# OM1 V2 V3 Ime i prezime

:
12./14.10.2009. 19./21.10.2009.

Index br:

1

7. GEOMETRIJSKE KARAKTERISTIKE POPREČNOG PRESEKA GREDE
STATIČKI MOMENTI

S y1 = ∫ z1 ⋅ dA
A

S z1 = ∫ y1 ⋅ dA

(7.1)

A

KOORDINATE TEŽIŠTA PRESEKA T

b = y1T =

TEŽIŠTE ČETVRTINE KRUGA

y1T = z1T

S z1
A

c = z1T =

S y1

(7.4)

A

PRESEK SASTAVLJEN IZ VIŠE DELOVA
A = ∑ Ai = A1 + A2 + A3 − A4

4R
=

i

(7.5) y1T
z1T

A 1 y 11T + A 2 y 12T + A3 y 13T − A4 y 14T
1
1
i
= ⋅ S z1 = ∑ Ai y 1T =
A
A i
A
1
2
A 1 z 1T + A 2 z 1T + A3 z 13T − A4 z 14T
1
1
i
= ⋅ S y1 = ∑ Ai z 1T =
A
A i
A

MOMENTI INERCIJE POPREČNOG PRESEKA GREDE

I y1 = ∫ z12 dA
A

I z1 = ∫ y12 dA
A

(7.6) AKSIJALNI MOMENTI INERCIJE

I y1z1 = ∫ y1 z1 dA (7.7)

CENTRIFUGALNI ILI DEVIJATORSKI MOMENT INERCIJE

I O1 = ∫ r12 dA

POLARNI MOMENT INERCIJE

A

(7.8)

A

PROMENA MOMENATA INERCIJE PRI TRANSLACIJI KOORDINATNOG SISTEMA
(STEINER-OVA TEOREMA)

I y1 = I y + c 2 A

(7.13)

I z1 = I y + b 2 A
(7.14)

I y1z1 = I yz + bcA

05488R4 3π 4 16 I z = I y = 0.05488R4 1 4 4 R 2 πR2 I yz = R − ( ) = −0.10.2009. 19./21./14.01647R4 8 3π 4 .10. Index br: 2 SOPSTVENI MOMENTI INERCIJE Iy = 1 3 bh 12 Iz = 1 3 b h 12 I yz = 0 1 3 bh 36 1 3 Iz = b h 36 Iy = I yz = − 1 2 2 b h 72 I y = Iz = 1 π R4 4 I yz = 0 ( ) 1 I z = I y1 = πR 4 8 . 1 4 4 R 2 πR 2 I y = πR − ( ) 8 3π 2 I yz = 0 1 4 4 R 2 πR2 I y = πR − ( ) = 0.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12.2009.

Index br: 1 I y = I z = π ( R14 − R24 ) 4 I y = I z ≈ πR03 t I yz = 0 I yz = 0 3 PROMENA MOMENATA INERCIJE PRI ROTACIJI KOORDINATNOG SISTEMA I y′ = I y cos 2 ϕ + I z sin 2 ϕ − 2 I yz sin ϕ cos ϕ I z ′ = I y sin 2 ϕ + I z cos 2 ϕ + 2 I yz sin ϕ cos ϕ (7./21./14.19) sin 2ϕ + I yz cos 2ϕ GLAVNE OSE I GLAVNI MOMENTI INERCIJE I1 = I max = I 2 = I min = I12 = 0 tg 2α = − i1 = I1 A i2 = I2 A (7. 19.2009.17) I y′z ′ = ( I y − I z ) sin ϕ cos ϕ + I yz (cos 2 ϕ − sin 2 ϕ ) I y′ = y ′ = z sin ϕ + y cos ϕ (7.10.22) GLAVNI POLUPREČNICI INERCIJE .15) z ′ = z cos ϕ − y sin ϕ I z′ = Iy + Iz 2 Iy + Iz I y′z ′ = + − 2 Iy − Iz 2 Iy − Iz 2 Iy − Iz 2 cos 2ϕ − I yz sin 2ϕ cos 2ϕ + I yz sin 2ϕ (7.27) I y + Iz 2 Iy + Iz 2 + ( − ( Iy − Iz 2 Iy − Iz 2 2 )2 + I yz (7.2009.10.24) 2 )2 + I yz 2 I yz Iy − Iz (7.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12.

/14. Index br: 4 tg 2α1 = a tg 2α1 = + + tg 2α1 = I kvadrant α1 = 1 arctg a 2 + − tg 2α1 = II kvadrant α1 = 1 (180 − arctg a ) 2 − − III kvadrant α1 = 1 (180 + arctg a ) 2 tg 2α1 = − + IV kvadrant α1 = 1 (360 − arctg a ) 2 .2009.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12./21.10.10. 19.2009.

/14.20 = 0.20 m ______________________________________ = 0.01667 m 4 I 2 = I z = 0.20 m 2 A1 ⋅ z1T 1 + A2 ⋅ z1T 2 = A zTi = z1 − z1Ti = 0.2009.na osi simetrije leži težište .01667 m 4 I y = I 1y + I y2 = ________________________________________________________________ = 0.10.osa simetrije je ujedno i jedna od glavnih osa y1 z1 A1 = 0. A2 = 0.12 m 2 T1 ( 0 .00367 m 4 i1 = i y = I1 = A = 0. 19.80 ⋅ 0.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12. Presek ima osu simetrije ( z1 ) : .00367 m 4 I z = I 1z + I z2 = _________________________________________________________________ I1 = I y = 0.135 m ______________________ .08 m ) 2 y T1 ( 0 . Za presek prikazan na skici odrediti veličine i pravce glavnih centralnih momenata inercije i nacrtati elipsu inercije. T2 ( 0 ./21. z ) ) _______________________________ A = A1 + A2 z1T = = 0.2009. Index br: 5 GEOMETRIJSKE KARAKTERISTIKE PRESEKA POPREČNOG PRESEKA GREDE PRIMERI PRIMER 1.10 = 0. ) T2 ( 0 .289 m ______________________ i2 = i z = I2 = A = 0.10.60 ⋅ 0.

2 = 8.2009.20 = 0.08 cm 4 .20 3 + ⋅ 0.0 3 − 7.10.0 ⋅ 1.60 ⋅ 0.8 ⋅ 1. Presek je centralno simetričan : .56 cm 4 12 ________________________________________ 2 I yz = I 1yz + I yz + I 3yz = 2 ⋅ I 1yz + I 3yz = _________________________________ = −430.0 cm 2 T1 ( .0 ⋅ 14.4 cm 2 A3 = 14.10. Index br: 6 Moment inercije I1 se može sračunati i na sledeći način I y = I n − c 2 ⋅ A = I 1n + I n2 − c 2 ⋅ A c = −0.6 3 = 918.0 ⋅ 11.2 = 8.8 cm 2 I y = I yIa − I yIIa = = ( ) 1 ⋅ 8.10 )2 ⋅ 0.2009.4 cm 2 A2 = 7.0 = 14.81 cm 4 12 _______________________________________ I z = I zIb + I zIIb = = ( ) 1 ⋅ 1. ) T2 ( T3 ( .80 3 ⎟ − (− 0.01667 m 4 3 ⎝3 ⎠ PRIMER 2. .2 ⋅ 15 3 + 12.težište se poklapa sa centrom simetrije A1 = 7.0 3 = 338. Za presek prikazan na skici odrediti veličine i pravce glavnih centralnih momenata inercije i nacrtati elipsu inercije.10 ⋅ 0. 19./14.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12.10 m 1 ⎛1 ⎞ I y = ⎜ ⋅ 0. ) ) ____________________ A = A1 + A2 + A3 = 30.0 ⋅ 1.0 ⋅ 1./21.

/14./21.00° 2 I1 = A = 6.10 cm _____________________ i2 = I2 = A = 1.10.10.4824 ____________________________ α1 = i1 = 1 ⋅ arctg 1. 19. I1.2 = Iy + Iz 2 ± ( Iy − Iz 2 Index br: 7 2 ) 2 + I yz = I1.4824 = 28.47 cm 4 tg 2α 1 = − I 2 = 109.2 = = 628.2009.68 ± 518.2009.79 ______________________________________________________________ I1 = 1147.89 cm _____________________ ⎛ sin ⎜ ⎝ cos 0⎞ ⎟ ⇒ 2α 1 ∈ 0⎠ kvadrantu .OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12.89 cm 4 2 I yz Iy − Iz > ili < tg 2α 1 = − = 1.

2009.10./14. ) T3 ( .65 cm4 ____________________________________________________________________________________________________ .55 cm 2 2 A2 = 4 ⋅ 3 = 12 cm 2 A1 = ci zTi T1 ( .7 cm ________________________________________ A z + A2 z1T 2 − A3 z1T 3 1 Ai z 0Ti = 1 1T 1 = ∑ A i A z 0T = Iy = ∑ ( I iy + ci2 =5./21. ) T2 ( . nacrtati Mohr-ov krug inercije i elipsu inercije.03)2 ⋅ 60 + 36 ⎡1 ⎤ 4 + 2.55 cm 2 yTi = y1 − y1Ti zTi = z1 − z1Ti A y + A2 y1T 2 − A3 y1T 3 1 Ai y 0Ti = 1 1T 1 = ∑ A i A y 0T = = 9.10.2009.27 cm4 -[ __________________________________________________________________________________ ( ) I z = ∑ I zi + bi2 ⋅ Ai = i = 1 ⋅ 10 3 ⋅ 12 + (− 3. 4 R ⋅ = 3 π = 2. odrediti glavne centralne momente inercije.08 cm ⎣12 ⎦ ______________________ ( ) I yz = ∑ I iyz + bi ⋅ ci ⋅ Ai = i = + + + -[ ]= 471. Za dati presek. 19. Index br: 8 PRIMER 3.55 cm _________ y0Ti z0Ti T1 ( .55 − ⎢ ⋅ 4 3 ⋅ 3 + (− 1. pravce glavnih centralnih osa.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12. ) T3 ( .85 2 ⋅ 56. ) bi yTi 10 ⋅ 12 = 60 cm 2 2 2 6 ⋅π A1 = = 56. ) T2 ( .37 cm ________________________________________ ) ⋅ Ai = i = + + + ]=935. ) __________________________________ A = A1 + A2 − A3 = 104.7 )2 ⋅ 12⎥ = 1435.

