Dr.

Musli Vërbani

SHKRUAJ, LEXO DHE MËSO
SHKRONJAT E KUR’ANIT

Planprogrami i muslimanit të vogël
Kaçanik, 2010

Autori:

Dr. Musli VËRBANI

Titulli:

SHKRUAJ, LEXO DHE MËSO SHKRONJAT E
KUR’ANIT

Radhitja kompjuterike,
kopertina dhe dizajni grafik

Mumin Shehu

Shtypi

“FOCUS”, Shkup

Boton Këshilli i Bashkësisë Islame në Kaçanik

2010

Të drejtën e ribotimit e rezervon botuesi

2

E DUA MUSLIMANIN QË ËSHTË:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
1.
11.
12.
13.

i
i

19. Ndihmëtar i të varfërve
20. Njerëzor
21. Objektiv
22. i Pa thyeshëm si shkëmb
23. Qëndresë si feniksi
24. Revolucionar
25. Rregullues i marrëdhënieve
shoqërore
26. Simbol dhe sypatrembur
27. Shëmbëlltyrë për të tjerët
28. Tejkëqyrës i problemeve
29. i Thjeshtë, modest
30. Udhërrëfyes i së drejtës e
i të vërtetës
31. Vullnetmirë

Atdhetar
Besimtar i sinqert
Cilësor
Çlirimtar
Dashur për të gjithë
Dhembshëm për të gjithë
Edukues i shoqërisë

Ëmbël në kuvendime
Falënderues i Allahut
i Gëzuar dhe i lumtur
Gjenerator i të mirave
Hero në beteja
i

Ideator i zgjidhjes së

problemeve
14.
2. Jetësues i veprave të mira
15. Kureshtar për dije
16. i Lumtur
17. Llogaritar i punëve të veta
18. Mënjanues i të këqijave

32.
33.
34.
35.
36.

Xixëllonjë i shpresave
Xhevahir
Yll
Zemërbutë dhe
Zhdukës i së keqes e
zhvillues i së mirës

Dr. Musli VËRBANI

3

“Lute Zotin dhe thuaj: “O Zoti im më shto
dituri”
Kurani

“O Zoti im më pajis me dituri të dobishme,
më jep furnizim të begatshëm,
m’i prano veprat e mia”.
Hadith

4

KAPITULLI I PARË

‫ا‬

ELIFI - ‫ا‬
– Elifi është shkronja e parë e alfabetit arab.

Kjo shkronjë fillon të theksohet prej fundit të fytit dhe në të njëjtën
kohë i tërë fyti duhet të jetë i lirë.

‫ء‬

(hemze) dhe

‫ا‬

(elif) janë një shkronjë dhe e zëvendësojnë

njëra- tjetrën.
Nëse mbi

( ‫) ا‬elif vendoset َ

e.
Shembull:

َ‫َا‬
e

Nëse nën

( ‫) ا‬elif vendoset

َ‫َا‬

viza , atëherë lexohet sikurse zanorja

َ ََ‫ا‬
e
viza

َ ََ‫ا‬

َ ََ‫ا‬

e

e

َ‫ ِا‬, atëherë lexohet sikurse zanorja i.

َ‫َِا َ َِا َ َِا َ َََ ََََِا‬

Shembull:
i
Nëse mbi

(‫)ا‬

zanorja u.
Shembull:

i

elifit vendoset shenja

i

i

َ َُ‫ ا‬, atëherë lexohet sikurse

ُ‫َا‬

ُ‫َا‬

ُ‫َا‬

َ ُ‫َا‬

u

u

u

u

َ

viza mbi shkronjë quhet El-Fet’hatu dhe lexohet

viza nën shkronjë quhet El-Kesretu dhe lexohet

َ
َ

e.

i.

kjo shenjë mbi shkronjë quhet Ed-Dametu dhe lexohet

Vërejtje: Kjo rregull vlen te të gjitha shkronjat.

7

u.

َ

SUKUNI

َ

Es-sukun do të thotë heshtje, qetësi.

Kur mbi elifin

( ‫ ) ا‬vendoset Es-sukun َ‫ ا‬, atëherë lexohet Ë.

Shembull:

Lexo:

َ‫ا‬

َ‫ا‬

َ‫ا‬

َ‫ا‬

ë

ë

ë

ë

ِ
َ‫َََََاَََََاَََََُاََََََِاَََََاَََََُاََََََا‬
َ‫ا‬
ë

e

u

i

ë

u

i

e

ِ ‫ََََا‬
ِ ُ‫َََََاَََََاََََََاََُا‬
ِ
َُ‫ََاََََاَََا‬
َ‫َََاََََََاََََََا‬
َََ
u ë

i

i

u

u

ë

i

e

e

ë

Vërejtje: Sukuni shkruhet në mes dhe në fund të fjalës që do të thotë nuk
shkruhet në fillim të fjalës. Pra, gjithmonë fjala fillon me njërën prej
zanoreve tjera E I U.

8

‫ء‬

HEMZEJA

‫ء‬

Hemzeja është motërzim i Elifit ( ‫) ا‬.

Ndonjëherë edhe elifi

( ‫ ) ا‬edhe

Hemzeja (

‫ ) ء‬shkruhen së bashku.

Shembull:

َ‫َََََأَََََََإََََََِأََََََُأَََََََإَََََََِأََََََُأ‬
ë

u

Ndonjëherë Hemzeja

i

e

u

i

e

‫ ء‬shkruhet në vete dhe e zëvendëson elifin.

‫ٍء‬

‫يء‬

‫ًء‬

‫ىء‬

‫يء‬

‫ًء‬

‫ىء‬

ë

u

i

e

u

i

e

Ndryshe Hemzeja quhet edhe Elif i Shkurtuar.
Për dallim nga Elifi, Hemzeja ndonjëherë shkruhet së bashku me
bashkëtingëlloren Jaun (

‫ ) ى‬dhe va-un ( ‫ ) و‬dhe atëherë kur ta merr

kuptimin e shkronjës i dhe u.

‫يؤ‬
u

ً
‫ئ‬

‫أى‬

‫يء‬

‫ًء‬

‫ىء‬

i

e

u

i

e

9

ZANORET E GJATA
Veçori e gjuhës arabe është se përbëhet prej zanoreve të dyfishta,
respektivisht prej zanoreve të gjata dhe zanoreve të shkurta.
Siç kemi përmendur, zanoret e shkurta janë:

‫ ــــــ‬El-Fet‟hatu.
‫ ـــــ‬El-Kesretu.
‫ ـــــ‬Ed-Dametu.
‫ ــــــ‬Es-Sukun.
Shembuj të zanores së shkurtër me shkronjën elif ( ‫) ا‬:

َ‫َََََاََََََََأََََََََُإَََََََََِأ‬
e

i

u

ë

Shembuj të zanores së shkurtër me hemze ( ‫) ء‬:

َ‫ََََََءََََََََ ُءََََََََ ِءََََََََ ََء‬
e

i

u

ë

Nëse mbi Elif ( ‫ ) ا‬vendoset Elifi i shkurtë, atëherë lexohet zanore

a – e gjatë:

‫آ‬

‫آ‬

‫آ‬
10

‫آ‬

‫آ‬

Aa

Aa

Aa

Aa

Aa

Nëse nën Elif ( ‫ ) ا‬vendoset zanorja e shkurtër ‫ ػًػ‬së bashku me shkronjën

‫ – ى‬Jaun mbrapa, atëherë lexohet

i – e gjatë:

‫َِاىَََََِاىَََََِاىَََََِاىَََََِاى‬
ii

Nëse mbi Elif (

ii

‫ا‬

ii

ii

ii

) vendoset shenja ‫ ػيػ‬, e cila quhet dametun dhe i

bashkëngjitet shkronja ‫ – و‬vaun, atëherë lexohet u – e gjatë:

‫َاُوََََََاُوََََََاُوََََََاُوََََََاُو‬

Uu

Uu

Uu

E njëjta rregull vlen edhe për El-Hemzetu (

Uu

Uu

‫ ) ء‬, e cila është motërzim i

Elifit, por e njëjta rregull vlen edhe për të gjitha shkronjat e alfabetit arab,
të cilat do t‟i mësojmë radhazi.
Shembull:

‫ََءاََََََ ََءاََََََ ََءاََََََ ََءاََََََ ََءا‬

Aa

Aa

Aa

Aa

Aa

‫َِءىَََََ َِءىَََََ َِءىَََََ َِءىَََََ َِءى‬
Ii

Ii

Ii

Ii

Ii

‫َُءوََََََ َُءوََََََ َُءوََََََ َُءوََََََ َُءو‬
11

Uu
Krahaso:

Uu

Uu

Uu

‫اَََََََََ َءا‬

Aa

e

Ii

i

‫ِاَََََََََِاى‬
‫اَََََََََُاُو‬
Uu

u

12

Uu

‫ـــــ ـــــ ـــًــ‬

TENVINI

َََََََََََََََََ
TENVINI (Nunimi) është shenjë, e cila shkruhet gjithmonë në
fund të fjalës dhe asnjëherë nuk vjen në fillim apo në mes. Ndryshe edhe
quhet dyfishim i zanores në të shkruar, por jo në të lexuar.
Shembull:
Shkronja (

‫ا‬

) Elif me El-Fet‟hatu __َ__
lexohet E. Ndërsa nëse ia
‫ى‬

shtojmë edhe një El-Fet‟hatu lexohet َ‫ ًَا‬- En.

‫اَََََا‬
ً َََََ‫ا‬
ً ًََََََََََََ‫َََََاََََََاََََََا‬

Krahaso:

en

en

en

e

e

e

Shkronja ( ‫ ) ا‬Elif me El-kesretu ____ lexohet i. Ndërsa nëse ia shtojmë
dhe një El-Kesretu lexohet َ‫ ٍَا‬- in.

ِ
ِ
‫اَََََا‬
ٍ َََََ‫ا‬
ٍ ٍََََََََََ‫َََََا‬
‫َََََا‬
‫َََََِا‬

Krahaso:

in
Shkronja (

َََ

‫ا‬

in

in

i

) Elif me Ed-Dametu

i

_َ__
‫ ي‬lexohet U.

i
Ndërsa nëse ia

shtojmë edhe një Ed-Dametu lexohetٌَ‫ َا‬- Un.

ٌ‫َََََاَََََََُاَََََََُاََََََََََُاٌََََََََاٌََََََََا‬

َ

un

un

un

u

u

u

ٍ
َ‫َََََََء‬
‫َََََََء‬
‫َََََََََء‬
ٍ
ًَََََ
ٌ‫اَََََََاَََََََا‬
ٌ
ً

َ un

in

en

un
13

in

en

TENVINI

‫اَََََََءا‬
َََََََ‫ا‬
ً
‫اَََََََء‬
َََََََ‫ا‬
ً
‫اَََََََء‬
ًَ
ً
ً
ً
En

En

En

En

En

En

ٍ
ٍ
ٍ
ٍ
ٍ
َ‫ََََََََء‬
‫َََََََا‬
‫َََََََء‬
‫ََََََََا‬
‫َََََََء‬
‫ٍا‬
In

In

In

In

In

In

‫ََََََََءَََََََََاَََََََءََََََََاََََََََء‬
ٌ‫ا‬
ٌ
Un

Un

Un

Un

Un

Un

ٍ
ٍ َََََََ‫اَََََََءا‬
‫َََََََؤَََََََؤ‬
‫َََََََئ‬
‫ئ‬
‫ًء‬
ٌ
ً
Un

Un

In

In

En

En

Vërejtje: Tenvini (Nunimi) shkruhet gjithmonë vetëm në fund të fjalës.
Tenvini UN në Kur‟an vjen në tri forma:

َ‫ه‬

‫ ػ ػ ; ػ ػ ; ػ ػ‬, çdo njëra prej tyre lexohet UN.

14

TESHTIDI

ٌَ

__ __

(Përforcuesi – Dyfishuesi)

‫ ػَ ػ‬TESHDID do të thotë përforcues, shtrëngues apo dyfishues.

ٌ

Në gjuhën shqipe: Përsëritja e shkronjës L e formon shkronjën LL.
Përsëritja e shkronjës R e formon shkronjën RR.
Ndërsa në gjuhën arabe të gjitha shkronjat i nënshtrohen përsëritjes,
përforcimit apo dyfishimit, e cila bëhet nëpërmjet TESHDIDIT (

ٌَ ).

Teshtidi shkruhet mbi shkronjë dhe atëherë ajo shkronjë është e dyfishtë
dhe përforcohet.
Shembull:

‫ب‬
ٍ ‫اى‬
‫ب ى‬
‫ب ى‬

Në këtë fjalë ka ardhur

‫( ب‬B-ja) me sukun dhe pas saj ‫( ب‬B-ja) me El-

Fet’hatu, atëherë njëra prej tyre hiqet dhe zëvendësohet me TESHTID.

‫ب‬
ٍ ‫اى‬
‫ اىب ى‬- ‫ب‬
‫ب ى‬
‫ب ى‬
Eb-be be

Eb-be be

‫اى ﺑ ٍَ ىبا – اىبا‬
Eb-baa

‫اىبنبا‬

Është përmalluar

‫ب‬
‫اىب ه‬

‫اىب‬

Përmallues

Kullosës

‫بًاىب وب‬

‫اىب‬
Kullosë

Me përmallauesin

‫اىبا‬
Kullosa

‫اىب وب‬

Përmalluesin

Vërejtje: Teshtidi shkruhet vetëm në mes dhe në fund të fjalës.
15

Eb-baa

B

‫ــــــ‬

‫ب‬

Shkronja ‫ ب‬- Be theksohet duke i bashkuar buzët
dhe duke lëshuar frymëmarrje me hundë.
- Është shkronjë buzore
- Kur të vjen me sukun َ dridhet.

Be

Baa

Ben

Bi

Bii

Bu

Buu

‫ب‬
‫ي‬

‫ًب‬

‫ب‬
‫ى‬

‫يبكا‬

‫بًى‬

‫ىبا‬

‫اىب‬

‫ب‬
ٍ

‫وب‬

‫نبا‬

Ebbun

Bin

‫ب‬
‫ه‬

Bun

‫ﺑ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

16

‫ب اى ًب اى وب‬
‫اى ه‬
‫ب اى وب ٭ اى ي‬
‫ب ٭ اى وب ٭ اىنبا ٭ اى ي‬
Baba i babës së babës

Baba i babës

Babën

Babës

Baba

‫ب بًىب و‬
‫اب ٭ بًىب و‬
‫اب‬
‫ب ٭ اى ه‬
‫اب ٭ اى اى ه‬
‫بًاى وب ٭ ىب ه‬
Baba në derë

A është baba?

Në derë

‫اىبًى ٭‬

‫اىيبكا ٭ ىءاىبا ٍء ٭‬

Baballarët

‫اىىبا ٭‬

Ka refuzuar

‫ب٭‬
‫ىءا ى‬

Ka refuzuar

Babai

‫٭‬

Derë

Babai im

‫٭ ايكيبكا‬

Refuzoni (ju)

‫ًاييبكا ٭‬

Jeni refuzuar ju

‫ب ٭‬
‫ب اى ه‬
‫ىءا ى‬
Baba është kthyer

‫ايكبًى‬

‫ب ٭‬
ٍ ‫اي‬

Refuzo (gj.f.)

‫ًايىبا ٭‬

Me babën

Refuzo

Janë refuzuar (ata dy)

ً
‫ب ٭‬
‫اي ى‬
Është refuzuar

‫٭ ىءاىبا ٭ ىءايبكا ٭‬
Kanë refuzuar

17

Kanë refuzuar (ata dy)

T

َ

‫ــــــ‬

‫َََ ت ة ﺔ‬

Shkronja ‫ ت‬-Te theksohet duke e prekur qiellzën e
epërme me majën e gjuhës dhe duke lëshuar frymë edhe prej gojës (prej mesit
të dhëmbëve) dhe duke liruar frymëmarrje me hundë.
- Kur të vjen me sukun gati se humbet dhe nuk lëshohet frymëmarrje as
nga goja as nga hunda.
- Është shkronjë gjuhore.

Te

Taa

T

Ten

Ti

Tii

Tu

Tuu

‫ت‬
‫ي‬

‫ًت‬

‫ت‬
‫ى‬

‫تيكا‬

‫تًى‬

‫تىا‬

‫ىبت‬

‫ت‬
ٍ

‫وت‬

‫تنا‬

Bette

Tin

‫ت‬
‫ه‬

Tun

Në fillim
Në mes
Në fund
18

‫ت ٭ تيٍب ًت ٭‬
ٍ ‫تي‬
‫ت ٭ تيٍب ى‬
‫ت ٭ تيٍب ي‬
‫ب ٭ اىتيٍب ى‬

Je penduar (gj.f.)

‫تىاىبتىا‬

Je penduar

‫ت‬
ٍ ‫تىاىب‬

‫٭‬

Janë penduar (ato dyja)

‫تىائًىبا وت‬

Pendueset

‫٭‬

Jam penduar

‫٭‬

Është penduar (ajo)

‫تىتيكبًى‬

Pendohuni

‫تىٍأتًى ٭‬

Vjen (ajo)

‫تىايبكا‬

‫٭‬

Janë penduar

Pendohem

‫تيكبًى ٭‬

Pendohu (gj.f.)

‫ًإ ٍئتيكا ٭‬

Vini

‫٭‬

Bjerni

‫اىتىػتىا ٭‬

Kanë ardhur (ato dyja)

‫ت ٭‬
ٍ ‫اىتى‬

‫تىتيكىبا‬

Pendoheni (ju dyja)

Pendohuni (ju dy)

‫ت٭‬
ٍ ‫تىٍأتيكا ٭ ىءاتى‬

Ka dhënë

‫ب ٭‬
‫اىتيك ي‬

‫تيكىبا ٭‬

Pendohesh (gj.f.)

Pendohu

‫ب‬
‫تىا ى‬

Është penduar

‫٭ تيكيبكا‬

‫٭‬

A je penduar?

‫ًإ ٍئ ًت‬

vjen

‫٭‬

Ka ardhur (ajo)

‫ىءاتيكا‬
Jepni

‫و‬
ً
‫ت٭‬
ٍ ‫ب ٭ تىب ٭ تىب‬
‫ىءاتى ٭ ىءات ٭ تىاىب ى‬

U shkatërrua

‫تىيبكأى ٭‬

Me u penduar

U shkatërrua

U krekos

‫٭‬

‫ت‬
‫تىا يبك ه‬
Tabuti

19

Ardhësi

‫٭‬

Vij

‫تىتٍبً و‬
‫يب‬

Shkatërrimin

TH

‫ــــــ‬

‫ث‬

Shkronja ‫ ث‬-THe theksohet duke e prekur fortë majën e
gjuhës me dhëmbët e përparmë dhe duke liruar frymë nga hunda.
- Është shkronjë dhëmbore.

THe

THaa

TH

THi

THii

‫ث‬
‫ي‬

‫ًث‬

‫ث‬
‫ى‬

‫ثيكا‬

‫ثًى‬

‫ثىا‬

‫ىبث‬

‫ث‬
ٍ

‫وث‬

‫ثنا‬

THu

THuu

Beth-thun

‫ث‬
‫ه‬
THen

THin

THun

‫ﺛ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

Vërejtje: Dallimi ndërmjet shkronjës

‫ تَب‬dhe ‫ث‬

qëndron te pikat. Pra, me

një pikë është shkronja ‫( ب‬B), me dy pika shkronja ‫( ت‬T) dhe me tri pika është
shkronja ‫( ث‬Th).

20

‫ت٭‬
ٍ ‫ت ٭ اىثٍ ىػبػتىا ٭ ثى ِّػب‬
‫ايثٍػبً ي‬

Forcoje

E kanë forcuar (ata dy)

E forcoj

‫ت٭‬
‫اىثٍ ىػب ى‬

E ka forcuar (vërtetu)

‫ب ٭‬
‫ثىابً ه‬
‫ت ٭ اىتيػثى ِّػب ي‬
‫ت ٭ ايثى ِّػب ي‬
‫ت ٭ اىثىا ى‬

E ka shpërblyer

Forcojeni

‫ث٭‬
‫اىثىا ه‬

Mobile

A jeni duke e forcuar mirë

E forcoj mirë

‫ثىىبػتىا ٭ اىثٍ ىػبتيكا ٭ ايثٍػبًتيكا ٭‬
E kanë forcuar

E kanë forcuar (ata dy)

‫ات ٭‬
ٍ ‫اىثٍ ىػب‬

‫ثىب ٭‬

Trimat

U ul mirë

21

I forcuar mirë

‫ت٭‬
‫تيػثىػِّب ي‬

Jeni duke forcuar mirë

‫ت ٭‬
‫ثىاىب ى‬

E ka mësuar mirë

XH

‫ــــــ‬

‫ج‬

Shkronja ‫ ج‬- XHe theksohet duke i afruar dhëmbët
dhe duke e prekur mesin e qiellzës së epërme me mesin e gjuhës.
- Është shkronjë gjuhore.
- Kur të vjen me sukun َ dridhet.

XHe

XHaa

XHë

XHen

XHi

XHii

XHu

XHuu

‫يج‬

‫ًج‬

‫ىج‬

‫يجكا‬

‫ًجى‬

‫ىجا‬

‫ثىج‬

‫ٍج‬

‫هج‬

‫وج‬

‫نجا‬

‫ﺠ‬

Në fillim

Thexhxhun

XHin

Xhun

Në mes

‫ﺞ‬
22

Në fund

‫ب ٭‬
ٍ ‫اى ًج‬
‫ب ٭ اى ىج ٍب ى‬
‫ت ٭ اى ىجا ى‬
‫ب ٭ اي ًجي ي‬

I dha përgjigjen

Jeni përgjigjur

‫ب ٭‬
ٍ ‫ًج‬

‫ب ٭‬
‫يجبةه ٭ ىجا ى‬

E ka pru

Përgjigjem

Xhybja

Kanë ardhur (ata)

‫ًج ٍئ ًت ٭‬

‫اى ىجاىئتىا ٭‬

A kanë ardhur?

Është ngulitur për toke

‫ت٭‬
ٍ ‫اى ىجاىئ‬

Ka ardhur (ajo)

A ka ardhur (ajo)?

‫يجث ٭‬

U frikësua

‫ب ٭‬
‫ىجائً ه‬

Musafir

23

ً
‫ئ ٭‬
ٍ Eja‫ج‬

Ke ardhur

‫ت٭‬
ٍ ‫ىجاىئ‬

‫ت ٭‬
ٍ ‫ًا ٍجتيػث‬

A ka ardhur?

‫ت ٭‬
‫ًج ٍئ ى‬

Kam ardhur

Kufoma

‫اى ىجا ىء ٭‬

Ka ardhur

‫ت ٭‬
‫ًج ٍئ ي‬

‫يجث ٭‬

I jam përgjigjur

‫ىجا ىء‬

Kanë ardhur (ata dy)

Ke ardhur (gj.f.)

‫ػت ٭‬
‫اى ىج ٍب ي‬

Bjere

‫٭ ىجا ىءا ٭ ىجا يؤكا ٭‬

Përgjigju

‫ىجا وء ٭‬
Ardhësi

‫ىجاىئتىا ٭‬

Kanë ardhur (ata dy)

‫٭‬

‫ًا ٍجتى ىػبا‬

E ka zgjedhur

H
Shkronja

‫ــــــ‬

‫ح‬

‫ – ح‬Ha nxirret nga mesi i fytit dhe duke i

shtrënguar nofullat.
- Gjatë theksimit nuk vrazhdësohet apo nuk grithet.
- Është shkronjë fytore.

Ha

Haa

H

Han

Hi

Hii

Hu

Huu

‫يح‬

‫ًح‬

‫ىح‬

‫يحكا‬

‫ًحى‬

‫ىحا‬

‫اىح‬

‫ٍح‬

‫هح‬

‫وح‬

‫نحا‬

‫ﺣ‬

Në fillim

Ehha

Hin

Hun

Në mes

‫ﺢ‬

Në fund

Vërejtje: Shkronja ‫ ج‬Xh dhe shkronja ‫ح‬- H e mesme ndryshojnë në mes
vete, ngase shkronja Xh e ka një pikë në brendi të saj.
24

‫ﺢ‬

E doni

‫ت ٭ تي ًحبكا‬
‫ب ٭ اي ًحب ٭ اى ٍحىب ٍػب ى‬
‫ىحب ى‬
E keni dashur

E dua

E ka dashur

ً
ً
‫ت‬
‫ب‬
‫ج‬
‫ا‬
‫ح‬
‫٭‬
‫ب‬
‫ج‬
‫ا‬
‫ح‬
‫٭‬
‫ب‬
‫ج‬
‫ح‬
‫ا‬
‫٭‬
‫اب‬
‫ج‬
‫ح‬
‫ي‬
ٍ ‫ى ىى‬
‫ىحبةه ٭ ى ه‬
‫ى ى ى‬
‫ٍ ي‬

Është mbuluar

E ka mbuluar

E mbuloj

Mbulesa

Kokrra

‫ت ٭ ىح ِّج ٍج ٭ ىح ِّجى٭‬
‫ت٭ ىح ىج ٍج ي‬
‫ىحج ٭ اى ىح ىج ٍج ى‬

Kryeja haxhin Kryeje haxhin

E kam kryer haxhin

‫اى ىحجكا ٭ ىحجكا ٭‬

E kanë kryer haxhin

A e kanë kryer haxhin?

25

A e ke kryer haxhin?

Haxh

‫ًح ىج ٍح ٭ يحجةه ٭‬
Argument

Vitet

H

‫ــــــ‬

‫خ‬

Shkronja ‫ خ‬- Ha theksohet nga pjesa e epërme e fytit
dhe duke lëshuar gërthitje të lehtë.
- Është shkronjë fytore.
- Është shkronjë e rëndë.

Ha

Haa

H

Han

Hi

Hii

Hu

Huu

‫يخ‬

‫ًخ‬

‫ىخ‬

‫يخكا‬

‫ًخى‬

‫ىخا‬

‫اىخ‬

‫ٍخ‬

‫هخ‬

‫وخ‬

‫نخا‬

‫ﺧ‬

Në fillim

Ehha

Hin

Hun

Në mes

‫ﺦ‬

Në fund

Vërejtje: Shkronja Xh dhe shkronja H e rëndë ndryshojnë në mes vete, ngase
shkronja ‫ ج‬-Xh e ka një pikë në brendi të saj, ndërsa shkronja ‫ خ‬- H e rëndë e
ka një pikë mbi vete.
26

‫اى هخ ٭ اى وخ ٭ اى نخا ٭ اى ًخى ٭ اى يخكا ٭‬
Vëllai i tij

Vëllai im

Vëllait

Vëllait

‫ت ٭ اي ٍختًى ٭ بًاي ٍختًى ٭‬
‫اي ٍخ ه‬
Me motrën time

Motra ime

Vëllai

‫بًاى وخ‬

Motra

Me vëllanë

‫ات ٭‬
ٍ ً‫يث ٭ ىخىبائ‬
ٍ ً‫ث ٭ ىخب‬
‫ىخيب ى‬
‫ث ٭ ىخبًيثى ه‬

Të këqijat

‫ﺧب ث ٭‬

Të këqijat

‫ات‬
ٍ ‫بً ىخبًيثى‬

‫٭‬

E keqe

‫بً ىخائً وب ٭‬

Me të shkatërruarin

E keqe

Është prishur

‫بً ىخبً و‬
‫يث‬

‫٭‬

Me të këqijat

‫٭‬

‫ب‬
‫ىخائً ه‬

I shkatërruari

27

Me të keqin

‫٭‬

‫ب‬
‫ىخا ى‬

Është shkatërruar

D

‫ــــــ‬

‫د‬

Shkronja ‫ د‬- De theksohet duke e prekur vijën e
dhëmbëve dhe të qiellzës me majën e gjuhës.
- Është shkronjë e lehtë dhe është shkronjë gjuhore.
- Kur të vjen me sukun dridhet.
- Është shkronjë, e cila nuk ngjitet me shkronjat tjera, por shkronjat
tjera nga ana e djathtë ngjiten me të.

De

Daa

Den

Di

Dii

Du

Duu

‫يد‬

‫ًد‬

‫ىد‬

‫يدكا‬

‫ًدل‬

‫ىدا‬

‫ىحد‬

‫ٍد‬

‫هد‬

‫ود‬

‫ندا‬

‫د‬

Në fillim

Haddun

Din

Dun

Në mes
Në fund
28

ً‫ب ٭ اى‬
ِّ
‫ب ٭ ىداىبةه ٭‬
‫د‬
‫ا‬
‫ت‬
‫٭‬
‫ب‬
‫ي‬
‫د‬
‫ى‬
‫ي‬
‫ه‬
‫اى ىد ه‬
ٍ ‫ب ٭ ىءا ىدا‬
‫ي‬

Kafshë

E edukoni

Edukator

Sjelljet

Sjellja (Edukata)

ً
‫ت٭‬
‫ت ٭ ىب ىدٍأ ي‬
‫يدب ٭ ىب ىداى ٭ ا ٍب ىدٍأ ٭ اىىب ىدٍأ ى‬
Kam filluar

‫بًاى ىحود ٭‬

Me njërin

A keni filluar?

Fillo

Ka filluar

Ariu

‫٭‬

‫اى ىح هد‬

‫اى ىحود ٭‬

‫اى ىح ندا ٭‬

Njërin

Njëri

Një

ً
ً
ِّ
‫ت٭‬
‫د‬
‫د‬
‫ج‬
‫٭‬
‫د‬
‫ج‬
‫ا‬
‫٭‬
‫د‬
‫د‬
‫ج‬
‫٭‬
‫يد‬
‫د‬
‫ىجد ٭ ىج ِّدل٭ ىج‬
‫ى‬
‫ه‬
ٍ
ٍ
‫ى‬
‫ي‬
‫ى ي‬
‫ى‬

E kam bë të re

E gjej

Bëre të re

I ri

Gjyshi im

Gjyshi

‫كد ٭‬
‫ت ٭ ىح ِّد يدكا ٭ يح يد ه‬
‫ىح هد ٭ ىح ِّد ٍد ٭ ىح ىد ٍد ي‬

Kufiri

Caktoni

Kam caktuar

Cakto

Kufiri

‫ث٭‬
‫ث ٭ ىحًدي ه‬
‫يد ٭ ىح ىد ى‬
‫يد ٭ ىحد ىد ىحًد ه‬
‫ىحًد ه‬

Hadithi

Ka ndodhur

E ka caktuar Hekurin

29

Hekuri

DH

‫ــــــ‬

‫ذ‬

Shkronja ‫ ذ‬-DHe theksohet duke i afruar dhëmbët
(por jo me i ngjitur) dhe duke futur gjuhën në mes tyre.
- Është tingull gjuhor.
- Është shkronjë, e cila nuk ngjitet me shkronjat tjera, por shkronjat tjera
nga ana e djathtë ngjiten me të.

DHe

DHaa

DH

DHen

DHi

DHii

‫يذ‬

‫ًذ‬

‫ىذ‬

‫يذكا‬

‫ًذل‬

‫ىذا‬

‫يخ ِّذ‬

‫ٍذ‬

‫هذ‬

‫وذ‬

‫نذا‬

‫ذ‬

Në fillim

DHu

DHuu

Hudhdhi

DHin

DHun

Në mes
Në fund
Vërejtje: Shkronja ‫( د‬D) e lehtë dhe shkronja ‫( ذ‬Dh) e lehtë ndryshojnë në mes
vete nga ajo se shkronja Dh e ka një pikë.
30

َ

‫اى ًا ىذا ٭‬

A kur?

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ىذا ٭‬

Kjo

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ًا نذا ٭‬
Pra

‫ًا ٍذ ٭ ًا ىذا ٭‬
Kur

Kur

‫ب٭‬
‫اب ٭ ًذٍأ ه‬
‫ب ٭ يذىب ه‬
ٍ ‫ب ٭ ًذ ىءا‬
‫ىذب ٭ ىذ ٍب ىذ ى‬

Ujq

Ujku

Mickoja

I dyshimtë (i pasigurt)

E ka largu

‫يخ ٍذ ٭ يخ ىذا ٭ يخ يذكا ٭ اى ىخ يذكا ٭ يخًذل٭‬

Merre (gj.f.)

E kanë marrë

Merreni (ju)

Merreni (ju dy)

Merre

‫ت ٭ اى ىخ ٍذ ًت ٭ تىٍأ يخ يذ٭‬
‫ت ٭ اى ىخ ٍذ ى‬
‫اى ىخ ٍذ ي‬

E merr (ti)

E ke marrë (gj.f.)

E ke marrë

E kam marrë

‫ت ًذ ٍب هح ٭‬
‫ت ٭ ًذ ٍب هح ٭ ىذىب ٍح ى‬
‫ىذىب ىح ٭ اى ٍذىب يح ٭ ىذىب ٍح ي‬

Një kurban e keni prerë

Një kurban

E kam prerë

31

E prej

E ka prerë

R

‫ــــــ‬

‫ر‬

Shkronja ‫ ر‬- Ra theksohet duke e prekur me majën e
gjuhës pjesën e mesme të qiellzës. Është tingull gjuhor.
- Kur të vjen me Teshtid bëhet RR, do të thotë se përsëritet dhe dridhet.
- Është shkronjë, e cila nuk ngjitet me shkronjat tjera, por shkronjat e tjera
nga ana e djathtë ngjiten me të.

Ra

Raa

R

Ran

Ri

Rii

Ru

Ruu

‫ير‬

‫ًر‬

‫ىر‬

‫يركا‬

‫ًرل‬

‫ىار‬

‫ىبر‬

‫ٍر‬

‫هر‬

‫ور‬

‫نار‬

‫ر‬

Në fillim

Berr-rrun

Rin

Run

Në mes
Në fund
32

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫يرب ٭‬
Ndoshta

‫٭‬

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ىرِّبى‬

ِّ ‫ىر‬
‫ب‬

‫٭‬

Zoti im

(shumë herë)

‫٭‬

Zoti im

‫ىر‬
Shiko

‫ت ٭ اى ىار يدكا٭‬
‫اى ىار ىد ٭ اي ًري يد ٭ تيًري يد ٭ اى ىرٍد ي‬

Kanë dëshiruar

‫اى ٍد ًرل ٭‬
kuptoj

Kam dëshiruar

‫٭‬

‫يرٍد‬

Dëshiron

‫٭‬

Përgjigju

‫اى يرد‬

I përgjigjem

Dëshiroj

Ka dëshiruar

‫٭‬

‫ ىرد‬E

Përgjigje (replika)

‫ث ٭ ىب ىرىد ٭ ىب ٍرهد ٭ ىجاهر٭‬
‫ث ٭ تى ًر ي‬
‫اى ًر ي‬
Fqinji
Ftohje (akull)
Është ftohur
Trashëgon
Trashëgoj
‫بًر ٭ ىب ىرىر ٭ اى ٍب ىرٍار ٭ اى ٍب ىرهار ٭ بًاى ٍب ىروار٭‬
Me të mirin
I mirë
Të mirë
Ka bë mirë
Mirësi
‫ب ٭ ىخر ٭ يخر ٭ ىخ ِّرٍر ٭‬
ٍ ‫ب ٭ ىد ِّر‬
‫ىد ىر ى‬
Liroje
I liri
Nxehtësi
Ushtro
Ka ushtruar
33

Z

‫ــــــ‬

‫ز‬

Shkronja ‫ ز‬- Ze theksohet duke prekur gjuhën me dhëmbët e
përparmë.
- Është gjuhore-dhëmbore.
- Është shkronjë e lehtë.
- Është shkronjë, e cila nuk ngjitet me shkronjat tjera, por shkronjat e tjera
nga ana e djathtë ngjiten me të.

Ze

Zaa

Z

Zen

Zi

Zii

Zu

Zuu

‫يز‬

‫ًز‬

‫ىز‬

‫يزكا‬

‫ًزل‬

‫ىاز‬

‫ًاز‬

‫ٍز‬

‫هز‬

‫وز‬

‫ناز‬

‫ز‬

Në fillim

Izzun

Zin

Zun

Në mes
Në fund
Vërejtje: Shkronja ‫( ر‬R) dhe ‫( ز‬Z) ndryshojnë mes vete nga ajo se shkronja ‫ز‬
(Z) e ka një pikë.
34

‫ًزي ىد ٭‬

Është shtuar

‫اى ًزي يد ٭‬

‫ىاز ىد ٭‬

Ka shtuar

‫ًزٍد ٭‬

Shtoj

Shto

‫ت ٭ يزٍر ًت ٭‬
‫ت ٭ يزٍر ى‬
‫ت٭ يزٍر ي‬
‫يزٍر٭ ىازىر٭ اى يزٍر ى‬
Ke vizituar
Ke vizituar
Kam vizituar A ke vizituar? Ka vizituar Vizito
(gj.f.)

(gj.m)

‫اى ىجا ىز ٭ ىجا ىز ٭ يج ٍزهء ٭ يج ٍزنءا ٭ يج ٍزوء ٭‬

Pjesëzës

Pjesëzës

Pjesë

Është lejuar

E ka Lejuar?

‫اى ىجا يزكا ٭ اى ىجا ىاز ٭ ىج ىأىز ٭ ىازيركا ٭‬
E kanë vizituar
E ka parë
A e kanë lejuar
? A e kanë lejuar?
(ata dy)

‫ت٭‬
ٍ ‫كر ٭ ىاز ىد‬
‫بً ىازور ٭ ىزيب ه‬

Ka shtuar

‫ىبا ًزل ٭‬

Petriti im

Zeburi

Me vizitorin

‫ىباهز ٭‬

Petriti (Sokoli)

35

‫٭‬

‫ىازىار‬

Kanë vizituar (ata dy)

‫٭‬

‫ادكا‬
‫اى ٍزىد ي‬

Kanë shtuar

S

‫ــــــ‬

‫س‬

Shkronja ‫ س‬- Se theksohet duke takuar majën e
gjuhës me dhëmbët dhe duke liruar frymë.
- Është shkronjë gjuhore.
- Është shkronjë e lehtë.

Se

Saa

S

Sen

Si

Sii

Su

Suu

‫يس‬

ً
‫س‬

‫ىس‬

‫يسكا‬

‫ًسى‬

‫ىسا‬

‫ىدس‬

‫ٍس‬

‫و‬
‫س‬

‫نسا‬

Desse

Sin

‫هس‬

Sun

‫ﺳ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

36

َ

‫يس يد هس‬

‫٭‬

Një e gjashta

َََََََََََََََََََََََََََََََََََ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ت ٭‬
‫ىس ٍب ه‬

E shtunë

‫اب ٭‬
‫اى ٍسىب ه‬

‫ب ٭‬
‫ىسىب ه‬

E keqe

‫ت ٭‬
ٍ ‫ىسا ىء‬

‫ىسا ىء ٭‬

Shkaqet

‫يسكهء ٭ ًسى ىء ٭‬

U bë keq

Shkak

E keqe

E keqe

‫ًسر ٭ اى ٍس ىرٍار ٭ ىس ىرائًهر ٭ يسكىرةه ٭‬
Sureja
Fshehtësitë
Fshehtësitë
Fshehtësi
‫ىسِّب يحكا ٭‬

Lavdëroni

‫اب ٭ ىسب ىح ٭‬
‫ًس ٍحهر ٭ ىس ىح ه‬
E ka lavdëruar

Mjegullat

Magjia

‫ىس ىج ىد ٭ ىس ٍج ىدةه ٭ اي ٍس يج ٍد ٭ اي ٍس يج يدكا ٭‬

Bini në sexhde

Bën sexhde

Sexhdeja

Ka bë sexhde

‫ىد ىر ىس ٭ ىد ٍر نسا ٭ ىد ىر ىسا ٭ ىد ىر يسكا ٭ بً ىد ًار و‬
‫س٭‬
Me mësuesin
Kanë mësuar Kanë mësuar
Mësimin
Ka mësuar
(ata dy)

ً
‫كس ٭‬
‫ىح ىس هد ٭ ىح ىس ىر ٭ ىحسيهر ٭ ىجا يس ه‬
Vëzhgues
Humbje
Ka humbur
Zili
ً
‫يس ٭‬
‫تىٍأس ه‬

Themelimi

‫ت ٭‬
‫ػس ى‬
ٍ ‫اىس‬

E ke themeluar

‫اس ٭‬
ٍ ‫اى ىس‬

Bazamenti

‫ػس ٭‬
‫اي ِّس ى‬

Është themeluar

37

‫٭‬

‫اىس ىس‬

E ka themeluar

‫ت ٭‬
‫اىس ٍس ي‬
E kam themeluar

SH

‫ــــــ‬

‫ش‬

Shkronja ‫ ش‬- She theksohet duke e takuar qiellzën
me mesin e gjuhës dhe duke liruar frymën nga hunda.
- Është shkronjë gjuhore dhe është shkronjë e lehtë.

SHe

SHaa

SH

SHen

SHi

SHii

SHu

‫ش‬
‫ي‬

ً
‫ش‬

‫ىش‬

‫يشكا‬

‫ًشى‬

‫ىشا‬

SHuu

‫ٍش ىحش‬

Hashshun

SHin

‫ش‬
‫ه‬

Shun

‫ﺷ‬

‫و‬
‫ش‬
Në fillim
Në mes
Në fund

Vërejtje: Shkronja (S) dhe (Sh) ndryshojnë në mes veti se shkronja S
është pa pika ndërsa shkronja Sh i ka tri pika.
38

‫نشا‬

َ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ََ

‫اب ٭ اى ٍب ًش ٍر ٭‬
ٍ ‫ىشىب‬
Përgëzo
Të rinjtë

َ

‫ب ٭‬
‫٭ ىشا ه‬

‫ىشب‬

I ri

U bë i ri

ً
‫اب ٭‬
‫ب ٭ ىش ىر ه‬
ٍ ‫ب ٭ يش ٍرىبةه ٭ ا ٍش ًر‬
‫ىش ًر ى‬
Lëng (pirje)
Pi
Një çorbë
Ka pirë
‫ىش ًريبكا ٭‬

‫ت ٭‬
‫ىش ًرٍب ي‬

Kanë pirë

‫تىػ ىشا يء ٭‬

Dëshiron

Kam pirë

ً
‫ت ٭‬
‫ئ‬
‫ش‬
ٍ
‫ي‬

Kam dëshiruar

ً
‫ت٭‬
‫ئ‬
‫ش‬
ٍ
‫ى‬

‫ت ٭‬
‫اى ىش ًرٍب ى‬
A ke pirë?

Ke dëshiruar

‫ىشا ىء ٭‬
Ka dëshiruar

‫يد ٭ يشدكا ٭‬
ٍ ‫يش ٍد ٭ اى ىش ٍد ٭ ًش ىد ٍاد ٭ اي ٍش يد ٍد ٭ ىشًد‬

Forcoheni

I fortë

Forcoje

Fortësi

Më e fortë

Forcohu

‫ىب ىشهر ٭ ىبشاهر ٭ يشكنار ٭ اى ىشا ىر ٭ اي ًشي ير ٭‬
Sinjalizoj
Ka sinjalizuar
Konsultimin
Përgëzues
Njeri
‫تىػ ًشي ير ٭ ىشر ٭ ىش ار ٭ ىشر ٭ ىش ىجهر ٭‬
Pema
Të keqen
Të keqen
E keqe
Tregon
39

S

‫ــــــ‬

‫ص‬

Shkronja ‫ ص‬- Sa theksohet duke e takuar fort majën
e gjuhës me mesin e dhëmbëve të përparmë dhe duke liruar frymë nga hunda.
- Është shkronjë e rëndë.

Sa

Saa

S

San

Si

Sii

ً
‫ص‬
‫ص‬
‫ص‬
‫ي‬
‫ى‬

Su

ً
‫صكا‬
‫صا صى ي‬
‫ى‬

Suu

‫ص ىحص‬
ٍ

Hassa

Sin

‫و‬
‫ص‬
‫ص‬
‫ه‬

Sun

‫ﺻ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

40

‫صا‬
‫ن‬

َ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫صابًهر ٭‬
ٍ‫ص‬
‫كر ٭ ى‬
‫صىب ىر ٭ ى‬
‫ب٭ ى‬
‫صب ٭ ي‬
‫ى‬
‫ص يب ه‬
Durimtar
Durimtar
Ka duruar
Gjuaj
Ka gjuajtur
ً ‫صبر٭ ًاصبًر٭ صبرت٭ صبركا٭‬
‫صبً يركا٭‬
‫ا‬
‫ى ىٍ ي‬
‫ىى‬
ٍ
‫ى ٍه‬
ٍ ٍ
‫ي‬
Duroni
Kanë duruar
Kam duruar
Duro
Durim
‫ب٭‬
‫صا ًح ه‬
ٍ ‫ص ىح‬
ٍ ‫صىب ىح ٭ اى‬
ٍ ‫صابً يركا ٭ اى‬
‫اب ٭ ى‬
‫ى‬
Shok
Shokë
Është bërë
Duroni
ً ‫بًصا‬
‫و‬
‫ص ٍد ًرل٭‬
‫٭‬
‫ر‬
‫د‬
‫ص‬
‫٭‬
‫كد‬
‫د‬
‫ص‬
‫٭‬
‫د‬
‫ص‬
‫٭‬
‫ب‬
‫ح‬
ٍ
ٍ
‫ي‬
‫ى‬
‫ي‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى ه‬

Gjoksi im

Gjoksi

Pengesa

Ka penguar

Me shokun

ً ‫جصكص ٭ ﺧصﻮص ٭‬
‫صةه ٭ ﺧصتى٭‬
‫خ‬
‫ى ي ه‬
‫ى‬

Pjesa ime

Pjesa

Posaçërisht

Spiun

‫ص٭‬
‫ص٭ ىح ًري ه‬
‫ص ىح ٭ ىح ىر ى‬
‫صكير٭ ىر ى‬
‫صكىرةه ٭ ي‬
‫ي‬
Lakmues
Ka lakmuar
E ka ngulitur
Suri (briri)
Forma
‫ص و‬
‫ص‬
ِّ ‫اص٭ ىح‬
ٍ ‫ص‬
ٍ ‫ص‬
ٍ ‫ىحا‬
‫اص٭بً ىر ى‬
‫ص٭ ىر ى‬
‫ص ى‬
‫ص٭ ىح ى‬

Veço

Me plumba

Plumbat

41

E ka veçuar

E veçantë

D

‫ــــــ‬

‫ض‬

Shkronja ‫ ض‬- Da theksohet duke takuar fort pjesën
më të madhe të harkut të gjuhës me pjesën më të madhe të qiellzës apo të pjesës
mbi dhëmbët e epërm, bile duke prekur edhe rrënjët e dhëmbëve të epërm.
- Është shkronjë e rëndë.

Da

Daa

D

Dan

Di

Dii

ً
‫ض‬
‫ض‬
‫ض‬
‫ي‬
‫ى‬

Du

ً ‫ضا‬
‫ضكا‬
‫ى‬
‫ض‬
‫ي‬
‫ى‬

Duu

‫ض ىسض‬
ٍ

Seddun

Din

‫و‬
‫ض‬
‫ض‬
‫ه‬

Dun

‫ﺿ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

Vërejtje: Shkronja “S” e rëndë dhe shkronja “D” e rëndë ndryshojnë në
mes vete vetëm se shkronja “D” e rëndë mbi të e ka një pikë.
42

‫ضا‬
‫ن‬

َ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ض ىريبكا٭‬
ٍ ‫ض ير‬
ٍ ‫ب٭ اي‬
‫ض ىرٍب ي‬
‫ت٭ ى‬
‫ب٭ ى‬
‫ض ًر ى‬
‫ب٭ ي‬
‫ض ىر ى‬
‫ى‬

I kanë mëshuar

I kam ra

Bjeri

I është ra

I ka mëshuar (ra)

ً
‫ب٭‬
‫ض ٍر ه‬
‫ض ًريبكا٭ ى‬
‫ض ًرىبا٭ ي‬
‫ض ىرىبا٭ ي‬
‫ض ىرٍبت٭ ى‬
‫ى‬
E rame
Janë rrahur
U është ra
I kanë ra
I ke ra
(të dyve)

(ata dy)

(gj.f.)

ً
‫ضا ًر وب٭‬
‫ضا ًر ه‬
‫ب٭ بً ى‬
‫ضر ٭ ى‬
‫ض ىرهر ٭ ض ىرهار٭ تى ي‬
‫ى‬

Me sjellësin

Sjellësi

I bën dëm

I dëmshëm

Dëm

ً
ً
‫ض ىحا ٭‬
‫ضحى ٭ ي‬
‫ض ىحا ٭ ى‬
‫ضا ىء ٭ ى‬
‫ضد ٭ ى‬

Dreka

Sakrifikues

‫يح ٭‬
‫ض ًر ه‬
‫ى‬

‫ض ًر ىيبةه ٭‬
‫ى‬

Varri

Taksa

ً
ً ‫ض٭ ًار‬
ً
‫ضى٭‬
‫ر‬
‫ا‬
ٍ
ٍ
Kënaqu (gj.f.)

Ka sakrifikuar

Kënaqu

‫ضكا٭‬
‫ىر ي‬

Janë kënaqur

43

Ka ndriçuar

E kundërta

‫يب ٭‬
ٍ ‫ض ًر‬
‫ى‬
I fërkuar

‫ىار و‬
‫ضا٭‬
‫ض٭ ىر ى‬

Janë kënaqur (ata dy)

I kënaqur

T

‫ــــــ‬

‫ط‬

Shkronja ‫ ط‬- Ta theksohet duke mbledhur gojën dhe
me tërë gjuhën duke prekur gjysmëharkun e qiellzës dhe duke lëshuar frymë
nga fyti.
- Është shkronjë e rëndë.
- Kur të vjen me sukun َ dridhet.

‫ًط‬

‫ط‬
‫ى‬

‫ًطى طيكا‬

‫طا‬
‫ى‬

‫ىحط‬

‫ط‬
ٍ

‫طه‬

‫وط‬

‫طا‬
‫ن‬

‫ﻁ‬

Në fillim

‫طي‬
Ta

Taa

Tan

Ti

Tii

Tu

Tuu

Hattun

Tin

Tun

Në mes
Në fund
44

َ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ط يريدكا ٭‬
ٍ ‫ط ٍرود ٭ اي‬
‫ط ٍرهد ٭ ى‬
‫ط ىرىد٭ ى‬
‫ط ى ٍأر ٭ ى‬
‫ى‬
Dëboni
Dëbimin
Dëbim
E ka dëbuar
U paraqit
‫ط ٍرندا٭‬
‫طا ًرود ٭ طي ًريدكا ٭ طي ًرىدا ٭ ى‬
‫طا ًرهد ٭ بً ى‬
‫ى‬

Dëbimin

Janë dëbuar (ata dy)

Janë dëbuar

Me dëbuesin

Dëbues

ً ‫ب٭‬
ً
‫ت٭ ًط ٍب ًت ٭ طيكىبى٭‬
‫ا‬
‫ط‬
‫٭‬
‫ت‬
‫ب‬
‫ط‬
‫ط‬
‫ى‬
ٍ
ٍ
‫ب٭ ًط ٍب ى‬
‫ي‬
‫ى‬

Tuba (pemë e xhenetit) Ke bë mirë (gj.f.) Ke bë mirë Ka bë mirë Kam bë mirë Bën mirë

‫طائًهر ٭ تى ًطي ير ٭ ًط ٍر ٭ اى ًطي ير ٭ طىا ىر ٭‬
‫ى‬
Ka fluturuar
Fluturoj
Fluturo
Fluturon
Fluturuesi
ً ‫اسطه ٭ بًب‬
ً ‫طا ٭ ب‬
‫ط٭‬
ٍ ‫اس وط ٭ تى ٍػب يس‬
‫ىب ٍسطه ٭ ىب ٍس ن‬
‫ى‬
‫ى‬

Bën zemërgjerësi

Me zemërgjerin

I gjerë

‫ططه٭‬
ٍ ‫تيٍب ًسطيكا ٭ ىب ىس‬
‫ت ٭ يخ ى‬
‫طي‬

Hapat

‫ىخط ٭‬

Hapi

Kam prekur

Bëni zemërgjerësi

‫ططيكا ٭‬
‫ىخ ى‬

Kanë planifikuar

45

Shtrirje

‫تى ٍخ ًطيطه ٭‬

Shtrirje

‫ًا ٍب ًسطيكا ٭‬

Tregoni zemërgjerësi

Planifikim

‫ط٭‬
ٍ ِّ‫ىخط‬
Planifiko

DH

‫ــــــ‬

‫ظ‬

Shkronja ‫ ظ‬- DHa theksohet duke e mbledhur gojën
dhe me tërë gjuhën me e prekur gjysmëharkun e dhëmbëve të epërm dhe duke
lëshuar frymë nga hunda.
- Është shkronjë e rëndë
- Është shkronjë gjuhore.

‫ًظ‬

‫ظ‬
‫ى‬

‫ًظى ظيكا‬

‫ظا‬
‫ى‬

‫ىخظ‬

‫ظ‬
ٍ

‫ظه‬

‫وظ‬

‫ظا‬
‫ن‬

‫ظ‬

Në fillim

‫ظي‬
DHa

DHaa

DH

DHan

DHi

DHii

DHu

DHuu

Hadh-dhun

DHin

Dhun

Në mes
Në fund
Vërejtje: Shkronja “T” e rëndë dhe shkronja “Dh” e rëndë ndryshojnë në
në mes veti vetëm se shkronja “Dh” e rëndë mbi të e ka një pikë.
46

َ

‫ىخظا ٭‬

Hises (pjesës)

‫ظهر ٭‬
ٍ ‫ىخ‬

Ndalesë

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ىخ وظ ٭‬

Hises (pjesës)

‫ىخظِّى ٭‬

Pjesa ime

‫ظ ٭‬
ٍ ‫ًا‬

‫ىخظ ٭‬

Hise (pjesë)

‫ظ ٭‬
ٍ ‫ىخ ًظي‬

Fatlum

Këshillo

‫ظ ٭‬
ٍ ‫يخظيك‬
Fatet

‫ظ ور٭‬
ٍ ‫ظهر ٭ يخ ًظ ىار ٭ ىخ‬
ٍ ‫ظهر ٭ ًخ‬
ٍ ‫ىخ ًظ ىر ٭ ىخ‬
Me ndaluesin
Janë ndaluar
Ndalesë
Ndalës
E ka ndaluar
‫ىخظا ٍر ٭ بً ىخظا ور٭‬
Me ndaluesin
Ndalues

‫اى ٍخظي ير ٭‬
Ndaloj

‫تي ىخظِّ ير ٭‬
Ndalon

‫ت٭‬
‫ظ ٍر ًت ٭ اى ٍخ ى‬
‫ت ٭ ىخ ى‬
‫ت ٭ ىخ ى‬
‫ىخ ى‬
‫ظ ٍر ي‬
‫ظ ٍر ى‬
‫ظ ٍر ي‬
E kam ndaluar
E ke ndaluar (gj.f.)
E ke ndaluar
E kam ndaluar
‫ظ ىار٭‬
‫ظ يركا ٭ اى ٍخ ى‬
‫ًا ٍخ ى‬
Janë ndaluar
Janë ndaluar
(ata dy)

47

‫يخ ًظ يركا ٭ يخ ًظ ىار ٭‬
Janë ndaluar
Janë ndaluar
(ata dy)

A

‫ــــــ‬

‫ع‬

Shkronja ‫ – ع‬Ajn theksohet prej mesit të fytit duke e
mbajtur gojën hapur dhe duke e shtrënguar.
- Është shkronjë e rëndë.
- Është shkronjë fytore, vendi i saj është mesi i fytit.

A

Aa

Ë

I

Ii

U

Uu

‫عي‬

‫ًع‬

‫ع‬
‫ى‬

‫يعكا‬

‫ًعى‬

‫ىعا‬

ِّ‫ىدع‬

‫ع‬
ٍ

‫وع‬

‫نعا‬

Dei-i

‫عه‬
An

In

Un

‫ﻋ‬
‫ﻌ‬
‫ﻊ‬
48

Në fillim
Në mes
Në fund

َ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ًعًدل ٭‬

‫ًع يدكا ٭‬

Premto (gj.f.)

‫ىع ِّد ٍد ٭‬

Numëro

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫ًع ىدا ٭‬

Premtoni

‫ىعد ٭‬

Ka numëruar

Premtoni (ju dy)

‫ىع ىد ىد ٭‬

‫ًع ٍد ٭‬
Premto

Ka numëruar

‫ىع ىد هد ٭‬

Përgatitje

E kam përgatitur

Numrat

‫ت ٭ تي ٍعىب يد ٭‬
‫ت ٭ ًع ىد ه‬
ٍ ‫اد ٭ ًع ٍد ٭ اي ًعد‬
‫اى ىع ٍد ي‬

I bëhet ibadet

Është përgatitur

Përgatit

‫ت٭ ىعىب ٍد ًت٭‬
‫ت٭ ىعىب ٍد ى‬
‫اىتى ٍعيب يد ٭ اى ٍعيب يد٭ ىعىب ٍد ي‬

I ke bërë ibadet (gj.f.) Ke bërë ibadet

Kam bërë ibadet I bëj ibadet A bën ibadet?

Rob

Robërit e mi

‫يد‬
‫اي ٍعيب يدكا ٭ ًعىباد هَ٭ ًعىب ًادل٭ ىع ٍب هد ٭ ىعبً ه‬
‫٭‬
Rob

Robërit

Bëni ibadet

‫ادتًى ٭ ىد ًعى٭‬
‫اد وة ٭ ًعىب ى‬
‫ات ٭ بً ًعىب ى‬
‫ىعابً هد ٭ ىعابً ىد ه‬

Thirre

‫ع٭‬
‫ىبا ى‬

Ka blerë

Ibadeti im

Në ibadet

‫ع ٭ اي ٍدعي٭ بً ٍع٭‬
‫ىد ى‬
Blej

Thirr

Lere

Ibadetqoret

‫يب ًع ىد ٭‬

Rob

‫ىب ىع ىد ٭‬

Është larguar E ka larguar

‫ىع ٍس ىع ىس ٭ ىس ىعا٭ يجكعه٭ ىر ٍجعه٭ ىر ىج يعكا٭ًذ ارعه٭‬

Pëllëmbë

Janë kthyer

Kthim

Uria

49

Janë angazhuar

u errësua

G

‫ــــــ‬

‫غ‬

Shkronja ‫ غ‬- Gajn theksohet prej pjesës së epërme të
fytit dhe duke liruar frymë nga laringu.
- Është shkronjë e rëndë.
- Është shkronjë fytore.

Ga

Gaa

G

Gi

Gii

‫غي‬

‫ًغ‬

‫غ‬
‫ى‬

‫يغكا‬

‫ًغى‬

‫ىغا‬

ِّ‫ىبغ‬

‫غ‬
ٍ

‫وغ‬

‫نغا‬

Gu

Guu

Beg-gi

‫غه‬
Gan

Gin

Gun

‫ﻏ‬
‫ﻐ‬
‫ﻎ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

Vërejtje: Shkronja “Ajn” dhe shkronja “Gajn” ndryshojnë në mes vete
nga ajo se “Gajni” e ka një pikë.
50

َ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ً
‫ب٭‬
ٍ ‫ىغ ندا ٭ ىغ ىرىر ٭ يغ ًرىر ٭ ًغ‬
‫ب ٭غي ى‬
‫ب ٭ ىغا ى‬
Është humbur Ka humbur
Humb
Është tradhtuar Ka tradhtuar Nesër
‫ث ٭ ىغاهر ٭ ىغا ىد ىر ٭ ىغ ىاز ٭ ىغ ًزل ٭‬
‫ىغا ى‬
Luftëtar
Ka luftuar
Ka shikuar
Shpellë I ka ndihmuar
ً
ً
ً
‫كب ٭‬
‫ر‬
‫غ‬
‫٭‬
‫ب‬
‫ر‬
‫غ‬
‫ا‬
ٍ
‫ي‬
‫يب ٭ يغ ير ه‬
‫ب ٭ ىغ ًر ه‬
ٍ
‫ى‬
Perëndimi i diellit
I vetmuar
Është humbur
Shko në kurbet
‫ث ٭‬
‫ىغ ًر ى‬

Është uritur

‫يغىب هار ٭ اى ٍغىب ىر ٭ ىغثىىر ٭‬
Është shtuar me bimë
E ka pluhurosur
Pluhuri

‫ث ٭ ىغ ٍرىغ ىر ٭‬
‫ىغا ًر ه‬
E ka tejkaluar me të këqija Shpëlarja e gojës
I uritur

ً
‫اء ٭‬
‫ط‬
‫غ‬
‫ى‬
‫ه‬

‫ًا ٍبتى يغكا ٭‬

‫اى ٍبتى ًغى ٭‬

‫ىب ىغا ٭‬

‫ت ٭‬
ٍ ‫ىغاىب‬

Ka humbur (ajo)

‫بًىبا وغ ٭‬

Me kriminelin

51

Dëshironi

Mbulesa

Dëshiroj

F

‫ــــــ‬

‫ف‬

Shkronja ‫ ف‬- Fe theksohet duke i shtrënguar
dhëmborët e epërm me buzën e poshtme dhe duke liruar frymë nga hunda.
- Është shkronjë buzore.

Fe

Faa

F

Fi

Fii

Fu

‫ؼ‬
‫ي‬

ً
‫ؼ‬

‫ؼ‬
‫ى‬

‫فيكا‬

‫ًفى‬

‫فىا‬

‫ايؼ‬

‫ؼ‬
ٍ

‫و‬
‫ؼ‬

‫فنا‬

Fuu

Uffun

‫ؼ‬
‫ه‬
Fen

Fin

Fun

‫ﻓ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

52

ََ

‫تىًفي يد ٭‬

Tregon

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫اىفىا ىد ٭‬

Ka përfituar

‫فىاهر ٭‬

Kam fituar

Fito

‫ت٭‬
‫ت ٭ ًف ٍز ى‬
‫ًف ٍز ي‬

Ke fituar

‫فىركا ٭‬

Kanë ikur

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

Miu

‫فىا ىز ٭‬

Ka fituar

‫ت٭‬
‫فىا ى‬
Ka kaluar

‫اىفيكيز ٭ تىفيكيز ٭ ًف ٍز ٭‬

‫ًف ىرهار ٭‬
Ikja

Fiton

Fitoj

‫ًف ٌٍر ٭‬
Ik

‫فىر ٭‬

‫تىىرفىا ٭‬
E kanë tejkaluar me komoditet

‫ؼ ٭‬
‫تىىر ه‬
Komoditet

Ka ikur

‫فى ٍرهد ٭ فى ٍرود ٭ فى ٍرندا ٭ فيىر نادا ٭ اى ٍف ىرىد ٭‬
E ka veçuar
Veç e veç
Personin
Personit
Person
‫اىتٍ ىرفيكا ٭‬
E kanë tejkaluar me komoditet

ً
‫ت٭‬
‫٭‬
‫ت‬
‫ا‬
‫ف‬
‫ص‬
‫ى‬
‫صافا ه‬
ٍ
‫ى‬

Rreshtat

Cilësitë

‫ؼ٭‬
ٍ ‫ص‬
‫ى‬

(ata dy)

Rreshti

ً
‫ؼ٭‬
ٍ ‫ص‬
Cilëso

‫كؼ٭‬
‫صفي ه‬
‫ص ًار ه‬
‫ص ىر ى‬
‫ص ىرفىا٭ ي‬
‫ص ىرفيكا٭ ى‬
‫ؼ٭ ى‬
‫ؼ٭ ى‬
‫ى‬
Rreshtat
Kanë lakuar
Kanë lakuar
Lakues
E ka lakuar
(ata dy)

‫ىدا ًفعه ٭ ىد ٍف ًعى ٭‬
Pagesa ime
Shtytës

‫ىدفى ىع ٭ ىد ٍفعه ٭ يد ًف ىع ٭‬
Është shtyrë
Shtyrje E ka shtyrë
53

K

‫ــــــ‬

‫ق‬

Shkronja ‫ – ق‬Kaf theksohet prej mesit të fytit dhe
duke shtrënguar gojën dhe hundën.
- Është shkronjë fytore.
- Është shkronjë e rëndë.
- Kur të vjen me sukun َ dridhet.

Ka

Kaa

Ki

Kii

Ku

‫ؽ‬
‫ي‬

ً
‫ؽ‬

‫ؽ‬
‫ى‬

‫قيكا‬

‫ًقى‬

‫قىا‬

‫ىحؽ‬

‫ٍؽ‬

‫و‬
‫ؽ‬

‫قنا‬

Kuu

Hakkun

‫ؽ‬
‫ه‬
Kan

Kin

Kun

‫ﻗ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

54

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫قى ٍد ٭‬

Ndoshta

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫قيكا ٭ ًا ٍق ى ٍأر ٭‬
Lexo

‫ًقى ٭‬

Ruajeni veten

ً
‫ؽ٭‬

Ruaje veten (gj.f.)

Ruaje veten

ً
‫ير٭ قىاًدهر ٭‬
‫يذ ٍؽ٭ ىذا ى‬
‫ؽ ٭ ًرؽ٭ قى ىد ىر ٭ قىد ه‬
I fuqishëm
I fuqishëm E ka caktuar
Rob
E ka shijuar Shijo
‫يؽ٭‬
‫كؽ٭تى ٍحػًق ه‬
‫ؽ٭ ىحقِّى٭ ىحقػقىا٭ يحقي ه‬
‫ىح ٍؽ٭ ىحق ى‬

Vërtetim

Të drejtat Kanë vërtetu (ata dy) E drejta ime E ka drejtu E drejtë

‫يؽ ٭ ىد ًقيقىةه ٭ يحقيكًقى ٭‬
‫اى ىحؽ ٭ بً ىحؽ ٭ ىد ًق ه‬

Të drejtat e mia

Dakiki

Mielli

Me të drejtë

Më e drejtë

‫ؽ ٭ ًرٍزًقى ٭ ىرىزقىا ٭ يرًزقيكا٭‬
‫ؽ ٭ ًرٍز ه‬
‫ىرىز ى‬

Janë furnizuar

Kanë furnizu (ata dy) Furnizimi im

Furnizim

E ka furnizuar

‫يؽ ٭ ىشًق ًيقى ٭‬
‫اؽ ٭ ىشًق ه‬
‫ىشؽ ٭ ىشاؽ ٭ ًشقى ه‬

Vëllai im

Vëllai

Vështirësi

E vështirë

E ka ndarë

‫ؽ٭ اى ٍغ ىرقيكا٭‬
‫ؽ ٭ يغ ًرقيكا٭ تي ٍغ ًر ي‬
‫ؽ ٭ يغ ًر ى‬
‫ىغ ىر ى‬
E ka fundosur
Fundoset
Janë fundosur Është fundosur E ka fundosur

‫ؽ ٭ اى ٍف ىرقيكا ٭‬
‫ؽ ٭ ًف ىار ه‬
‫ؽ ٭ فى ىرقيكا ٭ فى ٍر ه‬
‫فى ىر ى‬
E kanë ndarë
Ndarje
Dallim
E kanë ndarë E ka ndarë
55

K

‫ــــــ‬

‫ك‬

Shkronja ‫ ك‬- Kef theksohet duke e hapur gojën
pjesërisht dhe duke shtrënguar pjesën e epërme të fytit dhe duke e prekur me
pjesën e mesme të gjuhës.
- Është shkronjë e lehtë.
- Është shkronjë fytore.

Ke

Kaa

K

Ki

Kii

‫ؾ‬
‫ي‬

‫ًؾ‬

‫ىؾ‬

‫يككا‬

‫ًكى‬

‫ىكا‬

‫ىسؾ‬

‫ٍؾ‬

‫وؾ‬

‫نكا‬

Ku

Kuu

Sekke

‫ؾ‬
‫ه‬
Ken

Kin

Kun

‫ﻛ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

56

َ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ً
‫ت٭‬
‫ب ٭ ىكاتً ه‬
‫ب ٭ ًكتى ه‬
‫ب ٭ ىكتىٍب ى‬
‫اب ٭ يكت ى‬
‫ىكتى ى‬

Ke shkruar

Shkrimtar

Është bërë obligim

Libër

Ka shkruar

‫ب ٭ ًكتىابًى٭‬
‫ت ٭ يكتي ه‬
ٍ ‫ب ٭ اي ٍكتي‬
ٍ ‫اى اى ٍكتي‬
‫ب ٭ ىكتىٍب ي‬

Libri im

Librat

‫اب ٭‬
‫ىكذ ه‬

Rrenacak

‫ب ٭‬
‫ىك ٍر ه‬
Fatkeqësi
‫اي ٍش يك ٍر ٭‬
Falëndero

‫ًا ٍرىك ٍع ٭‬
Bjer në ruku
‫٭‬

‫اى ٍش ىريككا‬

Kanë bërë idhujtari

‫ىش ىر ىؾ ٭‬
ka bërë shok

Kam shkruar

‫اب٭‬
‫ًكذ ه‬
Rrenacak

Shkruaj

A të shkruaj?

‫ب٭‬
‫ىكاًذ ه‬

Rrenacak

‫ب٭‬
‫ىكذ ى‬
Ka rrejtur

ً‫ىكثير ٭ ىكث‬
‫ير ٭ ىكفى ىر ىكا ًفهر ٭‬
‫ه‬
‫ى‬
Pabesimtari ka mohuar
Shumë
Është shumuar
‫ىشا ًكهر ٭‬

‫٭‬

‫تىٍرىكعي ٭‬
Bie në ruku

‫ىرىك ىع ٭‬
Ka ra në ruku

Falënderues

‫ؾ ٭‬
‫ًش ٍر ه‬
Idhujtari

‫تي ٍش ًريككا ٭‬
Ju bëni idhujtari

57

‫ىش ىك ىر‬
Ka falënderuar

‫ىار ًك نعا ٭‬
Në ruku

‫بً ًش ٍرًك ٍؾ ٭‬I
Me idhujtarinë tënde

L

‫ــــــ‬

‫ل‬

Shkronja ‫ – ل‬Lem theksohet duke prekur me pjesët
anësore të gjuhës pjesën e qiellzës dhe duke lëshuar frymë nga të dy anët e
dhëmbëve.
- Është shkronjë gjuhore.
- Është shkronjë e lehtë.

Le

Laa

L

Len

Li

Lii

‫يؿ‬

‫ًؿ‬

‫ىؿ‬

‫ليكا‬

‫ًلى‬

‫ىل‬

‫ىدؿ‬

‫ٍؿ‬

‫هؿ‬

‫وؿ‬

‫نل‬

‫ﻟ‬

Në fillim

Lu

Luu

Del -le

Lin

Lun

Në mes
Në fund
58

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫اى اى ٍت يؿ ٭ اي ٍت يؿ ٭ ليب٭ ىب ٍؿ٭ لي ٍؤلي هؤ٭ ىبمى ىػؿ٭ىبابً هؿ٭‬

Babiloni

Është lagur

Dijamant

Mirëpo Bërthama

Recito

A të recitoj?

‫ت ٭ ًح ىَل هؿ ٭‬
‫ىح ٍؿ ٭ ىحمى ىػؿ ٭ ىح ىَل هؿ ٭ ىحمىٍم ي‬

Hëna e re

E kam lejuar

‫ىدًلي هؿ ٭ لى ىعؿ ٭‬
Ndoshta

Hiqe

E lejuar

‫يد ٍؿ ٭‬

Argument

E ka zgjedhur

Zgjedhje

Analizë

Dashamir

‫تى ٍحًمي هؿ ٭‬

Trego argument

‫ىحًمي هؿ ٭‬

‫ت٭ ىغؿ٭ ًاٍل ًغ٭‬
ٍ ‫٭ ىزؿ٭ ًزٍل ىاز هؿ٭ يزٍل ًزلى‬
Është shtrenjtuar Është dridhur

Hije

Tërmeti

Ka rrëshqitur

‫ىذؿ‬

E ka nënçmuar

‫ظؿ٭‬
‫ض ىَل هؿ ٭ ىشمى ىؿ٭ ًا ٍش ىع ٍؿ٭ ى‬
‫ضؿ ٭ ى‬
‫ى‬
‫ًظ ىَل هؿ٭‬
E ka hijesuar

Ndeze

E ka mangësuar

Humbje

Ka humbur

‫يق ٍؿ ٭ يك ٍؿ ٭ يقًمى ٭ يكًمى ٭ قىا ىؿ ٭ ىكا ىؿ ٭‬

Ka matur

Ka thënë

‫ت٭‬
‫ت٭ يقٍم ى‬
‫اى ىك ىَل٭ يقٍم ي‬

Ha (gj.f.)

Thuaj (gj.f.)

Ha

Thuaj

‫قىاليكا ٭ اى ىكميكا ٭ قىا ىل ٭‬

Ke thënë Kam thënë Kanë ngrënë (ata dy) Kanë thënë (ata dy) Kanë ngrënë Kanë thënë

‫يَل٭ ىقًم و‬
‫يؿ٭‬
‫لى ىؾ ٭ لى ًؾ٭ لى ىعم ىؾ٭ ىقًمي هؿ٭ ىقًم ن‬

Pak

Pak

Pak

59

Ndoshta ti

Ty (gj.f.)

Ty

M

‫ــــــ‬

‫م‬

Shkronja ‫ – م‬Mim theksohet duke i bashkuar buzët
plotësisht dhe duke liruar frymë nga fyti.
- Është shkronjë buzore.

Me

Maa

M

Men

Mi

Mii

Mu

Muu

‫يـ‬

‫ًـ‬

‫ىـ‬

‫يمكا‬

‫ًمى‬

‫ىما‬

‫ثيـ‬

‫ٍـ‬

‫وـ‬

‫نما‬

Thumme

Min

‫هـ‬

Mun

‫ﻣ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

60

َ

َ

‫ت٭‬
‫أى ٍـ ٭ بً ىـ ٭ يمت ٍـ ٭ تىـ ٭ تى ىم‬
‫اـ ٭ أىتٍ ىم ٍم ي‬
‫ه‬
E kam plotësuar
E plotë
E ka plotësuar Keni vdekur
Me çka
Ose
‫ػاـ ٭‬
‫أى ىمػ‬
‫ه‬
Përpara

‫أيـ أيوـ ٭‬

‫ػاـ ٭‬
‫ًإ ىمػ‬
‫ه‬
Udhëheqës

Nëna e nënës

‫٭‬

‫أيـ‬
Nëna

‫ثيـ٭ ثىـ٭ ثً ىماهر٭ ىح ىم ىد٭ أى ٍح ىم ٍد٭ يح ًم ىد٭ ىح ًمي هد٭‬
Falënderues Është falënderuar Ahmedi E ka falënderuar Frytet Atëherë këtu Pastaj

‫ميـ ٭ ىد هـ ٭ ىدم ىر٭ يد ِّم ىر٭ ًد ىماهر٭‬
‫اـ ٭ ىح‬
‫ىح ىم‬
‫ه‬
‫ه‬
Shkatërrim Është shkatërruar E ka shkatërruar Gjaku Shok i ngushtë Pëllumbi

‫يـ ٭ ىرم ىـ٭‬
‫ىذ هـ ٭ ىذـ ٭ ىرىما ٭ ًرىما هؿ٭ تىٍرًم‬
‫ه‬
E ka meremetuar Meremetim
Rëra
Ka gjuajtur E ka nënçmuar Nënçmim
‫يزىمهر ٭ ىسـ٭ ىمسى٭ ىشمى٭ أى يشـ٭ ىشتى ىـ٭‬

E ka ofenduar

Ndiej erë E ka ndier erën E ka prekur

Helm Grup (tubim njerëzish)

‫صك يمكا٭‬
‫صكيـ٭ تى ي‬
‫صك يمكا ٭ أى ي‬
‫صا ىـ٭ ي‬
‫ص ٍـ ٭ ى‬
‫ي‬
Agjëroni
Agjëroj
Agjëroni
Ka agjëruar
Agjëro

ً ‫عـ٭ عمـ٭ عـ٭ مع٭معا٭عمكـ٭ تىع‬
‫يـ٭‬
‫م‬
‫ى‬
‫ى ى ي ى ى ىن يي ه ى‬
‫ه‬
Gjithëpërfshirje Në përgjithësi Së bashku Me Është përfshi E ka përfshi E ka përfshi
61

N

‫ــــــ‬

‫ن‬

Shkronja ‫ – ن‬Nun theksohet duke e prekur mesin e
qiellzës me majën e gjuhës (paragjuhën) dhe duke e mbajtur frymën në
ekuilibër.
- Është shkronjë gjuhor.
- Është shkronjë e lehtë.

Ne

Naa

N

Nen

Ni

Nii

Nu

Nuu

‫يف‬

‫ًف‬

‫ىف‬

‫ينكا‬

‫نًى‬

‫ىنا‬

‫ًاف‬

‫ٍف‬

‫هف‬

‫وف‬

‫ننا‬

‫ﻧ‬

Në fillim

Inne

Nin

Nun

Në mes
Në fund
62

َ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

َََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫أى ٍف ٭ ًإ ٍف ٭ ًإف ٭ ًإنا ٭ ًإنىنا ٭ أىنىنا٭ ًإِّنى٭ ًإننًى٭‬

Vërtet unë

Vërtetë unë Vërtetë ne Vërtetë ne Vërtetë ne Vërtetë

Nëse

‫ت ٭ أى ٍنتي ىما ٭ ىأ ٍنتي ٍـ ٭ أى ٍن ًت ٭ أى ٍنتيف ٭ ًم ٍف ىم ٍف٭ ىءا ىمنا٭‬
‫أى ٍن ى‬

Kemi besuar

Prej kujt

Ju (gj.f.)

Ti (gj.f.)

Ju

Ju dy

Ti

‫ًإ ٍب هف٭ ًإ ٍبنًى٭ ىبىنا٭ ىب ينكا٭ بًىنا هء٭ أىىن ٍبنًى٭ ًإ ٍب ينكا٭ ًمنا٭ ًم ٍن يك ٍـ٭‬

Prej jush Prej nesh Ndërtojeni A me ndërtu Ndërtesë Djemtë Dy djemtë Djali im Djali

‫ىنىب ٍأ ٭ أى ٍنىبىا ٭ بًىنىبوإ ٭ ًإ ٍب يف ًإ ٍب وف٭ ىناهر٭ ينكهر٭ يمنًيهر٭‬

Ndriçues

Drita

Ka arritur

Zbritje

Zjarri

Djali i djalit

Për lajmin E ka lajmëruar Lajm

‫ىن ىز ىؿ ٭ ين ًز ىؿ ٭ ينىنِّز يؿ ٭ أى ٍن ىزٍلىنا ٭ تىٍن ًزي هؿ٭ ىنا ىؿ٭‬
E kemi zbritur

E zbresim

Është zbritur

E ka zbritur

‫ث٭ ينك هح ٭ ًإ ٍذ هف٭ ًا ٍذننا٭ أيًذ ينكا٭ ين ٍؤ ًم ٍف ٭ ىءا ًم ينكا٭‬
‫ىن ًر ي‬

Besoni

Besojmë

Janë lejuar

Leje

Leje

Nuhu a.s. Trashëgojmë

Embrioni

‫ىجىن ىف ٭‬

‫كف ٭ ين ٍق ًأير٭‬
‫يف ٭ ىجاف ٭ يج ين ه‬
‫ًجف ٭ ًجنً ه‬

Lexojmë

Kuptojmë

Çmenduri

Xhinët

Është çmendur

ً ‫ىسف ٭ ىسف ٭ يم‬
‫س ًَف ٭ ىس ىكىنا٭ ىس ىك ينكا٭ ىفف٭‬
‫ؾ٭‬
‫ين ٍد ًر ي‬
Arti

Kanë banuar Kanë banuar (ata dy) I moshuar Vitet Ka kaluar vite

‫ىعِّنى ٭ ىع ٍن يك ٍـ ٭ ًع ٍن ىد يك ٍـ ٭ ًع ٍن ىدىنا٭‬

Te ne

Xhini

Te ju

Prej jush

63

Prej meje

‫ىع ٍف ٭ ىعنا ٭‬
Prej nesh

Prej

V

‫ــــــ‬

‫و‬

Shkronja ‫ – و‬Ve theksohet duke i bashkuar buzët dhe
duke tërhequr frymë nga fundi i fytit dhe duke e liruar nga mesi i buzëve.
- Është shkronjë e lehtë.
- Është shkronjë buzore.

Ve

Vaa

V

Ven

Vi

Vii

‫ًك‬

Vu

‫يك‬

‫ىك‬

‫ًكل‬

Vuu

‫يككا‬

‫ىكا‬

‫قى ِّك‬

‫ٍك‬

‫هك‬

‫وك‬

‫نكا‬

‫ﻭ‬

Në fillim

Kavvi

Vin

Vun

Në mes
Në fund
Vërejtje: Shkronja ‫ – و‬Ve në gjuhën arabe theksohet si shkronja W e gjuhës
angleze, e jo si “V” e gjuhës shqipe.
64

َََََََََََََََََََََََََََََََ

َََََََََََََََََََََََََََََََ

‫اء٭‬
‫ث٭ ىك ًار ه‬
‫ات٭ ىكىر ى‬
‫أى ٍك٭ ًكٍبهر٭ ًكتٍهر٭ تى ٍكىر ه‬
‫ث٭ ىكىر ى‬

Pas

Trashëgimtar Ka trashëguar

Tevrati

Tek

Briri

Ose

‫ب٭ ىكابً هؿ٭‬
‫ب ٭ ىكا ًج ه‬
‫ب ٭ يك ًج ى‬
‫ىك ىج ىد ٭ ىكا ًج هد٭ ىك ىج ى‬
Rrebesh shiu Është bë obligim Obligim E ka bë obligim Gjatësi
E ka gjetur

‫ىكد ٭ أى يكد ٭ ين ىكد ٭ ىكاود ٭ بً ىكا ود ٭ ىدا يككىد٭‬
Davudi
Në luginë
Lugina
Dëshirojmë
Dëshiroj Ka dëshiruar

‫ًإ ٍرًك ٭ ىرىكا ٭ ىريككا٭ ىكًزىف٭ ىكا ًزهف٭ ىكٍزهف٭ يزِّكىد٭‬
Është shtuar Peshorja Peshuesi Ka peshu Kanë transmetu Kanë transmetu Transmeto
‫تي ىس ِّك٭‬

Barazo

‫ك ٍسك ىس ٭ ك ٍسكا و‬
‫س٭‬
‫ى ى‬
‫ى ى‬
Ai i cili fut huti
Vesvese

‫ىك ٍس ىكا هس ٭‬
Vesveseli

‫ت ٭ ينقى ِّكل٭‬
‫ىغ ىكا ٭ ىغا وك٭ ىكفا ٭ قى ِّك ٭ قي ىكا ه‬
E forcojmë
Forcat
Forcoje
E ka kryer
Tepruesi E ka tepruar
‫ىن ٍكهـ ٭ قى ٍكهـ ٭ لى ٍك هف ٭ ىن ِّكٍر ٭ أى ٍن ىكاهر ٭‬
Dritat
Ndriço
Ngjyra
Populli
Gjumi
‫ىكاًل هد ٭ ىكا وؿ ٭ ىم ٍكلىى ٭ يمتىىكلِّى ٭ أىتىىكلى٭‬
E marr për sipër
Mutevel-li
Mbrojtësi im
Udhëheqës
Babai
65

H-‫ﻪ‬

‫ﻫه‬

Shkronja ‫ ﻫ‬- He theksohet duke e ulur gjuhën poshtë
dhëmbëve të poshtëm, kështu që gjuha tërhiqet në tërësi, ndërsa prej pjesës së
poshtme dhe thellësisë së fytit të del frymë tingëlluese.
- Është shkronjë fytore.
- Është shkronjë e lehtë.

He

Haa

H

Hen

Hi

Hii

‫ﻫ‬

‫ﻫ‬

‫ﻫ‬

‫يىكا‬

‫ًىى‬

‫ىىا‬

‫ىبو‬

‫ﻫ‬

‫و‬
‫ق‬

‫ﻫًا‬

Hu

Huu

Behhe

Hin

‫ق‬
‫ه‬

Hun

‫ﻫ‬
‫ﻬ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

66

‫ه‬

ََََََََََََََ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

ََََََََََََََََََََََََََََََََََََََ

‫اؾ٭ يىىن ًال ىؾ٭‬
‫يى ىك٭ يى ىما٭ يى ٍـ٭ ًى ىي٭ يىف٭ يىىنا٭ يىىن ى‬
Aty afër
Atje
Këtu
Ato
Ajo
Ata
Ata dy
Ai
‫بً ًيف ٭‬

‫ىىـ ٭‬

Brengë

‫ًم ٍنوي ٭‬

‫أىنييف ٭‬

Me ato

Vërtetë ato

Prej tij

‫ىى ٍؿ ٭‬
A?

‫لىوي ٭ بً ًو ٭ ىم ىعوي ٭ ًع ٍن ىدهي٭ ىخمىقىوي٭ ىج ىعمىوي٭ ىج ىعٍمىناهي٭‬

E kemi bërë

E ka bërë

‫بً ىكىا وب ٭‬
Me bujarin

E ka krijuar

Te ai

Me atë

‫ب ٭‬
‫ىكا ًى ه‬
Dhurues

‫ب ٭‬
‫ىكىا ه‬
Bujar

Me të

I tij

‫ىك ىىىبوي ٭‬
I ka dhuruar atij

‫ب ٭ ىخمى ٍقتىوي ٭ أى ىم ٍرتىوي٭ ىميػٍمتييىا٭‬
‫ب ٭ ىىا ًر ه‬
‫ىى ىر ى‬

I kam dhënë rast asaj

E ke urdhëruar

E ke krijuar

Ikësi

Ka ikur

‫يد يىف٭‬
‫يد ىىا٭ ين ًر ي‬
‫يد ىىا٭أي ًر ي‬
‫ىردهي ٭ ىرد ىىا ٭ تيىرٍدهي٭ ين ًر ي‬
I dëshirojmë
E dëshiroj
E dëshirojmë
Me kthy E ka kthy E ka kthy
ato

atë

atë

atë

atë

atë

‫أى ٍى هؿ ٭ ىسيمىوي ٭ أىىمىوي ٭ أى ٍى نَل ىك ىس ٍي نَل٭ ىميِّػٍموي٭‬
Jepi rast
Mirë se na keni ardhur E ka profesionalizu E ka lehtësu atë Familje
(shans)

‫ضوي ٭ ًإنوي٭ ىميػٍمتيوي ٭‬
‫صوي ٭ أى ٍم ىر ى‬
‫ىد ىر ىسوي ٭ أى ىح ى‬
I ka dhënë rast atij
Vërtet ai
E ka sëmurë
E ka veçuar
E ka mësuar
‫ىد ٍعوي٭ أي ٍد يعوي٭ فىِّرٍقوي٭ ىد ىرىكوي ٭ لى يد ٍنوي ٭ ىميػٍمتي ٍـ٭‬
I kanë dhënë rast atyre Te ai
E ka kuptuar atë Ndaje atë
Thirre atë Lëre atë
67

J

‫ــــــ‬

‫ي‬

Shkronja ‫ – ي‬Je theksohet nga pjesa e epërme e fytit
duke takuar pjesën e poshtme të gjuhës me qiellzën e epërme.
- Është shkronjë e lehtë.
- Mundë të nxirret edhe nga pjesa e poshtme e fytit.

Je

Jaa

J

Jen

Ji

Jii

Ju

Juu

‫م‬
‫ي‬

‫ًم‬

‫م‬
‫ى‬

‫ييكا‬

‫يًى‬

‫ىيا‬

‫اىم‬

‫م‬
ٍ

‫وم‬

‫نيا‬

Ejjun

Jin

‫م‬
‫ه‬

Jun

‫ﻳ‬

Në fillim
Në mes
Në fund

68

ً ‫ي هد ٭ ي ىد ٍي‬
ً
‫م ٭ أى ٍيًدىيىنا ٭‬
‫ا‬
‫د‬
‫ي‬
‫٭‬
‫م‬
‫ك‬
‫د‬
‫ي‬
‫٭‬
‫م‬
‫د‬
‫ي‬
‫٭‬
‫و‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬

Duart tona

Dy duart e mia

Punë dore

Duart e mia Para dy duarve të tij Dora

‫ت٭‬
‫أىم٭ أىيا٭ أىم٭ بًأىم٭أىيىنا٭ أىييي ٍـ٭ أىيييف٭ ىءاىيا ه‬
Ajete
Cila prej tyre Cili prej tyre Cili nga ne Me cilin Cilin
Cilën
Cili

‫ت ٭ تى ًحيةه٭‬
‫يت ٭ ىمِّي ه‬
‫ىحي ٭ ىحيكا ٭ يي ٍح ًي٭ يي ًم ي‬
Përshëndetje
I vdekur
I bën të vdesin
I ngjallë Përshëndetni I Gjallë

‫ىحي ٍيىنا ٭ أى ٍحىي ٍػيىنا٭ يي ىحيك ىؾ٭يي ىحيك يك ٍـ٭ يحِّيػيػتي ٍـ٭‬

Jeni përshëndetur Ju përshëndesin Të përshëndesim E kemi ngjallur E kemi ngjallë

‫م ٭ ىي ٍرًكل ٭ ىزٍي هد ٭ ًزىيا ىدةه٭ يزِّي ىد٭ ىءاىيةه٭‬
‫يرًك ى‬
Ajet
Është shtuar Shtesë
Zejdi
Transmeton Është transmetuar

‫ىزي ىف ٭ يزيً ىف ٭ أيىزِّي يف ٭ ين ىزِّي يف٭ أىيا هـ٭ ىءاىيتىٍي ًف٭‬

Dy ajete

Ditë

E stolisim

E stolis

Është stolisur

E ka stolisur

ً
‫ؼ ٭ قىيكٍـ ٭ لىِّي هف ٭‬
‫ص ٍي ه‬
‫ض ٍي ه‬
‫ىخشىيوي ٭ ى‬
‫ؼ٭ ى‬
I butë
I Përgjithmonshëm
Vera
Miku
E ka frikësuar atë

‫ىبِّي ىف ٭ ىكلًي ٭ ىكًلِّيى ٭ بً ىكلًي ٭ ىكلًيا ٭‬
Udhëheqësin
Me udhëheqësin Udhëheqësi im Udhëheqësi E ka shpjeguar
69

‫ًإياهي ٭ ًإيا يى ىما ٭ ًإيا يى ٍـ٭ ًإيا ىىا ٭ ًإيا يى ىما ٭ ًإيا يىف‬
‫‪Atyre‬‬
‫‪Atyre‬‬
‫‪Asaj‬‬
‫‪Atyre‬‬
‫‪Atyre‬‬
‫‪Atij‬‬
‫)‪(dyjave‬‬

‫)‪(dyve‬‬

‫)‪(gj.f.‬‬

‫م ٭ ًإياىنا ٭‬
‫ًإيا ىؾ ٭ ًإيا يك ىما ٭ ًإيا يك ٍـ ٭ ًإيا ى‬
‫‪Neve‬‬
‫‪Mua‬‬
‫‪Juve‬‬
‫‪Juve‬‬
‫‪Ty‬‬
‫)‪(dyve‬‬

‫يق ٍؿ يى ىك ا﵀ي اى ىح هد ٭ ٱ﵀ي الص ىم يد ٭‬
‫لى ٍـ ىيًم ٍد ىك لى ٍـ ييكلى ٍد ٭‬
‫ىك لى ٍـ ىي يكف لوي يكفينكا اى ىح هد ٭‬

‫‪70‬‬

KAPITULLI I DYTË

Në gjuhën shqipe kemi shkronjat e shtypit dhe shkronjat e shkrimit.
Shkronjat e shtypit nuk lidhen në mes vete, por shkruhen ndaras, ndërsa
shkronjat e shkrimit lidhen në mes vete. Kështu gjuha arabe ka shkronjat,
të cilat lidhen me shkronjat e tjera dhe shkronjat, të cilat nuk lidhen. Pasi
që gjuha arabe shkruhet dhe lexohet prej të djathtës në drejtim të së
majtës, atëherë mund të themi se shkronjat, të cilat nuk lidhen me
shkronjat e tjera nga e majta, shkronjat tjera nga e djathta lidhen me ta.
Pra, për nga lidhja e shkronjave, shkronjat në gjuhën arabe ndahen në:
1. Shkronjat, të cilat nuk lidhen me shkronjat e tjera;
2. Shkronjat, të cilat lidhen me shkronjat e tjera.
- Shkronjat, të cilat nuk lidhen me shkronjat e tjera janë:

‫اََدََذََرََزََو‬
- Shkronjat, të cilat lidhen me shkronjat e tjera janë:

‫بَتَثَجَحَخَسَشَصَضَطَظَعَغَفَقَكَلَمَنَﻫَي‬

Përpos kësaj, edhe fjalët në gjuhën arabe lidhen. Lidhja e fjalëve në
gjuhën arabe bëhet në dy forma:
1. Lidhja e fjalëve me es-Sukun, e që quhet - Idh-haru Kamerije dhe
2. Lidhja e fjalëve me et-teshtid, e që quhet - Idgamu Shemsije.
Fjalët, të cilat shkronjat e para i kanë prej shkronjave të Idh-haru
Kamerije bëhet lidhja me një elif ( ‫) ا‬, i cili nuk lexohet, eventualisht me
dy elifa (

‫ا‬, ‫ا‬

), pastaj shkronja L (

‫ل‬

), dhe fillon fjala me

bashkëtingëlloren e vokalizar (El-Fet'hatu, Dame-tu, Kesre-tu).
Fjalët, të cilat shkronjat e para i kanë prej shkronjave të Idgamu Shemsije
bëhet lidhja më e fortë, pra me dy elifa ( ‫ا‬, ‫) ا‬, të cilat elifa nuk lexohen
por shërbejnë vetëm si urë kaluese për lidhjen e fjalëve dhe pastaj lexohet
shkronja e dyfishuar, pra teshtidi, dhe quhet Lidhje me teshtid (me
përforcues).
Shkronjat e Idh-harul Kamerije (pra lidhjes së lehtë të fjalëve) janë 14:

‫اََبََجََحََخََعََغََفََقََكََمََوََﻫََي‬
Shkronjat e Idgamu Shemsije (pra lidhjes së fortë të fjalëve) janë 14:

‫تََثََدََذََرََزََسََشََصََضََطََظََلََن‬
73

‫‪LIDHJA E FJALËVE‬‬

‫ؼ‬
‫ا‬
‫اى ٍلىلً ي‬
‫اب‬
‫ب اىٍلىب ي‬

‫اء‬
‫ت اىلت ي‬
‫اء‬
‫ث اىلث ي‬
‫ج اىٍل ً‬
‫يـ‬
‫ج‬
‫ي‬
‫اء‬
‫ح اىٍل ىح ي‬

‫اء‬
‫خ اىٍل ىخ ي‬
‫د اىلدا يؿ‬
‫ذ اىلذا يؿ‬
‫اء‬
‫ر اىلر ي‬

‫اء‬
‫ز اىلز ي‬
‫يف‬
‫س اى ِّ‬
‫لس ي‬

‫ش اى ِّ‬
‫يف‬
‫لش ي‬
‫اد‬
‫ص اىلص ي‬

‫اد‬
‫ض اىلض ي‬
‫اء‬
‫ط اىلط ي‬

‫‪El-Elif‬‬
‫‪El-Bau‬‬

‫اء‬
‫ظ اىلظ ي‬
‫ع اىٍل ىع ٍي يف‬

‫‪Et-Tau‬‬
‫‪Eth-Thau‬‬

‫غ اىٍل ىغ ٍي يف‬
‫اء‬
‫ؼ اىٍلفى ي‬

‫‪El-Xhijmu‬‬
‫‪El-Hau‬‬
‫‪El-Hau‬‬
‫‪Ed-Dalu‬‬
‫‪Edh-Dhalu‬‬
‫‪Err-Rrau‬‬

‫اؼ‬
‫ؽ اىٍلقى ي‬
‫اؼ‬
‫ؾ اىٍل ىك ي‬

‫ؿ اىلَل يـ‬
‫م اىٍل ً‬
‫يـ‬
‫م‬
‫ي‬

‫‪Ez-Zau‬‬
‫‪Es-Sijnu‬‬
‫‪Esh-Shijnu‬‬
‫‪Es-Sadu‬‬
‫‪74‬‬

‫كف‬
‫ف اىلن ي‬
‫ك اىٍل ىك ياك‬

‫اء‬
‫ى اىٍليى ي‬
‫اء‬
‫ي اىٍلىي ي‬

‫‪Ed-Dadu‬‬
‫‪Et-Tau‬‬
‫‪Edh-Dhau‬‬
‫‪El-Ajnu‬‬
‫‪El-Gajnu‬‬
‫‪El-Fau‬‬
‫‪El-Kafu‬‬
‫‪El-Kafu‬‬
‫‪El-Lamu‬‬
‫‪El-Mimu‬‬
‫‪En-Nunu‬‬
‫‪El-Vavu‬‬
‫‪El-Hau‬‬
‫‪El-Jau‬‬

‫ًم ىف ٱلػض ٍأ ًف‬
ً ِّ‫ًم ىف ٱلػط‬
Prej balte
‫يف‬
Prej hije
‫ًم ىف ٱلػظِّ ِّؿ‬
ً ‫ًم ىف ٱٍلػ يع يي‬
Prej burimeve ‫كف‬
Prej pluhuri
‫ًم ىف ٱٍلػ يغ ىب ًار‬
Prej goje
‫ًم ىف ٱٍلػفى ِّـ‬
Prej zemrës
‫ًم ىف ٱٍلػ ىقٍم ًب‬
Prej qeni
‫ًم ىف ٱٍلػ ىكٍم ًب‬
Prej qumështi
‫ًم ىف ٱلػمىب ًف‬
ً‫ط‬
Prej aeroporti ‫ار‬
‫ًم ىف ٱٍلػ ىم ى‬
Prej zjarri
‫ًم ىف ٱلػن ًار‬
ً
Prej trëndafili ‫مف ٱ ٍلػكرىد ًة‬
ٍ‫ى ى‬
Prej Pulëbardhe ‫ى ًد‬
‫ًم ىف ٱٍلػيي ٍد ي‬
Prej dore
‫ًم ىف ٱٍلػ ىي ًد‬
Prej dele

Prej toke
Prej dere
Prej dheu
Prej Kau
Prej gjarpri
Prej Vizës
Prej Hurisë
Prej shtëpisë
Prej mizës
Prej orizit
Prej kollitjes
Prej qiellit
Prej diellit
Prej gjoksit

75

ً ‫ًم ىف ٱ ٍلىٍر‬
‫ض‬
ً ‫ًم ىف ٱٍلػ ىب‬
‫اب‬
ً ‫ًم ىف ٱلػتر‬
‫اب‬
‫ى‬
‫ًم ىف ٱلػث ٍكًر‬
‫ًم ىف ٱٍلػ ًح ىيا ًت‬
ِّ‫ًمف ٱٍلػحط‬
‫ى ى‬
ً ‫ًم ىف ٱٍلػ يخ‬
‫كر‬
‫ًم ىف ٱلػد ًار‬
ً ‫ًم ىف ٱلػذ ىب‬
‫اب‬
‫ًم ىف ٱلػركًز‬
‫ًم ىف ٱلػزقى ًاـ‬
ً ‫ًمف ٱلػسم‬
‫اء‬
‫ى‬
‫ى‬
ً ‫ًم ىف ٱلػش ٍم‬
‫س‬
‫ًم ىف ٱلػص ٍد ًر‬

‫‪HUMBJA E GJATËSISË PËR SHKAK‬‬
‫‪TË LIDHJEVE TË FJALËVE‬‬
‫‪Zanoret e gjata shfuqizohen, me një fjalë, e humbin gjatësinë e‬‬
‫‪tyre, kur ndodhë që dy fjalë lidhen mes vete, pa marrë parasysh ajo lidhje‬‬

‫و‬

‫‪ edhe‬ا ‪bëhet me sukun apo me teshtid. Kështu që, duhet tejkaluar edhe‬‬

‫‪ , sepse këta shërbejnë vetë si urë kaluese apo për lidhjen deri te‬ى‬

‫‪edhe‬‬

‫‪bashkëtingëllorja, gjegjësisht, te shkronja e parë e fjalës tjetër.‬‬

‫ض‬
‫ا ىما ٱ ٍلىٍر ي‬
‫اب‬
‫ب ىما ٱٍلىب ي‬
‫ت ىما‬
‫ث ىما‬
‫ج ىما‬
‫ح ىما‬
‫خ ىما‬

‫د‬
‫ذ‬

‫ر‬
‫ز‬

‫اب‬
‫ٱلت ىر ي‬
‫ب‬
‫ٱلث ىعمى ي‬

‫ٱٍل ىجىب يؿ‬
‫ٱٍل ًح ىم يار‬
‫ٱلن ًخي يؿ‬

‫ىما ٱلد ٍنىيا‬
‫ب‬
‫ىما ٱلذ ٍن ي‬
‫ىما‬
‫ىما‬

‫ٱلرٍم يؿ‬
‫كر‬
‫ٱلزيب ي‬

‫ير‬
‫س ىما ٱلس ًر ي‬

‫ًفى ٱ ٍلىٍر ً‬
‫ض‬
‫ًفى ٱٍلىب ً‬
‫اب‬
‫ًفى ٱلتر ً‬
‫اب‬
‫ى‬
‫ًفى ٱلث ىعمى ًب‬
‫ًفى ٱٍل ىجىب ًؿ‬
‫ًفى ٱٍل ًح ىم ًار‬
‫ًفى ٱلن ًخ ً‬
‫يؿ‬
‫ًفى ٱلد ٍنىيا‬
‫ًفى ٱلذ ٍن ًب‬
‫ًفى ٱلرٍم ًؿ‬
‫ًفى ٱلزيب ً‬
‫كر‬
‫ًفى ٱلس ًر ً‬
‫ير‬
‫‪76‬‬

‫ىعمىى ٱ ٍلىٍر ً‬
‫ض‬
‫ىعمىى ٱٍلىب ً‬
‫اب‬
‫ىعمىى ٱلتر ً‬
‫اب‬
‫ى‬
‫ىعمىى ٱٍلث ىعمى ًب‬
‫ىعمىى ٱٍل ىجىب ًؿ‬

‫ىعمىى ٱٍل ًح ىم ًار‬
‫ىعمىى ٱلن ًخ ً‬
‫يؿ‬
‫ىعمىى ٱلد ٍنىيا‬
‫ىعمىى ٱلذ ٍن ًب‬
‫ىعمىى ٱلرٍم ًؿ‬

‫ىعمىى ٱلزيب ً‬
‫كر‬
‫ىعمىى ٱلس ًر ً‬
‫ير‬

‫ض‬
‫قىاليكٱ ٍلىٍر ى‬
‫اب‬
‫قىاليكٱٍلىب ى‬
‫اب‬
‫قىاليكٱلت ىر ى‬
‫ب‬
‫قىاليكٱٍلث ىعمى ى‬

‫قىاليكٱٍل ىجىب ىؿ‬
‫قىاليكٱٍل ًح ىم ىار‬
‫قىاليكٱلن ًخي ىؿ‬
‫قىاليكٱلد ٍنىيا‬
‫ب‬
‫قىاليكٱلذ ٍن ى‬
‫قىاليكٱلرٍم ىؿ‬

‫كر‬
‫قىاليكٱلزيب ى‬
‫قىاليكٱلس ًر ىير‬

‫ش ىما ٱلش ٍم يس‬
‫ص ىما ٱل ِّ‬
‫ص ىارطي‬

‫ض‬
‫ط‬
‫ظ‬
‫ع‬

‫ىما ٱلضب‬
‫كر‬
‫ىما ٱلط ي‬
‫ىما ٱلظِّؿ‬
‫ىما ٱٍل ىع ٍي يف‬

‫غ ىما ٱٍل يغىب يار‬
‫ؼ ىما ٱٍل ًفي يؿ‬

‫ؽ ىما ٱٍلقى ىم ير‬
‫ب‬
‫ؾ ىما ٱٍل ىكٍم ي‬

‫ؿ ىما ٱلمىب يف‬
‫ـ ىما ٱٍل ىما يؿ‬

‫ف ىما ٱلن يار‬
‫ك ىما ٱٍل ىكٍرىدةي‬

‫ى ىما ٱٍليي ٍد يى يد‬
‫ل ىما ٱٍلىي يد‬

‫ًفى‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬

‫ٱلش ٍم ً‬
‫س‬
‫صر ً‬
‫اط ىعمىى‬
‫ٱل ِّ ى‬
‫ٱلض ِّ‬
‫ىعمىى‬
‫ب‬
‫ٱلط ً‬
‫ىعمىى‬
‫كر‬
‫ىعمىى‬
‫ٱلظِّ ِّؿ‬
‫ىعمىى ٱٍل ىع ٍي ًف‬
‫ٱٍل ىع ٍي ًف‬
‫ىعمىى ٱٍل يغىب ًار‬
‫ٱٍل يغىب ًار‬
‫ىعمىى ٱٍل ًف ً‬
‫ٱٍل ًف ً‬
‫يؿ‬
‫يؿ‬
‫ىعمىى ٱٍلقى ىم ًر‬
‫ٱٍلقى ىم ًر‬
‫ىعمىى‬

‫ًفى‬
‫ًفى ٱٍل ىكٍم ًب‬
‫ًفى ٱلمىب ًف‬
‫ًفى ٱٍلم ً‬
‫اؿ‬
‫ى‬
‫ًفى ٱلن ًار‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬
‫ًفى‬

‫ٱلش ٍم ً‬
‫س قىاليكٱلش ٍم ىس‬
‫صر ً‬
‫اط قىاليكٱل ِّ‬
‫ص ىارطى‬
‫ٱل ِّ ى‬
‫ٱلض ِّ‬
‫ب قىاليكٱلضب‬
‫ٱلط ً‬
‫كر‬
‫كر قىاليكٱلط ى‬
‫قىاليكٱلظِّؿ‬
‫ٱلظِّ ِّؿ‬

‫ىعمىى ٱٍل ىكٍم ًب‬
‫ىعمىى ٱلمىب ًف‬

‫ىعمىى ٱٍلم ً‬
‫اؿ‬
‫ى‬
‫ىعمىى ٱلن ًار‬
‫ىعمىى ٱٍل ىكٍرىد ًة‬
‫ىعمىى ٱٍليي ٍد يى ًد‬
‫ىعمىى ٱٍلىي ًد‬

‫ٱٍل ىكٍرىد ًة‬
‫ٱٍليي ٍد يى ًد‬
‫ٱٍلىي ًد‬
‫‪77‬‬

‫قىاليكٱٍل ىع ٍي ىف‬
‫قىاليكٱٍل يغىب ىار‬
‫قىاليكٱٍل ًفي ىؿ‬
‫قىاليكٱٍلقى ىم ىر‬
‫ب‬
‫قىاليكٱٍل ىكٍم ى‬
‫قىاليكٱلمىب ىف‬
‫قىاليكٱٍل ىما ىؿ‬
‫قىاليكٱلن ىار‬

‫قىاليكٱٍل ىكٍرىدةى‬
‫قىاليكٱٍليي ٍد يى ىد‬
‫قىاليكٱٍلىي ىد‬

‫‪SHKRONJAT E LEHTA‬‬

‫‪A‬‬

‫ىءا‬
‫‪Te‬‬

‫‪De‬‬

‫‪Dhe‬‬

‫أى‬

‫ت‬
‫ى‬
‫تىا‬
‫ىد‬
‫ىدا‬
‫ىذ‬

‫ىذا‬

‫‪Se‬‬

‫‪Ke‬‬

‫ىس‬
‫ىسا‬

‫ىؾ‬
‫ىكا‬

‫‪ Hi‬ىخ‬
‫‪ Ha‬ىح‬
‫‪He‬‬

‫ىى‬

‫إً‬

‫إًل‬
‫ًت‬
‫تًى‬
‫ًد‬

‫أي‬

‫ت‬
‫ي‬
‫تيك‬

‫ً‬
‫س‬
‫ًسى‬

‫يس‬
‫يسك‬

‫ًخ‬

‫ًح‬

‫ًى‬

‫‪Ta‬‬

‫ع‬
‫ى‬
‫ىعا‬
‫طى‬

‫طىا‬

‫يد‬
‫يدك‬
‫يذ‬

‫ًؾ‬
‫ًكى‬

‫‪A‬‬

‫أيك‬

‫ًدل‬
‫ًذ‬

‫ًذل‬

‫‪SHKRONJAT E RËNDA‬‬

‫ض‬
‫‪Da‬‬
‫ى‬
‫ضا‬
‫ى‬
‫ظ‬
‫‪ Dha‬ى‬
‫ظا‬
‫ى‬

‫يذك‬

‫‪Sa‬‬

‫ؾ‬
‫ي‬
‫يكك‬

‫‪Ka‬‬

‫يخ‬
‫يح‬

‫‪Hi‬‬
‫‪Ha‬‬

‫ىي‬

‫‪He‬‬

‫‪78‬‬

‫ص‬
‫ى‬
‫صا‬
‫ى‬
‫ؽ‬
‫ى‬
‫قىا‬

‫خاى‬

‫ىحا‬

‫ىىا‬

‫ًع‬
‫ًعى‬

‫ًط‬
‫ًطى‬

‫ً‬
‫ض‬
‫ً‬
‫ضى‬

‫ًظ‬
‫ًظى‬

‫ً‬
‫ص‬
‫ً‬
‫صى‬
‫ً‬
‫ؽ‬
‫ًقى‬

‫ًخى‬
‫ًحى‬

‫ًىى‬

‫عي‬
‫يعك‬
‫طي‬

‫طيك‬

‫ض‬
‫ي‬
‫ضك‬
‫ي‬
‫ظي‬

‫ظيك‬

‫ص‬
‫ي‬
‫صك‬
‫ي‬
‫ؽ‬
‫ي‬
‫قيك‬
‫يخك‬

‫يحك‬
‫يىك‬

‫‪ZANORJA E GJATË "A" NË FUND TË FJALËS‬‬

‫ىأىرل‬

‫ىرىءا‬

‫ضى‬
‫ىم ى‬

‫أىتىى‬
‫يغثىى‬

‫أىتىا‬
‫يغثىا‬

‫تىمىظى‬

‫أىىبى‬

‫ىر ىجى‬

‫أى ٍك ىحى‬

‫أىىبا‬

‫ىر ىجا‬

‫ىيتى ىمطى‬

‫ىيتى ىمطا‬

‫ىنفىى‬
‫ط ىغى‬
‫ى‬

‫ىنفىا‬
‫طى ىغا‬

‫ىسخى‬

‫ىسخا‬

‫ىكفىى‬
‫ىرقى‬

‫أى ىذل‬

‫أى ىذا‬

‫أى ٍكلىى‬

‫يى ىدل‬
‫أى ىرل‬
‫أىزل‬

‫أى ٍك ىحا‬

‫يى ىدا‬

‫يمك ىسى‬

‫يمك ىسا‬

‫صى‬
‫ىم ى‬

‫صا‬
‫ىم ى‬

‫ىم ىشى‬

‫ىب ىكى‬

‫أى ىار‬
‫أىاز‬

‫ىرىمى‬

‫أى ٍغىنى‬
‫ًس ىكل‬
‫ىنيىى‬

‫ىم ىشا‬

‫‪79‬‬

‫ضا‬
‫ىم ى‬

‫تىمىظا‬

‫ىكفىا‬
‫ىرقا‬
‫ىب ىكا‬

‫أى ٍكىل‬
‫ىرىما‬

‫أى ٍغىنا‬
‫ًس ىكا‬
‫ىنيىا‬

‫‪DALLIMI NË MES ZANOREVE TË GJATA‬‬
‫‪DHE ZANOREVE TË SHKURTA‬‬

‫ىءا هف ‪ً -‬إف‬
‫ب ‪ -‬بًأى وب‬
‫ىبا ه‬

‫ب ‪ -‬تىأى ىز‬
‫تىا ى‬
‫ب ‪ -‬ثىأى ىر‬
‫ثىا ى‬
‫ىجا ىء ‪ -‬ىج ٍأ هج‬

‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىحأى ى‬
‫ىحا ى‬
‫ىخا ىف ‪ -‬ىخأى ىف‬

‫ب‬
‫ىار ىف ‪ -‬ىأىر ه‬
‫ؽ ‪ -‬ىذٍأهر‬
‫ىذا ى‬
‫ث‬
‫ىارىـ ‪ -‬ىٍأر ى‬
‫ىاز ىؿ ‪ -‬ىأىز ىؿ‬

‫ًإي ىؿ‬
‫ًبي ىع‬
‫ً‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬تىٍي ى‬
‫تي ى‬
‫ً‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬ثىٍي ه‬
‫ثي ى‬
‫ً‬
‫ئ ‪ -‬ىجٍي هؿ‬
‫جي ى‬
‫ًحي هؿ ‪ -‬ىحٍي هؿ‬
‫ًخي ىؿ ‪ -‬ىخٍي هؿ‬
‫ًدي هف ‪ -‬ىد ٍي هف‬
‫ ىا ٍي ىف‬‫ت‬
‫‪ -‬ىب ٍي ه‬

‫ًذي ىـ – ىذٍي هؿ‬
‫ب‬
‫ًري هـ ‪ -‬ىرٍي ه‬

‫ًزي ىؿ ‪ -‬ىزٍي هؿ‬
‫ًسي ىؿ ‪ -‬ىسٍي هؿ‬
‫ىسا ىؿ – ىسأى ىؿ‬
‫ً‬
‫ب‬
‫ب – ىشأى ىؿ‬
‫ب ‪ -‬ىش ٍي ه‬
‫ىشا ه‬
‫شي ى‬
‫ً‬
‫ص ٍيهر‬
‫ص صي ىر ‪ -‬ى‬
‫صأى ى‬
‫صا ىر ‪ -‬ى‬
‫ى‬
‫‪80‬‬

‫ب ‪ -‬أى ٍكىلى‬
‫أيك ى‬
‫ت‬
‫يبكىر ‪ -‬ىب ٍك ه‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬تى ٍك ى‬
‫تيك ى‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬ثىٍك ه‬
‫ثيك ى‬

‫يجكعه ‪ -‬ىج ٍك هؿ‬
‫يحكهر ‪ -‬ىح ٍك هف‬

‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىخ ٍك ه‬
‫يخك ه‬
‫يدكىر ‪ -‬ىج ٍكهر‬

‫ؽ ‪ -‬ىذ ٍكهر‬
‫يذك ى‬
‫يركىـ ‪ -‬ىرٍكىد‬

‫يزك ىؿ ‪ -‬ىزٍك هؿ‬
‫يسك ىؿ ‪ -‬ىس ٍك هؿ‬

‫ب ‪ -‬ىش ٍك هؿ‬
‫يشك ى‬
‫ص ٍك هؿ‬
‫صكهر ‪ -‬ى‬
‫ي‬

‫ض ٍأ هف‬
‫ضا هؿ ‪ -‬ى‬
‫ى‬
‫طأى ىف‬
‫ب‪ -‬ى‬
‫ى‬
‫طا ى‬

‫ً‬
‫ض ٍي ىر‬
‫ضي ىؿ ‪ -‬ى‬
‫ً‬
‫ب‬
‫ب‪ -‬ى‬
‫ط ٍي ى‬
‫طي ى‬
‫ظٍي هؿ‬
‫ًظي ىؿ ‪ -‬ى‬

‫ىقا ىؿ ‪ -‬ىق ٍأ ىؾ‬

‫ًقي ىؿ ‪ -‬ىق ٍي هد‬
‫ًكي هؿ ‪ -‬ىك ٍي هد‬
‫ت‬
‫ًليهر ‪ -‬ىل ٍي ى‬
‫ت‬
‫ًمي هؿ ‪ -‬ىم ٍي ه‬
‫ت‬
‫نًي هؿ ‪ -‬ىن ٍي ه‬

‫ظ ٍأ ىؿ‬
‫ظا ىؿ ‪ -‬ى‬
‫ى‬

‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىعأى ى‬
‫ىعا ى‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىغأى ى‬
‫ىغا ى‬
‫ت ‪ -‬ىف ٍأهر‬
‫ىفا ى‬
‫ىكا ىف ‪ -‬ىكأىف‬
‫ىل ىذ ‪ً -‬لىف‬
‫ىما ىؿ ‪ -‬ىمأى ىك‬
‫ىنا ىؿ ‪ -‬ىن ٍأ ًت‬

‫ىكا ىؿ ‪ -‬ىكًا ٍف‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىىأى ى‬
‫ىىا ى‬
‫ب ‪ -‬ىيًإ ىس‬
‫ىيا ى‬

‫ً‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىع ٍي ه‬
‫عي ى‬
‫ً‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىغ ٍي ه‬
‫غي ى‬
‫ًفي هؿ ‪ -‬ىفٍي ىؿ‬

‫ب ‪ -‬ىكٍي هؿ‬
‫ًكي ه‬
‫ً‬
‫ت‬
‫ب ‪ -‬ىى ٍي ى‬
‫ىي ى‬
‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىي ٍي ى‬
‫يًي ى‬

‫‪81‬‬

‫ض ٍك هؿ‬
‫ضك هؿ ‪ -‬ى‬
‫ي‬
‫ب‬
‫ب‪ -‬ى‬
‫ط ٍك ه‬
‫طيك ى‬
‫ظ ٍك هؿ‬
‫ظيك ىؿ ‪ -‬ى‬

‫ب ‪ -‬ىع ٍكهر‬
‫يعك ى‬
‫ب ‪ -‬ىغ ٍكهر‬
‫يغك ى‬
‫ت‬
‫فيك هؿ ‪ -‬ىف ٍك ه‬

‫قيكىد ‪ -‬ىق ٍك هؿ‬
‫يكك ىف ‪ -‬ىك ٍك هف‬

‫ب ‪ -‬ىل ٍك هف‬
‫ليك ه‬
‫يمك ىسى ‪ -‬ىم ٍك هؿ‬
‫ينكهر ‪ -‬ىن ٍكهـ‬
‫يككىد ‪ -‬ىكٍكهر‬

‫ب‬
‫ب ‪ -‬ىى ٍك ه‬
‫يىك ى‬
‫ييك هؿ ‪ -‬ىي ٍكهـ‬

82

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

ELEM TERAKEJFE FEALE RABBUKE
BI ES-HAABIL FIIIL.
ELEM JEXH‟AL KEJDEHUM FII TEDLIIIIL.
VE ERSELE ALEJHIM TAJRAN EBAABIIIIL
TERMIIHIM BI HIXHAARATIM - MIN SIXH-XHIIIIL.
FE XHEALEHUM KE ASFIM - MEëKUL.

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

LI IILAAFI KURAJJJSH.
IILAAFIHIM RIHLETESH-SHITAAI VES-SAJJJF.
FEL JEA’BUDUU RABBE HAADHEL BEJJT.
EL LEDHII ET‟AMEHUM MIN XHUUIN
VE AAMENEHUM MIN HAUF.

83

84

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

ERA EJTEL-LEDHII
JUKEDH-DHIBU BID-DIIIJN.
FEDHAALIKEL LEDHII
JEDU‟UL JETIIJM.
VE LAA JEHUDDU
ALAA TA‟AAMIL MISKIIIIN.
FE VEJLUL - LIL MUSAL-LIINEL-LEDHIINE
HUM AN SALAATIHIM SAAHUUUN.
EL-LEDHIINE HUM JURAAAAUUUUN.
VE JEMNE‟UUNEL MAA’UUUN.

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

IN-NAAA EATAJNAAKEL KEVTHER.
FESAL-LI LIRABBIKE VENHAR.
INNE SHAANIEKE HUVEL EBËTER.
85

86

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

KUL JAAA EJJUHEL KAAFIRUUUUN.
LAAAA EABUDU MAA TEABUDUUN.
VE LAAAA ENTUM „AABIDUUNE MAA E‟ABUDë.
VE LAAAA ENE „AABIDUM MAA „ABEDTUM.
VE LAAAA ENTUM „AABIDUUNE MAA E‟ABUDë.
LEKUM DIINUKUM VE LIJE DIIN.

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

IDHAA XHAAAAE NESRULL-LLAAHI VEL FET‟H.
VE RA EJTEN-NAASE JED‟HULUUNE
FII DIINIL-LAAHI EFVAAXHAA.
FESEBBIH BIHAMDI RABBIKE VESTEGFIRH,
IN-NEHUU KAANE TEVVAABAA.

87

88

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

TEBBET JEDAAAA EBII LEHEBIN VETEBBë.
MAA AGNAA „ANHU MAALUHUU VE MAA KESEBë.
SE JESLAA NAARAN DHAATE LEHEBë.
VEMRAETUHUU HAMMAA LETEL HATABë.
FII XHIIDIHAA HABLUM - MIM MESEDë.

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

KUL HUVALLAAHU EHADë.
ALLAAHUS-SAMEDë.
LEM JELIDë
VE LEM JUULEDë.
VE LEM JEKUL - LEHUU
KUFUVEN EHADë.
89

90

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

KUL E‟UUDHU BIRABBIL FELEKë.
MIN SHERRRRI MAA HALEKë.
VE MIN SHERRRRI GAASIKIN IDHAA VEKABë.
VE MIN SHERRRRIN NEFFAATHAATI FIL UKADë.
VE MIN SHERRRRI HAASIDIN IDHAA HASEDë.

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

KUL E‟UUDHU BI RABBIN-NAAAAS.
MELIKIN-NAAAAS.
ILAAHIN-NAAAAS.
MIN SHERRRRIL VESVAASIL HAN-NAAAAS.
EL-LEDHII JUVESVISU
FII SUDUURIN-NAAAAS.
MINEL XHIN-NETI VEN-NAAAAS.

91

BISMIL LAHI RRAHMANI RRAHIM

ELHAMDU LIL-LAAHI RABBIL 'AALEMIIN.
ERR-RRAHMAANIRR-RRAHIIM.
MAALIKI JEVMID-DIIN.
IJJAAKE NEABUDU VE IJJAAKE NESTE'IIN.
IHDINESSIRAATAL MUSTEKIIM.
SIRAATAL-LEDHIINE EN'AMTE 'ALEJHIM.
GAJRIL MEGDUUBI 'ALEJHIM VELED-DAAAAL-LIIIIN.
92

DUAJA E JAA SIIN -it
Bismil-lahirr-rrahmanirr-rrahim
Elhamdu lil-lahil-ledhi nezzelel furkane 'ala 'abdihi lijekune lil 'alemine
nedhira.
All-llahumme-xh'alil Kur'ane lena fiddunja karinen ve fil kijameti
shefi'an ve 'ales-sirati nuren ve ilel hajrati kul-liha delilen ve imama.
All-llahumme bel-lig ve evsil thevabe ma kareënahu ba'del kabuli
minna hedijjeten ila ruhi sejjidina Muhammedin sal-lall-llahu 'alejhim
exhme'in.Ve ila ervahi abaina ve ummehatina ve ehavatina ve ihvetina ve
evladina ve akribaina ve esdikaina ve li ustadhina ve li xhemi'il
muëminine vel muëminat. Va'fu 'anna ja Kerim! Vestexhib du'aena
birahmetike ja erhamerr-rrahimin! Vel hamdu lil-lahi rabbil 'alemin.

93

94

SURETU JA SIN
Bismil-lahirr-rrahmanirr-rrahim

﴾1﴿ Jaa Siiiiiin. ﴾2﴿ Vel Kur'aanil hakiim. ﴾3﴿ Inneke leminel
murseliin. ﴾4﴿. 'Alaa siraatin mustekiim. ﴾5﴿ Tenziilel
'Aziizirr-rrahiim.

﴾6﴿ Litundhire

kavmen

maa

undhire

aabaaaauhum fehum gaafiluun. ﴾7﴿ Lekad hakkal kavlu 'alaa
ektherihim fehum laa juëminuun. ﴾8﴿ Innaa xhe'alnaa fii
eanaakihim eglaalen fehije ilel edhkaani fehum mukmehuun.
﴾9﴿ Ve xhe'alnaa min bejni ejdiihim sedden ve min halfihim
sedden fe egshejnaahum fehum laa jubsiruun.
﴾10﴿ Ve sevaaaaun 'alejhim e endhertehum em lem tundhirhum
laa juëminuun. ﴾11﴿ Innemaa tundhiru menittebe'adh-dhikre ve
hashijerr-rrahmaane bil gajbi febeshshirhu bimegfiretin ve
exhrin keriim. ﴾12﴿ Innaa nehnu nuhjil mevtaa ve nektubu maa
kaddemuu ve aathaarehum ve kul-le shej-in ehsajnaahu fii
imaamin mubiin.

95

96

﴾13﴿ Vedrib lehum methelen es-haabel karjeti idh xhaaaaehel
murseluun.
﴾14﴿Idh erselnaa ilejhimuthnejni fekedh-dhebuuhumaa
fe'az-zeznaa bi thaalithin fekaaluu innaa ilejkum murseluun.
﴾15﴿ Kaaluu maa entum il-la besherun mithlunaa ve maa
enzelerr-rrahmaanu min shej-in in entum il-laa tekdhibuun.
﴾16﴿ Kaaluu rabbunaa jealemu inna ilejkum lemurseluun.
﴾17﴿ Ve maa 'alejnaa il-lel belaagul mubiin.

﴾18﴿ Kaaluu innaa tetajjernaa bikum le in lem tentehuu
lenerxhumennekum ve lejemes-sennekum minnaa 'adhaabun
eliim. ﴾19﴿ Kaaluu taaaairukum me'akum e in dhukkirtum bel

entum kavmun musrifuun. ﴾20﴿ Ve xhaaaae min eksal
mediineti rexhulun jes'aa kaale jaa kavmit-tebi'ul murseliin.
﴾21﴿ Ittebi'uu men la jes'elukum exhren ve hum muhteduun.
﴾22﴿ Ve maa lije laa eabudul-ledhii fetarenii ve ilejhi

turxhe'uun. ﴾23﴿ E ettehidhu min duunihii aaliheten in
juridnirr-rrahmaanu bidurr-rrin laa tugni 'annii shefaa'atuhum
shej-en ve laa junkidhuun. ﴾24﴿ Innii idhen lefii dalaalin
mubiin. ﴾25﴿ Innii aamentu birabbikum fesme'uun.

﴾26﴿ Kiiled-hulil xhennete kaale jaa lejte kavmii jealemuun.
﴾27﴿ Bima gaferelii rabbii vexhe'alenii minel mukremiin.

97

98

﴾28﴿ Ve maa enzel naa 'alaa kavmihii min beadihii min
xhundin mines-semaaaai ve maa kunnaa munziliin.
﴾29﴿ In kaanet il-laa sajhaten vaahideten feidhaa hum
haamiduun. ﴾30﴿ Jaa hasreten 'alel 'ibaadi maa jeëtiihim min

resuulin il-laa kaanuu bihii jestehziuun. ﴾31﴿ Elem jerev kem
ehleknaa kablehum minel kuruuni ennehum ilejhim laa
jerxhi'uun. ﴾32﴿ Ve in kul-lun lemmaa xhemii'un ledejnaa
muhdaruun. ﴾33﴿ Ve aajetun lehumul erdul mejtetu
ehjejnaahaa ve ehrexhnaa minhaa habben feminhu jeëkuluun.
﴾34﴿ Vexhe'alnaa fiihaa xhennaatin min nehiilin ve eanaabin

ve fexh-xhernaa fiihaa minel 'ujuun. ﴾35﴿ Li jeëkuluu min
themerihii ve maa 'amilet-hu ejdiihim efelaa jeshkuruun.
﴾36﴿ Subhaanel-ledhii halekal ezvaaxhe kul-lehaa mim-maa
tunbitul erdu ve min enfusihim ve mim-maa laa jealemuun.
﴾37﴿ Ve aajetun lehumul-lejlu neslehu minhun-nehaare fe
idhaa hum-mudhlimuun. ﴾38﴿ Vesh-shemsu texhrii
limustekarr-rrin lehaa dhaalike tekdiirul 'aziizil 'aliim.
﴾39﴿ Vel kamere kaddernaahu menaazile hattaa 'aadekel
'urxhuunil kadiim. ﴾40﴿ Lesh-shemsu jenbegii lehaa en
tudrikel kamere velel-lejlu saabikun nehaari ve kul-lun fii
felekin jesbehuun.

99

100

﴾41﴿ Ve aajetun lehum ennaa hamelnaa dhurr-rrijjetehum fil
fulkil mesh-huun. ﴾42﴿ Ve haleknaa lehum min mithlihii maa

jerkebuun. ﴾43﴿ Ve in nesheë nugrikhum felaa sariiha lehum
ve laa hum junkadhuun. ﴾44﴿ Il-laa rahmeten minnaa ve

metaa'an ilaa hiin. ﴾45﴿ Ve idhaa kiile lehumut-tekuu maa
bejne ejdiikum ve maa halfekum le'al-lekum turhamuun.
﴾46﴿ Ve maa teëtiihim min aajetin min aajaati rabbihim il-laa
kaanuu 'anhaa muëridiin. ﴾47﴿ Ve idhaa kiile lehum enfikuu
mim-maa rezekakumull-llaahu kaalel-ledhiine keferuu lilledhiine aamenuu enut'imu men lev jeshaaaaull-llaahu
et'amehuu in entum il-laa fii dalaalin mubiin.
﴾48﴿ Ve jekuuluune metaa haadhel veadu in kuntum saadikiin.
﴾49﴿

Maa

jendhuruune

il-laa

sajhaten

vaahideten

teëhudhuhum ve hum jehissimuun. ﴾50﴿ Felaa jestetii'uune
tevsijeten ve laa ilaa ehlihim jerxhi'uun. ﴾51﴿ Ve nufiha fissuuri feidhaa hum minel exhdaathi ilaa rabbihim jensiluun.
﴾52﴿ Kaaluu jaa vejlenaa men be'athenaa min merkadinaa,
haadhaa maa ve'aderr-rrahmaanu ve sadekal murseluun.
﴾53﴿ In kaanet il-laa sajhaten vaahideten feidhaa hum
xhemii'un ledejnaa muhdaruun. ﴾54﴿ Fel jevme laa tudhlemu
nefsun shej-en ve laa tuxhzevne il-laa maa kuntum teameluun.

101

102

﴾55﴿ Inne es-haabel xhennetil jevme fii shugulin faakihuun.

﴾56﴿ Hum ve ezvaaxhuhum fii dhilaalin 'alel eraaaaiki

muttekiuun. ﴾57﴿ Lehum fii haa faakihetun velehum maa
jedde'uun. ﴾58﴿ Selaamun kavlen min rabbin rahiim.

﴾59﴿ Vemtaazul jevme ejjuhel muxhrimuun. ﴾60﴿ Elem eahed
ilejkum jaa benii aademe en laa teabudush-shejtaane innehuu
lekum 'aduvvun mubiin. ﴾61﴿ Ve eniëbuduunii haa dhaa
siraatun mustekiim. ﴾62﴿ Velekad edal-le minkum xhibil-len

kethiiren efelem tekuunuu teakiluun. ﴾63﴿ Haadhihii
xhehennemul-letii kuntum tuu'aduun.
﴾64﴿ Islevhel-jevme bimaa kuntum tekfuruun. ﴾65﴿ Eljevme
nehtimu 'alaa efvaahihim ve tukel-limunaa ejdiihim ve
tesh'hedu erxhuluhum bimaa kaa nuu jeksibuun.
﴾66﴿ Ve lev neshaaaau letamesnaa 'alaa eajunihim festebekus
siraata fe ennaa jubsiruun. ﴾67﴿ Velev neshaaaau
lemesehnaahum 'alaa mekaanetihim femestetaa'uu mudijjen ve
laa jerxhi'uun. ﴾68﴿ Ve men nu'am-mirhu nunekkis-hu fil halki

efelaa jeakiluun. ﴾69﴿ Ve maa 'al-lemnaahush-shiëre vemaa
jenbegii lehu in huve il-laa dhikrun ve kur'aanun mubiin.
﴾70﴿ Lijundhire men kaane hajjen ve jehikkal kavlu 'alel
kaafiriin.

103

104

﴾71﴿ Evelem jerev enna haleknaa lehum mim-maa 'amilet

ejdiinaa en'aamen fehum lehaa maalikuun. ﴾72﴿ Vedhel-lel
naahaa feminhaa rekuubuhum ve minhaa jeëkuluun.
﴾73﴿ Velehum fiihaa menaafi'u ve meshaaribu efelaa
jeshkuruun. ﴾74﴿ Vettehadhuu min duunil-laahi aaliheten le'al-

lehum junsaruun. ﴾75﴿ Laa jestetii'uune nesrehum ve hum

lehum xhundun muhdaruun. ﴾76﴿ Felaa jehzunke kavluhum,
innaa ne‟alemu maa jusirr-rruune ve maa juëlinuun.
﴾77﴿ Evelem jerel insaanu ennaa haleknaahu min nutfetin fe
idhaa huve hasiimun mubiin. ﴾78﴿ Ve darebe lenaa methelen
ve nesije halkahuu kaale men juhjil 'idhaame ve hije remiim.
﴾79﴿ Kul juhjiihel-ledhii enshe-ehaa evvele merr-rretin ve

huve bikul-li halkin 'aliim. ﴾80﴿ El-ledhii xhe'ale lekum
minesh-shexheril ehdari naaren fe idhaa entum minhu
tuukiduun. ﴾81﴿ Evelejsel-ledhii halekas semaavaati vel erda
bikaadirin 'alaa en jehluka mithlehum belaa ve huvel hal-laakul
'aliim.
﴾82﴿ Innemaa emruhuu idhaa eraade shej-en en jekuule lehuu
kun fejekuun. ﴾83﴿ Fe subhaanel-ledhii bijedihii melekuutu
kul-li shej-in ve ilejhi turxhe'uun.
___________________________________________________
Vërejtje: Shkronjat, të cilat janë më të theksuara duhet të shqiptohen
rëndë për të pasur kuptim të plotë në gjuhën arabe, se përndryshe fjala
merr kuptim tjetër.
- Zanoret e dyfishta apo të katërfishta duhet të zgjaten po aq sa janë
fishuar.
105

PËRKTHIMI I DOMETHËNIEVE TË SURETU JAA SIIN
Me emrin e All-llahut, Mëshiruesit, Mëshirëbërësit!
1. Ja Sinë! 2. Pasha Kur'anin e pacenueshëm në urtësinë e tij të lartë.
3. S'ka dyshim se ti (Muhammed) je prej të dërguarve. 4. Je në një rrugë
të drejtë. 5. (Kur'ani është) Zbritje e plotfuqishmit, Mëshiruesit.
6. Për t'ia tërhequr vërejtjen një populli, që të parëve të tyre nuk u është
tërhequr, e për atë shkak ata janë të hutuar. 7. Për Zotin, tashmë ka marrë
fund vendimi (thënia) kundër shumicës së tyre, andaj ata edhe nuk
besojnë. 8. Ne u kemi varë në qafat e tyre pranga, e ato u arrijnë deri në
nofulla, andaj ata mbesin me koka lart. 9. Ne u kemi vënë edhe para tyre
pendë edhe mbrapa tyre pendë dhe ua kemi mbuluar sytë, prandaj ata nuk
shohin. 10. Dhe për ata është e njëjtë, a ua tërhoqe vërejtjen, a nuk ua
tërhoqe, ata nuk besojnë. 11. Ti ia tërheq vërejtjen vetëm atij që e
përvetëson Kur'anin dhe i frikësohet Mëshiruesit edhe kur është vetëm (i
papashëm prej njerëzve), pra jepi myzhde atij për falje dhe shpërblim të
mirë. 12. Vërtet, Ne i ngjallim të vdekurit dhe i shkruajmë veprat;
gjurmët e tyre, dhe çdo gjë kemi regjistruar në librin e ruajtur (Lehvi
Mahvudh). 13. Përmendu atyre një shembull të banorëve të fshatit, kur
atyre u patën ardhur të dërguarit. 14. Kur Ne dërguam te ata dy (të
dërguar), e ata i përgënjeshtruan që të dy, atëherë i përforcuam me një të
tretë dhe u thanë: “Ne jemi të dërguar te ju”. 15. Ata (fshatarët) thanë: “Ju
nuk jeni tjetër, vetëm se njerëz sikurse ne dhe se All-llahu nuk u ka
shpallur asgjë; ju nuk jeni tjetër vetëm se rrenacakë. 16. Ata thanë: “Zoti
ynë e di se me të vërtetë ne jemi të dërguar te ju. 17. Dhe nuk jemi të
obliguar për tjetër, përveç t'ju kumtojmë ashtu qartë”. 18. Ata (fshatarët)
thanë: “Ne parandiejmë kob me ju dhe nëse nuk tërhiqeni, ne do t'ju
gurëzojmë dhe do të përjetoni ndëshkim të idhët prej nesh. 19. Ata (të
dërguarit) thanë: “Fati i keq është i juaji, a pse u këshilluat, a (na
kërcënoheni)? Jo, por ju jeni popull i shfrenuar!” 20. Dhe prej skajit më të
largët të qytetit erdhi një njeri që ngutej e tha: “O populli im, dëgjoni të
dërguarit!” 21. Dëgjoni atë që nuk kërkon prej jush ndonjë shpërblim dhe
janë udhërrëfyes! 22. E, ç'kam unë që të mos e adhuroj atë që më krijoi
dhe te Ai ktheheni. 23. A do të pranoj zota tjerë pos Atij, e nëse do
Mëshiruesi të më godasë me ndonjë të keqe, ndërmjetësimi i tyre nuk do
të më vlejë asgjë, e as që do të më shpëtojnë. 24. Unë do të jem atëherë në
një humbje të hapët. 25. Unë i kam besuar Zotit tuaj, pra më dëgjoni!” 26.
Atij i është thënë: “Hyr në Xhennet! E ai tha: “Ah, sikur ta dinte populli
im, 27. për çka më fali Zoti im dhe më bëri prej të nderuarve!”
106

28. Pas tij, Ne nuk zbritëm ndonjë ushtri nga qielli kundër popullit të tij, e
as që ishte vendim yni të zbresim tjetër, 29. përveç një britmë të
tmerrshme, kur qe, ata të ftohur (të vdekur). 30. O sa dëshpërim i madh
për robërit që nuk u erdhi ndonjë i dërguar, vetëm se ata u tallën me të.
31. A nuk e panë ata se sa gjenerata kemi zhdukur para tyre dhe ata nuk u
kthyen. 32. Dhe të gjithë, të tubuar, do të paraqiten pranë Nesh. 33. Dhe
për ata është argument (për fuqinë e Zotit) toka e vdekur, të cilën Ne e
ngjallim, nxjerrim prej saj drithë, nga i cili ata hanë. 34. Dhe në të Ne u
kemi bërë kopshte hurmash e rrushi dhe në të u kemi dhënë burime (uji).
35. Ashtu që ata të hanë nga ata fruta dhe nga çka prodhojnë vetë duart e
tyre. A i gëzojnë këto dhe nuk falënderojnë. 36. I pastër nga të metat
është Ai që krijoi të gjitha llojet (çiftet) nga çka mban toka, nga vetë ata
dhe nga çka ata nuk dinë. 37. Për ata është argument edhe nata, prej së
cilës largojmë ditën, kurse ata mbesin në terr. 38. Edhe dielli udhëton për
në kufirin e vet (në cakun përfundimtar). Ai është (udhëtim) përcaktim i
Ngadhënjyesit, të Dijshmit. 39. Edhe hënës i kemi caktuar (pozicionet)
derisa të kthehet në trajtën e harkut (rrem i hurmës së tharë). 40. As dielli
nuk mund ta arrijë hënën, e as nata para ditës, por secili noton në një
galaksion. 41. Argument për ta është edhe ajo se Ne pasardhësit e tyre (të
Ademit) i bartëm në anije të mbushur përplot. 42. Dhe ngjashëm me të, u
krijuam atyre diçka që t'i hipin. 43. E sikur të duam Ne, i përmbytim ata,
e nuk ka efekt as lutja e tyre dhe as që do të shpëtonin. 44. Përveç nga
mëshira Jonë ndaj tyre, dhe që të përjetojnë të mirat deri në një kohë të
caktuar. 45. E kur u thuhet atyre: “Kini frikë asaj që ngjau para jush dhe
asaj çka do t'ju ngjajë më vonë, e që të mëshiroheni” (ata nuk dëgjojnë).
46. Nuk ka asnjë argument që u erdhi atyre nga argumentet e Zotit, e që
ata nuk ia kthyen shpinën. 47. Dhe kur u thuhej: “Jepni nga ajo që Allllahu u begatoi, ata që nuk besuan, besimtarëve u thanë: “A ta ushqejmë
atë që sikur të donte All-llahu do ta ushqente? Ju nuk jeni tjetër vetëm se
të humbur qartë!”. 48. Dhe thoshin: “Po qe se jeni të vërtetë, kur do të
jetë ai premtim?” 49. (All-llahu u përgjigjet) Nuk janë duke pritur tjetër
vetëm se një britmë që i rrëmben ata kur janë duke u zënë mes vete.
50. E nuk do të mund të lënë as porosi (vasijet-testament) as të kthehen
në familjet e tyre. 51. Dhe i fryhet "Surit", kur qe, duke u ngutur prej
varrezave paraqiten te Zoti i tyre. 52. E thonë: “Të mjerët ne! Po kush na
ngriti prej ku ishim të shtrirë në varre?!” E, kjo është ajo që premtoi Zoti
dhe vërtetuan të dërguarit. 53. Ajo nuk është tjetër, përveç një zë i
fuqishëm dhe ata të gjithë të paraqitur para Nesh.
107

54. Sot pra, askujt nuk i bëhet e padrejtë diçka dhe nuk shpërbleheni me
tjetër vetëm për atë që vepruat. 55. Ata të Xhennetit tash janë të
angazhuar me kënaqësi. 56. Ata dhe shoqet e tyre janë nën hije të
mbështetur në kolltukë. 57. Aty ata kanë pemë dhe çka të duan. 58. Kanë
“Selam”, thënie e Zotit mëshirues! 59. E tash, o ju kriminelë, ndahuni!
60. O bijtë e Ademit (kriminelë), po a nuk u dërgova porosinë që të mos e
dëgjoni djallin, se me të vërtetë ai është armiku juaj i hapët!? 61. (Ju
porosita) Të më adhuroni Mua, se kjo është rruga e sigurt! 62. Vërtet, ai
ka humbur shumë njerëz prej jush, a nuk mblodhët mend? 63. Ky është
Xhehennemi që juve u premtohej. 64. Hyni tash në të, për shkak se
mohuat çdo të vërtetë! 65. Sot Ne ua mbyllim gojët e atyre, Neve na
flasin duart e tyre, kurse këmbët e tyre dëshmojnë për atë që punuan. 66.
E sikur të duam Ne do t'ua verbonim sytë e tyre, se ata, do ta mësynin
rrugën, po si do të shihnin? 67. Dhe sikur të duam, do t'i kishim gjymtuar
ata në vend, e nuk do të mund të shkonin as para as prapa. 68. E atij që i
japim të jetojë gjatë, e kthejmë prapa në krijimin e tij. A nuk janë duke
menduar? 69. Ne as nuk ia mësuam atij (Muhammedit) poezinë, e as që i
takon ajo atij, ai (Kur'ani) nuk është tjetër vetëm se këshillë dhe Kur'an i
qartë. 70. Për t'ia tërhequr vërejtjen atij që është i gjallë (me mend e
zemër) dhe dënimi të bëhet meritë për jobesimtarët. 71. A nuk e shohin
ata se nga ajo që Ne vetë e shpikëm, u krijuam atyre kafshë që ata i kanë.
72. Dhe ua bëmë ato që t'u binden atyre, e disave prej tyre u hipnin,
ndërsa prej disave ushqehen. 73. Ata kanë edhe dobi të tjera në to, e edhe
pinë (qumësht) prej tyre. A nuk duhet të falënderojnë? 74. Po, shkojnë e
në vend të All-llahut adhurojnë zota të tjerë me shpresë se do të
ndihmohen prej tyre. 75. Ata nuk mund t'u ndihmojnë atyre, por këta
(idhujtarët) u janë bërë ushtri e gatshme e tyre. 76. E ty mos të brengosin
thëniet e tyre, Ne dimë çka mbajnë ata fshehtë dhe çka publikojnë. 77. A
nuk mendon njeriu se Ne e krijuam atë prej një pikë uji (fare), kur qe, ai,
kundërshtar i rreptë. 78. Ai na solli Neve shembull, e harroi krijimin e
vet, e tha: “Kush i ngjall eshtrat duke qenë ata të kalbur? 79. Thuaj: “I
ngjall Ai që i krijoi për herë të parë, e Ai është shumë i dijshëm për çdo
krijim. 80. Ai që prej drurit të gjelbër ju bëri zjarrin, e ju prej tij ndizni.
81. A nuk është i fuqishëm Ai, që krijoi qiejt e tokën, të krijojë njerëz
sikundër që i krijoi ata? Po Ai është Krijuesi, i Dijshmi. 82. Kur Ai
dëshiron ndonjë send, urdhri i Tij është vetëm t'i thotë: “Bëhu!”, ai
menjëherë bëhet. 83. I lartë është Ai që në dorën e Tij është pushteti mbi
çdo send dhe vetëm te Ai ktheheni.
108

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful