DISUSUN OLEH: ABDUL SHOKOR BIN ABD TALIB KETUA JABATAN MEKANIKAL, ILP MERSING (KERANA ALLAH ,UNTUK

MANUSIA)
1

Hybrid = kacukan (Kamus dewam) Kenderaan hybrid ialah kenderaan yang mengunakan on board reachargable energy dan bekalan kuasa berasaskan bahanapi untuk mengerakkan kenderaan. Kenderaan ini kurang mengunakan bahanapi dan menghasilkan kurang pencemaran. Kenderaan hybrid mengunakan tenaga kinetik yang dihasilkan semasa membrek untuk mengecas semula bateri dengan mengunakan sistem regenerative braking. Sesetengah kenderaan hybrid mengunakan enjin pembakaran untuk menghasilkan tenaga elektrik yang berfungsi untuk memutarkan generator untuk sama ada mengecas bateri atau memberi kuasa terus kepada motor elektrik yang digunakan untuk memacu kenderaan. Keadaan ini digunakan semasa kelajuan rendah.
..
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

2

Statistik penjualan hybrid

3

On board rechargable energy

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

4

Definisi hybrid
Kenderaan hybrid ialah kenderaan yang mengunakan dua atau lebih sumber kuasa yang berbeza unuk mengerakkan kenderaan. Istilah kenderaan hybrid biasanya merujuk kepada gabungan enjin pembakaran dalam dan motor elektrik.

+
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

= Hybrid
5

CARB emission rating

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

6

Kenapa hybrid diperkenalkan?
Untuk mengurangkan pencemaran Menjimatkan penggunaan bahan api

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

7

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

8

Enjin pembakaran dalam

Verbrennungsmotor / Internal Combustion engine

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

9

Enjin pembakaran dalam

Kebaikan: Bahan api lebih ringan hanya memerlukan ruang yang kecil. Mudah untuk diperolehi

Kelemahan: Kecekapan rendah

Menghasilkan pencemaran Bising
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

10

Motor elektrik

Kelebihan: Kecekapan tinggi Tiada pencemaran Kadar kebisingan rendah Mesra alam

Kelemahan: Bekalan kuasa (bateri) berat dan besar Proses mengecas semula perlahan

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

11

Hybrid

Verbrennungsmotor / Internal Combustion engine

Electric motor/Generator

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

12

Standard hybrid

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

13

Plug in hybrid

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

14

Plug in hybrid

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

15

Regenerative brake

Regerative braking

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

16

Regenerative brake
Menukarkan kuasa bateri kepada kuasa elektrik yang akan disimpan di dalam bateri.
Sistem brek konvensional: Tenaga kinetik (tenaga yang terhasil dari pergerakan)

Geseran

Tenaga haba

Hilang

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

17

Kenapa regerative braking system diperlukan?
Kecekapan tenaga kenderaan konvensional ialah 20%, manakala 80% terbuang sebagai haba yang terjadi akibat geseran. Regerative braking mampu menukarkan separuh kepada tenaga elektrik yang boleh digunakan semula.Keadaan ini dapat menjimatkan bahan api sebanyak 10 hingga 25%.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

18

Variasi hybrid

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

19

Jenis – jenis hybrid

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

20

Jenis – jenis hybrid

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

21

Kelas kenderaan hybrid

22

Bahaya!

Don’t touch orange, if you don’t want to lose your hand

23

Pengaliran arus semula jadi di dalam tubuh manusia

Pergerakan anggota tubuh berlaku hasil daripada mekanisme kawalan elektrik.
Semua pergerakan otot seperti degupan jantung

Sistem saraf dirangsang oleh denyutan elektrik

Serupa dengan pengaliran arus di dalam litar elektrik
24

Kemalangan yang melibatkan elektrik
Arus elektrik mengalir melalui tubuh: Tubuh manusia menjadi sebahagian daripada litar elektrik.
Terkena arka elektrik: Percikan arka terhasil daripada sentuh dengan arka berhampiran litar. Kemalangan sekunder Kemalangan berlaku sebagai kesan sampingan akibat pendedahan kepada arus elektrik.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

25

Kesan kemalangan elektrik
Tubuh manusia terdedah kepada arus yang sangat tinggi. Gangguan kepada degupan jantung akibat daripada voltan dan frekuensi tinggi
Kekejangan otot Hilang kawalan pergerakan tubuh

Terbakar Akibat dari haba yang terhasil daripada percikan arka.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

26

Rintangan di dalam tubuh manusia
Faktor yang mempengaruhi pengaliran arus Saiz voltan Frekuensi

• •

Faktor yang mempengaruhi kadar rintangan dalaman dan rintangan kulit: • Fizikal (kurus, gemuk, tall, tinggi , rendah, kekuatan sambungan) • Tektur kukit (tebal, nipis, kering, lembap, kesan luka) Kadar rintangan kulit: 3 – 6 k
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

27

Pengaliran elektrik melalui tubuh
Arus mengalir di dalam tubuh melalui: Laluan yang paling pendek
Kedua – dua tangan bersentuhan dengan litar

Arus akan mengalir melalui organ penting seperti jantung dan paru - paru
Pegerakkan otot luar kawalan dan kecederaan dalaman

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

28

Electrical Flow through the Body

29

30

Tindakbalas tubuh mengikut masa /Arus terus (DC)
10 Time (S) 5 2 1 0.5 0.2

0.1
0.05 0.02 0.01 0.1 0.2

0.3

1

2

5

10

20

50 100 200 500 1000

I (mA)

1 Biasanya tiada tindakbalas 2 Biasanya tidak memudaratkan Kesan psikologi

3 Tiada kerosakan pada organ: Mungkin menyebabkan reversable pulse disorders. 4 Kecederaan yang serius, melibatkan 31 jantung

Tindakbalas tubuh mengikut masa / Arus ulangalik (AC)
10 Time (S) 5 2 1 0.5 0.2

0.1
0.05 0.02 0.01 0.1 0.2

0.3

1

2

5

10

20

50 100 200 500 1000

I (mA)

1 Tiada kesan 2 Kesan boleh dilihat, Kekejangan otot

3 Kekejangan otot, sukar untuk bernafas 4 Saluran darah terganggu, pernafasan terhenti, paru – paru terhenti.
32

Kesan arus terus (DC)
• • • • • • • Kekejangan otot/Pengecutan otot Terkejut Tekanan arah meningkat Paru – paru terhenti/sentakan otot Terbakar pada bahagian masukkan dan keluaran arus. Keilangan cecair Kecederaan dalaman
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

