You are on page 1of 34

S ay fa |1

5. HAFTA

S ay fa |2

5. HAFTA

S ay fa |3

5. HAFTA

RUSYA

OSMANLI MP.

AMERKA FRANSA

AVUSTURYA

NGLTERE

ALMANYA MACARSTAN

S ay fa |4

5. HAFTA

,,

S ay fa |5

5. HAFTA

S ay fa |6

5. HAFTA

S ay fa |7

5. HAFTA

S ay fa |8

5. HAFTA

S ay fa |9

5. HAFTA

S a y f a | 10

5. HAFTA

S a y f a | 11

5. HAFTA

S a y f a | 12

5. HAFTA

S a y f a | 13

5. HAFTA

S a y f a | 14

5. HAFTA

S a y f a | 15

5. HAFTA

S a y f a | 16

5. HAFTA

S a y f a | 17

5. HAFTA

S a y f a | 18

5. HAFTA

KAFKAS CEPHES
Ruslarla savalmtr. - Bu cephe, 1 KASIM 1914te Ruslarn saldrlaryla balar. - Enver Paa komutasndaki Osmanl Ordusu, Rus saldrlarn durdurup 1914 Aralkta 150.000 kiilik orduyla Sarkam Harekat ile saldrya geer. - Bak Petrollerini ele geirmek isteyen Almanlar, Osmanl Devletini bu cepheyi ama ynnde desteklemitir. - Enver Paa Ruslarn blgedeki kuvvetlerinin ok fazla olmamasn da dnerek Kafkasyay alarak Orta Asya Trk Dnyas ile dorudan temas ederek hatta daha tesinde Hindistana uzanmak istiyordu. Ancak On binlerce Trk askerimiz hava koularna malup olunca Ruslar saldrya getiler. - Ruslar, Van, Mu, Bitlisi 1916 Baharnda Erzurum, Erzincan ve Temmuz aynda Trabzonu igal etmilerdir. Austos 1916 aynda anakkale Savalarndan sonra Dou cephesine gelen MUSTAFA KEMAL PAA Komutasndaki 16. Kolordu birlikleri Ruslar yenerek Mu ve Bitlisi kurtarmtr. Bu baars blge halknn Mill Mcadele'ye katlmasnda etkili olacaktr.

S a y f a | 19

5. HAFTA

Dikkat!
Rus igali ile mcadele edildii srada Ermeniler, Ruslara destek knca, Osmanl Devleti zor durumda kalm ve 1915 ylnda kard Tehcir Yasas ile Ermenileri Msr. Suriye ve Lbnana zorunlu g ettirmitir. Rusya, 1917 ylnda Rusyann, ihtill sonras savatan ekilmesi zerine Ruslarn yerini alan Ermeniler byk katliam hareketine girieceklerdir. 1918 Mart Aynda Kazm Karabekir komutasnda Erzincan ve Erzurum kurtarlmtr. 3 MART 1918de Brest Litowsk Antlamas ile Osmanl Devleti douda 1878 Berlin Antlamasyla kaybedilen Kars, Ardahan ve Batum Ruslardan geri alnmtr.

Rusya'nn Savatan ekilmesinin Sonular:


1-ngilizler Anadolu iin Yunanllar n plana karmaya balad 2-Ermenilerin koruyuculuu ABDye verildi 3-Gizli antlamalar deiti 4-Kafkas, Galiya, Romanya ve Makedonya cepheleri kapand 5-tilaf blounda oluan boluk nce talya ile sonra ise ABD ile

doldurulmaya alld

S a y f a | 20

5. HAFTA

ANAKKALE CEPHES
Cepheler iinde en kanl olan ve sonular bakmndan en nemli olandr.

Cephenin Alma Nedenleri:


1. Boazlar ve stanbul kendi ellerine getii takdirde Osmanl Devleti ve mttefiklerinin at btn cepheler tasfiye edilmi olacakt. 2. Boazlar ele geirilirse Rusya ile yakn temas salanarak, ilerinde karklklar kan Rusyaya silh ve malzeme sevkine karlk Rusyadan da buday alnacakt. 3. ngilizler, Ruslardan nce Boazlara hkim olup Rusyay Almanlara kar sava iinde tutmay amalyordu. 4. Baltk Denizini Almanlarn kapatm olmas. 5. Balkanlar ele geirerek Trakya zerinden Almanlara kar yeni cepheler amak. Savaa girmemi Balkan lkelerini savaa sokarak, AvusturyaMacaristana kar yeni cepheler amak.

anakkale Savann Balamas ve Geliimi: Balamas,


18 Mart 1915 te ngiliz ve Fransz donanmalarnn anakkale giriinde Kumkale ve Seddlbahiri Topa tutmalaryla balamtr. Gerek Trk topusunun stn baars ve gerekse dman Nusret donanmas Mayn geri

Gemisinin

boaz

maynlamasyla

ayn gn

ekilmek zorunda kalmtr.

