You are on page 1of 2

21.

OBILJEJA SAOBRAAJA VANA ZA SAOBRAAJNO PLANIRANJE Najvanija obiljeja saobraaja na temelju kojih su se razvile metode i postupci planiranja su slijedei: 1. Prijevoz je usluga koja nastaje kao posljedica potrebe za premjetanjem robe i ljudi. 2. Prijevozna potranja je izvedena potranja jer postoji meuovisnost prijevozne potranje i drutvenogospodarskih karakteristika promatranog podruja. 3. Razlike u obiljejima pojedinih vidova saobraaja uzrokuju njihovu komplementarnost ili konkurentnost. 22. OBILJEJA PRIVREDNODRUTVENOG RAZVOJA VANA ZA VELIINU PRIJEVOZNE POTRANJE Najvanija obiljeja drutvenoprivrednog razvoja koji utjeu na veliinu i razmjetaj prijevozne potranje su: 1. Veliina mjesenih primanjapored toga to veliina mjesenih primanja utie na poveanje broja dnevnih putovanja utie i na svrhu putovanja kao i na izbor prijevoznog sredstva. 2. Veliina i sastav stanovnitva najee varijable koje se povezuju s brojem i vrstom putovanja te izborom prijevoznog sredstva su: ukupan broj stanovnika, prosjean broj osoba po kuanstvu, dob, spol, sastav prema zanimanju, zaposlenost) 3. Gustina stanovanja - s poveanjem gustoe stanovanja raste broj putovanja i raste udio putovanja ostvaren javnim prijevozom. 4. Namjena povrina - razliite namjene privlae razliiti broj putovanja - komercijalna, javne zgrade, industrijska, stambena, prometna, javne povrine 5. Posjedovanje automobila porast broja putovanja na krae udaljenosti i do odredita nevezanih za mjesto rada. 24. URBANISTIKI PLAN, PODJELA I KARAKTERISTIKE Urbanistiki plan bavi se unutarnjim prostornim ureenjem naselja i gradova, a nainom i metodom koji ovise o vrsti urbanistikog plana, tj. da li je rije o generalnom urbanistikom planu ili detaljnom urbanistikom planu. Urbanistiki planovi se dijele na: 1. generalni urbanistiki plan 2. detaljni urbanistiki plan 3. urbanistiki project Generalni urbanistiki plan izrauje se za ukupni teritorij grada s najbliom okolicom u podruju obuhvata. To je dugoroan plan. Detaljni urbanistiki plan radi se za pojedinu gradsku etvrt, a podruje obuhvata mu je zacrtano generalnim urbanistikim planom. To je kratkoroan plan to znai da mu je planska projekcija kratka, a realizacija moe trajati i desetke godina. Urbanistiki projekt je vrsta detaljnog urbanistikog plana, neto izmeu projekta i plana. Namijenjen je nepoznatim korisnicima. Projekt ne poznaje vremensku neizvijesnost koju ima plan. Pogodan je za realizaciju veih cjelina, npr. historijske cjeline ili kompleksi za vie stotina ili ak hiljada stanova u jednom mahu. -Urbanistikim planom utvruje se podruje grada, naselja,pripadajua prigradska naselja, industrijske zone, zatiena rekreaciona podruja, zelene povrine i povrinerezervisane za budui razvoj. Urbanistiki plan je osnova za izradu regulacionog plana i urbanistikog projekta.Radi se za period 20-30 godina u mjerilu 1:10 000,1:5 000, 1:2 000 , 1:1 000.

Urbanistiki plan donosi urbanistiko teritorijalni organ u optini a izrauje ga zavod za urbanizam. Urbanistiki plan je osnova za izradu regulacionog plana i urbanistikog projekta ali i za izdavanje urbanistike saglasnosti. 25. PROSTORNI PLAN, PODJELA I KARAKTERISTIKE Prostorni plan bavi se prostornim ureenjem ukupnog prostora, tj. teritorija. Taj teritorij moe sadravati, a najee i sadrava, naselja i gradove, ali promatrane kao toke bez dimenzija ili ovisno o mjerilu u ciljevima plana, kao povrine, ali samo ukupne, s dimenzijama i oblicima, bez ulaenja u njihovu unutranju strukturu. Meutim, prostorni se plan moe baviti i teritorijem na kojem uope nema naselja. Najkraa mogua definicija prostornog

planiranja bila bi: optimalni raspored ljudi, dobara i djelatnosti na teritoriju radi njegove optimalne upotrebe.

PODJELA PROSTORNIH PLANOVA 1. DRAVNI prostorni plan 2. REGIONALNI prostorni plan 3. LOKALNI ili mikroregionalni prostorni plan prostorni planovi urbane regije postorni plan opine 4. prostorni plan na PODRUJU POSEBNIH OBILJEJA Prostorno planiranje predstavlja djelatnost koja se bavi povezivanjem naunih i tehnikih saznanja rjeava probleme drutveno-ekonomskog razvoja u prostoru koji trini mehanizam i mehanizam cilja ili administrativni mehanizam nisu u stanju da rijee. Najvaniji cilj prostornog planiranja je uklanjanje razlika u privrednoj razvijenosti izmeu razvijenih i nerazvijenih podruja, izmeu sela i gradova, izmeu manjih i veih gradova. Zadatak prostornog planiranja je da osposobi nerazvijene regione i optine za odriv razvoj i da ih integrie u regionalni i urbani sistem zemlje. 26.PLANSKI PROCES IZRADE PROSTORNOG PLANA Drugim rijeima, moemo rei da prostorno planiranje rjeava optimalan raspored ljudi, dobara i djelatnosti na teritoriji radi njegove optimalne upotrebe. Prostorno planiranje se bavi ureenjem odreenog prostora koji nastanjuje ljudsko drutvo uzimajui u obzir sve specifinosti postojeih i potencijalnih uslova kao to su: fiziki , bioloki ,demografski, ekonomski, socioloki , politiki, ekoloki, itd Planove prostornog ureenja, prema trajanju planskih projekcija, moe se svrstati u dvije grupe i to: dugorone i kratkorone. Prostorno ureenje smatramo permanentnom djelatnou. Dugoronost je temeljna karakteristika svih planova prostornog ureenja. 30. SWOT ANALIZA-SWOT analiza (engl. SWOT analysis, njem. SWOTAnalyse) je kvalitativna analitika metoda kojom se stepenovanjem elemenata u okviru 4 polja analize mogunosti, ogranienja, prednosti, nedostaci procjenjuju jake i slabe strane, pogodnosti i problemi razmatranog predmeta ili pojave. Moe se koristiti u procjeni podobnosti prostornih i trinih preduslova za turistiki razvoj nekog prostora ili podobnosti i stanja postojee ponude u odnosu na trite potranje, kao i za odreena marketinska istraivanja i sl. Kod toga treba respektirati injenicu da se radi o subjektivnoj procjeni stepenovanja elemenata analize, bez koritenja potrebnog analitikog i metodolokog instrumentarija.

27. GENERALNO URBANISTIKO PLANIRANJE Generalni urbanistiki plan izrauje se za ukupni teritorij grada s najbliom okolicom u podruju obuhvata. To je dugoroan plan. Generalni urbanistiki plan (GUP) se donosi kao strateki razvojni plan, sa optim elementima prostornog razvoja. Generalnim urbanistikim planom definiu se posebno granica plana i obuhvat graevinskog podruja, granice obuhvata planova generalne regulacije za cijelo graevinsko podruje, generalna namjena povrina koje supreteno planirane u graevinskom podruju na nivou urbanistikih zona, kao i generalni pravci i koridori za saobraajnu, energetsku, vodoprivrednu, komunalnu idrugu infrastrukturu. Generalno urbanistiko planiranje ubraja se meu najstarije oblike planiranja gradskih naselja. Danas, u savremenom smislu, generalni urbanistiki plan predstavlja sloen, na naunim saznanjima utemeljen, dokument koji slui kao osnova razvoja grada u planskom periodu. Istraivanja se preduzimaju sa ciljem da se utvrde planski elementi i pravci razvoja grada u prostoru, skladni odnosi meu urbanim funkcijama i ekonominost gradnje objekata i njihovog koritenja. Nauna istraivanja, koja predstavljaju osnovu GUP-a, obuhvataju: -opte prirodne uslove (klima, reljef, vode, rudno i mineralno bogatstvo, biljni i ivotinjski svijet) -ukupne povrine zemljita po kategorijama koritenja (poljoprivredno, umsko,...) -povrine graevisnkog zemljita po kategorijama podobnosti za izgradnju(nosivost, seizminost, nagib) -poloaj grada u mrei naselja i njegov funkcionalni rang -magistralna i regionalana infrastruktura (saobraaj i veze, energetska i vodna infrastruktura) 28. DETALJNO URBANISTIKO PLANIRANJE Detaljni urbanistiki planovi (DUP) ureuju pitanja planskog ureivanja i koritenja manjih prostornih cjelina u okviru vee cjeline za koju postoji generalni urbanistiki plan ili ureivanje i koritenje prostora u cjelini za manja naselja. Detaljnim urbanistikim planom se ureuju svi neophodni elementi za izgradnju,ureenje i koritenje manje prostorne cjeline, a posebno: -detaljna nivelaciona i regulaciona reenja -plan razmetaja objekata u prostoru -mrea sekundarne infrastrukture i infrastrukturnih objekata -plan prikljuivanja sekundarne na primarnu mreu infrastrukture -plan parcelizacije graevinskog zemljita -arhitektonsko oblikovanje prostora i graevina -uslovi koritenja i zatite kulturnog i arhitektonskog naslijea, prirodne sredine i zatite od elementarnih nepogoda i drugih katastrofa