση σε απείθεια,
διασπορά ψευδών ειδήσεων για δηλώσεις του στον τύπο σχετι­
κά με την «χονδροειδή σκευωρία» του Φλεβάρη 1975. θα παραπεμφθεί στο αυτόφωρο τριμελές Πλημμελειοδικείο (σ.σ. αν
και είναι δικηγόρος και έχει ειδική δωσιδικία) και θα του επι­
βληθεί ΙΟμηνη φυλάκιση. Στις 28/4/75 το Εφετείο μειώνει την
ποινή σε 6 μήνες. Στις 2/6/76 θα ξαναδικασθεί για περιύβριση
και θα τους επιβληθεί φυλάκιση 5 μηνών. Ο Άρειος Πάγος θα
αναιρέσει τις καταδικαστικές αποφάσεις, θα διωχθεί ακόμη για
ναυταπάτες και άλλα αδικήματα, αλλά εξακολουθεί να είναι δι­
κηγόρος και... κατηγορούμενος.
Ανανιάδης Π ρ.: «υφυπουργός» της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
Α ναστασιάδης Σ τ.: αντισυνταγματάρχης. Στις 19/1/76 συλλαμβάνεται και προφυλακίζεται για δολοφονία του Βουλευτή
της ΕΔΑ Γ. Τσαρουχά το Μάη του 1968. Στις 29/4/77 παραπέμπεται με βούλευμα σε δίκη. Στις 8/6/79 θα τιμωρηθεί από
το κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης σε φυλάκιση 22 μηνών.

18. Αναστασίου Α ναστ.: αξιωματικός του στρατού τον Αύγουστο
I97S παραπέμπεται με βούλευμα για την «σφαγή του Πολυτε­
χνείου». Στις 30/12/75 με την απόφαση του πενταμελούς Εφετείου στη μεγάλη δίκη θα αθωωθεί. Υπηρετεί στο στρατό.
19. Α ναστασόπουλος Α νδρ.: στρατιωτικός. Στις 19/9/75 παραπέμπεται σε δίκη για βασανιστήρια, στο Στρατοδικείο. Στις
9/12/75 καταδικάζεται σε φυλάκιση 6 1/2 μηνών. Στο αναθεω­
ρητικό η ποινή του στις 22/4/76 έγινε 8 (;) μήνες (σ.σ. Έτσι
γράφτηκε σε εφημερίδα —ίσως να έχει γίνει λάθος).
20. Αναστασόπουλος Α ντ.: «υφυπουργός» στην τέταρτη «κυβέρ­
νηση». Δεν τιμωρήθηκε.
21. Αναστασόπουλος Γ.: «υπουργός» στην έκτη «κυβέρνηση». Δεν
τιμωρήθηκε.
22. Α ναστασόπουλος /.: «γενικός γραμματέας» υπουργείων σε δυο
κυβερνήσεις. Δεν τιμωρήθηκε.
23. Α νδρικόπουλος Α υμπέρης: αστυφύλακας υπηρετούσε έφεδρος
υπαξιωματικός στις 21/4/67. Κατηγορήθηκε για το φόνο του
Βασ. Πασλή 15 χρονών, στην Πλατεία Αττικής το πρωί του
πραξικοπήματος 21/4/67. Στις 6/9/75 παραπέμπεται με τους
Παπαδόπουλο Παττακό, Μακαρέζο (που κατηγορούνται για
ηθική αυτουργία), σε δίκη για το φόνο. Στις 11/3/76 θα καταδικασθεί στο Πενταμελές Εφετείο σε κάθειρξη 8 χρόνων. Τώρα
ο Ανδρικόπουλος έχει αποφυλακισθεί και δουλεύει στην Πετρό­
λα του Λάτση, στην «ασφάλεια» της επιχείρησης.
24. Ανδρουτσόπουλος Αδαμάντιος: «υπουργός» σε τέσσερις «κυ­
βερνήσεις» και «πρωθυπουργός» στην τελευταία. Δεν τιμωρήθηκε και δεν έκανε δημόσιες εμφανίσεις. Από «παπαδοπουλικούς» λέγεται ότι στις ιδιωτικές του συζητήσεις κατηγορεί και
βρίζει τον Γ. Παπαδόπουλο.
25. Α νδρουτσόπουλος Βασ.: Δικηγόρος, αδελφός του Αδαμάντιου.
Δικάστηκε μαζί με άλλους για παράνομο κυνήγι και τιμωρήθηκε με φυλάκιση 4 μηνών από το 5μελές Εφετείο.
26. Αντω νόπουλος Δ ημ.: αξιωματικός του στρατού. Δικάστηκε για
βασανιστήρια και τιμωρήθηκε στις 12/9/75 με 6 χρόνια φυλα­
κή και στις 9/12/75 με 2 1/2 χρόνια φυλακή στο Διαρκές
Στρατοδικείο. Και για τις δυο υποθέσεις το Αναθεωρητικό του
επέβαλε 5 χρόνια φυλακή στις 22/4/76. Για κάποιες πράξεις
είχε και μια αθωωτική απόφαση μετά από αναίρεση στις 7-7-77.
27. Αντω νόπουλος Ιω .: συνταγματάρχης. Στις 25/2/75 συλλαμβάνεταί για «πραξικόπημα πυζάμα». Στις 25/6/75 αρχίζει η δίκη
και στις 9/8/75 καταδικάζεται σε κάθειρξη 10 χρόνια από το
Στρατοδικείο για τη συνωμοσία του Φλεβάρη. Το αναθεωρητι­
κό στις 22/1/76 θα μειώσει την ποινή του σε 8 1/2 χρόνια.
28. Αραπάκης Π έτρος: ναύαρχος, Αρχηγός Ναυτικού. Μηνύθηκε
231

το Γενάρη 197S για παράνομη δανειοδότηση από την ΕΤΒΑ
αλλά δεν παραπέμφθηκε σε δίκη. Σήμερα είναι απόστρατος και
ασχολείται με ένα ξενοδοχείο που έχει (ο ίδιος ή συγγενείς
του) στην Ομόνοια (οδός Πειραιώς).
29. Α ρτικόπουλος Στάμος: αστυνόμος. Παραπέμφθηκε σε δίκη για
τα «έκτροπα» της κηδείας του Μάλλιου στις 6/7/77. Στις
13/5/78 που τελείωσε η δίκη αθωώθηκε. Το 1982 η κυβέρνηση
του ΠΑΣΟΚ τον έβαλε σε διαθεσιμότητα μαζί με άλλους αστυ­
νομικούς.
30. Α σλα νίδης Κ ω νσταντίνος: αντισυνταγματάρχης Γ.Γ. Αθλητι­
σμού και «υφυπουργός». Μηνύθηκε με τους πρώτους 15 για το
πραξικόπημα της 21/4/67 από το δικηγόρο Λυκουρέζο στις
9/9/74. Διώχθηκε ποινικά για εσχάτη προδοσία, αλλά όταν
στις 3/2/75 κλήθηκε σε απολογία δεν εμφανίστηκε στον ανα­
κριτή. Διαφεύγει στο εξωτερικό με τη βοήθεια ανθρώπων του
υπόκοσμου του Πειραιά. Κατά πληροφορίες πηγε με κότερο
στις ακτές της Γιουγκοσλαβίας όπου συνελήφθη και για κά­
ποιο λόγο καταδικάστηκε και δούλεψε λίγες μέρες σε καταναγκαστικά έργα. Μετά τον έδιωξαν και πήγε στην Ιταλία. Στις
21/6/75 συλλαμβάνεται στο Πόρτο Φίνο της Ριβιέρας και ζητά­
ει πολιτικό άσυλο, θα ζητηθεί η έκδοσή του από τις Ιταλικές
αρχές στην Ελλάδα αλλά ο εισαγγελέας Κόκο που αργότερα
δολοφονήθηκε από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες (σ.σ. όχι, βέβαια,
για τον Ασλανίδη) θα πει ότι ο Ασλανίδης είναι πολιτικός φυγάδας. Το δικαστήριο θα δεχθεί την πρόταση και δεν θα τον
εκδόσει. Ο Ασλανίδης αφήνεται ελεύθερος, θ α φύγει στην
Αμερική και στις 31/7/77 θα δημοσιευθούν σε Ελληνικές εφη­
μερίδες πληροφορίες ότι μαζί με τον Τοτόμη και άλλους χουν­
τικούς κάνουν συσκέψεις στη Νέα Υόρκη, για να βοηθήσουν
του κρατούμενους πραξικοπηματίες. Αργότερα 6/9/77 δημοσι­
εύεται πληροφορία ότι βρίσκεται στη Βραζιλία και δουλεύει
σαν εκπαιδευτής αλεξιπτωτιστών. Αυτή η τελευταία πληροφο­
ρία δεν πρέπει να ήταν ακριβής γιατί άνθρωπος που είχε επα­
φές, είπε ότι στη Βραζιλία είχε βιοτεχνία έτοιμων ενδυμάτων.
Αρχές του 1984 ο Ασλανίδης ζητάει από τις ελληνικές αρχές
να του δώσουν «χαρτιά» για να έλθει στην Ελλάδα για λόγους
υγείας. Τελικά θα πάρει άδεια και «χαρτιά» αλλά θα πάει στην
Αμερική για θεραπεία. Πάσχει από καρκίνο σε προχωρημένο
στάδιο. Τέλη Μάη 1984 βρισκόταν στην Αμερική.
31. Α υγερινός Φ.: υπομοίραρχος. Κατηγορήθηκε και (στις 4/9/77)
προφυλακίστηκε σαν συνυπεύθυνος για την απόδραση του
Παρ. Μπόλαρη. Δικάστηκε στο Στρατοδικείο και στις 2/12/77
αθωώθηκε.

232

Β
32. Β αγγέλης Ιωάννης: αστυφύλακας. Στις 7-7-78 συνελήφθη στο
Αιγάλεω γιατί έγραφε συνθήματα υπέρ της χούντας και εδημιούργησε επεισόδια. Δυο μέρες αργότερα καταδικάσθηκε σε φυ­
λάκιση δυο μηνών από το αυτόφωρο Μονομελές.
33. Βάλλης Γ.: Αντιστράτηγος ε.α., «υπουργός» στην τρίτη «κυ­
βέρνηση» της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
34. Βαρνάβας Σταύρος: Αντιστράτηγος ε.α. Διοικητής του «Μι­
κτού Επιτελείου» ΥΔΤ και μετά την Δικτατορία. Τον Αύγουστο
του 1975 παραπέμπεται σε δίκη για το «Πολυτεχνείο» και στις
30-12-75 καταδικάζεται σε τρεις φορές ισόβια και 25 χρόνια κά­
θειρξη για ηθική αυτουργία σε φόνους και τραυματισμούς. Στις
20 Αυγούστου 1976, το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου,
ακυρώνει την απόφαση με την οποία καταδικάσθηκε και θα ξαναδικαστεί. Στις 8 Φλεβάρη 1977 αποφυλακίζεται αφού συμ­
πληρώθηκε το 18μηνο της προφυλάκισης και η καταδίκη του
είχε ακυρωθεί. Στις 25-2-77 καταδικάζεται σε φυλάκιση 18 μη­
νών (ποινή που είχε εκτίσει) για ηθική αυτουργία σε σωματικές
βλάβες 13 θυμάτων του Πολυτεχνείου και δεν ξαναμπαίνει στην
φυλακή. Σήμερα ζει στην Αθήνα και... ιδιωτεύει.
35. Β ασιλακόπουλος Ανδρέας: Αστυνομικός. Στις 20-12-75 με βού­
λευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών παραπέμπεται στο
κακουργοδικείο για βασανισμούς. Στις 21-4-76 με βούλευμα των
Εφετών παραπέμπεται στο Πλημμελειοδικείο. Στις 17-9-76 παύ­
ει οριστικά η δίωξη στο ακροατήριο του Τριμελούς Πλημ­
μελειοδικείου, γιατί οι μηνύσεις που υποβλήθηκαν εναντίον
του για βασανιστήρια υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα (στις 18 Απρί­
λη 1975).
36. Βηλαράς Δ.: Αστυφύλακας. Στις 26-1-1976 καταδικάζεται σε
φυλάκιση 10 μηνών για κακοποίηση στη Δικτατορία (22-111973) του Δ. Φωλόπουλου (πριν και μετά την Δικτατορία) Δή­
μαρχου Περιστερίου.
37. Β λαχάκης Σπ.: «Υφυπουργός» στην 5η «κυβέρνηση» της
Χούντας. Σήμερα είναι πρόεδρος της Γ.Σ.Ε.Β.Ε. και ζει στην
Αθήνα.
38. Βλάχος Σπυρίδων: Πρώην Υποδιοικητής της ΕΤΒΑ «Υφυ­
πουργός» στην 6η «κυβέρνηση». Δεν τιμωρήθηκε.
39. Βογιατζής Α πόστολος: Δικηγόρος «Υπουργός» τρίτης «κυβέρ­
νησης». Δεν τιμωρήθηκε.
40. Βουδικλάρης Δρακούλης: Αντισυνταγματάρχης χωροφυλακής.
Στις 29-1-79 ασκείται εναντίον δίωξη για συμμετοχή σε τρομο­
κρατική ομάδα και για παράνομη κατοχή όπλων. Στις 5-2-79
233

προφυλακίζεται. Την 1-6-79 καταδικάζεται από το Πενταμελές
Εφετείο σε φυλάκιση 2 χρόνων για κατοχή όπλων. Σήμερα ιδι­
ωτεύει.
41. Β ούλτσος Α λέξανδρος-Κ ω ν/νος: «Υπουργός» στην πέμπτη
«κυβέρνηση». Δεν τιμωρήθηκε.
42. Βυζανιάρης Π έτρος: Έφεδρος. Στις 19-9-75 παραπέμπεται σε
δίκη για βασανιστήρια, στο Στρατοδικείο. Στις 9-12-75 αθωώ­
νεται.

Γ
43. Γάκης Σπύρος: Αστυνομικός. Στις 11-9-74 τίθεται σε διάθεσιμότητα.
44. Γαρουφαλιάς Π έτρος: Πρώην Υπουργός και αρχηγός της ΕΔΕ.
Στις 11-11-74 σε προεκλογική ομιλία του στην οδό Πανεπιστη­
μίου αποδοκιμάζεται έντονα από δημοκρατικούς πολίτες που
αντιδρούν έτσι στην δημιουργία πολιτικής στέγης για τους
«ανθρώπους της χούντας». Στις 3-8-79 με άρθρο του — ανοιχτή
επιστολή στον «Ελεύθερο Κόσμο» ζητάει «σύγκληση του Συμ­
βουλίου της Δημοκρατίας και σχηματισμό της κυβέρνησης
Εθνικοφροσύνης».
45. Γερακίνης Αθανάσιος: Αξιωματικός. Στις 25-2-75 συλλαμβάνεται για το «Πραξικόπημα Πυζάμα». Στις 27-6-75 παραπέμπεται
με βούλευμα σε δίκη για την ίδια υπόθεση (συνομωσία του
Φλεβάρη). Στις 9-8-75 καταδικάζεται σε φυλάκιση πέντε χρό­
νων από το Στρατοδικείο. Στο Αναθεωρητικό στις 22-1-76 μει­
ώνεται η ποινή του στα τρία χρόνια. Σήμερα ζει στη Χαλκίδα
και ιδιωτεύει.
46. Γεράνιος Δ .: Αστυνομικός. Στις 20-12-75 παραπέμπεται στο
Κακουργοδικείο για βασανισμούς. Στις 21-4-76 με βούλευμα
του Συμβουλίου Εφετών παραπέμπεται στο Πλημελειοδικείο.
Στις 17-9-76 στο ακροατήριο παύει οριστικά η δίωξη γιατί μηνύθηκε από τα θύματα του εκπρόθεσμα.
47. Γερονικολάου Α ντώ νιος: Νεοφασίστας. Στις 16-12-1976 πηγαί­
νει στην κηδεία του Μάλλιου και λαμβάνει μέρος στα έκτροπα
που δημιουργήθηκαν. Στις 6-7-77 παραπέμπεται σε δίκη με
βούλευμα για τα επεισόδια και τους τραυματισμούς των δημο­
σιογράφων. Στις 13-5-1978 καταδικάζεται σε φυλάκιση 10 μη­
νών και αφήνεται ελεύθερος. Στο Εφετείο ξαναδικάζεται εξα­
γοράζει την ποινή και αφήνεται ελεύθερος. Τώρα βρίσκεται
στην Αμερική για σπουδές.
48. Γεω ργακέλος Γεώργιος: «Υφυπουργός» σε δυο «κυβερνήσεις»
της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε. Ζει στην Αθήνα και ασχολείται
με το εμπόριο και το 1974 μετέχει στην εκλογική επιτροπή της
ΕΠΕΝ.
234

49. Γεωργακόπουλος Γ.: «Υφυπουργός» στην πρώτη «κυβέρνηση»
της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
50. Γεωργακόπουλος Σπ.: Στρατιωτικός. Στις 19-5-75 παραπέμπεται στο Στρατοδικείο με βούλευμα για βασανιστήρια. Στις 9-1275 καταδικάζεται σε φυλάκιση ενός χρόνου με αναστολή. Το
Αναθεωρητικό μειώνει την ποινή του στους 8 μήνες.
51. Γεωργαλάς Γεώργιος: «Υφυπουργός» σε δυο «κυβερνήσεις»
της χούντας. Στις 16-12-76 εκφωνεί υβριστικό λόγο στην κη­
δεία του βασανιστή Μάλλιου. Κατηγορε(ται για ηθική αυτουρ­
γία στα έκτροπα που δημιουργήθηκαν και στις 20-12-76 καλεί­
ται σε απολογία και προφυλακίζεται. Στις 6-7-77 παραπέμπεται
σε δίκη. Στις 13-5-78 θα αθωωθεί. Αργότερα δουλεύει σαν δη­
μοσιογράφος σε διάφορες δεξιές εφημερίδες και παίρνει μέρος
σε συσκέψεις για την δημιουργία πολιτικού σχηματισμού των
ακροδεξιών. Δεν μετέχει όμως τελικά στο κόμμα της χούντας
(ΕΠΕΝ) και... ιδιωτεύει στην Αθήνα.
52. Γεωργιάδης Γεώργιος: Μόνιμος Ανθυπολοχαγός του Στρατού.
Στις 22-1-79 ανακοινώνεται ότι μετέχει σε τρομοκρατική ομάδα
βομβιστών, συλλαμβάνεται και προφυλακίζεται. Μετά από λί­
γους μήνες θα δικασθεί και θα αθωωθεί. Φεύγει από το στρατό
και δουλεύει σαν δημοσιογράφος σε ακροδεξιά εφημερίδα. Αρ­
γότερα κάνει συχνές επισκέψεις στα γραφεία της «Ν.Δ.» και
«φλερτάρει» θέση στο γραφείο τύπου της «Ν.Δ.» αλλά δεν τα
καταφέρνει —τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο 1984.
53. Γεωργιόπουλος Χαράλαμπος: «Υπουργός» στην έκτη χουντική
«κυβέρνηση». Δεν τιμωρήθηκε.
54. Γεωργίου Ά γγελ ο ς : Ακροδεξιός. Στις 16-2-79 θα λάβει μέρος
σε επίθεση μαθητών του Β' νυκτερινού Γυμνασίου Αμπελοκή­
πων. Στις 3-3-79 θα καταδικασθεί σε φυλάκιση πέντε μηνών για
τραυματισμούς μαθητών στα επεισόδια.
55. Γεωργίου Ανδρέας: Έφεδρος Ανθυπολοχαγός. Κατηγορήθηκε
για βασανισμούς και στις 5-7-75 παραπέμφθηκε σε δίκη με τους
στρατιωτικούς. Δικάσθηκε και στις 12-9-75 αθωώθηκε.
56. Γιάκας Ο ρέστης: «Υπουργός» σε πολλές κυβερνήσεις της
χούντας. Δεν τιμωρήθηκε. Δουλεύει στις επιχειρήσεις Λάτση
και ζει στην Λωζάνη.
57. Γιαννακόπουλος Κυριάκος: Στις 25-2-75 συλλαμβάνεται για το
«πραξικόπημα πυζάμα». Δεν θα παραπεμφθεί σε δίκη. Σήμερα
ζει στην Σαλαμίνα και είναι πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής
της ΕΠΕΝ.
58. Γιαννικόπουλος Ευάγγελος: Αξιωματικός Αστυνομίας. Στις
11-9-74 τίθεται σε διαθεσιμότητα. Στις 20-12-75 παραπέμπεται
στο Κακουργιοδικείο για βασανιστήρια. Στις 21-4-76 απαλ­
λάσσεται με βούλευμα των Εφετών. Το 1982 τίθεται πάλι σε
235

διαθεσιμότητα από την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.
59. Γιαννόπουλος Ιωάννης: Νεοφασίστας. Στις 31-7-78 οδηγείται
στην Εισαγγελία Αθηνών κατηγορούμενος για συμμετοχή σε
τρομοκρατική ομάδα, στις 7-8-78 προφυλακίζεται και στις
9-10-78 απαλλάσσεται με βούλευμα. Σήμερα ζει στη Νότιο
Αφρική όπου δουλεύει.
60. Γιαννούλης Στυλιανός: Ανθυπασπιστής. Στις 16-12-78 καταδι­
κάζεται από το Πλημμελιοδικείο Λάρισας για βασανιστήρια
σε ποινή φυλάκισης 10,5 μηνών.
61. Γιοβάνης Θ ρασύβουλος: Ταξίαρχος εν αποστρατεία. Στις 6-375 αποστρατεύεται. Τον Αύγουστο του 1975 παραπέμπεται σε
δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30-12-75 καταδικάζεται σε φυλά­
κιση 18 μηνών.
62. Γιούλης Σπυρ.: Στρατιώτης. Στις 11-7-75 παραπέμφθηκε στο
Στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 12-9-75 αθώωθηκε.
63 Γκάνος Γεώργιος: Αστυνομικός. Στις 4-7-75 παραπέμφθη­
κε με βούλευμα για βασανιστήρια. Από τις 11 μέχρι της
30-11-75 δικάσθηκε στο Κακουργιοδικείο Χαλκίδας και
αθωώθηκε. Έφυγε από την Αστυνομία στις αρχές του
1982.
64. Γκαντώ νας Νικόλαος: «Υπουργός» και «Υφυπουργός» της
χούντας. Κατηγορήθηκε σαν πρωταίτιος του Πραξικοπήματος
της 21-4-67. Στις 23—5-75 παραπέμπεται σε δίκη για έσχατη
προδοσία. Στις 23-8-75 καταδικάζεται σε κάθειρξη 15 χρόνων.
Στις 21-5-76 ανακοινώνεται ότι μετατάσσεται στην τάξη του
στρατιώτη. Βρίσκεται στις φυλακές και σ ’ ένα χρόνο συμπλη­
ρώνει τα δυο τρίτα της ποινής.
65. Γκιαούρης Κων.: Στις 19-9-75 παραπέμπεται στο Στρατοδικείο
για βασανισμούς. Στις 9-12-75 το Στρατοδικείο παύει οριστικά
την δίωξη.
66. Γκιζίκης Φαίδων: Στρατηγός «Πρόεδρος της Δημοκρατίας».
Στις 21-7-75 καλείται σαν μάρτυρας στην δίκη των Συνωμοτών
του Φλεβάρη αλλά δεν εμφανίζεται. Στις 23-7-76 διατάσσεται
προκαταρκτική εξέταση από την Εισαγγελία Αθήνας για να διερευνηθεί η ακρίβεια του περιεχομένου συνέντευξής του σε
εφημερίδα σύμφωνα με το οποίο νπήρχε σχέδιο σύλληψης του
Καραμανλή και επαναφοράς του Ιωαννίδη εις την εξουσία. Στις
αρχές του Αυγούστου του 1976 θα κληθεί να καταθέσει στον
Εισαγγελέα αλλά η υπόθεση τελικά θα πάει στο αρχείο. Ζει
στην Αθήνα και έχει προνόμια πρώην Προέδρου Δημοκρατίας
(...) κυκλοφορεί με μαύρο αυτοκίνητο και έχει οδηγό.
67. Γκίνης Παν.: Αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 6-7-77 παραπέμπεται για τα επεισόδια της κηδείας του Μάλλιου. Στις 13-5-78
αθώωνεται. Στις Ευρωεκλογές 1984 υποψήφιος του ΕΝΕΚ.
236

68. Γκόροο Μαρία: Στις 18-12-76 καταδικάζεται σε 2,5 μήνες φυ­
λακή από το αυτόφωρο Μονομελές για συμμετοχή σε επεισό­
δια που δημιούργησαν νεαροί νεοφασίστες σε πορεία μετά την
κηδεία του Μάλλιου. Στις 6-7-77 παραπέμπεται για τα επεισό­
δια στην κηδεία του Μάλλιου. Στις 13-5-78 αθωώνεται. Ζει
στην Αμερική.
69. Γκόρος Ιωάννης: Στις 2-8-76 οδηγείται στην Εισαγγελία για
αναγραφή συνθημάτων της 4ης Αυγούστου. Στις 7-11-77 θα
κατηγορηθεί για επιθέσεις κατά αφισοκολητών (προεκλογική
περίοδος). Στις 11-5-78 θα καταδικασθεί σε φυλάκιση 16 μηνών
για επίθεση σε φοιτητές της ιατρικής, και θα κλεισθεί στην
φυλακή. Στις 4-7-76 η ποινή του θα μειωθεί στους 5 μήνες θα
εξαγοράσει όση ποινή δεν είχε εκτίσει και θ ’ αφεθεί ελεύθε­
ρος. Μετά έφυγε στην Αμερική όπου έχει κάποιο μαγαζί.
70. Γκόρος Π έτρος: Αντισυνταγματάρχης του Στρατού, (που «ξη­
λώθηκε» κι έγινε στρατιώτης). Στις 30-1-75 απολογείται για
βασανιστήρια στο Μπογιάτι και στις 6-2-75 προφυλακίζεται
(στο Μπογιάτι). Στις 4-7-75 και στις 19-9-75 παραπέμπεται με
βουλεύματα για βασανιστήρια. Καταδικάζεται στις 12-9-75 σε
φυλάκιση 6 μηνών και στις 9-12-75 σε φυλάκιση 3 χρόνων. Οι
δυο ποινές στο Αναθεωρητικό στις 22-4-76 θα γίνουν κατά
συγχώνευση 2 χρόνια.
71. Γκουντέβας Χ ριστόφορος: Μόνιμος επιλοχίας του Στρατού.
Στις 12-9-75 καταδικάσθηκε σε φυλάκιση 5 μηνών με αναστο­
λή από το Στρατοδικείο για βασανιστήρια στο ΕΑΤ-ΕΣΑ. Στις
22-4-76 στο αναθεωρητικό η ποινή του έμεινε η ίδια. Δικά­
σθηκε και στην άλλη μεγάλη δίκη των βασανιστών αλλά στις
9-12-75 αθωώθηκε.
72. Γλακουσάκης Γεώργιος: Αντισυνταγματάρχης της Χωρο­
φυλακής. Υπηρετούσε στο τμήμα Μεταγωγών όταν απέδρασε ο Μπόλαρης. Στις 4-9-79 προφυλακίσθηκε σαν
υπεύθυνος για την φρούρηση του κατάδικου Μπόλαρη.
Στις 2-12-79 αθωώθηκε.
73. Γούναρης Κυριάκος: Υπενωμοτάρχης. Στις 23-8-77 διώχθηκε
ποινικά για από πρόθεση συνέργια σε απόδραση (του Μπόλα­
ρη). Στις 2-12-77 καταδικάσθηκε σε φυλάκιση 10 μηνών από
το Στρατοδικείο για απελευθέρωση κρατουμένου από αμέλεια.
74. Γσυνελάς Μ ιχαήλ: Υπίλαρχος. Τον Αύγουστο του 1975 παραπέμπεται σε δίκη για το Πολυτεχνείο, (είχε ρίξει την πύλη με
το τανκ). Στις 30-12-75 καταδικάζεται σε φυλάκιση 17 μηνών.
Στις 8-9-76 αποφυλακίζεται αφού έμεινε 13 μήνες «μέσα» (είχε
προφυλακισθεί). Σήμερα ζει στον Πειραιά και είναι άνεργος.
Δούλεψε στα τσιμέντα, σαν οδηγός ταξί και αλλού και δεν
ασχολείται με τους χουντικούς.

237

75. Γούσης θ .: Υπομοίραρχος. Στις 20-12-75 καταδικάζεται σε
φυλάκιση 5 μηνών από το Πλημμελιοδικείο Λάρισας για βα­
σανιστήρια σε πολιτικό κρατούμενο τον Απρίλη του 1967.
76. Γραμματικός Ανδρέας: Υπομοίραρχος. Κατηγορήθηκε για βα­
σανιστήρια του φοιτητή Ν. Πάτζαλη που έγιναν στις 31-12-74
στο Αστυνομικό Τμήμα Αλιβερίου. Παραπέμφθηκε σε δίκη
στο Πλημμελιοδικείο Χαλκίδας και στις 28-9-75 αθωώθηκε.
77. Γρηγοριάδης Ν.: «Υπουργός» της χούντας στην 5η «κυβέρ­
νηση» δεν τιμωρήθηκε.
78. Γρίβας Δ ημήτριος: Νεοφασίστας και χαφιές της Ασφάλειας.
Το 1976 πήγε στα γραφεία της «Ελευθεροτυπίας» για να δώσει
δήθεν πληροφορίες για την δράση νεοφασιστών και παρακρα­
τικών και έδειξε αστυνομική ταυτότητα ενώ φεύγοντας του
έπεσε ένα πιστόλι. Αργότερα συνελήφθη (στις 9-10-79) και
έγινε γνωστό ότι παριστάνοντας τον Αστυνομικό έκανε εκβια­
σμούς σε μαγαζιά πουλώντας προστασία και ξεμονάχιαζε κο­
ρίτσια με το πρόσχημα της εξακρίβωσης στοιχείων και τα βί­
αζε. Τώρα βρίσκεται στην φυλακή καταδικασμένος σε πολύ­
χρονη κάθειρξη για βιασμούς και άλλα αδικήματα.
79. Γιαλύστρας Διονύσιος: Ηλεκτρολόγος μηχανολόγος. «Υπουρ­
γός» στην έκτη «κυβέρνηση» της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
80. Γ ώ γος Π αναγιώ της: Αστυνομικός. Στις 4-7-75 παραπέμπεται
για βασανιστήρια στο Κακουργοδικείο. Δικάζεται και στις
30-11-75 θα τιμωρηθεί με φυλάκιση 5 μηνών.

Δ
81. Δάγλαρης Κ .: Χωροφύλακας στις 18-7-77 παραπέμφθηκε με
βούλευμα για κακοποίηση συναγωνιστών του δολοφονημένου
στη Θεσσαλονίκη Γιάννη Χαλκίδη. Το 1982 θα αθωωθεί.
82. Δαμιανός Κλεάνθης: «υφυπουργός» της Χούντας στην 4η «κυ­
βέρνηση». Μετά τη δικτατορία θα προσχωρήσει στη «Νέα
Δημοκρατία» και ο γιος του θα εκλεγεί βουλευτής.
83. Δ αουλάκος Ν ικ.: αξιωματικός, θα συλληφθεί στις 25-2-75 για
τη συνωμοσία «πυζάμα» αλλά δεν θα παραπεφμθεί σε δίκη.
Μετά την αποστρατεία του δούλευε ασφαλιστής.
84. Δ αρζάνος Λ.: αστυνομικός. Στις 7-9-73 καταδικάστηκε από το
Πλημμελιοδικείο Πάτρας σε φυλάκιση 1 χρόνου και 2 μηνών.
Στις 23-2-76 το Εφετείο θα μειώσει την ποινή του σε φυλάκι­
ση 1 μήνα!!
85. Δασκαλόπουλος Ν ικ.: τέως αρχηγός Αστυνομίας. Το Σεπτέμ­
βρη 1974 καλείται και ανακρίνεται από τον Εισαγγελέα Τσεβά
για την υπόθεση του Πολυτεχνείου. Τον Αύγουστο 1975 θα
παραπεμφθεί σε δίκη για την ίδια υπόθεση και στις 30-12-75
238

86.
87.

88.
89.
90.
91.
92.
93.

94.

95.

96.
97.

που θα βγει η απόφαση θα αθωωθεί. Στις 20-12-75 όμως είχε
παραπεμφθεί με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών
για βασανιστήρια, αλλά και από αυτή την Κατηγορία θα απαλ­
λαγεί με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών στις 21-4-76. Δού­
λεψε ένα μεγάλο διάστημα στον Λάτση σε κάποια διεύθυνση
(Ασφαλείας;) διευθυντής. Αργότερα έφυγε. Φήμες ανέφεραν ότι
τον «έφαγε» ο Καραπαναγιώτης.
Δελούδας Ιερ.: «υφυπουργός» στην 5η «Κυβέρνηση». Δεν τιμωρήθηκε.
Δ εμερτζίδης Ευαγγ. ή «σερίφης»: στρατονόμος. Στις 11-7-75
και στις 19-9-75 παραπέμπεται σε δυο δίκες για βασανιστήρια
στο Στρατοδικείο. Θα καταδικαστεί στη μια στις 12-9-75 σε
φυλάκιση 4 χρόνων και στην άλλη 9-12-75 σε 2 χρόνια. Το
αναθεωρητικό στις 22-4-76 θα επιβάλει 3 1/2 χρόνια (και για
τις δυο ποινές).
Δεναλέβας ή Δενελάβας A n.: στρατονόμος. Παραπέμπεται 199-75 στο στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9-12-75 αθωώ­
θηκε.
Δ ημακόπουλος Γ.: υφηγητής Παντείου «υπουργός» στην 6η
«Κυβέρνηση». Δεν τιμωρήθηκε.
Δ ημ ητράχο ς Σπ.: «υφυπουργός» Παιδείας σε δυο «κυβερνή­
σεις» (3η και 4η). Δεν τιμωρήθηκε.
Δ ημητράς Ηλίας: «υφυπουργός» στην 3η «Κυβέρνηση». Δεν
τιμωρήθηκε. Το 1983 στην ίδρυση της ΕΠΕΝ μετείχε. Αργό­
τερα «δήλωσε διαφωνία» και αποχώρησε.
Δ ημ ητρόπουλος Γ.: αστυνομικός. Στις 6-7-77 παραπέμπεται
σε δίκη για τα επεισόδια της κηδείας του Μάλλιου. Στις 13-578 αθωώθηκε.
Δημητρόπουλος Ν.: ανθυπολοχαγός. Στις 22/9/76 καταδικά­
στηκε σε φυλάκιση 3 1/2 μηνών από το Στρατοδικείο για διασπορά ψευδών ειδήσεων γιατί είπε «... η νέα τάξις προχω­
ρεί».
Δ ημόποολος Αρ.: «υφυπουργός» της χούντας (4η «κυβέρνη­
ση»). Δεν τιμωρήθηκε. Τώρα είναι στην εκτελεστική Γραμμα­
τεία της ΕΠΕΝ και ήταν 2ος στη λίστα των υποψηφίων για
την ευρωβουλή του Παπαδοπουλικού κόμματος.
Δ ημόπουλος Δημ.: «αναπληρωτής γενικός γραμματέας» σε
χουντική «κυβέρνηση». Θεωρητικός του νεο φασισμού, παληός τεταρτοαυγουστιανός έχει γράψει βιβλίο για την «Νέα Τά­
ξη». Τώρα είναι στο τμήμα διαφώτισης της ΕΠΕΝ.
Δ ήμου Α ντ.: αστυνομικός. Στις 6-7-77 παραπέμφθηκε σε δίκη
για τα επεισόδια της κηδείας του Μάλλιου. Στις 13-5-78 αθω­
ώθηκε.
Δ ιαμαντής Γιωρ.: ανθυπίλαρχος. Βομβιστής. Στις 30-5-77 συλ239

98.

99.
100.
101.
102.

λαμβάνεται για έκρηξη σε βιβλιοπωλείο με χειροβομβίδα (Α­
σκληπιού 36). Στις 24-7-77 παραπέμπεται στο στρατοδικείο.
Στις 8-8-77 θα δικαστεί και μετά δυο μέρες θα καταδικαστεί σε
κάθειρξη 8 χρόνων. Το Αναθεωρητικό θα μειώσει την ποινή
του στα 5 χρόνια. Τώρα δουλεύει ιδιωτικός υπάλληλος στην
«εταιρία μπράβων» ιδιωτική ασφάλεια που λέγεται «γκρουπ 4».
Δ ιαμαντόπουλος Παύλος: αξιωματικός. Στις 11-7-75 παραπέμπεται σε δίκη για βασανιστήρια και στις 12-9-75 καταδικάζε­
ται σε φυλάκιση 2 χρόνων. Το Αναθεωρητικό θα μειώσει την
ποινή του, στις 22-4-76, στους 10 μήνες.
Δ ίπλας Τ.: μοίραρχος. Στις 18-7-77 παραπέμφθηκε σε δίκη για
τη δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη.
Δονβαλόπουλος Γ.: Δικηγόρος, «υφυπουργός» της χούντας.
Δεν τιμωρήθηκε. Τώρα είναι στη Λάρισα και στην τοπική επι­
τροπή της ΕΠΕΝ.
Δράκος I.: στρατιωτικός, παραπέμφθηκε για βασανιστήρια
αλλά αθωώθηκε.
Δ ρούκας
αστυφύλακας. Στις 4-6-76 στο Πλημμελιοδικείο
Πάτρας σε φυλάκιση 5 1/2 μήνες για βασανιστήρια.

Ε
103. Ελευθερίου Τρ.: καθηγητής ΑΣΟΕΕ «υφυπουργός» της Χούν­
τας. Δεν τιμωρήθηκε.
104. Ε μμανουήλ Εμμ.: «υφυπουργός» της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
105. Ευαγγελόπουλος Α .: υποναύαρχος ε.α. Στις 24-11-75 προφυλα­
κίζεται για βασανιστήρια στο καταδρομικό «Έλλη». Στις 812-75 θα αρχίσει η δίκη στο ναυτοδικείο και στις 12-12-75 κα­
ταδικάζεται σε κάθειρξη 8 χρόνων. Στις 12-3-76 από το Ανα­
θεωρητικό θα μειωθεί η ποινή του στους 12 μήνες με αναστο­
λή.
106. Ευθυμιάδης Η λ.: «υφυπουργός» του Ανδρουτσόπουλου. Δεν τιμωρήθηκε.
107. Ε υλάμπιος Ιούλιος: «υφυπουργός» στην 3η «Κυβέρνηση» της
Χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
108. Ε υταξίας Λάμπρος: «υπουργός» στην 5η κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.
109. Εφέσιος Νικ.: «υπουργός» σε τέσσερις κυβερνήσεις. Το Σε­
πτέμβριο 1974 καλείται από τον Εισαγγελέα Τσεβά σε ανά­
κριση για το Πολυτεχνείο. Τον Αύγουστο 1975 θα παραπεμφθεί σε δίκη για το Πολυτεχνείο και στις 30-12-75 θα αθωω­
θεί.

240

ζ

110. Ζαγοριαννάκος Δ ημ.: στρατηγός, αρχηγός Ενόπλων Δυνάμεων
στη Χούντα. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε δίκη για το
Πολυτεχνείο. Στις 30-12-1975 καταδικάζεται σε κάθειρξη 25
χρόνων. Στις 20-8-76 ο Άρειος Πάγος αναιρεί την απόφαση.
Στις 8-2-77 αποφυλακίζεται αφού συμπληρώνει το Ιβμηνο της
προφυλάκισης και η καταδίκη του έχει ακυρωθεί. Στις 25-2-77
ξαναδικάζεται και αθωώνεται. Στις 20-9-79 σκοτώθηκε σε τρο­
χαίο δυστύχημα στη Λίλη της Γαλλίας.
111. Ζακόπουλος Παναγιώτης: νεαρός ακροδεξιός. Στις 6-12-76
καταδικάζεται από το τριμελές Πλημμελιοδικείο για παράνομη
οπλοφορία σε φυλάκιση 40 ημερών. Φίλοι του στην κηδεία
του Μάλλιου θα επιτεθούν στους δημοσιογράφους και θα μεί­
νουν άγνωστοι.
112. Ζάππα ς Σ π.: «υπουργός» σε παπαδοπουλική κυβέρνηση (3η).
Τώρα ασχολείται με το εμπόριο εισαγωγές-εξαγωγές και είναι
μέλος της ΕΠΕΝ. Είναι «μπατζανάκης» (έχουν παντρευτεί δυο
αδελφές) με τον Πρόεδρο της Βουλής I. Αλευρά.
113. Ζαχαράκης Νικ.: στρατιωτικός. Στις 19-9-75 παραπέμπεται με
βούλευμα για βασανιστήρια. Στις 9-12-75 αθωώνεται.
114. Ζέκιου Χριστίνα: Στις 9-3-77 συλλαμβάνεται γιατί στο σπίτι
της βρέθηκαν όπλα του φίλου της Δ. Ηλιόπουλου. θα παραπεμφθεί σε δίκη και στις 8-10-79 αθωώνεται από το Πενταμελές
Εφετείο.
115. Ζ ούζουλας Βασ.: αστυνομικός. Στις 4-8-75 παραπέμπεται με
βούλευμα για βασανιστήρια, θα δικαστεί στο Κακουργιοδικείο Χαλκίδας, από τις 11 μέχρι τις 30-11-75 και θα αθωωθεί.
116. Ζ ουλίνος Χαρ.: αξιωματικός. Στις 19-9-75 παραπέμπεται στο
στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9-12-72 καταδικάζεται σε
φυλάκιση 2 χρόνων. Στις 22-4-76 στο Αναθεωρητικό μειώνεται
η ποινή του στους 18 μήνες. Δουλεύει τώρα διευθυντής σε κά­
ποιο Ξενοδοχείο του Λ. Φωτάκου στον Πειραιά. Βοήθησε
προεκλογικά το χουντικό υποψήφιο δήμαρχο Πειραιά Σκυλίτση και είναι μέλος της ΕΠΕΝ Πειραιά.
117. Ζουρνατζής Σ π.: «υφυπουργός» στην 5η Κυβέρνηση της χού­
ντας. Το Σεπτέμβρη 1974 καλείται και ανακρίνεται από τον
Εισαγγελέα Τσεβά για το Πολυτεχνείο. Δεν θα τιμωρηθεί. Το
1984 ασχολείται με την επανέκδοση κάθε Κυριακή του χουν­
τικού «Ελεύθερου Κόσμου». Μετέχει στην εκτελεστική Γραμ­
ματεία της ΕΠΕΝ και είναι τρίτος στο ευρωψηφοδέλτιο της.
118. Ζω ϊτάκη ς Γεωρ.: «υφυπουργός» στην 1η χουντική «κυβέρνη­
ση» και «αντιβασιλεύς» από τις 13-12-67 μέχρι της 21-3-72.
241

Στις 9-9-74 θα μηνυθεί με τους πρώτομς για το πραξικόπημα.
Στις 3-2-75 προφυλακίστηκε. Στις 23-5-75 παραπέμφθηκε για
εσχάτη προδοσία. Στις 28-7-75 αρ/ίζει η δίκη των «πρωταιτί­
ων» και στις 23-8-75 καταδικάζεται σε ισόβια και 10 χρόνια
κάθειρξη. Στις 21-6-76 γίνεται «στρατιώτης» και σήμερα ζει
στις φυλακές.

Η
119. Η λιακόπουλος Α.: ανθυπασπιστής. Στις 29-4-77 παραπέμπεται
σε δίκη για τη δολοφονία του βουλευτή Γ. Τσαρουχά αλλά
στις 8-6-79 θα αθωωθεί.
120. Η λιόπουλος Γεώργιος: ακροδεξιός-μαθηματικός. Στις 317-78 συλλαμβάνεται για βομβιστικές ενέργειες στις 7-878 προφυλακίζεται. Στις 26-9-78 παραπέμπεται στο Πενταμελές
Εφετείο για παραβάσεις του Ν. 495/76 περί εκρηκτικών και
στις 16-1-79 αθωώνεται.
121. Η λιόπουλος Δ ημ.: Ακροδεξιάς, συλλαμβάνεται στις 9-3-77 για
κατοχή όπλων και προφυλακίζεται. Θα δικαστεί με την «ομά­
δα Καλέντζη» και στις 8-10-77 θα καταδικαστεί σε φυλάκιση
18 μηνών.
122. Η λιόπουλος Η λ.: αξιωματικός της χωροφυλακής. Στις 11-9-74
τίθεται σε διαθεσιμότητα.
123. Η λιόπουλος Σπ.: ταξίαρχος ε.α. του στρατού. Στις 29-2-75
συλλαμβάνεται για το «πραξικόπημα πυζάμα». Στις 27-6-75
παραπέμπεται σε δίκη στο Στρατοδικείο για την ίδια υπόθεση
και στις 21-7-75 αρχίζει η δίκη. Στις 9-8-75 θα καταδικαστεί
σε φυλάκιση 5 χρόνων αλλά το Αναθεωρητικό θα μειώσει την
ποινή του στις 22-1-76 στον 1 χρόνο και με αναστολή.

Θ
124. θανόπουλος Ανδρέας: λοχαγός ε.α. Στις 25-2-75 συλλαμβάνεται για τη συνωμοσία «πυζάμα» και στις 27-5-75 θα παραπεμ­
φθεί σε δίκη στο Στρατοδικείο. Στις 21-7-75 αρχίζει η δίκη
του και στις 9-8-75 θα του επιβληθεί ποινή κάθειρξης 10 χρό­
νων. Στο Αναθεωρητικό η ποινή του θα μειωθεί στα 7 χρόνια,
θα βγει από τη φυλακή και αργότερα θα πεθάνει.
125. θά ν ο ς Κων.: «Υφυπουργός» στην 5η χουντική «κυβέρνηση».
Δεν θα τιμωρηθεί, θα γράψει πολλές φορές άρθρα για τα οικο­
νομικά κυρίως στον «Ελεύθερο Κόσμο» μετά τη δικτατορία.
«Απείλησε» και αυτός να ιδρύσει δικό του κόμμα. Διαπραγματεύθηκε την ένταξή του στην ΕΠΕΝ αλλά είχε θέσει όρο να
μπει πρώτος στη λίστα των υποψηφίων για την Ευρωβουλή.
Του είπαν όχι και έφυγε.
242

126. θ εο τό κ η ς Σπ.: Βουλευτής της «Ν.Δ.» παραιτήθηκε στις 1212-74 μετά την κατάργηση της βασιλείας με το δημοψήφισμα
της 8-12-74. Το 1977 εκλέχτηκε βουλευτής με τη χουντοβασι­
λική «Εθνική Παράταξη» την οποία διάλυσε ο ίδιος το 1971
για να ενισχυθεί με τις ψήφους των χουντικών η «Ν.Δ.».
127. θεοφιλογιαννάκος θεο δ .: βασανιστής. Στις 23-2-75 προφυλα­
κίζεται για βασανιστήρια στο ΕΑΤ-ΕΣΑ. Με δυο παραπεμπτι­
κές διαταγές (στις 11-7-75 και στις 19-9-75) θα δικαστεί σε δυο
πολυήμερες δίκες στο Στρατοδικείο για βασανιστήρια κρατού­
μενων στο κολαστήριο της οδού Λάχητος. Στην πρώτη 12-9-75
θα καταδικαστεί σε κάθειρξη 20 χρόνων και στη δεύτερη,
9-12-75 σε 7 χρόνια. Το Αναθεωρητικό θα του επιβάλει και για
τις δυο μαζί, στις 22-4-76 κάθειρξη 21 χρόνια. Στις 23-5-75
παραπέμπεται σαν «πρωταίτιος» για εσχάτη προδοσία. Στις
17-6-75 του «ξηλώνουν τα γαλόνια» από τους πρώτους και γίνε­
ται «στρατιώτης». Την 1-3-76 θα καταδικαστεί σε κάθειρξη 6
χρόνων για την εσχάτη προδοσία (δικάσθηκε μόνος). Βρίσκε­
ται και σήμερα στις φυλακές.
128. θεράπο ς Παν.: «Υπουργός» στην 5η κυβέρνηση. Στις 16-9-74
υποβιβάζεται σε εφέτη από το βαθμό του εισαγγελέα του Α.Π.
Στις 6-6-75 τιμωρείται με οριστική παύση από το Ανώτατο
Πειθαρχικό Συμβούλιο. Είναι ο μόνος δικαστικός που τιμωρήθηκε γιατί υπηρέτησε τη χούντα. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε δίκη για τη σφαγή του Πολυτεχνείου. Στις 24-676 δικάζεται (μόνος) για το Πολυτεχνείο και στις 29-6-76
αθωώνεται.
129. θρό ν ο ς Παν.: Αναπληρωτής «γενικός γραμματέας» υπουργεί­
ου στην 4η κυβέρνηση της χούντας. Ήταν υπεύθυνος και για
το περίφημο «τάμα» της Χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
130. θω μ ά ς Η ρακλής αξιωματικός του στρατού. Στις 25-2-75 συνελήφθη για το «πραξικόπημα πυζάμα» αλλά δεν παραπέμ­
φθηκε σε δίκη. Δουλεύει σαν ιδιωτικός υπάλληλος.

I
131. Ιερώνυμος (Κ οτσώνης): διορισμένος Παπαδοπουλικός Αρχι­
επίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, θα «ξηλωθεί» μετά το
Ιωαννιδικό πραξικόπημα της 25-11-73. Ιδιωτεύει στη Σύρο.
132. Ιω αννίδης Βασ.: αξιωματικός του Στρατού. Στις 19-9-75 παραπέμπεται στο Στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9-12-75 κα­
ταδικάζεται σε φυλάκιση 20 μηνών που στο Αναθεωρητικό θα
μειωθεί στους 12 μήνες (22-4-76). θα ξαναδικαστεί για βασα­
νιστήρια και στις 7-7-77 θα τιμωρηθεί με φυλάκιση 3 μηνών.
Η απόφαση αυτή θα αναιρεθεί και στις 18-1-78 θα ξαναδικαστεί αλλά θα του επιβληθεί ίδια κοινή.
243

133. Ιωαννίδης Δημ.: υποστράτηγος ε.α. -τώρα κατάδικος «στρατιώ­
της». Στις 2-8-74 τίθεται σε 6μηνη διαθεσιμότητα και στις 248-74 αποστρατεύεται. Στις 9-9-74 θα μηνυθεί με τους πρώτους
για εσχάτη προδοσία. Στις 26-9-74 θα ανακριθεί από τον ει­
σαγγελέα Δ. Τσεβά για το Πολυτεχνείο και «θα συγκεντρώ­
σει» πλήθη κόσμου στο «Αρσάκειο». Στις 14-1-75 προφυλακί­
ζεται για το πραξικόπημα της 21-4-67. Στις 23-5-75 παραπέμπεται σε δίκη για το πραξικόπημα. Στις 4-6-75 απολογείται και
κρίνεται προφυλακιστέος για τη συνωμοσία του Φλεβάρη 1975.
Στις 8-7-75 παραπέμπεται στο κακουργιοδικείο για την ίδια
υπόθεση (ένωσις προς στάσιν, εν καιρώ γενικής επιστρατεύσεως). Στις 28-7-75 αρχίζει η δίκη των «πρωταιτίων» και στις
23-8-75 καταδικάζεται σε ισόβια και 10 χρόνια κάθειρξη. Στις
16-3-76 καταδικάζεται σε κάθειρξη 14 χρόνια για τη συνωμοσία
του Φλεβάρη. Προηγούμενα στις 30-12-75 έχει καταδικαστεί
από το Πενταμελές Εφετείο σε 7 φορές ισόβια και 25 χρόνια
κάθειρξη για το «Πολυτεχνείο». Επίσης, στις 10-1-76 θα μαζέ­
ψει ακόμη 7 χρόνια φυλακή από το Στρατοδικείο, 5 χρόνια για
την εξαφάνιση των αρχείων της ΕΣΑ και 2 χρόνια για ηθική
αυτουργία σε βασανιστήρια (Τάσου Μήνη - Αλέκου Παναγούλη). Βρίσκεται στις φυλακές και σήμερα, αφού στις 21-6-76
«μετατάχθηκε στην τάξη του στρατιώτη».

Κ
134. Κ αβαλιεράτος Φ.-Α.: Πρέσβης^Και «Υπουργός» στην 4η «Κυ­
βέρνηση» της χούντας. Δέν τιμωρήθηκε. Στις 6-6-75 έγινε
γνωστό ότι έφυγε στο εξωτερικό γιατί ήταν επικείμενη κάποια
δίωξή του.
135. Καίνιχ Νικόλαος: οπλίτης-βασανιστής. Παραπέμφθηκε στο Στρα­
τοδικείο για βασανιστήρια κρατουμένων στο ΚΕΣΑ, στις 11-775 και στις 12-9-75 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 3 χρόνων.
Στο αναθεωρητικό η ποινή του θα γίνει 2 1/2 χρόνια, στις 224-76.
136. Κ ακαβάς Α ργ.: νεοφασίστας. Συνελήφθη τέλη Φλεβάρη 1977
μαζί με τον Α. Καλέντζη για βομβιστικές ενέργειες. Στις 28-277 οδηγείται στον εισαγγελέα και μετά στον ανακριτή που τον
προφυλάκισε. Στις 8-10-77 καταδικάζεται από το Πενταμελές
Εφετείο σε φυλάκιση 2 χρόνων. Στις 8-6-79 η απόφαση του
δικαστηρίου θα αναιρεθεί στον Α.Π. αλλά και στη νέα δίκη
18-9-79 θα του επιβληθεί ίδια ποινή.
137. Κ αλαϊτζάκης Λ//νως: «νομάρχης» Λευκάδας στη δικτατορία.
Στις 20-2-75 διώχθηκε ποινικά για παράνομη μίσθωση ιχθυο­
τροφείων. Στις 13-2-76 θα καταδικαστεί σε φυλάκιση 10 μηνών
για την ίδια υπόθεση. Τώρα ζει στην Κρήτη και είναι δικηγό­
244

ρος. Ανήκει στην ΕΠΕΝ και είναι μέλος στην Πανελλήνια
Επιτροπή της που αποτελείται από 150 μέλη.
138. Κ αλαμποκάς Κω ν.: Αρεοπαγίτης «υπουργός» στις δυο πρώτες
«κυβερνήσεις» της Χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
139. Κ αλατζής Γ.: ανθυπασπιστής χωροφυλακής. Στις 16-10-76 κα­
ταδικάστηκε σε φυλάκιση 18 μηνών για βασανιστήρια στο
Πλημμελιοδικείο της Άμφισας (είχε περάσει σιδερένιο στεφά­
νι στο κεφάλι κρατούμενου που το έσφιγγε με βίδες στα πλά­
για).
140. Κ αλέντζης Α ριστοτέλης: νεοφασίστας βομβιστής. Στις 25-3-75
συλλμβάνεται για επίθεση κατά δημοκρατικών πολιτών στην
παρέλαση για την εθνική γιορτή, θα δικαστεί στο αυτόφωρο
και στις 11-4-75 θα τιμωρηθεί με φυλάκιση 4 μηνών. Μετά
την κηδεία του Μάλλιου Δεκέμβρη '76 καταζητείται για συμ­
μετοχή στις επιθέσεις κατά των δημοσιογράφων. Στις 26-2-76
συλλαμβάνεται για κατοχή όπλων και εκρηκτικών και εκρή­
ξεις βομβών. Στις 8-10-77 θα καταδικαστεί σε 12 χρόνια κά­
θειρξη από το Πενταμελές Εφετείο για εκρήξεις και τα όπλα.
Στις 13-5-78 θα καταδικαστεί σε φυλάκιση 2 χρόνων για τους
τραυματισμούς των δημοσιογράφων στην κηδεία του Μάλλιου.
Στις 8-6-79 ο Α.Π. θα αναιρέσει την απόφαση του Πενταμε­
λούς και θα ξαναδικαστεί στις 18-9-79 για να μειωθεί στα 11
χρόνια η ποινή του. θα ξανακατηγορηθεί για τρομοκρατική
δράση αλλά δεν θα ξαναδικαστεί. Μέσα από τη φυλακή, γρά­
φει άρθρα και βιβλία και βρίζει, θ α παραπεμφθεί σε διάφορες
δίκες για περιυβρίσεις και δυσφημήσεις. Ο Καλέντζης είναι
στη φυλακή ακόμη.
141. Κ αλογερόπουλος Ιω .: αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 18-11-75
παραπέμπεται σε δίκη για την αργομισθία της Δέσποινας Παπαδοπούλου. Στις 24-6-76 θα καταδικαστεί από το Πενταμελές
Εφετείο και θα του επιβληθεί ποινή φυλάκισης 2 χρόνων και
10 ημερών, θα κλειστεί στη φυλακή αλλά η απόφαση θα
αναιρεθεί από τον Άρειο Πάγο και όταν θα ΐπαναληφθεί η
δίκη στις 16-12-76 ο Καλογερόπουλος θα αθωωθεί.
142. Καλύβας Ιω.: υπαστυνόμος. Είναι ο χουντικός που δικάστηκε
τις περισσότερες φορές και γλύτωσε με τις μικρότερες ποινές.
Στις 11-9-74 τίθεται σε διαθεσιμότητα με τους πρώτους βασα­
νιστές. Δικάσθηκε για βασανιστήρια σε όλη τη διάρκεια της
δικτατορίας και για το Πολυτεχνείο. Από το Πολυτεχνείο θα
αθωωθεί, αλλά για βασανιστήρια θα «μαζέψει» κάποιους μήνες
φυλακή, που εξαγόρασε. Έμεινε στις φυλακές μικρά διαστή­
ματα, προφυλακισμένος ή κατάδικος για το Πολυτεχνείο πριν
αναιρεθεί η καταδικαστική απόφαση και αθωωθεί στην επανά­
ληψη της δίκης του. Δούλεψε στην ασφάλεια του Σαρακάκη
και τώρα βρίσκεται στη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, στην
245

ασφάλεια των εγκατάστασεων του Λάτση μαζί με το βασανι­
στή Καραπαναγιώτη.
143. Καμαρινέας θ .: πλοίαρχος. Στις 8-12-75 αρχίζει στο ναυτοδι­
κείο η δίκη του για βασανιστήρια στο καταδρομικό «Έλλη».
Στις 12-12-75 καταδικάζεται σε 7 χρόνια φυλακή αλλά το
Αναθεωρητικό θα μειώσει την ποινή του στους 10 μήνες με
αναστολή! Τώρα ζει από εισοδήματα, που έχει από ιδιοκτησί­
ες του, ακίνητα κ.λ.π.
144. Κ αματερός Γεώργιος: δικηγόρος και «εφευρέτης του φάρμα­
κου για τον καρκίνο» (!) Στις 14-2-76 διατάχθηκε η κατάσχε­
ση του «ραδιενεργού νερού». Στις 16-2-76 σε συνέντευξη δη­
λώνει «βασιλικός». Στις 24-2-76 διώκεται για το «θαυματουρ­
γό» νερό. Στις 7-7-77 αθωώνεται από την κατηγορία της εξύ­
βρισης του κοινοβουλίου.
145. Κ αμπανάς Γ.: πρώην οπλίτης. Κατηγορήθηκε για βασανιστή­
ρια και παραπέμφθηκε στις 11-7-75 αλλά στις 12-9-75 θα αθωω­
θεί.
146. Κ αναβός Χρ.: ηγετικό στέλεχος της 4ης Αυγούστου. θα δι­
καστεί σαν ηθικός αυτουργός σε τρομοκρατικές ενέργειες αλ­
λά στις 8-10-77 θα αθωωθεί.
147. Κ ανέλλος Ιω.: αστυνομικός, θα παραπεμφθεί κατηγορούμενος
για βασανιστήρια στο κακουργιοδικείο στις 4-7-75. θ α δικα­
στεί στη Χαλκίδα από 11 μέχρι 30-11-75 και θα αθωωθεί.
148. Κανιατάς Μ. αστυφύλακας. Στις 25-5-76 θα δικαστεί στο Πλημ­
μελειοδικείο του Πειραιά, θα ομολογήσει θα ζητήσει συγ­
γνώμη από τα θύματα ιΛι θα αθωωθεί.
149. Κ ανούσης Παν.: υπαστυνόμος. Στις 4-7-75 παραπέμπεται στο
κακουργιοδικείο για βασανιστήρια. Δικάζεται στη Χαλκίδα
από 11 μέχρι 30-11-75 και αθωώνεται, θα παραπεμφθεί πάλι
στις 20-12-75 στο κακουργιοδικείο για βασανιστήρια —άλλης
περιόδου— αλλά στις 21-4-75 θα απαλλαγεί με βούλευμα.
Επανέρχεται στη θέση του στην αστυνομία για να διωχτεί το
1982, όταν έγινε κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ.
150. Κ απετανάκη Ελένψ Π αμέλα: πρώην τραγουδίστρια, επιχειρη­
ματίας. Στις 9-9-77 προφυλακίστηκε για απάτη και πλαστο­
γραφία σε βάρος του EOT. Αργότερα δικάστηκε, καταδικά­
στηκε, ακυρώθηκε η απόφαση ξαναδικάστηκε και αθωώθηκε.
Αργότερα το 1979 (;) η Παμέλα πέθανε.
151. Κ απνογιάννης Α .: συνταξιούχος χωροφύλακας. Στις 20-12-75
καταδικάστηκε από το Πλημμελιοδικείο Λάρισας σε φυλάκιση
5 μηνών για βασανισμό πολιτικού κρατούμενου τον Απρίλη
1967.
152. Κ άππος Βασ.: αστυνομικός. Στις 6-7-77 παραπέμφθηκε σε δί­
κη για τα έκτροπα της κηδείας του Μάλλιου. Στις 13-5-78
αθωώθηκε.
246

153. Καραγεώργος Γ.: ταγματάρχης της Χωροφυλακής. Στις 21-476 παραπέμπεται σε δίκη για βασανιστήρια στην ασφάλεια
Προαστίων. Καταδικάζεται σε φυλάκιση 2 χρόνων και 4 μη­
νών σε πρώτο βαθμό στις 27-9-76 και σε δεύτερο βαθμό στις
5-2-77 η ποινή μειώνεται στους 11 μήνες. Σε τρίτη δίκη, μετά
από αναίρεση η ποινή θα γίνει 9 μήνες φυλάκιση.
154. Καραγιάννης Ιω .: νεαρός ακροδεξιάς. Στις 3-3-79 καταδικάζε­
ται σε φυλάκιση 7 μηνών από το αυτόφωρο τριμελές Πλημμε­
λειοδικείο για τραυματισμούς μαθητών του δεύτερου νυχτερι­
νού γυμνασίου Αμπελοκήπων που έγινε σε επίθεση νεοφασιστών στις 16-2-79. Ο Καραγιάννης στις 4-7-79 πνίγεται στον
Ωρωπό κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες (σε μικρό βάθος και
κοντά στην ακτή). Στις >26/9/79 ο πατέρας του Δημήτριος Καραγιάννης ζητάει από την εισαγγελία να ερευνηθούν οι συνθή­
κες του θανάτου του.
155. Καραγιάννης Π αντελής: τέως υπαρχηγός Χωροφυλακής. Τον
Αύγουστο 1975 παραπέμφθηκε σε δίκη για τη σφαγή του Πο­
λυτεχνείου, ενώ βρισκόταν στο Σώμα. Στις 30-12-75 καταδικά­
στηκε σε κάθειρξη 25 χρόνων. Στις 20-8-76 ο Άρειος Πάγος
αναίρεσε την καταδικαστική απόφαση. Στην επανάληψη της
δίκης 25-2-77 αθωώθηκε.
156. Καραγιαννόπουλος Α ργύρης: νεαρός ακροδεξιάς γιος του Δ.
Καραγιαννόπουλου αστυνομικού Διευθυντή και διοικητή της
Γενικής Ασφάλειας το 1973. Στις 11-5-78 και στις 3-3-79 θα
καταδικαστεί σε δυο δίκες από 7 μήνες φυλακή κάθε φορά για
επιθέσεις και τραυματισμούς δημοκρατικών πολιτών. Η μια
στις 4-7-78 θα μειωθεί στους 3 1/2 μήνες και θα εξαγοραστεί.
Ο Καραγιαννόπουλος μετά έφυγε για σπουδές στην Αμερική
όπου βρίσκεται μέχρι τώρα.
157. Κ αραγιαννόπουλος Δ ημ.: αστυνομικός διευθυντής. Το Σεπτέμ­
βριο 1974 ανακρίνεται από τον Εισαγγελέα Δ. Τσεβά για το
Πολυτεχνείο. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε δίκη και
στις 30-12-75 με την απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου κρίνεται αθώος. Τώρα ζει στην Αθήνα.
158. Κ αραδήμας Η λ.: αστυφύλακας. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμ­
φθηκε σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Δικάστηκε και στις 30-1275 τιμωρήθηκε με φυλάκιση 10 μηνών. Άσκησε αναίρεση κα­
τά της απόφασης αλλά δεν έγινε δεκτή.
159. Καραθανάσης Βλάσης: αστυνομικός. Στις 20-12-75 παραπέμπεται σε δίκη για βασανιστήρια κρατουμένων στη Γενική Αφάλεια Αθήνας στο κακουργιοδικείο. Στις 21-4-76 το Συμβούλιο
Εφετών τον παραπέμπει για τις ίδιες πράξεις στο Πλημμελιοδικείο. Στις 17-9-76 αρχίζει η δίκη του και στις 12-10-76 αθω­
ώνεται.

247

160. Καρακατσάνης Αθαν.: νεαρός ακροδεξιός. Κατηγορήθηκε για
τρομοκρατικές ενέργειες και στις 31-7-78 οδηγήθηκε —με άλ­
λους— στον Εισαγγελέα. Στις 7-8-78 προφυλακίστηκε και στις
9-1&-78 απαλλάχτηκε με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών.
161. Κ αραμήτσος Βασ.: ανθυπασπιστής της Χωροφυλακής. Δικά­
στηκε πολλές φορές για βασανιστήρια κρατουμένων κατά τη
διάρκεια της δικτατορίας και καταδικάστηκε. Κλείστηκε στις
φυλακές και βγήκε με «ανήκεστο». Έπρεπε να γυρίσει στις
21-10-76 στη φυλακή, αλλά διέφυγε στο εξωτερικό. Στις 3-1176 ανακοινώνεται επίσημα ότι διέφυγε και διατάσσεται έρευνα
για να διαπιστωθεί γιατί δεν του είχε απαγορευθεί η έξοδος.
162. Κ αραμπάτσος Κων.: αντιστράτηγος ε.α. πρώην Αρχηγός Χω­
ροφυλακής. Στις 20-12-75 παραπέμπεται στο κακουργιοδικείο
για βασανιστήρια. Στις 20-4-76 καταδικάζεται σε φυλάκιση 9
μηνών για παράνομη κατακράτηση του πολιτευτή της ΕΔΑ
Χρ. Ζαρκαδά, που πέθανε κατά την κράτησή του στη δικτατο­
ρία. Στις 21-4-76 παραπέμπεται λόγω «ειδικής δωσιδικίας» στο
Εφετείο για τα βασανιστήρια. Στις 14-10-76 καταδικάζεται σε
φυλάκιση 3 χρόνων και κλείνεται στη φυλακή, θα δικαστεί
σε δεύτερο βαθμό και στις 5-2-77 θα αθωωθεί και θα αποφυ­
λακιστεί.
163. Καραμπέρης Σ τεφ .: υποστράτηγος ε.α. μετά στρατιώτης, πρώ­
ην διοικητής ΚΥΠ Θεσσαλονίκης. Το Γενάρη 1975 απολογεί­
ται για το πραξικόπημα της 21-4-67. Στις 23-5-75 παραπέμπεται σε δίκη για εσχάτη προδοσία. Στις 28-7-75 αρχίζει η δίκη
και στις 23-8-75 καταδικάζεται σε κάθειρξη 15 χρόνων. Στις
21-6-76 «μετατάσσεται σε στρατιώτη». Στις 29-4-77 παραπέμπεται για τη δολοφονία του Γ. Τσαρουχά. Στις 18-7-77 αθωώ­
νεται από την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας στη δολοφο­
νία του Γιάννη Χαλκίδη. Στις 8-6-79 καταδικάζεται για τη δο­
λοφονία του Γ. Τσαρουχά σε κάθειρξη 9 χρόνια και 10 μήνες.
Στις 20-3-82 μετά από αναίρεση θα ξαναδικαστεί στο Κακουργιοδικείο Κατερίνης και η ποινή του θα μειωθεί στα 7 χρόνια.
Ο Καραμπέρης βρίσκεται στις φυλακές.
164. Κ αραπαναγιώτης Ιω .: αστυνομικός. Στις 7-11-79 θα καταδικα­
στεί σε φυλάκιση 5 μηνών και 10 ημερών για κακοποίηση
δημοσιογράφων σε διαδήλωση. Η ποινή θα του επιβληθεί με
αναστολή.
165. Καραπαναγιώτης Κω ν.: αστυνόμος. Στις 11-9-74 τίθεται σε
διαθεσιμότητα. Στις 4-7-75 παραπέμπεται σαν βασανιστής σε
δίκη. θα παραπεμφθεί και στις 20-12-75 και στις 21-4-76 για
βασανιστήρια άλλης περιόδου, θα δικαστεί στη Χαλκίδα από
11 μέχρι 30-11-75 και θα αθωωθεί. Στις 14-5-76 απολύεται από
την Αστυνομία. Στις 12-10-76 καταδικάζεται σε φυλάκιση 15
μηνών. Η ποινή του στο Εφετείο μειώθηκε στους 12 μήνες και
248

166.