S a y f a | 21

5. HAFTA

Geliimi,
Boazlarn denizden geilemeyeceini anlayan tilaf Devletleri, Ar Burnundan Geliboluya asker karmaya baladlar. tilaf Ordusu, Cezayirli ve Hintli askerlerden oluuyordu. Burada 19. Frka Komutan yani Anafartalar grup Komutan Mustafa Kemal stn baarsyla Anafartalar, Arburnu Ve Conkbayrndaki iddetli arpmalar sonucu dman karada durdurulmutur. ngiliz ve Fransz askerleriyle, smrgelerinden getirdikleri Anzak (Avusturalya-Yeni Zelanda),

8-9 Ocak 1916 tarihinde dman kuvvetleri anakkaleyi boaltmak zorunda kald. ngiliz Babakan Churchillin Kaderin Adam anakkale Savalarn da u sz sylemitir. Size ben taarruz emretmiyorum, lmeyi emrediyorum. Biz lnceye kadar geecek zaman iinde yerimize baka kuvvetler ve baka komutanlar gelebilir. dedii Mustafa Kemal

anakkale Savann Sonular:


1) I. Dnya Savann en kanl cephesidir. Savan uzamasna neden olmutu. 2) Rusyaya yardm gnderilmesi engellenmitir. Bylece Rusyada Bolevik htilali kmtr. Yeni kurulan Sovyet Rusya 3 Mart 1918de Brest Litovsk antlamasyla savatan ekilmitir. 3)Mustafa salamtr. 4)Mslmanlarn bulunduu smrgelerde zellikle Hindistanda ayaklanmalarn kmasna neden olmutur. 5)Bulgaristan, ttifak Devletlerine katld. Kemalin Kurtulu Savanda lider olarak kabul edilmesini

S a y f a | 22

5. HAFTA

6)Trk ulusunun bu direni baars bnyesinde hala kahraman bir millet barndrdnn bir gstergesidir. 7)Kuva-y Milliye Ruhunun olumasn salamtr. 8)ok sayda yedek subaymz ehit edilerek bu durumun Cumhuriyet dneminde lkemiz kalknmasnda olumsuz etkisi grlmtr. Osmanlnn I. Dnya Savanda kapanan ilk cephesidir

IRAK CEPHES (Kat'l Amare)


ngilterenin 1914 ylnda Basraya asker karmasyla balamtr. Trk askerleri bu cephede ngiliz ve ngilizlerin kkrttklar Araplarla savamtr.

Cephenin Alma Nedenleri:


1) ngilterenin Hint Deniz yolunun ve Abadan petrollerinin gvenliini salamak istemesiyle 2) ngilterenin Musul, Kerkk petrollerini ele geirmek istemesi. 3) ngilterenin Kuzeye ilerleyerek Ruslarla birlemek istemesi.

Cephedeki Savan Geliimi:


Kasm 1915te Halil Paa komutasndaki Osmanl Ordusu Kt-l Ammarede 18.000 ngiliz askerini esir almtr. Ancak daha donanml bir ekilde ve Araplar da kkrtmasyla ngilizler Mart 1917de Badat alp Kerkke kadar ilerlediler.

S a y f a | 23

5. HAFTA

Mondros Mtarekesi imzalandnda Musul Osmanllarn elindeydi. Kafkaslarda souktan krlan Trk askeri, krarken, ngilizlerin vaatlerine kanan pek ok Irak cephesinde scak, Arap kabilesinin saf

kolera ve alktan krlmtr. l ve cephane yokluu kuvvetlerin azmini deitirmeleri cephenin kaderini tayin eden faktrler olmutur.

KANAL CEPHES
-Daha ok Almanlarn isteiyle alm taarruz cephesidir. -ngilterenin Uzak Doudaki smrgelerinden asker ve hammaddeyi Svey Kanal yoluyla tadndan buras ngilterenin can damaryd. -Almanya Kanal Cephesinin Almasn Neden stiyordu.. -Bu Kanaln Ele Geirilmesiyle, -Msr ngiltereden geri alnacak. -ngilterenin Uzakdoudaki smrgeleriyle olan balants kesilecekti.(Bu smrgeler, Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda) -Osmanl Olmutur. Devletinin 1915 Ylnda Balatt Kanal Harekat Baarsz

nk,
-Araplar (Msr halk ) ngilizlerle ibirlii yapmtr. -Almanyann Osmanl Devletine gerekli destei salayamad. -ngiliz Ordusu say ve malzeme bakmndan stnd. -Kanal cephesinde l artlarna iyi hazrlanmam olan ordumuz iki taarruz teebbsnde de baarsz oldu (3 ubat 1915 ve 16 Temmuz 1916). ngilizler, l9l6 yl sonunda Sin yarmadasn ele geirerek Suriye snrlarna dayand.

S a y f a | 24

5. HAFTA

FLSTN VE SURYE CEPHES


ngilizler Svey ve Irak Cephesinde yeniden Trkleri, Araplarn da desteiyle tamamen blgeden atmak amacyla bu cepheyi amlardr. ngilizler nce Filistini sonrada Suriyeyi ele geirdiler. 1918 ylnda Yldrm Ordular Komutan Suriye Cephesine atanan Mustafa Kemal, (17. ordu komutan) olarak

ordular kayp vermeden bugnk

Suriye snrna ekip baaryla savunduysa da stanbula arld. Bu savunma hatt daha sonra Misak- Millide Suriye snr olarak belirlendi. Suriye ve Filistin cephesinde baarl mcadeleler yapld. Ancak ordu merkezi Adanaya kadar kademe - kademe ekilmek zorunda kald. l917 ylnda ngilizler, Gazzedeki Trk savunmasn krarak nce Gazzeye, ardndan Aralk aynda olan Kudse ve girdiler. Kudsn igali maalesef mttefiklerimiz karlanmtr. Almanya Avusturyada sevin gsterileriyle

YEMEN HCAZ CEPHES


Hicz urat. Mekke Emri erif Hseyinin, Cemal Paann Kanal harektna yardm iin yola kard ordu yolda ngilizlerle anlaacaktr. erif Hseyine ngilizler tarafndan Hicaz demiryollarn tahrip etme grevi verilecektir. Bylece Osmanlnn, Mukaddes beldelere hizmet etmek iin ina ettirdii demiryolu Araplar tarafndan bir daha kullanlmamak zere tahrip edilecektir. Mekkenin isyanclar eline gemesine karlk Fahreddin Paa Medineyi kahramanca mdafaa edecektir. ve Yemende arpan birliklerimiz bir yandan ngilizlerle savarken dier yandan Mekke Emri erif Hseyinle ve olu Faysal ile

S a y f a | 25

5. HAFTA

DER CEPHELER
Osmanl Devleti bu cepheler dnda Avrupa da Galiya, Romanya ve Makedonyadaki cephelere de asker gndererek katlmtr. Bat Cephesinde Osmanl birlikleri Galiya, Romanya ve Makedonyada savat. Galiya; Ruslarn, Karadeniz kylarna asker karmas zerine ilerinde anakkalede yapt. Makedonyaya Srplar desteklemek iin gelen Fransz birliklerine kar Bulgarlara yardm iin giden Trk birlikleri, Serezde ve Romanyann savaa katlmas zerine de Dobruca, Bkre ve Tunada savat. Bu cephe mcadeleleri Ruslarn, Karadeniz kylarna asker kararak Balkanlar yoluyla Akdenize inmesini nlemek iin yaplmt. Aksi hlde anakkaledeki mcadelemiz boa gidecekti. savam kahramanlarmzn da bulunduu Trk birlikleri, Bulgarlarn yardmna koarak, Galiyada Ruslara kar baarl mcadeleler

S a y f a | 26

5. HAFTA

S a y f a | 27

5. HAFTA

S a y f a | 28

5. HAFTA

S a y f a | 29

5. HAFTA

SEVR ANTLAMASINA GRE BYK YUNANSTAN

S a y f a | 30

5. HAFTA

SEVR
10 Austos 1920de imzalanan Sevr Bar Antlamas Trk milleti tarafndan hi bir zaman kabul edilmemi ve uygulamaya konulmam bir antlamadr.

Sevr Bar Antlamasnn Maddeleri:


1- stanbul Osmanl Devletinin bakenti olarak kalacak; ancak Osmanl Devleti anlama koullarna uymazsa stanbul Trklerden alnacakt. 2- Boazlar her zaman btn devletlerin gemilerine ak tutulacakt. Uluslar aras bir komisyon Boazlar ynetecek ancak komisyonda Trk ye bulunmayacakt. Bu komisyonun ayr bir btesi ve bayra olacakt. 3- Anadolunun dousunda iki yeni devlet kurulacakt. 4- Ege Blgesinin byk bir blm ile zmir Yunanllara verilecekti. Ayrca, Midye-Bykekmece izgisinin batsnda kalan Trakya blm de Yunanllarn olacakt. 5- Arabistan ve Irak ngiltereye verilecekti. 6- Urfa, Antep, Mardin ve Suriye Fransaya verilecek, Adanadan Kayseri ve Sivasn kuzeyine kadar uzanan blge, Fransann nfuzu altnda bulunacakt. 7- zmir blgesi dnda tm Bat Anadolu, Afyondan Kayseriye kadar uzanan izginin gneyinde kalan topraklar talyan nfuz blgesi olacakt. 8- Osmanl Devletinin askeri gc 50.700 kiiden ibaret olacak, Ordunun ar silah ve uaklar bulunmayacak, deniz kuvveti 13 sava gemisini gemeyecekti.

S a y f a | 31

5. HAFTA

9- Aznlklara geni haklar verilecekti. 10-Mali ve adli kapitlasyonlar (ayrcalklar) en ar ekilde mttefik devletlere ak olacakt.

VERSAILLES (VERSAY) (28 Haziran 1919)


Versay Antlamas Almanya ile imzalanmtr.

Versay Bar Antlamasnn Maddeleri:


1-Almanya Alses blgesi ve Saar blgesini Fransaya; deniz ar blgelerini ngiltere, Fransa, Belika ve Japonyaya brakt. 2-Danzig serbest blge olarak kabul edildi. 3-Almanya, Avusturya ile birlememeyi garanti etti. 4-Almanya, Yugoslavya ve ekoslovakyay tand. 5-Askerlik mecburi olmaktan karld 6-Kiel Kanal ve Alman nehirleri uluslararas hale getirildi. 7-Almanya ekonomik ykmllklere uyacan ve sava tazminatn vereceini kabul etti.

nemi
1-ngiltere en gl rakibinden kurtuldu 2-Almanya uzun sre savaamayacak hale getirildi 3-Antlama hkmlerini uygun bulmayan Almanya II. Dnya Savann kmasnda etkili oldu 4-Alman paylald. smrgeleri ngiltere, Fransa, Belika ve Japonya arasnda

S a y f a | 32

5. HAFTA

SAINT GERMAIN (10 Eyll 1919)


Bu antlama Avusturya ile imzalanmtr.

Saint Germain Bar Antlamasnn Baz Maddeleri:


1-Avusturya Macaristan, Yugoslavya ve ekoslovakyay tand 2-Almanya ile birlememeyi garanti etti 3-Malubiyetin gerektirdii ykmllkleri kabul etti.

NEUILLY (27 Kasm 1917)


Bu antlama Bulgaristan ile imzalanmtr.

Neuilly Bar Antlamasnn Baz Maddeleri:


1-Bulgaristan Gmlcine ve Dedeaa Yunanistana; Dobrucay Romanyaya brakt. 2-Malubiyetin getirdii ykmllkleri kabul etti. 3-Ordu 25.000 ile snrlandrld. Bulgaristann Ege ile balants kesildi.

TRANNON (6 Haziran 1920)


Bu antlama Macaristan ile imzalanmtr. Macaristandaki rejim deiiklii nedeniyle bu antlamann imzalanmas

gecikmitir. Macaristan bu antlama ile bamsz bir devlet olarak tannmakla beraber denize k olmayan kk bir devlet haline gelmitir. Macaristana malup devlet muamelesi yaplmtr.

S a y f a | 33

5. HAFTA

S a y f a | 34

5. HAFTA