33

Kesan terdedah kepada arka elektrik
Pededahan arka elektrik tidak terkawal berlaku apabila: • • • Litar bercantum (Circuits are shorted) Kabel atau komponen rosak. Pengaliran arus berlaku dengan cara yang tidak betul. Arka yang dihasilkan oleh sistem elektrik atau peralatan elektrik dikenali sebagai “fault arc”.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

34

Fault Arcs
Suhu melebihi 4000 °C • Kuasa hembusan yang dihasilkan oleh medan elektromagnet menyebabkan bahagian besi bertukar menjadi wap dan teralih secara mengempar, semuanya berlaku di dalam sekelip mata.
Akibatnya:

• •

Kecederaan mata hasil dari sinaran UV yang kuat. Kebakaran kulit tahap pertama dan kedua.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

35

Kemalangan sampingan
Jatuh di atas tempat kerja Terhentak objek keras Kecederaan seperti ini biasanya membawa kesan buruk

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

36

Specalization in HV Systems in Motor Vehicles

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

37

Qualification

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

38

Kumpulan voltan
Kelas Voltan rendah Voltan sederhana Voltan tinggi

Volt

DC < 30V AC < 15V Merah

DC 30 – 60V AC 15 – 30V Biru

DC >60V AC > 30V Oren

Kod warna

39

Identification of HV Components

40

Label amaran
• Semua komponen voltan tinggi ditandakan dengan label amaran.
Komponen tidak boleh diceraikan, ia hanya boleh dibaiki jika dinyatakan di dalam manual. Kerja hanya boleh dijalankan setelah bekalan voltan diputuskan. Pastikan sistem voltan tinggi tidak boleh dihidupkan semula sehingga kerja pembaikan selesai.
41

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

Perlidungan bersepadu di dalam kenderaan voltan tinggi
Langkah keselamatan di dalam kenderaan voltan tinggi diasaskan kepada prinsip berikut:
• Satu kesilapan sudah mencukupi untuk menyebabkan bahaya elektrik kepada manusia. Asingkan sepenuhnya bekalan voltan tinggi dari sambungan bumi kenderaan serta pengalir untuk sistem 12V. Awasi setiap penebat dan sambungan bumi untuk setiap pengalir.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

42

Perlindungan asas
• • • • Perlu untuk voltan dari 25V AC atau 60V DC dan ke atas. Lindungi wayar dari bersentuh dengan bahangian yang bergerak. Asingkan komponen aktif (kabel, bateri, motor dan lain – lain). Penebat hanya boleh ditanggalkan dengan cara merosakkannya.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

43

Langkah kawalan tambahan
• • Litar akan terbuka apabila penutup atau hud dibuka. Talian voltan tinggi akan terbuka apabila service connector ditanggalkan untuk mengelakkan terhasilnya percikan.
Talian voltan tinggi akan terbuka apabila enjin dimatikan. Setiap pengalir dicantunkan dengan mengunakan kaedah perekatan (bonding).

• •

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

44

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

45

Kenderaan dikatakan sebagai voltan tinggi apabila mengunakan bekalan kuasa: Alternating current (AC) melebihi 25 volts atau direct current (DC) melebihi 60 volts

46

Berapa voltan terlibat?

47

Kenapa pilih 500V?

48

Masih ingat?

V= IxR P=VxI
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

49

Apa ohm law kata?

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

50

Apa maksudnya?
Anggap:

Voltan = Jumlah air di dalam tangki
Arus (i) = Isi padu air yang mengalir di dalam paip

Rintangan (Resistance) = saiz paip air Beban (load) = Jumlah dan kadar pengunaan air di dalam rumah.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

51

52

Apa perhubungannya?
Tangki (Voltan) Semakin besar tangki semakin banyak air boleh simpan. Bila air surut dengan cepat, air dalam tangki cepat habis.

Paip air (Rintangan)
Paip besar = banyak boleh mengalir (rintangan rendah) Paip kecil = sedikit air boleh mengalir (Rintangan tinggi)

Semakin panjang paip, lebih banyak kehilangan air.
Air banyak, paip kecil = paip pecah.

Semakin banyak rumah, semakin banyak air digunakan.

53

Aliran air (Arus) Banyak air digunakan = Air dalam tangki cepat habis (paras air akan berkurangan)

Rumah (Load) Banyak rumah = banyak air digunakan (Air lebih cepat habis) = Jumlah aliran air lebih tinggi = perlu guna paip lebih besar

Paip besar = banyak air mengalir
Paip kecil = sedikit air mengalir
54

Ohms law

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

55

Kereta tak bergerak, bateri habis???

Punca: Terdapat kebocoran di dalam sistem paip (Parasitic load atau “black current”
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

56

Apa fungsi pengecas?
Mengepam kembali air masuk ke dalam tangki.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

57

Kuasa motor elektrik untuk kenderaan elektrik = 4 KW Jika guna 12V, I = 333A Dengan menggunakan 500V, I = 8A
Perbandingan diameter kabel 8A

333 A

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

58

Asas elektrik

Arus terus (DC) Sentiasa positif

Arus ulang-alik Berselang seli di antara +ve dan – ve. Satu kitar dikenali sebagai tempoh (period) Jumlah tempoh dalam satu saat = frekeunsi
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

59

Definisi am voltage

60

Sambungan bateri secara siri

U Total = U1 + U2 + U3 + U4 I Total = I1 + I2 + I3 + I4
61

Penjana voltan

62

Bagaimana generator menghasilkan elektrik

Apabila gegelung berputar, fluks magnet akan memotong gegelung, lalu menyebabkan voltan diaruh menghasilkan arus di dalam satu arah.

Apabila gegelung terus berputar, arah pengaliran arus akan berubah, keadaan ini dikenali sebagai arus ulang-alik.
63

Magnet basic

Generating current

AC DC generator

AC generator (Video 4)

64

Penjana voltan

Voltage can be different depending on the polar direction of the magnet, the winding number, the strength of the magnetic field, the direction of rotation and the rotation speed.