167.

168.
169.
170.

171.
172.
173.
174.

την εξαγόρασε. Από το 1978 βρίσκεται στη Τζέντα της Σαου­
δικής Αραβίας και δουλεύει σαν προσωπάρχης της ασφάλειας
στις εγκαταστάσεις του Λάτση. Διακηρύσσει ότι για την κατά­
σταση του φταίει ο Παπαδόπουλος και σύμφωνα με πληροφο­
ρίες χουντικών στις εκλογές βοήθησε υποψήφιο της «Ν.Δ.»
πρώην «εκοφίτη». Είναι στα μαχαίρια με πρώην συναδέλφους
του που πήγαν να δουλέψουν στου Λάτση και τους έδιωξε
(Σμαϊλη, Κιοσσέ κ.α.).
Καραπάνος Φωτ.: υποστράτηγος δικαστικού. Την 1-7-76 προ­
φυλακίζεται για συνέργεια στη δολοφονία του Γ. Τσαρουχά.
Στις 29-4-77 παραπέμπεται σε δίκη. Στις 8-6-79 καταδικάζεται
σε φυλάκιση 5 χρόνων από το κακουργιοδικείο Θεσσαλονί­
κης. θα ξαναδικαστεί μετά από αναίρεση στο Κακουργιοδικείο Κατερίνης και η ποινή του θα μειωθεί στα 3 χρόνια.
Καραχάλιος Παν.: υπολοχαγός. Στις 6-10-75 καταδικάζεται
στο στρατοδικείο σε φυλάκιση 13 μηνών γιατί πυροβόλησε
και τραυμάτισε τον Κύπριο υπολοχαγό Ερμή Χριστοδούλου
στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου. Στις 9-11-76 στο ανα­
θεωρητικό η ποινή του θα μειωθεί στους 10 μήνες με δικαίω­
μα εξαγοράς.
Κ αρπ ζαΙδης Π.: ανθυπασπιστής. Στις 22-9-76 δικάζεται στο
στρατοδικείο για διασπορά ψευδών ειδήσεων (σ.σ. η Νέα τάξις προχωρεί) και αθωώνεται.
Κ αρούζος Γεωρ.: Αστυνομικός Διευθυντής. Στις 4-7-75 παραπέμπεται σε δίκη για βασανιστήρια. Στις 21-4-76 απαλλάσεται
με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών.
Καρύδας Ιω .: «Υπουργός», «υφυπουργός» και «Γενικός Γραμ­
ματέας» σε χουντικές κυβερνήσεις. Στις 9-9-74 μηνύεται με
τους πρώτους 15 για το πραξικόπημα της 21-4-67. Στις 3-2-75
απολογείται και προφυλακίζεται. Στις 23-5-75 παραπέμπεται
για εσχάτη προδοσία. Από τις 28-7-75 μέχρι τις 23-8-75 δικά­
ζεται και αθωώνεται. Στις 18-11-75 παραπέμπεται για την αργομισθία της Δέσποινας και προφυλακίζεται. Τελικά θα αθωω­
θεί και από αυτήν την κατηγορία. Τώρα ο Καρύδας ιδιωτεύει.
Κ ατσαούνης Κω ν.: στρατιωτικός. Στις 19-9-75 παραπέμπεται
στο στρατοδικείο για βασανιστήρια και στις 9-12-75 αθωώνε­
ται.
Κ ατσάρας Νικ.: αρχιφύλακας. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30-12-75 αθωώνεται.
Κάτσαρης Δημ.: ακροδεξιός. Δικάζεται στις 3-3-79 για επί­
θεση κατά μαθητών στο νυχτερινό γυμνάσιο Αμπελοκήπων
και αθωώνεται.
Κ ατσούλης Δ ημ.: ταγματάρχης της χωροφυλακής ε.α. Στις 119-74 τίθεται σε διαθεσιμότητα. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμ249

175.

176.
177.

178.

179.

180.

181.

182.

πεται σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30-12-75 καταδικάζεται
σε φυλάκιση 2 χρόνων, θ α ασκήσει αναίρεση αλλά θα απορριφθεί. Ζει στην Αθήνα και ασχολείται με το εμπόριο.
Κ ατσώ τας Σπυρίδων: «υφυπουργός» στην 4η κυβέρνηση της
χούντας. Δεν τιμωρήθηκε. Μετέχει στην ΕΠΕΝ σαν μέλος της
150μελούς «Πανελλήνιας Επιτροπής».
Κ εσικιάδης Α ρ.: Στρατιωτικός. Παραπέμπεται σε δίκη του
Στρατοδικείου στις 19-9-75 αλλά αθωώνεται, στις 9-12-75.
Κ έφης Νικόλαος: λοχαγός ε.α. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε δίκη στο Πενταμελές Εφετείο για το Πολυτεχνείο.
Στις 30-12-75 αθωώνεται.
Κ ιοσσές Ν ικ.: πλωτάρχης ε.α. στις 8-12-75 δικάζεται στο
Ναυτοδικείο για βασανιστήρια κρατουμένων στο καταδρομικό
«Έ λλη». Στις 12-12-75 καταδικάζεται σε κάθειρξη 8 χρόνια.
Στο Αναθεωρητικό η ποινή του μειώνεται.στα 2 χρόνια, στις
12-3-76. Αποφυλακίζεται στις 3-5-77 αφού έχει εκτίσει τα 2/3
της ποινής του. Αργότερα θα δουλέψει στην ασφάλεια του Λά­
τση στην Τζέντα, αλλά δεν θα «τα πάει καλά» με τον Καρα­
παναγιώτη ο οποίος θα τον διώξει αργότερα.
Κλω νάρης Κω ν.: αξιωματικός της χωροφυλακής. Στις 20-1275 παραπέμπεται για βασανιστήρια με βούλευμα του Συμβου­
λίου Πλημμελειοδικών στο Κακουργιοδικείο, αλλά στις 21-476 με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών απαλλάσσεται.
Κάλλιας Κω ν.: «πρωθυπουργός» στην πρώτη δικτατορική
«κυβέρνηση» τ. Εισαγγελέας Α.Π. Δεν τιμωρήθηκε. Ζει σαν
ιδιώτης στην Αθήνα. Κάποια φορά έγινε ένα δημοσίευμα που
αναφερόταν στο όνομά του με βάση ερώτηση στη Βουλή σχε­
τικά με την κατοχή αυτοκινήτου με το οποίο κυκλοφορούσε
σαν πρώην πρωθυπουργός.
Κ άλλιας Κων.: ακροδεξιός. Συνελήφθη στις 22-1-79 και.κατηγορήθηκε σαν μέλος τρομοκρατικής ομάδας βομβιστών. Την
1-6-79 καταδικάστηκε από το Πενταμελές Εφετείο Αθήνας σε
φυλάκιση 3 1/2 χρόνων για παράβαση του νόμου 495/76 περί
όπλων και εκρηκτικών.
Κ ολλιός Χριστόφορος: έφεδρος. Στις 19-9-75 παραπέμφθηκε
στο στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9-12-75 καταδικά­
σθηκε σε φυλάκιση 1 χρόνου με αναστολή. Στο Αναθεωρητι­
κό η ποινή του μειώνεται στους 11 μήνες.

183. Κ όμπης Τηλέμαχος: ηγετικό στέλεχος της 4ης Αυγούστου.
Στις 8.10.77 είχε οριστεί να δικαστεί στο Πενταμελές Εφετείο
σαν ηθικός αυτουργός σε βομβιστικές ενέργειες αλλά φυγοδί­
κησε και γιαυτό ανεστάλη η διαδικασία. Στις 16.10.79 εμφανί­
στηκε αυθόρμητα και προφυλακίστηκε. Στις 13.12.79 δικάστη­
κε και αθωώθηκε.
250

184. Κονδυλάκης Νικ.: ενωμοτάρχης. Στις 29.11.75 καταδικάζεται
σε φυλάκιση 13 μηνών από το Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονί­
κης για βασανιστήρια πολιτικών κρατουμένων στον Ά γ ιο Πέ­
τρο Κιλκίς τον Απρίλη 1967.
185. Κονδυλάκης Ανδρ.: αξιωματικός του στρατού. Στις 25.2.75
συλλαμβάνεται για το «πραξικόπημα πυζάμα». Στις 6.3.75 απο­
στρατεύεται. Στις 4.4.75 αφήνεται ελεύθερος και δεν παραπέμπεται σε δίκη. Αργότερα πέθανε.
186. Κονδύλης Σπ.: αξιωματικός. Στις 30.1.75 κλήθηκε σε απολο­
γία από τον ανακριτή Δ. Σουλτανιά κατηγορούμενος για βα­
σανιστήρια, αλλά δεν παραπέμφθηκε σε δίκη.
187. Κοντογιωράκης Κων.: αστυνομικός. Στις 20.12.75 παραπέμπεται για βασανιστήρια στο Κακουργιοδικείο. Με βούλευμα των
Εφετών στις 21.4.76 απαλλάσεται.
188. Κοντώσης Κων.: ταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για τη συνωμοσία «πυζάμα». Στις 6.3.75 αποστρατεύεται.
Στις 27.6.75 παραπέμπεται σε δίκη και στις 21.7.75 αρχίζει η
δίκη. θ α καταδικαστεί σε φυλάκιση 5 χρόνων στο Στρατοδι­
κείο στις 9.8.75 και από το Αναθεωρητικό σε 3 χρόνια στις
22.1.76.
189. Κοραντής Αντ.: Διπλωμάτης. Στις 10.3.76 δημοσιεύεται στην
εφημερίδα της Κυβέρνησης ή προσωρινή απόλυσή του για ένα
χρόνο.
190. Κορρές Στυλ.: καθηγητής, «υφυπουργός, στην 5η «Κυβέρνηση» της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
191. Κουβάς Σωτ.: αστυνομικός διευθυντής. Παραπέμφθηκε για
βασανιστήρια στο Πλημμελειοδικείο του Πειραιά και στις
25.5.76 παραδέχεται τις πράξεις του, ζητάει συγνώμη από τα θύ­
ματά του που ανακαλούν τις εγκλήσεις. Την επόμενη θα τιμω­
ρηθεί με φυλάκιση 5 μηνών με 3ετή αναστολή για αδικήματα
που διώκονται αυτεπάγγελτα. Στο Εφετείο στις 24.11.76 θα
αθωωθεί. Στις 28.3.79 βρέθηκε νεκρός στο διαμέρισμα που έμε­
νε με τον αδελφό και τη νύφη του.
192. Κούλης Ιω.: καθηγητής «υπουργός» οικονομικών σε δυο «Κυ­
βερνήσεις» της χούντας. Προφυλακίστηκε για ένα διάστημα
αλλά δεν παραπέμφθηκε σε δίκη (σ.σ. για την κατάργηση του
βασιλιά από τον Παπαδόπουλο). Αργότερα πέθανε.
193. Κουλουμβάκης Μιχ.: ταγματάρχης ε.α. Στις 11.7.75 παραπέμ­
φθηκε στο στρατοδικείο σα βασανιστής. Στις 12.9.75 μετά από
πολυήμερη δίκη αθωώθηκε. Ασχολείται με το εμπόριο, εισαγω­
γές και εξαγωγές και για ένα διάστημα είχε αναλάβει τις- προμή­
θειες των αφορολόγητων του αεροδρόμιου του Ελληνικού.
194. Κουντάνης Δημήτριος-θεόδωρος: Ελληνοαμερικανός υπάλ­
ληλος στη Βάση του Ελληνικού. Συνελήφθη στις 22.1.79 με
251

ομάδα βομβιστών και προφυλακίστηκε. Στις 1.6.79 καταδικά­
στηκε στο Πενταμελές Εφετείο σε φυλάκιση 3'/ι χρόνων. Η
απόφαση αυτή θα αναιρεθεί και με την επανάληψη της δίκης
του θα αθωωθεί.
195. Κουρέτας Διον.: αστυνόμος. Στις 19.12.75 καταδικάζεται στο
Πλημμελειοδικείο της Πάτρας για βασανιστήρια και του επιβάλεται ποινή φυλάκισης 3‘/ j μηνών.
196. Κουρκουλάκος Ιω.: γιατρός νεοφασίστας. Συνελήφθη στις
21.1.79 για συμμετοχή σε τρομοκρατική ομάδα και προφυλα­
κίστηκε. Στις 1.6.79 καταδικάστηκε σε κάθειρξη 18 χρόνων.
Μετά από αναίρεση η δίκη του επαναλήφθηκε και η ποινή
του έγινε 17 χρόνια. Με την κατάργηση του 774/78 προσπά­
θησε να αποφυλακιστεί αλλά δεν τα κατάφερε. Βρίσκεται ακό­
μη στις φυλακές.
197. Κουρκουλάκος Μιχ.: ταγματάρχης ε.α. (γιος του αρχιταγματασφαλίτη Ν. Κουρκουλάκου). Στις 15.5.75 προφυλακίζεται
στη Θεσσαλονίκη για βασανιστήρια. Στις 4.7.75 παραπέμπεται
σε δίκη. θ α αποφυλακιστεί με εγγύηση και θα διαφύγει στο
εξωτερικό, θ α δικαστεί για βασανιστήρια στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης (10 και 11.12.75) και θα αθωωθεί. Στις
29.4.77 θα παραπεμφθεί και για τη δολοφονία του Γ. Τσαρου­
χά αλλά δεν θα δικαστεί. Καταδικάστηκε σε άλλες δίκες ερή­
μην για βασανιστήρια. Σήμερα ζει στην Αμερική.
198. Κουρούκλης Γεωρ.: αντιστράτηγος ε.α. θ α προσέλθει και θα
καταθέσει για το Πολυτεχνείο τον Οκτώβρη 1974. Τον Ιούλιο
1975 θα ιδρύσει την «Βασιλική Ένωση» που θα διαλυθεί αρ­
γότερα με δικαστικές αποφάσεις. Στις 20.9.79 θα διωχθεί ποι­
νικά για απάτη μετά από μήνυση του τυπογράφου Δ. Πλατή,
αλλά δεν θα δικαστεί. Πέθανε το 1980 (;)
199. Κουτσογιαννόπουλος Δημ.: καθηγητής «υφυπουργός» στην 3η
«Κυβέρνηση» της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
200. Κουτσουμάρης Γ.: «υπουργός» στην Ε ' χουντική «Κυβέρνη­
ση». Δεν τιμωρήθηκε.
201. Κουφοκώστας Ιω.: αστυνομικός. Στις 23.8.77 διώκεται για συ­
νέργεια από πρόθεση στην απόδραση του Μπόλαρη. Στις
2.12.77 θα αθωωθεί.
202. Κόφφας Δημ.: επίατρος. Στις 11.7.75 παραπέμπεται στο Στρα­
τοδικείο για βασανιστήρια. Στις 12.9.75 καταδικάζεται σε φυ­
λάκιση 7 χρόνων. Στις 22.4.76 το Αναθεωρητικό μειώνει την
ποινή του σε 3 χρόνια. Στις 19.8.77 δημοσιεύεται η πληροφο­
ρία ότι επανήλθε στο στρατό. Την 1.9.77 αποτάσσεται. Σήμε­
ρα, σαν απότακτος δουλεύει σαν γιατρός (έχει ωτορινολαρυγγολογικό ιατρείο στου Παπάγου).
203. Κραββαρίτης Βασ.: υπαστυνόμος. Στις 11.9.74 μπαίνει σε δια­
252

θεσιμότητα. Στις 4.7.75 παραπέμπεται για βασανισμούς, στις
11.11.75 δικάζεται στο Κακουργιοδικείο Χαλκίδας, το οποίο
στις 30.11.75 τον απαλλάσει. Στις 20.12.75 παραπέμπεται στο
Κακουργιοδικείο για βασανισμούς. Στις 21.4.76 βούλευμα του
Συμβουλίου Εφετών παραπέμπει την υπόθεση στο Τριμελές
Π λημμελειοδικείο. Δικάζεται στις 17.9.76 και στις 12.10.76
καταδικάζεται σε 11 μήνες φυλάκιση και 150.000 δραχμές
χρηματική ποινή. Στις 20.8.77 δημοσιεύεται πληροφορία ότι
επανέρχεται στο Σώμα της Αστυνομίας. Αργότερα διώχτηκε
οριστικά.
204. Κρητικός Δημ.: αξιωματικός του στρατού. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για τη συνωμοσία «πυζάμα». Δεν παραπέμφθηκε
σε δίκη.
205. Κυπραίος Κων.: χημικός. «Υφυπουργός» στην πρώτη «Κυβέρ­
νηση» της χούντας, «υπουργός» στη δεύτερη, τρίτη, και την
έκτη. Το Μάη του 1975 προσπαθεί να φύγει στο εξωτερικό χω­
ρίς να το καταφέρει, ενώ εκκρεμούν κατηγορίες εναντίον του
σε βαθμό κακουργήματος και συνέργεια στην έσχατη προδο­
σία. Δεν τιμωρήθηκε.
206. Κυριακόπουλος Ηλίας: καθηγητής. «Υπουργός» στην τρίτη
χουντική «Κυβέρνηση». Δεν τιμωρήθηκε.
207. Κυριακόπουλος Χρ.: ανθυπασπιστής της χωροφυλακής. Στις
3.10.75 καταδικάζεται σε 8 μήνες φυλάκιση, για βασανισμούς.
208. Κυριάκός Ιω.: Στις 4.7.75 παραπέμπεται για βασανισμούς. Δεν
τιμωρήθηκε.
209. Κωνσταντέλος Λάμπρος: ανθυπασπιστής τεθωρακισμένων. Παραπέμπεται σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30.12.75 αθωώ­
νεται.
210. Κωνσταντίνου ή Τσιούλας θωμάς: Παραπέμπεται για βασανισμούς στις 19.9.75 και στις 22.4.76 καταδικάζεται από το
Αναθεωρητικό σέ 3'Λ μήνες φυλάκιση.
211. Κωνσταντόπουλος Γ.: στρατιωτικός. Στις 23.5.75 παραπέμπεται σε δίκη για εσχάτη προδοσία. Στις 28.7.75 αρχίζει η δίκη.
Στις 23.8.75 καταδικάζεται σε 12 χρόνια κάθειρξη. Στις 21.6.76
ανακοινώνεται ότι μετατάσσεται σε στρατιώτη. Βρίσκεται στη
φυλακή.
212. Κωνσταντόπουλος Κων.: στρατιωτικός. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για την «πυζάμα». Στις 27.6.75 παραπέμπεται σε δίκη.
Στις 9.8.75 καταδικάζεται σε 5 χρόνια φυλακή. Η ποινή του
μειώνεται σε 3 χρόνια από το Αναθεωρητικό, στις 22.1.76.
213. Κωνσταντόπουλος Σάββας: εκδότης της εφημερίδας «Ελεύ­
θερος Κόσμος». Στις 16.1.76 συλλαμβάνεται για διασπορά ψευ­
δών ειδήσεων. Στις 17.1.76 ζητάει προθεσμία για να δικαστεί
και αφήνεται ελεύθερος. Στις 20.1.76 προσέρχεται στο δικαστή­
253

ριο με «κουστωδία χουντοβασιλικών». Στις 22.1.76 καταδικά­
ζεται σε 4 μήνες φυλάκιση και 5.000 χρηματική ποινή και
αφήνεται ελεύθερος. Στις 5.2:76 ο κυβερνητικός εκπρόσωπος
χαρακτηρίζει τον «Ελεύθερο Κόσμο» φερέφωνο της χούντας.
Στις 8.8.79 ασκείται ποινική δίωξη εναντίον του για διασπορά
ψευδών ειδήσεων. Στις 15.2.79 ασκείται ποινική δίωξη εναντί­
ον του για προσβολή μνήμης τεθνεόντος - του Μακαρίου. Πέ­
θανε στις 9 Ιουλίου 1981 στη Σουηδία.
214. Κωστόπουλος Β.: αστυνομικός. Στις 7.9.75 καταδικάζεται από
το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πάτρας σε 1 χρόνο και 2 μή­
νες φυλάκιση για βασανισμούς. Στις 23.2.76 αθωώνεται.
215. Κωτσάκης θεοδ. : αστυνομικός. Στις 4.7.75 παραπέμπεται με
βούλευμα για βασανισμούς. Στις 11.11.75 δικάζεται στο Κακουργιοδικείο Χαλκίδας και στις 30.11.75 αθωώνεται.
216. Κώτσαρης Κων.: στρατιωτικός. Στις 24.2.75 ανακοινώνεται η
σύλληψή του για το πραξικόπημα «πυζάμα». Στις 26.6.75 δικά­
ζεται στο Διαρκές Στρατοδικείο για το φόνο του Παν. Ελή.
Στις 27.6.75 καταδικάζεται σε 8 χρόνια κάθειρξη. Την ίδια μέ­
ρα παραπέμπεται σε δίκη για την «πυζάμα». Η δίκη του αρχί­
ζει στις 21.7.75 και στις 9.8.75 αθωώνεται. Στις 17.9.76 υποβι­
βάζεται σε στρατιώτη. Τώρα είναι εμπορικός αντιπρόσωπος.
217. Κωτσέλης Πέτρος: στρατιωτικός.. «Γενκός Γραμματέας» στην
3η χουντική Κυβέρνηση και αργότερα «υφυπουργός» και «πε­
ριφερειακός διοικητής Ηπείρου». Στις 20.2.75 ασκείται ποινι­
κή δίωξη εναντίον του για παράνομη μίσθωση ιχθυοτροφείου
Λευκάδας. Στις 23.5.75 παραπέμπεται σε δίκη για εόχάτη προ­
δοσία. Στις 2.7.75 παραπέμπεται σε δίκη για απάτη (το ιχθυο-'
τροφείο). Στις 13.2.76 καταδικάζεται ερήμην σε 2 '/ι χρόνια
φυλάκιση ερήμην, για τό ιχθυοτροφείο. Φυγοδικεί στο εξωτε­
ρικό (για τη συμμετοχή του στο πραξικόπημα). Πρόσφατα
βρισκόταν στη Γερμανία.
218. Κωττάκης Γ.: «υφυπουργός» της Σ τ' χουντικής Κυβέρνησης.
Δεν τιμωρήθηκε.

Λ
219. Λαβράνος Αλεξ.: οπλίτης. Στις 11.7.75 παραπέμπεται στο Στρα­
τοδικείο για βασανισμούς. Στις 7.8.75 ορίζεται η δίκη του και
στις 12.9.75 αθωώνεται.
220. Ααγωνίκας I.: αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού. «Γενι­
κός Γραμματέας» του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας στην
γ ' χουντική «Κυβέρνηση». Δεν τψωρήθηκε.
221. Λαδάς Ιω.: «Γενικός Γραμματέας», «υφυπουργός» και «υπουρ­
γός» στην γ ' και δ ' χουντική Κυβέρνηση. Στις 9.9.74 μηνύεται
254

από το δικηγόρο κ. Αλ. Λυκουρέζο και στις 23.10.74 οδηγείται
στη Τζια. Στις 23.5.75 παραπέμπεται σε δίκη για εσχάτη προ­
δοσία. Η δίκη αρχίζει στις 28.7.75 και τελειώνει στις 23.8.75.
Καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη και 10 χρόνια. Στις 21.6.76
ανακοινώνεται ότι μετατάσσεται σε στρατιώτη. Εκτίει την ποι­
νή του.
222. Λαδιάς Κων.: αστυνομικός διευθυντής. Παραπέμπεται σε δίκη
για το Πολυτεχνείο και στις 30.12.75 αθωώνετάι.
223. Λαζαράκος Αντ.: αστυφύλακας. Παραπέμπεται σε δίκη για το
Πολυτεχνείο και.στις'30.12.75 αθωώνεται.
224. Λαμπίρης Σ.: γιατρός. «Υφυπουργός» στην α ' και β ' χουντι­
κή Κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.
225. Λαμπούσης Γ.: ταξίαρχος ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για
τη «πυζάμα». Στις 27.6.75 παραπέμπεται σε δίκη. Στις 21.7.75
δικάζεται στο Στρατοδικείο και στις 9.8.75 καταδικάζεται σε
12 χρόνια για συνωμοσία. Στις 22.1.76 η ποινή του μειώθηκε
από το Αναθεωρητικό σε·8’/ ι χρόνια.
226. Λαμπράκος Δημ.: «υφυπουργός» της γ ' και δ ' χουντικής Κυ­
βέρνησης. Δεν τιμωρήθηκε.
227. Λαμπρινός Ιω.: ακροδεξιός. Συνελήφθη για εξυβρίσεις και
απειλές στη δίκη για τα έκτροπα της κηδείας του Μάλλιου.
Δικάστηκε στο αυτόφωρο και αθωώθηκε.
228. Λαμπρόπουλος Κων.: συνταγματάρχης ε.α. Διευθυντής του
«πολιτικού» γραφείου του Γ. Παπαδόπουλου και «ο πιο έμπι­
στός του» άνθρωπος, την εποχή της παντοδυναμίας. Στις
18.11.75 παραπέμπεται σε δίκη με βούλευμα για την αργομισθία της Δέσποινας Παπαδοπούλου και διατάζεται η προφυλάκισή του. θ α δικαστεί αργότερα δυο φορές και τελικά θα
αθωωθεί.
229. Λάμπρου Βαα.: τέως διοικητής Γενικής Ασφάλειας. Στις
20.12.75 και στις 21.4.76 θα παραπεμφθεί σε δίκη για βασανι­
στήρια. θ α δικαστεί στο Πλημμελειοδικείο και στο Εφετείο
και θα τιμωρηθεί με φυλάκιση 10 μηνών που την εξαγόρασε
με 150 δραχμές την ημέρα. Ζει στην Αθήνα και έχει γραφείο
Ασφαλειών στην Πλατεία Κλαυθμώνος (Παπαρρηγοπούλου).
Οι χουντικοί τον κατηγορούν ότι στις προεκλογικές περιόδους
βοηθάει,· υποψήφιο της «Ν.Δ.» πρώην εκοφίτη.
230. Λάμπρου Μιχ.: ακροδεξιός. Στις 22.1.79 ανακοινώθηκε ότι
έχει συλληφθεί σαν μέλος τρομοκρατικής ομάδας βοβμιστών.
Την 1.6.79 καταδικάζεται για κατοχή όπλων. Εξαγοράζει το
υπόλοιπο της ποινής του —ήταν προφυλακισμένος— και αφή­
νεται ελεύθερος.
231. Λατσούδης Ευστάθιος: αντιστράτηγος ε.α. «Υπουργός» Ά μυ­
νας στην σ τ ' Κυβέρνηση της χούντας. Μηνύθηκε για την
255

προδοσία της Κύπρου, αλλά η δικογραφία έχει μπει στο
«χρονοντούλαπο».
232. Λέκκας Αντ.: «Υπουργός» και «Υφυπουργός» στις πρώτες Κυ­
βερνήσεις της χούντας. Στις 9.9.74 μηνύεται με τους πρώτους
για το πραξικόπημα της 21.4.67. Στις 13.2.75 προφυλακίζεται.
Στις 25.5.75 αρχίζει η δίκη των «πρωταιτίων» και στις 23.8.75
καταδικάζεται σε ισόβια και 10 χρόνια κάθειρξη για εσχάτη
προδοσία και στάση. Περίπου 4 χρόνια τώρα είναι έξω από
τις φυλακές «προς αποτροπήν ανηκέστου βλάβης της υγείας
του» με δικαστικές αποφάσεις: τελευταία, πήρε άδεια να πάει
στην Αμερική (Χιούστον) για εγχείρηση στην καρδιά, όπου
πρέπει να βρίσκεται ακόμη.
233. Λιζάρδος Σπ.: «Υπουργός» και «Υφυπουργός» σε τρεις Κυ­
βερνήσεις της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
234. Λίτσας Δημ.: οπλίτης. Στις 11.7.75 παραπέμπεται στο Στρατο­
δικείο για βασανιστήρια. Στις 12.9.75 μετά από πολυήμερη δί­
κη αθωώνεται.
235. Λουκ ύπουλος Δημ.: αστυνομικός. Στις 4.7.75 παραπέμπεται σε
δίκη για βασανιστήρια στη Γενική Ασφάλεια Αθήνας, θ α δι­
καστεί στη Χαλκίδα από τις 11 μέχρι τις 30.11.75 και θα κα­
ταδικαστεί σε φυλάκιση 4 μηνών. Στις 20.12.75 θα ξαναπαρεπεμφθεί για βασανιστήρια, άλλης περιόδου, αλλά στις 21.4.76
με βούλευμα των Εφετών θα απαλλαγεί. Γύρισε στην υπηρεσία
του, αλλά απολύθηκε το 1982.
236. Λυμπέρης Ιω.: έφεδρος ανθυπολοχαγός. Στις 29.3.75 προφυ­
λακίζεται για το Πολυτεχνείο. Τον Αύγουστο του ’75 παραπέμπεται σε δίκη και στις 30.12.75 καταδικάζεται σε κάθειρξη
25 χρόνων, για δυο φόνους, στην λαϊκή εξέγερση του Πολυ­
τεχνείου. Έ κανε αναίρεση που απορρίφθηκε για λόγους τυπι­
κούς (κατά πληροφορία έκανε κάποιο λάθος ο δικηγόρος του).
Υποστηρίζει ότι είναι αθώος και ότι δεν είναι αυτός που πυ­
ροβόλησε τα δυο θύματα. Ο Λυμπέρης είχε σπουδάσει στην
Ακαδημία σωματικής αγωγής και ήταν αθλητής (ποδοσφαιρι­
στής). Είναι ο μόνος που βρίσκεται ακ^μη στις φυλακές, μόνο
με καταδίκη για το Πολυτεχνείο.

Μ
237. Μάγκος Ιω.: ακροδεξιός. Συνελήφθη στις 25.3.75 μαζί με τον
Καλέντζη για επιθέσεις σε δημοκρατικούς πολίτες, κατά τη
στρατιωτική παρέλαση. Δικάστηκε στο αυτόφωρο και στις
4.4.75 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 4 μηνών.
238. Μακαρέζος Νικ.: «Υπουργός» και «αντιπρόεδρος» στις πε­
ρισσότερες Κυβερνήσεις της Παπαδοπουλικής περιόδου ( ’67256

'73). Στις 9.9.75 μηνύθηκε με τους πρώτους 15 για το πραξι­
κόπημα. Στις 23.10.74 εξορίστηκε στην Τζια, από όπου τον
Γενάρη 1975 οδηγήθηκε στις φυλακές προφυλακισμένος. Στις
20.2.75 διώχθηκε ποινικά σαν ηθικός αυτουργός στο φόνο του
Β. Πεσλή. Στις 23.5.75 παραπέμφθηκε για εσχάτη προδοσία.
Στις 28.7.75 αρχίζει η δίκη των «πρωταιτίων» στην οποία «δεν
μετέχει» και στις 23.8.75 καταδικάζεται σε θάνατο και καθαί­
ρεση καθώς και σε ισόβια κάθειρξη. Στις 23.9.75 παρεπέμπεται με βούλευμα για το φόνο της Μαρία Καλαβρού και στις
6.9.75 για το φόνο του Πεσλή. Στις 11.3.76 θα αθωωθεί από
τις κατηγορίες της ηθικής αυτουργίας στους δυο φόνους. Στις
21.6.76 ανακοινώνεται ότι μετατάσσεται στην τάξη του στρα­
τιώτη. Βρίσκεται στις φυλακές.
239. Μακρυγιάννης Νεκτ.: οπλίτης. Στις 11.7.75 παραπέμπεται στο
Στρατοδικείο για βασανιστήρια, θ α δικαστεί και στις 12.9.75
θα αθωωθεί.
240. Μάλλιος Ευαγ.: αστυνόμος. Το Σεπτέμβρη 1974 καλείται και
ανακρίνεται για την υπόθεση του Πολυτεχνείου. Στις 11.9.74
τίθεται σε διαθεσιμότητα. Στις 4.7.75 παραπέμπεται στο Κακουργιοδικείο για βασανιστήρια στην Ασφάλεια. Δικάζεται
στη Χαλκίδα από τις 11 μέχρι τις 30.11.75 και τιμωρείται με
φυλάκιση 10 μηνών. Στις 20.12.75 παραπέμπεται πάλι στο Κακουργιοδικείο με βούλευμα των Πλημμελειοδικών και τελικά
στο Πλημμελειοδικείο με βούλευμα των Εφετών στις 21.4.76.
Στις 14.5.76 απολύεται από το Σώμα της Αστυνομίας Πόλεων.
Στις 17.5.76 αποφυλακίζεται με εγγύηση - ήταν προφυλακισμέ­
νος. Στις 17.9.76 δικάίζεται στό Πλημμελειοδικείο για βασανι­
στήρια και στις 12.10.76 καταδικάζεται σε φυλάκιση 17 μη­
νών. Στις 14.12.76 δολοφονείται από άγνωστους κοντά στο
σπίτι του στο Παληό Φάληρο.
■»
241. Μανιάτης Ιω.: αξιωματικός του στρατού. Στις 25.5.75 συνελήφθη για τη συνωμοσία «πυζάμα». Στις 6.3.75 αποστρατεύτηκε
ενώ βρισκόταν προφυλακισμένος. Στις 4.4.75 αποφυλακίζεται
και τελικά δεν παραπέμπεται σε δίκη.
242. Μάνος Γεωρ.: νεαρός ακροδεξιός. Συνελήφθη στην διαδήλω­
ση λίγων δεκάδων νεοφασιστών μετά την κηδεία του Μάλλιου
στις 16.12.76 και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 2 '/j μηνών στο
αυτόφωρο στις 18.12.77 παραπέμφθηκε με βούλευμα σε δίκη
και για τα επεισόδια της κηδείας. Δικάστηκε και στις 13.5.78
αθωώθηκε.
243. Μανουσακάκης Ιω.: αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για την συνωμοσία «πυζάμα». Δεν θα παραπεμφθεί,
τελικά, για την υπόθεση αυτή. Στις 19.8.75 παραπέμπεται στο
Στρατοδικείο για βασανιστήρια και στις 9.12.75 καταδικάζεται
σε φυλάκιση 2 χρόνων. Στο Αναθεωρητικό στις 22.4.76 θα
257

μειωθεί η ποινή του στον ένα χρόνο. Αργότερα στις 7.7.77 θα
ξαναδικαστεί σε φυλάκιση 3 μηνών και 5 ημερών για βασανι­
στήρια. Η απόφαση αυτή θα αναιρεθεί και ο Μανουσακάκης
θα ξαναδικαστεί αλλά η ποινή του θα μείνει ίδια. Τώρα δου­
λεύει στις επιχειρήσεις του 'Ομίλου Βαρδινογιάννη σα Διευ­
θυντής.
244. Ματζαβάς θεοχ. : αστυνόμος. Κατηγορήθηκε για τα επεισόδια
της κηδείας του Μάλλιου και στις 6.7.77 παραπέμφθηκε σε
δίκη. Στις 13.5.78 αθωώθηκε. Αργότερα διώχτηκε από την
Αστυνομία.
245. Μαντογιαννάκης Δημ.: υπενωμοτάρχης. Στις 23.8.77 διώκεται
ποινικά για συνέργεια σε απόδραση από πρόθεση του Μπόλα­
ρη. Στις 2.12.77 αθωώνεται.
246. Μανωλόπουλος Παύλος: «υπουργός» στην γ ' χουντική Κυ­
βέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε. Σήμερα είναι στην ΕΠΕΝ μέλος
της εκτελεστικής γραμματείας.
247. Μάρης θεοδ. : νεαρός ακροδεξιός. Στις 31.7.78 οδηγείται στον
Εισαγγελέα μαζί με άλλους για βοβμιστικές ενέργειες. Στις
7.8.78 προφυλακίζεται και στις 9.10.78 με βούλευμα του Συμ­
βουλίου Εφετών απαλλάσσεται. Κατά πληροφορίες υπηρετεί
τη θητεία του τώρα.
248. Μαριούκλας Αλεξ.: νεαρός ακροδεξιός. Στις 31.7.78 οδηγείται
στον Εισαγγελέα κατηγορούμενος για τρομοκρατικές ενέργει­
ες. Στις 7.7.78 προφυλακίζεται για παράβαση του «αντιτρομοκρατικού» νόμου 774/78. Στις 26.9.78 παραπέμπεται σε δίκη
στο Πενταμελές Εφετείο και καταδικάζεται σε φυλάκιση 10
μηνών με δικαίωμα εξαγοράς. Στις 2.6.79 ο Α.Π. θα κάνει δε­
κτή αίτηση αναίρεσής του και η δίκη του θα επαναληφθεί
αλλά η ποινή θα παραμείνει ίδια με τη νέα απόφαση στις
16.10.79. Το Φλεβάρη ’82 σύμφωνα με κατάθεση του δολοφόνου-ληστή Αρ. Αρμπατζόγλου θα πουλήσει ένα πιστόλι τύπου
«λούγκερ» αντί 100.000 δραχμών στον ίδιο (τον Αραμπατζόγλου) με το οποίο θα δολοφονηθεί ο υπενωμοτάρχης Γ. Φολί­
δας, αλλά ο Μαριούκλας δεν θα διωχθεί, περιέργως...
249. Μαριούκλας Γεωρ.: νεαρός ακροδεξιός. Βρισκόταν στην Αγ­
γλία όταν στις 22.1.79 ανακοινώθηκε η «εξάρθρωση» της τρο­
μοκρατικής ομάδας «Οργάνωσης Εθνικής Αποκαταστάσεως»
της οποίας θεωρήθηκε μέλος και κατηγορήθηκε. 'Οταν στις
7.5.79 οι άλλοι κατηγορούμενοι δικάστηκαν, γιαυτόν ανεστάλη η δίωξη γιατί φυγοδικούσε. Η κατηγορία σε βάρος του εκκρεμεί, αλλά ο κατηρορούμενος κατά πληροφορίες, «μπαινο­
βγαίνει» στην Ελλάδα χωρίς να συλλαμβάνεται.
250. Μαρκεζίνης Σπ.: «Πρωθυπουργός» στην ε ' Κυβέρνηση της
χούντας. Δεν τιμωρήθηκε. Στις 3.11.79 ανακοίνωσε την «επα­
ναλειτουργία» του «κόμματος των Προοδευτικών» και έλαβε

258

μέρος στις εκλογές του 1981 και του 1984 (Ευρωεκλογές).
251. Μάρκου Μιχ.: αστυνομικός. Δικάστηκε για τα επεισόδια της
κηδείας του Μάλλιου και αθωώθηκε, 13.5.78.
252. Ματζούκης Βασ.: αστυφύλακας. Στις 20.1.76 σε δίκη του
Σάββα Κωνσταντόπουλου, χτυπάει δημοσιογράφους. Στις
10.1.78 στη δίκη του ζητάει συγνώμη και ανακαλούνται οι μη­
νύσεις.
253. Ματζώρος Ε.: υπαξιωματικός του στρατού. Στις 30.1.75 απο­
λογείται στον ανακριτή για βασανιστήρια στο Στρατοδικείο
Μπογιατίου. Στις 8.2.75 προφυλακίζεται στο Μπογιάτι. Στις
4.7.75 καταδικάζεται σε φυλάκιση 10 μηνών. Στο αναθεωρητι­
κό 22.4.76 δεν θα μειωθεί η ποινή του.
254. Ματζώρος Ε.: οδηγός (;) Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται
σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Δικάζεται και στις 30.12.75 αθω­
ώνεται.
255. Ματθαίου Αλεξ.: «υπουργός» σε τρεις χουντικές Κυβερνήσεις.
Δεν τιμωρήθηκε. Σήμερα μετέχει στην Ι50μελή Πανελλήνια
επιτροπή της ΕΠΕΝ.
256. Μαυροειδής Κων.: αντιστράτηγος ε.α. Τον Αύγουστο 1975
παραπέμπεται σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30.12.75 κατα­
δικάζεται σε κάθειρξη 25 χρόνων. Η απόφαση αυτή θα αναιρεθή στις 20.8.76 και ο καταδικασμένος θα αποφυλακιστεί
στις 8.2.77 με τη συμπλήρωση του 18μηνου της προφυλάκισης. Στις 25.2.77 μετά την επανάληψη της δίκης του στο Πεν­
ταμελές θα αθωωθεί. Τώρα ζει στην Αθήνα και ιδιωτεύει.
257. Μαυροειδής Παν.: ταξίαρχος ε.α. (της χωροφυλακής). Στις
20.12.75 παραπέμπεται στο Κακουργιοδικείο για βασανιστή­
ρια. Στις 21.4.76 απαλλάσσεται με βούλευμα του Συμβουλίου
Εφετών.
258. Μήλας Χρ.: αντισμήναρχος ε.α. Συνελήφθη για κατοχή όπλων
στις 18.8.78 σε έρευνες που γίνονταν, για την ανακάλυψη
βομβιστών. Παραπέμφθηκε σε δίκη.
259. Μητρόπουλος Βασ.: αρχιφύλακας. Στις 6.6.77 παραπέμπεται
για τα έκτροπα της κηδείας του Μάλλιου. Στις 13.5.78 καταδι­
κάζεται σε φυλάκιση 10 μηνών.
260. Μητσόπουλος Αθ.: σπουδαστής-ακροδεξιός. Στις 20.1.76 κατηγορήθηκε για επιθέσεις κατά δημοσιογράφων στην δίκη του
Σάββα Κωνσταντόπουλου. Στις 10.1.78 παύει η δίωξη εναντί­
ον του με ανάκληση των εγκλήσεων.
261. Μητσόπουλος Α.: αστυνομικός. Στις 7.9.75 καταδικάζεται από
το Πλημμελειοδικείο της Πάτρας σε φυλάκιση 20 μηνών. Στις
4.6.76 σε άλλη δίκη καταδικάζεται σε 5 μήνες. Στο Εφετείο η
πρώτη ποινή του γίνεται, στις 23.2.76, 45 μέρες φυλακή (!)

259

262. Μ ήτσου Βασ.: υπομοίραρχος. Κατηγορήθηκε για βασανιστή­
ρια και στις 2.12.75 αθωώθηκε στο Πλημμελειοδικείο Θεσσα­
λονίκης.
263. Μιχάλης θεοδ.: οπλίτης. Στις 19.9.75 παραπέμπεται στο στρα­
τοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9.12.75 παύει οριστικά η δίω­
ξη (και απαλλάσσεται).
264. Μιχαλολιάκος Νικ.: ακροδεξιάς. Στις 23.12.76 προφυλακίζε­
ται για τις επιθέσεις κατά των δημοσιογράφων στην κηδεία
του Μάλλιου. θ α αποφυλακιστεί μετά από λίγο με εγγύηση
και θα στρατευθεί. Στις 6.7.77 παραπέμπεται σε δίκη για τα
έκτροπα. Στις 9.5.78 η δίκη θα χωριστεί γιαυτόν επειδή δεν
είχε κλητευθεί νόμιμα. Ο κατηγορούμενος δεν θα ειααχθεΙ ποτέ
σε δίκη για την υπόθεση αυτή. Μετά από 5 χρόνια τα αδική­
ματα που τον βαρύνουν θα παραγραφούν. Στις 31.7.78 συλλαμβάνεται και οδηγείται στην Εισαγγελεία σαν μέλος τρομοκρατι­
κής ομάδας. Προφυλακίζεται στις 7.8.78 και στις 26.9.78 παραπέμπεται σε δίκη στο Πενταμελές Εφετείο για παραβάσεις
του ν. 495/76 περί όπλων και εκρηκτικών, θ α καταδικαστεί
στις 16.1.79 θα κλειστεί στη φυλακή. Στις 2.6.79 αναιρείται
από τον Α.Π. η καταδικαστική απόφαση και θα ξαναδικαστεί
στις 16.10.79. Η ποινή του μειώνεται. Σήμερα ζει στην Αθήνα.
265. Μιχαλόπουλος Ηλίας: χωροφύλακας. Στις 9.12.75 καταδικάζε­
ται από το Πλημμελειοδικείο της Πάτρας σε φυλάκιση 7 μη­
νών.
266. Μιχαλόπουλος θεμ.: «Υφυπουργός» της ε ' χουντικής Κυβέρ­
νησης. Δεν τιμωρήθηκε.
267. Μιχαλόπουλος Κων.: «Υφυπουργός» σε τρεις χουντικές Κυ­
βερνήσεις. Δεν τιμωρήθηκε.
268. Μίχαλος Χρ.: «Υφυπουργός» σε δυο Κυβερνήσεις της χούν­
τας. Δεν τιμωρήθηκε. Σήμερα είναι ηγετικό στέλεχος της
ΕΠΕΝ και ήταν υποψήφιος Ευρωβουλευτής.
269. Μομφεράτος Νικ.: «Υπουργός» στην ε ' Κυβέρνηση της χούν­
τας. Δεν τιμωρήθηκε. Σήμερα είναι εκδότης της εφημερίδας
«Απογευματινή» μέλος της ΕΣΗΕΑ και πρόεδρος της Έ νωσης
Ιδιοκτητών Εφημερίδων (ΕΙΕΑ).
270. Μογιάνος Χριστόφ.: Παραπέμφθηκε σε δυο δίκες στο στρατο­
δικείο, αλλά φυγοδίκησε (βρισκόταν στο εξωτερικό). Σήμερα
είναι άγνωστο που ζει αλλά τα εγκλήματα που τον βάρυναν
έχουν παραγραφεί
271. Μουρατίδης Ανθ.: οπλίτης. Στις 15.2.75 προφυλακίζεται για
βασανιστήρια, θ α παραπεμφθεί σε δυο δίκες στο Στρατοδικείο
για βασανιστήρια. Στη μια, 12.9.75 θα αθωωθεί και στην άλλη
9.12.75 θα καταδικαστεί σε φυλάκιση 12 μηνών. Το αναθεωρη­
τικό στις 22.4.76 δεν θα μειώσει την ποινή του.
260

272. Μουσταϊράς Γεωρ.: ακροδεξιός. Συνελήφθη μετά την κηδείο
του Μάλλιου 16.12.76 για τη «διαδήλωση» που έκαναν λίγες
δεκάδες νεαροί και καταδικάστηκε στις 18.12.76 στο αυτόφορο
Μονομελές σε φυλάκιση 2χ/ ι μηνών. Ξαναδικάστηκε για τα
επεισόδια που έγιναν στο νεκροταφείο κατά την κηδεία του
Μάλλιου, αλλά αθωώθηκε και δουλεύει σαν τραγουδιστής σε
λαϊκά κέντρα.
273. Μπαλαράς Αγγ.: αξιωματικός ε.α. Συνελήφθη για το πραξικό­
πημα «πυζάμα» αλλά δεν παραπέμφθηκε σε δίκη. Σήμερα, κα­
τά πληροφορίες, δουλεύει στη διεύθυνση προσωπικού στα
ναυπηγεία του Νιάρχου.
274. Μπαλόπουλος Ηλίας: τέως καθηγητής της ΑΣΟΕΕ. «Υπουρ­
γός* και «Υφυπουργός» σε δύο χουντικές Κυβερνήσεις. Δεν
τιμωρήθηκε. Απασχολείται σε κάποια χαλκοβιομηχανία σαν
σύμβουλος.
275. Μπαλόπουλος Μιχ.: «Υφυπουργός» στην δ ' Κυβέρνηση τοι
Παπαδόπουλου και προηγούμενα «γραμματέας» του EOT. Μηνύθηκε με τους πρώτους για το πραξικόπημα της 21.4.67 από
τον Λυκουρέζο στις 9.9.74. Είναι ο μόνος χουντικός «υπουρ­
γός» που η κατάρευση της δικτατορίας τον βρήκε στη φυλακή
κατάδικο για την υπόθεση «των κρεάτων». Στις 23.5.75 παραπέμπεται για εσχάτη προδοσία. Γτις 2.6.75 επαναλαμβάνεται
στο Πενταμελές Εφετείο η δίκη «των κρεάτων» και η ποινή
του Στρατοδικείου μειώνεται από 3*/ι σε 2'/2 (στις 23.6.75).
Στις 28.7.75 αρχίζει η δίκη των «πρωταιτίων» και στις 23.8.75
καταδικάζεται σε ισόβια και 10 χρόνια κάθειρξη. Στις 21.6.76
μετατάσσεται στην τάξη του στρατιώτη. Στις 11.11.76 μετά
ιιπό τρίτη δίκη για τα κρέατα η ποινή του μειώνεται στους 14
μήνες (μετά από αναίρεση). Στις 3.3.78 βρίσκεται νεκρός στο
κελί του από τόν Παττακό. Αιτία του θανάτου: έμφραγμα. Κα­
τά πληροφορίες πέθανε από τη στεναχώρια του γιατί την
προηγούμενη μέρα είχε αθωωθεί ο συγκατηγορούμενος του
στην υπόθεση των κρεάτων Στ. Τσώνης. Ο Μπαλόπουλος είχε
καταδικαστεί σαν ηθικός αυτουργός σε πράξεις του Τσώνη για
τις οποίες ο κατηγορούμενος σαν φυσικός αυτουργός αθωώθη­
κε!
276. Μπάμπαλης Πέτρος: αστυνόμος. Στις 11.9.74 «μπαίνει» σε δι­
αθεσιμότητα. Μετά λίγες μέρες καλείται και ανακρίνεται για
το Πολυτεχνείο, από τον Εισαγγελέα. Στις 2.7.75 προφυλακί­
ζεται για βασανιστήρια. Στις 4.7.75 παραπέμπεται σε δίκη κα­
τηγορούμενος σαν βασανιστής. Από τις 11 μέχρι τις 30.11.75
δικάζεται στο Κακουργιοδικείο Χαλκίδας αλλά δεν θα τιμω­
ρηθεί (το δικαστήριο έπαψε την ποινική δίωξη για τις πράξεις
που τον βάρυναν). Στις 20.12.75 παραπέμπεται πάλι σε δίκη
για βασανιστήρια στο Κακουργιοδικείο και τελικά στις 21.4.76
261

στο Πλημμελειοδικείο με βούλευμα των Εφετών. Με την αλ­
λαγή της κατηγορίας από κακούργημα σε πλημμέλημα στις
22.4.76 αποφυλακίζεται. Στις 14.5.76 απολύεται από την Αστυ­
νομία. Στις 17.9.76 αρχίζει η δίκη του και στις 2.10.76 κατα­
δικάζεται σε φυλάκιση 2 χρόνων. Στις 14.2.77 στο Εφετείο η
ποινή του μειώνεται σε 18 μήνες φυλακή. Κλείνεται στις φυ­
λακές για να εκτίσει κάποιο «υπόλοιπο» 2 μηνών περίπου και
μεΐα θα αποφυλακιστεί. Στις 31.1.79 ο Π. Μπάμπαλης θα δο­
λοφονηθεί μπροστά στο γκαράζ του σπιτιού του, πίσω από
τον Ά γ ιο Σώστη (Ν. Σμύρνη).
277. Μπαντόλας Απ.: αστυνομικός. Στις 6.7.77 παραπέμπεται σε
δίκη για τα επεισόδια της κηδείας του Μάλλιου. Στις 13.5.78
θα αθωωθεί.
278. Μπαρλιάς Αναστ.: οπλίτης. Στις 11.7.75 παραπέμφθηκε σε δί­
κη στο Στρατοδικείο για βασανιστήρια, θ α δικαστεί και στις
12.9.75 αθωώνεται.
279. Μπέλλος Ανέστης: στρατιωτικός. Στις 19.9.75 παραπέμπεται
στο στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9.12.75 αθωώνεται,
θ α κατηγορηθεί και για την εξαφάνιση των αρχείων της ΕΣΑ.
Στις 10.1.76 θα καταδικαστεί για τα αρχεία σε φυλάκιση 4 μη­
νών με αναστολή στο στρατοδικείο. Στο Αναθεωρητικό η ποι­
νή του γίνεται 3 μήνες με αναστολή. Στις 5.5.78 θα ξαναδικαστεί μετά από αναίρεση και θα αθωωθεί. Ο Μπέλλος υπηρετεί
ακόμη στο στρατό. Σήμερα είναι αντισυνταγματάρχης και εί­
ναι διοικητής μονάδας στη Βέρροια.
280. Μπένος Σταύρος: λοχαγός. Στις 9.2.79 απολογείται στον ανα­
κριτή Παπούλια για συμμετοχή στις τρομοκρατικές ενέργειες.
Στις 7.3.79 θα απαλλαχτεί με βούλευμα.
281. Μπερνάρης Αντ.: «υπουργός» στην δ ' Κυβέρνηση της χούν­
τας. Δεν θα τιμωρηθεί.
282. Μπλιώνας Ηρακλής: στρατονόμος. Στις 11.7.75 παραπέμπεται
με βούλευμα στο Στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 12.9.75
θα αθωωθεί. Δουλεύει στα ναυπηγεία του Νιάρχου στου Σκαραμαγκά τώρα.
283. Μπόγδος Κων.: χωροφύλακας. Κακοποίησε στις 30.12.74 στο
αστυνομικό τμήμα Αλιβερίου το φοιτητή Νικ. Πάντζαλη. Στις
25.9.75 καταδικάζεται στο Πλημμελειοδικείο Χαλκίδας σε φυ­
λάκιση 5 μηνών. Στις 17.2.76 η ποινή του θα μειωθεί στους 4
μήνες.
284. Μπόγρης Γ.: έφεδρος υπαξιωματικός. Στις 30.1.75 απολογείται
για βασανιστήρια και στις 8.2.75 προφυλακίζεται στο Μπογιάτι. Στις 4.7.75 παραπέμπεται σε δίκη, αλλά αργότερα θα απαλ­
λαγεί με άλλο βούλευμα.
285. Μπόλαρης Παρ.: ταγματάρχης ε.α. (μετά «στρατιώτης»). Στις
262

26.9.74 συνοδεύει οπλοφορώντας τον «αόρατο δικτάτορα Ιωαννίδη, στην Εισαγγελία (ανάκριση για Πολυτεχνείο), θ α παρα­
πεμφθεί σε δίκη για παράνομη οπλοφορία και στις 17.2.75 θα
καταδικαστεί σε φυλάκιση 3 μηνών και 5 ημερών για παράνο­
μη οπλοφορία με τριετή αναστολή. Στις 25.2.75 θα συλληφθεί
για το πραξικόπημα «πυζάμα». Στις 27.6.75 παραπέμπεται σε
δίκη για τη συνωμοσία. Στις 11.7.75 δικάζεται στο Στρατοδι­
κείο για την συνωμοσία του Φλεβάρη. Στις 9.8.75 καταδικάζε­
ται σε κάθειρξη 11 χρόνων. Στο Αναθεωρητικό η ποινή του
μειώνεται στα 8 χρόνια. Κλείνεται στις φυλακές και στις
22.7.77 ζητώντας να του κάνουν ιατρικές εξετάσεις, πετυχαί­
νει να τον μεταφέρουν στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθή­
νας. Νοσηλεύεται (;) στο ίδιο δωμάτιο με τον αρχιβασανιστή
θεοφιλογιαννάκο όταν την 1.8.77 θα αποδράσει. Στην αρχή
κρύφτηκε στην Ελλάδα, μπήκε και βγήκε πολλές φορές παρά­
νομα στην χώρα και μετά έμεινε στην Αγγλία ένα μεγάλο
χρονικό διάστημα. Σήμερα κατά μια πληροφορία βρίσκεται σε
χώρα της Λατινικής Αμερικής.
286. Μπονώτης Σωκρ.: αξιωματικός. Αποστρατεύεται στις 6.3.75
μαζί με τους κατηγορούμενους για τη συνωμοσία του Φλεβά­
ρη. Ο ίδιος δεν θα παραπεμφθεί σε δίκη. Σήμερα είναι διευ­
θυντής στην «Φίατ».
287. Μπότης Μιχ.: στρατονόμος. Στις 11.7.75 παραπέμπεται σε δί­
κη στο στρατοδικείο για βασανιστήρια, θ α δικαστεί και στις
12.9.75 θα αθωωθεί.
288. Μπουκλάκος Βασ.: ταγματάρχης. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε δίκη για τη σφαγή του Πολυτεχνείου. Στις
30.12.75 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 20 μηνών και 15 ημερών.
Η απόφαση αυτή θα αναιρεθεί, θα ξαναδικαστεί στο Πενταμε­
λές Εφετείο και θα αθωωθεί, στις 25.2.77.
289. Μπουζιάνης Α.: αξιωματικός της χωροφυλακής. Στις 18.12.76
καταδικάζεται, από το Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης σε
φυλάκιση 28 μηνών για βασανιστήρια.
290. Μπούφος Κων.: στρατιωτικός. Στις 19.9.75 παραπέμπεται σε
δίκη για βασανιστήρια. Δικάστηκε και στις 9.12.75 αθωώθηκε.
291. Μπράβος Κων.: «υφυπουργός» σε δυο χουντικές Κυβερνή­
σεις. Δεν τιμωρήθηκε. Σήμερα είναι μέλος της ΕΠΕΝ.
292. Μυλωνάς θωμάς: ενωμοτάρχης. Τον Αύγουστο 1975 παρα­

πέμφθηκε σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Δικάστηκε στο Πεντα­
μελές Εφετείο και στις 30.12.75 αθωώθηκε.
293. Μυργιαλάκης Ιω.: χωροφύλακας. Στις 4.7.75 παραπέμπεται
στο Κακουργιοδιοκείο Θεσσαλονίκης για βασανιστήρια, θ α
δικαστεί στις 10 και στις 11.12.75 και θα αθωωθεί.
294. Μωρογιάννης Μαυροειδής: μοίραρχος της χωροφυλακής. Στις
263

20.12.75 και στις 21.4.76 θα παραπεμφθεί σε δίκη κατηγορού­
μενος σαν βασανιστής, θ α δικαστεί και θα τιμωρηθεί στις
14.10.76 (σε πρώτο βαθμό, στο Τριμελές Εφετείο) με φυλάκιση
3 χρόνων και 2 μηνών. Στις 5.2.77 το δευτεροβάθμιο δικαστή­
ριο (Πενταμελές Εφετείο) μειώνει την ποινή του στους 12 μή­
νες. Μετά από αναίρεση θα ξαναδικαστεί και στις 7.3.78 τελι­
κά θα τιμωρηθεί με φυλάκιση 10 μηνών.

Ν
295. Ναστούλης Δημ: Απατεώνας, εθνικιστης και «Αρχηγός» της
«Νέας Τάξεως». Στις 5.4.77 θα προφυλακιστεί για τρομοκρατι­
κές ενέργειες —άλλων— αλλά τελικά δεν θα παραπεμφθεί σε
δίκη για τέτοιες δραστηριότητες. Αντίθετα θα δικαστεί κατ'
επανάληψη και θα καταδικαστεί για απάτες όπως (π.χ.) στις
21.9.79 για πλαστογραφία. Απασχόλησε πολλές φορές την
κοινή γνώμη (με διάφορες παραπολιτικές ενέργειες) χωρίς να
το αξίζει.
296. Νηστικάκης Νικ.: Πρόσθετος αστυφύλακας. Τον Αύγουστο
1975 παραπέμφθηκε σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Δικάστηκε
στις 30.12.75 τιμωρήθηκε με φυλάκιση 5 μηνών για κακοποί­
ηση τραυματισμένων στο Ρυθμιστικό.
297. Νικολόπουλος Αρ.: υπολοχαγός. Συνώδεψε μαζί με τον Μπό­
λαρη τον Ιωαννίδη στην Εισαγγελία όταν ανακρίθηκε για το
Πολυτεχνείο. Δικάστηκε μετά από μήνυση δημοσιογράφων και
αθωώθηκε στις 17.2.75. Αποστρατεύτηκε στις 6.3.75. Αργότερα
πήγε και αυτός στη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, όπου πρέ­
πει να δουλεύει ακόμη (στο Λάτση).
298. Νικολόπουλος Ηλ.: ταγματάρχης ε.α. Παραπέμφθηκε για βα­
σανιστήρια και αθωώθηκε. Δικάστηκε σε τρεις δίκες για τα
αρχεία της ΕΣΑ και τελικά τιμωρήθηκε με φυλάκιση 3 μηνών
με αναστολή για 3 χρόνια.
299. Νικολούλιας Δ.: ακροδεξιός. Συνελήφθη σαν ύποπτος για
βομβιστικές ενέργειες στις 12.7.78 αλλά αφέθηκε ελεύθερος
χωρίς να κατηγορηθεί.
300. Νίτσας Παντ.: «υφυπουργός» στην 6η Κυβέρνηση της χούν­
τας. Δεν τιμωρήθηκε.
301. Ντάκουλας Ν.: ανθυπασπιστής του ναυτικού. Στις 24.11.75
προφυλακίζεται για βασανιστήρια στο αντιτορπιλικό «Έ λλη».
Στις 12.12.75 καταδικάζεται στο Ναυτοδικείο σε φυλάκιση 2
χρόνων. Στις 12.3.76 το Αναθεωρητικό μειώνει την ποινή του
σε 8 μήνες.
302. Νταλαχάνης Βασ.: ενωμοτάρχης. Στις 29.4.77 παραπέμπεται σε
δίκη σαν συνεργός στη δολοφονία το\> Γ. Τσαρουχά. Δικάζε­
264

ται στο Κακουργιοδικείο της Θεσσαλονίκης και στις 8.6.79
αθωώνεται.
303. Ντερτιλής Νικ.: ταξ(αρχος ε.α. (μετά «στρατιώτης»). Στις
24.2.74 συλλαμβάνεται για τη συνωμοσία του Φλεβάρη («πυζά­
μα»). Στις 6.3.75 αποστρατεύεται αλλά δεν θα παραπεμφθεί σε
δίκη για τη συνωμοσία. Στις 23.5.75 παραπέμπεται σε δίκη για
εσχάτη προδοσία (πραξικόπημα 21.4.67). Στις 23.8.75 καταδικά­
ζεται σε κάθειρξη 20 χρόνων για το πραξικόπημα. Τον Αύ­
γουστο 1975 θα παραπεμθεί και για τη σφαγή του Πολυτε­
χνείου σε δίκη κατηγορούμενος για φόνο. θ α δικαστεί και
στις 30.12.75 θα καταδικαστείκ σε ισόβια κάθειρξη. Στις
21.6.76 γίνεται γνωστό ότι καθαιρέθηκε και μετατάχτηκε «στην
τάξη του στρατιώτη». Ά σ κησε αναίρεση κατά της απόφασης
του Πενταμελούς Εφετείου (για το Πολυτεχνείο) αλλά απορίφθηκε.
304. Ντότας Παν.: αξιωματικός του στρατού. Στις 19.9.75 παραπέμπεται στο στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9.12.75 κα­
ταδικάστηκε σε φυλάκιση 12 μηνών με αναστολή. Στο αναθε­
ωρητικό η ποινή του μειώθηκε σε 11 μήνες, στις 22.4.76.

305. Ξανθάκος Κων.: ταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται
σαν συνωμότης. Στις 27.6.75 παραπέμπεται σε δίκη για ένωση
προς στάση. Δικάζεται από 21.7.75 μέχρι 9.8.75 και αθωώνε­
ται. Σήμερα είναι μέλος της ΕΠΕΝ.
306. Ξυδόπουλος Ιω.: «υπουργός» στην 1η Κυβέρνηση της χούν­
τας. Δεν τιμωρήθηκε. Ηγήθηκε χουντικού ψηφοδελτίου στο
δικηγορικό σύλλογο Αθήνας το 1984. Είναι μέλος της διοικούσας επιτροπής της ΕΠΕΝ.

Ο
307. Οικονομόπουλος Δ.: «υφυπουργός» στην 1η Κυβέρνηση της
χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
308. Οικονομόπουλος Ν.: αρεοπαγίτης «υπουργός» στην 1η χουν­
τική Κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.
309. Οικονόμου Α.: υπενωμοτάρχης. Δικάστηκε στη Θεσσαλονίκη
για βασανιστήρια (20.6.75).
310. Οικονόμου Θεοφάνης.: ταγματάρχης. Στις 11.7.75 παραπέμπεται στο στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 12.9.75 καταδικά­
ζεται σε φυλάκιση 12 μηνών. Στο Αναθεωρητικό στις 22.4.76
η ποινή του μένει ίδια (με αναστολή). Την 1.9.77 διώχνεται
από το στρατό. Σήμερα μετέχει στην ΕΠΕΝ (σε νομαρχιακή
επιτροπή).
265

π
311. Παγουλάτος Α λ : δημοσιογράφος (;) Αρχηγός Ν.Ε.Κ. Στις
5.7.77 παραπέμφθηκε σε δίκη, για τα έκτροπα της κηδείας του
Μάλλιου. Δικάστηκε και στις 13.5.78 αθωώθηκε. Εκδίδει την
εφημερίδα (περιοδική) «Ελληνισμός» και έχει γραφεία στην
οδό Εμμ. Μπενάκη 37 Αθήνα.
312. Παγώνης Αχιλ.: ακροδεξιός. Στις 31.7.78 οδηγείται (με άλ­
λους) στον Εισαγγελέα για τρομοκρατικές ενέργειες και στις
7.8.78 προφυλακίζεται. Στις 9.10.78 απαλλάσσεται.
313. Παϊπάης Ευαγγ.: αξιωματικός του στρατού. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για τη συνωμοσία των Ιωαννιδικών. Αργότερα θα
αποστρατευθεί, 6.3.75, αλλά δεν θα παραπεμθεί σε δίκη. Κατά
πληροφορίες ζει στο Βόλο.
314. ΠαλαΤνης Αριστείδης: ταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για τη «συνωμοσία των Ιωαννιδικών». Στις 27.6.75
παραπέμπεται σε δίκη και στις 21.7.75 αρχίζει στο στρατοδι­
κείο η δίκη. Στις 7.8.75 η απόφαση θα είναι αθωωτική γιαυτόν. Στις 15.7.76 επιστρέφοντας από το εξωτερικό συλλαμβά-

νεται γιατί εκκρεμούσε ένταλμα για παράνομη οπλοφορία. Ερ­
γάστηκε για κάποιο διάστημα στις επιχειρήσεις του Σκαλιστήρη στην Εύβοια, αλλά σήμερα κατά πληροφορίες έχει δικές
του επιχειρήσεις.
315. Παλαιολόγου Ιω.: αξιωματικός της Αεροπορίας. Στις 23.5.75
παραπέμφθηκε για το πραξικόπημα της 21.4.67 στο Πενταμε­
λές Εφετείο, αλλά φυγοδίκησε. Είναι ο μόνος αξιωματικός της
αεροπορίας που παραπέμφθηκε για εσχάτη προδοσία, σαν
«πρωταίτιος». Ζει μάλλον, στην Αμερική.
316. Παλάτζας θωμάς: χωροφύλακας. Στις 16.12.75 καταδικάζεται
από το Πλημμελειοδικείο Λάρισας σε φυλάκιση 9ι/ ι μηνών
για βασανιστήρια.
317. Παναγιωτάκης Κων.: «υπουργός» σε δυο χουντικές Κυβερνή­
σεις. Στις 6.6.75 έγινε γνωστό, ότι έχει διαφύγει στο εξωτερι­
κό (σε Αφρικανική χώρα). Δεν τιμωρήθηκε.

318. Παναγιωτάκος Κων.: πρεσβευτής και «υφυπουργός» στην δ'
χουντική Κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε. Κατηγορήθηκε για δη­
μοσίευμα στον «Ελεύθερο Κόσμο» αλλά δεν δικάστηκε γιατί
μετά από δήλωσή του ανακλήθηκε η μήνυση (της αδελφής του
Μακάριου). Ήταν στη Δ.Ε. της ΕΠΕΝ αλλά παραιτήθηκε για­
τί ήθελε «θέση εκλόγιμου» στη λίστα των υποψηφίων για την
Ευρωβουλή.
319. Παναγιωτίδης Παύλος: στρατιωτικός. Στις 19.9.75 παραπέμ­
φθηκε στο στρατοδικείο για βασανιστήρια αλλά στις 9.12.75
266

αθωώθηκε. Αργότερα, σε άλλη δίκη (στις 7.7.77) καταδικά­
στηκε σε φυλάκιση 3 μηνών και 5 ημερών στο στρατοδικείο.
320. Παναγιωτόπουλος Σπ.: αστυνομικός. Στις 6.7.77 παραπέμφθη­
κε σε δίκη για τα έκτροπα της κηδείας του Μάλλιου. Στις
13.5.78 αθωώθηκε.
321. Παναγιωτόπουλος X.: «υπουργός» στην ε ' χουντική «Κυβέρ­
νηση». Δεν τιμωρήθηκε.
322. Παναγόπουλος Ανδρ.: αδελφός του αρχιβομβιστή Ν. Παναγόπουλου. Κατηγορήθηκε για τρομοκρατικές ενέργειες και απολογήθηκε στις 7.2.79 αλλά αφέθηκε ελεύθερος. Ό τα ν άλλοι
παραπέμφθηκαν σε δίκη 2.3.79 γιαυτόν προτάθηκε και έγινε
δεκτή (στις 7.3.79) απαλλαγή.
323. Παναγόπουλος Νικ.: οπλουργός-βομβιστής. Στις 11.1.79 επι­
κηρύσσεται για 1.000.000 δραχμές. Στις 22.1.79 ανακοινώνεται
η σύλληψη μελών της τρομοκρατικής ομάδας «Ο.Ε.Α.» στην
οποία ανήκε. Στις 17.3.79 συλλαμβάνεται με πολλές σφαίρες
στο κορμί του. Νοσηλεύεται στο νοσοκομείο κρατούμενος μή­
νες και όταν στις 7.5.79 αρχίζει η δίκη των συγκατηγορουμέ­
νων του, γιαυτόν χωρίζεται. Θα δικαστεί μόνος —σε αναπηρικό
καρότσι— και θα καταδικαστεί σε κάθειρξη 25 χρόνων. Βρί­
σκεται ακόμη στις φυλακές.
324. Πανταζόπουλος Δημ.: αξιωματικός του στρατού. Στις 25.2.75
συνελήφθη για το πραξικόπημα «πυζάμα». Δεν παραπέμφθηκε
σε δίκη.
325. Παντελής Παντελής: Δημοσιογράφος. Ή ταν διευθυντής σύν­
ταξης του χουντικού «Ελεύθερου Κόσμου» και σύρθηκε σε
πολλές δίκες σαν «υπεύθυνος σύμφωνα με το νόμο» για άρθρα
του Σάββα Κωνσταντόπουλου, τις περισσότερες φορές.
326. Παξινόπουλος Αογγίνος: «εισοδηματίας» Γνωστός από συμμε­
τοχή σε παρακρατικές οργανώσεις, θα συλληφθεί πολλές φο­
ρές και θα παραπεμφθεί σε δίκη. Αθωώθηκε στις 8.10.77 στο
Πενταμελές Εφετείο (ομάδα Καλέντζη). Κατηγορήθηκε και
προφυλακίστηκε και το καλοκαίρι 1978 (7.8.78) για να απαλ­
λαγεί με βούλευμα στις 9.10.78. Τρίτη φορά θα κατηγορηθεί
—στα σοβαρά, αυτή τη φορά— με την «Ο.Ε.Α.» και καταζη­
τείται. Στις 15.3.79 θα εμφανιστεί αυθορμήτως. Θα δικαστεί και
την 1-6-79 θα καταδικαστεί σε φυλάκιση 2‘/ j χρόνων. Θα γίνει
αναίρεση και θα ξαναδικαστεί το 1980 και η ποινή του θα
μειωθεί στους 14 μήνες. Τώρα ζει στην Αθήνα ελεύθερος και
άνεργος.
327. Παπαβλαχόπουλος Ιω.: «υπουργός» στην γ ' χουντική Κυ­
βέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.

328. Παπαγγελής Αουκάς: «γενικός γραμματέας» τύπου στην δ'
Κυβέρνηση της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε. Τώρα ανήκει στην
267

ΕΠΕΝ και είναι μέλος της Ι50μελούς Πανελλήνιας Επιτροπής.
329. Παπαγεωργίου Αθ.: υπαξιωματικός της χωροφυλακής. Στις
23.8.77 διώκεται για συνέργεια από πρόθεση σε απόδραση
(του Μπόλαρη). Θα δικαστεί στις 2.12.77 και θα αθωωθεί.
330. Παπαγεωργίου Απ.: «υπουργός» στην ε ' χουντική Κυβέρνη­
ση. Το 1981 εκλέχτηκε ευρωβουλευτής του Μαρκεζίνη (κόμμα
Προοδευτικών) αλλά πριν λήξει η θητεία του πέθανε.
331. Παπαγεωργίου θ .: ταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για τη «συνωμοσία του Φλεβάρη». Στις 6.3.75 αποστρατεύ­
εται, αλλά δεν θα παραπεμφθεί σε δίκη. Στις 19.9.75 θα παραπεμφθεί στο Στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9.12.75 θα
καταδικαστεί σε φυλάκιση 8 μηνών με αναστολή για 3 χρό­
νια. Στις 22.4.76 το Αναθεωρητικό θα επιβάλει ίδια ποινή.
332. Παπαγιάννης Γ.: αξιωματικός του Ναυτικού. Στις 6.9.74 τιμω­
ρείται με πειθαρχική ποινή «αργίας με παύση» για 3 μήνες,
για τη δράση του στην Κύπρο κατά το πραξικόπημα του Μα­
καρίου.
333. Παπαγιάννης Κων.: σ τρ ατιω τικό ς. Συνελήφθη γ ια τη ν α­
πό π ειρ α π ρ α ξικο π ή μ α το ς σ τις 25.2.75. Δ εν πα ραπέμφ θη­
κε σ ε δίκη.
334. Παπαδάκης Εμμ.: στρατιωτικός. Στις 8.2.75 προφυλακίζεται
για βασανιστήρια στο Μπογιάτι. Στις 4.7.75 παραπέμπεται σε
δίκη με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών. Με βού­
λευμα των Εφετών τελικά θα απαλλαγεί.
335. Παπαδάκης Παύλος: υποστράτηγος. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για συμμετοχή στη «συνωμοσία του Φλεβάρη». Στις 6.3.75
αποστρατεύεται. Στις 4.4.75 αποφυλακίζεται και τελικά δεν
παραπέμπεται σε δίκη.
336. Παπαδάτος Παν.: «υφυπουργός» της χούντας στην 6η Κυβέρ­
νηση. Δεν τιμωρήθηκε.
337. Παπαδής Απ.: ενωμοτάρχης. Στις 16.12.75 καταδικάζεται ηε
φυλάκιση 9*/2 μηνών για βασανιστήρια, από το Πλημμελειο­
δικείο Λάρισας.
338. Παπαδημητρακόπουλος Γ.: «υπουργός» στις δυο πρώτες Κυ­
βερνήσεις της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
339. Παπαδημητρίου Κων.: καθηγητής. «Υπουργός» σε πέντε (!)
χουντικές Κυβερνήσεις (και σε όλες Δημοσίων Έργων). Δεν
τιμωρήθηκε.
340. Παπαδόπουλος Γεώργιος: συνταγματάρχης πυροβολικού (στις
21.4.67). «Υπουργός», «Πρωθυπουργός», «Αντιβασιλεύς» και
«Πρόεδρος» της Δημοκρατίας. Στις 9.9.74 θα μηνυθεί για το
πραξικόπημα. Στις 18.10.74 θα υποβάλλει μήνυση για «παρά­
νομη απομόνωση» και για «παραβίαση της αλληλογραφίας
του». Στις 23.10.74 θα συλληφθεί και θα εκτοπιστεί στην Τζια
268

μέχρι της 21 Ιανουαρίου 1975 που θα προφυλακιστεί. Στα τέλη
του Οκτωβρίου 1974 θα προσφύγει στο Σ.τ.Ε. για την εκτόπισή του, αλλά η προσφυγή του θα απορριφθεί. Στις 20.2.75 δι­
ώκεται ποινικά για το φόνο του Β. Πεσλή. Την 1.6.75 κρίνεται, για δεύτερη φορά προφυλακιστέος για εσχάτη προδοσία
(κατάργηση «Βασιλευομένης Δημοκρατίας»). Στις 23.5.75 παραπέμπεται με βούλευμα για εσχάτη προδοσία. Στις 28.7.75
αρχίζει η δίκη των «πρωταιτίων». Στις 23.8.75 καταδικάζεται
σε θάνατο, καθαίρεση και ισόβια κάθειρξη. Η θανατική ποινή
θα χαριστεί σε δυο ώρες, αλλά η «καθέρεση» θα γίνει στις
21.6.76 γνωστή. Στις 6 και στις 23.9.76 δικάζεται για τους δυο
φόνους και αθωώνεται. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε
δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30.12.75 θα καταδικαστεί σε κά­
θειρξη 25 χρόνων. Στις 6.5.77 γίνεται γνωστό ότι απαλλάσσε­
ται με βούλευμα για σκανδαλώδεις συμβάσεις (Νιάρχου, Λά­
τση, Ανδρεάδη κλπ.). Βρίσκεται ακόμη στις φυλακές. Με εν­
τολή του το 1984 χουντικοί θα ιδρύσουν την ΕΠΕΝ της οποί­
ος είναι ο αφανής αλλά ουσιαστικός αρχηγός, θ α στείλει
προεκλογικά διάφορα «μηνύματα» γραπτά ή μαγνητοφωνημέ341. Π απαδοπούλου Δέσποινα: σύζυγος του δικτάτορα. Είναι ο
πρώτος «άνθρωπος της χούντας» που διώχτηκε ποινικά (για
απάτη σε βάρος του Δημοσίου και υπεξαίρεση) το 1974. Την
1.12.74 προφυλακίζεται για μια μέρα και αποφυλακίζεται αφού
επέστρεψε τα χρήματα που είχε κατηγορηθεί ότι καρπώθηκε
παράνομα.' Στις 18.11.75 παραπέμπεται με βούλευμα σε δίκη.
Στις 24.6.76 καταδικάζεται σε φυλάκιση 2 '/ι χρόνων για την
«αργομισθία». θ α ασκήσει αναίρεση που θα γίνει δεκτή και
στις 16.12.76 θα ξαναδικαστεί και θα αθωωθεί. Στην προεκλο­
γική περίοδο 1984 κάνει εμφανίσεις με υποψήφιους της ΕΠΕΝ
και βγαίνει σε μπαλκόνια...
342. Παπαδόπουλος Δημ.: υπαστυνόμος. Κατηγορήθηκε και παρα­
πέμφθηκε σε δίκη για βασανιστήρια στην Ασφάλεια του Πει­
ραιά. Στις 25.5.76 ομολογεί τις πράξεις του και ζητάει συγνώ­
μη από τα θύματά του στο δικαστήριο. Αποσύρονται οι μηνύ­
σεις και γλυτώνει την τιμωρία.
343. Π απαδόπουλος Λέων: αστυνομικός. Παραπέμπεται στις 4.9.75
στο Πλημμελειοδικείο Πάτρας για βασανιστήρια, θ α δικαστεί
στις 7.9.75 σε φυλάκιση 4 χρόνων 4 μηνών και 10 ημερών. Σε
άλλη δίκη στις 16.12.75 ξαναδικάζεται και αθωώνεται. Για την
προηγούμενη καταδίκη, το Εφετείο θα μειώσει την ποινή
στους 7 μήνες φυλακή (!)
344. Παπαδόπουλος Κω ν.: αδελφός του δικτάτορα - συνταγματάρ­
χης. «Υπουργός», «υφυπουργός» και «γενικός γραμματέας» υ­
πουργείου σε διάφορες Κυβερνήσεις, θ α μηνυθεί με τους πρώ­
269

τους γιο το πραξικόπημα της 21.4.67. Τον Γενάρη 1975 θα
μηνυθεί για παράνομη δανειοδότηση από την ΕΤΒΑ και θα
διωχθε( ποινικά στις 20.2.75. Στις 4.2.75 θα προφυλακιστεί για
το πραξικόπημα. Στις 23.5.75 παραπέμπεται για εσχάτη προ­
δοσία. θ α δικαστεί στο Πενταμελές Εφετείο από τις 28.7.75
μέχρι τις 23.8.75 σε ισόβια και 10 χρόνια κάθειρξη. Στις
21.6.76 θα γίνει και αυτός «στρατιώτης». Στις 29.2.76 καταδικά­
στηκε από το Πενταμελές Εφετείο (!) για «παράνομη Θήρα»
(κυνήγι) στον Έ βρο σε φυλάκιση 4 μηνών, θ α δικαστεί και
την 1.4.76 για ηθική αυτουργία σε βασανιστήρια. Βρίσκεται
ακόμη στις φυλακές.
345. Παπαδόπουλος Λευτέρης: Κύπριος, υπαρχηγός ΕΟΚΑ Β'.
Στις 10.8.77 καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη για ένοπλη βία
και συμμετοχή στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου από το
Κακουργιοδικείο Λευκωσίας.
346. Παπαδόπουλος Χαρ.: Δημόσιος υπάλληλος. Στις 25.9.74 ανακρίνεται από τον Εισαγγελέα για το Πολυτεχνείο τον Αύγου­
στο 1975 παραπέμπεται σε δίκη. θ α δικαστεί και στις 30.12.75
θα αθωωθεί. Στις 2.6.76 θα προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας γιατί του αφαίρεσαν βαθμούς στην υπαλληλική ιε­
ραρχία. Μετέχει στην Πανελλήνια 150μελή Επιτροπή της
ΕΓΙΕΝ και ήταν ο τελευταίος υποψήφιος για τις Ευρωεκλογές.
347. Παπαθανασόπουλος Ν.: αστυφύλακας. Στις 4.6.76 καταδικάζε­
ται από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πάτρας σε φυλάκιση 5
μηνών για βασανιστήρια.
348. Παπακωνσταντίνου θεοφύλακτος: δημοσιογράφος. «Υπουρ­
γός» σε $ρεις Κυβερνήσεις. Δεν τιμωρήθηκε. Δουλεύει και σή­
μερα σαν αρθρογράφος στην «Ακρόπολη».
349. Παπανδρέου Δημ.: αστυνομικός. Στις 7.9.75 καταδικάζεται
στην Πάτρα για βασανιστήρια, σε φυλάκιση 1 χρόνου και 3
μηνών. Στο Εφετείο η ποινή του θα μειωθεί σε 3 μήνες.
350. Παπανδρέου Κων.: ταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται με τους επίδοξους πραξικοπηματίες της «πυζάμας». Στις
27.6.75 παραπέμπεται σε δίκη στο στρατοδικείο. Δικάζεται
από τις 21.7.75 μέχρι τις 9.8.75 και καταδικάζεται σε φυλάκι­
ση 5 χρόνων. Στο Αναθεωρητικό η ποινή του θα μειωθεί στις
22.1.76 σε φυλάκιση 1 χρόνου με αναστολή.
351. Παπαπαναγιώτου Παν.: «υφυπουργός» σε δυο χουντικές Κυ­
βερνήσεις. Δεν τιμωρήθηκε. Ασκεί τη δικηγορία.
352. Παπαποστόλου Δημ.: συνταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται για τη «Συνωμοσία των Φεβρουαριανών». Στις
8.7.75 παραπέμπεται με τον Ιωαννίδη σαν αρχηγοί της «ενώσεως προς στάσιν εν καιρώ γενικής επιστρατεύσεως». Στις
16.3.76 καταδικάζεται σε κάθειρξη 10 χρόνων. Στις 18.11.76 θα

270

μηνύσει τον Α/ΓΕΕΘΑ Διον. Αρμπούζη γιατί έδωσε εντολή
να συλληφθεί ενώ ήταν πολίτης. Η μήνυση δεν «θα έχει τύ­
χη». Στις 2.9.79 διαγράφεται από τα στελέχη των εφέδρων.
Βρίσκεται ακόμη στη φυλακή αλλά σε λίγο θα «βγει».
353. Παπαδόπουλος Π.: «υπουργός» στην 6η χουντική Κυβέρνη­
ση. Δεν τιμωρήθηκε.
354. Παπαχαραλάμπους Δημ.: ταγματάρχης ε.α. Στις 11.7.75 παραπέμπεται στο στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 12.9.75 κα­
ταδικάζεται σε φυλάκιση 2 χρόνων. Το Αναθεωρητικό θα μει­
ώσει την ποινή του σε φυλάκιση 18 μηνών. (Θα ξαναπαραπεμφθεί στις 19.9.75 αλλά στις 9.12.75 θα αθωωθεί). Μετά την
έκτιση της ποινής του επανέρχεται στο στρατό και θα απο­
στρατευτεί, ύστερα από θόρυβο που έγινε στον τύπο 19.8.77.
Το Μάη 1984 θα εμφανιστεί σαν μάρτυρας υπεράσπισης κατη­
γορούμενου, στελέχους της ΕΠΕΝ.
355. Παπουλίδης /.: χωροφύλακας. Στις 25.6.75 καταδικάστηκε από
το Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης σε φυλάκιση 10 μηνών
για βασανιστήρια.
356. Παπουτσάς Δημ.: ναύτης (το 1978) ακροδεξιός. Συλλαμβάνεται και στις 31.7.78 οδηγήθηκε στην Εισαγγελία κατηγορού­
μενος για παράβαση του «αντιτρομοκρατικού» ν. 774/78. Στις
7.8.78προφυλακίζεται. Στις 16.1.79 δικάζεται στο Πενταμελές
Εφετείο και στις 16.1.79 δικάζεται και αθωώνεται.
357. Παπουτσής Πέτρος: χωροφύλακας. Στις 10 και 11.12.75 δικά­
στηκε στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης για βασανιστήρια
και αθωώθηκε.
358. Παραδιάς Γ.: στρατιωτικός. Καταδικάστηκε στις 7.7.77 στο
στρατοδικείο σε φυλάκιση 3 μηνών και 5 ημερών για βασανι­
στήρια. Στο Αναθεωρητικό 18.1.78 ίδια ποινή.
359. Πάτρας Λουκάς: «υπουργός» σε τρεις Κυβερνήσεις της χούν­
τας. Δεν τιμωρήθηκε.
360. Παττακός Στυλιανός: είναι πασίγνωστος. Συστάσεις δεν χρειά­
ζεται. Στις 23.10.74 συλλαμβάνεται και οδηγείται στην Τζια.
Κατηγορήθηκε δεκάδες φορές αλλά καταδικάστηκε μόνο για
«έσχατη προδοσία και στάση» (θάνατος, καθαίρεση, ισόβια)
για το πραξικόπημα της 21.4.67. Στις επαφές του με τους δη­
μοσιογράφους «έβγαλε πολύ γέλιο». Είναι ακόμη στη φυλακή.
361. Παύλου Ε.: ΤΕΑτζής. Δικάστηκε στο Πλημμελειοδικείο της
Ά μφισας για βασανισμό με «σιδερένιο στεφάνι» στις 20.6.76,
αλλά αθωώθηκε «λόγω αμφιβολιών».
362. Παύλου Χαρ.: αστυνομικός. Στις 4.7.75 παραπέμπεται σε δίκη
για βασανιστήρια στη Γενική Ασφάλεια Αθήνας. Δικάζεται
στο Κακουργιοδικείο Χαλκίδας από τις 11 μέχρι 30.11.75 και
καταδικάστηκε σε φυλάκιση 4 μηνών, θ α ξαναπαραπεμθεί με
7.71

βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών στις 20.12.75 στο
Κακουργιοδικείο, για βασανιστήρια της πρώτης (μεγάλης) δικτατορικής περιόδου. Με βούλευμα του Συμβουλίου των Εφε­
τών στις 21.4.76 θα απαλλαγεί.
363. Πεζόπουλος Γ.: «υπουργός» στην δ ' χουντική Κυβέρνηση.
Δεν τιμωρήθηκε.
364. Περδίκης Αθαν.: ταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συνελήφθη για
την «συνωμοσία του Φλεβάρη». Στις 27.6.75 παραπέμπεται στο
στρατοδικείο. Στις 21.7.75 αρχίζει η δίκη των συνωμοτών και
στις 9.8.75 καταδικάζεται σε φυλάκιση 5 χρόνων. Από το
Αναθεωρητικό θα μειωθεί η ποινή του σε ΐ'Λ χρόνο (18 μή­
νες) στις 22.1.76.
365. Πεταλάς Φώτιος: ταγματάρχης ε.α. Στις 7.8.75 παραπέμπεται
στο στρατοδικείο για βασανιστήρια. Δικάζεται και στις 12.9.75
καταδικάζεται σε φυλάκιση 4 χρόνων. Στις 19.9.75 παραπέμπεται δεύτερη φορά στο στρατοδικείο και στις 9.12.75 καταδικά­
ζεται σε φυλάκιση 2 χρόνων για βασανιστήρια —άλλων κρα­
τουμένων— στο ΕΑΤ-ΕΣΑ. Στο Αναθεωρητικό θα του επιβλη­
θεί στις 22.4..76 κατά συγχώνευση φυλάκιση 4 χρόνων. Στις
20.8.77 δημοσιεύεται η πληροφορία ότι έχει επανέλθει στο
στρατό (σ.σ. προφανώς αποφυλακίστηκε με την έκτιση των
2/3 της ποινής). Την 1.9.77 αποτάχθηκε από το στρατό. Κατά
πληροφορίες τώρα δουλεύει υπάλληλος σε κάποια ιδιωτική
επιχείρηση.
366. Πετρόπουλος Ανδρέας: υπολοχαγός ε.α. Το καλοκαίρι 1978
εμφανίζεται και καταθέτει στο στρατοδικείο σαν μάρτυρας
υπεράσπισης του βομβιστή ανθυπολοχαγού Διαμαντή. Στις
22.1.79 θα γίνει γνωστό ότι είναι μεταξύ των συλληφθέντων
για τις βομβιστικές ενέργειες της τρομοκρατικές ομάδας
«Ο.Ε.Α.». Την 1.6.79 καταδικάζεται σε φυλάκιση 2 Λ χρόνων.
Αργότερα θα ξαναδικαστεί μετά από αναίρεση, η ποινή του θα
μειωθεί και θα αφεθεί ελεύθερος.
367. Πέτρου Αναστ.: αστυνομικός. Στις 6.7.77 παραπέμπεται σε δί­
κη για τα επεισόδια της κηδείας του Μάλλιου. Δικάστηκε και
στις 13.5.78 αθωώθηκε.
368. Πέτρου Μιχ.: στρατονόμος. Παραπέμφθηκε στο Στρατοδικείο
δυο φορές για βασανιστήρια στις 11.7.75 και στις 19.9.75. Στις
12.9.75 καταδικάστηκε σε 6 χρόνια φυλακή και στις 9.12.75 σε
18 μήνες φυλακή. Σε συνεκδίκαση των δυο υποθέσεων θα τι­
μωρηθεί τελικά από το Αναθεωρητικό σε φυλάκιση 5 χρόνων.
Αποφυλακίστηκε και ζει στην πατρίδα του σε κάποιο νησί
του Αιγαίου.
369. ΠηλΙχος Μιχ.: αξιωματικός ε.α. Δικάστηκε τρεις φορές για
την εξαφάνιση των αρχείων της ΕΣΑ (πρώτος βαθμός 3ι/ ι μή­

272

νες φυλακή, δεύτερος βαθμός 3 μήνες, μετά από αναίρεση) και
στις 5.5.79 αθωώθηκε.
370. Π ίμπας Δημ.: απατεώνας, χαφιές της ΚΥΠ και προβοκάτορας
στο Πολυτεχνείο. Στις 2.8.74 σε συνέντευξή του στο ραδιο­
σταθμό της Κολωνίας (Δ. Γερμανίας) ομολογεί τα εγκλήματα
και τη δράση χουντικών και δική του. Τον Αύγουστο 1975
παραπέμφθηκε σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30.12.75 κα­
ταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 μηνών. Καταδικάστηκε και άλ­
λες φορές για αδικήματα του κοινού ποινικού δικαίου και πέρασε χρόνια στη φυλακή.
371. Π λεύρης Κω ν.: Δικηγόρος, πρώην αρχηγός του «κόμματος»
της «4ης Αυγούστου». Παραπέμφθηκε σε δίκη στο Πενταμελές
Εφετείο για ηθική αυτουργία σε τρομοκρατικές ενέργειες νεοφασιστών (ομάδα Καλέντζη) αλλά στις 8.10.77 αθωώθηκε. Για
την αθώωσή του αυτή θα γίνουν χρόνια μετά, πολλά δημοσιεύ­
ματα, σχετικά με πρόταση, που, (κατά μια «κατηγορία» σε βά­
ρος άλλου προσώπου που) του έγινε. Να πληρώσει ποσό
200.000 δραχμών στον Πρόεδρο του δικαστηρίου να τον
αθωώσει. Η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης δεν κατέληξε
σε ασφαλή συμπεράσματα και αρκετές αποδείξεις και δεν τιμωρήθηκε κανένας. Στις Ευρωεκλογές ήταν τελευταίος υπο­
ψήφιος στην λίστα του «ΕΝΕΚ» για να δείξει την αντίθεσή
του στην Παπαδοπουλική ΕΠΕΝ. και την «Ν.Δ.» κατά δήλω­
σή του.
372. Π ολύζος Βασ.: αστυνομικός. Στις 7.9.75 καταδικάζεται σε φυ­
λάκιση 3 χρόνων από το Πλημμελειοδικείο της Πάτρας, για
βασανιστήρια. Στο Εφετείο στις 23.2.76 η ποινή του μειώθηκε
στους 9 μήνες.
373. Π ότσιος Η λ.: χωροφύλακας. Στις 23.8.77 ασκήθηκε εναντίον
του ποινική δίωξη για συνέργεια από πρόθεση στην απόδραση
του Π. Μπόλαρη. Δικάστηκε στο στρατοδικείο και καταδικά­
στηκε για απελευθέρωση από αμέλεια σε φυλάκιση 10 μηνών,
στις 2.12.77.
374. Π ουλέας Δ ημ.: «υπουργός» στις δυο πρώτες χουντικές Κυβερ­
νήσεις. Δεν τιμωρήθηκε. Ζει και δικηγορεί στην Αθήνα.
375. Π ρω τοπαπάς Α ποστ.: σιδηρουργός, βομβιστής. Στις 11.1.79
επικηρύχθηκε για 1.000.000 δραχμές σαν μέλος της τρομοκρα­
τικής ομάδας «Ο.Ε.Α.». Στις 16.3.79 συνελήφθη και τραυματί­
στηκε από αστυνομικούς με σφαίρες στα πόδια. Δικάστηκε
στο Πενταμελές Εφετείο και στις 1.6.79 καταδικάστηκε σε ισό­
βια και 18 χρόνια κάθειρξη. Βρίσκεται στις φυλακές.

Ρ
376. Ραφαηλάκης Νικ.: αντιστράτηγος ε.α. Τον Σεπτέμβρη 1974
273

καλείται και ανακρίνεται από τον Εισαγγελέα για το Πολυτε­
χνείο. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμπεται σε δίκη. Στις 30.12.75
θα καταδικαστεί σε φυλάκιση 12 μηνών.
377. Ρετζέπης Νικ.: αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 27.6.75 παραπέμπεται στο Στρατοδικείο για την συνωμοσία των «Φεβρουαριανών». Στις 21.7.75 δικάζεται και στις 9.8.75 καταδικάζεται
σε κάθειρξη 8 χρόνων. Το Αναθεωρητικό θα μειώσει την ποι­
νή του στα 7 χρόνια. Έ χ ε ι αποφυλακιστεί και είναι μέλος
της ΕΠΕΝ.
378. Ρίτσος Δημ.: «Δήμαρχος» Αθήνας διορισμένος από τη χούν­
τα. Δεν τιμωρήθηκε. Παραπέμφθηκε σε δίκη, για οικονομικές
ατασθαλίες στο Δήμο, αλλά στις 4.11.78 αθωώθηκε στο Πεν­
ταμελές Εφετείο. Ζει στην Αθήνα και είναι μέλος της ΕΠΕΝ.
379. Ρογκάκος Βασ.: αντιστράτηγος ε.α. Ή ταν κουμπάρος του Γ.
Παπαδόπουλου (τον στεφάνωσε στον Ιο του γάμου και του βά­
φτισε το γιο Χρίστο Παπαδόπουλο) και συμμαθητής του δικτά­
τορα στη σχολή Ευελπίδων. Στις 10.8.78 συνελήφθη και διώχθηκε ποινικά για παράβαση του ν. 495/76 περί όπλων και
εκκρηκτικών και παραπέμφθηκε σε δίκη στο Τριμελές Πλημ­
μελειοδικείο.
380. Ροδινός Ορλάνδος I.: «υπουργός» και «υφυπουργός» σε τρεις
χουντικές Κυβερνήσεις. Δεν τιμωρήθηκε.
381. Ροϊδοδήμος Γεωρ.: νεαρός ακροδεξιός. Ανήλικος, ακόμη, συ­
νελήφθη στις 16.12.76 για την «διαδήλωση» μετά την κηδεία
του Μάλλιου κηρύχθηκε ένοχος και τον έθεσαν στην επιμέ­
λεια ειδικού επιμελητή ανηλίκων παραπέμθηκε και για τα
επεισόδια της κηδείας στις 6.7.77 αλλά, όταν δικάστηκε στις
13.5.78 αθωώθηκε. Σήμερα, κατά πληροφορίες σπουδάζει στην
Αγγλία.
382. Ροζάκης Λεων.: αρεοπαγίτης «υπουργός» στην πρώτη χουντι­
κή Κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.
383. Ρουφογάλης Μιχ.: Στις 9.9.74 μηνύεται με τους πρώτους για
το πραξικόπημα της 21.4.67. Στις 23.10.74 εξορίστηκε στην
Τζια. Στις 21.1.75 προφυλακίστηκε. Δικάστηκε με τους πρω­
ταίτιους από τις 28.7. μέχρι τις 23.8.75 και καταδικάστηκε σε
ισόβια και 10 χρόνια κάθειρξη. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμ­
φθηκε σε δίκη και για το Πολυτεχνείο. Στις 30.12.75 καταδικά­
στηκε σε φυλάκιση 3 χρόνων για τη «σφαγή» του Πολυτε­
χνείου. Στις 21.6.76 μετατάχθηκε στην τάξη του στρατιώτη.
Βρίσκεται στις φυλακές μέχρι σήμερα.

Σ
384. Σάμπαλης Αλ.: στρατιωτικός. Κατηγορήθηκε για βασανιστή­
274

ρια απολογήθηκε στις 30.1.75 παραπέμφθηκε στις 4.7.75 σε
δίκη, αλλά τελικά δεν δικάστηκε (απαλλάχτηκε με βούλευμα
των Εφετών).
385. Σαμψών Ν.: «Πρόεδρος» της Κυπριακής Δημοκρατίας για 8
ημέρες. Στις 3.2.76 αρχίζει ανάκριση στην Κύπρο για το πρα­
ξικόπημα κατά του Μακαρίου, απαγορεύεται η έξοδός του από
το νησί. Στις 16.3.76 συλλαμβάνεται. Στις 22.7.76 αρχίζει στο
Κακουργοδικείο Λευκωσίας η δίκη του και στις 31.8.76 κατα­
δικάζεται σε κάθειρξη 20 χρόνων. Στις 24.4.79 αναστέλλεται η
εκτέλεση της ποινής του και του δίνεται, άδεια να πάει στο
εξωτερικό για λόγους υγείας. Υπογράφει δήλωση ότι θα γυρί­
σει στη φυλακή αλλά, φυσικά δεν γύρισε. Σήμερα ζει στο
Παρίσι.
386. Σαραντάκος Σαράντος: ιδιωτικός ντέτεκτιβ. Παλιός παρακρα­
τικός, ακροδεξιός και βασιλικός. Στις 22.1.79 ανακοινώνεται η
σύλληψή του σαν μέλους τρομοκρατικής ομάδας. Θα δικαστεί
στο Πενταμελές Εφετείο και στις 1.6.79 θα καταδικαστεί σε
φυλάκιση 2ι/ι χρόνων.
387. Σαράντης θεοδ.: «υφυπουργός» στην ε ' Κυβέρνηση τους χού­
ντας. Δεν τιμωρήθηκε.
388. Σαρδέλης Χριστοφ.: αστυφύλακας. Στις 6.7.77 παραπέμφθηκε
σε δίκη για τα έκτροπα της κηδείας του Μάλλιου. Δικάστηκε
και στις 13.5.78 αθωώθηκε.
389. Σδράκας Ε.: «ο πρύτανης των τανκς». Στις 3.10.75 ζητάει σύ­
σταση ειδικού πειθαρχικού για να κρίνει καθηγητές που τιμωρήθηκαν για συνεργασία με την χούντα. Σήμερα είναι στη Δι­
οικούσα Επιτροπή της ΕΠΕΝ εκπροσωπόντας τους χουντικούς
της Θεσσαλονίκης.
390. Σιδεράτος Μι.χ: «υφυπουργός» στη β ' Κυβέρνηση της χούν­
τας. Δεν τιμωρήθηκε. Την 1.9.77 εφημερίδα αποκαλύπτει συ­
νωμοτικές κινήσεις του μαζί με άλλους αλλά χωρίς συνέχεια.
Αργότερα πέθανε.
391. Σιδέρης Εμμ.: βιοτέχνης. Στις 22.1.79 συνελήφθη σαν μέλος
τρομοκρατικής ομάδας. (Στο εργαστήριο του δούλευε και έ­
φτιαχνε βόμβες ο Α. Πρωτοπαπάς). Στις 2.3.79 ο Εισαγγελέας
πρότεινε να μη παραπεμφθεί σε δίκη και στις 7.3.79 απαλλά­
χτηκε, χωρίς να δικαστεί.
392. Σιδηρόπουλος Παν.: στρατιωτικός. Στις 19.9.75 παραπέμφθηκε
στο Στρατοδικείο για βασανιστήρια. Στις 9.12.75 καταδικά­
στηκε σε 8μηνη φυλάκιση με αναστολή. Ιδια ποινή του επέ­
βαλε και το Αναθεωρητικό στις 22.4.76. Ξαναδικάστηκε για
άλλα βασανιστήρια και στις 7.7.77 αθωώθηκε.
393. Σικελιανός Λ.: αστυνομικός. Στις 7.9.75 καταδικάζεται από το
Πλημμελειοδικείο Πάτρας σε φυλάκιση 3 χρόνων για βασανι­
275

στήρια. Στις 23.2.76 το Εφετείο θα μειώσει την ποινή του
στους 7 μήνες.
394. Σίμος Νικ.: ταγματάρχης ε.α. Στις 19.9.75 παραπέμπεται για
βασανιστήρια σε φυλάκιση 22 μηνών. Στο Αναθεωρητικό στις
22.4.76 η ποινή του θα μειωθεί στους 18 μήνες, θ α ξαναδικαστεί στις 7.7.74 και θα αθωωθεί (για άλλες πράξεις). Την
1.9.77 διώνχεται από το στρατό.
395. Σιμωνετάτος Νικ.: νεοφασίστας, τραμπούκος. Στις 23.12.76
συλλαμβάνεται και οδηγείται στον ανακριτή για συμμετοχή
στις επιθέσεις κατά των δημοσιογράφων στην κηδεία του
Μάλλιου. θ α προφυλακιστεί και μετά ένα μήνα περίπου θα
αφεθεί ελεύθερος με εγγύηση. Στις 6.6.77 θα ξανακροφυλακιστεί για τοποθέτηση βόμβας στο σπίτι του ανακριτή Γυφτάκη.
Στις 6.6.77 θα παραπεμφθεί σε δίκη, για τους τραυματισμούς
των δημοσιογράφων. Στις 31.1.78 θα καταδικαστεί σε φυλάκιΟΤ1 3 '/ 2 χρόνων για κατοχή καπνογόνων βομβών (σαν αυτή
που τοποθετήθηκε στο σπίτι του ανακριτή) και θα αθωωθεί
για την έκρηξη. Στις 13.5.78 θα καταδικαστεί σε φυλάκιση
2 7 : χρόνων για τις επιθέσεις κατά των δημοσιογράφων. Τώρα
έχει αποφυλακιστεί και κατά πληροφορίες έχει ενταχθεί στην
ΟΝΝΕΔ (σ.σ. «είναι στέλεχος» ελέχθη χαρακτηριστικά!).
396. Σιφναίος Π.: «υπουργός» στην ε ' χουντική Κυβέρνηση. Τό
Σεπτέμβρη ’74 κλήθηκε στην ανάκριση για το Πολυτεχνείο
από τον Εισαγγελέα Τσεβά. Δεν παραπέμφθηκε σε δίκη. Αργό­
τερα πέθανε.
397. Σιώρης Νικήτας: «υπουργός» και «υφυπουργός» σε διάφορες
Κυβερνήσεις της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε. Δούλεψε σαν σύμ­
βουλος των επιχειρήσεων Λάτση κάποια περίοδο μετά τη δι­
κτατορία.
398. Σκαλέρης Σταμάτης: στρατιωτικός. Στις 15.2.75 προφυλακίζε­
ται στο Μπογιάτι, για βασανιστήρια. Στις 4.7.75 θα παραπεμ­
φθεί σε δίκη, αλλά τελικά δεν θα δικαστεί. Απαλλάχτηκε με
βούλευμα των Εφετών.
399. Σκανδάλης Στυλιανός: «υφυπουργός» σε δυο χουντικές Κυ­
βερνήσεις. Δεν τιμωρήθηκε.
400. Σκιαδόπουλος Κων.: υποναύαρχος ε.α. «υπουργός» στην 6η
Κυβέρνηση της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
401. Σκόνδρας Δημ.: αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 27.6.75 παραπέμπεται με βούλευμα στο Στρατοδικείο για τη «συνωμοσία
του Φλεβάρη», θ α δικαστεί από 21.5.75 μέχρι 9.8.75 και θα
καταδικαστεί σε φυλάκιση 5 χρόνων. Στο Αναθεωρητικό η
ποινή του θα μειωθεί στον I’A χρόνο, στις 22.1.76.
402. Σκυλίτσης Αριστ.: χουντικός «Δήμαρχος». Στις δημοτικές ε­
κλογές τοΟ 1978 και του 1982 θα είναι υποψήφιος δήμαρχος
276

Πειραιά, αλλά θα μείνει υποψήφιος.
403. ΣμαΤλης Κων.: υπαστυνόμος. Στις 11.9.74 μπαίνει σε διαθεσι­
μότητα. Στις 4.7.75 παραπέμπεται σε δίκη για βασανιστήρια. Θα
δικαστεί στο Κακουργιοδικείο Χαλκίδας από τις II μέχρι τις
30.11.75 και θα απαλλαγεί (έπαψε η δίωξη). Στις 20.12.75 παραπέμπεται πάλι σε δίκη, αλλά με βούλευμα των Εφετών θα
απαλλαγεί. Ενώ ήταν σε διαθεσιμότητα ακόμη, δημιούργησε
επεισόδια στην Κυψέλη με δυο πολίτες και όταν συνελήφθη
διαπιστώθηκε ότι οπλοφορούσε παράνομα. Δικάστηκε στις
2.2.76 και αθωώθηκε «λόγω συγγνωστής νομικής πλάνης».
Αργότερα πήγε στην Τζέντα να δουλέψει σαν προσωπικό
ασφαλείας στις εγκαταστάσεις του Λάτση. Εκεί «κοντραρίστηκε με τον Καραπαναγιώτη και (ο τελευταίος) τον έδιωξε.
Γύρισε στην Αθήνα στα τέλη 1983 και προσπάθησε να πιάσει
δουλειά στις επιχειρήσεις Βαρδινογιάννη. Μέχρι τον Ιούνιο
1974 ήταν άνεργος. Στις 6.6.84 στο Πρωτοδικείο συζητήθηκε
αγωγή του κατά του Λάτση με την οποία ζητάει 2.000.000
δραχμές αποζημίωση για την απόλυσή του. Στις Ευρωεκλογές
με ενυπόγραφο σημείωμά του σε ακροδεξιά εφημερίδα καλούσε τους αστυνομικούς να ψηφίσουν την ΕΠΕΝ.
404. Σσυγιουτζόγλου Στυλ.: στρατονόμος. Στις 11.7.75 παραπέμπεται με βούλευμα στο Στρατοδικείο, για βασανιστήρια. Δικά­
στηκε και στις 12..9.75 αθωώθηκε.
405. Σουλελές Ιω.: αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συνελή­
φθη για το «πραξικόπημα». Στις 27.6.75 παραπέμφθηκε σε δί­
κη και στις 21.7.75 άρχισε η δίκη του. Στις 9.8.75 καταδικά­
στηκε σε φυλάκιση 4 χρόνων. Κλείστηκε στις φυλακές αλλά
το αναθεωρητικό μείωσε, στις 22.1.76 την ποινή του σε I
χρόνο με αναστολή και ο Σουλελές αποφυλακίστηκε.
406. Σπανός Αναστ.: ταγματάρχης ε.α. (τρίτος διοικητής του ΕΑΤΕΣΑ). Στις 25.2.75 προφυλακίζεται για βασανιστήρια. Στις
11.7.75 και στις 19.9.75 παραπέμπεται στο Στρατοδικείο. Στις
12.9.75 καταδικάζεται σε κάθειρξη 20 χρόνων και στις 9.12.75
σε φυλάκιση 5 χρόνων. Στις 22.4.76 η ποινή του θα μειωθεί
στα 17 χρόνια. Βρίσκεται και σήμερα στις φυλακές. Στις
9.9.79 του αφαιρείται ο βαθμός και γίνεται «στρατιώτης».
407. Σπανός Οδυσ.: αστυνομικός. Στις 20.12.75 παραπέμπεται σε
δίκη, στο Κακουργιοδικείο για βασανιστήρια. Στις 21.4.76 με
βούλευμα των Εφετών, οι πράξεις του γίνονται πλημμέλημα.
Στις 22.4.76 αποφυλακίζεται (σ.σ. ήταν προφυλακισμένος). Στις
17.7.79 αρχίζει στο Πλημμελειοδικείο η δίκη του και στις
12.10.76 αθωώθηκε.
408. Σπαντιδάκης Γρηγ.: «αντιπρόεδρος» στην πρώτη χουντική
Κυβέρνηση. Στις 9.9.74 μηνύεται με τους πρώτους για το πρα­
ξικόπημα της 21.4.67. Στις 23.5.75 παραπέμπεται για εσχάτη
277

προδοσία. Δικάζεται με τους «πρωταίτιους» από τις 28.7.75 μέ­
χρι τις 23.8.75 και καταδικάζεται σε κάθειρξη ισόβια και 10
χρόνια. Είναι έξω από τη φυλακή με «ανήκεστο». Στις 21.6.76
του ξήλωσαν τα γαλόνια και τυπικά είναι σήμερα «έφεδρος
στρατιώτης».
409. Σπαράγκης Παν.: Στις 6.7.77 παραπέμφθηκε σε δίκη για τα
έκτροπα της κηδείας του Μάλλιου. Δικάστηκε και στις 13.5.78
αθωώθηκε.
410. Στ άγιας Παν.: Παραπέμφθηκε, στις 6.7.77 για τα επεισόδια
της κηδείας του Μάλλιου και στις 13.5.78 αθωώθηκε.
411. Σταθάκης Σπ.: ταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συλλαμβάνεται
για τη συνωμοσία των «Φεβρουαριανών» και στις 27.6.75 παραπέμπεται με βούλευμα στο Στρατοδικείο. Δικάζεται από τις
21.7.75 μέχρι τις 9.8.75 και αθωώνεται. Την 1.4.76 καταδικάζε­
ται από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Σερρών σε φυλάκιση
10 μηνών, για παράνομη κατοχή όπλων.
412. Σταθόπουλος Αθαν.: Συλλαμβάνεται για συμμετοχή στις επιθέ­
σεις κατά των δημοσιογράφων, στη κηδεία του Μάλλιου. Στις
7.2.77 απολογείται στον ανακριτή και προφυλακίζεται. Παρα­
πέμφθηκε σε δίκη στις 6.7.77 και στις 13.5.78 καταδικάζεται
σε φυλάκιση 3 χρόνων.
413. Σταματελόπουλος Δημ.: Στις 25.5.75 παραπέμφθηκε για εσχά­
τη προδοσία. Δικάστηκε με τους «πρωταίτιους» από τις 28.7.75
μέχρι τις 23.8.75 και καταδικάσθηκε σε φυλάκιση 5 χρόνων.
Στις 11.2.76 ζήτησε να του δοθεί χάρη και στις 21.6.76 μετατά­
χθηκε στη τάξη του στρατιώτη. Στις 7.4.77 γίνεται δεκτή η
αίτησή του να του χαριστεί το υπόλοιπο της ποινής του και
αφήνεται ελεύθερος.
414. Σταματόπουλος Βύρων: «υφυπουργός» στην τέταρτη χουντική
Κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε. Παραπέμφθηκε σε δίκη στο
Πενταμελές Εφετείο για συκοφαντική δυσφήμιση του Γ. Πλυτά, στις 24.6.76, α^λά έπαψε η ποινική δίωξη εναντίον του,
αφού «τα βρήκε» με τον μηνυτή.
415. Σταματόπουλος Δημ.: υποστράτηγος. Στις 29.4.77 παραπέμπεται στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης για την υπόθεση της
δολοφονίας του βουλευτή της Ε.Δ.Α. Γ. Τσαρουχά, ενώ στις
18.7.77 απαλάσσεται με βούλευμα από την κατηγορία της ηθι­
κής αυτουργίας στη δολοφονία του Χαλκίδη. Στις 8.6.79 κα­
ταδικάζεται για την υπόθεση Τσαρουχά σε φυλάκιση I χρό­
νου.
416. Σταμπολίδης Δήμος: οπλίτης. Δικάστηκε στις 12.9.75 στο
Στρατοδικείο για βασανισμούς, αλλά αθωώθηκε.
417. Σταράκης Γεωργ.: οπλίτης. Δικάστηκε στο Στρατοδικείο για
βασανισμούς, αλλά αθωώθηκε στις 12.9.75.
278

418. Σταυράκης Αθαν.: αστυφύλακας. Τον Αύγουστο του 1975 πα­
ραπέμφθηκε σε δίκη για το Πολυτεχνείο. Στις 30.12.75 κατα­
δικάστηκε από το Πενταμελές Εφετείο, σε κάθειρξη 10 χρό­
νων. Κάνει αίτηση αναίρεσης, αλλά στις 7.6.76 ο αντεισαγγε­
λέας του Ά ρειου Πάγου κ. X. Μουστάκης προτείνει την
απόρριψή της και τελικά απορρίφθηκε. Τώρα έχει αποφυλακι­
στεί. Δουλεύει στο «Κάραβελ» της Καψή και του θεοδωρακόπουλου.
419. Σταυριανόπονλος Αλεζ.: «γενικός γραμματέας» υπουργείου
στην δ ' χουντική Κυβέρνηση.
420. Σταυρίδης Παν.: αναπληρωτής «γενικός γραμματέας» υπουρ­
γείου στην δ ' Κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.
421. Στανρόπουλος
«υπουργός» της δ ' Κυβέρνησης. Δεν τιμωρήθηκε.
422. Στειακάκης Ιω.: αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συνελήφθη για το πραξικόπημα «πυζάμα» και παραπέμφθηκε σε δίκη,
στις 27.6.75. Δικάστηκε από τις 21.7.75 μέχρι 9.8.75 και αθω­
ώθηκε. Με Προεδρικό Διάταγμα εκπίπτει στις 16.7.75 στην τά­
ξη του στρατιώτη. Στις 14.9.76 συνελήφθη και πάλι, όταν στο
σπίτι του εξαδελφού του Α. Λιναρδάκη στη Θεσσαλονίκη,
βρίσκεται βαλίτσα με όπλα που του ανήκουν. Στις 15.9.76
προφυλακίζεται, μετά την απολογία του στον ανακριτή και
αφήνεται ελεύθερος, με καταβολή εγγύησης στις 22.10.76.
423. Στεργιόπουλος Αθαν.: «υφυπουργός» σε διάφορες Κυβερνή­
σεις της χούντας. Δεν τιμωρήθηκε.
424. Στεφανόπουλος Στεφ.: Αποστάτης πρωθυπουργός πριν από τη
δικτατορία. Τον Νοέμβρη 1977 ιδρύει την «Εθνική Παράταξη»
πού στέγασε τους χουντικούς. Πέθανε το 1981 (;).
425. Στεφανοπούλου Αλεζ.: αρχισυντάκτης του χουντοβασιλικού
«Ελεύθερου Κόσμου». Στις 15.2.79 ασκήθηκε εναντίον της
ποινική δίωξη για «προσβολή μνήμης τεθνεώτος» με αφορμή
δημοσίευμα που αναφερόταν στον Μακάριο. Στη δίκη η μή­
νυση ανακλήθηκε. Σήμερα δουλεύει στη «Βραδυνή».
426. Στίφος Μιχ.: Κατηγορήθηκε για το θάνατο του Αλέκου Παναγούλη. Καταδικάστηκε από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο
για ανθρωποκτονία από αμέλεια, σε φυλάκιση 3 χρόνων και 7
μηνών. Το Εφετείο μείωσε στις 31.1.78 την ποινή του σε II
μήνες, με εξαγορά και διέταξε την απόδοση του αυτοκινήτου
του, που είχε κατασχεθεί.
427. Στοφόρος Γεωρ.: αντισυνταγματάρχης ε.α. Στις 25.2.75 συνε­
λήφθη για το πραξικόπημα «πυζάμα» και παραπέμφθηκε, με
βούλευμα σε δίκη στις 9.8.75 και καταδικάστηκε σε φυλάκιση
4 χρόνων. Ξαναδικάζεται στο Αναθεωρητικό που μείωσε την
ποινή του σε 1 χρόνο με αναστολή. Λέγεται ότι ήταν από
279

τους «εξ απορρήτων» του Ιωαννίδη.
428. Συράκος Μάριος: υπενωμοτάρχης. Στις 23.8.77 ασκείται εναν­
τίον του ποινική δίωξη για συνέργεια, από πρόθεση, στην από­
δραση του Παρασκευά Μπόλαρη. Το Δικαστήριο όμως, στις
2.12.77 τον κρίνει αθώο.
429. Συφάντος Αναστ.: αστυνομικός. Στις 4.9.75 παραπέμπεται με
βούλευμα (440/75) για βασανισμό φοιτητή στη δικτατορία.
Στις 7.9.75 δικάζεται στο Πλημμελειοδικείο της Πάτρας για
άλλη υπόθεση βασανιστηρίων και καταδικάζεται σε φυλάκιση
4 χρόνων, 2 μηνών και 10 ημερών. Η ποινή αυτή θα μειωθεί
στο Εφετείο στις 23.2.76, σε 10 μήνες και 15 ημέρες. Στο με­
ταξύ του έχει επιβληθεί στις 16.12.75 και άλλη ποινή φυλάκι­
σης 6 μηνών, επίσης για βασανισμούς. Στις 14.5.76 απολύεται
από την Αστυνομία.
430. Σωμαρίπας Ε.: ανθυπασπιστής ε.α. Κατηγορήθηκε για τους
βασανισμούς στο καταδρομικό « Έ λλη» και στις 12.11.75
προσδιορίζεται η δίκη του στο Ναυτοδικείο. Προφυλακίστηκε
στις 24.11.75 και στις 12.12.75 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 15
μηνών. Το Αναθεωρητικό Δικαστήριο μείωσε, στις 12.3.76 την
ποινή του σε φυλάκιση 6 μηνών, με αναστολή.

Τ
431. Ταμπάκης Παν.: μοίραρχος. Δικάστηκε για βασανισμούς και
καταδικάστηκε από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλο­
νίκης σε φυλάκιση 4 χρόνων και 4 μηνών. Το Εφετείο, όμως,
κρίνει στις 7.9.75 παραγεγραμμένες τις πράξεις του και τον
απαλάσσει. Στις 3.12.75 καταδικάζεται, για άλλη υπόθεση βασανισμών σε φυλάκιση 2 χρόνων.
432. Τασσόπουλος Δημ.: αστυνόμος. Στις 6.7.77 παραπέμφθηκε για
τα έκτροπα στην κηδεία του Μάλλιου, αλλά στις 13.5.78 αθω­
ώθηκε. Σκοτώθηκε σε τρβχαίο το 1983.
433. Τασσόπουλος Δημ.: υποστράτηγος ε.α. Παραπέμπεται, στις
29.4.77 με βούλευμα στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης για
την υπόθεση της δολοφονίας του βουλευτή της Ε.Δ.Α. Γ.
Τσαρουχά. Στις 8.6.79 καταδικάζεται σε φυλάκιση 1 χρόνου.
434. Τετενές Σπ.: «υπουργός» της σ τ' χουντικής Κυβέρνησης
πρώην πρέσβης. Δεν τιμωρήθηκε.
435. Τετραδάκος Νικ.: μοίραρχος. Παραπέμφθηκε στις 4.7.75 με
βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών να δικαστεί στο
Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης για βασανιστήρια. Στις 11.9.75
τίθεται σε διαθεσιμότητα. Δικάζεται στις 2.12.75 για άλλη υπό­
θεση βασανισμών και αθωώνεται. Το Κακουργιοδικείο όμως
του επέβαλε φυλάκιση 2 χρόνων και 3 μηνών, αφού του ανα­

γνώρισε ελαφρυντικό. Για άλλη υπόθεση βασανισμών καταδι­
κάζεται, από το Τριμελές Πλημμελιοδεικίο Θεσσαλονίκης,
στις 18.2.76 σε φυλάκιση 2 χρόνων και 4 μηνών. Στις 18.7.77
παραπέμφθηκε με βούλευμα και για την υπόθεση της δολοφο­
νίας του Γιάννη Χαλκίδη. Σήμερα, είναι ελεύθερο και εργάζε­
ται —κατά πληροφορίες— σαν ιδιωτικός υπάλληλος.
436. Τζαβάρας Ξενοφ.: αντιστράτηγος ε.α. τ. υπαρχηγός χωροφυ­
λακής. Κατηγορήθηκε και παραπέμφθηκε, στις 21.4.76 με βού­
λευμα των Εφετών στο Τριμελές Εφετείο, «λόγω ειδικής δωσιδικίας». Δικάζεται από τις 27.9.76 μέχρι τις 14.10.76 και κατα­
δικάζεται σε 3 χρόνια φυλακή. Δικάζεται σε δεύτερο βαθμό,
στο Πενταμελές Εφετείο και αθωώνεται.
437. Τζαβέλας Αλεξ.: «υπουργός» της σ τ ' Κυβέρνησης, αντιπρόε­
δρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Δεν τιμωρήθηκε.
438. Τζαβέλας Χρ.: μέλος της τρομοκρατικής ομάδας «Ο.Ε.Α.».
Στις 22.1.79 συλλαμβάνεται και προφυλακίζεται. Δικάστηκε
την 1.6.79 στο Πενταμελές Εφετείο Αθήνας και καταδικάζεται
σε κάθειρξη 14 χρόνων, θ α ξαναδικαστεί 2 φορές ακόμη μετά
από αναιρέσεις και η ποινή του θα μειωθεί στα 12 χρόνια.
439. Τζανής Δημ.: αστυνομικός. Κατηγορήθηκε για βασανισμούς
και δικάστηκε στις 7.9.75, στο Πλημμελειοδικείο της Πάτρας.
Καταδικάστηκε σε φυλάκιση 1 χρόνου και 3 μηνών. Το Εφε­
τείο μείωσε στις 23.2.76 την ποινή του σε 4 μήνες.
440. Τζαφέρης Γ.: αστυνομικός. Στις 20.12.75 παραπέμφθηκε, με
βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών στο Κακουργιοδικείο για βασανισμούς. Απαλλάσσεται όμως, στις 21.4.76 με
βούλευμα των Εφετών.
441. Τζεβελέκος Παν.: «υπουργός» της Β ' και Γ ' χουντικής Κυ­
βέρνησης. Κατηγορήθηκε για ηθική αυτουργία στα βασανι­
στήρια Μπουλούκου-Παναγούλη. Δικάστηκε και αθωώθηκε.
Αργότερα πέθανε.
442. Τζούμας Αναστ.: αντισυνταγματάρχης. Στο τέλος του Αυγού­
στου 1977 αποκαλύπτεται κίνηση για συνωμοσία, με δικές του
ενέργειες. Λίγες μέρες μετά στις 6.9.77 αποτάσσεται.
443. Τζωρτζάκης Τζ.: «υπουργός» της σ τ ' Κυβέρνησης, πρώην δή­
μαρχος Γύθειου. Δεν τιμωρήθηκε και —κατά πληροφορίες—
σήμερα ζει στο Γύθειο.
444. Τοτόμης Παύλος: «υπουργός» στην ά και β ' Κυβέρνηση. Στο
τέλος Ιανουαρίου 1975 υποβάλλεται εναντίον του μήνυση για
παράνομη δανειοδότηση από την Ε.Τ.Β.Α. Στις αρχές του Φε­
βρουάριου φεύγει στο εξωτερικό, ενώ λίγες ημέρες αργότερα,
στις 20.2.75, ασκείται εναντίον ποινική δίωξη. Στις 17.12.75
δικάζεται στο Εφετείο (με 8 ακόμη άτομα, που αθωώθηκαν) και
καταδικάζεται σε φυλάκιση ΐ ' / ι χρόνων. Κατηγορήθηκε ακόμη
281

και για απιστία στην Ε.Τ.Β.Α. και καταδικάστηκε ερήμην, σε
φυλάκιση 3 χρόνων. Ερήμην δικάστηκε και στις 15.4.76, στο
Πενταμελές Εφετείο Αθήνας, που καταδίκασε σε φυλάκιση .3
χρόνων για την διαταγή σύλληψης και εκτόπισης του δικηγό­
ρου I. Κοντάτου και 7 μηνών για εξύβριση σε βάρος του οδη­
γού Βασ. Σκλάβου. Στις 24.6.76 θα δικαστεί και πάλι στο Πεν­
ταμελές Εφετείο, για παράβαση καθήκοντος και παράνομη κα­
τακράτηση του Θ. Κατριβάνου και θα καταδικαστεί σε κάθειρ­
ξη 6‘/ 2 χρόνων. Πέθανε το 1983.
445. Τότσικας Α .: αστυνομικός. Στις 7.9.75 καταδικάστηκε από
Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πάτρας σε φυλάκιση 1 χρόνου
και 7 μηνών, για βασανισμούς. Το Εφετείο μείωσε στις 23.2.76,
την ποινή του σε 45 ημέρες.
446. Τράκας /.; «υφυπουργός» στην ε ' χουντική Κυβέρνηση. Δεν
τιμωρήθηκε.
447. Τριανταφυλλάκος Τρ.: «υπουργός» της σ τ ' Κυβέρνησης. Δεν
τιμωρήθηκε.
448. Τριανταφυλλόπουλος /.: «υπουργός» της γ ' Κυβέρνησης,
καθηγητής Πανεπιστημίου. Δεν τιμωρήθηκε.
449. Τριανταφύλλου Σ τυλ.: «υπουργός» της σ τ ' χουντικής Κυβέρ­
νησης, δικηγόρος. Δεν τιμωρήθηκε.
450. Τριανταφυλλόπουλος Κων.: Κατηγορήθηκε και παραπέμφθη­
κε στις 19.9.75 με βούλευμα στο Στρατοδικείο για βασανισμούς, αλλά στις 9.12.75 αθωώθηκε. Στις 10.1.76 καταδικάζε­
ται σε φυλάκιση 7 μηνών, με αναστολή για την καταστροφή
των αρχείων του ΕΑΤ-ΕΣΑ. Στις 20.12.76 μειώνεται, από το
Δευτεροβάθμιο Στρατοδικείο η ποινή του σε 3 μήνες με 3ετή
αναστολή. Ξαναδικάστηκε, μετά από αναίρεση και του επιβλή­
θηκε η ίδια ποινή.

Υ
451. Υφαντής Α.: αστυνομικός. Στις 7.9.75 καταδικάστηκε από το
Πλημμελειοδικείο Πάτρας, σε φυλάκιση 2 χρόνων και 3 μη­
νών, για βασανιστήρια. Το Εφετείο στις 23.2.76 μείωσε την
ποινή του στους 5 μήνες.

Φ
452. Φαβατάς Βασ.: αντισυνταγματάρχης ε.α. της χωροφυλακής.
Στις 20.12.75 παραπέμπεται με βούλευμα στο Κακουργιοδικείο
για βασανιστήρια κρατουμένων στην Ασφάλεια Προαστίων
(Νέα Ιωνία). Στις 21.4.76 με βούλευμα των Εφετών, χαρα-

282

κτηρίζοντάι πλημμελήματα οι πράξεις των βασανιστών και
παραπέμπεται —λόγω ειδικής δωσιδικίας— στο Τριμελές Εφε­
τείο. Στις 27.9.76 καταδικάζεται σε φυλάκιση 6 χρόνων. Θα
κλειστεί στις φυλακές και στις 5.2.77 το Πενταμελές Εφετείο
θα μειώσει την ποινή του στους 23 μήνες. Στις 30.12.77 θα
αποφυλακιστεί μετά από την αναίρεση της απόφασης, από τον
Ά ρ ειο Πάγο. Θα ξαναδικαστεί στο Πενταμελές και τελικά θα
τιμωρηθεί με φυλάκιση 18 μηνών. Σήμερα ζει στην Αθήνα.
453. Φακιολάκης Π.: «υφυπουργός» στην ε ' χουντική Κυβέρνηση.
Δεν τιμωρήθηκε.
454. Φαρμάκι]ς Νικ.: πρώην βουλευτής. Στις 22.7.77 καταδικάστη­
κε στο Εφετείο σε φυλάκιση 4 μηνών (πρωτόδικη ποινή 5 μή­
νες) για παράνομη κατοχή όπλων. Ανακρίθηκε νωρίτερα (μετά
το θάνατο του Αλ. Παναγούλη) και για την παρακρατική ορ­
γάνωση «Αράχνη» αλλά δεν προέκυψαν ενοχοποιητικά στοι­
χεία σε βάρος του και δεν τιμωρήθηκε. Αρθρογράφησε πολλές
φορές σε ακροδεξιές εφημερίδες.
455. Φασούλης θ.: αρχιφύλακας. Στις 4.6.76 καταδικάστηκε από
το Πλημμελειοδικείο της Πάτρας σε φυλάκιση 8 '/ 2 μηνών για
βασανιστήρια.
456. Φατούρος Γ.: αστυφύλακας. Κατηγορήθηκε στις 20.1.76 για
επιθέσεις κατά δημοσιογράφων στη δίκη του «Ελεύθερου Κό­
σμου». Στις 10.1.78 είχε οριστεί η δίκη του αλλά μετά τη δή­
λωση συγνώμης που έκανε στο δικαστήριο οι μηνύσεις ανακλήθηκαν και δεν τιμωρήθηκε.
457. Φθενάκης Εμμ.: «υπουργός» σε τρεις χουντικές Κυβερνήσεις.
Δεν τιμωρήθηκε.
458. Φλώρος Λαμ.: αστυνομικός. Στις 6.7.77 παραπέμφθηκε σε δί­
κη για τα επεισόδια της κηδείας του Μάλλιου. Δικάστηκε και
στις 13.5.78 αθωώθηκε.
459. Φραγκίσκος Μ.: συνταγματάρχης στο Γ.Ε.Σ. κατά την 21.4.67.
Μηνύθηκε με τους πρώτους 15 για το πραξικόπημα στις 9.9.74
απολογήθηκε τον Ιανουάριο 1975 αλλά δεν παραπέμφθηκε σε
δίκη.
460. Φωτεινός Α.: αστυφύλακας. Παραπέμφθηκε για βασανιστήρια
στην Ασφάλεια του Πειραιά, αλλά στις 25.5.76 παραδέχτηκε
τις πράξεις του στο δικαστήριο ζήτησε συγνώμη από τα θύμα­
τα, οι εγκλήσεις ανακλήθηκαν και γλύτωσε την τιμωρία.

X
461. Χαρλαύτης Γ.: ηγετικό στέλεχος της φασιστικής 4ης Αυγού­
στου. Στις 8.10.79 αθωώθηκε από το Πενταμελές Εφετείο Αθή­
283

νας από την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας σε τρομοκρα­
τικές ενέργειες (ομάδα Καλέντζη).
462. Χασόγιας Παν.: νεοφασίστας. Στις 6.2.79 έγινε γνωστό ότι
κατηγορήθηκε για προμήθεια εκρηκτικών στους βομβιστές
Παναγόπουλο και Πρωτοπαπά. Διώχθηκε ποινικά για συμμε­
τοχή σε τρομοκρατική ομάδα, αλλά όταν οι άλλοι δικάστη­
καν, στις 7.5.79 αυτός φυγοδίκησε και δεν συνελήφθη ποτέ.
463. Χατζηζήσης Νικ.: ταγματάρχης ε.α. δεύτερος διοικητής του
ΕΑΤ-ΕΣΑ. Στις 23.2.75 προφυλακίζεται για βασανιστήρια. Στις
11.7.75 και στις 19.9.75 παραπέμπεται με δυο βουλεύματα στο
στρατοδικείο. Θα καταδικαστεί στις δυο δίκες, στις 12.9.75 σε
κάθειρξη 23 χρόνων και 9.12.75 σε κάθειρξη 7 χρόνων. Το
Αναθεωρητικό στις 22.4.76 σε συνεκδίκαση των δυο υποθέσε­
ων θα του επιβάλει συνολικά 22 χρόνια. Σε άλλη δίκη κατα­
δικάστηκε σε φυλάκιση 18 μηνών, στις 10.1.76 από το Στρα­
τοδικείο. Στις 9.9.76 θα του αφαιρεθεί ο βαθμός και θα γίνπ
«στρατιώτης». Βρίσκεται στη φυλακή.
464. Χατζηθεοδώρου Παν.: υπενωμοτάρχης. Στις 29.4.77 παραπέμπεται σε δίκη με άλλους γιο συμμετοχή στη δολοφονία του Γ.
Τσαρουχά, θ α δικαστεί και στις 8.6.79 θα κηρυχθεί αθώος.
465. Χατζηπέτρος Αλεξ.: «υφυπουργός» στην δ ' Κυβέρνηση της
χούντας, θ α μηνυθεί με τους πρώτους για το πραξικόπημα της
21.4.67 από τον Λυκουρέζο, στις 9.9.74 θα απολογηθεί στις
3.2.75 και στις 23.5.75 θα παραπεμφθεί σε δίκη για εσχάτη
προδοσία. Η δίκη των πρωταιτίων έγινε από 28.7.75 μέχρι
23.8.75 και ο Χατζηπέτρος αθωώθηκε. Είναι ετεροθαλής αδελ­
φός του χουντικού «δήμαρχου» Πειραιά Αρ. Σκυλίτση.
466. Χολέβας Ιω.: καθηγητής «υπουργός» στην γ ' χουντική Κυ­
βέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.
467. Χρηστάκης Κων.: αστυνομικός. Στις 20.12.75 και στις 21.4.76
παραπέμπεται με βουλεύματα» (πρωτοβάθμιου και δευτεροβά­
θμιου) Συμβουλίου σε δίκη για βασανιστήρια, στην Γενική
Ασφάλεια Αθήνας. Στην δίκη του στις 17.9.76 θα γλυτώσει
την τιμωρία γιατί οι μηνύσεις εναντίον του υποβλήθηκαν στις
18.4.75 που κρίθηκε ημέρα εκτός προθεσμίας του Δ ' ψηφίσμα­
τος.
468. Χρήστου Παν.: καθηγητής «υπουργός» στην σ τ ' χουντική
Κυβέρνηση. Δεν τιμωρήθηκε.
469. Χριστολουκάς Λουκάς: αστυνομικός (Διευθυντής Αθήνας, στα
γεγονότα του Πολυτεχνείου). Τον Σεπτέμβρη 1974 ανακρίθηκε
από τον Εισαγγελέα Τσεβά για τη «σφαγή» του Νοέμβρη
1973. Τον Αύγουστο 1975 παραπέμφθηκε σε δίκη. Δικάστηκε
και στις 30.12.75 καταδικάστηκε σε φυλάκιση 3 χρόνων 6 μη­
νών και 15 ημερών. 'Α σκησε αναίρεση που έγινε δεκτή στις
20.8.76 και ξαναδικάστηκε στο Πενταμελές Εφετείο για να
284

μειωθεί η ποινή του στους 7 μήνες. Σήμερα δικηγορεί στην
Αθήνα και είναι «νομικός σύμβουλος» στις επιχειρήσεις
Λάτση.
470. Χ ω ριατόπουλος Α ντ.: «υφυπουργός» σε δυο χουντικές Κυβερ­
νήσεις. Δεν τιμωρήθηκε. Ζει στην Αθήνα και είναι βιομήχανος (έχει τα παιχνίδια ΕΛ-ΓΚΡΕΚΟ).

Ψ
471. Ψοφάκης Γ.: αστυνομικός. Στις 29.11.75 καταδικάστηκε από
το Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης σε φυλάκιση 10 μηνών
για βασανιστήρια πολιτικών κρατουμένων, που έγιναν στον
Ά γ ιο Πέτρο Κιλκίς, μετά το πραξικόπημα της 21.4.67.

285

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

Σημείωση: Στα παραρτήματα χρησιμοποιήθηκαν δημοσιευμένα κεί­
μενα από τα «Επίσημα Πρακτικά της Βουλής» και από το «Νομικό
Βήμα» και η μετατροπή «καθαρευουσιάνικων» όρων, σε μονοτο­
νικό, δείχνει κάποια αρθρογραφικά λάθη.
Ζητάμε κατανόηση...

288

I

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ
ΓΙΑ ΤΟ Δ ' ΨΗΦΙΣΜΑ (ΓΕΝΑΡΗΣ 1975)

(Έ γ ιν ε επιλογή - η παράθεση όλης της συζήτησης θα απαιτούσε
δυσανάλογα μεγάλο χώρο - με βάση δυό κριτήρια: Να φαίνεται η
θέση των κομμάτων —για την αρχή, του νομοσχέδιου, όπου διατυ­
πώθηκε και για τα άρθρα— και να αποδοθούν ολοκληρωμένες
κάποιες αγορεύσεις - εισηγήσεις ή παρατηρήσεις των ομιλητών.
Δεν έγινε, δηλαδή, περικοπή φράσεων, για να μην αλλοιωθεί η
συνέχεια και το πνεύμα του κάθε αγορητή...)

ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εισερχόμεθα εις το σχέδιον Ψηφίσματος «περί του
πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, διώξεως εγκλημάτων και
ρυθμίσεως συναφών θεμάτων».
Ο Εισηγητής της πλειοψηφίας κ. Τριανταφύλλου, έχει τον λόγον.
Κ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ως εισηγητής της πλει­
οψηφίας επί του σχεδίου Ψηφίσματος «περί του πραξικοπήματος
της 21ης Απριλίου 1967, διώξεως εγκλημάτων και ρυθμίσεως συνα­
φών θεμάτων», ανέρχομαι εις τό βήμα διά πρώτην φοράν, θεωρών
τον εαυτόν μου ευτυχή διά την συγκυρίαν αυτήν, διότι δεν πρόκει­
ται περί ενός απλού σχεδίου οιουδήποτε νόμου, αλλά περί ενός
σχεδίου Ψηφίσματος, το οποίον πιστεύω ότι, εκτός από τα Ψηφί­
σματα τα σχετικά με την ψήφισιν του Συντάγματος, θα έχη μέχρι τέ­
λους της ζωής της Ε ' Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, την
μεγαλυτέραν σημασίαν. Διότι πράγματι το θέμα αυτό είναι μεγίστης
σημασίας και δ ι’ αυτόν τον λόγον απησχόλησε και απασχολεί την
κοινήν γνώμην, απασχολεί την Κυβέρνησιν, απασχολεί την Εθνικήν
Αντιπροσωπείαν.
Ο αξιότιμος Πρόεδρος της Κυβερνήσεως, εις τας προγραμματικάς
δηλώσεις της 11ης Δεκεμβρίου επί του θέματος αυτού είπε επί λέξει
τα εξής: «Είναι καιρός πλέον να παύσωμεν να συγχέωμεν τας Ενό­
πλους Δυνάμεις της Χώρας, με την μικράν κλίκαν που ευθύνεται διά
την τυραννίαν» και η οποία θα λογοδοτήση ταχέως ενώπιον της Δι­
καιοσύνης. Είμαι βέβαιος —είπεν— ότι ανεξάρτητος δικαιοσύνη θα
εκτελέση πλήρως το καθήκον της και ούτω το δημόσιον αίσθημα θα
ικανοποιηθή».

289

Πριν παρέλθη μην από του τερματισμού της συζητήσεως επί των
προγραμματικών δηλώσεων, ο αξιότιμος κύριος επί της Δικαιοσύνης
Υπουργός, έφερε το σχέδιον προς ψήφισιν.
Βεβαίως, παραλλήλως πριν και μετά την κατάθεσιν ταύτην κατετέθησαν και από τας άλλας πτέρυγας της Εθνικής Αντιπροσωπείας,
είτε σχέδια ψηφισμάτων όμοια, είτε τροπολογίαι επί του ιδίου θέμα­
τος.
Ε π’ αυτών έχω την τιμήν να σας εκθέσω τα ακόλουθα: Το ότι την
21ην Απριλίου 1967, εξεράγη στυγνόν πραξικόπημα μη έχον καμμίαν σχέσιν με επανάστασιν, είναι αναμφισβήτητον, το γνωρίζει κα­
λώς ο Ελληνικός Λαός, το γνωρίζουν και τα μέλη της Εθνικής Αν­
τιπροσωπείας. Ό ,τ ι συνέβη την νύκτα της 21ης Απριλίου, συνέβη
όχι από μίαν ομαδικήν κίνησιν και εκδήλωσιν λαϊκών μερίδων, αλ­
λά απλώς από μίαν μικράν, πολύ μικράν ομάδα ελλήνων αξιωματι­
κών —είναι δυνατόν να φθάνουν μέχρι 50, να φθάνουν μέχρις 100—
οι οποίοι, καταχρώμενοι των καίριων θέσεων τας οποίας είχον κα­
ταλάβει εις το στράτευμα και ειδικώτερον εις το Γενικόν Επιτελείον
Στρατού και τα Σώματα Στρατού, επάτησαν το γνωστό κουμπί, το
οποίον ελέγετο «Σχέδιον Προμηθεύς» και χωρίς να γίνη καμμία εκδήλωσις άλλη, έγιναν κύριοι της εξουσίας.
Ο τρόπος της ενεργείας δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι υπήρξε
τρόπος απατηλός και έτσι εν μιά και μόνη νυκτί, μέσα εις ολίγας
ώρας, όπως αργότερον έλεγον οι ίδιοι καυχόμενοι, χωρίς να ματώση
ουδέ μύτη, έγιναν κύριοι της εξουσίας, την οποίαν εκράτησαν επί
7,5 χρόνια. Ποίος ήτο ο σκοπός των; Αναμφισβήτητα δεν υπήρξεν
ιδεολογικός σκοπός, δεν υπήρξαν στόχοι κοινωνικοί ή οικονομικοί,
αλλά η ομάς αυτή των ολίγων αξιωματικών και των συνεργατών
των, η κλίκα, όπως εχαρακτηρίσθη προσφυώς από τον αξιότιμον κ.
Πρόεδρον της Κυβερνήσεως, απέβλεψεν αποκλειστικώς εις την εξυπηρέτησιν, ιδίων αυτών προσωπικών συμφερόντων και εις την ικανοποίησιν της αμέτρου φιλοδοξίας των.
Κατά συνέπειαν, δεν είναι δυνατόν και δεν θα έπρεπε να απασχολήση την Εθνικήν Αντιπροσωπείαν, αν αυτό το οποίον τότε έκαναν
αυτοί οι κύριοι, ήτο ή όχι πραξικόπημα. Ή το πραξικόπημα στυ­
γνής μορφής και περί αυτού δεν υπάρχει αμφιβολία, θέματα εγενήθησαν εκ της μακροχρονίου παρουσίας των εις την εξουσίαν, διότι
ούτοι επιβάντες της εξουσίας, εκράτησαν αυτήν με τα γνωστά μέσα,
με τον στρατιωτικόν νόμον, με την βίαν, η οποία όσον περνούσαν
τα χρόνια και τόσον εμεγάλωνε με αποκορύφωμα τα γεγονότα του
Πολυτεχνείου, με την κατάργησιν όλων των ελευθέρων θεσμών, με
την απάνθρωπον μεταχείρισιν όλων των πολιτών, οι οποίοι ετόλμων
να σηκώσουν κεφάλι εναντίον της καταστάσεως αυτής.
Τώρα λοιπόν ευρισκόμενοι υπό κατηγορίαν οι κύριοι αυτοί ήρχισαν διά των συνηγόρων των να υποστηρίζουν ότι ναι μεν ίσως τότε
ήτο στρατιωτικόν πραξικόπημα, το της 21ης Απριλίου, αλλά διά της
παραμονής των επί τόσον χρόνον εις την εξουσίαν, αυτό το στρατι290

ωτικόν πραξικόπημα, μετεβλήθη εις Επανάστασιν.
Θα σας απασχολήσω δ ι' ολίγον, διότι χρειάζονται τα πράγματα
τα οποία θα σας αναπτύξω διά να εισέλθωμεν εις τα επί μέρους άρ­
θρα του Σχεδίου.
Διά να υπάρξη Επανάστασις, αξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι χρειά­
ζονται ωρισμέναι προϋποθέσεις, κυρίως χρειάζεται η ύπαρξις συμμε­
τοχής του Λαού. Από της 21ης Απριλίου 1967, έως της 23ης Ιουλίου
1974, δεν έχομεν ουδέν δείγμα ότι το καθεστώς αυτό το τυραννικόν
απέκτησε την συμπάθειαν έστω και ενός ελάχιστου μέρους του λαού
μας, παρ' όλον ότι με τους νομάρχας, με τους προέδρους, με τους
δημάρχους, με τους συνεταιρισμούς, με τα επαγγελματικά και επι­
στημονικά σωματεία, με την γνωστήν Συμβουλευτικών επιτροπήν
και τα μέλη της, τα οποία ειδικώς χρηματοδοτούσε διά να περιέρχωνται εις τας επαρχίας, και το ΕΠΟΚ, το γνωστόν πολιτικόν κίνη­
μα, το οποίον εδημιούργησε, δεν κατώρθωσε να προσεταιρισθή ουδέ
ελάχιστη μερίδα του λαού. Και κα τ’ αυτόν τον τρόπον δεν είναι δυνατόν να ισχυρισθή ή να παραδεχθή κανείς ότι υπήρξε λαϊκή συμ­
μετοχή και ενίσχυσις εις αυτό το καθεστώς το πολυετές.
Αντιθέτως, υπήρξαν πολλές περιπτώσεις που ο Λαός μας εξεδήλωσε εμφανώς τα αισθήματά του κατά της διά βίας ασκήσεως χουν­
τικής εξουσίας. Δεν θα επεκταθώ εις αυτά διότι δεν υπάρχει λόγος,
αλλά είμαι υποχρεωμένος από του βήματος αυτού να αναφέρω την
στάσιν της Ελληνικής νεολαίας και ιδία της φοιτητικής και μαθη­
τικής τοιαύτης με τα γεγονότα του Πανεπιστημίου παλαιότερον και
με τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, τα οποία έβαλαν την ταφόπετρα,
κατά την γνώμην μου, εις το καθεστώς αυτό.
Και επανέρχομαι: Περαιτέρω, διά να υπάρξη Επανάσταση χρειά­
ζεται οπωσδήποτε να προϋπάρχη της κινήσεως της Επαναστάσεως
μία συγκεκριμένη πολιτική ιδεολογία. Οι κύριοι αυτοί με το κίνημα
το οποίον έκαμαν την 21ην Απριλίου, όχι μόνον δεν είπον ότι επι­
διώκουν να πραγματοποιήσουν κάποιαν νέαν ιδεολογίαν, αλλά αντι­
θέτως, δικαιολογούμενοι ότι επρόκειτο να γίνουν επεισόδια εις την
Θεσσαλονίκην, από την πολιτικήν προεκλογικήν συγκέντρωσιν, ισχυρίσθησαν ότι έκαμαν το πραξικόπημα, διά να κατοχυρώσουν το κα­
θεστώς που υπήρχε, την υφισταμένην κατάστασιν, την καθεστηκυίαν
τάξιν, όπως έχει καθιερωθή να λέγεται. Έ κτοτε, πα ρ’ όλον ότι
εχρησιμοποίησαν εις τα γνωστά Υπουργεία της προπαγάνδας αν­
θρώπους κυριολεκτικά μοσχαναθρεμμένους τύπου Γεωργαλά, Παπα­
κωνσταντίνου κλπ., δεν κατώρθωσαν ούτε και εκ των υστέρων να
προβάλλουν ενώπιον του Λαού κάποιαν ιδεολογίαν, ούτως ώστε να
ισχυριστούν έστω και εκ των υστέρων ότι η Επανάστασις με την
μακράν παρουσίαν της εις την εξουσίαν απέκτησε και επέβαλε κά­
ποιον ιδεολογίαν.
Τέλος, διά να υπάρξη Επανάστασις είναι ανάγκη οι δημιουργοί
της να έχουν προδιαγεγραμμένους ωρισμένους κοινωνικούς σκοπούς
και να θέλουν εναντίον της νφισταμένης μέχρι τότε καταστάσεως,
291

να κάνουν κάποιαν αλλαγήν, να κάνουν κάποιαν μεταβολήν. Τοιαύτα δείγματα καθ’ όλην την 7ετίαν δεν έχομεν.
θ α σας υπενθυμίσω, διά την ιστορίαν, ότι ηθέλησαν να επιβάλ­
λουν την συγχώνευσιν των Ασφαλιστικών Ταμείων, που δεν είναι
καν μεταβολή, και αμέσως μόλις οι τραπεζικοί υπάλληλοι είπον ότι
θα απεργήσουν, υπεχώρησαν. Ά λλω στε, νομίζω, ότι θα ήτο αρκετόν να είπω ότι η παρουσία εις την Κυβέρνησιν του κ. Κ. Κόλλια,
ως πρώτου Πρωθυπουργού, του Πιπινέλη και του κ. Μαρκεζίνη,
σημαίνει ότι όχι μόνον δεν είχον σκοπόν να αλλάξουν την μέχρι τό­
τε κατάστασιν, αλλά αντιθέτως επήγαιναν να γίνουν στυλοβάται και
απολογηταί μιας καταστάσεως πολύ χειροτέρας από εκείνης που
υπήρξε μέχρι τότε.
Συνεπώς αγαπητοί κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ότι θέμα του ότι το
πραξικόπημα από την μακράν παρουσίαν του εις την εξουσίαν, μετεβλήθη εις επανάστασιν, δεν υπάρχει. Αν όμως αναγκαζόμεθα να
απασχολούμεθα με το σχέδιον αυτό, αναγκαζόμεθα διά τον εξής λό­
γον: Διότι εμεσολάβησαν ωρισμένα γεγονότα και διαρκούσης της
χούντας και μετά την απελευθέρωσιν που εδημιούργησαν ερωτήματα
μήπως υπήρξε παραγραφή ή υπήρξεν αμνήστευσις των αδικημάτων
των ανθρώπων της χούντας και των συνεργατών των.
Εντελώς λακωνικά αναφέρω το Ν.Δ. 106/20.8.73, διά του οποίου η
χούντα με την δικαιολογίαν ότι θέλει να παραγράψη ωρισμένα αδι­
κήματα δικηγόρων, έφερε διάταξιν, την οποίαν και εψήφισε, διά της
οποίας όλα τα αδικήματα των ανακριτικών οργάνων παρεγράφησαν.
Εν συνεχεία επηκολούθησε το Π.Δ. 168/1973, διά του οποίου εδόθη
αμνηστία εις ωρισμένα αδικήματα, τα οποία εστρέφοντο κατά της
χούντας. Αυτό το διάταγμα παρεμπιπτόντως μας ενδιαφέρει, διότι ως
ελέχθη αμνήστευε αδικήματα, τα οποία εστρέφοντο κατά της «Επαναστάσεως» —όπως την εχαρακτήριζαν— και επεδίωκον την ανα­
τροπήν της καθεστηκυίας τάξεως της ιδικής των δηλαδή τάξεως.
Αυτό είναι ένα επιχείρημα, το οποίον θα χρησιμοποιήσουν οι δικη­
γόροι των.
Και τρίτον, ήλθε το Π.Δ. 519/26.7.74, το οποίον έκαμεν η Κυβέρνησις Εθνικής Ενότητας, διά του οποίου αύτη απέβλεψεν, εις το να
ανοίξουν οι φυλακές και να βγουν όλοι οι κατάδικοι και κρατούμε­
νοι δΓ αδικήματα τα οποία εγένοντο κατά της χούντας.
Τέλος, επηκολούθησεν η Συντακτική Πράξις της 3.10.1974, διά
της οποίας οι πρωταίτιοι της 21ης Απριλίου παρεπέμφθησαν ενώπι­
ον του 5μελούς Εφετείου Αθηνών... Εκεί, επειδή εν τω μεταξύ είχε
γραφή εις τας εφημερίδας ότι ενδεχομένως να παρεγράφησαν ή μη
τα αδικήματα ταύτα, γίνεται ρητή μνεία, ότι τα αδικήματα δεν πα­
ρεγράφησαν.
Έ τσ ι λοιπόν με αυτά τα κείμενα τα προ της 23.7.1974 και τα μετά,
εδημιουργήθη ένα θέμα, το οποίον νομίζω ότι είναι επιβεβλημένον
εις την Εθνικήν Αντιπροσωπείαν, αντί να το αφήση εις τας δικα­
στικός αρχάς —αι οποίαι ήδη, ως γνωστόν, επιτυχώς το αντιμετώ­

292

πισαν διά της αποφάσεως του Δικαστηρίου του Συμβουλίου των εν
Αθήναις Εφετών, το οποίον συνελθόν εν Ολομελεία και εν Συμβουλίω απεφάνθη ότι είναι καταδιωκτέοι οι πρωταίτιοι του πραξικοπή­
ματος της 21ης Απριλίου— η Εθνική Αντιπροσωπεία έχει καθήκον
πρώτον, να διακήρυξή, όπως αναγράφεται εις το Σχέδιον του Ψηφί­
σματος, ότι η Δημοκρατία εις την Ελλάδα νόμω ουδέποτε κατελύθη
και δεύτερον, να αποφανθή διά θετικής διατάξεως ότι οι υπαίτιοι
της 21ης Απριλίου και οι συνεργάται των είναι ένοχοι και πρέπει
να τιμωρηθούν.
Με την εισαγωγήν αυτήν εισέρχομαι εις τα επί μέρους άρθρα του
ψηφίσματος.
Διά του άρθρου 1 καθορίζεται ότι το στασιαστικόν κίνημα της
21ης Απριλίου 1967, έργον ομάδος αξιωματικών, αποτελεί πραξικό­
πημα, διά του οποίου εσκοπείτο ο σφετερισμός της εξουσίας και
των κυριαρχικών δικαιωμάτων του λαού.
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή επί της Δικαιοσύνης συνεφώνησεν,
με όλας τας πτέρυγας της Βουλής, να διευρυνθή το άρθρον αυτό,
ώστε, εκεί που λέγομεν «στασιαστικόν κίνημα της 21ης Απριλίου
1967 έργον ομάδος αξιωματικών», να προστεθή «και η εκ τούτου
προελθούσα κατάστασις μέχρι της 23ης Ιουλίου 1974», ούτως ώστε
να συμπεριληφθούν όλα τα αδικήματα από 21ης Απριλίου 1967 μέ­
χρι και της 23ης Ιουλίου 1974, διότι, ως ανεφέρθη, εις την Κοινο­
βουλευτικών Επιτροπήν, χαρακτηριστικά υπήρξεν αδίκημα και κατά
την 23ης Ιουλίου 1974 εις την Τρίπολιν, όπου συνελήφθη κάποιος
εκείνην την ημέραν και εβασανίσθη. Σχόλια ε π ' αυτού δεν χρειά­
ζονται περισσότερα.
Εις το άρθρον 2 του σχεδίου διά της 1ης παραγράφου αυτού, κα­
θορίζεται αρμοδιότης υποχρεωτική διά την δίωξιν όλων των αδικη­
μάτων, του Συμβουλίου των εν Αθήναις Εφετών και αποκλειστική
αρμοδιότης διά την εκδίκασιν των αδικημάτων του 5μελούς Εφετείου Αθηνών. Ό πω ς ελέχθη εις την Κοινοβουλευτικήν Επιτροπήν,
εκρίθη σκόπιμον, αντί να σκορπίσουν όλαι αι υποθέσεις εις όλα τα
Εφετεία της Ελλάδος και να δημιουργηθούν ενδεχομένως προβλή­
ματα —υπενθυμίσθη το θέμα της «ΒΡΑΔΥΝΗΣ», όπου τα διάφορα
Εφετεία ανά την Ελλάδα είχον διάφορον γνώμην— όλαι αι υποθέ­
σεις αυταί να συγκεντρωθούν και να εκδικασθούν εις τας Αθήνας.
Ειδικώς προσθέτω ότι προεβλέφθη και το θέμα, των ανθρώπων, οι
οποίοι τυχόν θα κατηγορηθούν ως συμμέτοχοι. Και αν οι πρωταίτιοι
δΓ οιονδήποτε λόγον, είτε λόγω θανάτου, είτε λόγω απουσίας, δεν
είναι δυνατόν να δικασθούν, οι συμμέτοχοι θα δικασθούν από το
Εφετείον Αθηνών και δεν θα υπαχθούν εις το αρμόδιον δικαστήριον,
ούτως ώστε να κριθούν κατά τον ίδιον τρόπον από το αυτό Δικαστήριον όλοι οι υπαίτιοι.
Διά της παραγράφου 2 του άρθρου 2 προβλέπεται και ρυθμίζεται
το θέμα της παραγραφής. Ως γνωστόν διά τα κακουργήματα δεν
υπάρχει θέμα διότι αυτά παραγράφονται μετά πάροδον 10 ετών. θ έ ­
293

μα δημιουργείται διά τα πλημμελήματα. Ορθώς, κατά την γνώμην
μου, εισάγεται διάταξις διά την μη παραγραφήν αυτών, διότι δεν
ήτο δυνατόν, υπό το καθεστώς της τυραννίας και της βίας, διαρκούσης της χουντικής παντοκρατορίας να διωχθούν αυτά τα πλημμελή­
ματα. Προς τούτο τίθεται διάταξις ότι ο διαδρομών χρόνος από τότε
που έγινε το αδίκημα μέχρι της δημοσιεύσεως του ψηφίσματος, δεν
λαμβάνεται υ π' όψιν ως χρόνος παραγραφής.
Διά της παραγράφου 3 γίνεται πρόβλεψις διά την αντίθετον περίπτωσιν. Επειδή, εκρίθη σκόπιμον, ότι αυτή η κατάστασις πρέπει να
τελειώση και από πλευράς κυρώσεων και από πλευράς καθάρσεως
πολύ σύντομα, τίθεται διάταξις ότι τα αδικήματα αυτά παραγράφον­
ται μετά από ένα εξάμηνον, εφ ’ όσον δεν ησκήθη ποινική δίωξις, ή
δεν υπεβλήθη μήνυσις κατά των υπευθύνων. Κατ ’ αυτόν τον τρόπον,
εντός ενός εξαμήνου πας τις, είτε είναι υποχρεωμένος υπηρεσιακώς
και αυτοδικαίως να κάνη την ποινικήν δίωξιν, είτε έχει προσωπι­
κούς λόγους να υποβάλη την μήνυσιν, θα πρέπει να κάνη την ποινικήν δίωξιν ή να υποβάλη την μήνυσιν, ούτως ώστε ύστερα από ένα
εξάμηνον να έχη τελειώσει η ιστορία του ποίοι διώκονται ως υπεύ­
θυνοι και ποίοι δεν διώκονται.
Διά του άρθρου 3 του σχεδίου, το οποίον έχει δύο παραγράφους
προβλέπονται τ ' ακόλουθα:
Διά της Συντακτικής Πράξεως της 3ης Οκτωβρίου 1974, διά της
οποίος παραπέμπονται οι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος ενώπιον
του 5μελούς Εφετείου Αθηνών, δεν είχε προβλεφθή εάν παραπέμπονται και τα συναφή εγκλήματα με τας πράξεις εκείνος. Τακτοποι­
είται και το θέμα αυτό, ούτως ώστε με την ιδίαν δίκην να είναι δυ­
νατόν να εκδικασθούν εις το ίδιον δικαστήριον όλα τα αδικήματα.
Ό χ ι δηλαδή μόνον τα σχετικά με την παράβασιν των Συνταγματι­
κών Διατάξεων αλλά και τα συναφή εγκλήματα.
Διά της δευτέρας παραγράφου προβλέπεται το θέμα των προφυλακίσεων εις όλας τας κατηγορίας αυτάς των αδικημάτων και ισχύουν
ότι προβλέπει ο Ποινικός Κώδιξ....
Διά του άρθρου 4 του σχεδίου προβλέπεται το θέμα του Ν.Δ. 106.
Ό πω ς είχα την τιμήν να προείπω εν αρχή, η χούντα διά να απαλλάξη τα όργανά της της ευθύνης διά τους βασανισμούς και διά όλα τα
άλλα αδικήματα που έκαμαν κατά των κρατουμένων, είτε εις τας
φυλακάς είτε εις τα κρατητήρια, είτε οιουδήποτε αλλού, είχε εισηγηθή και εψήφισεν τότε το Νομοθετικόν Διάταγμα 106, διά του
οποίου εγένετο απόσβεσις διά παραγραφής όλων των αδικημάτων.
Αυτό το συγχωροχάρτι δεν είναι δυνατόν να το ανεχθή η πολιτεία
και διά της παρ. 3 του άρθρου 4 το Νομοθετικόν αυτό Διάταγμα 106
κηρύσσεται άκυρον, θεωρούμενον ως μηδέποτε υπήρξαν. Παραλλή­
λου όμως ελήφθη και αντίστροφος μέριμνα. Τα αδικήματα αυτά, τα
οποία τότε εκείνοι υπήγαγον εις παραγραφήν, και τα οποία ενδεχο­
μένως τώρα να έχουν παραγραφεί διότι είναι είτε πταίσματα είτε
πλημμελήματα, τα οποία παραγράφονται μετά 1 ή 5 έτη, επανέρχον­

294

ται εν αναβιώσει διά της διατυπώσεως της παρ. 1, η οποία λέγει.
Πράξις καταχρήσεως εξουσίας περί ων το άρθρον 239 του Π.Ν. και
των εν συρροή μετ’ αυτών συναφών, εκτός εάν συνεπεία τούτων
επήλθεν θάνατος η βαρεία σωματική βλάβη, —αυτά δεν υπάγονται
εις την παραγραφήν— τελεσθέντα από 21ης Απριλίου 1967 μέχρι
23ης Ιουλίου 1974, διώκονται μόνον εγκλήσει του παθόντος. Τούτο
εγένετο, όπως εξήγησεν ο αξιότιμος κ. Υπουργός Δικαιοσύνης διά
να μη είναι υποχρεωμένοι οι Εισαγγελείς να καταναλώσουν μεγάλον
χρόνον, ίσως και ανεπιτυχώς, διά να ανεύρουν όλα αυτά τα αδική­
ματα, εάν επρόκειτο να καταδιώκονται αυτεπαγγέλτως. Πας τις λοι­
πόν, ο οποίος έχει ο ίδιος υποστεί κάτι θα είναι δυνατόν να υποβάλλη σχετικήν έγκλησιν. Εγένετο πρόβλεψις η παραγραφή ν ’ αρχίζη από της δημοσιεύσεως του ψηφίσματος και να ισχύση ο χρό­
νος παραγραφής ο οποίος ισχύει διά την έγκλησιν, δηλαδή το
3μηνον.
Τέλος, διά της παραγράφου 2, αυτό το οποίον ψηφίζεται διά τας
Πράξεις καταχρήσεως εξουσίας, επεκτείνεται και εις άλλα Κρατικά
όργανα, όχι αρμόδια διά την σύλληψιν ή την φύλαξιν εις τας φύλα­
κας των εγκλήστων, αλλά και εις οιαδήποτε άλλα κρατικά όργανα
τα οποία και αν ήταν αυτά και εις τους συ νεργάτας, εφ ’ όσον έκα­
μαν αδικήματα βλάβης σωματικής ή βλάβης υγείας και τα συναφή
προς αυτήν. Είναι δυνατόν να διωχθούν και αυτοί εφ ’ όσον αυτά τα
αδικήματα εστρέφοντο κατά προσώπων, τα οποία εξεδήλωσαν την
βούλησίν των εναντίον του καθεστώτος της 21ης Απριλίου 1967 και
της έκτοτε καταστάσεως μέχρι και της 23ης Ιουλίου 1974.
Διά του άρθρου 5 δίδεται μία εξήγησις διά το περιεχόμενον του
Διατάγματος 519 του 1974. Ό πω ς εδήλωσεν, ο αξιότιμος κ. Υπουρ­
γός Δικαιοσύνης εις την Κοινοβουλευτικήν Επιτροπήν, πιστεύει ότι
η διάταξις ήτο εντελώς περιττή διότι το θέμα δεν έπρεπε να υπάρχη
διότι είναι σαφείς αι διατάξεις του Διατάγματος 519. Προς άρσιν
όμως πάσης αμφισβητήσεως και διά να εξουδετερωθούν οποιαδήποτε επιχειρήματα των συνηγόρων των κατηγορουμένων, ετέθη η διάταξις αυτή η οποία πιστεύω ότι είναι απλή και δεν χρήζει αναπτύξεως.
Διά του άρθρου 6 προβλέπονται ότι καταδικαστικαί αποφάσεις
εκδοθείσαι διά πράξεις στρεφομένας κατά της καταστάσεως της δημιουργηθείσης εκ του πραξικοπήματος δεν αναγράφονται εν ουδεμιά
περιπτώσει εις το Ποινικόν Μητρώον, τα δε τυχόν συνταχθέντα περί
αυτών δελτία Ποινικού Μητρώου καταστρέφονται, και πάσα αμφισβήτησις λύεται υπηρεσιακώς όπως προβλέπη η Δικονομία. Δ ι’ αυτής της διατάξεως προβλέπεται να καλυφθούν αι συνέπειαι αι οποίαι
δεν ήρθησαν από την αμνηστίαν, η οποία καθιερώθη διά του Π.Δ.
519 της 26ης Ιουλίου 1974.
Τέλος, διά του άρθρου 7, το οποίον κατά την γνώμην μου είναι
βαρυσήμαντο και θα πρέπει να επιμείνωμεν ίσως περισσότερον ε π ’
αυτού, πράξεις των δικτατορικών Κυβερνήσεων νομοθετικού περιε­
295

χομένου, εκδοθείσαι από 21ης Απριλίου 1967 έως 23ης Ιουλίου
1974, διατηρούν την ισχύν των δυνάμει του παρόντος, εφ ' όσον δεν
ηκυρώθι^σαν ήδη, δυνάμενοι πάντως να τροποποιηθούν ή ακυρωθούν
εξ υπαρχής διά νόμου. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή απήλειψε το
τελευταίον εδάφιον, το οποίον λέγει: «Η εξ υπαρχής ακύρωσις δύναται να γίνη εντός εξ μηνών από της ενάρξεως της ισχύος του πα­
ρόντος» με αποτέλεσμα η ακύρωσις να είναι δυνατόν να γίνη οπο­
τεδήποτε θελήσει η Κυβέρνησις.
Το θέμα αυτό, κύριοι συνάδελφοι, είναι σημαντικόν. Είναι μεγαλύτερον από το θέμα, το οποίον προέκυψε το 1944-45 διά τας νομοθε­
τικός πράξεις της κατοχής. Τότε η κατοχή διήρκησε 3 '/2 χρόνια. Η
τυραννία της 21ης Απριλίου διήρκησε 7 '/ι χρόνια. Ως αντιλαμβάνεσθε εάν έλθωμεν σήμερον και είπωμεν ότι όλοι οι νόμοι οι οποίοι
εψηφίσθησαν αυτήν την περίοδον είναι άκυροι, θα δημιουργήσωμεν
ένα «κομφούζιον» και μίαν αναστάτωσιν εις την Κοινωνικήν και
Οικονομικήν ζωή της χώρας μας άνευ προηγουμένου. Δ ι' αυτόν τον
λόγον ήδη η Κυβέρνησις Εθνικής Ενότητος, δύο φοράς προέβλεψε
το θέμα αυτό. Διά της 1ης Συντακτικής Πράξεως της Ιης Αυγού­
στου 1974 καθιερώθη ότι η Κυβέρνησις Εθνικής Ενότητος διά Δια­
ταγμάτων δύναται να ρυθμίζη μετά αναδρομικής μάλιστα ισχύος θέ­
ματα τα οποία προήρχοντο από τας Συντακτικός πράξεις, τας οποίας
είχε κάμει η Χούντα.
Και αργότερον διά της β ' Συντακτικής Πράξεως της 5ης Αυγού­
στου, προεβλέφθησαν όχι μόνον διατάξεις Συντακτικού περιεχομέ­
νου, αλλά και Νομοθετικού περιεχομένου, να είναι δυνατόν πάλι να
ακυρώνωνται με Διατάγματα της Κυβερνήσεως. Αυτά όμως και εις
τας δύο περιπτώσεις ίσχυον έως ότου να συνέλθη η Εθνική Αντι­
προσωπεία. Τώρα όμως που η Βουλή είναι παρούσα, η Κυβέρνησις
διά του Υπουργικού Συμβουλίου δεν είναι δυνατόν να λύη αυτά τα
θέματα. Πρέπει, λοιπόν, οπωσδήποτε να ληφθή μέριμνα. Η μέριμνα
λοιπόν, η οποία ελήφθη διά του άρθρου αυτού, είναι ότι αυταί αι
νομοθετικοί διατάξεις κρατούν την ισχύν των, αλλά η Κυβέρνησις
και η Βουλή, θα είναι δυνατόν να τροποποιή ή να άκυροι τας διατά­
ξεις αυτάς. Έ τσ ι δεν θέτομεν προθεσμίαν και νομίζω ότι είναι σκόπιμον, διότι θα ήτο ένας φόρτος εργασίας εάν εβάζαμεν ένα τρίμη­
νον, ένα εξάμηνον ένα έτος, εντός του οποίου δεν θα ήτο δυνατόν
να ανταποκριθή η Κυβέρνησις. Ό πω ς χαρακτηριστικά είπεν εις την
Κοινοβουλευτικήν Επιτροπή ο κ. Υπουργός επί της Δικαιοσύνης,
διά την κάθαρσιν της νομοθεσίας της κατοχής εχρειάσθη να παραταθή επί 30 χρόνια και ετελείωσε μόλις προ ολίγων μηνών. Διά του
τελευταίου άρθρου του αρχικού σχεδίου, το οποίον κατετέθη, προεβλέπετο ότι αι διατάξεις του παρόντος δύναται να τροποποιηθούν
διά νόμου. Εις την Κοινοβουλευτικήν Επιτροπήν Δικαιοσύνης εκρίθη σκόπιμον να διαγραφή αυτή η διάταξις, ούτως ώστε αι διατάξεις
αυτού του Ψηφίσματος, αι οποίαι είναι πράγματι ουσιώδους και
καιρίας σημασίας, να μη δύναται να τροποποιηθούν διά νόμου αλλά.
296

εάν χρειασθή, να δύναται να τροποποιηθούν δι ’ ετέρου ψηφίσματος.
Με αυτά, τα οποία είχον την τιμήν να αναπτύξω ενώπιόν σας,
αξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εισηγούμαι την ψήφισιν του νομοσχε­
δίου, όπως ετροποποιήθη από την Κοινοβουλευτικήν Επιτροπή.
(Χειροκροτήματα).
ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ο ε ισ η γ η τή ς τη ς μ ειο ψ η φ ία ς κ. Σ ερ γά κ ης έ χε ι το ν λ ό ­
γον.

I. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διά να συνδέσω τον λόγον μου
με το καθ’ εαυτό θέμα της αναπτύξεως του συζητουμένου σχεδίου
ψηφίσματος, θεωρώ σκόπιμον να προβώ εις μίαν μικράν εισαγωγήν,
απαραίτητον, όμως, διά να δειχθή η σημασία του συζητουμένου
σχεδίου Ψηφίσματος και έκαστος εν όψει της βαρύτητος, εν όψει
της σοβαρότητος του νομοθετήματος, να λάβη υπεύθυνον θέσιν
έναντι της Ελλάδος, έναντι του λαού της Ελλάδος.
Κύριοι συνάδελφοι, η εφιαλτική περίοδος της επταετούς τυραννί­
ας, επιβεβαίωσε διά μίαν άλλην φοράν κατά τρόπον μεγαλειώδη, δύ­
ναμαι να είπω και υπέροχον, πως η Εθνική Ενότης πάντοτε σώζει
την Ελλάδα και τον λαόν της Ελλάδος, εις τας κρισίμους στιγμάς
του Εθνικού μας βίου. Είναι ιστορική αλήθεια αδιαφιλονίκητος, που
πηγάζει «από τα βάθη των αιώνων» και έχομε χρέος όλοι, όπου και
αν τοποθετούμεθα, να διαφυλάξωμεν αυτό το αγαθόν, διότι αποτελεί
ουσιώδη παράγοντα της κοινωνικής, της πολιτικής και αυτόχρημα
της Εθνικής μας υποστάσεως. Αυτή νομίζω είναι η Δόξα και το μεγαλείον του υπερήφανου λαού μας. Αυτή η ακατανίκητος πίστη του
εις τα Δημοκρατικά ιδεώδη είναι το πάθος του προς την έννοιαν της
Ελευθερίας τον ενώνει πάντοτε εις τας κρισίμους στιγμάς διά να αντιμετωπίση τον κίνδυνον. Και αυτό το μεγαλείον επεδείχθη την πε­
ρίοδον εκείνην της επταετούς τυραννίας, η οποία δημιουργεί υπο­
χρεώσεις δ ι’ όλους και ιδιαιτέρως διά την Εθνικήν Αντιπροσωπείαν
της περιόδου ταύτης.. Κύριοι συνάδελφοι, ουδείς δύναται να αμφι­
σβητήσει και μεθ’ υπερηφανείας υπογραμμίζεται, ο λαός ο Ελληνι­
κός ηνωμένος ως εις άνθρωπος, διότι ακριβώς πιστεύει εις τα Δημο­
κρατικά ιδεώδη, διότι απεχθάνεται την τυραννίαν, διότι, εάν θέλετε,
λατρεύει την ελευθερίαν ηνώθη και ως εις άνθρωπος αντετάχθη εις
την συμμορίαν των τυράννων και δεν είναι υπερβολή, εάν λεχθή διό­
τι, είναι μία πραγματικότης, ότι αυτή η ενότης του λαού μας, αυτή
η Πίστις του είναι βέβαιον, ότι υπήρξεν ένας σοβαρός αποφασιστι­
κός παράγων διά να φθάσωμεν εις τον πανηγυρισμόν της Νίκης. Δεν
υπήρχον την περίοδον εκείνην ούτε κόμματα, ούτε παρατάξεις.
Υπήρχε μία και μόνον παράταξις. Υπήρχε το ενιαίον, το ομοούσιον
και αδιαίρετον στρατόπεδον των ελευθέρων και υπερηφάνων ανθρώ­
πων, που με πρωτοπορείαν τους νέους και τους αγωνιστάς του Πο­
λυτεχνείου αντέταξαν άμυνα, αντέταξαν υπερήφανον αληθώς αντίστασιν εις την συμμορίαν επαναλαμβάνω, των τυράννων. Αυτό είναι
κάτι που δημιουργεί υποχρεώσεις και αν το λέγω, Κύριοι συνάδελ­
φοι, δεν το λέγω διά να αποτίσω φόρον τιμής εις το ανώνυμον πλή­
297

θος, εις το σύνολον του Ελληνικού λαού. Το θίγω διότι συνδέεται,
διότι αι ευεργετικές του επεκτάσεις υφίστανται και σήμερον και
έχομεν χρέος να τας διατηρήσωμεν, έχομεν χρέος να μην απογοητεύσωμεν. Αι εκλογαί πιθανόν έδωσαν την ευκαιρίαν εις τον καθένα να
τοποθετηθή πολιτικώς, να επιλέξη το κόμμα του. Αλλά η ενότης η
ψυχική εξακολουθεί να υφίσταται, υπό την αυτήν έννοιαν. Τότε, την
περίοδον εκείνην, ηνωμένος ο λαός ηγωνίζετο διά να ανακτήση την
ελευθερίαν του. Ηνωμένος παραμένει και τώρα, διατί; Διά να διατηρηθή, διά να εδραιωθή η Δημοκρατία, διά να διασφαλισθούν οι θε­
σμοί. Να ποίον είναι το χρέος της σημερινής πολιτικής ηγεσίας και
ιδιαιτέρως της Κυβερνήσεως η οποία έχει αναλάβει την διακυβέρνησιν της Χώρας. Ερωτώ όμως είναι δυνατόν να υπάρξη εδραίωσις
των θεσμών και της Δημοκρατίας, εάν δεν υπάρξη εξυγίανσις, εάν
δεν υπάρξη ηθική κάθαρσις, εις όλους τους τομείς του Δημοσίου
βίου; Το θέμα που θίγει το υπό κρίσιν συζητούμενον νομοσχέδιον
είναι ένα επί μέρους θέμα, είναι ένα νομοσχέδιον, δικονομικόν δύ­
ναμαι να είπω, διώξεως των εγκλημάτων των ενόχων. Το θέμα της
εξυγιάνσεως, το θέμα της καθάρσεως, είναι ευρύτερον. Δεν θέλω να
επεκταθώ. Αντιθέτως θέλω να χαιρετίσω, ας μου επιτραπή το ρήμα,
ότι το συζητούμενον νομοσχέδιον αποδεικνύει, τουλάχιστον διά το
θέμα της διώξεως των ενόχων, καλήν διάθεσιν και καλήν πρόθεσιν
της Κυβερνήσεως.
Θα μου επιτραπή όμως να υπενθυμίσω, ότι ο έχων την τιμήν να
ομιλή προς το Σώμα δικαιούται να εκφράση την ικανοποίησίν του,
διότι η Ε.Κ.Ν.Δ., εις την οποίαν έχω την τιμήν ν ' ανήκω, προηγήθη,
κατέθεσεν ένα πλήρες σχέδιον ψηφίσματος, με την υπογραφήν του
Αρχηγού και τας υπογραφάς του συνόλου των Βουλευτών της, όταν
μάλιστα, αι περισσότεροι διατάξεις του σχεδίου της προτάσεως του
ιδικού μας σχεδίου υιοθετήθησαν από το Κυβερνητικόν σχέδιον.
Αλλά δεν το λέγω υπό την έννοιαν αυτήν, για να εξάρω την σημα­
σίαν του σχεδίου και να δηλώσω την ικανοποίησίν μου. Το λέγω,
διότι είναι αναγκαία η υπενθύμισις, διότι αι μη υιοθετηθείσαι διατά­
ξεις της προτάσεως του ψηφίσματός μας, αποτελούν διά την παρού­
σαν συζήτησιν, τροπολογίας επί των οποίων θα ασχοληθούμε εις
την κα τ’ άρθρον συζήτησιν, και πιστεύω ότι η αποδοχή των μη υιοθετηθεισών διατάξεων του ψηφίσματος του ιδικού μας, εάν γίνουν
δεκταί, όσες γίνουν, από την Εθνικήν Αντιπροσωπείαν, θα καταστή­
σουν το Νομοθέτημα αδιαφιλονικήτως αρτιώτερον, αδιαφιλονικήτως
καλύτερον και από Νομοτεχνικής απόψεως και ειδικώτερον από ου­
σιαστικής νομικής αντιμετωπίσεως του θέματος. Δεν ξεύρω εάν επεξετάθην εις αυτήν την εισαγωγήν όπως σας είπα, αλλά το εθεώρησα
χρέος μου, διότι νομίζω ότι διά του τρόπου τούτου δείχνεται και
προβάλλεται καλύτερον η σημασία του συζητουμένου σχεδίου ψη­
φίσματος.
Κύριοι συνάδελφοι, το υπό κρίσιν σχέδιον ψηφίσματος, δεν θέτει
κανόνας ουσιαστικού Ποινικού Δικαίου, εις καμμίαν διάταξίν του,

298

δεν θεσπίζει ποινικάς κυρώσεις, δ ι’ όσα συνέβησαν κατά την πρό­
σφατον περίοδον της τυραννίας. Νομίζω ότι, η ορθόδοξος αυτή
γραμμή είναι η ενδεδειγμένη, πα ρ’ ότι ημπορούσε να υπάρξη αντί­
λογος, ο οποίος θα ήτο εις τα πλαίσια του δικαίου και εις αυτήν
την επιτακτικήν αξίωσιν του Ελληνικού Λαού, της αυστηράς τιμω­
ρίας των ενόχων.
Η Πολιτεία το 194S, μετά την απελευθέρωσιν, εθέσπισεν ίδια,
ιδιώνυμα αδικήματα διά τους συνεργασθέντας με τον κατακτητήν.
Διά της υ π’ αριθ. 6 Σ.Π., εθέσπισεν εξαιρετικόν Δίκαιον, ουσιαστικόν, εθέσπισεν εξαιρετικήν διαδικασίαν, διά να επέλθη σύντομος η
κάθαρσις, διά να επέλθη ικανοποίησις του κοινού αισθήματος. Το
κατά πόσον επετεύχθη ή μη είναι άλλο θέμα, όχι της παρούσης
στιγμής.
θ α ηδύνατο όμως, εις αυτήν την γραμμήν, την ανορθόδοξον —ας
μου επιτραπή να είπω— να υπάρξουν και θεωρητικαί αντιρρήσεις,
ότι δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθούν αδικήματα αυτήν την στιγ­
μήν, μετά την τέλεσιν των πράξεων, ως επίσης θα ηδύνατο να λεχθή
ότι η Δημοκρατία σήμερον εκδικείται, ενώ η Πολιτεία αξιώνει
απλώς την τιμωρίαν, ως επιταγήν του Λαού, ως αξίωσιν του δικαίου.
Καλώς, λοιπόν η Πολιτεία σήμερον εναποθέτει την τιμωρίαν των
ενόχων εις τους ισχύοντας ποινικούς νόμους, διά τα αδικήματα εις
τα οποία υπέπεσαν οι σφετερισταί —ας χρησιμοποιήσω την λέξιν
αυτήν— της 7ετίας, εις την δικαίαν κρίσιν και απόφασιν της τακτι­
κής δικαιοσύνης.
Κατά συνέπειαν, υπό την έννοιαν αυτής της γραμμής, νομίζω ότι
ήτο επιτυχής η άποψις ότι δεν δημιουργούνται νέα αδικήματα και
έτσι δεν είναι δυνατόν να προβληθούν αντιρρήσεις, ή να κατηγορηθή, ή να συκοφαντηθή, εάν θέλετε, οιαδήποτε Κυβέρνησις, ότι ψη­
φίζει νόμους προς εκδίκησιν, πέραν από την θεωρητικήν γραμμήν
την οποίαν καθιερώνει το Ποινικόν μας Δίκαιον.
ΤΙ καθορίζει, συνεπώς, το ψήφισμα εφ ’ όσον δεν θεσπίζει ουσιαστικάς διατάξεις; Το ψήφισμα έχει μίαν βασικήν αρχήν, την οποίαν
διατυπώνει ως διακήρυξιν εις το προοίμιον του ψηφίσματος και
αποδίδει εις μίαν φράσιν λίαν επιτυχώς, το νόημα και την αρχήν
του Νομοσχεδίου: «Η Δημοκρατία ουδέποτε δικαίω κατελύθη». Αυτή
η φράσις είναι το νόημα, το οποίον ως διακήρυξιν, είχε χρέος η
Εθνική Αντιπροσωπεία, ομοφώνως να διακηρύξη. Διότι έτσι δεν εί­
ναι δυνατόν να υπάρξη οιοσδήποτε αντίλογος σοβαρός. Αντίθετος
άποψις θ ' απετέλει ακροβατικόν νομικισμόν, ο οποίος δεν θα είχε
θέσιν εις ένα τοιούτον θέμα, τόσον σοβαρόν. Τα πραγματικά περι­
στατικά όμως, τα εζήσαμεν, δεν αφήνουν περιθώρια τοιούτων Νομι­
κών παρερμηνειών.
Πέραν όμως, από αυτήν την διακήρυξιν, η οποία λέγει, ότι πρό­
κειται περί πραξικοπήματος, ότι δεν εδημιούργησε δίκαιον, διότι
δεν επεκράτησε, αυτή, λέγω, την βασικήν αρχήν, διά του άρθρου 1,
το οποίον εδέχθη ο αξιότιμος κ. Υπουργός, τη προτάσει της παρατά-

299

ξεώς μας, την περιέλαβεν (ος θετικήν διάταξιν, διά να εκλείψη η οιαδήποτε αντίρρησις, το οποίον λέγει τα εξιής: «Το στασιαστικόν κί­
νημα της 21ης Απριλίου 1967, έργον ομάδος αξιωματικών και η εκ
τούτου προελθούσα κατάστασις μέχρι της 23ης Ιουλίου 1974, απετέλεσαν πραξικόπημα, δ ι’ ου εσκοπείτο ο οφετερισμός της εξουσίας
και των κυριαρχικών δικαιωμάτων του Λαού.
Αι εξ αυτών απορρεύσασσαι Κυβερνήσεις ήσαν Κυβερνήσεις βί­
ας». Αυτήν την φράσιν: «ήσαν Κυβερνήσεις βίας», κύριοι συνάδελ­
φοι, την υπογραμμίζω, διότι θα χρειασθή αμέσως εις την περαιτέρω
ανάπτυξιν του άρθρου 2.
Με θετικήν λοιπόν διάταξιν η Εθνική Αντιπροσωπεία ερμηνεύει
αυθεντικώς τι ήτο η περίοδος εκείνη και τι ήσαν τα γεγονότα της
περιόδου εκείνης και δεν αφήνει καμμίαν αμφιβολίαν επί του ση­
μείου αυτού η Εθνική Αντιπροσωπεία. Νομικώς, ίσως θα ηδύνατο να
θεωρηθή ότι αυτό ήτο περιττόν. Χρειάζεται όμως, λόγω της σημα­
σίας του θέματος, διά να υπάρχη αυτή η ομόφωνος διακήρυξις της
Βουλής, η οποία νομίζω, ότι περιορίζει τα περιθώρια όλων εκείνων
οι οποίοι έχουν διάθεσιν επισήμως ή ανεπισήμως να γίνουν υπερασπισταί των ενόχων, περιορίζει νομίζω, τα περιθώρια αυτά εις τρό­
πον, ώστε η υπόθεσις ή αι υποθέσεις να αντιμετωπισθούν πλέον
κατ’ ουσίαν.
Κατά συνέπειαν, εις την αρχήν αυτήν του νομοσχεδίου, νομίζω
ότι δεν θα υπάρξη καμμία αντίρρησις και θα τύχη αποδοχής α π ’
όλας τας πτέρυγας της Βουλής.
Εις το άρθρον 2 θα ήθελον να διατυπώσω μίαν αντίρρησιν, την
οποίαν διατύπωσα, και κατά την συζήτησιν εις την Κοινοβουλευτικήν Επιτροπήν, την οποίαν νομίζω ουσιωδεστάτην.
Κύριοι συνάδελφοι, όταν λέγωμεν ότι πρόκειται περί πραξιξικοπήματος αι συνέπειαι είναι δύο. Πρώτον, οι εμφανιζόμενοι ότι ήσκουν
εξουσίαν, είτε Πρωθυπουργοί, είτε Υπουργοί, είτε Υφυπουργοί λέ­
γονται, δεν ήσκουν εξουσίαν πραγματικήν και εάν το νομοσχέδιον
τους κατονομάζει, δεν τους δέχεται ως Υπουργούς κλΧ., έχοντας νό­
μιμον εξουσίαν, αλλά απλώς διά να προσδιορίση τα πρόσωπα τα
οποία έφερον τους τίτλους αυτούς, κακώς, κατά σφετερισμόν.
Κατά συνέπειαν όλοι οι Υπουργοί, όλες οι Κυβερνήσεις, ήσαν
όπως λέγη το Ψήφισμα, Κυβερνήσεις βίας. Κ ατ’ εμέ προσωπικώς,
ημπορεί να σφάλω, αλλά νομίζω ότι θα έχετε πλείστοι εξ ημών από
όλας τας πτέρυγας, την αυτήν γνώμη. Ε φ ' όσον πρόκειται περί
πραξικοπήματος και επιχειρώ κατά τρόπον μάλιστα διαρκή να σφε­
τεριστώ την εξουσίαν, να αποκτήσω λαϊκό έρεισμα και εξακολουθώ
να είμαι Κυβέρνησις βίας, η ιδιότης και μόνη του Υπουργού δημι­
ουργεί ευθύνη. Δεν είναι δυνατόν να υπάρξη άλλη αντίληψις. Αλλοίμονον εάν θα είπωμεν, ή εάν με μίαν ατυχή διατύπωσιν, δημιουργηθή η εντύπωσις ότι η ανάληψις Υπουργείου, δεν αποτελεί
αδίκημα και ότι ο Υπουργός θα τιμωρηθή μόνον διά τας πράξεις
που διέπραξεν, α φ ’ ης ανέλαβε Υπουργείον. Τοιούτος κίνδυνος, που
300

δεν είναι εις τας προθέσεις του κ. Υπουργού, πρέπει να προληφθή
διά καταλλήλου διατυπώσεως.
Τα αδικήματα τα οποία διέπραξαν είναι τα αδικήματα της εσχάτης προδοσίας, της στάσεως και διά τους στρατιωτικούς το αδίκημα
του άρθρου 63 ή δεν ξέρω ποίου άλλου του ποινικού στρατιωτικού
κώδικος. Και τα διέπραξαν με μόνον τον διορισμόν των και την ανάληψιν των καθηκόντων των, άνευ ετέρας προϋποθέσεως. Δεν είναι
δυνατόν συνεπώς μία ατυχής ας μου επιτραπή η έκφρασις, φράσις
να δημιουργήση τοιούτον θέμα. Και εξηγούμαι. Διά την δίωξι και
την ανάκρισιν αξιοποίνων πράξεων συμπεριλαμβανομένων και των
προβλεπομένων υπό των διατάξεων περί ευθύνης Υπουργών, είναι
προσθήκη την οποίαν έκανε ο κ. Υπουργός και είναι προς τιμή του,
διότι διευρύνει τα αδικήματα, διότι τα αδικήματα περί ευθύνης
Υπουργών διετυπώθησαν, ό χι διότι τους δέχεται ως Υπουργούς, διό­
τι αυτό διευκρινίσθη πλήρως, αλλά απλώς διά να προσδιορίση τα
αδικήματα εκείνα τα οποία περιλαμβάνονται μεν εις τον ειδικόν αυ­
τόν Νόμον, αλλά δεν περιλαμβάνονται εις τον ποινικόν Νόμον. Λέ­
γει όμως παρακάτω, «τελεσθεισών παρά ασκησάντων έργα μέλους
Υπουργικού Συμβουλίου ή Υφυπουργού ή Γενικού Γραμματέως ως
και των συμμετόχων αυτών».
Κύριοι συνάδελφοι, ελπίζω ότι η άποψίς μου θα εύρη απήχησιν
εις πλείστους εξ υμών νομικούς ή μη, υπό την έννοιαν τουλάχιστον
την οποίαν πρακτικώς και εντελώς απλά την αντιμετωπίζω.
Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ά ποψ ιν ερμηνείας κάνετε αυτήν την στιγ­
μήν;
I. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. 'Ο χι. Υποστηρίζω ότι πρέπει να φύγη το τελεσθει­
σών πα ρ’ ασκησάντων, διότι κινδυνεύει να θεωρηθή ότι μόνον εάν
κατά την άσκησιν διέπραξαν αδίκημα θα είναι ένοχοι, ενώ θα πρέ­
πει να παραμείνη εις την κρίσιν των Δικαστηρίων.
Α. ΚΑΝΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι σαφώς κατά την γνώμη σας από την
διάταξιν αυτήν δεν προκύπτει ότι διώκονται οι Υπουργοί διότι έκα­
ναν το πραξικόπημα.
I. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Νομίζω διά να μην υπάρξη ουδεμία αμφιβολία θα
πρέπει ε π ’ ευκαιρία της συζητήσεως η Κυβέρνησις διά του αξιοτίμου κ. Υπουργού θα πρέπει ρητώς να λάβη θέσιν διότι νομίζω ότι
το θέμα είναι μέγα. Διότι εάν η ανάληψις ή ο σχηματισμός των Κυ­
βερνήσεων αυτός καθ’ εαυτός δεν αποτελεί αδίκημα, διερωτώμαι τι
άλλο θα απέμενε διά να υπάρξη αδίκημα.
Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μήπως θα ημπορούσε να λάβη θέσιν ο κ. Υπουργός
τώρα διά να μη θίξουν το ίδιο θέμα όλοι οι μέλλοντες να λάβουν
τον λόγον εν συνεχεία συνάδελφοι:
Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης). Να τελειώση πρώτα ο
κ. Σεργάκης.
I. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. θ α έλεγον επίσης κ. συνάδελφοι, ως και των συμ­
μετόχων. Των συμμετόχων όπως διατυπώνεται πιθανόν να είχε την
έννοια απλώς της ποινικής εννοίας της συμμετοχής σύνεργού ή μη,

301

ενώ θα πρέπει η λέξις, το επίθετον,.να γίνη «συνεργατών» το οποίον
έχει ευρυτέραν έννοιαν και οπωσδήποτε περιλαμβάνει περισσότερον
κύκλον από τους στενώς υπό νομικήν έννοιαν αντιμετωπιζόμενης
της συμμετοχής.
Ταύτα λέγω εις το άρθρον 1, ό χι διότι αφορά την αρχήν του Νο­
μοσχεδίου. Δεν είναι δυνατόν παρά να επικροτήσωμεν την 2α παρά­
γραφον διότι υπήρξε και ιδική μας. Επί των τελεσθεισών αξιοποί­
νων πράξεων παρά των εν παραγράφω I προσώπων ο διαδρομών χρό­
νος δεν υπολογίζεται. Είναι λίαν επιτυχής καίτοι είναι προφανές ότι
περιορίζεται μόνο διά τα πλημμελήματα διότι οπωσδήποτε τα κα­
κουργήματα και σήμερα δεν έχουν παραγραφή εφ ’ όσον η παρα­
γραφή των είναι οπωσδήποτε κα τ’ ελάχιστον 15ετής. θ α είχα ως
γενικήν παρατήρησιν και αντίθεσιν να υπογραμμίσω το άρθρον 4. Η
παράταξίς μας εμμένει απαρασαλεύτως εις το σχέδιον το ιδικόν μας
και δεν δέχεται τον περιορισμόν, ο οποίος καθιερούται διά του άρ­
θρου 4. Τι λέγει το άρθρον 4. Εις την αρχικήν του διατύπωσιν και
είναι αληθές ότι εδέχθη μίαν διεύρυνσιν σοβαράν υπό την έννοιαν
την οποίαν το αντιμετωπίζει ο κ. Υπουργός, όχι όμως ικανοποιητι­
κών. Προς θεού. Το αρχικόν σχέδιον έλεγεν: 'Ο σοι διέπραξαν το
αδίκημα του 239 του Ποινικού Κώδικος και τα συναφή προς αυτό
αδικήματα τιμωρούνται. Το άρθρον 239 του Ποινικού Κώδικος ομιλεί περί των προσώπων εκείνων, των κρατικών αρμοδίων οργάνων
προς ανάκρισιν, τα οποία μετέρχονται οιαδήποτε μέσα βίας, βασα­
νίζουν και διαπράττουν και το αδίκημα των τραυμάτων, σωματικών
βλαβών και οτιδήποτε άλλο. Ορθώς, επιτυχώς, αντιμετωπίζεται η
περίπτωσις αυτή μόνον. Τι θα γίνη όμως με τον βασανιστήν το μη
αρμόδιον κρατικόν όργανον; θ α πρέπει συνεπώς η διάταξις να αντικατασταθή δ ι’ ενός γενικού αφορισμού. Τα οιαδήποτε αδικήματα τα
διαπραχθέντα υπό των φορέων κρατικών ή μη, εφ* όσον εστρέφοντο
εναντίον πολιτών διά την αντιδικτατορικήν στάσιν των. Είναι ένας
περιορισμός τον οποίον πρέπει να δεχθώμεν. Εάν διά την δράσιν
σου εκακοποιήθης θα υποστή τας συνεπείας του ο δράστης.
Δεν είναι δυνατόν να υπάρξη από αυτήν την θέσιν ουδεμία παρέκκλισις. Ο κ. Υπουργός έκαμε μίαν προσθήκην. Αι διατάξεις της
προηγουμένης παραγράφου έχουν εφαρμογήν και επί σωματικών εν
γένει βλαβών, ή βλαβών της υγείας και των εν συρροή μ ετ’ αυτών.
Συνεπώς εφ ’ όσον αύται ετελέσθησαν υπό Κρατικών οργάνων, αρ­
μοδίων ή μη διά την δίωξιν κατά την ανάκρισιν αξιοποίνων πράξε­
ων, των πάσης φύσεως συνεργατών του εις βάρος προσώπων, λόγω
της αντιθέσεώς των. Η προσθήκη αυτή εν μέρει μόνον καλύπτει, διό­
τι καλύπτει εκείνους αρμοδίους και μη, οι οποίοι διέπραξαν το αδί­
κημα της σωματικής βλάβης και εν συνεχεία όλα τα συναφή εν τη
εκτελέσει, ας το πούμε, του κυρίου αδικήματος της σωματικής βλά­

βης·

Δεν υπάρχει ουδείς λόγος δικαιολογών αυτόν τον περιορισμόν.
Ελέχθη, και εγώ προσωπικώς, δεν θα είχα αντίρρησιν, προκειμέ-

302

νου περ ( ενός το ιο ύ το υ θέμ α το ς να γ ίν η δ εκ τό ν, εά ν θα το δεχθή ο
κ. Υ που ρ γός, ε ις α υ τό ν το ν γ ε ν ικ ό ν α φ ο ρ ισ μ ό ν ας εξα ιρ εθ ο ύν τα
α δ ικ ή μ α τα ΤΟΥ ΜΟΝΟΜΕΛΟΥΣ ΠΛΗΜΜΕΛΙΟΔΙΚΕΙΟΥ δ ιά να μη διευρυνθή ο κύ κ λ ο ς δ ιά μ ια ν α π λ ή ε ξύ β ρ ισ ιν , ή ο τιδ ή π ο τε του Μ ο νο ­
μ ελούς Π λ η μ μ ελ ειο δικείο υ .

Αλλά είναι δυνατόν εις όλα τα άλλα αδικήματα-φθορές εισήλθε
στο σπίτι μου διά να με ανακρίνη και δεν άφησε τίποτα. Αυτό θα
μείνη έτσι; Πλαστογραφίες, υπεξαιρέσεις εγγράφων και τα λοιπά,
είναι δυνατόν να δώσωμεν άφεσιν; Τί μένουν τότε; Δεν θα έμενε τί­
ποτε, εάν η Εθνική Αντιπροσωπεία θα εδέχετο την διατύπωσιν, διότι
το 239, δεν θέλω να σας κουράζω με αναγνώσεις, προσδιορίζει, κατά
τρόπον σαφέστατον μόνον τα αρμόδια όργαναν προς ανάκρισιν, τα
οποία με τον τρόπον που κάνουν ανάκρισιν, δημιουργούν τον αθώον
ένοχον, ή τον ένοχον αθώον.
Εάν εν τη εκτελέσει του καθήκοντος το αρμόδιον όργανον διαπράξει κακοποίησιν ή οιοδήποτε άλλο αδίκημα, τιμωρείται. Αλλά διατί
αυτές οι διαβαθμίσεις; Και να μη είναι γενικός ας μου επιτραπή να
είπω αφορισμός, που θα καλύπτη όλας τας περιπτώσεις;
Δεν είναι δυνατόν η Βουλή και ο Ελληνικός Λαός να πιστεύη ή
να δίδεται η εντύπωσις ότι ψηφίζετε ένα νομοσχέδιον, το οποίον δι­
ευκολύνει την δίωξιν των ενόχων και η διατύπωσίς του θα καταλήγη εις τον αντίθετον από τον επιδιωκόμενον σκοπόν.
Επειδή πιστεύω ότι και η Κυβέρνησις θέλει να αποδείξη την κα­
λήν της θέλησιν, δεν είναι δυνατόν παρά να δεχθή την πρότασιν
της παρατάξεώς μας, την οποίαν διά της υπογραφής της Ενώσεως
Κέντρου, εθέσαμεν υπ ’ όψιν της Εθνικής Αντιπροσωπείας.
θ α είχα και μίαν άλλην αντίρρησιν, θεωρητική μάλλον, αλλά ου­
σιώδη, που επιθυμώ να θέσω υπ ’ όψιν σας. Εις το άρθρον 7. Το άρ­
θρον 7 λέγει: «Πράξεις του Δικτατορικού καθεστώτος ισχύουν μέχρις ό