2 = Iy + Iz 2 ± ( Iy − Iz 2 2 = ) 2 + I yz Index br: 9 2 935.5 cm A 104.2009.27 − 1435.94 cm4 i1 = I 2 = 651.55 > ili < tg 2α = − 2 I yz Iy − Iz = = 1.4 = = 2./21.05 cm A 104.65 = 1185./14. I1.94 = = 4.08 ⎞ 2 ± ⎜ ⎟ + 471.27 + 1435.08 ⎛ 935.10.08) = 121.04° 2 ____________________________ __________________________ (elipsa i osa 2 "prate presek" ) Mohrov krug kvadrantu .887 ⎛ sin ⎜ ⎝ cos 0⎞ ⎟ ⇒ 2α 1 ∈ 0⎠ ___________________ α= = 1 (180 + 62.17 ± 533.55 I2 651.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12.10.76 2 2 ⎝ ⎠ cm4 I1 = 1718.2009.40 cm4 i2 = I1 1718. 19.

8 = 5639 cm4 Iηζ = −429 + 5.60 ez [cm] 2.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12.91 . pravce glavnih centralnih osa i elipsu inercije.98) ⋅ 5. odrediti glavne centralne momente inercije.2009.18 : I y .10.60 ./14. Iη .18 U 320 ey [cm] 7.8 = −4548 cm4 2 I1. Za dati presek./21.17) ⋅ 51.8 = 126.0 + 597 + (− 3. ey .29 .0 = = 10.17 ) ____________________ yT = Iz [cm4] 2060 597 16906 + 5639 ⎛ 16906 − 5639 ⎞ 2 = ± ⎜ ⎟ + (− 4548) = 11273 ± 7240 2 2 ⎝ ⎠ .91⋅ (− 8. (presek sastavljen od valjanih profila čije su geometrijske karakteristike date u tablicama) Iz tablica: za L 200.10. 5.2009.34 - z1 y1 T1 ( 7.49 ) A = A1 + A2 = 51.100.8 ⋅ 16. I η .8 Iη = 347 + (− 8.8 ⋅ (− 2.u tablicama su glavni momenti inercije I yz = I x ⋅ I y − I ξ ⋅ Iη znak centrifugalnog momenta se posebno određuje prema položaju krajeva ugaonika (kao kod pravouglog trougla) profil L 200.0 ⋅ 2.98)2 ⋅ 75.8 zT = A1 zT 1 + A2 zT 2 51. A .8 cm 2 A [cm2] 51. 2.49 ⋅ 75.0 ⋅ 7.0 75. -8.0 + 10870 + 5.8 2 Iy [cm4] 347 10870 T2 ( -3.17)2 ⋅ 51.0 + 75.912 ⋅ 51.8 = 16906 cm4 I ζ = 2060 + 5.98 . I z .34 ) A1 = 51 cm T2 ( -2.100.29 2.34 + 75.8 cm 2 A1 yT 1 + A2 yT 2 51.2 Iyz [cm4] -429 - η ζ T1 ( 5.29 + 75. I ξ . Index br: 10 PRIMER 4.0 ) A2 = 75. 16.49 2 ⋅ 75.38 cm A 126. ez Iξ .60 ) = = 1. 19.0 + 0 + (− 3.51 cm A 126 .

/21.8 I 2 = 4033 cm4 i2 = 4033 = 5.2009. 19.887 ) = 1 (180 + 62.10.10.2009.08 cm 126./14. Index br: I1 = 18513 cm4 i1 = 18513 = 12.8073 16906 − 5639 sin 2α > 0 2α ∈ I kv cos 2α > 0 1 (180 + arctg1.08) = 121.04° 2 2 11 .OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12.8 tg 2α = − α= 2 ⋅ (− 4548 ) = 0.64 cm 126.

2009.10. Index br: 12 PRIMER 5. odrediti glavne centralnie momente inercije. a) b) c) d) . pravce glavnih centralnih osa. vrednosti poluprečnika elipse inercije i skicirati elipse inercije. 19.OM1 V2 V3 Ime i prezime: 12. Za date preseke./14.2009./21.10.