Rujuk video 4

65

66

67

Asas motor
A motor is a device which converts the electrical energy to the rotating mechanical energy. Many motors are used for various industrial machines to home appliances or bicycle in daily use.
The types of motors can be classified by the performance, usage environmental condition, applications, etc. These are shown below. The motor driven by the inverter is a mainly three-phase squirrelcage motor, and the motor driven by the vector inverter is threephase type motor with encoder which detects a position and speed. In addition, there is an energy-saving drive highefficiency magnetic motor (IPM) for further energy saving.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

68

Jenis – jenis motor

69

Prinsip operasi motor
Semua motor beroperasi mengikut "Fleming’s left-hand rule“, prinsip ini benar untuk semua saiz dan tork yang dihasilkan. Prinsip ini menyatakan: Apabila arus mengalir melalui medan - medan magnet, satu daya akan terhasil. Daya ini disebut daya elektromagnet. Arah daya elektromagnet boleh ditentukan dengan menggunakan hukum tangan kiri Fleming.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

70

Hukum tangan kiri fleming
Jari telunjuk, jari hantu dan ibu jari tangan kiri diarahkan supaya sudut antara jari-jari adalah sudut tegak.
Jari telunjuk menunjukkan arah medan magnet dari kutub utara ke kutub selatan. Jari hantu menunjukkan arah aliran arus. Ibu jari memberikan arah daya elektromagnet.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

71

Prinsip operasi induction motor
Motor aruhan (Induction motor) beroperasi dengan cara berikut: Jika magnet digerakkan di dalam arah A, dengan tanpa menyentuh piring (disk), piring (disk) tersebut akan berputar di dalam arah yang sama. Semasa magnet bergerak, daya gerak elektrik (electromotive force, emf) teraruh pada piring dan eddy current (arus yang teraruh) dikenakan. Hubungan di antara arah pengaliran eddy current di dalam piring dan arah medan magnet ditunjukkan oleh fleming left hand rules. Keadaan ini menyebabkan piring berpusing pada arah F.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

72

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

73

Induction motor

Induction motor
74

Motor aruhan 3 fasa
Motor aruhan 3 fasa terdiri daripada stator core, stator winding, gap dan rotor core. Arus dialirkan melalui gegelung (winding) dan medan magnet berputar akan terbentuk. Arus akan dialirkan melalui belitan tator (stator winding) untuk membentuk medan magnet.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

75

IPM motor
The rotor of the IPM motor (synchronous type) has permanent magnets embedded, and the stator consists of the winding which applies the current. The cross section view is shown in Fig. 1.4. The current according to the movement of the rotor is applied to the stator winding. By detecting the magnet position at a start, the magnetic flux of these rotor magnets and the current applied to the stator winding are controlled at right angles to each other.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

76

Apa perbezaan antara motor dan generator?
Generator digunakan untuk menghasilkan tenaga elektrik. Motor menggunakan tenaga elektrik untuk melakukan kerja. Kenderaan elektrik / hybrid menggunakan unit yang dikenali sebagai Electric Motor (M) dan Generator (G) unit boleh berbuah fungsi sama ada menajdi electric motor atau generator bergantung pada arahan daripada ECU.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

77

Jenis motor yang digunakan
Arus terus 3 fasa Motor sangkar tupai (Squirell cage motor)

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

78

Komponen utama sistem hybrid

79

Komponen utama sistem hybrid

80

Other Differences (An Overview)
What else is different in a hybrid vehicle?

81

Most important components electric cars

82

Other Differences Electric Cars (An Overview)

83

Charger, ineverter and electric motor

84

On board charger
On board charger digunakan untuk mengecas bateri untuk kenderaan elektrik atau plug in hybrid. Proses ini dilakukan dengan meyambungkan plug kepada sumber tenaga rumah (220V/240V).

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

85

Volvo flexible charger

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

86

Inverter
Inverter ialah sebuah alat elektrik yang menukarkan elektrik dari DC (Arus terus) kepada AC (Arus ulang alik) yang boleh digunakan untuk memacu peralatan AC. Prinsip operasi yang terlibat ialah bekalan kuasa DC dari HV bateri, dibekalkan kepada primary winding di dalam pengubah (transformer)yang terletak di dalam perumah inverter. Suis elektronik (transistor), arah pengaliran arus diubah kepada bentuk arus ulang-alik. Arus ini kemudiannya dialirkan ke secondary winding untuk menghasilkan arus AC. Rectifier mempunyai fungsi yang hampir sama, tetapi ia mengubah dari AC ke DC.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

87

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

88

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

89

Pulse width modulation DC/AC converter (H bridge)

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

90

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

91

Syncronishmotor

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

92

Inverter function

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

93

Inverter

Fungsi komponen: Converter Litar ini berfungsi untuk mengubah bekalan kuasa komersil (240V AC) kepada arus terus (DC). Smoothing circuit Litar ini melicinkan denyutan yang terdapat di dalam arus terus (DC) yang terhasil.Circuit Inverter Menukarkan DC kepada AC dengan pelbagai frekuensi Control circuit Litar ini mengawal operasi inverter
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

94

Pengubah (Converter)
Voltage converter merupakan alat yang menukaran voltan punca bekalan kuasa (sama ada AC atau DC).
Terdapat dua jenis converter: Penaik – meningkatkan voltan keluaran (step up) atau penurun – merendahkan voltan keluaran (step down). Pada kebiasaanya converter digunakan untuk meningkatkan bekalan kuasa, walaubaigamanpun ada keadaan di mana bekalan kuasa perlu diturunkan untuk disesuaikan dengan keadaan beban.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

95

Converter
Converter terdiri daripada: 1. Converter (Penukar) 2. Smoothing capacitor (Kapasitor pelicin) 3. Inrush current control (Kawalan arus rempuh masuk)

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

96

Inverter/Converter
Merujuk kepada gabungan inverter dan converter di dalam satu unit yang sama. Digunakan di dalam EV dan hybrid untuk mengawal sistem pemanduaan elektrik. Oleh kerana komponen elektrik seperti transistor dan transformer menghasilkan haba yang banyak sebuah sistem penyejukkan khas dibina untuk unit ini.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

97

Driving characteristic

98

Unique Characterisitics

99

Bagaimana hybrid bekerja?
Mild Hybrid swf

Full Hybrid swf

Start stop swf

http://www.fueleconomy.gov/feg/hybridAnimation/swfs/hybridframe.html

100

Electric motor/Generator

101

102

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

103

Penerangan ini adalah merujuk kepada Toyota Prius Sumber: www.autoshop101.com

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

104

Komponen utama kenderaan hybrid

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

105

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

106

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

107

Komponen utama hybrid; • • • • • • • Enjin pembakaran dalam Motor generator 1 (MG1) Motor generator 2 (MG2) Planetary gear set Inverter Bateri voltan tinggi (HV battery) HV ECU

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

108

VVT-i valve timing ETCS-i electronic throttle control

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

109

Fungsi MG1

MG1 berfungsi untuk menjana tenaga elektrik dan menghidupkan enjin.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

110

Fungsi MG1
Elemen kawalan untuk memisahkan planetary gear set. Mengecas bateri voltan tinggi (HV battery) serta membekalkan kuasa elektrik kepada MG2.
Berfungsi sebagai motor penghidup (starter motor). Mengawal fungsi continous variable gear ratio pada transaxle.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

111

Berfungsi untuk memacu kenderaan.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

112

Fungsi MG1
Mengerakkan kenderaan pada kelajuan rendah (Engine “off”) Menghasilkan tenaga tambahan semasa kelajuan tinggi. Membantu menambah kuasa kenderaan apabila kenderaan dipandu dengan laju.
Berfungsi sebagai generator semasa proses regenerative braking.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

113

Planetary gear unit

Memisahkan tork di antara MG1, MG2 dan enjin.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

114

Planetary gear unit
Berfungsi sebagai pemisah kuasa. MG1 disambung kepada planetary gear. MG2 disambung kepada ring gear. Engine output shaft disambung kepada planetary carrier. Berfungsi sebagai mencantumkan kuasa dari enjin dan MG2, dan berfungsi untuk mengecas bateri voltan tinggi semasa brake regenerative.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

115

From left to right: the ring gear, planet carrier, and two sun gears
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

116

Inverter

Menukar arus terus (DC) dari bateri HV ke arus ulangalik (AC) untuk kegunaan MG1 dan MG2.
Menggunakan arus terus yang dihasilkan oleh MG1 dan MG2 untuk mengecas HV battery.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

117

Inverter
Arus di dalam MG1, MG2 dan HV battery dikawal oleh inverter. Inverter berfungsi untuk menukarkan arus terus dari HV battery kepada arus ulang alik untuk kegunaan MG1 dan MG2.
Ia juga berfungsi untuk menukarkan arus terus (AC Current) dari MG1 dan MG2 ke dalam bentuk arus terus untuk mengecas HV battery.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

118

HV battery

Membekal kuasa eletrik kepada MG2 semasa enjin mula dihidupkan, pecutan dan menaiki bukit.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

119

HV battery

Menyimpan kuasa yang dihasilkan oleh MG2 semasa regenerative braking dan MG1 hasil dari putaran enjin. Bateri akan membekalkan kuasa kepada motor apabila enjin dihidupkan dan apabila kuasa tambahan diperlukan.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

120

Sistem kawalan hybrid
Starting and low speed Semasa enjin baru hendak dihidupkan, MG2 berfungsi untuk memacu kenderaan. Jika cas di dalam bateri berada pada kapasiti rendah (low), enjin akan dihidupkan dengan segera. Di dalam keadaan biasa, Setelah kelajuan kenderaan bertambah kepada 25 hingga 30 km/j enjin akan dihidupkan.

Semasa pemanduan biasa, kuasa yang dihasilkan oleh enjin dibahagikan kepada 2 bahagian iaitu sebahagian dihantar kepada roda dan sebahagian lagi dihantar kepada MG1 untuk mengecas bateri HV. HV Ecu berfungsi untuk melakukan pelarasan voltan.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

121

Apabila pedal pemecut ditekan sepenuhnya (kelajuan tinggi) semua kuasa enjin dihantar ke roda, di dalam masa yang sama MG1 akan turut membekalkan kuasa tambahan dengan menggunakan tenaga yang dibekalkan dari bateri HV. Tork dari MG2 akan turut digabungkan dengan tork enjin untuk mengerakkan roda.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

122

Deceleration and brake Apabila kelajuan dikurangkan atau kenderaan diberhentikan, roda akan memacu MG2. MG2 akan menggunakan tenaga dari brake regenerative untuk menghasilkan tenaga untuk mengecas semula bateri HV.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

123

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

124

Ragam (Mode) Kawalan
Terdapat 6 mode kawalan: • Stopped • Starting out • Normal driving • Full throttle acceleration and high speed cruise • Deceleration and braking • Reverse

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

125

Mode: Stopped

MG2 Rev MG1 Rev Acc sensor main Engine speed Vehicle speed

0 Rpm 0 Rpm 0V 0 Rpm 0 Mph
126

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

Mode: Stopped
Keadaan: Kenderaan berhenti di lampu isyarat Enjin akan dimatikan apabila kenderaan tidak bergerak dan bateri HV telah dicas sepenuhnya.
Enjin akan dihidupkan di dalam keadaan berikut: Cas di dalam bateri masih belum penuh Aircond dihidupkan (Prius 2003 ke bawah) engine driven compressor. Prius 2004 ke atas menggunakan electric compressor.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

127

Mode: Starting out

MG2 Rev MG1 Rev Acc sensor main Engine speed Vehicle speed

830 Rpm 2140 Rpm 1.43 V 0 Rpm 13 Mph (20 Kmh)

Bateri HV digunakan untuk memacu MG2 untuk menghasilkan kuasa yang diperlukan untuk mengerakkan roda.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

128

Mode: Starting out
Apabila kenderaan baru dihidupkan dan dipandu dengan beban dan kelajuan rendah, hanya MG2 yang akan membekalkan kuasa untuk memutarkan roda. Enjin tidak bekerja dan kenderaan bergerak dengan kuasa elektrik sahaja. MG1 akan berpusing terbalik dan berada pada kelajuan idle tetapi tidak menghasilkan tenaga elektrik.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

129

Mode: Normal driving

MG2 Rev MG1 Rev Acc sensor main Engine speed Vehicle speed

1658 Rpm 380 Rpm 0.94 V 896 Rpm 27 Mph (45Kmh)

Enjin akan memutarkan roda melalui planetary gear, MG1 akan diputarkan melalui planetary gear untuk membekalkan kuasa elektrik kepada MG2.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

130

Mode: Normal driving
Semasa kelajuan rendah di antara 25 hingga 65 km/h, enjin bekerja untuk membekalkan kuasa bagi mengerakkan kenderaan. MG2 berputar dan berfungsi sebagai motor untuk memberi bantuan bagi mengerakkan kenderaan secara elektrik.
MG1 berputar di dalam arah yang sama dengan enjin dan bertindak sebagai generator yang akan menghasilkan kuasa yang diperlukan oleh MG2.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

131

Mode: Full throttle acceleration and high speed cruise

MG2 Rev MG1 Rev Acc sensor main Engine speed Vehicle speed

3643 Rpm 1863 Rpm 2.21 V 3168 rpm 61 Mph (100Kmh)

MG2 membekalan kuasa tambahan untuk menambah kelajuan enjin.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

132

Mode: Full throttle acceleration and high speed cruise
Untuk pecutan maksimum (melebihi 160 Km/j), MG2 akan digunakan untuk membekalkan kuasa tambahan kepada roda. MG2 akan menerima elektrik dari bateri HV. MG1 juga akan menerima bekalan elektrik dari bateri HV dan berpusing secara terbalik untuk menghasilkan overdrive ratio untuk kelajuan maksimum.

Overdrive ratio: Keadaan dimana nisbah gear tertinggi berada pada kedudukan kurang dari 1:1. Di dalam keadaan ini driveshaft berputar lebih laju dari engine crankshaft. Ia bertujuan untuk mengurangkan pengunaan minyak dan kehasuan enjin.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

133

Mode: Deceleration and braking

MG2 Rev MG1 Rev Acc sensor main Engine speed Vehicle speed

2155 Rpm - 2449 Rpm 0.82 V 960 rpm 36 Mph (58Kmh)

Apabila kelajuan kenderaan dikurangkan, tenaga kinetik yang terhasil pada roda akan dipindahkan kepada tenaga elektrik yang diperlukan untuk mengecas bateri HV melalui MG2.
134

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

Mode: Deceleration and braking
Sebaik sahaja pedal pemecut dilepaskan MG2 akan bertukar menjadi generator. Roda akan memutarkan MG2 untuk menghasilkan tenaga elektrik untuk mengecas bateri HV. Proses ini dikenali sebagai regerative braking. Apabila kelajuan kenderaan berkurangan, enjin akan dimatikan dan MG1 akan berpusing secara terbalik untuk mengekalkan nisbah gear. Apabila pedal brek ditekan, tindakan regerative braking akan memperlahankan kenderaan, apabila kelajuan kenderaan telah semakin perlahan, brek hidraulik akan memberhentikan kenderaan.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

135

Mode: reverse

MG2 Rev MG1 Rev Acc sensor main Engine speed Vehicle speed

0 Rpm 0 Rpm 0.82 V 0 rpm 0 Mph (0Kmh)

MG2 berputar secara terbalik untuk mengundurkan kenderaan.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

136

Mode: reverse
Apabila kenderaan hendak diundur, MG2 akan berfungsi sebagai motor elektrik dan berputar secara terbalik. MG1 berpusing ke hadapan dan bergerak pada kelajuan idle. Tiada tenaga elektrik dihasilkan.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

137

Meter paparan

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

138

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

139

Smart Entry system

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

140

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

141

Komponen hybrid
Hybrid transaxle terdiri daripada MG1, MG2, dan planetary gear unit Enjin Inverter assembly terdiri daripada inverter, boost converter, DC – DC converter dan AC inverter.
HV ECU yang berfungsi untuk mendapatkan maklumat dari sensor dan menghatar maklumat berkaitan kepada ECM, inverter assembly, battery ECU dan skid control ECU untuk mengawal sistem hybrid.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

142

Shift position sensor Accelaration pedal sensor yang berfungsi untuk menukarkan sudut pergerakan pedal pemecut kepada isyarat elektrik
Skid control ECU berfungsi untuk mengawal regenerative braking ECM HV battery

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

143

Battery ECU, mengawasi keadaan cas di dalam bateri dan mengawal operasi kipas penyejuk bateri
Service plug, berfungsi untuk memutuskan litar. SMR (System main relay) berfungsi untuk mengawal litar bekalan kuasa HV

Bateri tambahan, digunakan untuk bekalan kuasa 12V DC.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

144

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

145

The Five Rules of Safety

When working with voltages up to 1000 volts, usually only the first three rules are necessary
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

146

PENTING!
Kesilapan semasa membuat kerja – kerja pembaikan pada kenderaan hybrid/ elektrik akan mendatang kesan berikut: • Renjatan elektrik/Kematian • Kebocoran pada bateri • Letupan

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

147

Persediaan keselamatan
Langkah berikut hendaklah dipatuhi: • Tiada perhiasan seperti cincin. Tidak memakai pakaian yang boleh mengalirkan elektrik. Kosongkan poket anda. • Pakai pakaian pelindung keselamatan Pasang tanda amaran. Periksa dan sediakan peralatan yang perlu.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

• •

148

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

149

Langkah keselamatan untuk sistem hybrid – keadaan biasa
Tanggalkan kunci dari suis penyalaan, untuk sistem yang menggunakan smart key, letakkan smart key pada kedudukan OFF Tanggalkan terminal –ve dari bateri tambahan 12V. Pakai insulated golve. Tanggalkan service plug dan simpan di dalam poket Tinggalkan kenderaan selama 10 minit. Pasangkan tanda amaran, yang menyatakan komponen HV sedang dibaiki.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

150

Langkah keselamatan untuk sistem hybrid – Semasa kemalangan
Jika kunci tidak dapat dicabut (sebagai contoh body kemik semasa kemalangan), langkah berikut hendaklah diambil:
• • Tanggalkan bateri tambahan Tanggalkan HEV fuse (20A, fuse berwarna kuning di dalam engine compartment, junction block) atau power intergration relay . Jika ragu – ragu cabut semua 4 fius di dalam fuse block.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

151

Periksa dan pastikan!
Periksa voltan: • Jangan lupa sarung tangan! • Gunakan multimeter yang sesuai • Ukur di tempat yang betul
Elakkan penyambungan HV (HV contact) dari bersentuh dengan sebarang komponen lain
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

152

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

153

Safety Check List Safety Procedures at Work

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

154

Verifying Absence of Voltage in the BMW

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

155

Equipment
Pastikan keselamatan tempat kerja
Tempatkan alat pemadam api yang bersesuaian ditempatkan kerja sebagai langkah berjaga – jaga.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

156

Langkah keselamatan untuk sistem hybrid – langkah tambahan
• Sebelum menyentuh mana – mana kabel berwarna oren, atau mana – mana kabel yang anda tidak pasti, gunakan multimeter untuk memastikan ia kabel 12V. Selepas menanggalkan service plug, tutup service pulg dengan menggunakan plastik atau getah. Setelah menanggalkan kabel voltan tinggi salut kabel tersebut dengan menggunakan tape atau getah. Gunakan insulated tools jika ada Jangan tinggalkan peralatan atau alat ganti (blot, nut dan lain – lain di dalam cabin) Jangan pakai barang – barang berasaskan besi

• • • • •

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

157

Service plug

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

158

Service plug

Mitshubisihi I Miev

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

159

Ingat!

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

160

Alat Pengukuran voltan

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

161

Personal Protective Equipment (PPE)
HV Protective gloves perlu dipakai apabila: • Menanggalkan service / maintenance connector • Memeriksa voltan (HV) • Menanggalkan komponen HV

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

162

Personal Protective Equipment (PPE)
Periksa untuk kebocoran, lubang atau kerosakkan setiap kali sebelum digunakan.

1. Lay the glove on its side 2. Roll it up twice or three times 3. Fold it side to side 4. Check for leaks

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

163

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

164

Hybrid transaxle

165

166

167

CAN Bus system

168

Hybrid transaxle

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

169

Hybrid transaxle
Terdiri daripada: • Motor generator MG1, yang menghasilkan tenaga elektrik. • Motor generator MG2, yang memacu kenderaan • Planetary gear unit yang menghasilkan nisbah gear pelbagai yang berterusan (continous variable gear ratio) dan bertindak sebagai alat pemisah kuasa (power splitting device) • Reduction unit yang terdiri daripada silent chain, counters gear dan final gears. • 2 pinion differential gear

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

170

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

171

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

172

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

173

Reduction unit

174

reverse (R), neutral (N), drive (D), engine brake (B) states.

175

Inverter

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

176

Inverter
Menukar voltan arus terus kepada voltan ulang-alik untuk kegunaan MG1 dan MG2.
Disejukkan oleh sistem penyejukan dan mempunyai radiator yang berasingan dari sistem penyejukan enjin. HV ECU mengawal electric water pump untuk sistem ini.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

177

Cooling system

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

178

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

179

Boost converter
Berfungsi untuk meningkatkan voltan yang terdapat di dalam bateri HV dari 201.6V kepada 500V DC. Peningkatan voltan dialkukan dengan menggunakan Intergrated power module (IPM) yang mengadungi Insulated Gate Bipolar Transistor (IGBT) untuk kawalan penukaran dan bertindak sebagai reaktor untuk menyimpan tenaga.
Apabila MG1 dan MG2 bertindak sebagai generator, inverter menukarkan arus ulang-alik (AC) (di antara 201.6V hingga 500V) kepada arus terus (DC), kemudian boost converter akan menurunkan arus tersebut kepada 201.6 V DC untuk mengecas bateri HV.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

180

DC/DC converter

Berfungsi untuk menukarkan 206.1 V DC kepada 12V DC untuk mengecas bateri tambahan.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

181

AC inverter

Menukarkan 206.1 VDC ke 206.1 VAC untuk kegunaan aircond compressor.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

182

HV ECU
Mengawal MG1, MG2 dan enjin berpandukan kepada keperluan tork semasa, regerative braking dan keadaan cas bateri HV (state of Charge, SOC). Keadaan ini dipengaruhi oleh shift position, kedudukan pedal pemecut dan kelajuan kenderaan. HV ECU mengawasi keadaan cas bateri (SOC) dan suhu bateri HV, MG1 dan MG2.

Terdapat 3 relay di dalam system main relay yang berfungsi untuk mengawal penyambungan dan pemutusan litar bateri HV.
Jika terdapat kerosakkan, HV ECU akan mengambil data yang tersimpan di dalam memorynya sebagai rujukan.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

183

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

184

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

185

186

187

188

189

190

Honda – lokasi komponen

191

192

193

Battery Unit Cooling

The battery temperature rises at high voltages Temperature-dependent fan control.
194

Battery Unit Cooling
Ensure that air can circulate freely Overheating affects the performance of the hybrid system (emergency mode)

195

Cooling Converter, Motor / Generator Cooling
In Toyotas, EM/G and converter cooled by fluids. In Honda, cooling by airflow. This additional cooling is via a separate cooling system

196

Cooling Converter, Motor / Generator Cooling

HV Cooling System Drain Plug

197

High voltage battery

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

198

Power cable

Power cable merupakan kabel voltan dan ampere tinggi yang menghubungkan bateri HV dengan inveter dan di antara inverter dengan MG1 dan MG2. Ia juga digunakan untuk menyambungkan aircond compressor.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

199

Power cable

Power cable direntang melalui bawah tempat duduk, menerusi panel lantai dan disambungkan kepada inverter di engine compartment. Wayar dari bateri tambahan juga mengikut laluan yang sama. Untuk tujuan keselamtan kabel ini diwarnakan dengan warna oren.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

200

Laluan power cable

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

201

HV battery

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

202

Battery ECU

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

203

Battery ECU
Fungsi battery ECU: • Membuat anggaran permintaan ampiar cas atau nyahcas dan keluaran cas dan nyahcas kepada HV ECU supaya state of charge (SOC) dapat dikekalkan pada kedudukan pertengahan.
• Membuat anggaran jumlah haba yang dihasilkan semasa proses cas dan nyahcas dan membuat pelarasan kelajuan kipas penyejuk untuk mengekalkan suhu yang sesuai. Mengawasi suhu dan voltan bateri, jika terdapat kerosakan, ia boleh menghalang atau memberhentikan proses cas dan nyahcas untuk mengelakkan kerosakan bateri HV.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

204

State of Charge (SOC)
Semasa kenderaan sedang bergerak, bateri HV akan mengalami proses cas dan nyahcas secara berulang kerana ia akan dinyahcas untuk mengerakkan MG2 semasa pecutan dan dicas semasa regerative braking semasa nyahpecutan.
Nilai sasaran SOC ialah 60%, apabila nilai SOC kurang dari nilai sasaran, batery ECU akan menghantar isyarat kepada HV ECU. HV ECU akan menghantar isyarat kepada engine ECM untuk meingkatkan kuasa bagi mengecas bateri HV. Jika SOC berada di bawah 20%, enjin tidak menghasilkan kuasa.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

205

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

206

System main relay

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

207

Ignition off

208

Ignition off

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

209

Ignition on

210

Ignition on

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

211

Ready mode (Motor on)

212

Ready mode

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

213

Service connector disconnect

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

214

System main relay
Sistem main relay berfungsi untuk menghubungkan dan memutuskan bekalan kuasa kepada litar voltan tinggi berdasarkan arahan dari HV ECU.
Terdapat 3 buah relay, iaitu 1 di bahagian negatif dan 2 di bahagian positif. Apabila litar diaktifkan , SMR 1 dan SMR 3 akan “ON” . Perintang yang dipasang sebaris dengan SMR 1 berfungsi untuk melindungi litar dari pengaliran arus yang berlebihan (inrush current). Kemudian SMR 2 “ON” dan SMR 1 “OFF”, keadaan ini membolehkan pengaliran arus berlaku di dalam litar.

Apabila litar di nyahaktifkan, SMR 2 dan SMR 3 “OFF”, bila ini berlaku HV ECU akan mengesahkan kedua – dua relay telah “OFF”.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

215

Service plug
Apabila service plug dicabut, litar bekalan kuasa akan diputuskan di bahagian tengah bateri HV.
Service plug terdiri daripada safety interlock reed switch. Apabila klip pada service plug diangkat, reed switch akan terbuka dan mematikan SMR. Fius utama untuk litar voltan tinggi berada di dalam service plug assembly. Untuk tujuan keselamatan matikan suis bekalan kuasa kenderaan sebelum menanggalkan service plug.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

216

Service Plug

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

217

Sistem penyejukkan HV battery

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

218

Sistem penyejukkan HV battery

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

219

Sistem penyejukkan HV battery
Battery ECU mengesan suhu bateri melalui 3 temperature sensor yang terdapat di dalam bateri HV dan 1 intake temperature sensor.
Maklumat ini digunakan untuk mengawal perjalanan kpias penyejuk untuk bateri HV. Kipas akan bergerak dengan kelajuan rendah, jika aircond digunakan untuk menyejukkan bateri.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

220

AGM battery

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

221

AGM battery
Prius menggunakan AGM battery (Absorbed Glass Mat) 12V maintenace free battery. Baterti ini digunakan untuk memberi bekalan kuasa kepada sistem elektrik kenderaan sama seperti kenderaan konvensional. Ground disambungkan ke rangka kenderaan dan aliran udara dialirkan melalui corong khas.
Bateri ini amat sensitif kepda voltan tinggi, hanya pengecas bateri yang sesuai untuk kegunaan AGM battery sahaja boleh digunakan untuk mengecas bateri ini. Jika tiada pengecas bateri yang sesuai, gunakan pengecas bateri yang menghasilkan arus kurang dari 3.5A untuk mengecas bateri ini.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

222

AGM battery
Bateri perlu ditanggalkan dari kenderaan, semasa mengecas. Jump start boleh dilakukan dengan menggunakan terminal khas yang terdapat di engine compartment.
Jika bateri tidak digunakan melebihi 2 minggu, tanggalkan bateri untuk mengelakkan ia dari ternyahcas. Pastikan sem

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

223

AGM battery

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

224

Jump start procedure

225

Jump start
Bateri tambahan 12V boleh dilakukan jump start jika kenderaan tidak boleh dihidupkan apabila lampu instrument cluster malap atau selepas pedal brek dan power button ditekan.

Bateri tambahan 12V terletak di bonet belakang. Jika bateri 12V telah ternyahcas, pintu belakang tidak boleh dibuka, jump start boleh dialkukan dengan mengunakan terminal B+ yang terdapat di enjin compartment.
• Remove the fuse box cover, and open the positive terminal cover. •

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

226

AGM battery

227

• • • •

Tanggalkan fuse box cover dan tanggalkan penutup terminal +ve. Pasangkan kabel jumper positif ke terminal positif. Pasangkan kabel jumper negatif ke badan kenderaan (ground) Pasangkan smart key ditempatnya, dan tekan pedal brek serta power button.

Jika kenderaan tidak dapat mengenalpasti smartkey selepas memasang booster battery kepada kenderaan, buka dan tutup pintu pemandu semasa kenderaan tidak dihidupkan. Bateri HV tidak boleh dijump start.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

228

Electric aircond compressor

Digerakkan oleh 201.6V AC.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

229

Sistem penyejukan enjin

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

230

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

231

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

232

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

233

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

234

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

235

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

236

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

237

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

238

Aircond component

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

239

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

240

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

241

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

242

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

243

Aircond compressor

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

244

Water pump
Electric water pump berfungsi untuk memastikan bahawa sistem pemanas (heater) sentiasa bekerja dengan baik sekalipun semasa enjin mati secara automatik. Semasa enjin sedang beroperasi, engine water pump menolak cecair penyejuk, menyebabkan electrical water pump tidak beroperasi.
Di dalam sesetengah kenderaan kedua – dua water pump digerakkan menggunakan kuasa elektrik.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

245

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

246

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

247

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

248

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

249

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

250

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

251

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

252

Brek
Apa yang berlaku apabila brek di dalam sistem hybrid ditekan? Tenaga haba dihasilkan ditukarkan kepada tenaga kinetik. Kenderaan hybrid diperlahankan dengan cara berikut:

• •

Regenerative (Motor/Generator produces braking force) Mechano-hydraulic
Combination of regenerative and hydraulic
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

253

Brek
Apabila kenderaan dipandu di dalam electric mode, tiada vakum terhasil untuk menghasilkan kuasa. Untuk tujuan ini, hydraulically assisted brake system digunakan di dalam sistem full hybrid.

Kebanyakkan sistem hybrid dilengkapi dengan ESP /VSC.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

254

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

255

Brakes

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

256

Penyelenggaraan sistem brek
• • • • • • No vacuum pump to ventilate the system Always use a pressure valve Ventilating process begins with a diagnostic test Use break fluid specified by the manufacturer Drain before starting working pressure Honda: Ignition ON to check the break fluid and ventilate the HV state amplifier – Ignition OFF to ventilate the break lines

257

HYBRID / Electric - Air Conditioning
• Sistem airconditioning perlu beroperasi secara berasingan dengan enjin. Compressor digerakkan dengan mengunakan elektrik. Compressor digabungkan di dalam litar voltan tinggi (HV circuit).

• •

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

258

Aircond compressor

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

259

HYBRID / Electric - Air Conditioning Maintenance
Oleh kerana air conditioing compressor disambung kepada voltan tinggi, compressor oil yang digunakan mesti tidak mengalirkan elektrik. Compressor oil yang biasa tidak boleh digunakan. Ini bermaksud: • Gunakan compressor oil khas (polyester oil). Atau dikenali sebagai POE. • Jangan gunakan PAG oder mineral oil (R12). • Gunakan leak detection dye yang sesuai. • Pasang semua gasket dan hoses yang diperlukan. Berhati – hati apabila mengunakan universal seals and hoses.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

260

Penyelenggaran sistem aircond
• • • Filter / dryer sesuai untuk menyerap kelembapan yang tinggi. Masih mengunakan R134A. Sebelum menukar compressor pastikan bekalan voltan tinggi telah diputuskan mengikut cara betul..

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

261

Steering
The power steering must function even when the internal combustion engine is switched off

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

262

http://www.mitsubishi-cars.co.uk/imiev/technology.aspx

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

263

264

265

266

Flood test

267

Charging system

268

The i-MiEV uses a 3-way charging system that allows the drive battery to be charged at home or when out and about. For normal charging, i-MiEV is connected to either a standard 100-volt (full charge in approx. 14 hours) or 200-volt (full charge in approx. 7 hours) domestic outlet using the charging cables supplied with the vehicle. The i-MiEV's battery can also be "quick charged" at quick-charge stations which are currently being established throughout Japan (200V 3-phase, 50 kW, with 80% charge in approx. 30 minutes).

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

269

The AC synchronous permanent magnet motor develops 49kW (66bhp) and a high 180Nm (133 lb.ft) of torque - but importantly all of the latter is available instantly, from 0rpm right up to 2,000rpm, enabling the i-MiEV to easily keep up with city traffic. The motor continues to pull strongly beyond 2,000rpm ensuring a relaxed driving experience.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

270

The motor’s high torque output and ability to spin to 8,000rpm means no gear changes are necessary, and the single gear ratio (6.066:1) delivers optimal performance. The transmission includes a conventional differential but no reverse gear is required since the motor spins in the opposite direction when R (Reverse) is selected via the gearshift.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

271

Battery
The traction battery pack, located below the i-MiEV’s floor, consists of 88 lithium-ion 3.7V/50Ah cells connected in series to deliver 330V/16kWh, and powers the electric motor (via the inverter), air conditioning and cabin heater. Other devices are powered by a conventional 12V auxiliary battery, charged by the traction battery via a DC-DC converter integrated with the on-board charger. Safety features include a cell monitoring device, electrical leakage detector and a very strong protective casing.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

272

273

Battery – I Miev

Zellen = Cell
274

Battery – I Miev
330V 16KWH Lokasi: Bawah lantai

88 cell dengan 12 modul 365V Masukan 315V Keluaran

275

Battery – I Miev

276

Battery – I Miev

277

Battery – I Miev
Battery management unit (BMU): Terletak di dalam bateri: - Current sensor - Electric leak sensor
Mengawasi kadar voltan semasa.

Cell management unit (CMU)

279

Pelarasan voltan

280

Pelarasan voltan

281

Emergency shut off

282

Inverter
The inverter unit converts the traction battery’s DC output voltage into a 3-phase AC supply required by the electric motor.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

283

On board charger
Battery charging from a normal domestic electricity supply is achieved via an on-board charger which converts mains AC voltage to a suitable charging voltage for the traction battery. A full charge from at or near empty can be achieved in around 7 hours. iMiEV is supplied with a dedicated 5-metre domestic charging cable (N.B. A conventional extension cable must never be used!) The normal charging socket is located on the rear right-hand side of the vehicle.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

284

Driving mode

.

When the accelerator is released the vehicle will slow down due to the regenerative braking effect - under this condition the inertia of the vehicle turns the motor into a generator which momentarily recharges the traction battery. i-MiEV has three driving modes, marked D, B and C on the gearshift panel. D mode is for urban driving, tuned to be energy efficient; B mode increases regenerative braking during downhill driving; C mode decreases it for smoother driving characteristics on longer runs.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

285

Energy usage
• The large central display includes an array of conventional warning lights, a large central digital speedometer and the semicircular Energy Usage Indicator keeping the needle within the green ’Eco’ zone as much as possible while driving extends the usable range. Releasing the accelerator initiates regenerative braking which moves the needle into the blue ‘Charge’ zone.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

286

Energy Level Gauge
The small circular screen to the left of the main display reports the status of the traction battery charge in 16 segments. A low energy warning indicator flashes when only 2 segments remain visible. The gearshift lever position is also clearly displayed in this area.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

287

Range Remaining Display
Pressing a button scrolls the small circular screen to the right of the main display through milometer, trip A, trip B, illumination control, service reminder (in miles and months remaining) and range remaining on current traction battery charge level, which is calculated on energy consumption over the last 15 miles and air conditioning usage.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

288

Gear selection I Miev

P = Parking R = Reverse N = Neutral D = Drive B = Engine brake C = Comfortable Eco = Economy
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

289

I Miev
Penyambung bateri kabel
Kabel pengecas cepat

Penukar haba

Kabel kepada motor

Semua kabel voltan tinggi di didwitebat dan diikat bersama. Penyambung bateri tidak boleh diganti, ia perlu ditukar bersama – sama kabel.
BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

290

Electrical motor – I Miev

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

291

Electrical motor – I Miev

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

292

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

293

Motor 3 fasa magnet kekal Inverter digunakan untuk menukarkan DC voltage dari bateri kepada AC voltage untuk kegunaan motor

Motor input Reducer Differential

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

294

Gearbox I Miev

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

295

On Board charger

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

296

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

297

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

298

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

299

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

300

Emergency shut off
EV ECU mengawasi proses pengecasan Jika di dapati bahawa suhu atau voltan terlalu tinggi, relay akan terbuka dan memberhentikan proses pengecasan.

301

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

302

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

303

The following conditions may indicate that the 12 volt auxiliary battery is depleted:
• No display appears on the instrument panel when the ignition switch is in the ON position. The hybrid system will not start.

• •

The headlights are dim or dark The sound from the horn is weak.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

304

The proper re-charge procedure is as follows: 1. Move the shift lever into the "P" position and engage the parking brake. 2. Remove the key from the ignition switch. 3. Remove the luggage compartment lower side cover. 4. Connect the 12 volt battery of the rescue vehicle to the Prius auxiliary battery as shown.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

305

306

5. Start the engine on the rescue vehicle and run the engine at a speed slightly higher than idle to charge the Prius auxiliary battery.
6. Turn the ignition switch to the START position to start the hybrid system. 7. Remove booster cables in the opposite order of the connection procedure.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

307

Towing Precautions
1. Disconnect the cable from the negative terminal of the auxiliary battery and remove the service plug before towing the vehicle.
2. Always tow the damaged vehicle with the front wheels or both front and rear wheels off the ground. Towing the damaged vehicle with its front wheels on the ground may cause the motor to generate electricity. Depending on the nature of the damage, electricity could leak and cause a fire.

BAHAGIAN AUTOMOTIF, INSTITUT LATIHAN PERINDUSTRIAN MERSING

308

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful