P. 1
quản lý lưới điện và máy biến áp

quản lý lưới điện và máy biến áp

|Views: 14|Likes:
Published by brillianthea
quản lý lưới điện và máy biến áp
quản lý lưới điện và máy biến áp

More info:

Published by: brillianthea on Dec 14, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/12/2014

pdf

text

original

Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1

giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
1
Câu hỏ i 1: Giả i thích tạ i sao bộ điề u chỉnh điệ n áp củ a máy biế n áp lạ i đặ t phía
cuộ n dây sơ cấ p mà không đặ t phía cuộ n dây thứ cấ p?
Trả lờ i:
Máy biế n áp thư ờ ng có mộ t cuộ n dây sơ cấ p và có mộ t hoặ c hai cuộ n dây thứ
cấ p. Khi đặ t điệ n áp U
1
vào cuộ n dây sơ cấ p thì trong cuộ n dây này sẽ có dòng
điệ n I
1
chạ y qua và trên cuộ n dây thứ cấ p xuấ t hiệ n điệ n áp U
2
. Khi có phụ tả i đấ u
vào cuộ n dây thứ cấ p thì trong cuộ n dây thứ cấ p sẽ có dòng điệ n I
2
chạ y qua. Độ
lớ n củ a dòng điệ n sơ cấ p và thứ cấ p tăng giả m theo phụ tả i. Quan hệ giữ a số vòng
dây sơ cấ p W1 và số vòng dây thứ cấ p W2 vớ i dòng điệ n I, điệ n áp U củ a máy biế n
áp tuân theo quy luậ t sau:
W
- vòng
W
1
U
1
~ I
2
~ I - Ampe
= = U - Von
W
2
U
2
~ I
1
~
Số vòng dây tỉ lệ thuậ n vớ i điệ n áp và tỉ lệ nghịch vớ i dòng điệ n.
Do bán kính cung cấ p điệ n lớ n trên đư ờ ng dây có nhiề u phụ tả i và công suấ t tiêu
thụ điệ n củ a các phụ tả i trong mộ t ngày thư ờ ng dao độ ng gây ra sự dao độ ng điệ n
áp ở cuố i nguồ n. Máy biế n áp lự c thư ờ ng có bộ điề u chỉnh điệ n áp đặ t ở phía cuộ n
dây sơ cấ p để :
+ Trự c tiế p điề u chỉnh số vòng dây củ a cuộ n dây sơ cấ p cho phù hợ p điệ n áp đầ u
nguồ n, giữ đư ợ c điệ n áp phía đầ u ra củ a máy biế n áp đạ t định mứ c.
+ Hạ n chế đư ợ c quá điệ n áp máy biế n áp.
+ Giả m đư ợ c tổ n thấ t điệ n năng cho lư ớ i điệ n.
Vì dòng điệ n đi qua cuộ n dây sơ cấ p nhỏ nên dòng điệ n đi qua tiế p điể m củ a bộ
ĐCĐA cũ ng nhỏ do đó các kích thư ớ c củ a tiế p điể m bộ ĐCĐA cũ ng giả m đi dễ
chế tạ o, hạ đư ợ c giá thành. Vì bộ điề u chỉnh điệ n áp đư ợ c chế tạ o theo kiể u phân
nấ c nên chỉ có khả năng điề u chỉnh điệ n áp đầ u ra củ a máy biế n áp gầ n bằ ng định
mứ c.
÷ Các máy biế n áp 3 pha thông dụ ng không có yêu cầ u ổ n định điệ n áp nên
thư ờ ng hay dùng bộ điề u chỉnh điệ n áp 3 pha kiể u đơ n giả n có từ 3 đế n 5 đầ u
phân nấ c, không cho phép điề u chỉnh điệ n áp khi máy biế n áp vậ n hành mang tả i.
Mỗ i khi thay đổ i đầ u phân nấ c điề u chỉnh điệ n áp phả i cắ t điệ n toàn bộ máy biế n
áp, sau đó phả i đo điệ n trở tiế p xúc rồ i mớ i đư ợ c phép đóng điệ n.
÷ Tấ t cả các máy biế n áp có yêu cầ u ổ n định điệ n áp đề u phả i lắ p bộ điề u chỉnh
điệ n áp dư ớ i tả i. Bộ ĐCĐA có cấ u tạ o đặ c biệ t cho phép điề u chỉnh đư ợ c điệ n áp
củ a máy biế n áp ngay cả khi máy biế n áp đang mang tả i. Bộ điề u chỉnh điệ n áp
dư ớ i tả i 3 pha thư ờ ng đư ợ c chế tạ o 19 nấ c.
Câu hỏ i 2: Máy biế n điệ n áp làm nhiệ m vụ gì trong trạ m biế n áp? Sự giố ng nhau
và khác nhau giữ a máy biế n áp lự c và máy biế n điệ n áp? Sự giố ng nhau và khác
nhau giữ a máy biế n điệ n áp và máy biế n dòng điệ n?
Trả lờ i:
Máy biế n điệ n áp là máy biế n áp chuyên dùng để biế n đổ i điệ n áp có 3 nhiệ m vụ :
1- Cung cấ p điệ n áp 100V~ cho đồ ng hồ Vonmét để đo điệ n áp phía cao thế .
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
2
2- Cung cấ p điệ n áp 100V~ cho các cuộ n dây điệ n áp củ a công tơ điệ n 3
pha.
3- Cung cấ p điệ n áp thứ tự không (3U0) cho rơ le báo chạ m đấ t khi có chạ m
đấ t phía cao thế .
Máy biế n điệ n áp có mộ t số điể m giố ng máy biế n áp lự c:
÷ Máy biế n điệ n áp và máy biế n áp lự c đư ợ c chế tạ o dự a trên nguyên lý cả m
ứ ng điệ n từ . Năng lư ợ ng điệ n đư ợ c truyề n dẫ n từ cuộ n dây sơ cấ p sang cuộ n dây
thứ cấ p thông qua quá trình cả m ứ ng từ .
÷ Máy biế n điệ n áp và máy biế n áp lự c có cấ u tạ o cơ bả n giố ng nhau, máy
biế n điệ n áp và máy biế n áp lự c đề u có cuộ n dây và lõi thép.
Máy biế n điệ n áp có mộ t số điể m khác máy biế n áp lự c:
÷ Công suấ t củ a máy biế n điệ n áp thư ờ ng nhỏ chư a đế n 1kw, dung lư ợ ng S
củ a máy biế n điệ n áp đư ợ c tính bằ ng VA (S ~ 250VA).
÷ Công suấ t củ a máy biế n áp lự c lớ n, dung lư ợ ng S củ a máy biế n áp tính bằ ng
kVA (S > 50kVA)
÷ Máy biế n điệ n áp thư ờ ng có kích thư ớ c hình họ c nhỏ hơ n máy biế n áp lự c
rấ t nhiề u.
÷ Máy biế n điệ n áp có kích thư ớ c mạ ch từ và kích thư ớ c củ a các cuộ n dây
nhỏ . Theo chủ ng loạ i và vớ i từ ng cấ p điệ n áp khác nhau máy biế n điệ n áp ít thay
đổ i về cấ u tạ o, kiể u cách, hình dáng và kích thư ớ c.
÷ Tuỳ theo từ ng loạ i máy biế n áp lự c, cuộ n dây sơ cấ p và thứ cấ p có nhiề u cấ p
điệ n áp khác nhau, trong khi đó máy biế n điệ n áp chỉ có duy nhấ t mộ t cấ p điệ n áp
thứ cấ p là 100 V~.
÷ Máy biế n áp lự c 3 pha có rấ t nhiề u tổ đấ u dây khác nhau, trong khi đó máy
biế n điệ n áp 3 pha thư ờ ng có tổ đấ u dây Y0/Y0/ A hở .
Máy biế n điệ n áp giố ng máy biế n dòng điệ n:
÷ Máy biế n điệ n áp và máy biế n dòng điệ n cùng đư ợ c chế tạ o dự a trên nguyên
lý cả m ứ ng điệ n từ . Năng lư ợ ng điệ n đư ợ c truyề n dẫ n từ cuộ n dây sơ cấ p sang
cuộ n dây thứ cấ p thông qua quá trình cả m ứ ng điệ n trư ờ ng và từ trư ờ ng.
Máy biế n điệ n áp khác máy biế n dòng điệ n:
÷ Về nhiệ m vụ công tác:
+Máy biế n điệ n áp chuyên làm nhiệ m vụ biế n đổ i U.
+Máy biế n dòng điệ n chuyên làm nhiệ m vụ biế n đổ i I.
÷ Về cách đấ u dây trong lư ớ i điệ n:
+Máy biế n điệ n áp đấ u song song trong mạ ch điệ n.
+Máy biế n dòng đấ u nố i tiế p trong mạ ch điệ n.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
3
Câu hỏ i 3: Máy biế n dòng điệ n làm nhiệ m vụ gì trong hệ thố ng điệ n? Tạ i sao
trong vậ n hành không đư ợ c phép để hở mạ ch cuộ n dây thứ cấ p máy biế n dòng
điệ n?
Trả lờ i:
Trong hệ thố ng điệ n máy biế n dòng ( TI ) làm nhiệ m vụ biế n đổ i dòng điệ n từ trị
số lớ n thành trị số nhỏ , trị số dòng điệ n thứ cấ p định mứ c ( I2đm) củ a máy biế n
dòng đư ợ c quy chuẩ n là 5A hoặ c 1A.
Công dụ ng:
÷ Dùng để cấ p điệ n cho mạ ch dòng điệ n củ a ampe mét, watt mét, công tơ
điệ n.
÷ Các thiế t bị đo đế m nói trên muố n đấ u vào TI phả i đư ợ c chế tạ o theo quy
chuẩ n dòng điệ n định mứ c là 5A hoặ c 1A cho phù hợ p vớ i dòng điệ n định mứ c
phía thứ cấ p củ a máy biế n dòng.
Thí dụ :
÷ Nế u dòng điệ n đi qua cuộ n dây sơ cấ p củ a TI là 500A, dòng điệ n định mứ c
củ a cuộ n dây thứ cấ p củ a TI là 5A thì TI có tỉ số biế n đổ i là:
k
I
= 500A/5A = 100
÷ Nế u dòng điệ n đi qua cuộ n dây sơ cấ p củ a TI là 500A dòng điệ n định mứ c
củ a cuộ n dây thứ cấ p củ a TI là 1A thì TI có tỉ số biế n đổ i là:
k
I
= 500A/1A = 500
Trong các trạ m biế n áp 110kV mỗ i TI đư ợ c chế tạ o 2 cuộ n dây thứ cấ p, 1 cuộ n
dùng cho đo lư ờ ng và 1 cuộ n dùng cho rơ le bả o vệ . Trong các trạ m biế n áp phân
phố i hạ thế 220/380V thư ờ ng dùng 2 bộ TI, mộ t bộ dùng riêng cho đồ ng hồ am pe
mộ t bộ dùng riêng cho công tơ điệ n. Không cho phép các thiế t bị đo trong trạ m
biế n áp dùng chung 1 bộ TI để đả m bả o cho công tơ điệ n làm việ c đư ợ c chính xác.
Trong vậ n hành nế u để hở mạ ch thứ cấ p máy biế n dòng sẽ gây ra cháy hỏ ng vì
hai nguyên nhân:
÷ Nguyên nhân 1: Gây từ hóa lõi thép làm nóng mạ ch từ dẫ n đế n cách điệ n
MBD chóng bị già cỗ i.
U
1
~ U
1đm
~
I
1đm
~
I
2đm
~ = 5A
( hoặ c 1A )
Sơ đồ đấ u dây
Máy biế n áp lự c
Sơ đồ đấ u dây
Máy biế n điệ n áp
Sơ đồ đấ u dây
Máy biế n dòng điệ n
U
2
~
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
4
Bình thư ờ ng trong cuộ n dây sơ cấ p và thứ cấ p củ a TI đề u có dòng điệ n chạ y qua
i
1
~ sinh ra lự c từ hóa F
1
= i
1
w
1
i
2
~sinh ra lự c từ hóa F
2
= i
2
w
2
Ta có F
¿
= F
1
- F
2
= i
1
w
1
- i
2
w
2
~ 0
Khi hở mạ ch thứ cấ p i
2
~ = 0
F
2
= i
2
w
2
= 0
F
¿
= F
1
- F
2
= F
1
F
¿
= i
1
w
1
.
F
1
gây từ hóa lõi thép TI dẫ n đế n TI thư ờ ng xuyên bị nung nóng dẫ n đế n cách
điệ n củ a cuộ n dây TI bị hóa già rấ t nhanh.
÷ Nguyên nhân 2: Làm xuấ t hiệ n điệ n áp đỉnh nhọ n E
2
trong cuộ n dây, chọ c
thủ ng cách điệ n củ a TI.
Khi vậ n hành có tả i cuộ n dây sơ cấ p và thứ cấ p củ a TI đề u có dòng điệ n chạ y
qua: Dòng điệ n phụ tả i I
1
~ sẽ có đặ c tuyế n hình sin, dòng điệ n I1~ sinh ra từ thông
u
1
~có dạ ng hình sin, từ thông này cả m ứ ng trong cuộ n dây thứ cấ p mộ t dòng điệ n
I
2
~ cũ ng có dạ ng hình sin .
Khi cuộ n dây thứ cấ p củ a TI bị hở mạ ch trong lõi thép xuấ t hiệ n từ thông u
1~
tầ n
số 50Hz. Đư ờ ng đặ c tuyế n có dạ ng hình thang. Tạ i điể m đổ i chiề u (điể m 0) tố c độ
biế n đổ i củ a từ thông du/dt là lớ n nhấ t sẽ sinh ra sứ c điệ n độ ng e
2
có dạ ng đỉnh
nhọ n trên cuộ n dây thứ cấ p củ a TI (xem hình vẽ đặ c tuyế n củ a TI).
Trong biể u thứ c (1)
÷ du
1
/dt là tố c độ biế n đổ i củ a từ thông.
÷ k là hệ số tỉ lệ .
÷ e
2
(kV) là sứ c điệ n độ ng.
e
2
= k (1)
Câu hỏ i 4: Có bao nhiêu dạ ng sự cố cơ bả n trong hệ thố ng? Vẽ sơ đồ và giả i
thích?
Trả lờ i :
du
1
dt
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
5
Có 5 dạ ng sự cố cơ bả n trong hệ thố ng điệ n 3 pha
1. Ngắ n mạ ch 3 pha: ( thư ờ ng kèmtheo chạ m đấ t )
A
B
C I
"
KE
I

K 3 E
2. Ngắ n mạ ch 2 pha: không chạ m đấ t
A
B
C I

K2
3. Ngắ n mạ ch 2 pha: chạ m đấ t
A
B
C I

K2
I

K2E
4. Ngắ n mạ ch 1 pha: chạ m đấ t
A
B
C
I

K1E
5. Ngắ n mạ ch chạ m đấ t tạ i hai điể m khác nhau trên mộ t đư ờ ng dây:
A
B
C
I

K2E
Nhữ ng nguyên nhân gây ra sự cố ngắ n mạ ch trong hệ thố ng điệ n:
1- Nguyên nhân khách quan:
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
6
Do sét đánh vào hệ thố ng điệ n vớ i cư ờ ng độ lớ n, điệ n áp cao, các thiế t bị
chố ng sét làm việ c không hiệ u quả .
2- Nguyên nhân chủ quan :
Hầ u hế t các sự cố chủ quan đề u do con ngư ờ i gây ra:
- Do trình độ kỹ thuậ t non yế u.
- Do xử dụ ng các thiế t bị cũ , làm việ c kém hiệ u quả .
- Do không thự c hiệ n đúng quy trình vậ n hành và duy tu bả o dư ỡ ng thiế t bị.
- Do mang tả i không đúng quy định cho phép.
- Do phá hoạ i (đào phả i đư ờ ng cáp, ném chấ t cháy vào thiế t bị làm ngắ n
mạ ch...)
Các giả i pháp kỹ thuậ t để ngăn chặ n và hạ n chế suấ t sự cố :
Mộ t hệ thố ng điệ n coi là có tính an toàn, chấ t lư ợ ng tố t đó là hệ thố ng điệ n
có suấ t sự cố thấ p nhấ t, thờ i gian sự cố nhỏ nhấ t. Để đả m bả o đư ợ c yêu
cầ u nói trên hệ thố ng điệ n cầ n phả i có:
- Hệ số dự phòng cao (thiế t bị có cấ p cách điệ n và dòng điệ n cho phép cao
hơ n định mứ c nhiề u lầ n)
- Có phư ơ ng thứ c vậ n hành hợ p lý.
- Không để xả y ra quá tả i hệ thố ng điệ n, quá tả i máy biế n áp.
- Cầ n phả i có nhiề u nguồ n điệ n dự phòng.
Câu hỏ i 5: Sự khác nhau giữ a máy cắ t điệ n và cầ u dao,
cầ u chì? Giữ a áptômát và cầ u dao cầ u chì? Nêu trình tự thao tác thiế t bị ?
Trả lờ i :
Trong trạ m biế n áp và lư ớ i điệ n thư ờ ng xử dụ ng máy
cắ t điệ n, cầ u dao, cầ u chì, áp tô mát:
÷ Máy cắ t điệ n:
+ Chịu đư ợ c dòng điệ n ngắ n mạ ch tớ i 25kA vớ i máy cắ t SF6.
+ Chịu đư ợ c dòng điệ n ngắ n mạ ch 300kA vớ i máy cắ t chân không.
+ Số lầ n đóng cắ t trong chế độ sự cố đạ t tớ i 50 đế n 100 lầ n, 20.000 lầ n trong chế
độ mang tả i
+ Máy cắ t điệ n cho phép đóng cắ t ở chế độ mang tả i và chế độ ngắ n mạ ch.
+ Thờ i gian cắ t củ a máy cắ t có thể đạ t tớ i 45mmgiây.
+ Máy cắ t điệ n muố n làm việ c đư ợ c phả i có thêm bộ TI và hệ thố ng rơ le bả o vệ .
+ Thư ờ ng đư ợ c dùng ở điệ n áp cao từ 3kV trở lên.
+ Dòng điệ n định mứ c thông thư ờ ng là 630A,
1250A, 2500A, 3000A.
+ Thao tác máy cắ t bằ ng điệ n và cơ khí. Tự độ ng
hoặ c bằ ng tay.
Hình ả nh
Máy cắ t tự độ ng đóng lạ i
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
7
÷
Cầ u dao cao thế
+ Nhiệ m vụ chính là để cách ly nguồ n điệ n
vớ i phụ tả i phụ c vụ cho công tác vậ n hành,
duy tu bả o dư ỡ ng thiế t bị điệ n.
+ Cầ u dao cao thế thư ờ ng đư ợ c chế tạ o theo
điệ n áp lư ớ i điệ n và cấ p dòng điệ n 100A,
200A, 400A, 600A, 800A, 1000A, 1250A,
2500A.
+ Cầ u dao cao thế thư ờ ng đư ợ c đóng cắ t
thông qua bộ truyề n độ ng cơ khí đả m bả o
khoả ng cách an toàn cho ngư ờ i vậ n hành.
+ Dòng điệ n định mứ c củ a cầ u dao bao giờ
cũ ng phả i lớ n hơ n dòng điệ n phụ tả i đi qua
dây dẫ n.
+ Không cho phép thao tác cầ u dao trong chế
độ có tả i.
+ Cầ u dao phụ tả i là loạ i cầ u dao có trang bị
thêm bộ dậ p hồ quang và lò so cắ t, cho phép
thao tác trong chế độ mang tả i. Tuy nhiên
cầ u dao phụ tả i không thể làm việ c đư ợ c như
máy cắ t vì nó không đư ợ c trang bị hệ thố ng
bả o vệ rơ le.
Thiế t bị chố ng sét
Cầ u dao
Auto reclosers
( máy cắ t tự độ ng
đóng lặ p lạ i)
Tấ t cả đư ợ c thay
bằ ng mộ t cơ cấ u
đóng ngắ t: Cầ u
dao phân đoạ n
có điề u khiể n
CẦ U DAO PHÂN ĐOẠ N CÓ ĐIỀ U KHIỂ N
Hình ả nh
Cầ u dao phụ tả i trung thế
Hình ả nh
Cầ u dao phụ tả i 12,24,36kV
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
8
Cầ u chì cao thế
THÔNG SỐ KỸ THUẬ T CỦ A CẦ U CHÌ TỰ RƠ I
TT Thông số kỹ thuậ t Đơ n vị 24kV 35kV
1 Điệ n áp định mứ c kV 22 35
2 Điệ n áp lớ n nhấ t kV 24 38,5
3 Điề u kiệ n môi trư ờ ng làm việ c Nhiệ t đớ i hoá
4 Điề u kiệ n lắ p đặ t Ngoài trờ i
5 Nhiệ t độ môi trư ờ ng làm việ c
o
C 5- 45
6 Tầ n số định mứ c Hz 50
7
Điệ n áp chịu đự ng tầ n số nguồ n đế n đấ t và và giữ a các cự c
÷ Ư ớ t ( 10 sec) kVrms 50 60
÷ Khô ( 1 phút ) kVrms 60 70
8 Điệ n áp chịu đự ng xung sét 2.2/50µs (BIL)
đế n đấ t và giữ a các cự c
kV (peak) 125 170
9 Dòng điệ n định mứ c A 100
10 Dòng điệ n ngắ n mạ ch định mứ c ( 1s) kA 12 10
11 Dòng đóng, cắ t MBA không tả i A 2,5
12 Dòng đóng, cắ t đư ờ ng dây không tả i A 10
13 Chiề u dài đư ờ ng rò mm/kV 25
14 Tiêu chuẩ n chế tạ o
IEC 265,282
ASNIC 37,41
ANSIC37,42
÷ Đư ợ c lắ p nố i tiế p sau cầ u dao cao thế .
÷ Đây là thiế t bị bả o vệ đơ n giả n trong mạ ch
điệ n mà yêu cầ u bả o vệ không cao lắ m,
÷ Cầ u chỉ chủ yế u dùng để bả o vệ ngắ n mạ ch.
÷ Thư ờ ng dùng ở lư ớ i trung áp 35kV trở
xuố ng.
÷ Cầ u chì tự rơ i thư ờ ng dùng ở lư ớ i điệ n trung
áp.
÷ Ở cấ p điệ n áp >110kV không dùng cầ u chì.
Cầ u chì đui xoáy Cầ u chì nắ p sứ Cầ u chì thạ ch anh
HÌNH Ả NH CẦ U CHÌ HẠ THẾ
Cầ u chì tự rơ i 12, 24, 36kV
có dòng điệ n rò khác nhau
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
9
Trong trạ m 110kV cầ u chì thư ờ ng dùng để bả o vệ cho các máy biế n điệ n áp ở cấ p
điệ n áp 6kV, 10kV, 22kV, 35kV.
Áptômát
Vớ i công suấ t phụ tả i lớ n thư ờ ng dùng loạ i áptômát có điề u khiể n có tính năng
gầ n giố ng như máy cắ t điệ n cao thế , ngư ờ i ta còn gọ i loạ i áptômát này là máy cắ t
điệ n hạ thế .
BẢ NG THÔNG SỐ KỸ THUẬ T CỦ A ÁPTÔMÁT
TT Hạ ng mụ c đơ n
vị
yêu cầ u
1 kiể u 3 pha 3
cự c
2 điệ n áp định mứ c V 600
3 Tầ n số hệ thố ng Hz 50
4 điệ n áp chịu đự ng tầ n số nguồ n trong 1 phút kV 2,5
5 điệ n áp xung định mứ c( 1.2/50ms ) kV 8
6
Khả năng chịu đự ng dòng ngắ n mạ ch I
cu
tạ i điệ n áp 380/400V
kA 25
÷ Iđm = 100A kA 25
÷ Iđm = 150A kA 35
÷ Iđm = 250A kA 35
÷ Iđm = 400A kA 35
÷ Iđm = 500A kA 35
÷ Iđm = 630A kA 35
÷ Iđm = 800A kA 50
7 Khả năng chịu đự ng dòng ngắ n mạ ch I
cs
= 50% I
cu
8 Số lầ n thao tác Lầ n 15.000
9 Đặ c tính bả o vệ : Đặ c tính C: theo tiêu chuẩ n IEC947- 2
10 Giả i chỉnh định
10-1
Áp tô mát s 250A
Bả o vệ quá dòng (Overload protection ) (0,8-1) Iđm
Bả o vệ ngắ n mạ ch ( Short circuit protection ) (5- 10) Iđm
10-2
Áp tô mát > 250A
Bả o vệ quá dòng (Overload protection ) (0,4-1) Iđm
Bả o vệ ngắ n mạ ch ( Short circuit protection ) (2- 10) Iđm
÷ Áptômát thư ờ ng đư ợ c dùng ở điệ n áp thấ p từ
1000V trở xuố ng.
÷ Dòng điệ n định mứ c củ a áptômát thông thư ờ ng
từ 15A đế n 3000A, chịu đư ợ c dòng điệ n ngắ n
mạ ch tớ i 12kA.
÷ Cho phép đóng cắ t trong chế độ mang tả i và ngắ n
mạ ch.
÷ Thông thư ờ ng bên trong áptômát không cầ n phả i
lắ p thêm TI.
Hình ả nh Áp tô mát
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
10
Hình ả nh
Cầ u dao hạ thế kiể u vỏ nhự a
Cầ u dao hạ thế thư ờ ng đi liề n vớ i cầ u chì. Dòng điệ n định mứ c củ a cầ u dao và cầ u
chì phả i đư ợ c lự a chọ n phù hợ p vớ i dòng điệ n định mứ c củ a phụ tả i và dòng điệ n
cho phép đi qua dây dẫ n
Icd > Icf
Icc = 2,5Itt
Icf là dòng điệ n cho phép đi qua dây dẫ n.
Itt là dòng điệ n tính toán củ a phụ tả i.
Các cầ u dao có chấ t lư ợ ng tố t thư ờ ng có thêm lư ỡ i dao phụ . Lư ỡ i dao phụ sẽ cắ t ra
sau khi lư ỡ i dao chính đã cắ t, tố c độ cắ t củ a lư ỡ i dao phụ rấ t nhanh nhờ có trang bị
thêm lò so cắ t. Lư ỡ i dao phụ làm nhiệ m vụ bả o vệ lư ỡ i dao chính không bị cháy
trong quá trình thao tác.
Trình tự thao tác: Để bả o đả m cho các thiế t bị điệ n làm việ c bình thư ờ ng cầ n
phả i thự c hiệ n các thao tác theo trình tự như sau:
÷ Khi đóng điệ n phả i đóng cầ u dao trư ớ c, đóng máy cắ t hoặ c đóng áp tô mát sau.
÷ Khi cắ t điệ n phả i cắ t máy cắ t hoặ c áp tô mát trư ớ c, cắ t cầ u dao sau.
BẢ NG THÔNG SỐ KỸ THUẬ T CẦ U DAO HẠ THẾ KIỂ U HỘ P SẮ T
Cầ u dao hạ thế
÷ Điệ n áp định mứ c
Uđms 400V.
÷ Dòng điệ n định mứ c
Iđm s 3000A.
Nhiệ m vụ chính củ a cầ u dao hạ thế là
để cách ly nguồ n điệ n vớ i phụ tả i, phụ c
vụ cho công tác vậ n hành và duy tu bả o
dư ỡ ng thiế t bị điệ n. Trong mạ ch điệ n tính
từ phía nguồ n điệ n cầ u dao phả i bố trí
trư ớ c áptômát. Cho phép thao tác cầ u dao
có tả i trong phạ m vi dòng điệ n định mứ c
củ a cầ u dao.
Hình ả nh
cầ u dao an toàn kiể u hộ p sắ t
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
11
Kiể u CDH3P-IN CDH3P-2N CDH3P4C-IN CDH3P4C-2N
Số cự c 3 3 4 4
Điệ n áp phụ c vụ tố i đa định
mứ c (V)
600 600 600 600
Khả năng chịu
điệ n áp cách
điệ n/phút (kV)
Pha-pha 2.5 2.5 2.5 2.5
Pha-vỏ 2.5 2.5 2.5 2.5
Dùng điệ n định mứ c ở 40
o
C
(A)
100 150 200
250 300 400
500
630 800
1000
100 150
200
250 400
630 800
1000
1600 2000
2500 3000
100 150 200
250 300 400
500
630 800 1000
100 150 200
250 300 400
630 800 1000
1200
1600 2000
2500 3000
Phầ n tử bả o vệ : Cầ u chả y ố ng x x x x
Cư ờ ng độ dòng điệ n quá tả i
(A)
1.6Iđm 1.6Iđm 1.6Iđm 1.6Iđm
Cách điệ n giữ a pha vớ i pha và
pha vớ i vỏ
>=20MΩ >=20MΩ >=20MΩ >=20MΩ
Kích thư ớ c ngoài (khi tay đẩ y ở vị trí đóng) và khố i lư ợ ng.
Kích thư ớ c ngoài
CDH
3PIN
100A
150A
200A
CDH
3PIN
250A
300A
400A
500A
CDH
630A
800A
1000A
CDH
3P2N
100A
150A
200A
CDH
3P2N
250A
400A
CDH
3P2N
630A
800A
1000A
CDH
3P2N
1600A
2000A
CDH
3P2N
2500A
3000A
A 330 440 530 305 630 650 764 869
M 260 332 430 258 500 527 618 720
Q 190 235 350 190 330 330 500 500
B 460 615 880 460 413 665 810 860
N 408 564 710 408 600 600 750 850
P 350 460 630 350 500 500 650 750
C 230 - - 230 320 365 531 552
D 171 220 260 187 237 237 336 352
ø
8.5 10.5 12.5 8.5 10.5 12.5 16.5 16.5
Khố i lư ợ ng (kg)
9
9
9
19
19
19
20
43.6
46
46.8
9
9
9
32.5
34
41.2
42.8
46
73.6
96
110
120
KÍCH THƯ Ớ C HÌNH HỌ C CẦ U DAO HẠ THẾ KIỂ U HỘ P SẮ T
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
12
BẢ NG TÍNH SẴ N DÒNG ĐIỆ N ĐỊNH MỨ C CỦ A DÂY CHẢ Y CẦ U CHÌ
Kích thư ớ c ngoài (khi tay đẩ y ở vị trí đóng) và khố i lư ợ ng.
Kích thư ớ c
ngoài
CDH
3PIN
100A
150A
200A
CDH
3PIN
250A
300A
400A
500A
CDH
630A
800A
1000A
CDH
3P2N
100A
150A
200A
CDH
3P2N
250A
400A
CDH
3P2N
630A
800A
1000A
CDH
3P2N
1600A
2000A
CDH
3P2N
2500A
3000A
A 330 440 530 305 630 650 764 869
M 260 332 430 258 500 527 618 720
Q 190 235 350 190 330 330 500 500
B 460 615 880 460 413 665 810 860
N 408 564 710 408 600 600 750 850
P 350 460 630 350 500 500 650 750
C 230 - - 230 320 365 531 552
D 171 220 260 187 237 237 336 352
ø 8.5 10.5 12.5 8.5 10.5 12.5 16.5 16.5
Khố i lư ợ ng (kg)
9
9
9
19
19
19
20
43.6
46
46.8
9
9
9
32.5
34
41.2
42.8
46
73.6
96
110
120
Kích thư ớ c ngoài (khi tay đẩ y ở vị trí đóng) và khố i lư ợ ng.
Kích thư ớ c ngoài
CDH
4CIN
100A
150A
200A
CDH
4CIN
250A
300A
400A
500A
CDH
4CIN
630A
CDH
4C2N
100A
150A
200A
CDH
4C2N
250A
300A
400A
500A
CDH
4C2N
1600A
2000A
CDH
4C2N
2500A
3000A
A 365 740 630 365 740 776 1090
M 318 610 535 318 610 652 900
Q 250 440 445 250 440 455 500
B 460 413 880 460 413 665 860
N 408 600 710 408 600 600 900
P 350 500 630 350 500 500 750
C 230 320 - 230 320 365 552
D 205 237 - 205 237 237 352
ø 8.5 10.5 12.5 8.5 10.5 12.5 12.5
Khố i lư ợ ng (kg)
12
12
12
40
46
48
48
54 12
12
12
40
46
48
48
54
57
61
61.5
150
160
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
13
BẢ NG TÍNH SẴ N DÒNG ĐIỆ N ĐỊNH MỨ C CỦ A DÂY CHẢ Y CẦ U CHÌ
CHO MÁY BIẾ N ÁP PHÂN PHỐ I HẠ THẾ
TT
công
suấ t
MBA
(kVA)
6kV 10kV 15kV 24kV 35kV
dòng
điệ n
định
mứ c
(A)
chủ ng
loạ i
dây
dẫ n
dòng
điệ n
định
mứ c
(A)
chủ ng
loạ i
dây
dẫ n
dòng
điệ n
định
mứ c
(A)
chủ ng
loạ i
dây
dẫ n
dòng
điệ n
định
mứ c
(A)
chủ ng
loạ i
dây
dẫ n
dòng
điệ n
định
mứ c
(A)
chủ ng
loạ i
dây
dẫ n
1 30 2,89 6k 1,73 3k 1,16 2k 0,79 2k 0,5 1k
2 50 4,82 8k 2,98 6k 1,93 3k 1,31 2k 0,83 2k
3 75 7,23 12k 4,34 6k 2,89 6k 1,97 3k 1,24 2k
4 100 9,63 15k 5,78 8k 3,85 6k 2,63 6k 1,65 3k
5 160 15,41 25K 9,25 12K 6,17 10K 4,20 6K 2,64 6K
6 200 19,27 25K 11,56 15K 7,71 10K 5,25 8K 3,3 6K
7 250 24,08 30K 14,45 20K 9,63 15K 6,57 10K 4,13 6K
8 320 30,83 40K 18,50 25K 12,33 20K 8,41 12K 5,28 8K
9 400 38,54 50K 23,12 30K 15,41 25K 10,51 15K 6,61 10K
10 560 53,95 80K 32,37 50K 21,58 30K 14,71 25K 9,25 15K
11 630 60,69 100K 36,42 65K 24,28 40K 16,55 30K 10,4 20K
12 1000 96,34 57,80 80K 38,54 65K 26,27 40K 16,52 25K
13 1600 154,14 92,49 61,66 100K 42,04 65K 26,42 40K
14 2500 240,85 144,51 96,34 65,69 100K 41,29 65K
15 3200 308,29 184,79 123,31 84,08 52,85 80K
16 4000 385,36 231,21 154,14 105,10 61,06 100K
Vậ t liệ u
Đư ờ ng
kính dây
chả y (mm)
Dòng điệ n định mứ c
Chì Đồ ng Nhôm
0,2 0,5 8 2
0.3 1,2 12 6
0,4 1,5 14 10
0,5 1,8 16 14
0,6 2,6 21 18
0,7 3,2 28 18
0,8 4,3 36 20
1,0 6,0 48 32
1,2 9,0 69 40
1,4 11,5 81 50
1,6 14 100 60
1,8 17 120 70
2,0 20 145 80
2,2 25 175 97
2,4 30 - 115
2,6 35 - 125
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
14
Câu hỏ i 6: TI hình xuyế n treo ở cổ cáp làm việ c như thế nào? Tạ i sao dây tiế p
địa cổ cáp lạ i phả i luồ n trong lòng TI hình xuyế n?
Trả lờ i:
Tạ i các trạ m biế n áp 110kV thư ờ ng dùng loạ i cáp XLPE làm cáp xuấ t tuyế n
trung thế , cáp này thư ờ ng đư ợ c bao bọ c bên ngoài 1 lớ p đai thép (Fe) để bả o vệ về
cơ họ c, ngoài cùng củ a cáp lạ i đư ợ c bọ c mộ t lớ p nhự a dầ y bằ ng PVC để bả o vệ
cho đai thép khỏ i bị rỉ. Dư ớ i đầ u cáp đư ợ c lắ p mộ t máy biế n dòng hình xuyế n có
tên là máy biế n dòng thứ tự không, đai thép tạ i cổ cáp đư ợ c hàn mộ t dây tiế p địa.
TI hình xuyế n treo ở cổ cáp làm việ c như sau:
÷ Bình thư ờ ng khi không có chạ m đấ t sẽ không có dòng điệ n đi qua đai thép, khi
có sự cố chạ m đấ t 1 pha dòng điệ n chạ m đấ t sẽ xuấ t hiệ n và đi qua đai thép xuố ng
đấ t.
÷ Nế u điể m nố i đấ t củ a cổ cáp nằ m ở phía trư ớ c máy biế n dòng dây nố i đấ t
không luồ n qua máy biế n dòng thì dòng điệ n chạ m đấ t không đi qua máy biế n
dòng, máy biế n dòng sẽ không có tác dụ ng trong mạ ch bả o vệ rơ le bả o vệ chạ m
đấ t.
÷ Trong lư ớ i điệ n trung điể m cách điệ n, khi xả y ra chạ m đấ t dòng điệ n thứ tự
không (3I
0
) đi qua điể m chạ m đấ t rấ t nhỏ .
+ Dòng điệ n chạ m đấ t có chiề u đi từ thanh cái ra đư ờ ng dây và đi qua điể m
nố i đấ t nằ m ở sau máy biế n dòng.
+ Vớ i các đư ờ ng dây cùng đấ u chung mộ t thanh cái thì dòng điệ n 3I
0
xuấ t hiệ n
trên các lộ đư ờ ng dây sẽ cùng có chiề u đi từ đư ờ ng dây vào thanh cái sau đó lồ ng
qua cuộ n dây máy biế n áp chính rồ i đi về phía đư ờ ng dây đang có chạ m đấ t 1 pha
và chui xuố ng đấ t. Dòng điệ n chạ m đấ t có giá trị bằ ng tổ ng dòng điệ n thứ tự không
trên thanh cái 3I
0¿
.
÷ Muố n cho bả o vệ chạ m đấ t làm việ c đư ợ c thì dây tiế p địa tạ i cổ cáp bắ t buộ c
phả i đư ợ c luồ n phía bên trong củ a máy biế n dòng để tậ p trung đư ợ c hoàn toàn
dòng điệ n chạ m đấ t Thứ tự không 3I
0¿
đi qua.
Câu hỏ i 7: Trong trạ m biế n áp phân phố i hạ thế công tơ điệ n đặ t ở phía trư ớ c và
sau máy biế n áp có gì khác nhau?
Dây tiế p địa tạ i cổ cáp
luồ n qua máy biế n dòng.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
15
Trả lờ i:
Trong trạ m biế n áp công tơ điệ n đư ợ c đặ t ở phía trư ớ c hoặ c phía sau máy biế n thế
đề u làm nhiệ m vụ đo đế m điệ n năng. Có mộ t số điể m khác nhau:
÷ Công tơ điệ n đặ t phía cao thế là công tơ đo đế m điệ n năng ở phía trư ớ c máy
biế n thế , để làm việ c đư ợ c công tơ sẽ phả i đấ u qua máy biế n điệ n áp và máy biế n
dòng điệ n cao thế .
+ Treo công tơ điệ n phía cao thế sẽ đo đế m đư ợ c toàn bộ điệ n năng tiêu thụ
củ a trạ m biế n áp.
+ Trong trạ m biế n áp 110kV phía cao áp và phía trung áp đề u lắ p TU và TI nên
công tơ điệ n thư ờ ng đư ợ c đặ t ở phía 110kV và ở tấ t cả các lộ ra phía trung áp,
bằ ng cách này ngư ờ i ta sẽ đo đư ợ c điệ n tiêu thụ củ a trạ m biế n áp và ở các lộ ra.
+ Treo công tơ phía cao thế phả i lắ p thêm máy biế n điệ n áp và máy biế n dòng
điệ n cao thế nên có giá thành xây dự ng tăng.
÷ Công tơ điệ n đặ t phía hạ thế là công tơ đo đế m điệ n năng ở phía sau máy biế n
áp.
+ Trạ m biế n áp phân phố i có dung lư ợ ng nhỏ nên công tơ điệ n đặ t phía hạ thế .
+ Vì MBD lắ p sau máy biế n áp lự c nên sẽ không đo đế m đư ợ c tổ n thấ t điệ n
năng trong nộ i bộ máy biế n áp và tổ n thấ t điệ n năng trên các đoạ n đư ờ ng dây từ
máy biế n áp đế n công tơ .
+ Vớ i nhữ ng trạ m biế n áp phân phố i hạ áp ngư ờ i ta thư ờ ng chỉ đặ t TI hạ thế để
giả m giá thành xây dự ng.
+ Khi đặ t công tơ điệ n phía hạ thế , ngư ờ i ta thư ờ ng phả i đư a thêm vào hệ số
quy đổ i để tính toán giá thành tiêu thụ điệ n. Cách làm này sẽ gây ra sai lệ ch kế t
quả đo đế m.
Sơ đồ đấ u dây công tơ điệ n Sơ đồ đấ u dây Công tơ điệ n
đặ t ở phía cao thế có TU và TI đặ t ở phía hạ thế 380/220V chỉ có TI
Câu hỏ i 8: Vì sao TI cao thế thư ờ ng đấ u ở 2 pha A, C mà không đấ u ở pha B?
Nế u đấ u TI ở pha A, B hoặ c ở pha C, B có đư ợ c không? Tạ i sao cuộ n dây thứ cấ p
máy biế n điệ n áp thư ờ ng đư ợ c nố i đấ t pha b ở mà không nố i đấ t ở pha a hoặ c pha
c?
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
16
Trả lờ i:
Trong trạ m biế n áp, mạ ch công tơ đo đế m cao thế ta hay gặ p trư ờ ng hợ p TI lắ p
ở pha A,C mà không lắ p ở pha B. Đây là quy ư ớ c chung trong việ c đấ u dây hệ
thố ng công tơ .
÷ Không đấ u TI ở pha A, B hoặ c C,B vì:
Công tơ đo đế m điệ n năng đặ t ở phía cao thế thư ờ ng hay dùng loạ i công tơ 3 pha
2 phầ n tử , cuộ n dây điệ n áp củ a công tơ đư ợ c cấ p điệ n từ máy biế n điệ n áp bằ ng
điệ n áp dây
Uab = Ucb = 100V~.
Máy biế n điệ n áp 3 pha đư ợ c nố i đấ t pha B nên trong sơ đồ đấ u dây vớ i công tơ
điệ n loạ i 3 pha 2 phầ n tử bắ t buộ c phả i đấ u ở pha a, c. Để phù hợ p thứ tự pha trong
sơ đồ đấ u dây công tơ TI phả i lắ p ở pha A, C.
÷ TU nố i đấ t ở pha b, không đư ợ c nố i đấ t ở các pha a hoặ c c vì:
Theo sơ đồ đấ u dây khi máy biế n dòng đặ t ở pha A và C, hai cuộ n dây điệ n áp
củ a công tơ điệ n phả i đấ u vào điệ n áp dây Uab và Ucb.
+ Nế u nố i đấ t ở pha c thì hai cuộ n dây điệ n áp củ a công tơ điệ n lạ i đấ u vào
điệ n áp dây Uac và Ubc củ a TU. (Hình 2)
+ Nế u nố i đấ t ở pha a thì hai cuộ n dây điệ n áp củ a công tơ điệ n lạ i đấ u vào
điệ n áp dây Uca và Uba củ a TU. (Hình 3)
Muố n công tơ làm việ c đúng ta phả i cho nố i đấ t cuộ n thứ cấ p pha b củ a TU.
Câu hỏ i 9: Công tơ điệ n vô công và công tơ điệ n hữ u công có gì khác nhau? Tạ i
sao các cự c đấ u dây củ a hai loạ i công tơ này lạ i giố ng nhau?
Trả lờ i:
Công tơ vô công dùng để đế m điệ n năng vô công, công tơ hữ u công dùng để
đế m điệ n năng hữ u công, quy định về sơ đồ đấ u dây củ a cuộ n dây dòng điệ n và
cuộ n dây điệ n áp củ a hai loạ i công tơ như sau (Hình 1, hình 2):
1- Công tơ Hữ u công:
Vớ i lư ớ i điệ n cao thế Vớ i lư ớ i điệ n hạ thế
÷ dòng điệ n Ia đi vớ i điệ n áp Uab - dòng điệ n Ia đi vớ i điệ n áp Uao
÷ dòng điệ n Ib đi vớ i điệ n áp Ubc - dòng điệ n Ib đi vớ i điệ n áp Ubo
÷ dòng điệ n Ic đi vớ i điệ n áp Uca - dòng điệ n Ic đi vớ i điệ n áp Uco
2- Công tơ Vô công:
Hình 1 Hình 2 Hình 3
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
17
Vớ i lư ớ i điệ n cao thế và hạ thế
÷
dòng điệ n Ia đi vớ i điệ n áp Ubc
÷
dòng điệ n Ib đi vớ i điệ n áp Uca
÷ dòng điệ n Ic đi vớ i điệ n áp Uab
Cách đấ u dây bên trong công tơ vô công hoặ c hữ u công đư ợ c tuân theo quy
định về cự c tính và thứ tự pha củ a cuộ n dây dòng điệ n và điệ n áp trên sơ đồ . Để
tiệ n cho việ c đấ u dây các cự c đấ u dây trên hàng boóc và cách đấ u dây bên ngoài
củ a hai loạ i công tơ này đư ợ c làm giố ng nhau. Muố n nhậ n biế t 2 loạ i công tơ
nói trên ta cầ n phả i xem ký hiệ u kWh, kVArh ở mặ t ngoài công tơ .
Hình 1: Công tơ hữ u công và vô công 380/220V 5A
loạ i 3 pha 3 phầ n tử
Hình 2: Công tơ hữ u công và vô công cao thế 100V~/ 5A
loạ i 3 pha 2 phầ n tử
Hình ả nh Công tơ điệ n
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
18
Hiệ n nay tạ i các điể m đo đế m ranh giớ i trên lư ớ i điệ n hoặ c tạ i các trạ m biế n
áp phổ biế n dùng loạ i công tơ 3 pha 3 phầ n tử (Hình 3).
Câu hỏ i 10: Trình bày cấ u tạ o và nguyên lý làm việ c củ a máy biế n áp lự c? Tạ i sao
nói máy biế n áp lự c vừ a là nguồ n điệ n trung gian lạ i vừ a là phụ tả i củ a lư ớ i điệ n?
Trả lờ i:
E
2
= i
2
(Z
0
+ Z
2
) = i
2
Z
0
x i
2
Z
2
= U
0
+ U
2
- U
0
là điệ n áp giáng trên nộ i bộ cuộ n dây W
2
- U
2
là điệ n áp giáng trên phụ tả i mạ ch ngoài Z
2
Mỗ i máy biế n áp lự c đề u có mộ t dung lư ợ ng tớ i hạ n làm nhiệ m vụ cung cấ p
điệ n trự c tiế p cho phụ tả i, nó đóng vai trò mộ t nguồ n điệ n trung gian phân phố i
năng lư ợ ng điệ n củ a nguồ n điệ n. Trong vậ n hành mỗ i máy biế n áp lự c tiêu thụ
Hình 3: Sơ đồ đấ u dây công tơ hữ u công và vô công
cao thế 100V/ 5A loạ i 3 pha 3 phầ n tử
Cấ u tạ o: Xem hình ả nh
Nguyên lý làm việ c :
Máy biế n áp đư ợ c chế tạ o theo nguyên
lý cả m ứ ng điệ n từ . Khi có điệ n áp xoay
chiề u đặ t vào cuộ n sơ cấ p W
1
, trong
cuộ n dây sơ cấ p sẽ có 1 dòng điệ n i
1
chạ y qua, dòng điệ n i
1
cả m ứ ng trong lõi
thép 1 từ thông u
1
. Từ thông u
1
móc
vòng qua cuộ n dây thứ cấ p W
2
sinh ra
trong cuộ n dây thứ cấ p 1 sứ c điệ n độ ng
cả m qua. Do cuộ n dây thứ cấ p củ a máy
biế n áp có trở kháng nên tạ i cuộ n dây
thứ cấ p xuấ t hiệ n 1 điệ n áp giáng U
0
lúc
này sứ c điệ n độ ng:
Hình ả nh máy biế n áp phân phố i
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
19
mộ t lư ợ ng công suấ t không tả i P
0
và công suấ t ngắ n mạ ch P
N
nên trong hệ thố ng
điệ n máy biế n áp đóng vai trò phụ tả i.
Hình vẽ mô tả
Hình dáng bên ngoài MBA
THÔNG SỐ KỸ THUẬ T CỦ A MÁY BIẾ N ÁP DO VIỆ T NAM SẢ N XUẤ T
suất
(kvA)
Cấp điện áp
(kV)
Tổn hao (W)
Dòng
điện
không
tải lo%
Điện
áp
ngắn
mạch
Uk%
Kích thước bao
(mm)
Tâm
bánh
xe
(mm)
D
Trọng lượng
Ko tải
(Po)
Có tải
(Pk)
Dài
A
Rộng
B
Cao
C
Dầu
(lít)
Toàn
bộ
(Kg)
25
6.3/0.4;
10/0.4
120 500 2 4 600 560 1050 450 110 390
15/0.4;
22/0.4
120 500 2 4 610 610 1050 450 130 390
35/0.4 140 510 2 4.5 680 620 1080 450 180 500
30
(31,5)
6.3/0.4;
10/0.4
125 600 2 4 930 580 1080 450 120 390
15/0.4;
22/0.4
125 600 2 4 950 620 1110 450 140 450
35/0.4 150 610 2 5 1090 640 1600 450 260 610
50
6.3/0.4;
10/0.4
185 850 1.8 4 1180 600 1280 450 140 560
15/0.4;
22/0.4
185 850 1.8 4 1240 650 1480 450 180 660
35/0.4 215 880 1.8 5 1260 830 1560 450 304 810
- u1 là từ thông.
- U1 là điệ n áp sơ cấ p
- U2 là điệ n áp thứ cấ p
- w1 là cuộ n dây sơ cấ p
- W2 là cuộ n dây thứ cấ p
Cấ u tạ o máy biế n áp
1. Thùng dầ u phụ
2. Ố ng chỉ thị mứ c dầ u
3. Ố ng nố i thùng dầ u chính và thùng
dầ u phụ
4. Thùng dầ u chính
5. Sứ MBA
6. Cánh tả n nhiệ t
7. Lõi thép MBA
8. Cuộ n dây sơ cấ p và cuộ n dây thứ
cấ p
9. Dầ u máy biế n áp (trong thùng dầ u)
7
8
U
1
~
U
2
~
W
1
W
2
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
20
63
(75)
6.3/0.4;
10/0.4
235 1200 1.8 4 1110 680 1300 550 260 680
15/0.4;
22/0.4
235 1250 1.8 4 1200 680 1300 550 270 730
35/0.4 270 1300 1.8 5 1300 720 1400 550 310 840
100
(125)
6.3/0.4;
10/0.4
310 1700 1.8 4 1290 700 1350 550 290 750
15/0.4;
22/0.4
325 1700 1.8 4 1370 720 1490 550 300 790
35/0.4 350 1750 1.8 5 1560 750 1700 550 320 910
160
(180)
6.3/0.4;
10/0.4
450 2100 1.7 4 1400 800 1500 600 300 1020
15/0.4;
22/0.4
450 2150 1.7 4 1400 800 1520 600 330 1080
35/0.4 510 2250 1.7 5 1480 850 1780 600 420 1350
250
6.3/0.4;
10/0.4
640 3000 1.7 4 1440 820 1580 600 370 1220
15/0.4;
22/0.4
650 3050 1.7 4 1440 820 1700 600 380 1250
35/0.4 720 3200 1.7 5 1600 850 1800 660 400 1580
320
6.3/0.4;
10/0.4
700 3670 1.6 4 1540 860 1720 660 390 1480
15/0.4;
22/0.4
700 3670 1.6 4 1590 880 1750 660 400 1600
35/0.4 720 3880 1.6 5 1640 900 1910 660 460 1890
400
6.3/0.4;
10/0.4
840 4460 1.5 4 1590 920 1760 660 410 1800
15/0.4;
22/0.4
850 4500 1.5 4 1610 930 1800 660 460 2110
35/0.4 920 4600 1.5 5 1710 960 2010 660 520 2650
500
(560)
6.3/0.4;
10/0.4
940 5210 1.5 4 1690 950 1940 660 560 2400
15/0.4;
22/0.4
960 5270 1.5 4 1720 960 1950 660 630 2600
35/0.4 1060 5470 1.5 5 1800 1000 2160 820 710 2960
630
6.3/0.4;
10/0.4
1100 6010 1.4 4.5 1790 980 2010 820 680 2510
15/0.4;
22/0.4
1150 6040 1.4 4.5 1810 990 2020 820 690 2720
35/0.4 1250 6210 1.4 5.5 1900 1080 2160 820 900 3020
750
6.3/0.4;
10/0.4
1200 6590 1.4 4.5 1820 1040 2030 820 800 3310
15/0.4;
22/0.4
1220 6680 1.4 4.5 1830 1080 2060 820 840 3360
35/0.4 1350 7100 1.4 5.5 1920 1140 2120 820 940 3570
1000
6.3/0.4;
10/0.4
1550 9000 1.3 5 1850 1120 2090 820 1040 4040
15/0.4;
22/0.4
1570 9500 1.3 5 1910 1150 2130 820 1100 4110
35/0.4 1680 10000 1.3 6 2200 1400 2410 1070 1440 4750
1250
6.3/0.4;
10/0.4
1710 12800 1.2 5.5 2110 1200 2170 1070 1300 4650
15/0.4;
22/0.4
1720 12910 1.2 5.5 2150 1230 2210 1070 1340 4980
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
21
35/0.4 1810 13900 1.2 6.5 2280 1310 2370 1070 1480 5110
1600
6.3/0.4;
10/0.4
2100 15500 1.0 5.5 2290 1780 2410 1070 1550 5100
15/0.4;
22/0.4
2100 15700 1.0 5.5 2350 1810 2470 1070 1650 5320
35/0.4 2400 16000 1.0 6.5 2410 1950 2810 1070 1750 5910
1800
6.3/0.4;
10/0.4
2400 18020 0.9 6 2360 1910 2510 1070 1680 5820
15/0.4;
22/0.4
2420 18110 0.9 6 2380 1960 2610 1070 1720 6100
35/0.4 2500 18900 0.9 6.5 2460 2070 2920 1070 2150 6350
2000
6.3/0.4;
10/0.4
2700 18400 0.9 6 2390 1970 2690 1070 2010 6210
15/0.4;
22/0.4
2720 18800 0.9 6 2410 1980 2740 1070 2230 6540
35/0.4 2850 19400 0.9 6.5 2590 2160 2980 1070 2470 6820
2500
6.3/0.4;
10/0.4
3250 20000 0.8 6 2420 1980 2740 1070 2360 6710
15/0.4;
22/0.4
3300 20410 0.8 6 2460 2030 2810 1070 2480 6940
35/0.4 3400 21000 0.8 6.5 2610 2210 2990 1070 2570 7800
Câu hỏ i 11: Nhữ ng kim loạ i nào thư ờ ng dùng để chế tạ o dây dẫ n điệ n? So sánh
đặ c tính kỹ thuậ t củ a từ ng loạ i? Tạ i sao ngư ờ i ta không dùng dây nhôm lõi thép
trong lư ớ i điệ n hạ thế 0.4kV?
Trả lờ i:
Vậ t liệ u thư ờ ng dùng để chế tạ o dây dẫ n điệ n là đồ ng, nhôm, thép...
BẢ NG SO SÁNH ĐẶ C TÍNH KỸ THUẬ T
Tên
vậ t
liệ u
Điệ n trở suấ t Khả năng chịu kéo Đặ c tính kỹ thuậ t
Đồ ng
(Cu) µ = 0,017241 O
mm
2
/m
o=38÷ 39kg/mm
2
đồ ng thanh
o=26÷ 28kg/mm
2
đồ ng mề m
- dẫ n nhiệ t tố t
- dẫ n điệ n tố t
- chố ng ăn mòn
cao
Nhôm
(Al)
µ = 0,0295 Omm
2
/m
o= 16 ÷ 17 kg/mm
2
nhôm thanh
o= 8 kg/mm
2
nhôm mề m
- dẫ n nhiệ t tố t
- dẫ n điệ n tố t
- khả năng chố ng
ăn mòn kém
hơ n đồ ng
Thép
(C)
µ = 0,1 Omm
2
/m
loạ i nguyên chấ t
µ = 0,13 Omm
2
/m
loạ i có nhiề u cacbon
o=120 ÷ 150 kg/mm
2
- dẫ n điệ n kém
- dẫ n nhiệ t bình
thư ờ ng
- bị ăn mòn mạ nh
Khi điệ n áp cao trên 1000V và tầ n số cao trên 1000Hz sẽ xuấ t hiệ n hiệ u ứ ng
bề mặ t. Trong thự c tế lư ớ i điệ n công nghiệ p thư ờ ng có tầ n số 50Hz, lư ớ i điệ n
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
22
thông tin truyề n thanh thư ờ ng dùng điệ n áp thấ p như ng lạ i có tầ n số cao hàng kHz
(1kHz = 1000Hz) hoặ c hàng MHz (1MHz = 1000kHz). Dòng điệ n đi qua dây dẫ n
sẽ phân bố ra phía mặ t ngoài củ a dây dẫ n, lõi thép đóng vai trò tăng cư ờ ng lự c cơ
giớ i đư ờ ng dây vì vậ y ở lư ớ i điệ n cao áp tầ n số công nghiệ p 50Hz cho phép dùng
dây nhôm lõi thép để làm dây dẫ n điệ n. Không dùng dây nhôm lõi thép để làm dây
dẫ n điệ n trong lư ớ i điệ n hạ thế 0,4kV vì vớ i điệ n áp thấ p < 1000V tầ n số công
nghiệ p 50Hz( 60Hz) sẽ có hiệ u ứ ng bề mặ t rấ t nhỏ nên lõi thép củ a dây nhôm lõi
thép
Dây nhôm lõi thép (ACSR)
Aluminium conductor steel reinforced
TCVN 5064 : 1994 & TCVN 5064:
SĐ1/95
Hard - Drawn aluminium stranded
conductor
TCVN 5064 : 1994 & TCVN 5064:
SĐ1/95
Tiế t
diệ n danh
định
Nominal
Area
Kế t cấ u
Structure
Tiế t
diệ n tính
toán
Calculated
Area
Đư ờ ng
kính tổ ng
Overall
Diameter
Trọ ng
lư ợ ng
gầ n đúng
Approx.
Weight
Điệ n trở
DC ở 20
0
C
DC
Resistance
at 20
0
C
Lự c kéo
đứ t nhỏ
nhấ t
Minimum
breaking
load
Chiề u
dài sả n
xuấ t
Length
mm
2
N
0
/mm mm
2
mm kg/km Ω /km N m
16 7/1.70 15.88 5.10 43 1.8007 3.021 2.000
25 7/2.13 24.93 6.39 68 1.1489 4.500 2.000
35 7/2.51 34.62 7.53 94 0.8347 5.913 2.000
50 7/3.00 49.46 9.00 135 0.5748 8.198 2.000
70 7/3.55 69.25 10.65 189 0.4131 11.288 2.000
95 7/4.10 92.37 12.30 252 0.3114 14.784 2.000
120 19/2.80 116.93 14.00 321 0.2459 19.890 2.000
150 19/3.15 147.99 15.75 406 0.1944 24.420 1.500
185 19/3.50 182.71 17.50 502 0.1574 29.832 1.500
240 19/4.00 238.64 20.00 655 0.1205 38.192 1.500
300 37/3.15 288.2 22.05 794 0.1000 47.569 1.500
400 37/3.66 389.08 25.62 1072 0.0740 63.420 1.500
Dây nhôm lõi thép (ACSR)
Dây nhôm trầ n xoắ n (A)
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
23
BẢ NG TRA CỨ U CÁP TRẦ N
Tiế t diệ n
danh định
Nominal
Area
Kế t cấ u Structure
Tiế t
diệ n tính
toán
Calculated
Area
Đư ờ ng
kính tổ ng
Overall
Diameter
Trọ ng lư ợ ng gầ n
đúng Approx. Weight
Điệ n trở DC
ở 20
0
C DC
Resistance
at 20
0
C
Lự c kéo
đứ t tố i
thiể u
Minimum
breaking
load
Chiề u
dài sả n
xuấ t
Length
Phầ n
nhôm
Aluminium
Phầ n
thép
Steel
Nhôm
Aluminium
Thép
Steel
Tổ ng
Total
mm
2
N
0
/mm N
0
/mm mm
2
mm kg/km kg/km kg/km Ω /km N m
35/6.2 6/2.80 1/2.80 36.9/6.15 8.40 100 48 148 0.7774 13.524 2.000
50/8.0 6/3.20 1/3.20 48.2/8.04 9.60 132 63 195 0.5951 17.112 2.000
70/11 6/3.80 1/3.80 68.0/11.3 11.40 188 88 276 0.4218 24.130 2.000
70/72 18/2.20 19/2.20 68.4/72.2 15.40 188 567 755 0.4194 96.826 1.200
95/16 6/4.50 1/4.50 95.4/15.9 13.50 261 124 385 0.3007 33.369 1.200
95/141 24/2.20 37/2.20 91.2/141 19.80 251 1106 1357 0.3146 180.775 1.000
120/19 26/2.40 7/1.85 118.0/18.8 15.15 324 147 471 0.2440 41.521 1.200
120/27 30/2.20 7/2.20 114.0/26.6 15.40 320 208 528 0.2531 49.465 1.200
150/19 24/2.80 7/1.85 148.0/18.8 16.75 407 147 554 0.2046 46.307 1.200
150/24 26/2.70 7/2.10 149.0/24.2 17.10 409 190 599 0.2039 52.279 1.200
150/34 30/2.50 7/2.50 147.0/34.3 17.50 406 269 675 0.2061 62.643 1.200
185/24 24/3.15 7/2.10 187.0/24.2 18.90 515 190 705 0.1540 58.075 1.200
185/29 26/2.98 7/2.30 181.0/29.0 18.82 500 228 728 0.1591 62.055 1.000
185/43 30/2.80 7/2.80 185.0/43.1 19.60 509 337 846 0.1559 77.767 1.000
185/128 54/2.10 37/2.10 187.0/128.0 23.10 517 1008 1525 0.1543 183.816 1.000
240/32 24/3.60 7/2.40 244.0/31.7 21.60 673 248 921 0.1182 75.050 1.200
240/39 26/3.40 7/2.65 236.0/38.6 21.55 650 302 952 0.1222 80.895 1.200
240/56 30/3.20 7/3.20 241.0/56.3 22.40 665 441 1106 0.1197 98.253 1.200
300/39 24/4.00 7/2.65 310.0/38.6 23.95 830 302 1132 0.0958 90.574 1.200
300/48 26/3.80 7/2.95 295.0/47.8 24.05 812 374 1186 0.0978 100.623 1.200
300/66 30/3.50 19/2.10 288.5/65.3 24.50 796 517 1313 0.1000 117.520 1.200
300/67 30/3.50 7/3.50 288.5/67.3 24.50 796 527 1323 0.1000 126.270 1.200
300/204 54/2.65 37/2.65 298.0/204.0 29.15 823 1603 2426 0.0968 284.579 1.200
330/30 48/2.98 7/2.30 335.0/29.1 24.78 924 228 1152 0.0861 88.848 1.200
330/43 54/2.80 7/2.80 332.0/43.1 25.20 918 337 1255 0.0869 103.784 1.200
400/18 42/3.40 7/1.85 381.0/18.8 25.95 1052 147 1199 0.0758 85.600 1.200
400/22 76/2.57 7/2.00 394.0/22.0 26.56 1089 172 1261 0.0733 95.115 1.200
400/51 54/3.05 7/3.05 394.0/51.1 27.45 1090 400 1490 0.0733 120.481 1.200
400/64 26/4.37 7/3.40 390.0/63.5 27.68 1074 498 1572 0.0741 129.183 1.200
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
24
Dây đồ ng trầ n xoắ n (C)
Hard - Drawn copper stranded conductor
TCVN 5064 : 1994 & TCVN 5064: SĐ1/95
Tiế t diệ n danh
định
Nominal Area
Cấ u trúc
Structure
Tiế t diệ n
tính toán
Calculated
Area
Đư ờ ng
kính tổ ng
Overall
Diameter
Trọ ng
lư ợ ng
gầ n đúng
Approx.
Weight
Điệ n trở
DC ở 20
0
C
DC
Resistance
at 20
0
C
Lự c kéo
đứ t nhỏ
nhấ t
Minimum
breaking
load
Chiề u
dài sả n
xuấ t
Length
mm
2
N
0
/mm mm
2
mm kg/km Ω /km N m
16 7/1.70 15.88 5.10 142 1.1573 6.031 2.000
25 7/2.13 24.93 6.39 224 0.7336 9.463 2.000
35 7/2.51 34.62 7.53 311 0.5238 13.141 2.000
50 7/3.00 49.46 9.00 444 0.3688 17.455 2.000
70 19/2.13 67.67 10.65 612 0.2723 27.115 1.500
95 19/2.51 93.97 12.55 850 0.1944 37.637 1.200
120 19/2.80 116.93 14.00 1058 0.156 46.845 1.000
150 19/3.15 147.99 15.75 1338 0.1238 55.151 800
185 37/2.51 182.99 17.57 1659 0.1001 73.303 700
240 37/2.84 234.27 19.88 2124 0.0789 93.837 600
300 37/3.15 288.20 22.05 2614 0.0637 107.422 500
400 37/3.66 389.08 25.62 3528 0.0471 144.988 350
Sợ i dây nhôm tròn kỹ thuậ t điệ n
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
25
Sợ i dây nhôm tròn kỹ thuậ t điệ n
Electrotechnical round aluminium wire
TCVN 5934 - 1995
Đư ờ ng
kính sợ i
Diameter
Sai số
cho
phép
Toleranc
e
Mặ t cắ t
Sectional
Area
Suấ t kéo đứ t tố i
thiể u Minimum
Tensile Strength
Độ dãn dài tố i
thiể u Minimum
Elongation
Trọ ng
lư ợ ng
gầ n
đúng
Approx.
Weight
Điệ n trở
DC ở 20
0
C
DC
Resistance
at 200C
Sợ i
cứ ng
Hard
Wire
Sợ i nử a
cứ ng
Semi-
Hard
Wire
Sợ i
cứ ng
Hard
Wire
Sợ i nử a
cứ ng
Semi-
Hard
Wire
mm ± mm mm
2
kg/mm
2
kg/mm
2
% % kg/km Ω /km
1.4 0.02 1.539 17.0 9 ¸ 14 1.0 2 4.154 18.389
1.6 0.02 2.010 17.0 9 ¸ 14 1.3 2 5.426 14.073
1.8 0.02 2.543 17.0 9 ¸ 14 1.3 2 6.867 11.120
2.0 0.02 3.140 17.0 9 ¸ 14 1.3 2 8.478 9.008
2.3 0.02 4.153 17.0 9 ¸ 14 1.3 2 11.212 6.812
2.6 0.03 5.307 16.5 9 ¸ 14 1.5 2 14.328 5.331
2.9 0.03 6.602 16.5 9 ¸ 14 1.5 2 17.825 4.285
3.0 0.03 7.065 16.5 9 ¸ 14 1.5 2 19.076 4.011
3.2 0.03 8.038 16.5 9 ¸ 14 1.5 2 21.704 3.520
3.5 0.04 9.616 16.5 9 ¸ 14 1.5 2 25.964 2.942
3.7 0.04 10.747 16.5 9 ¸ 14 1.5 2 29.016 2.633
3.8 0.04 11.335 16.5 9 ¸ 14 1.5 2 30.606 2.497
4.0 0.04 12.560 16.0 9 ¸ 14 2.0 3 33.912 2.252
4.2 0.04 13.847 16.0 9 ¸ 14 2.0 3 37.388 2.045
4.5 0.05 15.896 16.0 9 ¸ 14 2.0 3 42.920 1.780
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
26
Sợ i dây đồ ng tròn kỹ thuậ t
điệ n
Sợ i dây đồ ng tròn kỹ thuậ t điệ n
Electrotechnical round copper wire
TCVN 5934 - 1995
Đư ờ ng
kính sợ i
Diameter
Sai số cho
phép
Tolerance
Mặ t cắ t
Sectional
Area Trọ ng lư ợ ng gầ n đúng Approx. Weight
Điệ n trở DC ở 20
0
C
DC Resistance at 20
0
C
Suấ t kéo đứ t tố i thiể u
Minimum Tensile
Strength
Độ dãn dài tố i thiể u
Minimum Elongation
Sợ i cứ ng
Hard Wire
Sợ i mề m
Soft Wire
Sợ i cứ ng
Hard Wire
Sợ i mề m
Soft Wire
Sợ i cứ ng
Hard Wire
Sợ i mề m Soft
Wire
mm ± mm mm
2
kg/km Ω /km Ω /km kg/mm
2
kg/mm
2
% %
0.40 0.01 0.1256 1.118 142.91 138.22 40 20 ¸ 28 0.6 20
0.45 0.01 0.1590 1.415 112.92 109.21 40 20 ¸ 28 0.6 20
0.50 0.01 0.1963 1.747 91.46 87.81 40 20 ¸ 28 0.6 20
0.55 0.01 0.2375 2.113 75.59 72.57 40 20 ¸ 28 0.6 20
0.60 0.01 0.2826 2.515 63.52 60.98 40 20 ¸ 28 0.6 25
0.65 0.01 0.3317 2.952 54.12 51.96 40 20 ¸ 28 0.6 25
0.70 0.015 0.3847 3.423 46.67 44.8 40 20 ¸ 28 0.6 25
0.80 0.015 0.5024 4.471 35.73 34.3 40 20 ¸ 28 0.6 25
0.90 0.015 0.6359 5.659 28.23 27.10 40 20 ¸ 28 0.6 25
1.0 0.02 0.7850 6.987 22.87 21.95 40 20 ¸ 28 1.6 30
1.2 0.02 1.130 10.061 15.88 15.24 40 20 ¸ 28 1.6 30
1.4 0.02 1.539 13.694 11.67 11.20 40 20 ¸ 28 1.6 30
1.6 0.02 2.010 17.885 8.932 8.575 40 20 ¸ 28 1.6 30
1.8 0.02 2.543 22.636 7.057 6.775 40 20 ¸ 28 1.6 30
2.0 0.02 3.140 27.946 5.656 5.488 40 20 ¸ 28 1.6 30
2.3 0.02 4.153 36.959 4.277 4.150 40 20 ¸ 28 1.6 30
2.6 0.02 5.307 47.229 3.347 3.247 40 20 ¸ 28 1.6 30
2.9 0.02 6.602 58.756 2.690 2.610 40 20 ¸ 28 1.6 30
3.2 0.03 8.038 71.542 2.209 2.144 38 20 ¸ 27 1.5 30
3.5 0.03 9.616 85.585 1.847 1.792 38 20 ¸ 27 1.5 30
3.7 0.03 10.747 95.645 1.653 1.603 38 20 ¸ 27 1.5 30
4.0 0.04 12.56 111.784 1.414 1.372 38 20 ¸ 27 1.5 30
4.3 0.04 14.515 129.180 1.224 1.187 38 20 ¸ 27 1.5 30
4.5 0.04 15.896 141.477 1.117 1.084 38 20 ¸ 27 1.5 30
5.0 0.04 19.625 174.663 0.905 0.878 38 20 ¸ 27 1.5 30
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
27
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
28
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
29
Câu hỏ i 12: Hệ thố ng điệ n gồ m mấ y phầ n tử ? Nhiệ m vụ củ a các phầ n tử trong hệ
thố ng điệ n? Nêu các chỉ tiêu để đánh giá chấ t lư ợ ng hệ thố ng điệ n?
Trả lờ i:
Hệ thố ng điệ n bao gồ m 3 phầ n tử :
1- Nguồ n điệ n: Nhà máy phát điệ n, làm nhiệ m vụ sả n sinh ra năng lư ợ ng
điệ n
2- Lư ớ i điệ n: Bao gồ m đư ờ ng dây tả i điệ n và các trạ m biế n áp.
3- Phụ tả i: Là các thiế t bị tiêu thụ điệ n năng.
Có 2 chỉ tiêu quan trọ ng để đánh giá chấ t lư ợ ng hệ thố ng điệ n:
1- Tầ n số (f ) : Luôn ổ n định ở tầ n số 50Hz.
2- Điệ n áp (U ): Luôn đả m bả o ở chế độ điệ n áp định mứ c U = U
đm
.
Mộ t hệ thố ng điệ n có chấ t lư ợ ng tố t phả i luôn đả m bả o đư ợ c hai chỉ tiêu trên.
Câu hỏ i 13: Dầ u biế n thế làm nhiệ m vụ gì trong máy biế n áp? Nêu các tiêu
chuẩ n quan trọ ng nhấ t củ a dầ u máy trong vậ n hành? Phư ơ ng pháp quả n lý dầ u máy
biế n áp trong vậ n hành?
Trả lờ i:
Dầ u biế n áp làm 2 nhiệ m vụ :
1- Cách điệ n cho máy biế n áp .
2- Làm mát cho máy biế n áp theo nguyên tắ c đố i lư u tuầ n hoàn.
Có 3 chỉ tiêu quan trọ ng nhấ t củ a dầ u máy biế n áp trong vậ n hành:
1- Điệ n áp chọ c thủ ng [kV]
Thử nghiệ m Điệ n áp chọ c thủ ng củ a dầ u bằ ng cố c thử dầ u, khoả ng cách phóng
điệ n giữ a 2 cự c mang điệ n áp cao trong môi trư ờ ng chứ a đầ y dầ u là 2,5cm.
- Cấ p điệ n áp dư ớ i 15kV:
+ 30kV vớ i dầ u mớ i trong MBA chư a qua vậ n hành.
+ 25kV vớ i dầ u trong MBA đang vậ n hành.
- Cấ p điệ n áp dư ớ i 15kV đế n 35kV:
+ 35kV vớ i dầ u mớ i trong MBA chư a qua vậ n hành.
+ 30kV vớ i dầ u trong MBA đang vậ n hành.
- Cấ p điệ n áp dư ớ i 110kV:
+ 45kV vớ i dầ u mớ i trong MBA chư a qua vậ n hành.
+ 40kV vớ i dầ u trong MBA đang vậ n hành.
- Cấ p điệ n áp 110kV đế n 220kV:
+ 60kV vớ i dầ u mớ i trong MBA chư a qua vậ n hành.
+ 55kV vớ i dầ u trong MBA đang vậ n hành.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
30
- Cấ p điệ n áp 500kV:
+ 70kV vớ i dầ u mớ i trong MBA chư a qua vậ n hành.
+ 65kV vớ i dầ u trong MBA đang vậ n hành.
2- Nhiệ t độ chớ p cháy kín: Không thấ p hơ n 135
0
C, suy giả m không quá
5% so vớ i lầ n phân tích trư ớ c.
3- Trị số axít: không quá 0,25mg KOH trong 1g dầ u.
Quả n lý dầ u trong vậ n hành :
- Bình thư ờ ng mỗ i năm phả i thí nghiệ m định kỳ mẫ u dầ u 1 lầ n.
- MBA làm việ c trong tình trạ ng đầ y tả i hoặ c quá tả i thư ờ ng xuyên thì phả i rút
ngắ n thờ i gian thí nghiệ m định kỳ .
- Khi sự cố cháy máy biế n áp thư ờ ng là kèm theo dầ u bị cháy, chấ t lư ợ ng dầ u
MBA suy giả m, phả i thay dầ u.
- Khi đạ i tu MBA phả i thay dầ u.
- Khi mứ c dầ u trong máy biế n áp giả m thấ p, phả i bổ xung dầ u theo hư ớ ng dẫ n
củ a nhà chế tạ o.
- Dầ u bổ xung vào máy phả i có cùng gố c dầ u hoặ c có gố c dầ u tư ơ ng đư ơ ng.
- Phả i kiể m định lạ i dầ u trư ớ c khi đổ vào máy theo các tiêu chuẩ n kỹ thuậ t
củ a ngành điệ n.
Câu hỏ i 14: Nêu các thông số kỹ thuậ t ghi trên biể n nhãn củ a mộ t máy biế n áp
lự c phân phố i hạ thế ? Giả i thích ý nghĩa củ a các thông số đó?
Trả lờ i:
Các thông số kỹ thuậ t trên biể n nhãn củ a mộ t máy biế n áp lự c phân phố i hạ thế là:
1. S
đm
[kVA]: Dung lư ợ ng định mứ c củ a máy biế n áp.
2. U
đm1
, U
đm2
[kV]: Điệ n áp định mứ c củ a cuộ n dây phía sơ cấ p và thứ cấ p củ a
máy biế n áp.
3. Iđm1, Iđm2 [A]: Dòng điệ n định mứ c củ a cuộ n dây phía sơ cấ p và thứ cấ p củ a
máy biế n áp .
4. UN% (còn gọ i là UK%): Điệ n áp ngắ n mạ ch tính theo phầ n trăm, cho ta biế t
tổ n thấ t điệ n áp trong cuộ n dây máy biế n áp khi máy biế n áp mang tả i.
UN
UN% = 100
Uđm
5. I0% : Dòng điệ n không tả i củ a máy biế n áp tính theo phầ n trăm dòng điệ n
định mứ c củ a máy biế n áp.
I
0
I
0
% = 100
I
đm
6. P
0
[kW]: Tổ n thấ t không tả i là mộ t trị số không đổ i vớ i mỗ i máy biế n áp, nó
không phụ thuộ c vào tình trạ ng vậ n hành mang tả i củ a máy biế n áp.
7. f [Hz]: Tầ n số củ a nguồ n điệ n.
8. Trọ ng lư ợ ng toàn bộ củ a máy biế n áp [kG]
9. Trọ ng lư ợ ng củ a dầ u máy biế n áp [kG]
Câu hỏ i 15: Trư ớ c khi đư a mộ t máy biế n áp lự c vào vậ n hành phả i làm nhữ ng thí
nghiệ m gì, nêu các hạ ng mụ c cầ n thí nghiệ m và giả i thích?
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
31
Trả lờ i:
Các hạ ng mụ c cầ n thí nghiệ m máy biế n áp trư ớ c khi đư a vào vậ n hành bao gồ m:
1- Đo R cách điệ n bằ ng mê gôm mét 2500 V
- Giữ a các cuộ n dây cao và cuộ n dây hạ .
- Giữ a các cuộ n dây cao và cuộ n dây cao.
- Giữ a cuộ n dây cao và vỏ .
- Giữ a cuộ n dây hạ và cuộ n dây hạ .
2- Đo điệ n trở 1 chiề u củ a các cuộ n dây.
3- Đo tỉ số biế n máy biế n áp.
4- Đo điệ n áp ngắ n mạ ch U
N
%
5- Đo dòng điệ n không tả i I
0.
6- Thí nghiệ m dầ u máy biế n áp.
Đây là nhữ ng hạ ng mụ c thí nghiệ m quan trọ ng cầ n phả i làm trư ớ c khi đóng điệ n
máy biế n áp.
Câu hỏ i 16: Độ võng và khoả ng cách tớ i đấ t là gì? Biể u diễ n bằ ng hình vẽ ? Độ
võng và khoả ng cách tớ i đấ t phụ thuộ c vào các yế u tố gì?
Trả lờ i:
+ Độ võng f củ a dây dẫ n là khoả ng cách thẳ ng đứ ng từ điể m thấ p nhấ t củ a
dây dẫ n đế n đư ờ ng thẳ ng căng dây trên 2 đầ u sứ .
+ Khoả ng cách tớ i đấ t h củ a dây dẫ n là khoả ng cách gầ n nhấ t tính từ dây dẫ n
đế n mặ t đấ t.
Từ công thứ c tính độ võng :
g.l Trong đó : - g là tỉ tả i củ a dây dẫ n
f = - l là khoả ng cộ t.
8.o - o là ứ ng suấ t kéo củ a dây dẫ n
Ta suy ra :
+ f càng lớ n khi g và khoả ng cộ t l càng lớ n, ứ ng suấ t kéo o củ a dây dẫ n càng
nhỏ , và ngư ợ c lạ i f càng nhỏ khi g và khoả ng cộ t càng nhỏ , ứ ng suấ t kéo o
củ a dây dẫ n càng lớ n.
+ Qua hình vẽ ta thấ y: Khoả ng cách tớ i đấ t h củ a dây phụ thuộ c vào f và độ
cao củ a điể m treo dây.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
32
Câu hỏ i 17: Biể u diễ n lự c tác dụ ng lên đầ u cộ t tạ i các vị trí cộ t xuấ t tuyế n, cộ t
cuố i, cộ t néo góc, cộ t néo trung gian, cộ t chuyể n hư ớ ng, cộ t đỡ trung gian?
Trả lờ i:
Câu hỏ i 18: Tổ n thấ t điệ n áp là gì?
Nêu các giả i pháp làm giả m tổ n thấ t điệ n áp?
Trả lờ i:
Tổ n thấ t điệ n áp là lư ợ ng điệ n áp bị mấ t đi trên đư ờ ng dây trong quá trình chuyên
tả i, tổ n thấ t điệ n áp gây ra sụ t điệ n áp trên đư ờ ng dây tả i điệ n.
AU = U
1
– U
2
Tổ n thấ t điệ n áp là mộ t chỉ tiêu quan trọ ng củ a lư ớ i điệ n:
AU
Số 1 Số 2 Số 3 Số 4 Số 5
1- Cộ t néo đầ u cuố i, 2- cộ t góc,
3- cộ i néo trung gian, 4- Cộ t chuyể n hư ớ ng, 5- Cộ t trung gian
F1, F2: lự c căng dây. Fc: lự c cộ t. FN: Lự c néo cộ t. F¿: Lự c tổ ng hợ p
¿ ¿ ¿
¿
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
33
AU% = s 5%
U
1
Nế u tổ n thấ t điệ n áp lớ n sẽ làm cho các thiế t bị dùng điệ n không hoạ t độ ng đư ợ c,
giả m năng suấ t củ a hiệ u suấ t thiế t bị dùng điệ n, gây ra tổ n thấ t điệ n năng trên
đư ờ ng dây tả i điệ n.
Các giả i pháp làm giả m tổ n thấ t điệ n áp :
1- Phả i làm giả m điệ n trở R và điệ n kháng X củ a đư ờ ng dây bằ ng cách :
+ Có bán kính cung cấ p điệ n hợ p lý.
+ Chọ n dây dẫ n có điệ n trở suấ t nhỏ , có tính dẫ n điệ n tố t.
+ Tăng cư ờ ng tiế t diệ n dây dẫ n, có hệ sô dự phòng cao.
+ Hạ n chế tố i đa các mố i nố i, các mố i nố i phả i có R tiế p xúc nhỏ nhấ t
2 - Phả i lự a chọ n cấ p điệ n áp lư ớ i điệ n phù hợ p vớ i công suấ t chuyên tả i và bán
kính cung cấ p điệ n, điề u chỉnh điệ n áp đầ u nguồ n luôn đạ t điệ n áp định mứ c.
3 - Đặ t thiế t bị bù công suấ t vô công cho thiế t bị điệ n.
Câu hỏ i 19: Hãy giả i thích ý nghĩa củ a tổ đấ u dây máy biế n áp? Tạ i sao khi hòa
song song các máy biế n áp bắ t buộ c phả i có cùng chung mộ t tổ đấ u dây?
Trả lờ i:
Các cuộ n dây củ a máy biế n áp 3 pha thư ờ ng có mộ t trong ba cách đấ u dây sau:
+ Y (sao)
+ A (tam giác)
+ Z (zích zắ c) loạ i này ít dùng.
Tùy theo thiế t kế các cuộ n dây sơ cấ p và thứ cấ p MBA thư ờ ng có mộ t chiề u quấ n
dây mộ t và mộ t kiể u đấ u dây nhấ t định. Khi vậ n hành sẽ xuấ t hiệ n góc lệ ch pha
giữ a điệ n áp phía cao thế và hạ thế . Góc lệ ch pha điệ n áp phụ thuộ c vào cách đấ u
dây củ a các cuộ n dây và tạ o ra tổ đấ u dây như : Y/A- 5, Y/A-11, Y/Yo - 6, Y/Yo -
12.
÷ Quy ư ớ c đặ t tên tổ đấ u dây như sau:
Dùng kim đồ ng hồ thờ i gian để làm mẫ u so sánh. Quy ư ớ c:
+ Nế u trên mặ t đồ ng hồ có 12 vạ ch chia thì khoả ng chia củ a mỗ i vạ ch là 30
o
.
+ Quy ư ớ c véc tơ điệ n áp sơ cấ p U1 tư ơ ng ứ ng vớ i kim dài củ a đồ ng hồ ở vị trí
12 giờ .
+ Quy ư ớ c véc tơ điệ n áp thứ cấ p U2 tư ơ ng ứ ng vớ i kim ngắ n củ a đồ ng hồ , kim
ngắ n nằ m ở vị trí tư ơ ng ứ ng vớ i góc lệ ch pha củ a điệ n áp thứ cấ p U2 vớ i điệ n
áp sơ cấ p U1 là 30
0
, 60
0
... 360
0
.
+ Mộ t vòng tròn có 360
0
. Nế u lấ y 360
0
chia cho 30
0
ta sẽ có 12 vạ ch, tên tổ đấ u
dây củ a máy biế n áp sẽ lấ y lầ n lư ợ t từ 1 đế n 12.
÷ Thí dụ : Tổ đấ u dây
Y/Yo -12
Nế u cuộ n dây sơ cấ p và
thứ cấ p cùng đấ u sao có
trung điể m cuộ n thứ cấ p
nố i đấ t (0) và có cùng
chiề u quấ n dây, Khi vậ n
hành sẽ xuấ t hiệ n góc lệ ch
pha củ a điệ n áp phía sơ
cấ p và thứ cấ p là 360
0
, lấ y
360
0
chia cho 30
0
đư ợ c 12
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
34
Nế u cuộ n dây sơ cấ p và thứ cấ p cùng đấ u sao, trung điể m cuộ n dây thứ cấ p nố i
đấ t (0) như ng có chiề u quấ n dây ngư ợ c nhau khi vậ n hành sẽ xuấ t hiệ n góc lệ ch
pha củ a điệ n áp phía sơ cấ p và thứ cấ p là 180
0
, lấ y 180
0
chia cho 30
0
đư ợ c 6 ta có
tổ đấ u dây Y/Yo- 6.
Tổ đấ u dây là mộ t tiêu chuẩ n quan trọ ng dùng cho hòa song song các MBA
nế u hoà hai máy biế n áp khác tổ đấ u dây sẽ xuấ t hiệ n sự lệ ch pha điệ n áp tạ i đầ u
cự c máy biế n áp dẫ n đế n sự cố ngắ n mạ ch.
Trư ớ c khi hoà song song 2 máy biế n áp phả i kiể m tra lạ i tổ đấ u dây thự c tế bằ ng
cách đo điệ n áp giữ a 2 đầ u cự c củ a 2 máy biế n áp.
Điệ n áp đo đư ợ c là:
Ua1- a2 = 0
Ub1- b2 = 0
Uc1- c2 = 0
MỘ T SỐ TỔ ĐẤ U DÂY THÔNG DỤ NG CỦ A MÁY BIẾ N ÁP LỰ C
Y/ Y0
Tổ đấ u dây
sơ đồ cuộ n
dây cao áp
sơ đồ cuộ n
dây hạ áp
Biể u đồ véc tơ
Y/ Y6
/ 0
Nhóm nố i
dây khác
4; 8
10; 2
4; 8
Tổ đấ u dây Y/ Y0- 12
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
35
Câu hỏ i 20: Nêu các tiêu chuẩ n hòa song song hai máy biế n áp? Giả i thích vì sao
máy biế n áp có cùng dung lư ợ ng, cùng cấ p điệ n áp U
K
% lạ i không hoàn toàn giố ng
nhau?
Trả lờ i:
Các tiêu chuẩ n hòa song song hai máy biế n áp là:
- phả i có công suấ t tư ơ ng đư ơ ng, không chênh lệ ch nhau quá 3 lầ n.
- Phả i có cùng cấ p điệ n áp.
- Phả i có cùng tỉ số biế n (K
U1
= K
U1
)
- Phả i có cùng cự c tính (còn gọ i là thứ tự pha)
- Phả i có cùng Điệ n áp ngắ n mạ ch tính theo phầ n trăm U
K
% hoặ c U
N
%
- Phả i có cùng tổ đấ u dây.
- Ở cấ p điệ n áp 380/220V còn thêm yêu cầ u: Dây trung tính 2 MBA nố i chung.
Tuy rằ ng các MBA có cùng dung lư ợ ng, cùng cấ p điệ n áp như ng có thể vậ t liệ u
chế tạ o không hoàn toàn giố ng nhau, dây quấ n không cùng tiế t diệ n, số vòng dây
không bằ ng nhau, các bố i dây quấ n chặ t hoặ c quấ n lỏ ng, khoả ng cách các vòng
dây không đề u nhau.vv... sẽ làm cho U
K
% không hoàn toàn giố ng nhau.
Câu hỏ i 21: Phân biệ t :
- Điệ n năng hữ u công và điệ n năng vô công
- Công suấ t hữ u công và công suấ t vô công
- Điệ n năng tiêu thụ và tổ n thấ t điệ n năng
Trả lờ i:
/ 6
Y/ 11
Y/ 5
10; 2
3; 7
9; 1
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
36
Điệ n năng hữ u công:
Là điệ n năng đư ợ c chuyể n hóa thành
công hữ u ích dư ớ i dạ ng cơ năng, nhiệ t
năng, hóa năng tính trong mộ t khoả ng
thờ i gian
A
P
= P . t [kWh]
Điệ n năng vô công:
Là điệ n năng đư ợ c chuyể n hóa thành
công vô ích tồ n tạ i trong từ trư ờ ng và
điệ n trư ờ ng (cuộ n dây điệ n từ , tụ điệ n...)
tính trong mộ t khoả ng thờ i gian
A
Q
= Q . t [kVArh]
Công suấ t hữ u công:
Là công suấ t tiêu thụ đư ợ c biế n thành
công suấ t tác dụ ng dư ớ i dạ ng cơ năng,
nhiệ t năng, hóa năng, quang năng...
Công suấ t hữ u công đư ợ c xác định tạ i 1
thờ i điể m.
P = S.cos¢ [kW]
Công suấ t vô công:
Là công suấ t tiêu thụ điệ n đư ợ c chuyể n
hóa dư ớ i dạ ng điệ n trư ờ ng và từ trư ờ ng.
Công suấ t vô công đư ợ c xác định tạ i 1
thờ i điể m.
Q = S.sin¢ [kVAr]
Điệ n năng tiêu thụ :
Điệ n năng tiêu thụ là lư ợ ng điệ n năng
mà phụ tả i đã tiêu thụ tính trong mộ t
khoả ng thờ i gian.
A = Pt + jQt [kwh]
Tổ n thấ t điệ n năng:
Tổ n thấ t điệ n năng là năng lư ợ ng điệ n
bị mấ t mát trên hệ thố ng điệ n trong quá
trình vậ n hành tính trong mộ t khoả ng
thờ i gian.
A A = APt [kwh]
Câu hỏ i 22: Hãy giả i thích vì sao lư ớ i điệ n phân phố i 3 pha 4 dây cuộ n thứ cấ p
củ a máy biế n áp bắ t buộ c phả i đấ u theo sơ đồ hình sao và có thêm dây trung hòa?
Trả lờ i:
Lư ớ i điệ n phân phố i 3 pha 4 dây cuộ n thứ cấ p củ a MBT bắ t buộ c phả i đấ u theo
sơ đồ hình sao có thêm dây trung tính để tạ o ra đư ợ c 2 cấ p điệ n áp 220V/ 380V
÷ Điệ n áp 380V là điệ n áp dây Uab, Ubc, Uca,
÷ điệ n áp 220V là điệ n áp pha Uao, Ubo, Uco.
÷ Quan hệ giữ a điệ n áp dây và điệ n áp pha:
U dây = \ 3 U pha
÷ Trung điể m củ a cuộ n dây hạ thế máy biế n áp nố i đấ t đư ợ c gọ i là nố i đấ t làm
việ c. Khi vậ n hành nế u xả y ra sự cố ngắ n mạ ch 1 pha ở phía thứ cấ p máy biế n
áp sẽ gây ra dòng điệ n ngắ n mạ ch lớ n đủ để các thiế t bị bả o vệ như cầ u chì,
aptômát khở i độ ng cắ t điệ n bả o đả m an toàn cho lư ớ i điệ n.
÷ Trên dây trung tính sẽ đư ợ c nố i đấ t mộ t số điể m đư ợ c gọ i là nố i đấ t lặ p lạ i tạ o
nên mộ t đư ờ ng dây trung tính dự phòng đi qua đấ t, hạ n chế đư ợ c nguy cơ quá
điệ n áp nộ i bộ khi bị đứ t dây trung tính. Vì các phụ tả i 1 pha dùng điệ n áp
220V thư ờ ng có công suấ t không bằ ng nhau, dây trung tính đóng vai trò tạ o ra
điệ n áp pha. Nế u xả y ra đứ t dây trung tính củ a nguồ n điệ n thì dây trung tính sẽ
chuyể n thành điể m nố i dây trung gian củ a các phụ tả i 1 pha. Lúc này điệ n áp
pha chuyể n thành điệ n áp dây, điệ n áp đặ t vào phụ tả i 1 pha sẽ phân bố lạ i theo
trở kháng củ a các phụ tả i dẫ n đế n tình trạ ng mộ t số lớ n phụ tả i 1 pha bị quá
điệ n áp, ta gọ i đó là quá điệ n áp nộ i bộ gây ra cháy hỏ ng các thiế t bị dùng điệ n.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
37
Câu hỏ i 23: Giả i thích vì sao trư ớ c khi đóng điệ n máy biế n áp phả i thí nghiệ m
không tả i? Dòng điệ n không tả i có liên quan gì đế n việ c đánh giá chấ t lư ợ ng máy
biế n áp?
Trả lờ i:
Thí nghiệ m không tả i đư ợ c thự c hiệ n bằ ng cách đóng điệ n vào cuộ n dây thứ cấ p
có điệ n áp thấ p củ a máy biế n áp và để hở mạ ch cuộ n dây sơ cấ p, sau đo dòng điệ n
không tả i ở cuộ n dây thứ cấ p máy biế n áp.
Trư ớ c khi xuấ t xư ở ng máy biế n áp phả i làm thí nghiệ m không tả i 3 pha để xác
định dòng điệ n không tả i I
0
và tổ n thấ t không tả i P
0
củ a máy biế n áp.
Trư ớ c khi đóng điệ n vậ n hành máy biế n áp cũ ng phả i làm thí nghiệ m không tả i.
Thí nghiệ m không tả i trư ớ c khi vậ n hành chủ yế u là để kiể m tra và phát hiệ n xem
các cuộ n dây củ a máy biế n áp có bị chạ m chậ p không. Trư ờ ng hợ p thí nghiệ m
không tả i trong vậ n hành chỉ cầ n làm lầ n lư ợ t vớ i từ ng pha và chỉ cầ n dùng nguồ n
điệ n có điệ n áp khoả ng 220V~, sau khi có kế t quả đo dòng không tả i Io ta sẽ tính
toán quy đổ i về trị số thự c.
Mỗ i mộ t máy biế n áp sẽ có mộ t dòng không tả i khác nhau. Trị số dòng điệ n
không tả i Io thư ờ ng ít thay đổ i theo thiế t kế nên khi đo đư ợ c dòng điệ n không tả i ta
có thể xác định ngay đư ợ c công suấ t củ a máy biế n áp.
Câu hỏ i 24: Nêu nhữ ng nguyên nhân gây ra tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n
năng? Tổ n thấ t điệ n áp có liên quan gì đế n tổ n thấ t điệ n năng? Nêu các biệ n pháp
làm giả m tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n năng? Tạ i sao khi vậ n hành lệ ch pha tổ n
thấ t điệ n năng lạ i tăng lên?
Trả lờ i:
Nhữ ng nguyên nhân gây ra tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n năng :
Tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n năng sinh ra trong quá trình truyề n tả i và
tiêu thụ điệ n. Nguyên nhân là do :
1- Trên đư ờ ng dây dẫ n điệ n có điệ n trở R
O
và điệ n kháng X
O
.
2- Do các máy biế n áp có tổ n thấ t công suấ t ở trong cuộ n dây và tổ n thấ t không
tả i ở trong lõi thép
3- Do tiêu thụ nhiề u công suấ t vô công trên lư ớ i điệ n, chủ yế u do các phụ tả i có
thành phầ n điệ n cả m như cuộ n dây máy biế n áp, cuộ n dây độ ng cơ điệ n,
cuộ n cả m có lõi thép... làm giả m cos¢ củ a lư ớ i điệ n.
4- Do chế độ vậ n hành củ a lư ớ i điệ n :
+ Tổ n thấ t càng lớ n khi công suấ t tiêu thụ điệ n củ a phụ tả i càng lớ n.
+ Tổ n thấ t càng lớ n khi thờ i gian sử dụ ng công suấ t cự c đạ i càng kéo dài
(thờ i gian sử dụ ng công suấ t cự c đạ i ký hiệ u là T
Max
).
+ Do máy biế n áp thư ờ ng xuyên vậ n hành trong tình trạ ng non tả i hoặ c
không tả i.
+ Do tình trạ ng lệ ch tả i các pha, tình trạ ng này thư ờ ng xả y ra trong lư ớ i
điệ n phân phố i hạ thế .
Tổ n thấ t điệ n áp liên quan trự c tiế p đế n tổ n thấ t điệ n năng vì :
÷ Khi lư ớ i điệ n không tả i chỉ tồ n tạ i điệ n áp không có dòng điệ n đi qua thì
sẽ không có tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n năng
AU=0, AA=0.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
38
Khi lư ớ i điệ n có tả i, trong dây dẫ n sẽ có dòng điệ n I chạ y qua. Do dây dẫ n có
điệ n trở R và điệ n kháng X nên trên dây dẫ n xuấ t hiệ n tổ n thấ t điệ n áp
AU = 0
÷ Tổ n thấ t điệ n áp:
xx
x
÷ Tổ n thấ t điệ n năng đư ợ c tính bằ ng:
giả thiế t nế u phụ tả i củ a mạ ng điệ n không thay đổ i ta có
Trong đó:
÷ I
max
là dòng điệ n cự c đạ i.
÷ R là điệ n trở củ a đư ờ ng dây.
÷ t là thờ i gian tổ n thấ t công suấ t lớ n nhấ t, là thờ i gian mà mạ ng điệ n liên
tụ c chuyên chở công suấ t lớ n nhấ t P
max
(hay I
max
) sẽ gây ra mộ t tổ n thấ t
điệ n năng trong mạ ng điệ n đúng bằ ng tổ n thấ t điệ n năng thự c tế củ a mạ ng
điệ n sau 1 năm vậ n hành.
Rõ ràng tổ n thấ t điệ n năng và tổ n thấ t điệ n áp có liên quan trự c tiế p đế n nhau,
chúng đề u phụ thuộ c vào điệ n trở đư ờ ng dây (R) và tình trạ ng mang tả i củ a mạ ng
điệ n.
Các biệ n pháp làm giả m tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n năng :
1. Nâng cao hệ số công suấ t cos¢ ở các hộ dùng điệ n chủ yế u là các xí nghiệ p
cụ thể là lự a chọ n công suấ t củ a độ ng cơ hoặ c loạ i độ ng cơ cho phù hợ p, nâng cao
hệ số phụ tả i k
B
...hạ n chế làm việ c không tả i.
cos là hệ số công suấ t đư ợ c tính bằ ng:
P P là công suấ t tác dụ ng
cos¢ =
S S là công suấ t biể u kiế n
Phân phố i công suấ t tác dụ ng và công suấ t phả n kháng trong mạ ng điệ n theo
mộ t phư ơ ng thứ c hợ p lý nhấ t. Giả m công suấ t phả n kháng chuyên tả i trong mạ ng
điệ n. Bù vô công bằ ng máy bù đồ ng bộ hoặ c bằ ng tụ điệ n tĩnh.
2. Máy biế n áp vậ n hành theo phư ơ ng thứ c tổ n thấ t điệ n năng ít nhấ t, vậ n hành
kinh tế trạ m biế n áp bằ ng cách hòa đồ ng bộ máy biế n áp.
3. Nâng cao mứ c điệ n áp vậ n hành củ a mạ ng điệ n.
AA= AP.t
AA = 3I
2
max
Rt
AU%
=
P.R + Q.X
Uđm
2
.
100
1000
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
39
4. Nâng cao cấ p điệ n áp định mứ c củ a mạ ng điệ n.
5. Lự a chọ n sơ đồ nố i dây hợ p lý nhấ t cho mạ ng điệ n
Thí dụ :
÷ Nên dùng mạ ng điệ n kín thay cho mạ ng điệ n hở .
÷ Bán kính cung cấ p điệ n phù hợ p theo tiêu chuẩ n cho phép.
÷ Kiể m tra thư ờ ng xuyên tình trạ ng tổ n thấ t điệ n áp, tổ n thấ t điệ n năng và thự c
hiệ n cân đả o pha thư ờ ng xuyên trong lư ớ i điệ n phân phố i hạ thế 220/380V,
trong lư ớ i điệ n > 110kV cứ 200km lạ i có 1 lầ n hoàn thành hoán vị pha để giả m
điệ n kháng củ a đư ờ ng dây.
Trong lư ớ i điệ n hạ thế 220/380V nế u vậ n hành lệ ch pha thì tổ n thấ t điệ n áp,
tổ n thấ t điệ n năng tăng lên vì: Khi vậ n hành lệ ch pha trên dây trung tính xuấ t
hiệ n mộ t dòng điệ n không cân bằ ng Io chạ y qua và bằ ng tổ ng hình họ c dòng
điệ n trong các pha.
I
0
= I
A
+ I
B
+ I
C
(ký hiệ u mũ i tên để biể u diễ n đạ i lư ợ ng véctơ )
÷ Dòng điệ n này gây ra trong dây trung tính mộ t tổ n thấ t điệ n áp:
AU
0
= I
A
r
o
+ I
B
r
o
+ I
C
r
o
(Cộ ng véctơ )
r
o
là điệ n trở củ a dây trung tính.
÷ Dòng điệ n đi trong dây pha gây ra tổ n thấ t điệ n áp trong các dây pha là:
AU
PA
= I
A
r AU
PB
= I
B
r AU
PC
= I
C
r (Cộ ng véctơ )
Trong đó r là điệ n trở củ a dây pha.
÷ Tổ n thấ t điệ n áp toàn phầ n củ a 1 pha sẽ bao gồ m cả tổ n thấ t điệ n áp trong
dây pha và trong dây trung tính :
L
AU
A
= ( + ) - ( P
B
+ P
C
)
¸Uđm F F
0
2¸ .F
o
. Uđm
P
B
L 1 1 L
AU
B
= ( + ) - ( P
A
+ P
C
)
¸Uđm F F
0
2¸ .F
o
. Uđm
P
C
L 1 1 L
AU
C
= ( + ) - ( P
A
+ P
B
)
¸Uđm F F
0
2¸ .F
o
. Uđm
Trong đó
- P [ kW] Pđm Công suấ t tác dụ ng.
- U [ kV]: Uđm Điệ n áp định mứ c.
- ¸ [m/O. mm
2
] ¸ là Điệ n dẫ n suấ t (¸ củ a đồ ng là 53, ¸ củ a nhôm là
48)
P
A
L
1 1
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
40
- F
o
, F [ mm
2
] F
o
, F là Tiế t diệ n củ a dây dẫ n trung tính và dây pha.
Như vậ y khi vậ n hành lệ ch pha tổ n thấ t điệ n năng trên đư ờ ng dây sẽ tăng lên vì
ngoài tổ n thấ t điệ n áp trên dây pha còn có thêm tổ n thấ t điệ n áp trên dây trung
tính.
Câu hỏ i 25: Tụ bù có vai trò gì trong việ c giả m tổ n thấ t điệ n năng trên lư ớ i điệ n?
Trả lờ i:
Tụ bù có vai trò tích cự c trong việ c giả m tổ n thấ t điệ n năng trên lư ớ i điệ n
Trong thự c tế phụ tả i điệ n là các độ ng cơ điệ n không đồ ng bộ có cos¢ rấ t thấ p,
ngoài ra các phụ tả i khác như các máy biế n thế phân xư ở ng, các lò điệ n kiể u cả m
ứ ng, máy biế n thế hàn, quạ t điệ n, đèn tuýp, các loạ i đèn huỳ nh quả ng cáo cũ ng tiêu
thụ khá nhiề u công suấ t phả n kháng và cũ ng có cos¢ thấ p. Đư ơ ng nhiên khi
đư ờ ng dây chuyên tả i thêm mộ t lư ợ ng công suấ t phả n kháng Q lớ n sẽ làm hạ n chế
nhiề u đế n khả năng dẫ n điệ n củ a dây dẫ n, làm cho dây dẫ n bị phát nóng và làm
cho tổ n thấ t điệ n năng tăng lên.
Thí dụ : Mạ ng điệ n có phụ tả i là P- jQ thì tổ n thấ t công suấ t trong mạ ng là:
AP
1
= R và AQ
1
= X
U
2
U
2
P- jQ là cách biể u diễ n dư ớ i dạ ng phứ c
P là công suấ t tác dụ ng. kW
Q là công suấ t phả n kháng. kVAr
X là điệ n kháng đư ờ ng dây. O
R là điệ n trở đư ờ ng dây. O
U là điệ n áp củ a điể m đặ t tụ bù. V(kV).
Nế u ta đặ t tụ bù ngay tạ i hộ dùng điệ n, tụ bù sẽ đư a vào lư ớ i mộ t dòng điệ n
mang tính chấ t điệ n dung I
C
và phát ra 1 công suấ t phả n kháng gọ i là Q

. Công
suấ t phả n kháng cầ n chuyên tả i trên đư ờ ng dây sẽ giả m xuố ng còn là Q - Q

AP
2
= R và AQ
2
= X
U
2
U
2
Như vậ y tụ bù có tác dụ ng hạ n chế công suấ t vô công phát sinh trên lư ớ i điệ n cả i
thiệ n đư ợ c cos¢ và giả m đư ợ c tổ n thấ t điệ n năng.
Câu hỏ i 26: Sự khác nhau và ư u như ợ c điể m trong việ c đặ t tụ bù phía cao thế và
phía hạ thế ?
Trả lờ i:
Đặ t tụ bù phía cao thế
Có lợ i ở chỗ :
+ Giá thành đầ u tư tính theo kVAr/đồ ng rẻ hơ n phía hạ thế vì khi bù phía cao
thế thư ờ ng ít dùng thiế t bị điề u chỉnh dung lư ợ ng bù.
P
2
+ Q
2
P
2
+ Q
2
P
2
+ (Q - Q

)
2
P
2
+ (Q - Q

)
2
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
41
+Bù đư ợ c cả dung lư ợ ng Qpt củ a phụ tả i phía hạ thế và dung lư ợ ng Qo trong
nộ i bộ MBT
Không có lợ i ở chỗ :
+Tụ điệ n cao thế thư ờ ng lắ p ở cấ p điệ n áp trung áp nên yêu cầ u lắ p đặ t sẽ phứ c
tạ p hơ n, chiế m nhiề u diệ n tích và không gian hơ n.
+Do dung lư ợ ng tụ không cao lắ m nên chỉ dùng các thiế t bị đóng cắ t và bả o vệ
đơ n giả n như cầ u dao cầ u chì, ở trạ m biế n áp 110kV đầ u cáp cấ p đế n nhóm tụ
thư ờ ng đặ t 1 máy cắ t không đặ t thiế t bị điề u chỉnh dung lư ợ ng bù vì giá thành đầ u
tư sẽ cao lên rấ t nhiề u. Trong lư ớ i điệ n chỉ có các trạ m phát bù có dung lư ợ ng lớ n
ngư ờ i ta mớ i đư a vào hệ thố ng điề u chỉnh dung lư ợ ng bù, trong trư ờ ng hợ p này
ngư ờ i ta dùng nhiề u máy cắ t điệ n và các tủ hợ p bộ rơ le điề u khiể n tự độ ng.
Đặ t tụ bù phía hạ thế
Có lợ i ở chỗ :
+Quả n lý vậ n hành và sử a chữ a đơ n giả n vì ở điệ n áp thấ p sẽ dễ lắ p đặ t, chiế m
ít diệ n tích và không gian.
+ Thư ờ ng đư ợ c đặ t các thiế t bị đóng cắ t, điề u khiể n và bả o vệ . Dễ dàng điề u
chỉnh đư ợ c dung lư ợ ng bù theo chế độ công suấ t, điệ n áp, cos¢.
Không có lợ i ở chỗ :
+Giá thành đầ u tư tính theo kVAr/ đồ ng đắ t hơ n phía cao thế mộ t ít vì có thêm
các thiế t bị điề u chỉnh dung lư ợ ng bù.
+ Chỉ bù đư ợ c trong phạ m vi công suấ t phụ tả i hạ thế củ a mộ t máy biế n áp.
Câu hỏ i 27: Cách tính toán dung lư ợ ng tụ bù. Khi dùng điệ n trở phóng điệ n bằ ng
bóng đèn nên đấ u theo sơ đồ hình sao hay tam giác?
Trả lờ i:
Dung lư ợ ng tụ bù đư ợ c xác định theo công thứ c:
Q

= P( tg¢
1
- tg¢
2
)o .
Q

= P.Atg¢.o .
Trong đó:
÷ P là phụ tả i tính toán củ a các hộ tiêu thụ điệ n kw,
÷ ¢
1
là góc ứ ng vớ i hệ số công suấ t công suấ t trung bình cos¢
1
trư ớ c khi bù
÷ ¢
2
là góc ứ ng vớ i hệ số công suấ t công suấ t trung bình cos¢
2
sau khi bù .
Thư ờ ng cos¢
2
lấ y bằ ng 0,8- 0,95.
÷ o hệ số điề u chỉnh dung lư ợ ng bù thự c tế khi có thêm giả i pháp nâng cao
cos¢ không cầ n lắ p thiế t bị bù.
Có thể dùng bả ng tính sẵ n (1-1) kế t hợ p vớ i công thứ c (1):
khi biế t cos¢
1
và cos¢
2
tra bả ng (1-1) bằ ng cách gióng 2 trị số cos¢
1
và cos¢
2
về
mộ t toạ độ ta có trị số Atg¢ = ( tg¢
1
- tg¢
2
)
Dung lư ợ ng tụ bù Q

= P. Atg¢.
Tác dụ ng củ a điệ n trở phóng điệ n trong mạ ch điệ n tụ bù:
Điệ n trở phóng điệ n trong mạ ch điệ n tụ bù có tác dụ ng triệ t tiêu điệ n áp dư trên tụ
ngay sau khi cắ t điệ n tụ bù. Nế u trên tụ còn lư u điệ n tích dư sẽ nguy hiể m cho
ngư ờ i vậ n hành nế u như vô tình chạ m vào điệ n cự c củ a tụ điệ n.
Quy định:
(1)
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
42
÷ Sau 30 phút điệ n áp dư chỉ đư ợ c phép tồ n tạ i trên cự c tụ điệ n dư ớ i 65V
÷ Điệ n trở phóng điệ n không đư ợ c phép tiêu hao công suấ t tác dụ ng qúa
1W/1kVAr tính theo dung lư ợ ng tụ .
Để tiệ n cho việ c theo dõi quá trình phóng điệ n củ a tụ ngư ờ i ta dùng bóng đèn làm
R phóng điệ n.
÷ Thư ờ ng dùng bóng đèn có công suấ t 40W/230V hoặ c 60W/230V nộ i trở củ a
1 bóng đèn là:
U
2
220 x 220
R= = = 1210
O
P 40
U
2
220 x 220
R= = = 807
O
P 60
÷ Do điệ n áp nguồ n điệ n là 220V nên hay đấ u các bóng đèn theo sơ đồ hình Y.
Cách đầ u này tiệ n cho thi công như ng không có lợ i cho vậ n hành vì nế u có 1 nhóm
bóng đèn củ a mộ t pha bị cháy thì sẽ có mộ t nhóm tụ không đư ợ c dậ p điệ n tích dư .
÷ Đấ u bóng đèn theo sơ đồ tam giác dùng điệ n áp dây tố t hơ n vì nế u xả y ra trư ờ ng
hợ p mộ t nhóm bóng đèn bị cháy điệ n tích dư trên các pha tụ vẫ n đư ợ c triệ t tiêu qua
2 nhóm bóng đèn còn lạ i. Vì điệ n áp củ a nguồ n là 380V mà bóng đèn chịu điệ n áp
định mứ c 220V nên mộ t vai củ a sơ đồ đấ u tam giác phả i dùng tố i thiể u là 2 bóng
đèn.
÷ Các tụ điệ n hạ thế thư ờ ng lắ p sẵ n điệ n trở dậ p điệ n tích dư ở bên trong.
Câu hỏ i 28- Vì sao tụ bù 3 pha thư ờ ng đấ u theo sơ đồ tam giác, chỉ bù cho lư ớ i
điệ n bằ ng tụ điệ n 3 pha mà không bù 1 pha? Nêu nguyên nhân gây ra tổ n thấ t
điệ n năng do tụ bù trong vậ n hành?
Trả lờ i:
÷ Về cấ u tạ o: Các tụ điệ n cao thế thư ờ ng đư ợ c chế tạ o 1 pha, có điệ n áp dây U
d
do
đó khi đấ u vào lư ớ i phả i đấ u tụ theo sơ đồ tam giác. Các tụ điệ n hạ thế thư ờ ng
đư ợ c chế tạ o kiể u 3 pha đư ợ c đấ u sẵ n theo sơ đồ tam giác chịu điệ n áp dây.
÷ Về mặ t vậ n hành: nế u đấ u tụ theo sơ đồ tam giác có lợ i hơ n, so vớ i cách đấ u tụ
theo sơ đồ Y cùng trị số điệ n dung C [Fara] như nhau thì dung lư ợ ng củ a tụ tăng
đư ợ c lên gấ p 3, .
Q
A
= U
d
2
e C = (\ 3 U
f
)
2
e C = 3 Q
Y
Tô ®iÖn
§ iÖn trë phãng ®iÖn
Sơ đồ đấ u dây
trong nộ i bộ tụ điệ n
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
43
Vì các phụ tả i 1 pha thư ờ ng nằ m trong lư ớ i điệ n phân phố i tiêu phí công suấ t vô
công nhỏ nên không bù cho 1 pha.
÷ Trong quá trình vậ n hành tụ điệ n nào cũ ng sinh sẽ ra 1 ít nhiệ t lư ợ ng làm nóng
nhẹ ở vỏ tụ điệ n. Nế u chấ t điệ n môi củ a tụ bị kém chấ t lư ợ ng tụ sẽ rấ t nóng gây ra
tổ n hao điệ n năng lớ n.
÷ Tụ thư ờ ng đư ợ c đấ u song song thêm điệ n trở phóng điệ n, tụ bù cao thế thư ờ ng
có điệ n trở phóng điệ n bằ ng 2MO. Khi cắ t điệ n tụ , điệ n tích dư sẽ phóng điệ n
qua các điệ n trở song song . Đây là nguyên nhân gây ra tổ n thấ t điệ n năng củ a
tụ điệ n. Vớ i dung lư ợ ng 100 kVA thì suấ t tổ n thấ t lớ n nhấ t do tụ bù gây ra là 0,1
W/kVAr.
Cách giả m tổ n hao củ a tụ :
÷ Cầ n phả i lự a chọ n dung lư ợ ng tụ hợ p lý.
÷ Chọ n điể m đặ t tụ bù tạ i nơ i có Q lớ n,
cos¢ thấ p.
÷ Lự a chọ n trị số điệ n trở phóng điệ n phù
hợ p vớ i dung lư ợ ng bù nằ m trong phạ m
vi quy định: 1W / 1kVAR.
Nế u quá bù Q

> Q rấ t dễ gây nên quá điệ n
áp phá hỏ ng tụ . Để chố ng hiệ n tư ợ ng quá bù
trong vậ n hành cầ n phả i thư ờ ng xuyên điề u
chỉnh dung lư ợ ng tụ bằ ng cách phân chia tụ
bù thành các nhóm nhỏ và đặ t thiế t bị tự độ ng
điề u chỉnh dung lư ợ ng bù.
k 1 k 2 k 3
AB - 500V
380/220V t h an h c ¸ i t ñ ®i Ön h ¹ t h Õ
c o s ¢ pl c
K1 K2 K3
bé ®i Òu k h i Ón
k h ë i ®é n g t õ
Hình ả nh
Các loạ i tụ bù
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
44
Nguyên nhân gây ra tổ n thấ t điệ n năng do tụ bù trong vậ n hành?
Bù bằ ng tụ bù cho trạ m biế n áp
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
45
C©u hỏ i 29: H·y ph©n biÖt về c«ng dông, nguyªn lý cÊu t¹o củ a m¸y biÕn điệ n ¸p
vµ m¸y biÕn dßng ®iÖn . C¸ch x¸c ®Þnh chØ sè thùc cña c­êng ®é dßng ®iÖn, ®iÖn
¸p, c«ng suÊt, ®iÖn n¨ng tiªu thô trªn c¸c dông cô ®o khi dïng qua m¸y biÕn ¸p ®o
l­êng vµ m¸y biÕn dßng ®iÖn?
Tr¶ lêi:
M¸y biÕn điệ n ¸p TU M¸y biÕn dßng ®iÖn TI
- M¸y biÕn ¸p ®o l­êng chuyªn dïng ®Ó
biÕn ®æi ®iÖn ¸p cao xuèng ®iÖn ¸p thÊp
®Ó cã thÓ ®o l­êng b»ng dông cô ®o
th«ng th­êng hoÆc cã thÓ ®­a vµo m¹ch
®iÖn c¸c thiÕt bÞ r¬ le tù ®éng ®iÒu
khiÓn b¶o vÖ .
- C¸c m¸y biÕn ¸p ®o l­êng th­êng
®­îc chÕ t¹o cã cÊp ®iÖn ¸p thø cÊp
®Þnh møc lµ 100V.
- Cuén d©y s¬ cÊp nèi song song víi
m¹ch ®o ( cã ®iÖn ¸p cao thÕ ), cuén
thø cÊp nèi song song víi c¸c dông cô
®o ®iÖn ¸p.
- ChØ dïng trong m¹ch ®iÖn cao thÕ.
- §­îc chÕ t¹o dùa trªn nguyªn lý c¶m
øng ®iÖn tõ. C¶ hai cuén d©y ®Òu ®­îc
quÊn b»ng d©y cã tiÕt diÖn nhá, sè vßng
d©y tØ lÖ thuËn víi ®iÖn ¸p ®Þnh møc.
- TØ sè biÕn cña m¸y biÕn ¸p ®o l­êng
®­îc ghi trªn nh·n m¸y :
U
1
N
1
N lµ sè vßng d©y
U
2
N
2
k
U
= N
1
/N
2
= U
1
/U
2
U
1
= U
2
k
U
- M¸y biÕn dßng ®iÖn dïng ®Ó biÕn ®æi
c¸c dßng ®iÖn lín xuèng dßng ®iÖn nhá
®Ó cã thÓ ®o b»ng c¸c dông cô ®o th«ng
th­êng hoÆc cã thÓ ®­a vµo m¹ch ®iÖn
c¸c thiÕt bÞ r¬ le tù ®éng ®iÒu khiÓn b¶o
vÖ .
- C¸c m¸y biÕn dßng ®iÖn th­êng ®­îc
chÕ t¹o cã cÊp dßng ®iÖn thø cÊp ®Þnh
møc lµ 5A (hoặ c1A).
- Cuén d©y s¬ cÊp nèi nèi tiÕp víi m¹ch
®o có dßng ®iÖn đi qua lín, cuén thø cÊp
nèÝ nèi tiÕp víi c¸c dông cô ®o dßng
®iÖn.
- Dïng c¶ trong m¹ch ®iÖn cao , h¹ thÕ.
- §­îc chÕ t¹o dùa trªn nguyªn lý c¶m
øng ®iÖn tõ. Cuén d©y s¬ cÊp cã tiÕt diÖn
to, cuén d©y thø cÊp cã tiÕt diÖn nhá sè
vßng nhiÒu h¬n vµ tØ lÖ nghÞch víi dßng
®iÖn ®Þnh møc.
- TØ sè biÕn cña m¸y biÕn dßng ®iÖn
®­îc ghi trªn nh·n m¸y :
I
1
N
2
N lµ sè vßng d©y
I
2
N
1
K
I
= N
2
/N
1
= I
1
/I
2
I
1
= I
2
k
I
B×nh th­êng chØ sè ®o ®Õm ®iÖn sÏ ®­îc x¸c ®Þnh trùc tiÕp theo ®ång hå . Khi
c¸c ®ång hå VonmÐt, AmpemÐt, WattmÐt, KWh, KVArh dïng qua dông cô ®o
l­êng phô lµ m¸y biÕn ¸p ®o l­êng, m¸y biÕn dßng th× chØ sè ®o ®Õm thùc cña
c­êng ®é dßng ®iÖn, ®iÖn ¸p, c«ng suÊt, ®iÖn n¨ng h÷u c«ng, ®iÖn n¨ng v« c«ng
sÏ ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch lÊy sè chØ trªn ®ång hå nh©n víi tØ sè biÕn ®iÖn ¸p
(kU) vµ tØ sè biÕn dßng ®iÖn (kI).
ThÝ dô: Mét ®ång hå c«ng t¬ h÷u c«ng 3 pha lo¹i gi¸n tiÕp cã sè chØ trong 1
th¸ng lµ 100 sè ( lÊy hiÖu sè cña 2 lÇn ghi chØ sè c«ng t¬ gÇn nhÊt ). §iÖn ¸p
=
=
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
46
phÝa cao thÕ lµ 22kV, ®iÖn ¸p phÝa h¹ thÕ lµ 0,4kV. M¸y biÕn dßng ®iÖn cao thÕ
cã tØ sè biÕn 400/5A. ChØ sè thùc cña c«ng t¬ ®iÖn sÏ lµ:
A = 100 x kUx kI.
100 x ( 22/0,1) x ( 400/5) =
100 x 220 x 80 = 1.760.000 kWh.
C©u hỏ i 30: T¹i sao khi lùa chän m¸y biÕn điệ n ¸p vµ m¸y biÕn dßng ph¶i quan
t©m ®Õn c«ng suÊt ®Þnh møc cña m¸y biÕn điệ n ¸p vµ trë kh¸ng ®Þnh møc thø cÊp
cña m¸y biÕn dßng? Hãy cho biế t c¸ch x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng cho phép nèi c¸c dông
cô ®o vµo cuộ n dây thø cÊp cña m¸y biÕn điệ n ¸p vµ m¸y biÕn dßng?
Tr¶ lêi:
- C«ng suÊt ®Þnh møc cña m¸y biÕn ¸p ®o l­êng vµ trë kh¸ng ®Þnh møc cña m¸y
biÕn dßng ®iÖn lµ th«ng sè kü thuËt quan träng, nã cho ta biÕt giíi h¹n kh¶ n¨ng
nèi c¸c dông cô ®o vµo thø cÊp cña m¸y biÕn ¸p ®o l­êng vµ m¸y biÕn dßng. Đ©y
chÝnh lµ phô t¶i cña m¸y biÕn ¸p ®o l­êng vµ m¸y biÕn dßng. NÕu lùa chän m¸y
biÕn ®iÖn ¸p vµ m¸y biÕn dßng cã c«ng suÊt ®Þnh møc vµ trë kh¸ng ®Þnh møc thø
cÊp nhá h¬n nhu cÇu xö dông sÏ dÉn ®Õn qu¸ t¶i, g©y sai sè cña phÐp ®o, thËm chÝ
g©y ra sù cè.
V× vËy khi lùa chän m¸y biÕn ¸p ®o l­êng vµ m¸y biÕn dßng ph¶i quan t©m
®Õn c«ng suÊt ®Þnh møc cña m¸y biÕn ¸p ®o l­êng vµ trë kh¸ng ®Þnh møc thø cÊp
cña m¸y biÕn dßng.
- C¸ch x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng nèi c¸c dông cô ®o vµo thø cÊp cña m¸y biÕn ¸p ®o
l­êng vµ m¸y biÕn dßng trong vËn hµnh :
ThÝ dô 1:
NÕu biÕt 1 m¸y biÕn ¸p ®o l­êng cã c«ng suÊt 60VA. C¸c dông cô ®o l­êng
gåm cã
+ Mét von kÕ cã c«ng suÊt tiªu thô riªng b»ng 12VA.
+ Cuén d©y ®iÖn ¸p cña 1 WattmÐt cã c«ng suÊt tiªu thô riªng b»ng 5VA.
+ Cuén d©y ®iÖn ¸p cña pha kÕ cã c«ng suÊt tiªu thô riªng b»ng 8VA.
+ Mét tÇn sè kÕ cã c«ng suÊt tiªu thô riªng b»ng 5VA.
Phô t¶i cña m¸y biÕn ®iÖn ¸p :
+ P
2
= 12 + 5 + 8 + 5 = 30VA.
+ P
2
= 30VA < P
2®mm
= 36VA.
Nh­ vËy cã kh¶ n¨ng nèi ®­îc c¸c dông cô ®o trªn vµo thø cÊp cña m¸y biÕn
¸p ®o l­êng.
ThÝ dô 2:
NÕu biÕt 1 m¸y biÕn dßng ®iÖn
Cã trë kh¸ng ®Þnh møc thø cÊp lµ Z
2®m
= 0,6O.
C¸c dông cô ®o l­êng gåm cã :
mét ampemÐt tiªu thô c«ng suÊt P
2®m
AmpemÐt = 2,5VA
mét WattmÐt tiªu thô c«ng suÊt P
2®m
WattmÐt = 5VA
mét pha kÕ tiªu thô c«ng suÊt P
2®m
pha kÕ = 3,5VA
Trë kh¸ng ®Þnh møc cña c¸c dông cô ®o l­êng ®­îc tÝnh nh­ sau:
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
47
P
2®m
Z
2®m
=
I
2
2®m
l
Víi ®iÖn trë cña d©y nèi R
d
= Z
d
= µ Z
d
= 1/33x20/6 = 0,1O
s
Víi AmpemÐt ®iÖn tõ Z
A
= 2,5/5
2
= 0,1O
Víi cuén d©y cña WattmÐt ®iÖn ®éng Z
W
= 5/5
2
= 0,2 O
Víi cuén d©y dßng ®iÖn cña pha kÕ Z
f
= 3,5/5
2
= 0,14 O
Tæng trë kh¸ng cÇn ph¶i nèi vµo lµ Z
2
= 0,1 + 0,1 + 0,2 + 0,14 = 0,54O
Z
2
< Z
2®m
Nh­ vËy cã kh¶ n¨ng nèi ®­îc c¸c dông cô ®o trªn vµo thø cÊp cña m¸y biÕn
dßng ®iÖn
Ph ô l ôc t h am k h ¶o
Mét m¸y biÕn dßng cã dßng ®iÖn ®Þnh møc thø cÊp 5A th× cã gÝa trÞ trë kh¸ng lµ
0,2O. 0,6O. 0,8O.1,2O. 2O. Trë kh¸ng ®Þnh møc cña m¸y biÕn dßng lµ trë kh¸ng
lín nhÊt cã thÓ nèi ®Õn cuén d©y thø cÊp cña m¸y biÕn dßng t­¬ng øng.
B¶ng tra cøu c«ng suÊt ®Þnh møc mét sè lo¹i
m¸y biÕn ¸p ®o l­êng th«ng dông
Lo¹i m¸y biÕn
®iÖn ¸p
§iÖn¸p
®Þnh møc
cña cuén
s¬ cÊp
( V )
C«ng suÊt ®Þnh møc P
®m
®èi víi cÊp chÝnh x¸c
C«ng
SuÊt
Lín
nhÊt
(VA)
0,5 1 3
( VA )
1
2
3
4
5
6
Mét pha víi
2 cuén d©y
380,500
3.000
6.000
10.000
15.000
35.000
25
30
50
} 80
150
40
50
80
150
250
100
120
200
320
600
200
240
400
640
1.200
7
8
9
10
11
Ba pha víi
2 cuén d©y
380,500
3.000
6.000
10.000
15.000
} 50
80
} 120
80
150
200
200
320
480
400
640
960
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
48
C©u hỏ i 31: Trình bày cÊu t¹o và c¬ b¶n nguyªn lý lµm viÖc cña c«ng t¬ ®iÖn 1
pha?
Tr¶ lêi:
1. CÊu t¹o cña c«ng t¬ ®iÖn 1 pha: gåm 2 phÇn chÝnh
- PhÇn tÜnh: Gåm 2 nam ch©m ®iÖn, 1 nam ch©m vÜnh cöu.
- PhÇn ®éng lµ mét đĩa nhôm, t©m ®Üa g¾n 1 trôc. Dßng ®iÖn xoay chiÒu lÖch
pha vÒ thêi gian 1gãc o.
Gi¶i thÝch c¸c ký hiÖu trªn h×nh vÏ
(1) Lâi s¾t tõ và cuộ n dây dòng điệ n.
(2) Lâi tõ vµ cuén d©y ®iÖn ¸p.
(3) §Üa nh«m g¾n trªn c¸c ®Çu trôc quay.
Hình ả nh
Máy biế n dòng trung áp đế n 36kV
Hình ả nh
Máy biế n điệ n áp đế n 36kV
Hình ả nh
Máy biế n dòng hạ áp 0,4kV
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
49
(8) Trôc vÝt, b¸nh vÝt, bé sè
Z là phô t¶i 1 pha.
I
1
là dßng ®iÖn cña phô t¶i 1 pha qua c«ng t¬.
I
2
là dßng ®iÖn ®i qua cuén d©y ®iÖn ¸p cña c«ng t¬
Dßng ®iÖn I
1
, I
2
sinh ra tõ th«ng u
1
, u
2
.
. NÕu kh«ng kÓ ®Õn hiÖn t­îng b·o hoµ th× u
1
& u
2
tØ lÖ thuËn vµ cïng pha víi
dßng ®iÖn:
u
1
= C
1
I
1
vµ u
1
= C
2
I
2
C
1
&C
2
lµ c¸c hÖ sè tØ lÖ
. C¸c tõ th«ng xuyªn qua ®Üa nh«m sÏ c¶m øng trong ®Üa nh«m c¸c søc ®iÖn ®éng
t­¬ng øng E
1
, E
2
. C¸c søc ®iÖn nµy tØ lÖ víi tõ th«ng vµ tÇn sè f, ®ång thêi chËm
sau tõ th«ng t­¬ng øng 1 gãc 90
0
.
E
1
= C

1
f u
1
vµ E
2
= C

2
f u
2
Søc ®iÖn ®éng E
1
, E
2
g©y nªn trong ®Üa nh«m dßng ®iÖn xo¸y t­¬ng I

vµ I
’’
tØ lÖ
víi E
1
vµ E
2
.
. I

=
k
1
E
1
= k
1
C

1
f u
1
= k
1
C’
1
f C
1
I
1
= K
1
f I
1
K = k
1
C
1
C

1
= h»ng sè
I

=
k
2
E
2
= k
2
C

2
f u
2
= k
2
C
'
2
f C
2
I
2
= K
2
f I
2
K = k
2
C
2
C

2
= h»ng sè
Dßng ®iÖn I
1
vµ I
2
cïng pha víi søc ®iÖn ®éng E
1
& E
2
. C¸c dßng ®iÖn nµy n»m
trong tõ tr­êng nam ch©m 1 & 2 nªn chÞu t¸c dông, t¹o thµnh m« men lµm cho ®Üa
nh«m quay.
. Tõ gi¶n ®å vÐc t¬ ta lÇn l­ît cã 4 m« men cã gi¸ trÞ sau:
+ Tõ th«ng u
1
víi dßng ®iÖn I

t¹o nªn m« men M
11
M
11
= C
11
u
1
I

cos90
0
= 0
+ Tõ th«ng u
1
víi dßng ®iÖn I
’’
t¹o nªn m« men M
12
M
12
= C
12
u
1
I
’’
cos ( 90
0
- o )
M
12
= C
12
( C
1
I
1
) ( K
2
f I
2
) sin o = C
12
C
1
K
2
I
1
I
2
f sin o
+ Tõ th«ng u
2
víi dßng ®iÖn I

t¹o nªn m« men M
21
M
21
= C
21
u
2
I

cos(90
0
+ o ) = - C
21
( C
2
I
2
) ( K
1
f I
1
) sin o
M
21
= - C
21
C
2
K
1
I
1
I
2
f sin o
+ Tõ th«ng u
2
víi dßng ®iÖn I
’’
t¹o nªn m« men M
22
M
12
= C
22
u
2
I
’’
cos 90
0
= 0
M« men quay tæng t¸c dông lªn ®Üa lµ
Mquay = M
12
+ M
21
= (C
21
C
1
K
2
f - C
21
C
2
K
1
f) I
1
I
2
sin o
Mquay = K I
1
I
2
sin o
Trong ®ã K = C
12
C
1
K
2
f - C
21
C
2
K
1
f lµ h»ng sè míi
Do vËy: M« men quay tæng tØ lÖ víi tÝch sè cña c¶ 2 dßng ®iÖn vµ sin cña gãc
lÖch pha gi÷a chóng.
"§©y chÝnh lµ nguyªn lý c¶m øng ®iÖn tõ "
2. Nguyªn lý lµm viÖc cña c«ng t¬ ®iÖn 1 pha :
. Cuén d©y dßng ®iÖn ®ãng vai trß mét nam ch©m ®iÖn (1) ®­îc ®Êu nèi tiÕp vµo
phô t¶i do ®ã I
1
= I víi I lµ dßng ®iÖn phô t¶i .
. Cuén d©y nµy cã tiÕt diÖn lín Ýt vßng quÊn nªn cã ®iÖn c¶m L bÐ .
. Cuén d©y (2) m¾c vµo ®iÖn ¸p cña hé tiªu thô cã sè vßng lín h¬n nhiÒu vµ còng
cã tiÕt diÖn d©y bÐ h¬n do ®ã cã ®iÖn c¶m L lín h¬n .
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
50
Dßng ®iÖn trong cuén d©y nµy sÏ tØ lÖ víi ®iÖn ¸p U:
U
I
2
=
Le
Vì ®iÖn c¶m L lín nªn I
2
sÏ lÖch pha sau ®iÖn ¸p U lµ 90
0
.
U
Tõ ®ã ta cã men quay M quay = KI
1
I
2
sino = KI sino = K
C
U I cos¢
Le
Trong ®ã ¢ = 90
0
- o lµ gãc lÖch pha gi÷a ®iÖn ¸p U vµ dßng ®iÖn I
K
K
C
= lµ h»ng sè
Le
V× U I cos¢ lµ c«ng suÊt P cña hé tiªu thô nªn ë c«ng t¬ ®iÖn kiÓu c¶m øng m«
men quay tØ lÖ víi c«ng suÊt tiªu thô P cña hé tiªu thô:
M quay = K
C
.P
"ChÝnh m« men quay nµy lµm quay ®Üa nh«m"
C«ng t¬ ®­îc chÕ t¹o dùa trªn nguyªn lý kiÓu c¶m øng cã ­u ®iÓm lµ m« men
quay lín . Nh­îc ®iÓm cña nã lµ trong qu¸ tr×nh lµm viÖc ®Üa nh«m bÞ nãng lªn ,
lµm t¨ng ®iÖn trë cña ®Üa nh«m vµ lµm thay ®æi trÞ sè m« men quay, dÉn ®Õn c«ng
t¬ cã cÊp chÝnh x¸c thÊp.
HÖ sè K
C
phô thuéc vµo tÇn sè f do ®ã c«ng t¬ chØ chÝnh x¸c khi lµm viÖc víi tÇn
sè quy ®Þnh ( f = 50hZ )
2
1
3
Hình ả nh
Công tơ điệ n 1 pha
Hình ả nh
công tơ điệ n 3 pha
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
51
C©u hỏ i 32: Trình bày cÊu t¹o và c¬ b¶n nguyªn lý lµm viÖc củ a c«ng t¬ ®iÖn 3
pha 2 phÇn tö vµ 3 pha 3 phÇn tö ®o ®iÖn n¨ng t¸c dông, ph¹m vi øng dông cña
tõng lo¹i?
- C¸c lo¹i c«ng t¬ 3 pha 3 phÇn tö dïng chung 2 ®Üa nh«m vµ lo¹i c«ng t¬ 3 pha
2 phÇn tö dïng chung 1 ®Üa nh«m th­êng Ýt dïng v× cã sai sè lín.
- C«ng t¬ ®iÖn 3 pha 2 phÇn tö vµ 3 pha 3 phÇn tö ®Òu dïng nguyªn lý c¶m øng.
- C«ng t¬ 3 pha 2 phÇn tö th­êng dïng trong m¹ch ®iÖn 3 pha 3 d©y cã phô t¶i
3 pha c©n b»ng. Th­êng ®­îc ®Æt phÝa cao thÕ ®iÖn ¸p ®Æt vµo c«ng t¬ lµ
100V.
- c«ng t¬ 3 pha 3 phÇn tö th­êng dïng trong m¹ch ®iÖn 3 pha 4 d©y cã phô t¶i 3
pha kh«ng c©n b»ng. Th­êng ®­îc ®Æt phÝa h¹ thÕ ®iÖn ¸p ®Æt vµo c«ng t¬ lµ
380V/220v.
Sơ đồ nguyên lý Sơ đồ nguyên lý
công tơ 3 pha 3 phầ n tử công tơ 3 pha 2 phầ n tử
Câu hỏ i 33: CÊp chÝnh x¸c cña c«ng t¬ ®iÖn lµ g×? Cã mÊy lo¹i sai sè cña c«ng t¬
®iÖn?
Tr¶ lêi:
- CÊp chÝnh x¸c cña c«ng t¬ ®iÖn lµ sù sai lÖch nhiÒu nhÊt chØ sè cña c«ng t¬ so
víi l­îng ®iÖn n¨ng tiªu thô thùc tÕ tính theo công tơ mẫ u%(tÝnh theo phÇn tr¨m
%).
ThÝ dô:
C«ng t¬ ®iÖn 1 pha cã cÊp chÝnh x¸c lµ 2 cã nghÜa lµ sù sai lÖch nhiÒu nhÊt chØ sè
cña c«ng t¬ so víi l­îng ®iÖn n¨ng tiªu thô thùc tÕ lµ ±2%.
C«ng t¬ ®iÖn 3 pha cã cÊp chÝnh x¸c lµ 1 cã nghÜa lµ sù sai lÖch nhiÒu nhÊt chØ sè
cña c«ng t¬ so víi l­îng ®iÖn n¨ng tiªu thô thùc tÕ lµ ±1%.
Cã 2 lo¹i sai sè:
Tr¶ lêi:
C¶ hai lo¹i c«ng t¬ trªn ®Òu lµ tæ hîp cña c¸c c«ng t¬ 1 pha trong ®ã m« men
quay hîp thµnh tõ nh÷ng phÇn tö 1 pha. Trong c«ng t¬ 3 pha, c¸c ®Üa nh«m cña
tõng phÇn tö riªng biÖt g¾n trªn cïng mét trôc quay, t¹o ra m« men quay tæng
hîp b»ng tæng m« men quay cña tõng phÇn tö, kh«ng phô thuéc vµo phÇn tö
tham gia t¹o ra m« men quay, chØ cÇn dïng 1 bé sè chung cho c¸c phÇn tö. Mçi
phÇn tö ®­îc tÝnh gåm 1 cuén d©y ®iÖn ¸p vµ 1 cuén d©y dßng ®iÖn cña 1 pha.
- HiÖn nay dïng phæ biÕn lµ lo¹i c«ng t¬ 3 pha 3 phÇn tö dïng riªng 3 ®Üa
nh«m vµ lo¹i c«ng t¬ 3 pha 2 phÇn tö dïng riªng 2 ®Üa nh«m .
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
52
1- Sai sè c¬ b¶n cho phÐp: Lµ sai sè cña c«ng t¬ sau khi hiÖu chØnh xong trong
®iÒu kiÖn tiªu chuÈn: §iÖn ¸p, tÇn sè, nhiÖt ®é m«i tr­êng....
2- Sai sè phi tiªu chuÈn: Lµ nh÷ng sai sè xuÊt hiÖn thªm, n»m ngoµi ph¹m vi sai
sè cho phÐp sau khi ®· ®­a c«ng t¬ vµo xö dông, cô thÓ lµ:
- Sai sè do nhiÖt ®é m«i tr­êng thay ®æi: Quy ®Þnh nhiÖt ®é vËn hµnh tiªu chuÈn
lµ 20
0
C, khi nhiÖt ®é m«i tr­êng thay ®æi, sai sè c¬ b¶n cña c«ng t¬ sÏ thay ®æi
theo quy luËt phi tuyÕn nghÜa lµ cµng xa nhiÖt ®é vËn hµnh tiªu chuÈn th× sai sè
cµng biÕn ®æi m¹nh. NÕu nhiÖt ®é t¨ng lªn 10
0
C th× tèc ®é ®Üa quay sÏ t¨ng lªn
tõ 0,1% ®Õn 7%. Sai sè do nhiÖt ®é m«i tr­êng kh«ng thÓ kiÓm so¸t ®­îc.
- Sai sè do ®iÖn ¸p biÕn ®éng: Sai sè ±2% ®­îc tÝnh víi ®iÖn ¸p 220/380V, nÕu
®iÖn ¸p biÕn ®éng ±10% th× xuÊt hiÖn sai sè phô lµ ±7%. Sai sè theo ®iÖn ¸p
phô thuéc vµo trÞ sè cos ¢, c«ng nghÖ chÕ t¹o cña nhµ s¶n xuÊt(chÊt l­îng
m¹ch tõ, c¸ch ®Êu d©y, c¸ch quÊn d©y...).
- Sai sè do tÇn sè nguån ®iÖn thay ®æi: Sai sè c¬ b¶n cho phÐp ®­îc tÝnh víi tÇn
sè nguån ®iÖn lµ 50hZ. §èi víi ®éng c¬ ®iÖn , khi tÇn sè t¨ng lªn th× tèc ®é
quay t¨ng lªn. Nh­ng víi c«ng t¬ ®iÖn th× ng­îc l¹i, tèc ®é quay cña ®Üa
nh«m l¹i gi¶m ®i. Cô thÓ nÕu tÇn sè cña hÖ thèng ®iÖn ( f ) t¨ng lªn 5% th× tèc
®é quay cña ®Üa nh«m gi¶m ®i tõ 0,3%, ®Õn 5%. Víi hÖ thèng ®iÖn cã chÊt
l­îng tèt th× tÇn sè lu«n æn ®Þnh lµ f = 50hZ.
- Sai sè do dßng ®iÖn tiªu thô thay ®æi: Sai sè c¬ b¶n cho phÐp ®­îc tÝnh víi
dßng ®iÖn ®Þnh møc I
Z®m
= 5 A( 1A, 10A), tuú theo lo¹i c«ng t¬.
+ NÕu dßng ®iÖn tiªu thô nhá I
Z
s 5% I
Z®m
sai sè th­êng d­¬ng.
+ NÕu dßng ®iÖn tiªu thô nhá I
Z
~ 5% I
Z®m
sai sè th­êng ©m.
+ NÕu c«ng t¬ qu¸ t¶i I
Z
> I
Z®m
sai sè th­êng rÊt ©m.
§iÒu nµy rÊt cã lîi cho ng­êi dïng ®iÖn nh­ng nÕu qu¸ t¶i c«ng t¬ rÊt dÔ bÞ
ch¸y.
- Sai sè do m¹t s¾t: Khi hiÖu chØnh c«ng t¬ nÕu kh«ng chó ý ®Õn viÖc khö m¹t
s¾t ( cßn gäi lµ r©u tõ) trong khe hë tõ cña nam ch©m ®iÖn sÏ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng
c¸c “ r©u tõ ” nµy r¬i rông ra trong qu¸ tr×nh di chuyÓn g©y ra sai sè d­¬ng,
lµm cho c«ng t¬ ch¹y nhanh lªn.
- Sai sè do thêi gian vËn hµnh l©u n¨m: Chu kú lµm viÖc cña c«ng t¬ tõ 4 n¨m
®Õn 12 n¨m, víi c«ng t¬ cã chÊt l­îng kÐm th× chu kú lµm viÖc sÏ rót ng¾n
h¬n,
NÕu tiÕp tôc vËn hµnh sÏ g©y ra sai sè.
+ Sai sè d­¬ng: Th­êng do nam ch©m cña c«ng t¬ bÞ mÊt tõ tÝnh hoÆc bÞ
nhôt tõ tÝnh.
+ Sai sè ©m: Do ma s¸t t¹i c¸c ®iÓm gèi trôc, æ ®ì ®Üa quay c«ng t¬ (nguyªn
nh©n do kh« dÇu, mÎ mßn ch©n kÝnh cña æ trôc quay, ®Üa nh«m mßn rØ
s­íc). Cµng vËn hµnh l©u cµng cã lîi cho ng­êi dïng ®iÖn.
C¸c hiÖn t­îng rß ®iÖn do c¸p cña ®­êng d©y sau c«ng t¬ cã c¸ch ®iÖn kÐm, ghi
chØ sè sai, lÊy c¾p ®iÖn c«ng t¬ v...v n»m trong ph¹m vi tr¸ch nhiÖm cña nh©n viªn
vËn hµnh vµ cña ng­êi dïng ®iÖn kh«ng tính trong ph¹m vi sai sè cña c«ng t¬.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
53
Hình ả nh
Câu hỏ i 34: Trong hệ thố ng điệ n có trung điể m không nố i đấ t khi xả y ra chạ m
đấ t 1 pha trên đư ờ ng dây và chạ m đấ t 1 pha trên thanh cái thì bả o vệ nào tác độ ng?
Hãy trình bày nguyên lý làm việ c củ a 2 loạ i bả o vệ chạ m đấ t trên?
Trả lờ i:
1- Trư ờ ng hợ p chạ m đấ t trên đư ờ ng dây:
- Khi cách điệ n 1 pha trên lư ớ i điệ n bị hỏ ng thì xả y ra chạ m đấ t. Trên đư ờ ng dây
xuấ t hiệ n dòng điệ n chạ m đấ t (3I0). Dòng điệ n này đi từ phía đư ờ ng dây về
thanh cái trạ m, lồ ng qua máy biế n áp chính, về pha bị chạ m đấ t rồ i xuố ng đấ t.
Dòng điệ n 3I0 này phụ thuộ c vào
+ Tình trạ ng chạ m đấ t (chạ m đấ t qua điệ n trở nố i đấ t lớ n hay bé).
+ Chiề u dài đư ờ ng dây (km).
+ Cấ p điệ n áp củ a lư ớ i điệ n (kV).
Giá trị dòng điệ n chạ m đấ t có thể tính tư ơ ng đố i như sau:
Ul
3I0 = vớ i ĐDK .
350
Ul
3I0 = vớ i cáp ngầ m.
10
Trong đó : l là chiề u dài đư ờ ng dây [ km ]
U là điệ n áp củ a nguồ n điệ n [ kV ]
Hệ thố ng bả o vệ rơ le chạ m đấ t 1 pha bao gồ m:
+ Mộ t máy biế n dòng thứ tự không TI0 có dạ ng hình xuyế n treo trên cổ cáp xuấ t
tuyế n.
+ Mộ t rơ le thứ tự không RT0 đư ợ c đấ u vào máy biế n dòng thứ tự không TI0
Công tơ điệ n tử kiể u VISION
Công tơ điệ n 3 pha 2 phầ n tử trong
mạ ch đo đế m cao thế cao thế
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
54
+ Mộ t rơ le trung gian đi tác độ ng máy cắ t điệ n củ a lộ đư ờ ng dây đang có chạ m
đấ t.
+ Mộ t rơ le điệ n áp báo chạ m đấ t 3U0 đấ u vào cuộ n dây tam giác hở củ a TU.
Bình thư ờ ng sẽ không có dòng điệ n 3I0 đi qua rơ le. Khi xả y ra chạ m đấ t mộ t
đư ờ ng dây nào đó, lậ p tứ c trên máy biế n dòng thứ tự không củ a đư ờ ng dây đang có
chạ m đấ t xuấ t hiệ n dòng điệ n 3I0¿, dòng điệ n này có chiề u đi từ phía thanh cái ra
đư ờ ng dây, rơ le khở i độ ng đi tác độ ng máy cắ t. Các đư ờ ng dây khác có cùng
chung thanh cái vớ i đư ờ ng dây đang bị chạ m đấ t sẽ có dòng điệ n 3I0 đi từ phía
đư ờ ng dây về thanh cái. Các dòng điệ n 3I0 này cũ ng đi qua TI0 củ a bả n thân nó
như ng có chiề u ngư ợ c vớ i chiề u củ a đư ờ ng dây có chạ m đấ t. Để các bả o vệ chạ m
đấ t củ a nhiề u đư ờ ng dây không cùng khở i độ ng mộ t lúc, gây ra tác độ ng sai ngư ờ i
ta dùng phư ơ ng pháp so sánh góc lệ c pha củ a điệ n áp U= 100V~ lấ y trên TU và
dòng điệ n 3I0 lấ y trên các TI0. Điệ n áp và các dòng điệ n này cấ p cho các rơ le
RT0, khẳ ng định đư ợ c chỉ khi nào có dòng 3I0 đi từ phía thanh cái ra đư ờ ng dây
mớ i cho phép rơ le khở i độ ng.
Do dòng 3I0 nhỏ , 3I0 s 1A nên rơ le không khở i độ ng đư ợ c, cầ n phả i tăng 3I0 lên
bằ ng cách dùng thêm máy biế n áp tạ o trung tính. Máy biế n áp tạ o trung tính dùng
để tạ o ra dòng điệ n 3I0L. Khi chạ m đấ t dòng điệ n 3I0L mang tính điệ n cả m xuấ t
hiệ n trên các cuộ n dây máy biế n áp tạ o trung tính cũ ng lồ ng qua máy biế n áp chính
và đi vào điể m chạ m đấ t. Kế t quả ta có dòng điệ n tổ ng 3I0¿ có giá trị lớ n hơ n dòng
điệ n 3I0C nhiề u, dòng điệ n 3I0C mang tính điệ n dung. Dòng điệ n chạ m đấ t tổ ng
3I0¿ đư ợ c tính như sau:
3I0¿ = 3I0L + 3I0C cộ ng véc tơ .
3I0¿ = 3I0L - 3I0C cộ ng đạ i số .
+ Vớ i lư ớ i điệ n 110kV đo điệ n áp cao, tuyế n dây có chiề u dài lớ n nên khi xả y ra
chạ m đấ t 1 pha thì dòng điệ n chạ m đấ t sẽ quá lớ n cầ n phả i giả m đi bằ ng cách nố i
đấ t trung điể m máy biế n áp 110kV,
Khi chạ m đấ t 1 pha 110kV, điệ n áp củ a pha bị chạ m đấ t bằ ng ~0. Dòng điệ n tăng
lên bằ ng dòng điệ n ngắ n mạ ch 1 pha.
Trong cuộ n dây 110kV xuấ t hiệ n 1 dòng điệ n không cân bằ ng đi qua điể m nố i đấ t
chung:
IA + IB + IC = IO
Dòng điệ n IO đi qua cuộ n dây 110kV mang tính điệ n cả m đư ợ c ký hiệ u là I0L.
Dòng điệ n chạ m đấ t tổ ng I0¿ đư ợ c tính như sau:
I0¿ = I0C + I0L
I0¿ = I0C - I0L
Như vậ y có thể điề u chỉnh đư ợ c dòng điệ n chạ m đấ t bằ ng cách tăng giả m số
điể m nố i đấ t củ a các trung điể m cuộ n dây máy biế n áp 110kV.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
55
2- Trư ờ ng hợ p chạ m đấ t trên thanh cái:
Khi chạ m đấ t mộ t pha trên thanh cái cũ ng xuấ t hiệ n dòng điệ n chạ m đấ t 3I0
Để khở i độ ng bả o vệ chạ m đấ t thì 3TI tổ ng phả i đấ u dây theo sơ đồ bộ lọ c thứ tự
không, 3 cuộ n dây thứ cấ p củ a 3 TI đấ u theo sơ đồ sao đủ , từ điể m chung củ a 3
cuộ n dây thứ cấ p TI đế n điể m nố i đấ t ta đấ u nố i tiế p thêm mộ t rơ le thứ tự không.
Trong sơ đồ dư ớ i RIa, RIb, RIc là 3 rơ le dòng điệ n dùng cho bả o vệ quá dòng,
R3I0 là rơ le bả o vệ chạ mđấ t.
Sơ đồ nguyên lý bả o vệ chạ m đấ t 1 pha trên đư ờ ng dây
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
56
Câu hỏ i 35: Vai trò củ a tủ chỉnh lư u và hệ thố ng ắ c quy trong trạ m biế n áp
110kV? Hãy giả i thích vì sao trong trạ m biế n áp 110kV tủ chỉnh lư u không thể
thay thế vai trò củ a hệ thố ng ắ c quy?
Trả lờ i:
÷ Tủ chỉnh lư u & hệ thố ng ắ c quy trong trạ m biế n áp 110kV làm nhiệ m vụ cung
cấ p điệ n 1 chiề u 220V/ DC cho:
+Hệ thố ng rơ le bả o vệ .
+Đèn tín hiệ u trên mả ng điệ n trung tâm.
+Thao tác máy cắ t điệ n.
Dung lư ợ ng củ a ắ c quy từ 200÷ 300A/h (ampe/giờ ). Tủ chỉnh lư u thư ờ ng có
dung lư ợ ng nhỏ từ 2 đế n 5kVA trong khi đó dòng điệ n thao tác củ a 1 máy cắ t có
thể cầ n đế n từ 50A ÷ 95A nên tủ chỉnh lư u không có khả năng cung cấ p năng
lư ợ ng điệ n cho thao tác máy cắ t & bả o vệ rơ le.
÷ Điệ n cho tủ chỉnh lư u là nguồ n điệ n xoay chiề u 220V/380V lấ y ở máy biế n áp
tự dùng, khi xả y ra sự cố ngắ n mạ ch, điệ n áp củ a máy biế n áp tự dùng bị giả m độ t
ngộ t dẫ n đế n điệ n áp 1 chiề u củ a tủ chỉnh lư u cũ ng giả m theo gây ả nh hư ở ng trự c
tiế p đế n chấ t lư ợ ng điệ n áp 1 chiề u củ a hệ thố ng bả o vệ rơ le dẫ n đế n hệ thố ng bả o
vệ rơ le sẽ từ chố i tác độ ng.
Chính vì vậ y:
"Tủ chỉnh lư u không thể làm việ c thay thế cho hệ thố ng ắ c quy 220V trong trạ m
biế n áp".
Câu hỏ i 36: Máy biế n thế tự dùng làm nhiệ m vụ gì trong trạ m biế n áp? Tạ i sao
không cho phép các máy biế n áp tự dùng cấ p điệ n cho các phụ tả i bên ngoài trạ m
biế n áp?
Sơ đồ nguyên lý hệ thố ng điệ n mộ t chiề u trong trạ m biế n áp 110kV
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
57
Trả lờ i:
Máy biế n thế tự dùng chuyên làm nhiệ m vụ cấ p điệ n cho các phụ tả i trong phạ m
vi mộ t trạ m biế n áp lớ n có cấ p điệ n áp > 110kV, máy biế n áp này thư ờ ng có cấ p
điệ n áp 6,10,22,35kV/0,4kV Các phụ tả i củ a máy biế n áp tự dùng là:
- Tủ chỉnh lư u.
- Ánh sáng làm việ c trong trạ m.
- Quạ t gió máy biế n áp.
- Điệ n tiêu phí sinh hoạ t.
- Các độ ng cơ điệ n.
Điệ n tự dùng có vai trò vô cùng quan trọ ng trong vậ n hành, nế u không có điệ n tự
dùng trạ m biế n áp phả i ngừ ng vậ n hành. Trong mộ t trạ m biế n áp 110kV thông
thư ờ ng sẽ có 2 máy biế n áp tự dùng, mỗ i máy biế n áp tự dùng phả i lấ y điệ n từ mộ t
máy biế n áp chính khác nhau để dự phòng nóng.
Không đư ợ c phép lấ y điệ n tự dùng để cấ p cho các phụ tả i tiêu phí bên ngoài đề
phòng khả năng gây sự cố chủ quan làm mấ t điệ n tự dùng, không đả m bả o an toàn
cho vậ n hành trạ m biế n áp.
Câu hỏ i 37: Cho sơ đồ mộ t trạ m biế n áp 110kV, hãy cho biế t cách đọ c sơ đồ vậ n
hành mộ t trạ m biế n áp:
- Thiế t bị điệ n.
- Vị trí lắ p đặ t.
- Cách ký hiệ u tên thiế t bị theo sơ đồ vậ n hành.
Trả lờ i:
Đọ c sơ đồ theo trình tự sau:
- Tên trạ m biế n áp.
- Tổ ng dung lư ợ ng trạ m biế n áp còn gọ i là công suấ t đặ t (kVA)
- Số lư ợ ng máy biế n áp
- Dung lư ợ ng củ a từ ng máy biế n áp ( kVA ).
- Cấ p điệ n áp củ a từ ng máy biế n áp (Cao áp110/ Trung áp kV/ Trung áp kV) .
- Nguòon điệ n 110kV cấ p đế n trạ m biế n áp.
- Nêu nhữ ng đặ c điể m củ a sơ đồ nế u có(có dùng sơ đồ cầ u không? Có thanh cái
mạ ch vòng không?...)
- Số lư ợ ng hệ thố ng thanh cái trung áp C1, C2, C3, C4 nế u có
- Giớ i thiệ u về các thiế t bị điệ n đặ t trên các hệ thố ng thanh cái (cầ u dao, máy cắ t
liên lạ c).
- Đọ c tên thiế t bị theo qui ư ớ c trong sơ đồ vậ n hành:
+ MBA : T
1
, T
2
.
+ Thanh cái theo cấ p điệ n áp 110kV
(C
1
110kV, C
2
110kV, C
1
35kV, C
2
35kV, C
1
10kV...)
+ Máy cắ t liên lạ c thanh cái
110kV - 112, 35kV- 312(334), 22kV- 412(434), , 10kV - 912(934), 6kV-
612(634).
+ Máy biế n dòng điệ n (TI - cấ p điệ n áp - tỉ số biế n dòng)
+ Máy biế n điệ n áp (TU
1
, TU
2
, U sơ cấ p / 0,1kV )
+ Máy biế n áp tự dùng TD
1
, TD
2
( U sơ cấ p / 0,4kV )
+ Máy cắ t tổ ng
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
58
131, 132 là máy cắ t tổ ng 110kV
331, 332 là máy cắ t tổ ng 35kV
431, 432 là máy cắ t tổ ng 22kV
931, 932 là máy cắ t tổ ng 10kV
631, 632 là máy cắ t tổ ng 6kV.
+ Cầ u dao tổ ng.
+ Cầ u dao liên lạ c.
+ Các lộ ra
Đọ c theo trình tự : Cấ p điệ n áp, số 7 ( 8, 9), thứ tự lộ ra.
Thí dụ : 172 đư ờ ng dây 110kV lộ số 2.
371 đư ờ ng dây 35kV lộ số 1.
472 đư ờ ng dây 22kV lộ số 2.
974 đư ờ ng dây 10kV lộ số 4.
683 đư ờ ng dây 6kV lộ số 3.
Câu hỏ i 38: Cho sơ đồ nguyên lý bộ điề u chỉnh điệ n áp dư ớ i tả i củ a máy biế n áp
110kV hãy giả i thích cấ u tạ o và nguyên lý làm việ c củ a bộ điề u chỉnh điệ n áp dư ớ i
tả i theo sơ đồ đã cho?
Trả lờ i:
Bộ điề u chỉnh điệ n áp dư ớ i tả i làm nhiệ m vụ điề u chỉnh điệ n áp củ a máy biế n áp
trong điề u kiệ n có tả i.
Gồ m 2 phầ n:
÷ Bộ công tắ c P còn gọ i là dao lự a chọ n làm nhiệ m vụ chọ n trư ớ c nấ c điệ n áp làm
việ c củ a máy biế n áp. Bộ công tắ c P nằ m trong thùng dầ u chính ngay bên cạ nh
máy biế n áp, các đầ u dây củ a cuộ n dây điề u chỉnh đấ u vào công tắ c P.
÷ Bộ công tắ c K còn gọ i là bộ công tắ c dậ p lử a nằ m trong mộ t thùng dầ u riêng gọ i
là thùng dầ u công tắ c K. Bộ công tắ c K có vai trò gầ n giố ng như mộ t máy cắ t
điệ n, có tố c độ làm việ c cự c nhanh từ 45miligiây đế n 50miligiây chịu đư ợ c
dòng điệ n ngắ n mạ ch tạ m thờ i từ 200 đế n 600A, thờ i gian ngắ n mạ ch tạ m thờ i
0,1 đế n 6miligiây là thờ i gian hai tiế p điể m lự a chọ n P cùng đóng mộ t lúc tạ o ra
ngắ n mạ ch mộ t số vòng dây củ a mộ t nấ c điề u chỉnh phân áp.
÷ Khi dao lự a chọ n P chuyể n độ ng trư ớ c và chọ n xong phân nấ c máy biế n áp, bộ
tắ c K mớ i chuyể n độ ng. Mỗ i pha củ a bộ công tắ c K có 4 cặ p tiế p điể m, từ ng
đôi cặ p tiế p điể m có lắ p điệ n trở hạ n chế dòng điệ n có công suấ t 200A (600A)
còn gọ i là điệ n trở ngắ n mạ ch.
÷ 4 tiế p điể m độ ng củ a công tắ c K đư ợ c nố i chung, 2 tiế p điể m tĩnh đầ u và cuố i
củ a công tắ c K đư ợ c nố i vào hai đầ u dao chẵ n lẻ củ a công tắ c P, 4 cặ p tiế p điể m
củ a công tắ c K có cấ u tạ o hình khố i chữ nhậ t, tiế p điể m làm việ c theo kiể u đóng
thẳ ng tạ o ra tiế p xúc mặ t. Công tắ c K theo chuyể n độ ng theo kiể u cơ cấ u cu lít
nghĩa là biế n chuyể n độ ng quay củ a trụ c truyề n thành chuyể n độ ng thẳ ng. Các
nấ c điề u chỉnh củ a cuộ n dây điề u chỉnh điệ n áp đấ u vào dao lự a chọ n theo hệ
chẵ n (2,4,6,8,10),& lẻ (1,3,5,7,9).
Thông thư ờ ng máy biế n áp đư ợ c chế tạ o cuộ n dây điề u chỉnh riêng, dùng thêm
mộ t dao đả o chiề u. Sơ đồ đấ u dây đả o chiề u cự c tính có vai trò đả o ngư ợ c cự c tính
cuộ n dây điề u chỉnh làm cho từ thông củ a cuộ n dây điề u chỉnh ngư ợ c vớ i chiề u từ
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
59
thông củ a cuộ n dây chính có tác dụ ng tăng gấ p đôi số lư ợ ng nấ c điề u chỉnh điệ n
áp, giả m bớ t đư ợ c mộ t nử a số vòng cuộ n dây điề u chỉnh,
Đầ u cự c chung củ a dao lự a chọ n đấ u vào hai cự c chính 31 thuộ c hệ lẻ , 32 thuộ c
hệ chẵ n, vớ i pha A sẽ có tên là 31A , 32A, vớ i pha B có tên là 31B, 32B vớ i pha C
có tên là 31C, 32C. Đầ u cự c chung 3 pha củ a công tắ c K nố i ra sứ trung tính
110kV MBA.
Giả sử máy biế n áp đang làm việ c ở nấ c cũ là nấ c 1, như vậ y tiế p điể m số 2 đang
nố i vào cự c 32 A, nấ c số 1 đang nố i vào cự c 31A. Muố n chuyể n về nấ c 3 thì dao
chọ n bên lẻ phả i chuyể n từ nấ c 1 về nấ c 3 trư ớ c, sau đó công tắ c K bậ t về 31A.
Trong quá trình công tắ c K làm việ c, 6 điệ n trở R có trị số giố ng nhau (từ 4 đế n 8
O) giố ng nhau dùng để hạ n chế dòng điệ n ngắ n mạ ch tạ i thờ i điể m nấ c 3 và nấ c 2
củ a cuộ n dây điề u chỉnh bị chậ p tắ t, lúc này điệ n trở các điệ n trở R đóng vai trò
phụ tả i, Toàn bộ 12 bộ tiế p điể m dùng cho 3 pha củ a công tắ c K, 1 bộ tiế p điể m nố i
chung củ a bộ công tắ c K (nố i ra sứ trung tính) và 6 điệ n trở củ a bộ công tắ c K đề
đư ợ c ngâm trong dầ u. Khi ngắ n mạ ch cuộ n dây điề u chỉnh, nhiệ t lư ợ ng sinh ra sẽ
tả n nhanh trong thùng dầ u công tắ c K. Tấ t cả các chuyể n độ ng trên đề u thự c hiệ n
bằ ng cơ cấ u cơ khí, lò xo thế năng đặ t phía dư ớ i bộ công tắ c K. Bộ công tắ c P và
công tắ c K dùng chung mộ t bộ truyề n độ ng.
Có mộ t số bộ ĐCĐA kiể u hình V, tiế p điể m củ a bộ ĐCĐADT chuyể n độ ng lậ t
qua lậ t lạ i, nguyên tắ c làm việ c tư ơ ng tự giố ng nhau, chỉ khác nhau ở cơ cấ u truyề n
độ ng cơ khí.
Sơ đồ nguyên lý bộ tự độ ng điề u chỉnh
điệ n áp dư ớ i tả i biể u diễ n cho mộ t pha
-
1
+
10
9 7
5
3
2 8 6 4
k
1
3
5
7
9
2
4
6
8
10
R2
R1
32- a
31- a
cuộ n dây chính
Dao đả o chiề u
Cuộ n dây điề u chỉnh
Dao lự a
chọ n chẵ n
Dao lự a
chọ n lẻ
Công tắ c K
A
0
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
60
Câu hỏ i 39: Hãy giả i thích vì sao máy biế n áp 110kV/ 22kV/ 10kV phả i dùng tổ
đấ u dây sao không, sao không, tam giác (Y0/ Y0/ A)?
Các máy biế n áp phân phố i hạ thế ở cấ p điệ n áp 22kV/ 0,4kV phả i dùng phả i
dùng tổ đấ u dây sao không, sao không (Y0/ Y0) hoặ c tổ đấ u dây tam giác, sao
không (A/ Y0)?
Trả lờ i:
- Các Máy biế n áp có công suấ t lớ n thư ờ ng dùng 1 cuộ n dây đấ u A để chố ng sóng
đa hài bộ i 3 xuấ t hiệ n trong mạ ch từ gây nóng máy biế n áp và gây tổ n thấ t trong
nộ i bộ máy biế n áp. Do đó máy biế n áp 110kV/ 22kV/ 10kV phả i dùng tổ đấ u dây
sao không, sao không, tam giác (Y0/ Y0/ A).
- Các máy biế n áp phân phố i hạ thế 22/ 0,4kV thư ờ ng đấ u Y0/ Y0 để cân bằ ng
điệ n áp cho máy biế n áp 110kV, nế u trên lư ớ i 22kV xuấ t hiệ n tình trạ ng lệ ch tả i (I
A
= I
B
= I
C
) thì máy biế n áp 110kV cũ ng bị ả nh hư ở ng, việ c cân bằ ng pha cũ ng đư ợ c
làm giố ng như trên lư ớ i điệ n 380V/ 220V, trong trư ờ ng hợ p này lư ớ i điệ n 22kV
phả i lắ p thêm dây trung tính.
- Do máy biế n áp phân phố i hạ thế thư ờ ng xuyên vậ n hành trong độ lệ ch pha dòng
điệ n nên ở cấ p điệ n áp 22kV/ 0,4kV phả i dùng tổ đấ u dây tam giác sao không
(A/Y0), cuộ n dây 22kV đấ u A có tác dụ ng ngăn ngừ a ả nh hư ở ng củ a sự lệ ch pha
dòng điệ n cho MBA 110kV, trong trư ờ ng hợ p này lư ớ i điệ n 22kV không có dây
trung tính.
Hình vẽ
mô tả cấ u tạ o bộ ĐCĐADT
Rơ le dòng dầ u Nắ p đậ y
Giả n đồ chụ p sóng công tắ c K
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
61
Câu hỏ i 40: Tạ i sao tủ điệ n tổ ng trung thế và tủ liên lạ c trung thế thư ờ ng xử dụ ng
ba máy biế n dòng, các tủ điệ n đư ờ ng dây thư ờ ng xử dụ ng hai máy biế n dòng?
Trả lờ i:
+ Nế u dùng 3 máy biế n dòng hệ thố ng bả o vệ rơ le sẽ làm việ c tin cậ y hơ n như ng
tố n thêm thiế t bị. Hệ thố ng rơ le đấ u theo sơ đồ bộ lọ c thứ tự không dùng 3 TI
đấ u theo sơ đồ hình Y để bả o vệ quá dòng và bả o vệ chạ m đấ t thanh cái .
+ Đố i vớ i đư ờ ng dây dùng 2TI vừ a cho đủ bả o vệ quá dòng và bả o vệ cắ t nhanh
làm việ c.
+ Việ c lắ p TI ở 2 pha cho các tủ đư ờ ng dây phù hợ p vớ i hệ thố ng đế m điệ n năng
khi dùng công tơ loạ i 3 pha 2 phầ n tử .
Câu hỏ i 41: Giớ i thiệ u các bả o vệ rơ le cho mộ t máy biế n áp 110kV? Bả o vệ so
lệ ch máy biế n áp làm việ c như thế nào? Có gì khác nhau giữ a bả o vệ so lệ ch vớ i
bả o vệ quá dòng, cắ t nhanh? Bả o vệ quá dòng và bả o vệ cắ t nhanh đư ợ c ứ ng dụ ng
trong sơ đồ bả o vệ rơ le nào?
Trả lờ i:
÷ Bả o vệ chính MBA gồ m có:
- Bả o vệ So lệ ch
- Bả o vệ ga Cắ t điệ n các phía không thờ i gian.
- Bả o vệ dòng dầ u
÷ Bả o vệ dự phòng MBA:
- Bả o vệ quá dòng 110kV Cắ t điệ n các phía có thờ i gian.
- Bả o vệ nhiệ t độ dầ u tăng cao Báo tín hiệ u, khở i độ ng quạ t gió.
÷ Bả o vệ So lệ ch là bả o vệ chính cho máy biế n thế dự a trên sự so sánh dòng
điệ n thứ cấ p các phía củ a TI đặ t trư ớ c và sau máy biế n thế , quy định vùng bả o
vệ so lệ ch nằ m trong phạ m vi đặ t TI các phía củ a máy biệ n áp. Khi vậ n hành
bình thư ờ ng do dòng điệ n thứ cấ p củ a TI các phía cân bằ ng nên không có dòng
điệ n đi qua rơ le so lệ ch, khi có chạ m chậ p mộ t trong các cuộ n dây máy biế n áp
thì dòng điệ n đi qua bộ TI củ a cuộ n dây đó sẽ tăng lên độ t biế n làm xuấ t hiệ n
dòng điệ n không cân bằ ng qua rơ le so lệ ch. liề n mộ t lúc rơ le so lệ ch khở i
độ ng tấ t cả các máy cắ t điệ n tổ ng các để tự độ ng tách máy biế n thế bị sự cố ra
khỏ i vậ n hành.
÷ Bả o vệ So lệ ch khác vớ i bả o vệ quá dòng và cắ t nhanh là:
+ Trong bả o vệ quá dòng và cắ t nhanh luôn tồ n tạ i dòng điệ n thứ cấ p s 5A khi
sự cố dòng điệ n sẽ tăng lên từ 1,5 đế n 7 lầ n so vớ i định mứ c.
+ Trong bả o vệ so lệ ch thì không không bao giờ đư ợ c phép có dòng điệ n
không cân bằ ng đi qua rơ le so lệ ch. Chỉ cầ n mộ t dòng điệ n rấ t nhỏ xuấ t hiệ n
trong rơ le so lệ ch là bả o vệ rơ le đã tác độ ng ngay. Trư ớ c khi đư a bả o vệ so
lệ ch vào làm việ c cầ n phả i thí nghiệ m hiệ u chỉnh sao cho dòng điệ n không cân
bằ ng đi qua rơ le so lệ ch triệ t tiêu hoàn toàn.
I
so lệ ch
= I
1-2
+ I
2-2
= 0 (I
1-2
, I
2-2
là dòng điệ n thứ cấ p củ a TI
1
và TI
2
).
÷ Bả o vệ quá dòng, cắ t nhanh: Dùng trong bả o vệ rơ le cho đư ờ ng dây và thanh
cái.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
62
÷ Bả o vệ quá dòng: Dùng trong bả o vệ rơ le tổ ng phía trung áp và phía cao áp
110kV.
Câu hỏ i 42: Hãy nêu giố ng nhau và khác nhau giữ a nố i đấ t lặ p lạ i và nố i đấ t an
toàn trên đư ờ ng dây? Hãy giả i thích vì sao trị số điệ n trở tiế p địa trong trạ m biế n
áp R

s 4O, trong khi đó lạ i quy định điệ n trở tiế p địa lặ p lạ i là R

s 10O.
Trả lờ i:
Giố ng nhau:
- Cùng đư ợ c làm trên đư ờ ng dây.
- Cọ c tiế p địa đề u đư ợ c chôn chôn sâu cách mặ t đấ t khoả ng 0.5m-0.8m.
- Có thể dùng bộ nố i đấ t có cấ u tạ o giố ng nhau.
Khác nhau:
- Nhiệ m vụ củ a tiế p địa an toàn là đả m bả o an toàn cho con ngư ờ i khi tiế p xúc
vớ i các giá đỡ thiế t bị mang điệ n. Dây tiế p địa làm bằ ng dây thép mạ u10, đư ợ c
nố i từ xà sắ t đế n cọ c tiế p địa.
- Nhiệ m vụ củ a tiế p địa lặ p lạ i là để ngăn ngừ a nguy cơ qúa tả i điệ n áp nộ i bộ do
đứ t dây trung tính, phá hỏ ng thiế t bị. Dây tiế p địa lặ p lạ i đư ợ c làm bằ ng dây
đồ ng nhiề u sợ i có tiế t diệ n tố i thiể u là 25mm
2
, đư ợ c nố i từ dây trung hòa đế n
cọ c tiế p địa.
Điệ n trở tiế p địa trung điể m máy biế n áp và tiế p địa lặ p lạ i có trị số khác nhau:
+ Trong trạ m biế n áp tiế p địa R

s 4O.
+ Trên đư ờ ng dây thư ờ ng làm tiế p địa lặ p lạ i tạ i vị trí cộ t cuố i, cộ t góc, cộ t có
nhiề u nhánh dây công suấ t lớ n nên đã tạ o thành nhiề u mạ ch tiế p địa song song
có R

s 10O.
1
RE
tiế p địa
= R
tiế p địa
s R
tiế p địa
trung điể m máy biế n áp
n
Thí dụ : Có 3 điể m tiế p địa lặ p lạ i thì
Dòng điệ n thứ cấ p củ a TI
I
1-2
= I
2 -2
Dòng điệ n đi vào Rơ le so lệ ch = 0
TI
1
TI
2
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
63
1
RE
tđll
= 10 O = 3,3O s 4O
3
Kế t quả tính toán cho thấ y tổ ng giá trị điệ n trở tiế p địa lặ p lạ i cũ ng nhỏ tư ơ ng ứ ng
vớ i giá trị điệ n trở tiế p địa tạ i trạ m. Mặ c dù trị số R

tạ i trạ m và R
tiế p địa
củ a 1 vị
trí trên đư ờ ng dây có khác nhau như ng vẫ n đả m bả o cho hệ thố ng tiế p địa chung
làm việ c tố t.
Câu hỏ i 43: Có mấ y loạ i tiế p địa trong lư ớ i điệ n cao hạ thế ? Hãy nêu các quy
định về các trị số điệ n trở tiế p địa tiêu chuẩ n trong trạ m biế n áp và đư ờ ng dây trên
không?
Trả lờ i:
Trong lư ớ i điệ n cao hạ thế có 3 loạ i tiế p địa :
÷ Tiế p địa an toàn: Bả o đả m an toàn cho ngư ờ i khi tiế p cậ n vớ i các vậ t đang
mang điệ n như các tiế p địa vỏ tủ điệ n, các giá đỡ thiế t bị điệ n, xà đỡ sứ , vỏ cáp
điệ n.
÷ Tiế p địa làm việ c: Bả o đả m tình trạ ng làm việ c bình thư ờ ng củ a các thiế t bị
điệ n. Trong trạ m biế n áp tiế p địa làm việ c là tiế p địa đặ t tạ i trung điể m máy biế n
áp, tiế p địa lặ p lạ i, tiế p địa điể m cuố i cuộ n dây tam giác hở củ a máy biế n điệ n áp,
tiế p địa điể m cuố i củ a cuộ n dây thứ cấ p máy biế n dòng điệ n.
÷ Tiế p địa chố ng sét: Chố ng quá điệ n áp khí quyể n do sét gây ra.
Quy định về các trị số điệ n trở tiế p địa tiêu chuẩ n trong trạ m biế n áp và đư ờ ng
dây trên không:
+ Tiế p địa an toàn
Trong trạ m biế n áp R
tiế p địa
s 4O (vớ i trạ m biế n áp hạ áp)
R
tiế p địa
s 10O (vớ i trạ m biế n áp cao áp 6,10,35kV)
R
tiế p địa
s 0,5O (vớ i trạ m biế n áp cao áp >110kV)
Ngoài đư ờ ng dây tùy theo điệ n trở suấ t củ a đấ t R
tiế p địa
sẽ khác nhau
Nế u µ
đấ t
< 10
4
Ocm ÷ R
tiế p địa
= 10O
Nế u 10
4
Ocm s µ
đấ t
< 5.10
4
Ocm ÷ R
tiế p địa
= 15O
Nế u 5.10
4
Ocm s µ
đấ t
< 10
5
Ocm ÷ R
tiế p địa
= 20O
µ
đấ t
> 10
5
Ocm ÷ R
tiế p địa
= 30O
+ Tiế p địa làm việ c
Trong trạ m biế n áp : R
tiế p địa
s 0,5O.
Ngoài đư ờ ng dây : R
tiế p địa lặ p lạ i
s 10O.
+ Tiế p địa chố ng sét R
tiế p địa
s 0,5O.
Câu hỏ i 44: Vai trß cña hÖ thèng tiÕp ®Þa trong hÖ thèng ®iÖn? Nªu c¸c quy ®Þnh
cña c¸c trang bÞ nèi ®Êt?
Trả lờ i:
HÖ thèng tiÕp ®Þa trong tr¹m biÕn ¸p cßn gäi lµ hÖ thèng tiÕp ®Êt cã vai trß quan
träng trong vËn hµnh.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
64
÷ Khi x¶y ra hiÖn t­îng c¸ch ®iÖn cña thiÕt bÞ ®iÖn, c¸ch ®iÖn cña sø bÞ háng
sÏ xuÊt hiÖn dßng ®iÖn ng¾n m¹ch, dßng ®iÖn rß ch¹y qua vá thiÕt bÞ ®iÖn
hoÆc ch¹y qua sø ®i theo d©y dÉn xuèng c¸c ®iÖn cùc vµ ch¹y t¶n vµo ®Êt.
÷ Khi cã sÐt ®¸nh vµo ®­êng d©y, sãng sÐt mang ®iÖn ¸p cao lan truyÒn vµo
tr¹m biÕn ¸p, lóc ®ã c¸c thiÕt bÞ chèng sÐt lµm viÖc dÉn dßng ®iÖn sÐt ®i theo
d©y dÉn xuèng c¸c ®iÖn cùc vµ ch¹y t¶n vµo ®Êt.
÷ Khi x¶y ra sù cè ch¹m ®Êt trong hÖ thèng ®iÖn 3 pha trung điể m không nố i
đấ t. Dßng ®iÖn ch¹m ®Êt (cßn gäi lµ dßng ®iÖn thứ tự không) sÏ ®i qua c¸c
®iÖn cùc vµ ch¹y t¶n vµo ®Êt.
Hai thµnh phÇn chÝnh cña hÖ thèng tiÕp ®Þa lµ: ®iÖn cùc vµ d©y tiÕp ®Þa.
÷ C¸c ®iÖn cùc nèi ®Êt gåm ®iÖn cùc th¼ng ®øng hoÆc ®iÖn cùc n»m ngang
ch«n ngÇm d­íi ®Êt ë mét ®é s©u nhÊt ®Þnh. Trong thùc tÕ ®iÖn cùc th­êng
®­îc lµm b»ng thÐp > L 50x50x5 mm m¹ kÏm hoÆc b»ng thÐp trßn u 22mm
2
m¹ kÏm cã chiÒu dµi tõ 2m ®Õn 3m ®­îc ®ãng s©u xuèng ®Êt theo ph­¬ng
vu«ng gãc, ®Çu trªn cäc n»m c¸ch mÆt ®Êt tõ 0,5m ®Õn 0,8m ®­îc hµn liªn
kÕt víi nhau trong lßng ®Êt b»ng c¸c thanh s¾t dÑt cã tiÕt diÖn S= 40x 4 =
160mm
2
, ®Ó chèng ¨n mßn ho¸ häc kh«ng dïng thÐp cã chiÒu dÇy nhá h¬n
4mm. Kho¶ng c¸ch gi÷a hai cäc tõ 2m ®Õn 5m.
÷ D©y tiÕp ®Þa n»m phÝa trªn mÆt ®Êt lµm b»ng thÐp trßn m¹ u10 hoÆc d©y
®ång m¹ nhiÒu sîi S > 25mm
2
. Mét ®Çu d©y tiÕp ®Þa b¾t vµo c¸c cäc tiÕp ®Þa,
mét ®Çu b¾t vµo c¸c bé phËn cÇn ®­îc nèi ®Êt nh­ c¸c thiÕt bÞ chèng sÐt hoÆc
c¸c gi¸ ®ì thiÕt bÞ ®iÖn, vá MBA, cùc trung tÝnh MBA...v.v. TiÕt ®iÖn d©y
nèi ®Êt kh«ng bÐ h¬n 1/3 tiÕt diÖn cña d©y pha.
Ph©n lo¹i
HÖ thèng tiÕp ®Þa ®­îc chia lµm 3 lo¹i:
÷ HÖ thèng tiÕp ®Þa an toµn cã vai trß ®¶m b¶o an toµn cho con ng­êi khi
lµm viÖc gÇn c¸c thiÕt bÞ mang ®iÖn cã ®iÖn ¸p cao, ng¨n ngõa tai n¹n ®iÖn
giËt khi c¸ch ®iÖn bÞ h­ háng. D©y tiÕp ®Þa ®­îc nèi vµo c¸c gi¸ ®ì thiÕt bÞ
®iÖn, vá tñ b¶ng ®iÖn, vá m¸y biÕn thÕ...
÷ HÖ thèng tiÕp ®Þa lµm viÖc cã vai trß ®¶m b¶o t×nh tr¹ng lµm viÖc b×nh
th­êng cña c¸c thiÕt bÞ ®iÖn. D©y tiÕp ®Þa ®­îc nèi vµo sø trung ®iÓm m¸y
biÕn ¸p, ®iÓm cuèi chung cuén d©y thø cÊp TI, ®iÓm cuèi chung cuén d©y s¬
cÊp & ®iÓm cuèi cuén d©y thø cÊp A hë (Z ) cña m¸y biÕn ®iÖn ¸p TU...
÷ HÖ thèng tiÕp ®Þa chèng sÐt lµm nhiÖm vô ng¨n ngõa ¶nh h­ëng cña ®iÖn
¸p khÝ quyÓn do sÐt g©y ra ®¸nh th¼ng vµo tr¹m hoÆc ®¸nh lan truyÒn qua
®­êng d©y vµo tr¹m. D©y tiÕp ®Þa ®­îc nèi vµo ®iÓm cuèi cña kim thu l«i
hoặ c ®iÓm cuèi củ a c¸c thiÕt bÞ chèng sÐt.
§iÖn trë nèi ®Êt
§iÖn trë nèi ®Êt ®­îc x¸c ®Þnh b»ng ®iÖn trë suÊt ( - rô) cña ®Êt, h×nh d¹ng
kÝch th­íc cña ®iÖn cùc vµ ®é ch«n s©u c¸c cäc tiÕp ®Þa trong ®Êt. (µ) phô thuéc
vµo thµnh phÇn, mËt ®é, ®é Èm vµ nhiÖt ®é cña ®Êt. §iÖn trë suÊt cña ®Êt lµ
mét trÞ sè kh«ng cè ®Þnh trong n¨m mµ lu«n thay ®æi do ¶nh h­ëng cña ®é Èm,
nhiÖt ®é cña ®Êt.
C¸c trÞ sè gÇn ®óng cña ®iÖn trë suÊt cña ®Êt " ®Êt" nh­ sau:
÷ §Êt sÐt, ®Êt sÐt lÉn sái - ®é dµy cña líp ®Êt sÐt tõ 1 ®Õn 3m : 1.10
4
Ocm
+ §Êt v­ên, ®Êt ruéng: 0,4.10
4
Ocm
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
65
+ §Êt bïn: 0,2.10
4
Ocm
+ C¸t: (7 ®Õn 10).10
4
Ocm
+ §Êt lÉn c¸t: (3 ®Õn 5).10
4
Ocm
÷ §iÖn trë nèi ®Êt cña c¸c trang bÞ nèi ®Êt kh«ng ®­îc lín h¬n c¸c trÞ sè ®·
quy ®Þnh trong quy ph¹m kü thuËt ®iÖn.
÷ Trong c¸c m¹ng ®iÖn cã trung ®iÓm trùc tiÕp nèi ®Êt hoÆc nèi ®Êt qua ®iÖn
trë nhá ë l­íi ®iÖn 110kV trë lªn khi x¶y ra ng¾n m¹ch c¸c b¶o vÖ r¬ le
t­¬ng øng sÏ khëi ®éng c¾t ®iÖn ®Ó lo¹i bá c¸c sù cè ra khái m¹ng ®iÖn. Sù
xuÊt hiÖn ®iÖn thÕ trªn c¸c trang bÞ nèi ®Êt khi ng¾n m¹ch ch¹m ®Êt chØ cã
tÝnh chÊt t¹m thêi. Khi cã ng¾n m¹ch ch¹m ®Êt vá thiÕt bÞ ®iÖn th­êng mang
®iÖn ¸p, x¸c suÊt khi cã ng­êi tiÕp xóc víi vá x¶y ra Ýt nªn trong quy ph¹m
kh«ng quy ®Þnh ®iÖn ¸p lín nhÊt cho phÐp mµ chØ ®ßi hái ë bÊt kú thêi gian
nµo trong n¨m, trang bÞ nèi ®Êt còng ph¶i tho¶ m·n duy nhÊt mét ®iÒu kiÖn:
R
®Êt
s 0,5 O
÷ Trong l­íi ®iÖn cã ®iÖn ¸p lín h¬n 1000V trung tÝnh kh«ng trùc tiÕp nèi ®Êt
hoÆc nèi ®Êt qua cuén dËp hå quang, khi cã ch¹m ®Êt 1 pha c¸c b¶o vÖ r¬le
th­êng kh«ng t¸c ®éng dÉn ®Õn t×nh tr¹ng ch¹m ®Êt kÐo dµi lµm t¨ng x¸c
xuÊt cã ng­êi tiÕp xóc víi thiÕt bÞ cã ®iÖn ¸p. Quy ph¹m kü thuËt quy ®Þnh:
- Khi dïng trang bÞ nèi ®Êt chung cho m¹ng ®iÖn ®iÖn ¸p trªn vµ d­íi
1000V:
R
®Êt
s s 10O
- Khi dïng riªng trang bÞ nèi ®Êt cho m¹ng ®iÖn ®iÖn ¸p trªn 1000V:
R
®Êt
s s 10O
- Khi dïng riªng trang bÞ nèi ®Êt cho m¹ng ®iÖn ®iÖn ¸p d­íi 1000V:
Sè 125 vµ 250 lµ hệ số cho phÐp cña trang bÞ nèi ®Êt.
I® lµ dßng ®iÖn tÝnh to¸n ch¹m ®Êt 1 pha.
÷ Khi dïng riªng trang bÞ nèi ®Êt cho m¹ng ®iÖn ®iÖn ¸p d­íi 1000V:
R
®Êt
s 4O
÷ Khi dïng riªng trang bÞ nèi ®Êt lÆp l¹i trong m¹ng ®iÖn 220/ 380V:
R
®Êt
s 10O
÷ HÖ thèng nèi ®Êt chèng sÐt vµ hÖ thèng nèi ®Êt an toµn ph¶i ®Æt riªng rÏ
nhau ®Ó chèng ®iÖn ¸p ng­îc khi cã sÐt ®¸nh vµo tr¹m. §iÓm gÇn nhÊt cña
hai hÖ thèng nµy ph¶i ®Æt c¸ch nhau > 6m
÷ §iÖn trë nèi ®Êt cña hÖ thèng nèi ®Êt chèng sÐt :
R
®Êt
s 1O (TrÞ sè mong muèn).
R
®Êt
s 10O ( TrÞ sè cho phÐp).
Câu hỏ i 45: Giả i thích vì sao cọ c tiế p địa và các bộ phậ n nố i đấ t phả i chôn sâu
cách mặ t đấ t từ 50- đế n 80cm?
Trả lờ i:
125

250

Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
66
Điệ n trở củ a đấ t đư ợ c đặ c trư ng bằ ng trị số điệ n trở suấ t ký hiệ u là µ ( rô ), µ là
điệ n trở củ a 1 cm
3
đấ t ( hay củ a 1m
3
đấ t ) có đơ n vị là Ocm ( hay Om ). µ phụ
thuộ c vào
+ độ ẩ m củ a đấ t.
+ nhiệ t độ môi trư ờ ng.
+ chủ ng loạ i đấ t, độ chặ t củ a đấ t.
+ thờ i gian trong năm( mùa ).
Nhiệ t độ củ a đấ t phụ thuộ c vào rấ t nhiề u nguyên nhân và có ả nh hư ở ng trự c tiế p
đế n điệ n trở suấ t củ a đấ t. Khí ẩ m có trong đấ t là nhữ ng chấ t điệ n phân, khi nhiệ t độ
tăng lên thì điệ n trở suấ t củ a đấ t giả m đi, như ng khí ẩ m có trong đấ t bị bay đi hế t
thì điệ n trở củ a đấ t lạ i tăng lên rấ t nhanh.
Khi có dòng điệ n lớ n đi qua (là dòng điệ n sét hoặ c dòng điệ n chạ m đấ t), nhiệ t
độ củ a đấ t tăng hơ n 100
0
C làm cho quá trình bố c hơ i củ a nư ớ c trong đấ t tăng
nhanh, vùng đấ t trên có chiề u dày từ 50- 80cm thư ờ ng khô ráo, do đó các bộ phậ n
nố i đấ t cầ n phả i chôn sâu dư ớ i lớ p đấ t đó để đặ t đư ợ c vào miề n đấ t có điệ n trở suấ t
nhỏ đạ t đư ợ c hiệ u quả kinh tế về chỉ tiêu kim loạ i.
Khi thi công các công trình nố i đấ t cầ n phả i đầ m nén đấ t càng chặ t càng tố t, độ
chặ t củ a đấ t phụ thuộ c vào mậ t độ liên kế t giữ a các hạ t trong đấ t tăng, khả
năng tiế p xúc làm cho đấ t dẫ n điệ n tố t hơ n. Độ chặ t củ a đấ t ả nh hư ở ng trự c tiế p
đế n trị số điệ n trở củ a đấ t.
Thí dụ : Nế u tăng áp lự c nén lên đấ t từ 0,2 đế n 9 Tấ n/m
2
điệ n trở củ a đấ t sẽ giả m
đi từ 10 đế n 40%.
Độ chôn sâu củ a bộ phậ n nố i đấ t
Mặ t đấ t
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
67
Bả ng trị số gầ n đúng củ a điệ n trở suấ t (µ) củ a đấ t và nư ớ c
Tên củ a các loạ i đấ t và nư ớ c
Trị số điệ n trở suấ t µ x10
4
Ocm
Thay đổ i
trong phạ m vi
Khi độ ẩ m bằ ng
10 ÷20% trong đấ t
÷ Đấ t sét
÷ Đấ t pha sét
÷ Đấ t cát
÷ Đấ t pha cát
÷ Đấ t đen
÷ Đấ t vư ờ n, ruộ ng
÷ Đấ t lẫ n nhiề u đá sỏ i
÷ Đấ t sư ờ n núi
÷ Đấ t lẫ n than bùn
÷ Nư ớ c biể n
÷ Nư ớ c sông
÷ Nư ớ c ao hồ
÷ Nư ớ c suố i
÷ Nư ớ c ngầ m
từ 0,8 ÷ 7 trở lên
từ 0,4 ÷ 1,5 trở lên
từ 4,0 ÷ 7,0 trở lên
từ 1,5 ÷ 4,0 trở lên
từ 0,09 ÷ 0,53 trở lên
từ 0,15 ÷ 0,6 trở lên
từ 1,5 ÷ 4,0 trở lên
từ 20 ÷ 40 trở lên
từ 0,1 ÷ 0,3 trở lên
từ 0,002 ÷ 0,01 trở lên
từ 0,1 ÷ 1,0 trở lên
từ 0,4 ÷ 0,5 trở lên
từ 0,1 ÷ 0,6 trở lên
từ 0,2 ÷ 0,7 trở lên
0,4
1,0
7,0
3,0
2,0
0,4
-
-
0,2
-
-
-
-
-
-
Câu hỏ i 46: Thế nào là nố i đấ t nhân tạ o, tạ i sao bộ phậ n nố i đấ t nhân tạ o làm
bằ ng thép mà không làm bằ ng đồ ng hoặ c bằ ng nhôm?
Trả lờ i:
÷ Nố i đấ t nhân tạ o là các bộ phậ n nố i đấ t đư ợ c chôn xuố ng đấ t có hình dáng
khác nhau hàn vớ i nhau và tiế p xúc trự c tiế p về điệ n vớ i đấ t. Các bộ phậ n nố i đấ t
thư ờ ng đư ợ c mạ thiế c hoặ c mạ kẽ m để tiế p xúc vớ i đấ t tố t hơ n.
÷ Bộ phậ n nố i đấ t gồ m có cọ c nố i đấ t và thanh nố i đấ t. Cọ c nố i đấ t thư ờ ng
làm bằ ng các loạ i thép: Thép tròn đặ c, thép góc, thép ố ng đóng thẳ ng đừ ng xuố ng
đấ t ở độ sâu dư ớ i mặ t đấ t 0,5m÷0,8m. Thanh nố i đấ t hàn liệ n hệ các cọ c nố i đấ t
vớ i nhau thư ờ ng đư ợ c chế tạ o bằ ng thép dẹ t, thép tròn đặ c.
÷ Tạ i vùng đấ t gầ n biể n hay gầ n các nhà máy hoá chấ t tiế t diệ n không đư ợ c
nhỏ hơ n 100mm
2
. Các tiêu chuẩ n quy định trong bả ng phả i tăng lên gấ p 2.
÷ Dùng đồ ng làm bộ phậ n nố i đấ t cũ ng đư ợ c như ng giá thành cao, nế u nằ m
gầ n vậ t làm bằ ng kim loạ i như vỏ đư ờ ng cáp điệ n, ố ng nư ớ c...sẽ xuấ t hiệ n dòng
điệ n điệ n phân đi trong đấ t: Đồ ng là cự c catố t, các vậ t làm bằ ng kim loạ i kia là
cự c anố t, sau mộ t thờ i gian các bộ phậ n bằ ng kim loạ i kia sẽ bị ăn mòn và bị phá
huỷ do điệ n phân. Do đó không đư ợ c dùng đồ ng làm bộ phậ n nố i đấ t.
÷ Không dùng nhôm làm bộ phậ n nố i đấ t vì khi bị chôn trong đấ t nhôm
thư ờ ng bị ăn mòn hoá họ c rấ t nhanh.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
68
BẢ NG KÍCH THƯ Ớ C CỦ A CÁC LOẠ I THÉP DÙNG LÀM BỘ PHẬ N NỐ I ĐẤ T
Loạ i thép Đặ t ở
trong nhà
Đặ t ở
ngoài trờ i
Chôn trong đấ t
Thép tròn đặ c u> 5mm u> 6mm u> 6mm
Thép góc Tiế t diệ n > 24mm
2
Dầ y > 2mm
Tiế t diệ n > 48mm
2
Dầ y > 2,5mm
Tiế t diệ n > 48mm
2
Dầ y > 4mm
Thép ố ng Dầ y > 1,5mm Dầ y > 2,5mm Dầ y > 3,5mm
Thanh bằ ng thép dẹ t Tiế t diệ n > 24mm
2
Dầ y > 3mm
Tiế t diệ n > 48mm
2
Dầ y > 4mm
Tiế t diệ n > 48mm
2
Dầ y > 4mm
Câu hỏ i 47: Trình bày cách tính toán đơ n giả n điệ n trở củ a các bộ phậ n nố i đấ t
dùng cọ c và thanh nố i ngang trong lư ớ i điệ n có tầ n số công nghiệ p là 50HZ?
Trả lờ i:
Khi tính toán điệ n trở nố i đấ t
÷ Phả i dự a vào tiêu chuẩ n nố i đấ t để so sánh ( xem thêm câu hỏ i 43, 44 )
÷ Phả i biế t loạ i đấ t và nư ớ c củ a vị trí làm tiế p đấ t để chọ n đư ợ c trị số điệ n trở
suấ t tư ơ ng đố i µ - O m ( xem thêm câu hỏ i 45 )
1- Tính điệ n trở (r
c
) củ a mộ t cọ c chôn thẳ ng đứ ng trong đấ t, đấ t có thành phầ n cấ u
tạ o đồ ng nhấ t (µ = không đổ i):
Dùng công thứ c r
c
= (lg + lg ) [O]
1 d 2 4t - 1
Trong đó:
µ - Điệ n trở suấ t củ a đấ t Om.
l - Chiề u dài cọ c m.
d - Đư ờ ng kính ngoài củ a cọ c m.
t - Độ chôn sâu củ a cọ c, m ( tính từ mặ t đấ t đế n điể m giữ a củ a cọ c )
2,3
0,366
(*)
là tỉ số trong đó 2,3 là hệ số chuyể n đổ i từ lôgarit tự nhiên- ln
t
sang lôgarit cơ số 10 (lg ).
÷ Nế u coi như vùng đấ t có cấ u tạ o đồ ng nhấ t ( µ = const ) thì có thể dùng
công thứ c tính toán sơ bộ :
µ
r
c
= [ O ]
l
0,366
(*)
 2l 1 4t + l
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
69
Nế u cọ c dùng loạ i thép góc thì tính đổ i
về thép tròn bằ ng công thứ c
d
góc
= 0,95d
Thí dụ :
Cọ c có chiề u dài l = 5m, đư ờ ng kính d =12mm,
có độ chôn sâu t = 0,7 + 2,5 m = 3,2m, thay vào công thứ c
r
c
= (lg + lg ) [O]
1 d 2 4t - l
Ta đư ợ c r
c
= 0,228. µ [O]
Giả sử loạ i đấ t pha cát
Tra bả ng chọ n µ : µ = 2.10
4
O.cm = 2.10
2
O.m
(xem bả ng trị số µ gầ n đúng ở câu hỏ i 45 )
r
c
= (lg + lg ) [O]
5 0,012 2 4.3,2 - 5
r
c
= 45,6 O.
Nế u tính sơ bộ :
µ 2.10
2
r
c
= = = 40 O.
l 5
2- Tính điệ n trở ( r
th
) củ a mộ t thanh nằ m ngang trong đấ t, đấ t có thành phầ n cấ u
tạ o đồ ng nhấ t ( µ không đổ i ):
Thanh ngang kế t hợ p vớ i cọ c thép chôn thẳ ng đứ ng trong đấ t tạ o thành mộ t bộ
phậ n nố i đấ t hỗ n hợ p cọ c và thanh làm tăng hiệ u quả sử dụ ng. Thanh ngang đư ợ c
làm bằ ng thép dẹ t hoặ c thép tròn.
Điệ n trở củ a mộ t thanh đặ t nằ m ngang trong đấ t đư ợ c xác định theo công thứ c:
Vớ i thép dẹ t:
0,366
(*)
 2l 1 4t + l
0,366
(*)
 2.5 1 4.3,2 + 5
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
70
Trong đó: l - Chiề u dài củ a thanh,m
r
th
= lg O b - Chiề u rộ ng củ a thanh, m
t - Độ chôn sâu củ a thanh
( so vớ i mặ t đấ t ), m
Vớ i thép tròn:
Trong đó: l - Chiề u dài củ a thanh,m
r
th
= lg , O d - Đư ờ ng kính củ a thép tròn, m
t - Độ chôn sâu củ a thanh
( so vớ i mặ t đấ t ), m
Dùng công thứ c rút gọ n:
Trong đó: L- tổ ng chiề u dài củ a các dây dẫ n
r
th
= lg , O củ a bộ phậ n nố i đấ t, cm
t - Độ chôn sâu củ a thanh
( so vớ i mặ t đấ t ), m
Công thứ c tính sơ bộ : d - Đư ờ ng kính củ a thép tròn, m
K - là hệ số phụ thuộ c vào hình dạ ng
củ a bộ phậ n nố i đấ t trong bả ng
Kiể u bộ phậ n nố i đấ t
Ký hiệ u quy ư ớ c
l
1/
l
2
K
- 1
- 1,27
- 1,46
- 2,38
- 5,53
- 8,45
l
1
l
2
1,5
2
3
4
5,81
6,42
8,17
10,4
o,366µ
1
2l
2
b.t
o,366µ
1
l
2
d.t
o,37µ
L
KL
2
t.d

r
th
~ O
l
BẢ NG TRA HỆ SỐ K
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
71
Câu hỏ i 48: Cách xác định điệ n trở thuầ n củ a 1 cuộ n dây máy biế n áp 3 pha khi
cuộ n dây đấ u A?
Trả lờ i:
Ta lầ n lư ợ t đo điệ n trở thuầ n củ a củ a các cuộ n dây máy biế n áp theo sơ đồ sau:
Sơ đồ thay thế 1 Sơ đồ thay thế 2 Sơ đồ thay thế 3
Khi đo điệ n trở mộ t chiề u củ a các cuộ n dây máy biế n áp 3 pha đấ u A bằ ng cầ u đo
điệ n trở sẽ không xác định đư ợ c trị số điệ n trở thuầ n củ a từ ng pha củ a cuộ n dây vì
lúc này số đo củ a cầ u đo chỉ cho biế t trị số tổ ng trở củ a các cuộ n dây
Thí dụ : Tổ ng trở củ a RAB nế u tính toán theo sơ đồ thay thế 1 sẽ là
( Rca + Rbc). Rab Rca Rab + Rbc Rbc
RAB = =
( Rca + Rbc) + Rab Rca + Rbc + Rab
Muố n tìm đư ợ c trị số điệ n trở thuầ n củ a từ ng pha cuộ n dây ta phả i tính toán lạ i
theo công thứ c dư ớ i đây:
( R
AB
+ R
BC
- R
CA
)( R
AB
- R
BC
+ R
CA
)
2( - R
AB
+ R
BC
+ R
CA
)
( R
AB
+ R
BC
- R
CA
)( - R
AB
+ R
BC
+ R
CA
)
2( R
AB
- R
BC
+ R
CA
)
( R
AB
+ R
BC
- R
CA
)( - R
AB
+ R
BC
+ R
CA
)
2( R
AB
+ R
BC
- R
CA
)
Rab = R
AB
+
Rbc = R
BC
+
Rca = R
CA
+
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
72
Câu hỏ i 49: Dòng điệ n không tả i củ a máy biế n áp là gì? Cách thí nghiệ m để xác
định dòng điệ n không tả i củ a mộ t máy biế n áp?
Trả lờ i:
Khi máy biế n áp đư ợ c đấ u vào nguồ n điệ n, cuộ n dây thứ cấ p máy biế n áp để hở
mạ ch, trong cuộ n dây sơ cấ p máy biế n áp sẽ có dòng điệ n không tả i chạ y qua.
Dòng điệ n không tả i đư ợ c ký hiệ u là Io.
Khi máy biế n áp vậ n hành không tả i sẽ xuấ t hiệ n từ thông khép kín chạ y trong lõi
thép, do có từ trở nên lõi thép bị phát nóng gây ra tổ n hao không tả i. Tổ n hao
không tả i đư ợ c xác định gián tiế p qua số đo củ a dòng điệ n Io. Dòng điệ n không tả i
Io cho biế t mứ c độ tổ n hao không tả i củ a máy biế n áp lớ n hay nhỏ . Dòng điệ n
không tả i thư ờ ng đư ợ c tiêu chuẩ n hoá vớ i từ ng nhà chế tạ o.
Độ lớ n củ a dòng điệ n không tả i phụ thuộ c vào.
- Chấ t lư ợ ng thép si lích dùng để làm mạ ch từ có độ thẩ m từ cao hay thấ p.
- Độ dầ y củ a lõi thép si lích.
- Chấ t lư ợ ng cách điệ n củ a lá thép.
- Công nghệ chế tạ o (độ t dậ p, lắ p ghép mạ ch từ ...) tố t hay xấ u.
Thí nghiệ m không tả i trư ớ c khi vậ n hành thư ờ ng đư ợ c làm như sau:
- Dùng hợ p bộ thử nghiệ m làm thiế t bị đo (hợ p bộ K50 hoặ c K540).
- Tạ o điệ n áp thấ p ~ 220V~ đư a vào cuộ n dây máy biế n áp có điệ n áp định
mứ c nhỏ , cuộ n dây còn lạ i để hở mạ ch.
Sơ đồ nguyên lý thí nghiệ m không tả i 1 pha
Trong vậ n hành dòng không tả i thÝ nghiÖm Io đo đư ợ c không cầ n đúng bằ ng trị
số thự c mà chỉ dùng làm cơ sở để xác định xem cuộ n dây củ a máy biế n áp có bị
chạ m chậ p hay không. Nế u có hiệ n tư ợ ng chạ m chậ p trong cuộ n dây thì dòng điệ n
Máy biế n áp Máy biế n áp
Đo lư ờ ng Thí nghiệ m
U~
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
73
không tả i giữ a các pha đo đư ợ c sẽ bị lệ ch nhau và sẽ sai khác vớ i dòng không tả i
củ a nhà chế tạ o, lúc này không đư ợ c phép đóng điệ n máy biế n áp.
V× các từ thông 3 pha đi qua trụ giữ a củ a lõi thép bị ngư ợ c chiề u nhau nên tạ i trụ
giữ a từ thông sẽ có trị số nhỏ hơ n từ thông củ a 2 trụ bên, dẫ n đế n dòng điệ n không
tả i củ a pha B nhỏ hơ n dòng điệ n không tả i củ a hai pha A và C. Dòng điệ n không
tả i củ a 2 pha bên A và C bằ ng nhau. Trư ờ ng hợ p khi làm thí nghiệ m không tả i bằ ng
nguồ n điệ n 1 pha cũ ng sẽ xuấ t hiệ n sự lệ ch dòng không tả i tư ơ ng tự như trư ờ ng
hợ p thí nghiệ m dòng không tả i 3 pha như ng nguyên nhân lạ i do trụ giữ a (pha B) có
tổ n thấ t từ lớ n hơ n hai trụ bên (pha A,C).
Chú ý: Trư ớ c khi làm thí nghiệ m không tả i ngư ờ i ta thư ờ ng quay điệ n trở cách
điệ n bằ ng Mêgômmét vµ đo điệ n trở 1 chiề u củ a các cuộ n dây bằ ng cầ u đo, khi ®ã
trªn cuén d©y th­êng tån t¹i mét ®iÖn tÝch d­. Vì vậ y trư ớ c khi làm thí nghiệ m
không tả i cầ n phả i khử điệ n tích dư bằ ng cách lầ n lư ợ t chậ p tắ t các cuộ n dây củ a
máy biế n áp ®ể bả o vệ thiế t bị đo và tránh sai số củ a phép đo.
C©u hái 50 - M¸y biÕn ®iÖn ¸p lµm nhiÖm vô g× trong hÖ thèng ®iÖn? T¹i sao nãi
m¸y biÕn ®iÖn ¸p th­êng lµm viÖc trong chÕ ®é kh«ng t¶i? Quy ®Þnh vÒ c¸ch ®Êu
d©y m¸y biÕn ®iÖn ¸p trong l­íi ®iÖn?
Tr¶ lêi:
Trong hÖ thèng ®iÖn m¸y biÕn điệ n ¸p chuyªn dïng lµm nhiÖm vô biÕn ®æi ®iÖn
¸p cao xuèng ®iÖn ¸p 100V~ ®Ó cung cÊp ®iÖn cho m¹ch ®o l­êng vµ r¬ le b¶o vÖ
tù ®éng. Điệ n áp định mứ c quy chuẩ n củ a cuén d©y thø cÊp cña m¸y biÕn điệ n ¸p
là 100V~. Trong vËn hµnh, phô t¶i phÝa thø cÊp cña m¸y biÕn ®iÖn ¸p lµ c¸c cuén
d©y ®iÖn tõ có tiÕt diÖn rÊt nhá, sè vßng d©y rÊt lín nên cã tæng trë z rÊt lín, c­êng
®é dßng ®iÖn ®i qua cuén d©y thø cÊp rÊt bÐ I
2
~ 0.
( Z = \ x
2
+ R
2
)
Do ®ã cã thÓ nãi "m¸y biÕn ®iÖn ¸p lµm viÖc trong chÕ ®é kh«ng t¶i".
Quy ®Þnh vÒ c¸ch ®Êu mét m¸y biÕn ®iÖn ¸p vµo m¹ch ®iÖn:
- Cuén d©y s¬ cÊp m¸y biÕn ®iÖn ¸p ph¶i ®Êu song song víi nguån ®iÖn cßn c¸c
dông cô ®o l­êng ph¶i ®Êu song song víi cuén d©y thø cÊp cña m¸y biÕn ®iÖn ¸p.
tuyÖt ®èi kh«ng ®­îc ®Êu AmpemÐt hoÆc c¸c cuén d©y dßng ®iÖn cña c¸c dông cô
®o kh¸c vµo m¸y biÕn ®iÖn ¸p.
- NÕu đầ u cự c cao thÕ cña m¸y biÕn ®iÖn ¸p ®· ®­îc ®Êu vµo m¹ch ®iÖn th× tuyÖt
®èi kh«ng ®­îc ch¹m vµo m¸y, chó ý ®Õn kho¶ng c¸ch an toµn ®Ó tr¸nh nguy hiÓm.
Muèn thùc hiÖn c«ng viÖc ngay trªn m¸y biÕn ®iÖn ¸p, b¾t buéc ph¶i c¾t ®iÖn cao
thÕ, c¸ch ly víi nguån ®iÖn cao thÕ trong ph¹m vi c«ng t¸c và lµm tiÕp ®Êt an toµn.
- Ph¶i ®Æt cÇu ch× 3 pha phÝa cao thÕ, phÝa h¹ thÕ chØ ®­îc phÐp ®Æt cÇu ch× ë c¸c
cùc kh«ng nèi ®Êt ®Ó ®Ò phßng t×nh tr¹ng hë m¹ch d©y nèi ®Êt.
- Ph¶i nèi ®Êt mét trong c¸c cùc cña mçi m¹ch thø cÊp còng nh­ ph¶i nèi tiÕp ®Þa
vá m¸y. D©y nèi ®Êt lµm b»ng d©y ®ång nhiÒu sîi, tiÕt diÖn cña d©y nèi ®Êt F > 16
mm
2
®Ó b¶o vÖ an toµn cho ng­êi vËn hµnh.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
74
BẢ NG TRA CẤ P CHÍNH XÁC VÀ PHẠ M VI Ứ NG DỤ NG
CỦ A MÁY BIẾ N DÒNG VÀ MÁY BIẾ N ĐIỆ N ÁP
Cấ p chính
xác
Máy biế n dòng Máy biế n điệ n áp
Phạ m vi ứ ng dụ ng
I1
I1đm
Sai số lớ n nhấ t Sai số lớ n nhấ t
Về dòng
điệ n [%]
Về góc
[phút]
Về điệ n
áp[%]
Về góc
[phút]
0,2 100÷120
20
10
±0,2
±0,35
±0,5
±10
±15
±20
±0,2 ±0,2 Dùng trong đo lư ờ ng
chính xác, trong thí
nghiệ m...vv
0,5
1
100÷120
20
10
100÷120
20
10
±0,5
±0,75
±1,0
±1,0
±1,5
±2,0
±40
±50
±60
±180
±100
±120
±0,5
±1
±20
±40
Dùng trong các dụ ng
cụ đo và rơ le ở trong
các nhà máy điệ n và
trạ m biế n áp, riêng
đo đế m điệ n năng
dùng cấ p 0,5.
3,0
10,0
120÷500
50÷120
±3,0
±10,0
không
quy định
±3,0 không
quy định
rơ le thông thư ờ ng và
đồ ng hồ chỉ thị
BẢ NG LỰ A CHỌ N VÀ KIỂ M TRA MÁY BIẾ N DÒNG
thứ
tự
Tên đạ i lư ợ ng lự a chọ n và kiể m tra Ký hiệ u Công thứ c tính toán
1 Điệ n áp định mứ c[kV] U1đmBI UđmBI > Uđmmạ ng
2 Dòng điệ n sơ cấ p định mứ c[A] I1đmBI I1đmBI > Ilvmax
3 Phụ tả i định mứ c củ a cuộ n dây thứ cấ p S2đm S2đmBI > S2tt
4 Hệ số ổ n định lự c điệ n độ ng trong kđ
ixk
kđ >
\ 2 I1đmBI
5 Lự c tác dụ ng cho phép lên đầ u sứ , kG Fcf
l
Fcf > 0,88.10
-2
. i
2
xk [kG]
a
6 Hệ số ổ n định nhiệ t kôđn
I·.\ tgt
kôđn >
I1đmBI\ t
2
ôđn
vỏ máy
biế n điệ n áp
rơ le báo
chạ m đấ t
Cuộ n thứ cấ p đấ u tam giác hở
SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ MÁY BIẾ N ĐIỆ N ÁP
R3U0
U1~
U2=100V~
cầ u
chì
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
75
Trong đó ixk - dòng điệ n ngắ n mạ ch xung kích.
I· - dòng điệ n ngắ n mạ ch ổ n định.
tgt - Thờ i gian giả thiế t ( thờ i gian quy đổ i )
a - Khoả ng cách giữ a các pha.
l - Khoả ng cách từ máy biế n dòng điệ n đế n sứ đỡ gầ n nhấ t [cm].
BẢ NG LỰ A CHỌ N VÀ KIỂ M TRA MÁY BIẾ N ĐIỆ N ÁP
Câu hỏ i 51: Điệ n áp ngắ n mạ ch U
N
% là gì? Cách làm thí nghiệ m để xác định
điệ n áp ngắ n mạ ch U
N
%?
Tr¶ lêi:
Điệ n áp ngắ n mạ ch là điệ n áp xuấ t hiệ n trên nộ i bộ cuộ n dây máy biế n áp khi
máy biế n áp mang tả i định mứ c
I
2
= I
2đm
Điệ n áp ngắ n mạ ch ký hiệ u là U
N
hoặ c U
K
có đơ n vị tính là (kV) hoặ c (V) đư ợ c
gọ i là điệ n áp ngắ n mạ ch tuyệ t đố i.
Điệ n áp ngắ n mạ ch củ a mộ t máy biế n áp đư ợ c xác định thông qua thí nghiệ m
ngắ n mạ ch. Khi biế t điệ n áp ngắ n mạ ch tuyệ t đố i U
N
ta tính đư ợ c điệ n áp ngắ n
mạ ch tư ơ ng đố i. Điệ n áp ngắ n mạ ch tư ơ ng đố i đư ợ c tính theo phầ n trăm (%)
U
N
U
N
% = 100 U
N
% là hằ ng số
U
đm
Trên biể n nhãn mác máy biế n áp thư ờ ng ghi U
N
% hoặ c U
K
%
Điệ n áp ngắ n mạ ch gây ra tổ n thấ t công suấ t ngắ n mạ ch, tổ n thấ t công suấ t ngắ n
mạ ch đư ợ c tính như sau:
AP
N
= U
N
. I
2đm
Tổ n thấ t công suấ t ngắ n mạ ch thự c tế AP
N
phụ thuộ c vào mứ c độ mang tả i củ a
máy biế n áp trong vậ n hành. Dßng ®iÖn phô t¶i sẽ quyÕt ®Þnh møc ®é tæn thÊt ng¾n
m¹ch nhiÒu hay Ýt vì khi có tả i mớ i xuấ t hiệ n tổ n thấ t điệ n áp trong cuộ n dây
Nế u I
2
= 0 thì U
N
= 0, AP
N
= 0
Nế u I
2
= I
2đm
thì U
N
= U
Nđm
, AP
N
= AP
đm
Như vậ y
÷ Điệ n áp ngắ n mạ ch U
N
% cho biế t tổ n thấ t điệ n năng trong nộ i bộ cuộ n dây
máy biế n áp.
÷ Tổ n thấ t công suấ t ngắ n mạ ch AP
N
phụ thuộ c vào tình trạ ng mang tả i củ a
máy biế n áp. Do cuộ n dây máy biế n áp thư ờ ng quấ n bằ ng dây đồ ng nên
P
N
còn đư ợ c gọ i là tổ n thấ t đồ ng.
Đạ i lư ợ ng đư ợ c chọ n Ký hiệ u Công thứ c chọ n
Điệ n áp định mứ c ( sơ cấ p ) U1đm U1đm> Uđm mạ ng
Phụ tả i mộ t pha VA S2đmfa S2đmfa > S2ttpha
Sai số cho phép [N%] N% s [ N%]
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
76
Cách thí nghiệ m để xác định điệ n áp ngắ n mạ ch U
N
%
theo sơ đồ nguyên lý ta tiế n hành như sau:
÷ Làm ngắ n mạ ch cuộ n dây thứ cấ p qua mộ t đồ ng hồ am pe.
÷ Cuộ n dây sơ cấ p củ a máy biế n áp ®­îc đấ u vào máy biế n áp đo lư ờ ng, tăng dầ n
điệ n áp cho đế n khi kim đồ ng hồ am pe (A) chỉ trị số dòng điệ n định mứ c củ a cuộ n
dây thứ cấ p lúc đó điệ n áp chỉ thị trên đồ ng hồ vôn (V) chính là điệ n áp ngắ n
mạ ch. Ta ký hiệ u là UN hoÆc UK. §iÖn ¸p ng¾n m¹ch ®­îc tÝnh b»ng UN% hoặ c
UK%.
÷ Trong thự c tế thí nghiệ m ngắ n mạ ch đư ợ c làm bằ ng phư ơ ng pháp quy đổ i:
+ Không cầ n tăng dòng điệ n ngắ n mạ ch đế n trị số định mứ c.
+ Sau khi có kế t quả đo điệ n áp và dòng điệ n ta quy đổ i lạ i theo biể u thứ c
sau:
U
Ntn
U
N
U
Ntn
I
2đm
= U
N
=
I
Ntn
I
2đm
I
Ntn
U
N
U
N
% = 100
U
đm
Trong đó:
+ U
Ntn
Điệ n áp ngắ n mạ ch thí nghiệ m.
+ I
Ntn
Dòng điệ n ngắ n mạ ch thí nghiệ m.
+ U
N
Điệ n áp ngắ n mạ ch ứ ng vớ i dòng điệ n định mứ c củ a cuộ n dây thứ cấ p.
+ I
2đm
Dòng điệ n ngắ n mạ ch định mứ c củ a cuộ n dây thứ cấ p.
SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ THÍ NGHIỆ M NGẮ N MẠ CH
Máy biế n áp Máy biế n áp
Đo lư ờ ng Thí nghiệ m
U~
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
77
Câu hỏ i 52: Nguyên lý cấ u tạ o củ a chố ng sét van? Vị trí lắ p đặ t chố ng sét van
trên lư ớ i điệ n và trạ m biế n áp?
Tr¶ lêi:
Các thiế t bị điệ n chỉ có khả năng chịu điệ n áp tớ i hạ n, trong khi đó điệ n áp xung
củ a sét có biên độ cao đế n hàng triệ u vôn, dòng điệ n lên đế n ~100 kA. Nế u sét
đánh vào trạ m biế n áp và đư ờ ng dây tả i điệ n sẽ gây nên quá điệ n áp, ta gọ i đó là
quá điệ n áp khí quyể n. Vì vậ y thiế t bị chố ng sét đóng vai trò quan trọ ng trong việ c
bả o vệ và ngăn ngừ a ả nh hư ở ng củ a điệ n áp khí quyể n đánh vào lư ớ i điệ n và trạ m
biế n áp.
Chố ng sét van đư ợ c dùng phổ biế n ở các trạ m biế n áp, có cấ u tạ o như sau:
Cự c đấ u dây
Lò so nén
khe hở phóng điệ n
Điệ n trở phi tuyế n
(làm bằ ng vi lít)
Thân bằ ng sứ
Đế kim loạ i đư ợ c tiế p địa
Khe hở phóng điệ n và điệ n trở làm việ c là 2 thành phÇn chính củ a chố ng sét van.
Khi có sóng quá điệ n áp chọ c thủ ng các khe hở phóng điệ n thì dòng điệ n sét sẽ đi
từ đầ u cự c mang điệ n xuố ng đấ t. Điệ n trở làm việ c còn gọ i là điệ n trở phi tuyế n có
trị số lớ n làm nhiệ m vụ hạ n chế dòng điệ n ngắ n mạ ch và có điệ n trở nhỏ để hạ n
chế điệ n áp dư , bả o vệ cách điệ n. Đặ c tính phi tuyế n này thư ờ ng có ở chấ t liệ u "Vi
lít". Khi chố ng sét làm việ c áp lự c bên trong bị tăng lên mộ t cách độ t ngộ t do đó
để chố ng nổ bình chố ng sét phả i tìm cách hạ n chế dòng điệ n sét đi qua chố ng sét
van s 10kA.
Hiệ n nay các chố ng sét van dầ n đư ợ c thay thế bằ ng chố ng sét kiể u oxít kim loạ i
(MO hoặ c ZnO), đặ c tính VÔN - AM PE hoàn toàn phi tuyế n, có khả năng hấ p
thụ năng lư ợ ng cao. Vớ i điệ n áp định mứ c củ a lư ớ i điệ n chố ng sét van hoàn toàn
Hình vẽ
mô tả cấ u tạ o
chố ng sét van
Hình ả nh Hình ả nh
chố ng sét trung thế và chố ng sét hạ thế chố ng sét cao thế từ 36kV đế n 500kV
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
78
"không phóng điệ n". Như ng khi điệ n áp độ t biế n tăng lên đế n điệ n áp tớ i hạ n, lậ p
tứ c van chố ng sét chuyể n ngay từ trị số điệ n trở lớ n sang trị số điệ n trở nhỏ theo
đặ c tính V- A củ a chúng và cho dòng điệ n sét đi qua. Khi hế t sét điệ n áp trở lạ i
bình thư ờ ng thì van chố ng sét sẽ trở lạ i trạ ng thái có tính dẫ n điệ n kém. Lúc này ba
bình chố ng sét không khác gì ba quả sứ đỡ cách điệ n.
Đặ c tính điệ n áp, dòng điệ n
củ a điệ n trở ôxít kim loạ i
Sơ đồ bả o vệ bằ ng chố ng sét van (CSV) cho trạ m biế n áp 35- 110kV thư ờ ng có
sự phố i hợ p vớ i chố ng sét ố ng (CSO) và dây chố ng sét (DCS). Khi dùng sơ đồ bả o
vệ này có thể ngăn ngừ a đư ợ c từ xa ả nh hư ở ng củ a sóng quá điệ n áp đánh lan
truyề n vào trạ m.
Dây chố ng sét đặ t dọ c tuyế n dây có chiề u dài khoả ng 2km, nế u làm dây chố ng sét
toàn tuyế n thì không cầ n lắ p CSO- 1.
Quy định tiế p địa chố ng sét cho trạ m biế n áp như sau:
÷ Đố i vớ i trạ m có trung tính trự c tiế p nố i đấ t, điệ n áp từ 110kV trở lên thì điệ n trở
nố i đấ t cho phép là 0,5O.
÷ Đố i vớ i trạ m có trung tính cách điệ n, điệ n áp dư ớ i 110kV thì điệ n trở nố i đấ t
cho phép là 4O.
÷ Đố i vớ i trạ m có có công suấ t bé dư ớ i 100kVA điệ n áp dư ớ i 110kV thì điệ n trở
nố i đấ t cho phép là 10O.
a- Đoạ n đặ c tính dư ớ i.
b- Điể m nhọ n.
c- Đoạ n phi tuyế n rõ rệ t.
d- Đoạ n tuyế n tính trên.
A- Điể m làm việ c có điệ n áp thư ờ ng xuyên.
Sơ đồ bả o vệ chố ng
sét cho trạ m biế n áp
35kV, 110kV
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
79
Câu hỏ i 53: Nguyên lý cấ u tạ o củ a máy biế n điệ n áp kiể u điệ n dung? Quả n lý
vậ n hành máy biế n điệ n áp kiể u điệ n dung?
Tr¶ lêi:
Máy biế n điệ n áp kiể u tụ còn gọ i là máy biế n điệ n áp kiể u điệ n dung thư ờ ng
dùng ở cấ p điệ n áp > 110kV~ đư ợ c chế tạ o dự a trên nguyên lý phân bè áp bằ ng tụ
điệ n. §iệ n áp > 110kV đư ợ c đặ t toàn bộ vào nhóm tụ điệ n, điể m cuố i củ a tụ điệ n
đư ợ c nố i đấ t. Điệ n dung củ a nhóm tụ là 1680pF đư ợ c chia thành mộ t số tụ nhỏ đấ u
nố i liên tiế p nhau. Máy biế n điệ n áp thư ờ ng dùng ở cấ p điệ n áp 22kV đấ u vào mộ t
số tụ cuố i có điệ n áp ~ 22kV~. Để bả o vệ quá điệ n áp cho cuộ n dây sơ cấ p củ a TU
ngư ờ i ta dùng mộ t bộ van quá áp kiể u ôxít kim loạ i (MO) đấ u song song vớ i cuộ n
dây sơ cấ p, mộ t đầ u van đư ợ c nố i đấ t. Khi có quá điệ n áp nộ i trở van này sẽ nhụ t
đi vµ cho dòng điệ n sét đi qua. Sau khi triệ t tiêu ®­îc dòng điệ n sét van quá áp
phôc håi trạ ng thái cách điệ n ban ®Çu. Cuộ n dây bù điệ n áp có vai trò điề u chỉnh
điệ n áp đặ t vào cuộ n dây sơ cấ p củ a TU và hạ n chế dòng điệ n xung. Còn có cách
điề u chỉnh điệ n áp bằ ng tụ điệ n.
Máy biế n điệ n áp kiể u tụ kiể u tụ đư ợ c chế tạ o theo công nghệ mớ i
+ Có kích thư ớ c nhỏ gọ n dễ bả o quả n lắ p đặ t
+ Không cÇn đư a điệ n áp cao b»ng ®iÖn ¸p ®Þnh møc vào TU.
+ Sứ cách điệ n cao áp (U > 110kV~) củ a TU có cấ u tạ o kiể u rỗ ng bên trong
chứ a mộ t chuỗ i tụ phân áp xế p chồ ng lên nhau.
+ Trong thïng thÐp ë d­íi chân sứ cã mét TU 22kV hoÆc TU 35kV đặ t trong
thùng chứ a dầ u cách điệ n,
+ Lư ợ ng dầ u cách điệ n trong thùng là 50kG.
Sứ cách điệ n
Tụ phân áp
Van
Sứ cách
điệ n hạ
thế
TU 22kV
Cuộ n bù điệ n
áp
CẤ U TẠ O MÁY BIẾ N ĐIỆ N ÁP KIỂ U ĐIỆ N DUNG
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
80
+ Do cách điệ n bằ ng dầ u nên máy biế n điệ n áp phả i đư ợ c định kỳ kiể m tra dầ u,
+ Bộ van chố ng quá áp cũ ng ngâm trong dầ u, nế u chấ t lư ợ ng dầ u xấ u, dầ u bị
nhiễ m ẩ m sẽ làm cho dòng điệ n rò củ a van chố ng quá áp tăng lên dẫ n đế n
ngắ n mạ ch chạ m đấ t TU.
Câu hỏ i 54: Máy biế n áp tạ o trung tính và cuộ n kháng lắ p ở thanh cái 6,10kV
làm nhiệ m vụ gì, nguyên lý làm việ c củ a máy biế n áp tạ o trung tính?
Tr¶ lêi:
Ở cấ p điệ n áp 6kV, 10kV cuộ n dây trung thế củ a máy biế n áp thư ờ ng đấ u A, bán
kính cung cấ p điệ n trung bình củ a đư ờ ng dây 6, 10kV từ 2km đế n 10km. Khi xả y
ra chạ m đấ t trên đư ờ ng dây thì dòng điệ n chạ m đấ t 3I0 thư ờ ng rấ t nhỏ . Thí dụ ở
cấ p điệ n áp 10kV, đư ờ ng dây dài 10km ta có
÷ Trị số dòng điệ n chạ m đấ t trung bình
U.l 10.10
Vớ i đư ờ ng dây trên không 3I0 = = = 0,2A
350 350
U.l 10.10
Vớ i đư ờ ng cáp ngầ m 3I0 = = = 1A
10 10
Trong đó:
+ U là điệ n áp [kV].
+ l là chiề u dài đư ờ ng dây [km].
+ 350 là hằ ng số ứ ng vớ i đư ờ ng dây trên không.
+ 10 là hằ ng số ứ ng vớ i đư ờ ng cáp ngầ m.
÷ Khi vậ n hành đư ờ ng dây luôn mang điệ n tích, giữ a đư ờ ng dây vớ i đấ t hình
thành mộ t tụ điệ n và lớ p không khí đệ m ở giữ a có vai trò như mộ t lớ p điệ n môi.
Khi đư ờ ng dây bị chạ m đấ t là lúc lớ p điệ n môi củ a tụ điệ n đã bị chọ c thủ ng, dòng
điệ n đi qua điể m chạ m đấ t là dòng điệ n điệ n dung 3I0C thuộ c thành phầ n thứ tự
không ký hiệ u là
÷ Dòng điệ n chạ m đấ t đư ợ c biế n đổ i qua máy biế n dòng, máy biế n dòng
chạ m đấ t có dạ ng hình xuyế n đư ợ c treo tạ i cổ cáp xuấ t tuyế n thư ờ ng có tỉ số biế n
là 20/1÷ 30/1. Vớ i dòng điệ n chạ m đấ t là 0,2 ÷ 1A thì dòng điệ n thứ cấ p củ a TI
quá nhỏ 0,006A đế n 0,03A, vớ i dòng điệ n nhỏ thế này thì hệ thố ng rơ le không thể
khở i độ ng đư ợ c.
÷ Để rơ le khở i độ ng đư ợ c ta phả i tìm cách nâng trị số dòng điệ n qua rơ le
bằ ng cách lắ p thêm máy biế n áp tạ o trung tính vào thanh cái 6kV, 10kV.
÷ Máy biế n áp tạ o trung tính thự c chấ t là cuộ n cả m 3 pha đấ u sao không
Y-0, khi trên thanh cái 10kV, 6kV có chạ m đấ t trong máy biế n áp này sẽ xuấ t hiệ n
dòng điệ n chạ m đấ t mang tính chấ t điệ n cả m, véc tơ dòng điệ n 3I0L có cùng
phư ơ ng như ng ngư ợ c chiề u vớ i véc tơ dòng điệ n 3I0C. Dòng điệ n 3I0L có trị số lớ n
có tác dụ ng làm tăng dòng điệ n qua rơ le chạ m đấ t lên tớ i trị số tác độ ng. Mố i quan
hệ giữ a 2 thành phầ n dòng điệ n này đư ợ c biể u diễ n trên sơ đồ véc tơ .
÷ Trung điể m củ a máy biế n áp tạ o trung tính đư ợ c nố i đấ t qua cuộ n kháng để
hạ n chế dòng điệ n chạ m đấ t và bả o vệ an toàn cho máy biế n áp tạ o trung tính khi
xả y ra chạ m đấ t trên hệ thố ng thanh cái 6kV hoặ c 10kV.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
81
Sơ đồ véc tơ
SƠ ĐỒ ĐẤ U DÂY MÁY BIẾ N ÁP TẠ O TRUNG TÍNH
Câu hỏ i 55: Tạ i sao cuộ n dây 35kV củ a máy biế n áp 110kV đấ u sao thư ờ ng đư ợ c
nố i đấ t qua cuộ n kháng điệ n? Nêu biệ n pháp đả m bả o an toàn cho ngư ờ i vậ n hành
khi thao tác cuộ n kháng?
Trả lờ i:
Đư ờ ng dây 35kV thư ờ ng có bán kính cung cấ p điệ n xa, chiề u dài củ a 1 tuyế n
dây có thể lên tớ i 120km. Cuộ n dây trung áp 35kV thư ờ ng đấ u Y-0, khi xả y ra
ngắ n mạ ch 1 pha chạ m đấ t dòng điệ n ngắ n mạ ch có thể tăng lên tớ i hàng chụ c,
hàng trăm Ampe. Ở lư ớ i điệ n 35kV nế u dòng điệ n chạ m đấ t lớ n hơ n 30A rấ t dễ
gây ra cháy nổ tạ i các điể m tiế p xúc. Để hạ n chế dòng điệ n chạ m đấ t đi qua, trung
điể m củ a cuộ n dây thư ờ ng đư ợ c nố i đấ t qua cuộ n kháng điệ n có lõi thép.
Cuộ n kháng điệ n có điệ n kháng X lớ n hơ n nhiề u so vớ i điệ n trở R củ a nó đư ợ c
đóng cắ t bằ ng 1 cầ u dao 35kV. Khi thao tác cầ u dao củ a cuộ n kháng phả i đề
phòng trư ờ ng hợ p độ t xuấ t có sét đánh trên đư ờ ng dây lan truyề n vào trạ m 110kV
gây ra ngắ n mạ ch chạ m đấ t thanh cái 35kV qua bộ chố ng sét. Nế u cắ t cầ u dao
35kV không may đúng vào thờ i điể m đó lư ỡ i dao củ a cấ u dao 35kV sẽ có dòng
điệ n lớ n đi qua lậ p tứ c hồ quang sẽ phát sinh gây ra cháy nổ .
Để đề phòng tai nạ n lao độ ng, phía trư ớ c cầ u dao ngư ờ i ta lắ p mộ t bộ TI hình
xuyế n làm nhiệ m vụ cả nh báo có dòng điệ n chạ m đấ t đi qua: Rơ le chạ m đấ t đư ợ c
3I0= 3I0L + 3I0C
3I0C
U
e
3I0L
3I0C
3I0
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
82
đấ u qua TI, khi có chạ m đấ t rơ le sẽ cấ p điệ n 220V mộ t chiề u cho cuộ n dây điệ n
từ để hút chặ t 1 cái chố t trên tay thao tác cầ u dao, ngăn chặ n việ c thao tác cầ u dao
tạ i thờ i điể m đang có chạ m đấ t.
Câu hỏ i 56: Nguyên lý làm việ c củ a bộ tự độ ng đóng nguồ n điệ n dự phòng
ATS dùng trong lư ớ i điệ n hạ thế ?
Trả lờ i:
÷ ATS là 3 chữ viế t tắ t củ a từ tiế ng Anh: Automation Transfer System
(Tự độ ng chuyể n đổ i hệ thố ng)
÷ PLC là 3 chữ viế t tắ t củ a từ tiế ng Anh: Programmable logic control
(Điề u khiể n lậ p trình hợ p lý)
"Tự độ ng chuyể n đổ i hệ thố ng ATS" còn gọ i là tự độ ng đóng nguồ n điệ n dự
phòng. ATS làm nhiệ m vụ đả m bả o nguồ n điệ n cho các phụ tả i có yêu cầ u cung
cấ p điệ n liên tụ c. Khi mấ t nguồ n điệ n này ATS sẽ tự độ ng đóng nguồ n điệ n khác.
Nguồ n điệ n khác có thể là nguồ n điệ n lư ớ i hoặ c nguồ n điệ n DIÉSEL. Thông
thư ờ ng ATS cung cấ p từ 1 đế n 2 nguồ n điệ n dự phòng cho phụ tả i. ATS đư ợ c dùng
nhiề u trong lư ớ i điệ n hạ thế 380/ 220V. Để cho hệ thố ng ATS hoạ t độ ng đư ợ c phả i
có bộ "Điề u khiể n lậ p trình hợ p lý PLC". Bộ PLC làm nhiệ m vụ lự a chọ n và điề u
khiể n chư ơ ng trình làm việ c củ a hệ thố ng ATS.
ATS chỉ dùng để đả m bả o nguồ n điệ n dự phòng. Vớ i các phụ tả i bình thư ờ ng chỉ
cầ n kiể m tra chiề u quay. Khi chiề u quay khác nhau là khi góc lệ ch pha quy ư ớ c
ban đầ u bị thay đổ i. Bộ kiể m tra chiề u quay trong ATS thự c chấ t là sự cài đặ t chế
độ kiể m tra góc pha củ a điệ n áp nguồ n. Tiế p điể m đầ u ra đóng, khi bị ngư ợ c chiề u
quay sẽ hở ra. ATS có chứ c năng kiể m tra thấ p áp (Under voltage) và quá áp (Over
voltage), khi mấ t pha đư ợ c coi là thấ p áp.
- rơ le P
1
và P
2
(Power) kiể m tra nguồ n.
- P
1
đấ u vào nguồ n 1 qua áp tô mát CB
1
(10A- 6A)
- P
2
đấ u vào nguồ n 2 qua áp tô mát CB
2
(10A- 6A)
SƠ ĐỒ ĐẤ U DÂY CUỘ N KHÁNG 35kV
TRONG TRẠ M BIẾ N ÁP 110kV
Cuộ n kháng điệ n
Cầ u dao 35kV
Cuộ n hút điệ n từ
TI hình xuyế n
Máy biế n áp 110kV
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
83
Khi nguồ n 1 mấ t, P
1
tác độ ng, rơ le KT
1
, R
1
và còn cấ p nguồ n vào PLC nuôi cho
bộ PLC hoạ t độ ng.
Ta nên lự a chọ n PLC 20 đầ u là vừ a (12 đầ u vào, 8 đầ u ra).
Ta đặ t tên cho các đầ u theo lậ p trình trên máy tính. Cụ thể :
- Đầ u vào 0: Báo chấ t lư ợ ng nguồ n 1
- Đầ u vào 1: Báo chấ t lư ợ ng nguồ n 2
- Đầ u vào 2: Báo trạ ng thái áp tô mát ACB
1
- Đầ u vào 3: Báo trạ ng thái áp tô mát ACB
2
- Đầ u vào 4: Báo trạ ng thái áp tô mát ACB liên lạ c
- Đầ u vào 5: Báo thờ i gian thự c từ 0 - 24h
- Các đầ u vào 6,7,8: Báo chế độ phụ c hồ i riêng
RS
1
, RS
2
, RS
3
là các nút ấ n phụ c hồ i, lúc này con ngư ờ i phả i can
thiệ p vào.
- Đầ u vào 9: Xác định chế độ bằ ng nút ấ n làm việ c cho phép tự độ ng hoặ c
bằ ng tay.
- Đầ u vào 10: Khoá Reset khi dùng đầ u in 9 phả i giả i trừ bằ ng Reset trư ớ c.
Nguồ n 220V ~ cấ p vào bộ PLC đư ợ c biế n đổ i thành 24V (=) DC.
Các tiế p điể m củ a PLC thư ờ ng có hai loạ i cơ hoặ c bán dẫ n, nên dùng loạ i tiế p
điể m cơ khoẻ và an toàn hơ n tiế p điể m bán dẫ n.
A
1
, A
2
, A
3
là 3 rơ le tín hiệ u có 2 chứ c năng.
÷ Rơ le A
1
, A
2
, A
3
có tiế p điể m liên độ ng về điệ n, có nhiệ m vụ khoá mạ ch
đóng hoặ c cắ t củ a áp tô mát ACB chố ng dóng nhầ m lẫ n.
÷ Đồ ng thờ i tiế p điể m củ a rơ le A
1
A
2
A
3
còn có vai trò đóng mạ ch đèn tín hiệ u.
Lự a chọ n chế độ : Rơ le A
1
A
2
A
3
, KT
1
KT
2
, A
3c
, A
3d
đề u dùng loạ i 5A. Riêng rơ le
R
1
, R
2
nên dùng loạ i 10A để tăng cư ờ ng.
Dòng điệ n củ a bộ PLC có các đầ u vào và ra đề u là 2A.
"Nên chọ n áp tô mát ACB
1
củ a hãng Simen vì có nhiề u tính năng phù hợ p yêu
cầ u".
1. Các phầ n tử :
a. Khố i nguồ n
Gồ m ba áp tô mát công suấ t
ACB
1
, ACB
2
, ACB
3
Mỗ i áp tô mát:
- Có 6 đầ u đấ u dẫ n dòng tả i 3 pha.
- Có 2 tiế p điể m phụ : 1 thư ờ ng đóng, 1 thư ờ ng mở .
Có 3 đầ u từ mạ ch điề u khiể n cấ p đế n
- 1 đầ u đấ u nguồ n 220V
- 2 đầ u đóng cắ t mạ ch nguồ n củ a áp tô mát.
Tiế p điể m thư ờ ng đóng, thư ờ ng mở củ a áp tô mát phụ c vụ cho mạ ch tín hiệ u
đèn báo chế độ làm việ c củ a áp tô mát.
Auto
Reset
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
84
b. Khố i điề u khiể n PLC:
Khố i điề u khiể n PLC đư ợ c lậ p trình trên máy tính, mọ i yêu cầ u về chế độ làm
việ c củ a các áp tô mát đề u đư ợ c thoả mãn.
÷ Thư ờ ng có 12 đầ u vào (in) và có 10 đầ u ra (Out) trong đó 2 đầ u ra dự
phòng, 1 đầ u chung COM, 1 đầ u chung COM tiế p đấ t. Các tiế p điể m đầ u ra
có 2 loạ i: Loạ i tiế p điể m cơ khí và tiế p điể m bán dẫ n, nên dùng tiế p điể m cơ
khí vừ a an toàn hơ n lạ i rẻ tiề n.
Q
0
Q
1
dùng cho đóng cắ t ACB
1
, Q
2
Q
3
dùng cho đóng cắ t ACB
2
, Q
4
Q
5
dùng cho
đóng cắ t áp tô mát ACB
3
(thông qua A
3c
và A
3d
).
c. Khố i trung gian:
Có vai trò trung gian giữ a 2 nguồ n điệ n và khố i điề u khiể n PLC làm nhiệ m vụ :
÷ Nhậ n tín hiệ u.
÷ Tự độ ng chuyể n nguồ n điề u khiể n và cho phép áp tô mát làm việ c ở chế độ
tự độ ng hoặ c không tự độ ng (dùng nút gạ t Reset hoặ c Auto).
d. Khố i tín hiệ u:
Dùng đèn tín hiệ u để báo áp tô mát đóng hay cắ t
2. Phân loạ i:
ATS có hai loạ i:
÷ Loạ i 1: Dùng 100% công suấ t nghĩa là hai nguồ n điệ n cấ p đế n phụ tả i chỉ dùng
tớ i 1 nguồ n còn 1 nguồ n đóng vai trò dự phòng nóng (1 áp tô mát ACB làm
việ c, 1 áp tô mát ACB nghỉ) không có áp tô mát ACB liên lạ c. Khi mấ t điệ n
1 trong 2 nguồ n thì sau 0,5 giây sẽ tự độ ng đóng nguồ n dự phòng.
÷ Loạ i 2: Dùng 50% công suấ t. Cả 2 áp tô mát ACB đề u làm việ c cấ p nguồ n điệ n
cho 50% phụ tả i. Thêm 1 áp tô mát ACB liên lạ c.
Bình thư ờ ng áp tô mát ACB liên lạ c luôn mở ra, khi mấ t điệ n củ a 1 trong
2 nguồ n thì áp tô mát ACB liên lạ c sẽ đóng lạ i để duy trì nguồ n cấ p bình
thư ờ ng củ a các phụ tả i, sau 0.5 giây thì nguồ n điệ n dự phòng đư ợ c đư a vào.
ATS có đặ t chế độ kiể m tra mấ t nguồ n và khoá liên độ ng chố ng đóng điệ n
phi đồ ng bộ .
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
85
n
1
n
1
1
o
v
o
v
n
1
n
1
1
p
1
p
2
x
t
1
x
t
2
s
1
s
2
r
1
r
2
p
1
p
2
c
b
1
c
b
2
a
c
b
1
a
c
b
2
a
c
b
3
x
t
1
x
t
2
r
1
r
2
t
d
r
e
s
e
t
2
2
0
v
-
a
c
0
p
l
c
2 2 0 v - a c
x
t
1
x
t
2
a
1
a
2
a
3
a
1
a
2
a
3
0
v
c
o
m
q
0
q
1
q
2
q
3
q
4
q
5
q
6
q
7
2
2
0
v
-

a
c
o
n
o
f
f
2
2
0
v
-

a
c
o
n
o
f
f
o
f
f
2
2
0
v
-

a
c
o
n
a
c
b
1
a
c
b
2
a
c
b
3
q
0
q
1
q
2
q
3
2 3 4
1
n
0
1
n
1
1
n
2
1
n
3
1
n
4
1
n
5
1
n
6
1
n
7
1
n
8
1
n
1
0
1
n
1
1
+
2
1
r
e
s
e
t
1
1
s
1
s
2
s
3
a
1
a
2
a
3
1
0
2
0
2
1
2
2
0
v
-

a
c
o
v
a
3
d
a
3
c
a
3
d
a
3
c
c
o
m
1
n
9
2
3
0
-
2
1
r
s
1
r
s
2
r
s
3
t
d
5
6
7
8
9
1
0
1
o
v
o
v
o
v
c
o
3
1
2
1
3
1
6
1
7
1
4
1
5
2
n
0
,

2
n
c
c
o
2
c
o
1
t
Ý
n

h
i
Ö
u

®
Ç
u

v
µ
o
:

U
,
I
,
t
Ý
n

h
i
Ö
u

®
Ì
n
b
é

®
i
Ò
u

k
h
i
Ó
n
b
é

c
h
Ê
p

h
µ
n
h
sơ đồ nguyên lý mạ ch điệ n tự độ ng đóng nguồ n điệ n dự phòng
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
86
Câu hỏ i 57: Tính tư ơ ng đố i tổ n thấ t công suấ t và tổ n thấ t điệ n năng trong máy
biế n áp?
Trả lờ i:
1. Tính tổ n thấ t công suấ t trong máy biế n áp:
Tổ n thấ t trong máy biế n áp bao gồ m tổ n thấ t không tả i là tổ n thấ t trong lõi thép
hay còn gọ i là tổ n thấ t sắ t và tổ n thấ t có tả i là tổ n thấ t trong dây quấ n hay còn gọ i
là tổ n thấ t đồ ng.
a. Thành phầ n tổ n thấ t trong lõi thép không đổ i khi phụ tả i thay đổ i, tổ n
thấ t trong lõi thép là tổ n thấ t không tả i: AS
0
= AP
0
+ jAQ
0
I
0
% Sđm I
0
% Sđm
Vớ i AQ
0
= ta có AS
0
= AP
0
+ J
100 100
Trong đó AS
0
là tổ n thấ t không tả i đư ợ c biể u diễ n dư ớ i dạ ng hàm số phứ c
b. Đố i vớ i máy biế n áp hai cuộ n dây, tổ n thấ t công suấ t tác dụ ng trong
các cuộ n dây mang tả i định mứ c bằ ng tổ n thấ t ngắ n mạ ch:
AP2 định mứ c = APK
Tổ n thấ t công suấ t phả n pháng trong các cuộ n dây, nế u tính đế n điệ n trở và điệ n
kháng củ a cuộ n dây (RT, XT) thì
UK% Sđm
AQđịnh mứ c = = AQK
100
Khi máy biế n áp mang tả i thì dung lư ợ ng tiêu thụ điệ n khác vớ i dung lư ợ ng định
mứ c. Khi đó phả i xét thêm hệ số phụ tả i:
Spt Ip tả i
k tả i = =
Sđm Iđm
Khi đó tổ n thấ t trong các cuộ n dây sẽ là:
UK% Sđm
AScuộ n dây = k
t
2
APK + j k
t
2
100
Tổ n thấ t trong máy biế n áp vớ i phụ tả i bấ t kỳ (Spt) tính bằ ng công thứ c sau:
AST = (AP
0
+ k
t
2
APK + j(I
0
% + k
t
2
UK%)
AS
T
= AP
T
+ jAQ
T
AP
T
= AP
0
+ APK [ ]
AQ
T
= AQ
0
+ AQK [ ]
Spt Ip tả i
ktả i = =
Sđm Iđm
Sđm
100
Spt
Sđm
m
2
Spt
Sđm
2
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
87
c. Đố i vớ i máy biế n áp 3 cuộ n dây và máy biế n áp tự ngẫ u:
Tổ n thấ t công suấ t công suấ t trong cuộ n dây 2 & 3 theo phụ tả i tư ơ ng ứ ng vớ i
từ ng cuộ n dây trung & hạ áp.
AS
3
= R
3
'
+ j X
3
'
AS
2
= R
2
'
+ j X
2
'
Ở đây U
'
2,
U
'
3,
X
'
2,
X
'
3,
R
'
2,
R
'
3
là các điệ n áp và tổ ng trở tư ơ ng ứ ng đã quy đổ i về
điệ n áp cuộ n 1.
Công suấ t:
S
1
"
= S
2
'
+ S
3
'
= S
2
+ S
3
+ AS
2
+AS
3
= P"
1
+ jQ"
1
Tổ n thấ t công suấ t trong cuộ n dây 1:
AS
2
= R
1
+ j X
1
U
1
2
U
1
2
Tính tổ n thấ t công suấ t trong máy biế n áp 3 cuộ n dây và máy biế n áp tự ngẫ u
theo các lư ợ ng định mứ c và hệ số tả i:
Sđm1
AST = (AP
0
+ k
t1
2
APK1 + k
t2
2
APK2 + k
t3
2
APK3) + j (AQ
0
+ k
t1
2
UK1%
100
Sđm1 Sđm3
+ k
t2
2
UK2% + k
t3
2
UK3%
100 100
2. tính tổ n thấ t điệ n năng trong máy biế n áp:
2
AAT = AP0t + APk [ ] t
Vớ i các máy làm việ c suố t năm thì ở đây t = 8760h
Nế u có 2 máy giố ng nhau vậ n hành song song thì
Sptmax 2
AAT = 2AP0t + 0,5 APk [ ] t
vớ i các máy làm việ c suố t năm thì ở đây t = 8760h
Thí dụ :
Máy biế n áp 40.000kVA 110/ 22kV có APk = 200kW, AP0 = 86 kW,
UK% = 10,5% và I0% = 2,7% biế t cos¢tb = 0,8.
Khi phụ tả i trung bình là 30MW thì tổ n thấ t điệ n năng trung bình trong năm là:
P
3
2
+ Q
3
2
U
3
'
P
3
2
+ Q
3
2
U
3
'
P
2
2
+ Q
2
2
U
2
'
P
2
2
+ Q
2
2
U
2
'
(P"
1
)
2
+ (Q"
1
)
2
(P"
1
)
2
+ (Q"
1
)
2
Sptmax
Sđm
Sđm
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
88
2
AAT = AP0t + APk [ ] t
2
AAT = 86.8760 + 200 [ ] 8760 = 2. 293. 203 kWh
0,8. 40
Câu hỏ i 58: Có mấ y loạ i trạ m biế n áp phân phố i hạ thế ? Hãy giớ i thiệ u các loạ i
trạ m biế n áp thông dụ ng?
Trả lờ i:
Trạ m biế n áp đóng vai trò quan trọ ng trong việ c truyề n tả i và phân phố i điệ n
năng. Nhữ ng trạ m biế n áp phân phố i củ a khách hàng thư ờ ng có công suấ t từ
100kVA đế n 1000kVA, điệ n áp tớ i 35kV/ 0,4kV chiế m mộ t số lư ợ ng rấ t lớ n trên
lư ớ i điệ n. Tuỳ theo yêu cầ u xử dụ ng và đặ c tính củ a phụ tả i mà các trạ m biế n áp có
kế t cấ u, kiể u dáng khác nhau.
Hiệ n nay trên lư ớ i điệ n có 3 kiể u trạ m biế n áp thông dụ ng là: Trạ m biế n áp kiể u
trong nhà, trạ m biế n áp kiể u ngoài trờ i, trạ m biế n áp kiể u hợ p bộ .
÷ Trạ m biế n áp kiể u trong nhà
Trạ m biế n áp kiể u trong nhà là loạ i trạ m có các máy biế n áp, các thiế t bị điệ n
trung thế và tủ điệ n hạ thế đặ t trong nhà. Trạ m có tư ờ ng xây, mái bằ ng bê tông cử a
bằ ng thép, có cử a thông gió tự nhiên làm bằ ng lư ớ i thép kế t hợ p vớ i các tấ m nan
chớ p làm bằ ng bê tông hoặ c có thông gió cư ỡ ng bứ c bằ ng quạ t gió, làm mát bằ ng
điề u hoà nhiệ t độ . Các máy biế n áp đư ợ c đặ t trên nề n bê tông trong nhữ ng ngăn
riêng, thiế t bị điệ n đư ợ c lắ p trên tư ờ ng trạ m. Các thiế t bị củ a trạ m đề u dùng loạ i
trong nhà, kích thư ớ c củ a các thiế t bị nhỏ gọ n, nhẹ nhàng. Việ c thao tác cầ u dao
đư ợ c thự c hiệ n bằ ng tay qua bộ truyề n độ ng. Giữ a ngư ờ i vậ n hành và thiế t bị mang
điệ n có ngăn bằ ng hàng rào làm bằ ng sắ t, đả m bả o khoả ng cách an toàn cho ngư ờ i.
Mộ t số trạ m còn lắ p thêm dầ m dùng để móc pa lăng xích trên trầ n phụ c vụ cho
công việ c nâng hạ máy biế n áp khi cầ n thiế t. Các thanh cái trung thế đư ợ c lắ p trên
các sứ đỡ cách điệ n rấ t thuậ n tiệ n cho việ c đấ u nố i. Các đầ u cáp trung thế đế n và đi
đề u lắ p cầ u dao cách ly, mộ t số trạ m còn đư ợ c trang bị máy cắ t điệ n trung thế để
phụ c vụ cho phân đoạ n đư ờ ng dây trung áp khi xả y ra sự cố . Các thiế t bị đóng cắ t
điệ n hạ thế và các đồ ng hồ đo đế m điệ n đư ợ c lắ p trên tủ điệ n. Trên tủ điệ n hạ thế
hầ u hế t đề u lắ p áptômát. Hệ thố ng tiế p địa củ a trạ m biế n áp đư ợ c làm ngoài tư ờ ng
trạ m, các dây tiế p địa đư ợ c hàn nố i liên hệ vớ i nhau thông qua mộ t vành đai tiế p
địa chung nằ m sát chân tư ờ ng bên trong trạ m. Thiế t bị chố ng sét củ a trạ m thư ờ ng
đư ợ c bố trí trên nóc trạ m hoặ c trên thanh cái phía trung áp. Trạ m biế n áp kiể u
trong nhà an toàn cho ngư ờ i, dễ lắ p đặ t, quả n lý vậ n hành và sử a chữ a. Tuy vậ y
trạ m trong nhà chiế m nhiề u diệ n tích, cầ n phả i có đư ờ ng di chuyể n máy biế n áp
khi lắ p đặ t hoặ c đạ i tu sử a chữ a. Xung quanh tư ờ ng trạ m phả i có hành lang để đả m
bả o thông gió tự nhiên. Vớ i nhữ ng trạ m nằ m trong khu vự c nhà xư ở ng hoặ c cơ
quan phả i có vị trí đặ t trạ m phù hợ p vớ i yêu cầ u quả n lý vậ n hành hoặ c đạ i tu sử a
chữ a. Trong trạ m biế n áp phả i làm hố dầ u để chố ng cháy và thu gom dầ u sự cố .
÷ Trạ m biế n áp kiể u ngoài trờ i
Sđm
Sptma
x
30
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
89
Trạ m biế n áp kiể u ngoài trờ i có máy biế n áp, các thiế t bị điệ n và tủ điệ n đặ t
ngoài trờ i. Hầ u hế t các trạ m đề u cầ u chì tự rơ i. Các trạ m biế n áp này thư ờ ng tậ n
dụ ng tố i đa mặ t bằ ng lắ p đặ t, hoặ c đư ợ c đặ t ở các vùng đấ t trố ng trả i ít ngư ờ i qua
lạ i, có kế t cấ u đơ n giả n rấ t thích hợ p vớ i các vùng ngoạ i vi thành phố .
Có 3 kiể u trạ m biế n áp ngoài trờ i:
+ Trạ m biế n áp ngoả i trờ i kiể u cộ t không có buồ ng hạ thế
Máy biế n áp và tủ điệ n hạ thế đặ t trên bệ xây bằ ng gạ ch hoặ c bằ ng bê tông. Các
vỏ tủ điệ n hạ thế phả i đư ợ c chế tạ o bằ ng tôn tráng kẽ m sơ n tĩnh điệ n, các máy biế n
dòng áp tô mát và các đồ ng hồ đo đế m đư ợ c đặ t trong tủ điệ n. Cánh cử a tủ có làm
gioăng chố ng nư ớ c mư a. Tủ điệ n hạ thế còn có thể đặ t treo trên cộ t trạ m. Các thiế t
bị điệ n đư ợ c lắ p trên các giá bằ ng thép kẹ p trên 2 cộ t điệ n làm bằ ng bê tông cố t
thép cao từ 6,8- 8,8m, khoả ng cách giữ a 2 cộ t là 2,6m. Mỗ i trạ m có mộ t ghế thao
tác cách điệ n đặ t trên bệ bê tông xây, xung quanh trạ m có xây tư ờ ng rào cao 2m.
+ Trạ m biế n áp kiể u cộ t, có buồ ng hạ thế
Máy biế n áp đặ t trên bệ bê tông, thiế t bị điệ n trung thế còn lạ i đư ợ c lắ p trên các
giá bằ ng thép kẹ p trên 2 cộ t điệ n bê tông cố t thép cao từ 6,5- 8m, khoả ng cách giữ a
2 cộ t là 2,6m. Xung quanh trạ m có xây tư ờ ng rào cao 2m, có cử a ra vào trạ m và
cử a ra vào buồ ng hạ thế riêng. Mỗ i trạ m có mộ t ghế thao tác đặ t trên bệ bê tông
xây. Các máy biế n dòng, các thiế t bị đóng cắ t điệ n hạ thế và các đồ ng hồ đo đế m
điệ n đư ợ c lắ p trong tủ điệ n, Tủ điệ n hạ thế đặ t trong nhà xây bằ ng gạ ch, mái bê
tông có cử a thông gió tự nhiên bằ ng lư ớ i thép kế t hợ p vớ i các tấ m nan chớ p làm
bằ ng bê tông. Hệ thố ng tiế p địa củ a trạ m biế n áp đư ợ c làm trong tư ờ ng rào trạ m,
dây tiế p địa đư ợ c hàn nố i vớ i nhau thông qua mộ t vành đai tiế p địa chung nằ m sát
chân tư ờ ng rào. Chố ng sét thư ờ ng dùng loạ i chố ng sét van kiể u không tiế p điể m
(MO, hoặ c Zno) bắ t ngay cạ nh máy biế n áp. Tiế p địa chố ng sét thư ờ ng đư ợ c hàn
vào hệ thố ng tiế p địa chung củ a trạ m.
+ Trạ m biế n áp ngoài trờ i kiể u trạ m
treo
Tấ t cả thiế t bị điệ n gồ m máy biế n áp, tủ
điệ n hạ thế , thiế t bị đóng cắ t trung thế , chố ng
sét, ghế thao tác, thang trèo cộ t đề u đư ợ c lắ p
trên các giá bằ ng thép mạ kẹ p trên 2 cộ t điệ n.
Cộ t điệ n thư ờ ng dùng bằ ng cộ t ly tâm 10m
chôn sâu 1,2m. Các thiế t bị điệ n trung áp đạ t
tiêu chuẩ n làm việ c ngoài trờ i, các vỏ tủ điệ n
hạ thế đư ợ c làm bằ ng tôn tráng kẽ m và đư ợ c
sơ n tĩnh điệ n, các máy biế n dòng áp tô mát và
các đồ ng hồ đo đế m phả i đư ợ c đặ t trong tủ
điệ n hạ thế có đặ t gioăng chố ng nư ớ c. Các tủ
điệ n hạ thế thư ờ ng đư ợ c treo trên cộ t củ a
trạ m ở độ cao 2,5m. Khi thao tác hoặ c kiể m
tra ngư ờ i vậ n hành phả i đứ ng lên sàn ghế
thao tác. Nhữ ng trạ m biế n áp không có ghế
thao tác trên cộ t thì phả i làm ghế thao tác
dư ớ i đấ t hoặ c dùng xe ô tô chuyên dùng thao
tác bằ ng sào cách điệ n.
Hình ả nh trạ m biế n áp treo
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
90
÷ Trạ m biế n áp kiể u hợ p bộ
+ Trạ m biế n áp hợ p bộ thế hệ mớ i còn gọ i là trạ m kiố t có khung chịu lự c vỏ
trạ m làm bằ ng thép tấ m dầ y 1,5mm- 2mm sơ n tĩnh điệ n hoặ c mạ kẽ m đư ợ c chế tạ o
thành 3 khoang riêng rẽ .
- Khoang trung thế .
- Khoang máy biế n áp.
- Khoang hạ thế .
Các trạ m biế n áp này có vỏ hình khố i hộ p chữ nhậ t, các khoang có kích thư ớ c phù
hợ p vớ i kích thư ớ c củ a máy biế n áp và thiế t bị điệ n trung thế , hạ thế . Các khoang
đề u có cử a riêng thuậ n tiệ n, an toàn cho kiể m tra sử a chữ a và thí nghiệ m. Các
khoang đề u đặ t trang bị an toàn kiể u khoá liên độ ng, ngăn ngừ a nhữ ng sai sót củ a
ngư ờ i vậ n hành có nguy cơ dẫ n đế n tai nạ n chế t ngư ờ i. Các thiế t bị điệ n trung thế
và máy biế n áp sẽ đư ợ c lắ p đặ t đấ u nố i hoàn chỉnh trong tủ hợ p bộ . Đư ờ ng cấ p
điệ n đế n các trạ m biế n áp này đề u là các đư ờ ng cáp ngầ m trung thế , sau khi đấ u
các đầ u cáp trung thế , hạ thế vào thì trạ m có thể vậ n hành ngay. Các trạ m biế n áp
hợ p bộ thư ờ ng xử dụ ng công nghệ cao, thiế t bị có chấ t lư ợ ng tố t, có kế t cấ u gọ n
nhẹ , như ng vì giá thành cao nên hiệ n tạ i chư a đư ợ c dùng phổ biế n trên lư ớ i điệ n.
+ Trạ m biế n áp ngoài trờ i hợ p bộ kiể u 1 cộ t
Là loạ i trạ m có 1 máy biế n áp đặ t hoặ c treo trên 1 trụ bê tông đư ợ c chế tạ o đặ c
biệ t. Máy biế n áp đư ợ c chế tạ o theo tiêu chuẩ n riêng, sứ trung thế củ a máy biế n áp
là loạ i sứ đặ c chủ ng phù hợ p vớ i chụ p đầ u cáp an toàn kiể u Elbow(còn gọ i là chụ p
đầ u sứ kiể u L), có loạ i sứ trung thế máy biế n áp đư ợ c lắ p liề n cầ u chì tự độ ng bên
trong.
Đư ờ ng cáp trung áp, hạ áp đề u đư ợ c bọ c bả o vệ trong hộ p bằ ng kim loạ i. Ở 1 địa
điể m gầ n trạ m biế n áp thư ờ ng có mộ t tủ điệ n trung thế thư ờ ng là tủ ring main unit
còn gọ i là tủ điệ n đấ u nố i đư ờ ng cáp mạ ch vòng cao thế .
Hình ả nh trạ m biế n áp kiố t
Tư ơ ng lai trạ m biế n áp
hợ p bộ sẽ đư ợ c dùng
rộ ng rãi đáp ứ ng đư ợ c
yêu cầ u về nhiề u mặ t: An
toàn, kỹ thuậ t, mỹ thuậ t,
hiệ n đạ i.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
91
Trong tủ ring main unit có 2 cầ u dao phụ tả i dùng cho đư ờ ng trụ c và 1 cầ u dao có
liề n cầ u chì để đấ u rẽ nhánh vào máy biế n áp. Đư ờ ng cáp rẽ nhánh vào máy biế n
áp thư ờ ng dùng loạ i cáp bọ c XLPE 3x M 50mm
2
.
Câu hỏ i 59: Cáp vặ n xoắ n có cấ u tạ o như thế nào? Ư u như ợ c điể m củ a cáp vặ n
xoắ n, phạ m vi ứ ng dụ ng củ a cáp vặ n xoắ n trên lư ớ i điệ n phân phố i hạ thế ?
Trả lờ i:
Cáp vặ n xoắ n là loạ i dây dẫ n điệ n dùng chấ t polyethylène liên kế t (XLPE) làm
chấ t cách điệ n cho từ ng dây dẫ n sau đó vặ n xoắ n vớ i nhau. Trên gờ nổ i dọ c theo
chiề u dài cáp đánh dấ u các pha và có in số báo chiề u dài cáp.
Cáp XLPE thư ờ ng đư ợ c chế tạ o 2 loạ i:
÷ Loạ i 4 dây dẫ n bằ ng nhôm có tiế t diệ n như nhau, cùng bọ c cách điệ n bằ ng
XLPE và vặ n xoắ n vào nhau. Các cáp này có đủ độ bề n cơ họ c để tự treo.
÷ Loạ i 3 dây dẫ n pha bằ ng nhôm vặ n xoắ n cùng vớ i mộ t dây trung tính. Dây trung
tính bằ ng hợ p kim nhôm Almelec bọ c cách điệ n bằ ng XLPE chịu lự c và đư ợ c
Hình ả nh
trạ m treo kiể u mộ t cộ t
Đầ u chụ p Elbow
Sứ máy biế n áp
cầ u chì
Vỏ bọ c cách điệ n
có chứ c năng cắ t
để tách mỗ i pha
Cầ u chì
Tín hiệ u
Sự cố
Tiế p điể m
đóng cắ t
Bả o vệ
quá dòng
Hình ả nh sứ trung thế máy biế n áp
Liên kế t trự c tiế p
điệ n cự c và cầ u chì
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
92
dùng làm dây treo các dây pha. Dây trung tính chịu lự c chỉ có hai loạ i tiế t diệ n
là 54,6mm
2
hay 70mm
2
.
ký hiệ u: cáp vặ n xoắ n gồ m có chữ cái và số
+ Chữ cái thứ nhấ t chỉ vậ t liệ u cách điệ n.
+ Chữ cái thứ hai chỉ vậ t liệ u dẫ n điệ n.
chữ số chỉ mặ t cắ t danh định nhân vớ i chữ số chỉ ruộ t dẫ n điệ n.
thí dụ ; EA- 4x35 là cáp cách điệ n XLPE lõi nhôm gồ m 4 lõi, tiế t diệ n 1 lõi là
35mm
2
.
Dấ u hiệ u nhậ n biế t cáp có dòng điệ n chạ y qua có đánh dấ u chóp hình A theo
chiề u dài, cáp trung hoà không đánh dấ u. Cáp vặ n xoắ n đư ợ c dùng trong mạ ng
điệ n có trung điể m nố i đấ t chắ c chắ n.
Cáp vặ n xoắ n có như ợ c điể m:
÷ Bị hạ n chế khả năng chịu quá tả i, nế u bị quá tả i vỏ cáp sẽ bị lão hoá nhanh
hoặ c có thể bị cháy.
÷ Không đư ợ c dùng để chôn ngầ m dư ớ i đấ t.
÷ Vì cáp có vỏ mầ u đen nên không dùng đư ợ c ở nhữ ng công trình có yêu cầ u
mỹ quan cao.
÷ Muố n thi công đư ợ c hệ thố ng cáp vặ n xoắ n đúng kỹ thuậ t cầ n phả i có máy
thi công chuyên dùng như : rơ moóc, bàn xoay, xe máy... và các dụ ng cụ thi
công như kìm ép, tăng đơ , palăng, lự c kế ....
Cáp vặ n xoắ n có ư u điể m:
÷
Do đư ợ c vặ n xoắ n nên cáp XLPE có điệ n kháng X(O/km
2
) chỉ bằ ng 1/3 điệ n
kháng X(O/km
2
) cáp trầ n cùng loạ i
X (XLPE) 0,1O/km
2
=
X(cáp trầ n) 0,35O/km
2
Điệ n kháng X giả m sẽ làm cho tổ n thấ t điệ n năng A trên đư ờ ng dây giả m đi.
Nế u 100km dây trầ n là 12,51% thì 100km cáp vặ n xoắ n tổ n hao là 2,46%.
÷ Có độ bề n cách điệ n cao nên có khả năng đả m bả o cung cấ p điệ n liên tụ c,
bả o đả m an toàn cho ngư ờ i xử dụ ng vì cáp có lớ p cách điệ n tố t.
÷ Cho phép thi cáp công trong các địa hình phứ c tạ p như rừ ng cây, nhà cử a
xen kẽ , giả m thiể u khoả ng cách hành lang xây dự ng điệ n.
÷ Giả m đư ợ c độ cao treo dây, đơ n giả n hơ n về khoả ng cách trong mạ ng điệ n
hỗ n hợ p gồ m cả trung thế hạ thế , thông tin.
÷ Giả m đư ợ c số lư ợ ng cộ t đỡ dây, cho phép bố trí che khuấ t đư ợ c cáp ở
nhữ ng nơ i cầ n đả m bả o mỹ quan.
÷ Dễ dàng thi công mạ ng cáp XLPE mớ i xen kẽ trong mạ ng cũ .
÷ Chi phí xây dự ng và chi phí bả o dư ỡ ng thấ p.
÷ Hạ n chế câu móc ăn trộ m điệ n.
Do có nhiề u ư u điể m nên cáp vặ n xoắ n đư ợ c dùng để thi công các công trình
điệ n hạ thế ở đô thị hoặ c nông thôn có địa bàn tậ p trung, thay thế dầ n cho các
đư ờ ng dây điệ n hạ thế bị quá tả i hoặ c bị cũ nát.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
93
Câu hỏ i 60: Trình bày các hạ ng mụ c kiể m tra đặ c tính củ a cáp vặ n xoắ n để đánh
giá chấ t lư ợ ng củ a cáp?
Trả lờ i:
Có 9 hạ ng mụ c kiể m tra đặ c tính củ a cáp vặ n xoắ n.
1- Kiể m tra phóng điệ n ư ớ t:
÷ Nhúng 10mcáp vào nư ớ c trong 24 giờ ở nhiệ t độ 20
0
C.
÷ Cáp phả i chịu đư ợ c điệ n áp thí nghiệ m 4kV 50Hz giữ a dây dẫ n và nư ớ c
trong 4 giờ .
2- Đo điệ n trở cách điệ n bằ ng mêgômmét: quy định theo IEC-540
÷ Trư ớ c khi đo phả i nhúng cáp trong nư ớ c 24giờ .
÷ Tích số giữ a giá trị điệ n trở đo đư ợ c vớ i chiề u dài không đư ợ c nhỏ hơ n
40.10
7
O ở nhiệ t độ 50
0
C.
3- Tỉ trọ ng củ a vậ t liệ u cách điệ n:
÷ 0,93g/cm3 theo IEC 540- mụ c 11.
4- Chỉ số nóng chả y củ a chấ t cách điệ n:
÷ Không quá 0,5, quy định theo IEC 540.
5- Thành phầ n các bon đen củ a chấ t cách điệ n:
÷ Quy định theo IEC 540 nằ m giữ a 2% và 3% trọ ng lư ợ ng; kích thư ớ c các hạ t
các bons 20µm đư ợ c phân bố đề u.
6- Kiể m tra áp lự c tác dụ ng vào cáp ở nhiệ t độ cao:
÷ Nế u chấ t lư ợ ng cáp làm theo quy định IEC 540 (mụ c 8.1) nằ m trong giả i
nhiệ t độ 80± 2
0
C. Theo quy định theo IEC 540, mụ c 8. 1-4 lự c đư ợ c tính
theo công thứ c sau:
trong đó: - F: Lự c
F= 0,8.\ 2D.i - i
2
- D: Đư ờ ng kính lõi cáp (mm)
- i : Bề dầ y cách điệ n cáp (mm).
÷ Bề dầ y củ a cách điệ n cáp sau quá trình thử không bị giả m 50% so vớ i bề dầ y
củ a cách điệ n cáp trư ớ c khi thử .
Sơ đồ thí nghiệ m phóng điệ n ư ớ t.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
94
7- Thử nghiệ m lão hoá lớ p cách điệ n:
÷ Thử nghiệ m đư ợ c tiế n hành theo IEC ( mụ c 5-1)
÷ Quá trình lão hoá đư ợ c tiế n hành theo IEC 540 ( mụ c 6-1)
ở nhiệ t độ 100± 2
o
C trong thờ i gian 7x 24h.
÷ Các yêu cầ u trư ớ c khi lão hoá:
+ Sứ c căng Tố i thiể u 10N/mm
2
.
+ Độ dãn dài Tố i thiể u 350%.
Các giá trị trên không thay đổ i quá 25% các giá trị ban đầ u.
8- Thử nghiệ m sứ c căng trên dây dẫ n hoàn chỉnh:
Dùng tả i cơ giớ i hạ n 0,2( F02 ) đư ợ c quy định theo ISP/ DIS 6892. Độ dãn dài
đư ợ c đo trên chiề u dài 250mm.
Thử nghiệ m 1 mẫ u cáp dài 0,5m, các lõi đư ợ c tách ra, lớ p cách điệ n đư ợ c bóc
và các dây dẫ n đư ợ c đặ t vào máy kiêm tra sứ c căng: khoả ng cách giữ a các kẹ p
ít nhấ t là 300mm, kẹ p sao cho tả i đư ợ c dàn đề u giữ a các dây và lự c ép củ a
chúng càng nhỏ càng tố t.
Tả i giớ i hạ n tuỳ thuộ c theo từ ng chủ ng loạ i dây dẫ n. Nế u thấ y đứ t bên trong
hoặ c gầ n các bộ phậ n lân cậ n phả i thử lạ i.
9- Kiể m tra sứ c căng trên toàn bộ cáp thành phẩ m:
Thử mộ t mấ u cáp dài 12m đư ợ c kẹ p cố định tạ i 2 vị trí có cách điệ n và có chiề u
dài không nhỏ hơ n 10m. Tả i cơ tuỳ theo từ ng chủ ng loạ i dây dẫ n. Nế u thấ y đứ t
bên trong hoặ c gầ n các bộ phậ n lân cậ n phả i thử lạ i.
Hình ả nh cáp vặ n xoắ n XLPE
LẮ P ĐẶ T CÁP VẶ N XOẮ N
cáp trên cộ t có lắ p tụ bù hạ thế
Néo cáp trên tư ờ ng
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
95
CÁP VẶ N XOẮ N HẠ ÁP (LV-ABC)
÷ Ruộ t dẫ n: Nhôm xoắ n ép chặ t.
÷ Số ruộ t: 2, 3, 4.
÷ Mặ t cắ t danh định: 16 - 150mm
2
÷ Cấ p điệ n áp: 0,6/1KV
÷ Cách điệ n: XLPE
÷ Cấ p chịu nhiệ t: 90
0
C
CÁP ĐIỆ N XLPE VIỆ T NAM
(THAM KHẢ O)
CÁP VẶ N XOẮ N TRUNG ÁP (MV-ABC)
Bọ c cách điệ n XLPE, có sợ i treo chịu
lự c,
ba ruộ t dẫ n 3 pha đư ợ c xoắ n thành
chùm.
÷ Mặ t cắ t danh định: 35 - 185mm
2
÷ Cấ p điệ n áp: 11-24KV.
÷ Cách điệ n: XLPE.
÷ Cấ p chịu nhiệ t: 90
0
C
Cáp trên cộ t có lắ p
hộ p phân phố i điệ n
cáp có mố i nố i chịu lự c
cáp có làm
tiế p địa lặ p lạ i
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
96
BẢ NG TRA CỨ U
CÁP VẶ N XOẮ N HẠ ÁP (LV-ABC)
Tiế t diệ n
danh định
(mm
2
)
Số ruộ t x
số sợ i trong
ruộ t dẫ n
(N x N/dia.)
Đư ờ ng
kính
cách điệ n
tố i đa
(mm)
Đư ờ ng kính
tổ ng
(gầ n đúng)
(mm)
Lự c
kéo đứ t
tố i thiể u
(KN)
Cư ờ ng độ
tố i đa (A)
LV-ABC 16
4 x
7/1,73*
7,9 19,1 8,8 78
LV-ABC 25
4 x
7/2,17*
9,2 22,2 14,0 105
LV-ABC 35
4 x
7/2,56*
10,3 24,9 19,6 125
LV-ABC 50
4 x
7/2,99*
11,9 28,7 28,0 150
LV-ABC 70
4 x
19/2,17*
13,6 32,8 39,2 185
LV-ABC 95
4 x
19/2,56*
15,9 38,4 53,2 225
LV-ABC
120
4 x
19/2,85*
17,5 42,2 67,2 260
LV-ABC
150
4 x
19/3,25*
18,9 45,6 84,4 285
(*) Số sợi cho phép ± 1 sợi, đường kính sợi khi chưa cán ép
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
97
DÂY VÀ CÁP ĐIỆ N LỰ C
DÂY VÀ CÁP ĐIỆ N LỰ C BỌ C
CÁCH ĐIỆ N PE HOẶ C PVC, VỎ BẢ O VỆ PVC
Dùng để truyề n tả i và phân phố i điệ n
- Ruộ t dẫ n: đồ ng, nhôm.
- Số ruộ t: 1 - 4.
-
Mặ t cắ t danh định ruộ t dẫ n đế n
1000mm
2
- Cấ p điệ n áp: 0,6/1KV.
- Cấ p chịu nhiệ t: 70
0
C.
DÂY VÀ CÁP ĐIỆ N LỰ C BỌ C
CÁCH ĐIỆ N XLPE, VỎ BẢ O VỆ PVC
Dùng để truyề n tả i và phân phố i điệ n.
- Ruộ t dẫ n: đồ ng, nhôm
- Số ruộ t: 1 - 4.
- Mặ t cắ t danh định ruộ t dẫ n đế n 1000mm
2
- Cấ p điệ n áp: 0,6/1KV.
-
Không có hoặ c có giáp kim loạ i bả o vệ
(SWA, DTA)
- Cấ p chịu nhiệ t: 90
0
C
Tiế t diệ n
danh
định
(mm
2
)
Số sợ i /
đ.kính sợ i
(Nxmm)
Đư ờ ng
kính
dây dẫ n
(mm)
Đư ờ ng
kính
tổ ng (mm)
Trọ ng
lư ợ ng
gầ n đúng
(Kg/100m)
Cư ờ ng độ
tố i đa
(Amp)
CV 11 7/1.4 4,20 6,80 132 75
CV 14 7/1.6 4,80 7,60 169 88
CV 16 7/1.7 5,10 8,10 192 95
CV 25 7/2,14 6,42 9,60 291 115
CV 35 7/2,52 7,56 11,00 395 140
CV 50 19/1,8 9,00 12,60 534 189
CV 70 19/2,14 10,70 14,50 739 215
CV 95 19/2,52 12,60 16,50 1008 260
CV 120 19/2,8 14,00 18,20 1235 324
CV 150 37/2,3 16,10 20,50 1598 384
CV 185 37/2,52 17,64 22,30 1908 405
CV 200 37/2,6 18,20 23,00 2034 443
CV 250 61/2,3 20,70 25,50 2579 518
CV 300 61/2,52 22,68 27,70 3080 570
CV 325 61/2,6 23,40 28,60 3282 596
CV 400 61/2,9 26,10 31,50 4041 660
BẢ NG TRA CỨ U DÂY VÀ CÁP ĐIỆ N LỰ C CV
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
98
BẢ NG CHÚ THÍCH THUẬ T NGỮ VIỆ T - ANH
Ruộ t dẫ n điệ n Conductor
Bán dẫ n điệ n Semiconductor
Cách điệ n Insulation
Giáp kim loạ i
Insulation
screening/Metalic
Lót đầ y Filler
Băng liên kế t Binder tape
Vỏ phân cách Separation sheath
Băng thép Flat tape amour
Vỏ ngoài Outer sheath
CÁP CHỐ NG THẤ M Ruộ t dẫ n: đồ ng, nhôm.
Cách điệ n: PVC, XLPE
Chấ t chố ng thấ m đư ợ c phủ bên trong củ a ruộ t dẫ n điệ n nhằ m ngăn ngừ a sự thấ m
nư ớ c theo trụ c cáp, bả o vệ ruộ t dẫ n không bị xâm thự c ăn mòn và bả o vệ lớ p cách
điệ n tránh hư hỏ ng do hơ i nư ớ c phát sinh. Cáp hạ thế và trung thế treo: Chố ng thấ m
ruộ t dẫ n điệ n, cáp trung thế có màn chắ n kim loạ i: Chố ng thấ m ruộ t dẫ n hoặ c
chố ng thấ m màn chắ n kim loạ i.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
99
CÁP TRUNG ÁP
Bọ c cách điệ n XLPE, có lớ p màn chắ n bán dẫ n. Dùng để truyề n tả i điệ n cao
áp.
-Ruộ t dẫ n: đồ ng, nhôm.
-Số ruộ t: 1 - 4.
-Mặ t cắ t danh định ruộ t dẫ n đế n 1000mm
2
-Cấ p điệ n áp: 3 - 30KV.
-
Không có hoặ c có giáp kim loạ i bả o vệ (SWA,
DTA).
-Nhiệ t độ làm việ c dài hạ n: 90
0
C
- Nhiệ t độ cự c đạ i cho phép khi ngắ n mạ ch là:
250
0
C vớ i thờ i gian không quá 5 giây.
XLPE/DTA/PVC Single-core cable Three-core cable
Hỉnh ả nh
cáp XLPE trung thế sợ i đơ n
không có giáp kim loạ i
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
100
DÂY ĐƠ N 1 SỢ I (NHIỀ U SỢ I)
Tiế t diệ n
danh định
(mm
2
)
Đư ờ ng kính
dây dẫ n
(mm)
Đư ờ ng
kính
tổ ng
Trọ ng lư ợ ng
gầ n đúng
(Kg/100m)
Cư ờ ng độ
tố i đa
(Amp)
VC 1.0 1.2 x (7/0,45) 2,8 (3,0) 1,67 19
VC 1.5 1.4 x (7/0,53) 3,0 (3,2) 2,09 23
VC 2.0 1.6 x (7/0,60) 3,2 (3,4) 2,58 27
VC 3.0 2.0 x (7/0,75) 3,6 (3,9) 3,72 35
VC 5.0 2.6 x (7/1,00) 4,6 (5,0) 6,21 48
VC 7.0 3.0 x (7/1,13) 5,0 (5,4) 7,94 57
DÂY ĐIỆ N DÂN DỤ NG
Bọ c cách điệ n PVC, cấ p chịu nhiệ t 70
0
C
DÂY ĐƠ N, ĐÔI MỀ M
-Ruộ t dẫ n: đồ ng mề m nhiề u sợ i xoắ n.
-Mặ t cắ t danh định: 2 x 0,5 - 2 x 2,5mm
2
-Cấ p điệ n áp: 250V
Dùng để dẫ n điệ n cho các đồ gia dụ ng loạ i nhỏ .
DÂY ĐƠ N 1 SỢ I (NHIỀ U SỢ I)
-Ruộ t dẫ n: 1 sợ i (nhiề u sợ i) đồ ng hoặ c nhôm
-Mặ t cắ t danh định: 0,5 - 12mm
2
-Cấ p điệ n áp: 0,6/1KV
Dùng để làm đư ờ ng điệ n chính trong các căn hộ
BẢ NG TRA CỨ U
DÂY ĐÔI MỀ M
Tiế t diệ n
danh định
(mm
2
)
Số sợ i /
đư ờ ng kính sợ i
(Nxmm)
Đư ờ ng kính
tổ ng (mm)
Trọ ng lư ợ ng
gầ n đúng
(Kg/100m)
Cư ờ ng độ
tố i đa (Amp)
VCm 2 x 0,50 2 x 16/0,20 2,6 x 5,2 2,24 5
VCm 2 x 0,75 2 x 24/0,20 2,8 x 5,6 2,89 7
VCm 2 x 1,00 2 x 32/0,20 3,0 x 6,0 3,45 10
VCm 2 x 1,25 2 x 40/0,20 3,1 x 6,2 3,99 12
VCm 2 x 1,50 2 x 30/0,20 3,2 x 6,4 4,55 14
VCm 2 x 2,50 2 x 50/0,20 3,7 x 7,4 5,59 18
DÂY ĐƠ N 1 SỢ I (NHIỀ U SỢ I)
Tiế t diệ n
danh định
(mm
2
)
Đư ờ ng kính
dây dẫ n (mm)
Đư ờ ng kính
tổ ng
Trọ ng lư ợ ng
gầ n đúng (Kg/100m)
Cư ờ ng độ
tố i đa
(Amp)
VC 1.0 1.2 x (7/0,45) 2,8 (3,0) 1,67 19
VC 1.5 1.4 x (7/0,53) 3,0 (3,2) 2,09 23
VC 2.0 1.6 x (7/0,60) 3,2 (3,4) 2,58 27
VC 3.0 2.0 x (7/0,75) 3,6 (3,9) 3,72 35
VC 5.0 2.6 x (7/1,00) 4,6 (5,0) 6,21 48
VC 7.0 3.0 x (7/1,13) 5,0 (5,4) 7,94 57
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
101
Câu hỏ i 61: Trình bày trình tự thi công mộ t hộ p đầ u cáp XLPE 1 pha 20- 25kV,
16- 630mm
2
trong nhà?
Trả lờ i:
Trình tự thi công mộ t hộ p đầ u cáp XLPE 1 pha 20- 25kV, 16- 630mm
2
trong
nhà như sau:
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
102
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
103
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
104
Câu hỏ i 62: Trình bày trình tự thi công mộ t hộ p đầ u cáp XLPE 3 pha 20 - 25kV,
16- 630mm
2
trong nhà?
Trả lờ i:
Trình tự thi công mộ t hộ p đầ u cáp XLPE 3 pha 20- 25kV, 16- 630mm
2
trong
nhà như sau:
nế p
trố ng
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
105
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
106
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
107
Câu hỏ i 63: Nêu nhữ ng quy định chung đánh giá chấ t lư ợ ng dây dẫ n trầ n dùng cho
thi công đư ờ ng dây trên không?
Trả lờ i: Khi xử dụ ng các dây dẫ n trầ n để thi công các công trình điệ n cầ n phả i
kiể m tra dự a trên nhữ ng quy định sau:
- Tiêu chuẩ n áp dụ ng: TCVN 5064 - 1994, 5064/SĐ1 - 1995, 6483:1999.
- Dây dẫ n phả i có bề mặ t đồ ng đề u không có khuyế t tậ t mà mắ t thư ờ ng nhìn
thấ y đư ợ c. Các sợ i bệ n không chồ ng chéo xoắ n gẫ y không đứ t đoạ n cũ ng như các
khuyế t tậ t khác cho quá trình sử dụ ng. Tạ i các đầ u và cuố i củ a dây bệ n phả i có đai
chố ng bung xoắ n.
- Các lớ p kế tiế p nhau phả i ngư ợ c chiề u nhau và lớ p xoắ n ngoài cùng theo
chiề u phả i, các lớ p xoắ n phả i đề u chặ t.
- Các sợ i thép củ a dây nhôm lõi thép phả i đư ợ c mạ thép chố ng rỉ lớ p mạ
phả i bám chặ t không bị bong, nứ t, tách lớ p khi thử uố n trên lõi thử có tỷ số giữ a
đư ờ ng kính lõi thử và đư ờ ng kính sợ i thép là:
+ 4mm khi đư ờ ng kính sợ i thép từ 1,5 đế n 3,4 mm.
+ 5mm khi đư ờ ng kính sợ i thép từ 3,4 đế n 4,5 mm.
- Đố i vớ i các dây nhôm lõi thép sử dụ ng cho các vùng nhiễ m mặ n lõi thép
phả i đư ợ c bôi mỡ trung tính chịu nhiệ t chố ng rỉ. Lớ p mỡ trung tính chịu nhiệ t phả i
đồ ng đề u, không có chỗ khuyế t .
- Các sợ i thép mạ kẽ m củ a dây nhôm lõi thép không đư ợ c có mố i nố i bằ ng
bấ t cứ giá nào.
- Trên mỗ i sợ i bấ t kỳ số lư ợ ng mố i nố i không đư ợ c vư ợ t quá quy định nêu
trong bả ng sau. Mặ t khác, khoả ng cách giữ a các mố i nố i trên các sợ i khác nhau,
cũ ng như trên cùng mộ t sợ i không đư ợ c nhỏ hơ n 15 m. Mố i nố i phả i đư ợ c hàn
bằ ng phư ơ ng pháp hàn chả y.
Số lớ p Số lư ợ ng mố i nố i cho phép trên toàn bộ chiề u dài dây
1 2
2 3
3 4
4 5
Câu hỏ i 64: Trình bày các phư ơ ng pháp kéo dây trong việ c thi công đư ờ ng dây
điệ n trên không?
Trả lờ i: Có 3 phư ơ ng pháp kéo dây:
Phư ơ ng pháp 1: kéo dây bằ ng xe kéo
÷ Độ i thi công tố i thiể u phả i có từ 3 ngư ờ i làm và mộ t xe kéo dây có ngư ờ i
điề u khiể n. Xe kéo phả i có tờ i chịu lự c.
÷ Tổ ng trọ ng lư ợ ng củ a xe kéo phả i bằ ng 1,5 lầ n lự c căng củ a mộ t dây dẫ n
trong khi kéo 3 dây dẫ n.
÷ Tấ t cả các dây dẫ n phả i đư ợ c xe kéo cùng mộ t lúc. Xử dụ ng dây kéo nố i các
dây dẫ n vào xe kéo.
÷ Dây kéo đư ợ c nố i vớ i xe kéo bằ ng các khớ p khuyên. Trong khi kéo dây, mộ t
công nhân có nhiệ m vụ liên tụ c theo dõi các mố i nố i giữ a dây kéo và dây
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
108
dẫ n, mộ t công nhân khác liên tụ c theo dõi nhữ ng chỗ nố i giữ a các bề dài
khoả ng trố ng. Cả hai cùng đi chậ m theo sau giám sát kéo dây và dùng các
biệ n pháp để bả o vệ dây dẫ n không bị hư hỏ ng .
÷ Để đặ t dây kéo vào các pa lăng kéo dây thì xe kéo quay ngư ợ c lạ i sao cho có
thể tháo hoặ c nố i lạ i dây kéo dễ dàng.
÷ Trư ớ c khi các khoả ng trố ng cuố n dây hoàn toàn hế t thì ngừ ng kéo dây và
tháo nhữ ng vòng cuố n cuố i cùng đư ợ c tháo ra bằ ng tay.
÷ Dây dẫ n đư ợ c buộ c chặ t và nố i vào các dây dẫ n đã kéo trư ớ c đó hoặ c vào
các bề dài trố ng mớ i.
Phư ơ ng pháp 2: Kéo dây dẫ n điệ n bằ ng thừ ng.
÷ Có thể tiế n hành kéo dây thừ ng khi dự ng cộ t. Độ i làm việ c thư ờ ng có nhiề u
công nhân, mộ t tờ i dây nổ i và mộ t xe phù hợ p. Công suấ t củ a tờ i kéo dây sẽ
quyế t định việ c có thể kéo đư ợ c tấ t cả các dây dẫ n cùng mộ t lúc hay không.
÷ Tờ i cuố n dây có các trố ng cuố n dây đư ợ c đặ t ở đầ u dây sao cho có thể kéo
dây dễ dàng nhấ t.
÷ Thừ ng đư ợ c kéo ra từ tờ i và đư ợ c nố i bằ ng các khớ p khuyên vào xe kéo.
÷ Hai công nhân vớ i mộ t chiế c xe chuyên dụ ng sẽ kéo thừ ng và đặ t thừ ng vào
các pa lăng kéo dây. Khi đã thả hế t thừ ng ra dây dẫ n sẽ đư ợ c nố i vào thừ ng.
÷ Trong khi kéo dây, mộ t công nhân theo dõi nhữ ng mố i nố i và dây dẫ n, mộ t
công nhân theo dõi mố i nố i giữ a các khoả ng dài trố ng. Cả hai đề u đi chậ m
theo sau giám sát việ c kéo dây và tiế n hành kiể m tra bả o vệ dây dẫ n khỏ i bị
hư hỏ ng trong qua trình kéo dây.
÷ Trư ớ c khi trố ng cuố n dây đã thả hế t dây, việ c kéo dây ngừ ng lạ i và các vòng
dây cuố n cùng đư ợ c kéo ra bằ ng tay. Các dây dẫ n đư ợ c buộ c chặ t nố i vào
nhữ ng dây dẫ n đã kéo trư ớ c đó hoặ c vào các khoả ng dài trố ng mớ i.
Phư ơ ng pháp 3: Thay dây dẫ n kế t hợ p dùng dây dẫ n có sắ n làm thừ ng.
÷ Độ i công thi công bao gồ m hai hay nhiề u công nhân, mộ t tờ i kéo dây nố i và
mộ t xe chuyên dụ ng.
÷ Các dây dẫ n nó sẵ n đư ợ c tháo ra khỏ i cổ sứ , các pa lăng kéo dây đư ợ c lắ p
vừ a khít vào sứ và dây dẫ n đư ợ c dịch chuyể n sang các pa lăng kéo dây.
÷ Tờ i dây có trố ng cuố n dây đư ợ c đặ t ở đầ u dây sao cho có thể tiế n hành kéo
dây mộ t cách dễ dàng nhấ t.
÷ Các dây dẫ n mớ i đư ợ c nố i vào dây cũ sẵ n có sau đó dây mớ i đư ợ c kéo, đồ ng
thờ i dây cũ đư ợ c tờ i cuố n.
÷ Trong khi kéo dây có mộ t công nhân theo dõi nhữ ng mố i nố i giữ a các dây
dẫ n cũ và các dây dẫ n mớ i, mộ t công nhân khác theo dõi mố i nố i giữ a các bề
dài trố ng. Cả hai ngư ờ i giám sát phả i đi chậ m sau và tiế n hành các biệ n pháp
bả o vệ dây dẫ n không bị hư hỏ ng.
÷ Trư ớ c khi các khoả ng trố ng cuố n dây thả hế t dây thì ngừ ng kéo dây và
nhữ ng vòng dây cuố i cùng sẽ đư ợ c tháo ra bằ ng tay. Các dây dẫ n đư ợ c buộ c
lạ i, nố i vào nhữ ng dây dẫ n đã kéo trư ớ c đó hoặ c vào các khoả ng dài trố ng.
Câu hỏ i 65: Trình bày phư ơ ng pháp căng dây lấ y độ võng trong việ c thi công
đư ờ ng dây điệ n trên không?
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
109
Trả lờ i: Tùy theo điề u kiệ n thự c tế dây dẫ n có thể đư ợ c căng dây bằ ng xe kéo,
cầ n trụ c ... Khi có mộ t đoạ n dây đã đư ợ c kéo ra, mộ t đầ u dây đư ợ c buộ c vào xà,
hoặ c nố i dây đã căng trư ớ c đó ... đầ u dây kia đư ợ c kéo căng trự c tiế p vào xà hoặ c
các thiế t bị đỡ dây tạ m thờ i.
÷ Nế u có mộ t số đoạ n và dây dẫ n ở mộ t đoạ n dây đã căng rồ i và đư ợ c buộ c vào
thiế t bị đỡ dây tạ m thờ i thì dây dẫ n sẽ đư ợ c nố i và căng đồ ng thờ i vào lúc tháo
dây ra khỏ i thiế t bị đỡ dây tạ m thờ i.
÷ Để tạ o điề u kiệ n căng thêm dây dẫ n, các dây dẫ n đã đư ợ c căng sẽ đư ợ c chuyể n
từ thiế t bị đỡ dây tạ m thờ i sang vị trí cố định vào cộ t lân cậ n theo hư ớ ng kéo
dây.
÷ Dây dẫ n đư ợ c căng trư ớ c vào khoả ng 10% đố i vớ i dây ACSR, và 30% vớ i dây
hợ p kim nhôm cao hơ n giá trị cho trong bả ng tra về độ võng cho phép củ a dây.
÷ Bả ng về độ võng dây bao gồ m:
+ các giá trị về căng dây, độ võng đố i vớ i các khoả ng cách giữ a các cộ t khác
nhau.
+ các giá trị về căng dây, độ võng tạ i mộ t khoả ng cách cộ t thông thư ờ ng nhấ t
định ở nhiệ t độ môi trư ờ ng xung quanh khác nhau.
÷ Để có đư ợ c độ căng dây chính xác, phả i kiể m tra độ chùng dây tạ i mộ t khoả ng
cách cộ t vào khoả ng 2/3 khoả ng cách từ vị trí căng dây. Chú ý rằ ng lự c căng dây
nêu ra trong bả ng độ võng dây là lự c nằ m ngang.
Lự c P < P1
Có thể tính lự c P1 như sau:
Nế u góc nghiêng so vớ i cộ t là 30
0
thì P1 = P : 0,5
Nế u góc nghiêng so vớ i cộ t là 45
0
thì P1 = P : 0,7
Nế u góc nghiêng so vớ i cộ t là 60
0
thì P1 = P : 0,87
÷ Độ võng dây ở mộ t khoả ng cách cộ t ngoài bả ng chùng dây đư ợ c tính
theo công thứ c:
b1 = b2
Trong đó: b1 = độ võng mớ i.
a1
a2
P là lự c căng dây
P1 là lự c kéo dây
b
góc nghiêng
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
110
b2 = độ võng theo bả ng về võng dây
a1= khoả ng cách cộ t mớ i
a2= khoả ng cách cộ t theo bả ng võng dây.
Câu hỏ i 66: Trình bày kỹ thuậ t buộ c dây trên sứ đỡ ?
Trả lờ i: Buộ c dây trên sứ là mộ t việ c bắ t buộ c phả i làm để dây dẫ n đư ợ c giữ cố
định trên vậ t liệ u cách điệ n. Theo cấ p điệ n áp khác nhau sứ cách điệ n có hình
dáng, kích thư ớ c khác nhau như ng cách buộ c dây trên sứ đề u giố ng nhau.
÷ Công việ c phả i đư ợ c làm ngay sau khi căng dây.
Trư ớ c khi buộ c dây toàn bộ tuyế n dây liên quan phả i đư ợ c làm tiế p địa đề
phòng có điệ n áp xuấ t hiệ n trên đư ờ ng dây do cả m ứ ng, do sét đánh ...
÷ Công việ c phả i đư ợ c bắ t đầ u từ vị trí cộ t góc và ở các vị trí cộ t trên mặ t bằ ng
không bằ ng phẳ ng, địa hình phứ c tạ p, lồ i lõm.
÷ Các dây buộ c phả i là các dây mớ i, không cho phép dùng lạ i nhữ ng dây buộ c đã
dùng rồ i.
÷ Dây buộ c phả i đư ợ c lự a chọ n quy định theo mẫ u củ a nhà máy.
÷ Có 2 cách buộ c dây trên sứ là
+ Buộ c dây bên cạ nh sứ .
+ Buộ c dây trên đỉnh sứ .
1. Buộ c dây cạ nh sứ :
Trình tự buộ c dây
÷ Đặ t dây dẫ n vào cổ sứ .
÷ Quấ n dây buộ c quanh cổ sao cho hai đầ u dây buộ c nằ m dư ớ i cổ sứ .
÷ Quấ n dây buộ c 1,5 vòng quanh dây dẫ n.
÷ Lạ i quấ n dây buộ c quanh sứ và đư a hai đầ u dây buộ c ra phía trên dây dẫ n.
÷ Quấ n dây buộ c 1,5 vòng quanh dây dẫ n.
÷ Lạ i quấ n dây buộ c quanh sứ và đư a hai đầ u dây buộ c ra phía dư ớ i dây dẫ n.
÷ Quấ n dây buộ c 14 vòng quanh dây dẫ n.
÷ Đầ u dây buộ c phả i đư ợ c xiế t chặ t vào dây dẫ n. Dây buộ c phả i đư ợ c cắ t sát và
vuông góc vớ i bề dây dẫ n.
Vị trí đặ t dây ở sứ phả i nằ m ở phía cổ sứ sao cho dây
dẫ n luôn luôn tự a vào cổ sứ mộ t cách tự nhiên mà
không bị tụ t khỏ i cổ sứ , do đó trư ớ c khi đặ t dây vào
cổ sứ phả i xác định đư ợ c vị trí củ a cộ t đang làm là cộ t
góc, cộ t chuyể n hư ớ ng hay là cộ t trung gian...và
hư ớ ng đi củ a dây dẫ n trên tuyế n. Nế u sứ ở vị trí thẳ ng
tuyế n thì dây dẫ n trên cổ sứ phả i nằ m ở phía cộ t.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
111
2. Buộ c dây trên đỉnh sứ :
Trình tự buộ c dây
÷ Đặ t dây dẫ n vào rãnh trên cùng củ a sứ .
÷ Kéo dây buộ c chéo qua dây dẫ n và song song vớ i hư ớ ng dây dẫ n.
÷ Quấ n 2 vòng quanh dây dẫ n về cả 2 phía.
÷ Vòng dây buộ c quanh cổ sứ sau đó đư a dây buộ c về phía trư ớ c dây dẫ n.
÷ Tiế p tụ c quấ n 2 vòng quanh dây dẫ n về 2 phía. Lặ p lạ i thao tác như trên cho đủ
3 lầ n x 2 vòng.
÷ Kế t thúc bằ ng cách quấ n 14 vòng quanh dây dẫ n về 2 phía.
÷ Đầ u dây buộ c phả i đư ợ c xiế t chặ t vào dây dẫ n. Dây buộ c phả i đư ợ c cắ t sát và
vuông góc vớ i bề dây dẫ n.
Hình vẽ
mô tả cách buộ c
dây bên cạ nh sứ
Vị trí đặ t dây ở sứ phả i nằ m ở phía trên đỉnh sứ
sao cho dây dẫ n luôn luôn nằ m trong rãnh trên
đỉnh sứ mộ t cách tự nhiên mà không bị tụ t khỏ i
đỉnh sứ , do đó trư ớ c khi đặ t dây vào phả i điề u
chỉnh rãnh trên đỉnh sứ trùng vớ i phư ơ ng kéo dây
Hình vẽ
mô tả cách buộ c dây trên đỉnh sứ
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
112
Câu hỏ i 67: Trình bày kỹ thuậ t buộ c dây trên sứ đỡ bằ ng dây buộ c chế tạ o theo
mẫ u sẵ n tạ i nhà máy?
Trả lờ i:
÷ Buộ c dây trên sứ đỡ bằ ng dây buộ c chế tạ o theo mẫ u sẵ n tạ i nhà máy đư ợ c
dùng phổ biế n và đư ợ c ư a chuộ ng. Có hai loạ i dây buộ c:
+ loạ i dây kim loạ i trầ n dùng để làm dây buộ c cho dây dẫ n trầ n hoặ c
cho dây dẫ n bọ c cách điệ n bị bóc trầ n cách điệ n tạ i chỗ buộ c
+ loạ i dây kim loạ i bọ c cách điệ n.
÷ Chỉ đư ợ c phép dùng dây buộ c chư a qua xử dụ ng.
Buộ c dây phả i chặ t đả m bả o liên kế t tố t giữ a dây buộ c, dây dẫ n, sứ như ng không
đư ợ c làm xơ xư ớ c dây dẫ n hoặ c làm tổ n thư ơ ng đế n lớ p vỏ cách điệ n chịu thờ i tiế t
củ a dây dẫ n tạ i chỗ buộ c dây.
÷ Sau khi buộ c xong, đầ u củ a dây buộ c phả i nằ m phía dư ớ i dây dẫ n.
Hình vẽ 63- 1
buộ c dây trầ n cạ nh sứ bằ ng dây buộ c mẫ u do nhà máy chế tạ o
Dấ u sơ n chỉ cỡ dây dẫ n
Dấ u sơ n chỉ cỡ cổ sứ
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
113
Hình vẽ 63- 2
buộ c dây trầ n đỉnh sứ bằ ng dây buộ c mẫ u do nhà máy chế tạ o
Hình vẽ 63-3
buộ c dây bọ c cạ nh sứ bằ ng dây buộ c mẫ u do nhà máy chế tạ o
hình vẽ 63-4- 1
hình vẽ 63-4- 2
Hình vẽ 63-4-3
buộ c dây bọ c đỉnh sứ bằ ng dây buộ c mẫ u do nhà máy chế tạ o
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
114
1. Buộ c bên cạ nh: ( xem hình vẽ 63- 1 )
÷ Đặ t dây lên phía trong sứ tạ i mộ t góc sao cho cộ t ở phía ngoài góc.
÷ Đặ t mộ t dây dẫ n trên mặ t ngoài sứ tạ i mộ t góc sao cho cộ t điệ n ở phía trong
góc.
÷ Dây dẫ n luôn luôn tự a tự nhiên vào sứ mà không cầ n sự hỗ trợ nào về lự c
đỡ .
÷ Nế u sứ ở vị trí thẳ ng tuyế n thì dây dẫ n trên cổ sứ phả i nằ m ở phía cộ t.
Trình tự buộ c dây
a. Buộ c bằ ng dây kim loạ i trầ n
÷ Đặ t dây buộ c quanh sứ .
÷ Bắ t đầ u cuố n trên nhánh dây trên cùng trư ớ c. Xoắ n quanh sứ gầ n nhấ t
trư ớ c rồ i quấ n hai vòng trư ớ c khi bắ t đầ u nhánh thứ hai.
÷ Quấ n xong cả hai nhánh và các đầ u khoá an toàn đúng chỗ
b. Buộ c bằ ng dây kim loạ i bọ c
÷ Đặ t dây buộ c quanh sứ .
÷ Cuố n cả 2 nhánh quanh dây dẫ n và hoàn thành quy trình buộ c
( xem hình vẽ 63- 3 )
2. Buộ c ở trên đỉnh sứ :
Trình tự buộ c dây
a. Buộ c bằ ng dây kim loạ i trầ n
÷ Đặ t dây dẫ n vào khe trên cùng củ a sứ .
÷ Đặ t dây buộ c sao cho nhánh dây có đánh dấ u (trên dấ u gầ n chỗ dây
vòng )ở phía trên dây dẫ n.
÷ Quấ n hế t nhánh dây có dấ u sơ n vào dây dẫ n.
÷ Đặ t dây buộ c thứ hai xuố ng dư ớ i dây dẫ n và giữ a nhánh đã quấ n và
chư a quấ n củ a dây buộ c đã đư ợ c lắ p mộ t phầ n lúc đầ u, tư ơ ng tự như
dây buộ c đầ u tiên vớ i vế t sơ n đánh dấ u ở phía trên dây dẫ n.
÷ Quấ n dây buộ c vào dây dẫ n.
÷ Kế t thúc bằ ng cách quấ n các nhánh không đánh dấ u củ a cả 2 dây buộ c
( xem hình vẽ 63- 2)
b. Buộ c bằ ng dây kim loạ i bọ c nhự a.(xem hình vẽ 63- 4 -1, 2, 3)
÷ Đặ t dây dẫ n vào rãnh trên cùng củ a đỉnh sứ .
÷ Đặ t dây buộ c lên trên dây dẫ n và đư a cả 2 nhánh xuố ng dư ớ i dây dẫ n
÷ Quấ n các nhánh dây buộ c 1800 theo chiề u kim đồ ng hồ để buộ c chặ t
dây dẫ n vào khe sứ
÷ Cuộ n các nhánh dây buộ c quanh dây dẫ n để kế t thúc việ c buộ c dây
Câu hỏ i 68- Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ am pe kìm?
Trả lờ i:
1. Đồ ng hồ am pe kìm có 3 công dụ ng sau:
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
115
2. Phư ơ ng pháp sử dụ ng đồ ng hồ :
a- Đo dòng điệ n xoay chiề u:
÷ Chọ n thang đo dòng điệ n thích hợ p trên mặ t ACA bằ ng cách điề u chỉnh chuyể n
mạ ch chọ n thang đo trên mặ t ACA .
÷ Mở nút khoá kim.
÷ Mở họ ng kìm kẹ p lồ ng dây dẫ n có dòng điệ n chạ y qua.
÷ Đóng nút khoá kim để cố định kim nế u thấ y khó đọ c trị số ngay lúc đo.
÷ Lấ y kế t quả đo nhân vớ i hệ số nhân tìm kế t quả thự c.
b- Đo điệ n áp xoay chiề u:
÷ Chọ n thang đo dòng điệ n thích hợ p trên mặ t ACV bằ ng cách điề u chỉnh
chuyể n mạ ch chọ n thang đo trên mặ t ACV.
÷ Chọ c que đo điệ n áp củ a am pe kìm vào 2 điể m mang điệ n cầ n đo điệ n áp.
÷ Lấ y kế t quả đo nhân vớ i hệ số nhân tìm kế t quả thự c.
3. Đo điệ n trở mộ t chiề u:
÷ Lắ p thêm mộ t bộ pin ngoài có điệ n áp 1,5V hoặ c 9V.
÷ Chọ n thang đo phù hợ p vớ i mứ c điệ n trở thích hợ p trên mặ t O bằ ng cách điề u
chỉnh chuyể n mạ ch thang đo trên mặ t O.
÷ Cắ m hai sợ i dây đo vào 2 lỗ cắ m trên am pe kìm, dây mầ u đỏ vào cự c dư ơ ng
(+), dây mầ u đen vào cự c âm (-)
÷ Điề u chỉnh kim đo về 0 bằ ng cách chậ p tắ t que đo sau đó chinh kim về trị số 0
bằ ng cách vặ n núm điề u chỉnh không ở thân đồ ng hồ .
÷ Lấ y kế t quả đo nhân vớ i hệ số nhân tìm kế t quả thự c.
Dây đo
Chuyể n mạ ch
thang đo
Nút khoá kim
Điề u chỉnh
không
Vít chỉnh
cân bằ ng
÷ Đo dòng điệ n xoay chiề u AC
từ vài am pe đế n vài nghìn am pe.
÷ Đo đư ợ c điệ n áp xoay chiề u
AC từ vài chụ c von đế n vài trăm
von.
÷ Đo đư ợ c điệ n trở mộ t chiề u
(điệ n trở thuầ n R) từ vài O đế n
vài chụ c kO.
ACA
ACV
O
Mặ t ngoài Đồ ng hồ am pe kìm
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
116
÷ Vị trí · ứ ng vớ i giá trị điệ n trở vô cùng lớ n, tư ơ ng đư ơ ng vớ i trạ ng thái hở
mạ ch.
÷
Câu hỏ i 69: Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ vạ n năng?
Trả lờ i:
1. Đồ ng hồ vạ n năng có 4 công dụ ng sau:
÷ Đo điệ n áp 1 chiề u DCV từ vài von đế n vài trăm vôn.
÷ Đo điệ n áp xoay chiề u ACV từ vài von đế n vài trăm vôn.
÷ Đo điệ n trở 1 chiề u từ vài O đế n vài trăm kO.
÷ Đo dòng điệ n 1 chiề u từ vài mA đế n vài A.
2. Phư ơ ng pháp sử dụ ng đồ ng hồ :
÷ Trư ớ c khi sử dụ ng đồ ng hồ phả i chỉnh kim đồ ng hồ về vị trí 0 bằ ng vít chỉnh
không.
R
Tách riêng 2 dây dẫ n ổ cắ m điệ n Điệ n trở thuầ n
Đo dòng điệ n Đo điệ n áp Đo điệ n trở mộ t chiề u
- Thang đo
- Vít chỉnh cân bằ ng
- Nút chỉnh 0.
- Chuyể n mạ ch chọ n thang đo
- Lỗ cắ m dây đo (+)
- Lỗ cắ m dây đo (-)
Mặ t ngoài đồ ng hồ vạ n năng
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
117
÷ Đo điệ n trở 1 chiề u O:
+ Lắ p thêm pin bên trong.
+ Cắ t điệ n vào điệ n trở trư ớ c khi đo.
+ Tách 1 đầ u điệ n trở cầ n đo để tránh sai số .
+ Chú ý phả i đặ t que đo đỏ vào nút +, đặ t que đo đen vào nút -.
+ Chậ p tắ t que đo và chỉnh 0.
+ Nố i hai đầ u que đo vào điệ n trở cầ n đo.
+ Đọ c trị số đo trên đồ ng hồ rồ i nhân vớ i hệ số nhân.
÷ Đo dòng điệ n 1 chiề u:
+ Muố n đo dòng điệ n xoay chiề u đi qua mộ t trở kháng cầ n phả i giữ điệ n
áp 1 chiề u đặ t vào mạ ch điệ n.
+ Tách rờ i mạ ch đấ u sau đó chỉnh mạ ch đồ ng hồ vạ n năng sang vị trí đo
dòng điệ n có trị số thích hợ p.
+ Đấ u que đo dòng điệ n vào hai đầ u củ a mạ ch điệ n vừ a tách ra.
+ Đọ c trị số trên thang đo tư ơ ng ứ ng.
+ Chú ý: Khi đo dòng điệ n mộ t chiề u dễ bị nhầ m lẫ n vớ i phép đo điệ n áp
1 chiề u, nế u chọ c 2 đầ u que đo vào hai cự c điệ n áp mà không có điệ n
trở rấ t dễ hỏ ng đồ ng hồ .
÷ Đo điệ n áp mộ t chiề u DCV:
+ Chọ n thang đo thích hợ p trên thang đo DCV
bằ ng cách chuyể n mạ ch thang đo về vị trí
DCV, trị số trên chuyể n mạ ch là trị số lớ n
nhấ t củ a thang đo.
+ Cắ m hai sợ i dây đo vào hai lỗ cắ m trên vạ n
năng kế , dây đỏ cắ m vào lỗ P, dây đen cắ m
vào lỗ N. Nố i hai đầ u dây vào hai đầ u cầ n đo
điệ n áp 1 chiề u, chú ý đế n cự c tính (+, -) nế u
thấ y kim chỉ ngư ợ c thì phả i đả o cự c tính củ a
que đo.
+ Đọ c số chỉ trên mặ t đồ ng hồ rồ i nhân vớ i hệ
số nhân để cho kế t quả đúng.
÷ Đo điệ n áp xoay chiề u ACV:
+ Chọ n thang đo thích hợ p trên thang đo ACV
bằ ng cách chuyể n mạ ch thang đo về vị trí
ACV, trị số trên chuyể n mạ ch là trị số lớ n
nhấ t củ a thang đo.
+ Tiế n hành phép đo giố ng như đo điệ n áp 1
chiề u.
Đo điệ n áp xoay chiề u
Đo điệ n áp mộ t chiề u
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
118
Câu hỏ i 70: Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ Te rô mét?
Trả lờ i: Te rô mét là mộ t đồ ng hồ chuyên dùng để đo điệ n trở tiế p địa củ a trạ m
biế n áp, đư ờ ng dây và hệ thố ng nố i đấ t chố ng sét.
Phư ơ ng pháp sử dụ ng đồ ng hồ như sau:
1. Lắ p 1 bộ pin 4,5V vào đồ ng hồ .
2. Sử dụ ng mộ t trong hai sơ đồ đấ u dây trên để đo điệ n trở tiế p đấ t.
÷ Sơ đồ 3 dây ứ ng vớ i trư ờ ng hợ p điệ n trở tiế p đấ t nhỏ .
÷ Sơ đồ 4 dây ( cự c 1 và 2 nố i tắ t ) ứ ng vớ i trư ờ ng hợ p điệ n trở tiế p đấ t lớ n.
3. Phả i đóng thêm hai cọ c làm bằ ng thép tròn u10 ÷ u12 dài 0,7 ÷ 1m theo như
khoả ng cách quy định trên sơ đồ :
÷ 1 cọ c dò (3) còn gọ i là cọ c điệ n áp.
÷ 1 cọ c phụ (B) còn gọ i là cọ c dòng điệ n.
4. Đồ ng hồ Te rô mét phả i đặ t cân bằ ng trên mặ t đấ t sau đó dùng dây điệ n mề m
có bọ c cách điệ n đấ u dây theo mộ t trong 2 sơ đồ trên.
5. Kiể m tra đồ ng hồ Te rô mét trư ớ c khi đo theo trình tự :
÷ Vặ n công tắ c chuyể n đổ i về vị trí Control 5O. Lúc đó kim chỉ thị lệ ch khỏ i vị
trí cân bằ ng.
÷ Nhấ n nút ấ n K( mầ u đỏ ), lúc đó kim chỉ thị lệ ch khỏ i vị trí cân bằ ng.
Sơ đồ 4 dây, Rtđ lớ n Sơ đồ 3 dây, Rtđ nhỏ
Đồ ng hồ Te rô mét M- 416T
Nút nhấ n nguồ n điệ n
Kim báo 0
Núm xoay điệ n trở
Các cự c đấ u dây
4 3 2 1
Control 5O
X1
X5
X20
X50
K
Rx R3 RB
> 20 >10m
1 2 3 4
Rx
> 20
R3
1 2 3 4
>10m
RB
cọ c
phụ
cọ c

cọ c
tiế p địa
cọ c
phụ
cọ c

cọ c
tiế p địa
cộ t điệ n cộ t điệ n
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
119
÷ Xoay núm xoay điệ n trở .
÷ Nế u trị số điệ n trở báo ở trên vành núm xoay điệ n trở là 5O, kim chỉ thị trở lạ i
đúng vị trí cân bằ ng thì đồ ng hồ Te rô mét làm việ c tố t.
6. Đo điệ n trở tiế p địa theo trình tự :
÷ Vặ n công tắ c chuyể n đổ i về vị trí mà có giớ i hạ n đo lớ n nhấ t hoặ c vị trí ư ớ c
đoán mà Rx nằ m trong khoả ng giá trị đó.
÷ Nhấ n nút ấ n K( mầ u đỏ ), lúc đó kim chỉ thị lệ ch khỏ i vị trí cân bằ ng. Nút nhấ n
K phả i đư ợ c nhấ n và giữ nguyên như vậ y cho đế n khi kim chỉ thị trở lạ i về vị trí
cân bằ ng.
÷ Xoay núm xoay điệ n trở .
÷ Nế u trị số điệ n trở báo ở trên vành núm xoay điệ n trở phù hợ p vớ i việ c kim chỉ
thị trở lạ i đúng vị trí cân bằ ng thì dừ ng lạ i.
÷ Kế t quả đo củ a điệ n trở tiế p đấ t đư ợ c đọ c trên núm xoay điệ n trở .
Câu hỏ i 71: Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ mê gôm mét?
Trả lờ i: mê gôm mét là mộ t đồ ng hồ chuyên dùng để đo điệ n trở cách điệ n.
Mê gôm mét có 3 cự c đấ u dây đư ợ c ký hiệ u là:
÷ Cự c L còn gọ i là cự c đư ờ ng dây đư ợ c đấ u vào đố i tư ợ ng đo.
÷ Cự c G còn gọ i là cự c bả o vệ đư ợ c dùng khi đo điệ n trở cách điệ n củ a cáp
điệ n, đư ợ c đấ u vào phầ n cách điệ n giữ a lõi cáp và vỏ ngòai củ a cáp.
÷ Cự c E còn gọ i là cự c nố i đấ t đư ợ c nố i vớ i vỏ máy củ a đố i tư ợ ng đo.
Có loạ i mê gôm mét ghi ký hiệ u theo đơ n vị đo kO hay MO.
Mê gôm mét loạ i mớ i không dùng máy phát điệ n quay tay mà dùng pin hoặ c ắ c
quy qua bộ kích hoạ t tăng đư ợ c điệ n áp lên cao tớ i 2500V 1 chiề u. Cách sử dụ ng
loạ i mê gôm mét này vẫ n như loạ i cũ chỉ khác là thay việ c quay tay bằ ng việ c nhấ n
nút nguồ n điệ n ắ c quy.
Nế u dùng mê gôm mét kiể u tay quay thì tố c độ quay củ a mê gôm mét sẽ là
80V/phút đế n 120V/phút Phả i quay vớ i tố c độ ổ n định cho đế n khi kim chỉ thị
đứ ng yên mớ i đư ợ c đọ c kế t quả đo. Khi dùng đo xong phả i khử điệ n tích dư trên
vậ t đo bằ ng cách tách cự c L ra khỏ i đố i tư ợ ng đo và chỉ đư ợ c chạ m vào đố i tư ợ ng
đo khi đã tiế p đấ t vậ t đo.
Mê gôm mét là có cấ u tạ o bao gồ m 1 máy phát điệ n
1 chiề u quay tay có công suấ t nhỏ , có khả năng tạ o ra
điệ n áp 1 chiề u điệ n áp là 500V, 1000V, 2500V dùng
làm nguồ n điệ n cung cấ p cho cơ cấ u đo là loạ i tỉ lệ
kế điệ n từ . Điệ n trở cầ n đo đư ợ c đấ u song song hoặ c
nố i tiế p vào mê gôm mét qua mộ t công tắ c chuyể n
đổ i. Nế u muố n đo điệ n trở nhỏ cỡ kO thì gạ t sang
phả i, lúc này Rx đấ u song song vớ i cuộ n dây củ a cơ
cấ u đo. Nế u muố n đo điệ n trở lớ n MO thì gạ t sang
trái, lúc này Rx đấ u nố i tiế p vớ i cuộ n dây củ a cơ cấ u
đo. Rx là điệ n trở cầ n đo.
Vào đố i
tư ợ ng đo
Vào đố i
tư ợ ng đo
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
120
Câu hỏ i 72: Nêu quy định về kích thư ớ c tố i thiẻ u khi đặ t cáp và khoả ng cách tố i
thiể u củ a cáp ngầ m trung thế đế n các công trình ngầ m khác?
Trả lờ i:
1- Các bả n vẽ tiêu chuẩ n lư ớ i trung thế ngầ m chỉ thể hiệ n hình dạ ng kích thư ớ c
để xây dự ng và bố trí công trình cáp. Đơ n vị thiế t kế phả i tính toán cụ thể các kế t
cấ u chịu lự c củ a công trình, xác định quy cách và nêu rõ phư ơ ng pháp kế t quả tính.
2- Các kích thư ớ c bố trí cáp đư ợ c chọ n theo đúng quy định " Quy phạ m trang bị
điệ n" ban hành theo quyế t định số 507- ĐL/TK ngày 22/12/1984 củ a Bộ Trư ở ng
Bộ Điệ n Lự c, cụ thể các kích thư ớ c tố i thiể u theo quy định sau:
a- Đố i vớ i bố trí trong công trình cáp:
Các công trình cáp là các công trình dành riêng để đặ t cáp, để các hộ p nố i cáp.
Các công trình gồ m có:
- Hầ m cáp
- Giế ng cáp
- Mư ơ ng cáp
- Khố i ố ng cáp...
Khoả ng cách giữ a các cáp vớ i nhau theo bả ng sau:
TÊN CÁC KÍCH THƯ Ớ C
KÍCH THƯ Ớ C TỐ I THIỂ U KHI ĐẶ T CÁP (mm)
TRONG HẦ M CÁP &
TRONG GIAN CÁP
TRONG MƯ Ơ NG CÁP
Chiề u cao 1800 Theo thiế t kế
Khoả ng cách ngang giữ a các
giá đỡ (kế t cấ u) khi đặ t giá đỡ
ở cả 2 phía.
1000 300
Khoả ng cách ngang từ giá đỡ
đế n tư ờ ng khi đặ t giá đỡ 1
phía.
900 300
Khoả ng cách thẳ ng đứ ng giữ a
các giá đỡ ngang:
a/ Khi giá đỡ có từ 2 đế n 4
cáp lự c
250 200
b/ Khi giá đỡ có trên 4 cáp
lự c
0,6 chiề u dài công
son giá đỡ
0,6 chiề u dài công son
giá đỡ
Khoả ng cách giữ a các giá đơ
theo chiề u dài công trình
800-1000 800-1000
MO MO
Đơ n vị đo là kO
Đơ n vị đo là MO
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
121
Khoả ng cách thẳ ng đứ ng và
khoả ng cách nằ m ngang giữ a
các cáp lự c.
> 100 > 100
b/ Các khoả ng cách từ cáp đế n cáccông trình khác:
Các khoả ng cách từ cáp đế n các công trình khác theo bả ng sau
TÊN CÁC CÔNG TRÌNH NGẦ M
KHÁC
CÁC KHOẢ NG CÁCH TỐ I THIỂ U ( mm )
x [x] y [y]
Nề n móng nhà, móng cộ t, móng
công trình xây dự ng.
Cáp thông tin
Ố ng cấ p nư ớ c, thoát nư ớ c
Ố ng dẫ n dầ u, khí đố t.
Ố ng dẫ n hơ i nóng
Đư ờ ng sắ t(*)
600
500
500
1000
KCP
3000
600
500
200
1000
2000
2000
KCP
500
500
KCP
KCP
KCP
TKCT
500
250
500
2000
1000
Trong đó:
+ X.[X]: Là khỏ ng cách tố i thiể u từ cáp ngầ m trung thế . [từ mư ơ ng bê tông
hoặ c ố ng chứ a cáp] đế n mặ t phẳ ng đứ ng bố trí công trình ngầ m khác đi song song
vớ i tuyế n cáp.
+ Y[Y]: Là khoả ng cách tố i thiể utừ cáp ngầ m trung thế [từ mư ơ ng bê tông
hoặ c ố ng chứ a cáp] đế n mặ t phẳ ng ngang bố trí công trình ngầ m khác đi song song
vớ i tuyế n cáp.
+ Đố i vớ i trư ờ ng hợ p giao chéo, đư ợ c phép xử dụ ng kích thư ớ c Y khi cáp đặ t
trong mư ơ ng bê tông hoặ c trong ố ng ít nhấ t trên đoạ n giao chéo và cộ ng thêm 2 m
về mỗ i phía.
+ KCP: Là không cho phép bố trí.
TKCT: Là trong các trư ờ ng hợ p cụ thể , thiế t kế phả i tính toán và thiế t kế chi tiế t.
+ (*) Là thông thư ờ ng phả i đặ t ngoài phạ m vi đư ờ ng sắ t. Trong các trư ờ ng
hợ p đặ c biệ t, chỉ áp dụ ng kích thư ớ c theo bả ng này khi đư ợ c sự thoả thuậ n củ a cơ
quan quả n lý đư ờ ng sắ t.
Câu 73: Tỉ số biế n áp kU củ a máy biế n áp là gì? Cách kiể m tra tỉ số biế n củ a máy
biế n áp?
Trả lờ i: Máy biế n áp làm nhiệ m vụ biế n đổ i điệ n áp từ U1 thành U2,
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
122
÷ Nế u máy biế n áp tăng áp thì U2 lớ n hơ n U1.
÷ Nế u máy biế n áp hạ áp thì U2 nhỏ hơ n U1.
Điệ n áp tỉ lệ thuậ n vớ i số vòng quấ n dây củ a máy biế n áp
÷ Nế u máy biế n áp tăng áp thì W2 lớ n hơ n W1.
÷ Nế u máy biế n áp hạ áp thì W2 nhỏ hơ n W1.
Quan hệ giữ a điệ n áp U và số vòng dây Wđư ợ c xác định bằ ng hệ số kU đư ợ c
gọ i là tỉ số biế n áp
U1 W1
kU = = (1)
U2 W2
Tỉ số biế n kU củ a máy biế n áp đư ợ c tính bằ ng U1/U2 cho ta biế t mứ c độ chênh
lệ ch điệ n áp trên các cuộ n dây trong mộ t máy biế n áp.
Cách kiể m tra tỉ số biế n củ a máy biế n áp?
Dùng đồ ng hồ đo điệ n áp trên các đầ u cự c máy biế n áp, sau đó dùng biể u thứ c (1)
để tính kU, tỉ số biế n là mộ t tiêu chuẩ n kỹ thuậ t quan trọ ng để hoà song song các
máy biế n áp
Câu hỏ i 74: Trình bày cách lắ p đặ t mộ t tủ điệ n hạ thế ?
Trả lờ i : Tủ phân phố i hạ thế dùng để cung cấ u điệ n trự c tiế p cho các hộ tiêu thụ ,
nó thư ờ ng đư ợ c đặ t trong trạ m biế n áp, trong nhà, trên tư ờ ng ngoài trờ i, trên cộ t
điệ n. Vỏ tủ điệ n có cấ u tạ o bằ ng kim loạ i hoặ c bằ ng compuzít.
Trong tủ điệ n thư ờ ng lắ p các thiế t bị điệ n hạ thế :
÷ Cầ u dao hoặ c áp tô mát tổ ng.
÷ Cầ u dao hoặ c áp tô mát nhánh.
÷ Công tơ điệ n.
÷ TI hạ thế .
÷ 3 Đồ ng hồ Am pe, 1 đồ ng hồ Von.
÷ Khoá chuyể n mạ ch Von kế .
÷ Đèn tin hiệ u.
÷ Dây dẫ n và cầ u đấ u dây.
Cách lắ p đặ t:
÷ Các thiế t bị cầ n phả i đư ợ c lắ p đặ t hoàn chỉnh bên trong tủ điệ n.
÷ Khoả ng cách treo tủ điệ n tính từ đáy tủ tớ i vị trí thao tác không nhỏ hơ n
1,2m. Khi luồ n dây cáp qua đáy tủ phả i chú ý không đư ợ c để dây bị xây
sư ớ c vỏ cách điệ n, lỗ luồ n cáp phả i có thêm lớ p cách điệ n tăng cư ờ ng.
÷ Kiể m tra tủ điệ n tủ điệ n trư ớ c khi lắ p đặ t : Tủ ngoài trờ i phả i có giăng chố ng
mư a, lỗ thông gió. Các tủ điệ n tổ ng phả i làm ngăn chố ng tổ n thấ t
( các bộ TI và công tơ tổ ng phả i đư ợ c đặ t trong mộ t khoang riêng).
÷ Tủ phả i treo cân bằ ng.
÷ Các công tơ điệ n phả i treo cân bằ ng trên tủ điệ n.
÷ Các chi tiế t sắ t nằ m ngòi trờ i phả i đư ợ c mạ kẽ m. sơ n tĩnh điệ n.
Câu hỏ i 75: Trình bày cách lắ p đặ t mộ t hộ p công tơ điệ n hạ thế ?
Trả lờ i :
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
123
÷ Hộ p công tơ làm nhiệ m vụ che chắ n bả o vệ cho công tơ điệ n, do đó phả i
đư ợ c làm bàng vậ t liệ u có kế t cấ u bề n vữ ng, chắ c chắ n, chịu đư ợ c điề u kiệ n
mư a nắ ng ngoài trờ i không bị phá huỷ . Có khả năng chố ng lấ y trộ m điệ n, dễ
đọ c trị số công tơ .
÷ Cách lắ p đặ t công tơ :
+ Phả i chọ n vị trí đặ t hộ p công tơ thuậ n tiệ n cho việ c lắ p đặ t treo tháo,
kiể m tra, đọ c trị số công tơ .
+ Hộ p công tơ cầ n phả i đư ợ c lắ p đặ t cân bằ ng tạ i làm việ c.
+ Các công tơ phả i đư ợ c treo cân bằ ng trong hộ p và có phư ơ ng treo
công tơ vuông góc vớ i mặ t đấ t.
+ Các hộ p công tơ có vỏ sắ t phả i làm tiế p địa cho từ ng vỏ hộ p công tơ .
Câu hỏ i 76- Có mấ y loạ i sứ cách điệ n trên đư ờ ng dây? Nêu các đặ c tính kỹ thuậ t
củ a sứ cách điệ n?
Đặ c tính chung: Sứ cứ ng, giòn, chịu nhiệ t độ cao, ít thấ m nư ớ c, thấ m khí,chịu
đư ợ c tác dụ ng củ a không khí và dung môi hoá chấ t. Chịu điệ n áp cao từ 10 ÷
30V/mm, µ = 10
14
÷ 10
15
Ocm, sứ cách điệ n bằ ng polyme có đặ c tính cách điệ n
cao, trọ ng lư ợ ng riêng s 1/10 trọ ng lư ợ ng riêng loạ i sứ cách điệ n thuỷ tinh hoặ c sứ
gố m.
1- Cách điệ n đỡ :
÷ Cách điệ n đỡ đư ợ c chế tạ o theo tiêu huẩ n TCVN IEC 383, 471,720 hoặ c các
tiêu chuẩ n tư ơ ng đư ơ ng.
÷ Chấ t lư ợ ng bề mặ t sứ cách điệ n:
Sứ cầ u dao đư ờ ng dây Sứ chuỗ i cách điệ n bằ ng
thuỷ tinh
Sứ chố ng sét
Sứ kim Sứ cầ u chì tự rơ i Sứ chuỗ i cách điệ n bằ ng polyme
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
124
Bề mặ t cách điệ n trừ nhữ ng chỗ để gắ n chân kim loạ i phả i đư ợ c phủ mộ t lớ p
men đề u, mặ t men phả i láng bóng, không có vế t gợ n rõ rệ t, vế t men không đư ợ c
nứ t, nhăn.
Men cách điệ n không đư ợ c có vế t rạ n nứ t, sứ t, rỗ cvà có hiệ n tư ợ ng nung số ng.
÷ Ty sứ kèm bu lông đai ố c vòng đệ m phả i đư ợ c mạ kẽ m nhúng nóng, chiề u dầ y
lớ p mạ không đư ợ c nhỏ hơ n 80µm. Liên hệ giữ a ty sứ cách điệ n và cách điệ n bằ ng
ren. Phầ n ren phả i đư ợ c bọ c chì để chố ng rỉ sét (tuyệ t đố i không dùng liên kế t trự c
tiế p bằ ng xi măng). Chiề u dài ren cũ ng như kích thư ớ c ty sứ phả i đả m bả o lự c phá
huỷ cơ họ c củ a sứ khi chịu uố n.
÷ Cách điệ n phả i có ký hiệ u trên bề mặ t cách điệ n (Không bị mờ do thờ i gian sử
dụ ng).
Các thông số kỹ thuậ t khác phả i thoả mãn yêu cầ u bả ng sau:
Thông số kỹ thuậ t Đơ n vị Yêu cầ u
Điệ n áp làm việ c cự c đạ i kV 24 38,5
Chiề u dài đư ờ ng rò trên bề mặ t( không nhỏ hơ n) mm 530 720
Lự c phá huỷ cơ họ c củ a cách điệ n khi chịu uố n
(không nhỏ hơ n)
kN 13 16
Điệ n áp duy trì tầ n số nguồ n 1 phút ở trạ ng thái khô kV 75 110
Điệ n áp duy trì tầ n số nguồ n 10 giây mư a nhân tạ o kV 55 85
Điệ n áp đánh thủ ng kV 160 200
Điệ n áp chịu xung sét định mứ c 1,2/ 50µs (BIL) kV 125 190
2- Cách điệ n treo:
÷ Dùng tiêu chuẩ n TCVN, IEC 305, 471, 1109 hoặ c các tiêu chuẩ n tư ơ ng đư ơ ng.
÷ Chấ t lư ợ ng bề mặ t cách điệ n treo: Bề mặ t cách điệ n treo không đư ợ c có các
khuyế t tậ t sau: Các nế p nhăn rõ rệ t, các tạ p chấ t lạ , bọ t hở , vế t rạ n, nứ t, rỗ và vỡ .
÷ Các phụ kiệ n, chi tiế t bằ ng thép đi kèm theo cách điệ n treo phả i đư ợ c mạ kẽ m
nhúng nóng, chiề u dày lớ p mạ không đư ợ c nhỏ hơ n 80µm. Các chi tiế t và phụ kiệ n
kèm theo phả i đư ợ c chế tạ o đả m bả o phù hợ p vớ i lự c phá huỷ cơ họ c củ a cách
điệ n.
÷ Chuỗ i cách điệ n treo phả i đả m bả o mộ tnđầ u bắ t vào xà và mộ t đầ u bắ t vào néo (
hoặ c đỡ ) dây dẫ n.
các thông số kỹ thuậ t khác phả i thoả mãn yêu cầ u bả ng sau:
Thông số kỹ thuậ t Đơ n vị Yêu cầ u
Điệ n áp làm việ c cự c đạ i kV 24 38,5
Chiề u dài đư ờ ng rò trên bề mặ t( không nhỏ hơ n) mm 640 838
Lự c phá huỷ cơ họ c củ a cách điệ n khi chịu uố n
(không nhỏ hơ n)
kN 40 140
Điệ n áp duy trì tầ n số nguồ n 1 phút ở trạ ng thái
khô
kV 120 165
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
125
Điệ n áp duy trì tầ n số nguồ n 10 giây mư a nhân
tạ o
kV 65 90
Điệ n áp chịu xung sét định mứ c 1,2/ 50µs (BIL) kV peak 200 245
Ghi chú:
1- Trư ờ ng hợ p sử dụ ng sứ chuỗ i cách điệ n treo 24kV, 35kV gồ m nhiề u bát cách
điệ n chế tạ o theo tiêu chuẩ n IEC305, 383 (hoặ c các tiêu chuẩ n tư ơ ng đư ơ ng) ghép
lạ i, đơ n vị thiế t kế phả i tính toán số bát sứ cách điệ n trong mộ t chuỗ i và phả i có
biên bả n thí nghiệ m chứ ng tỏ các thông số kỹ thuậ t đả m bả o các yêu cầ u trên.
2- Lự c phá huỷ cơ họ c củ a chuỗ i cách điệ n chọ n chung là 40kN. Đố i vớ i các
khoả ng vư ợ t đặ c biệ t, khoả ng vư ợ t quan trọ ng đơ n vị tư vấ n thiế t kế phả i tính toán
kiể m tra để đư a ra đư ợ c lự c phá huỷ cơ họ c thích hợ p củ a chuỗ i cách điệ n.
Câu hỏ i 77- Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng tó và pa lăng?
Trả lờ i: Cách dự ng cộ t bằ ng tó và pa lăng như sau:
÷ Đào hố móng đả m bả o kích thư ớ c theo thiế t kế .
÷ Kiể m tra tó và Pa lăng cho phù hợ p vớ i chiề u dài cộ t và tả i trọ ng cộ t.
÷ Tó phả i đư ợ c dự ng cân đố i trên miệ ng hố móng, góc nghiêng ban đầ u củ a tó là
60
0
. Chân tó phả i đư ợ c kê chố ng lún.
÷ Cộ t nằ m ngang hố móng theo chiề u dự ng cộ t.
÷ Kéo xích pa lăng vớ i tố c độ đề u, chỉnh cho cộ t lên thẳ ng đề u, khi cộ t điệ n lên
cao đư ợ c 10
0
thì dừ ng lạ i kiể m tra lạ i, sau đó lắ p xà, sứ .
÷ Dự ng tiế p lên độ cao có góc nghiêng 75
0
thì rút xích chậ m lạ i, điề u chỉnh chân
cộ t rơ i từ từ xuố ng hố móng.
÷ Khi cộ t đứ ng thẳ ng thì rút chùng xích pa lăng mộ t chút và kế t hợ p dùng dây
quạ i, đòn dài điề u chỉnh cho tim cộ t trùng tim hố móng.
÷ Dùng quả rọ i kiể m tra sự thẳ ng đứ ng củ a cộ t.
÷ Dùng thừ ng néo cố định cộ t. Vị trí đóng cọ c néo phả i cách tâm hố móng mộ t
khoả ng lớ n hơ n thân cộ t để đề phòng tai nạ n nế u cộ t bị đổ .
÷ Chèn hố móng và đổ bê tông móng theo thiế t kế .
÷ Tháo dỡ tó khỏ i vị trí dự ng cộ t.
÷ Giữ nguyên thừ ng chằ ng néo cố định cộ t cho đế n khi bê tông đông cứ ng.
Câu hỏ i 78- Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng chạ c kế t hợ p vớ i tờ i?
Trả lờ i: Cách dự ng cộ t bằ ng chạ c kế t hợ p vớ i tờ i như sau:
tờ i
Gỗ hãm
Dây cáp tờ i
chân chạ c
cộ t điệ n
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
126
÷ Đào hố móng đả m bả o kích thư ớ c theo thiế t kế .
÷ Vậ n chuyể n cộ t vào vị trí hố móng, chân cộ t nằ m gầ n tâm hố móng..
÷ Kiể m tra chạ c, dây tờ i và tờ i đả m bả o tố t.
÷ Dùng thừ ng néo cố định cộ t. Vị trí đóng cọ c néo cách tâm móng mộ t khoả ng
lớ n hơ n 1,5 lầ n thân cộ t để đề phòng tai nạ n nế u cộ t bị đổ .
÷ Đặ t tờ i, chạ c, gỗ hãm chân cộ t nằ m trên đư ờ ng thẳ ng.
÷ 2 chân chạ c phả i đư ợ c kê lót chắ c chắ n, góc nghiêng hai chân chạ c khoả ng từ
40
0
đế n 60
0
chia đề u theo đư ờ ng tâm đi qua hố móng, Dùng tờ i quay tay hay
dùng lự c củ a máy để kéo dây tờ i.
÷ Đặ t chạ c có góc nghiêng ban đầ u 75
0
so vớ i mặ t đấ t ở phía đặ t cộ t.
÷ Khi phát lệ nh thì phả i quay tờ i vớ i tố c độ đề u, lên tớ i độ cao 10
0
thì dừ ng quay
để kiể m tra và lắ p xà, sứ .
÷ Khi cộ t lên đế n độ cao mà góc nghiêng đạ t 75
0
so vớ i mặ t đấ t thì quay tờ i chậ m
lạ i và chỉnh cho chân cộ t từ từ tụ t xuố ng hố móng sau đó tiế p tụ c dự ng thẳ ng
cộ t.
÷ Khi cộ t đứ ng thẳ ng thì dùng dây quạ i, đòn dài điề u chỉnh cho tim cộ t trùng tim
hố móng.
÷ Dùng quả rọ i kiể m tra sự thẳ ng đứ ng củ a cộ t.
÷ Dùng thừ ng néo cố định cộ t.
÷ Chèn hố móng và đổ bê tông móng theo thiế t kế .
÷ Tháo dỡ chạ c và tờ i ra khỏ i vị trí dự ng cộ t.
÷ Giữ nguyên dây thừ ng chằ ng néo cố định cộ t cho đế n khi bê tông đông cứ ng.
Câu hỏ i 79- Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng xe trụ cẩ u?
Trả lờ i: Cách dự ng cộ t bằ ng xe trụ cẩ u như sau:
÷ Đào hố móng đả m bả o kích thư ớ c
theo thiế t kế .
÷ Vậ n chuyể n cộ t vào vị trí hố móng,
đư a chân cộ t nằ m gầ n tâm hố móng.
÷ Chọ n loạ i xe cẩ u có đủ công suấ t
nâng cộ t, trụ cẩ u củ a xe cẩ u có độ cao
phù hợ p vớ i chiề u dài cộ t.
÷ Xe cẩ u di chuyể n từ từ đư a cộ t vào lố
cộ t.
÷ Chỉnh cho tâm cộ t trùng vớ i tâm lỗ cộ t
sau đó dùng dây chão chằ ng buộ c cố
định để giữ cho cộ t luôn vuông góc vớ i
mặ t đấ t.Vị trí đóng cọ c néo cách tâm hố
móng mộ t khoả ng lớ n hơ n thân cộ t để
đề phòng tai nạ n nế u cộ t bị đổ .
÷ Chèn và đổ bê tông móng cộ t theo đúng
thiế t kế , khi bê tông đã đông kế t mớ i
đư ợ c tháo dỡ dây chằ ng.
Xe trụ cẩ u
Cộ t điệ n
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
127
Câu hỏ i 80- Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng thang?
Trả lờ i: Cách dự ng cộ t bằ ng thang như sau:
÷ Dự ng cộ t điệ n bằ ng thang dùng sứ c ngư ờ i là chính.
÷ Công việ c cầ n chuẩ n bị:
+ Đào hố móng cộ t.
+ Di chuyể n cộ t vào vị trí chân cộ t nằ m cạ nh tim hố móng.
+ Đào mộ t đư ờ ng mà tạ i hố móng ngay dư ớ i đế cộ t để dẫ n hư ớ ng cho cộ t rơ i
vào hố móng.
+ Chọ n vị trí để đóng 4 cọ c néo tạ m đố i xứ ng qua tâm hố móng và đố i xứ ng
theo hư ớ ng dự ng cộ t.
+ Chuẩ n bị 2 đế n 3 cái thang tre chịu lự c tố t, dài từ 3m đế n 5m. dùng loạ i
thang có đai thép tăng cư ờ ng.
+ 4 dây chão loạ i to có đư ờ ng kính d > u 20 hãm buộ c vào thân cộ t tạ i vị trí
2/3 thân cộ t tính từ phía chân cộ t tính lên.
+ Đóng 3 cọ c sắ t néo L 70x70x7 chiề u dài > 2m có 1 đầ u vát nhọ n 1 đầ u có
móc hãm. Vị trí đóng cọ c néo phả i thuậ n lợ i cho việ c kéo dây, cọ c ở giữ a
phả i trùng vớ i phư ơ ng đặ t cộ t điệ n và cách tâm hố móng mộ t khoả ng lớ n
hơ n 1,5 lầ n thân cộ t để đề phòng tai nạ n nế u cộ t bị đổ . Phía đố i diệ n phả i
đóng 1 đế n 2 cọ c hãm dây.
+ 2 Búa tạ 5 cân dùng để đóng cọ c néo.
÷ Cách dự ng cộ t:
+ Khi dự ng cộ t bằ ng thang phả i tuân thủ theo mộ t hiệ u lệ nh chỉ huy thố ng
nhấ t, ngư ờ i chỉ huy phả i biế t việ c và phả i cỏ khả năng quan sát tố t.
+ Dùng sứ c ngư ờ i nâng đầ u cộ t, dùng dây chão vừ a kéo vừ a hãm cộ t, đế n mộ t
độ cao nhấ t định dùng các thang tre chố ng kê phía đầ u cộ t, chiề u chố ng
thang phả i trùng vớ i hư ớ ng dự ng cộ t, chân thang phả i đư ợ c đặ t vào vị trí cân
bặ ng không bị lún, lậ t.
+ Khi chân cộ t lọ t vào dư ớ i hố móng thì dùng dây kéo kế t hợ p vớ i các thang
tre nâng dầ n độ cao củ a cộ t,
+ đầ u thang tre phả i tì vào cộ t ở phía dư ớ i vị trí buộ c dây và nhích dầ n đầ u
thang về phía chân cộ t,
+ chân thang phả i dịch chuyể n dầ n về phía hố móng,
+ điề u chỉnh độ nghiêng củ a chân thang phù hợ p vớ i độ nghiêng cộ t sao cho
lự c chố ng cộ t có lợ i nhấ t.
+ Nâng cộ t đế n đâu điề u chỉnh dây hãm đế n đó.
+ Khi cộ t đã nghiêng đư ợ c 75
0
thì bắ t đầ u chỉnh tâm cộ t trùng tâm hố móng.
+ Tiế p tụ c dùng thang và dây chão vừ a đẩ y vừ a kéo, chỉnh dây néo cho cộ t
vuông góc vớ i mặ t đấ t.
+ Dùng dây dọ i kiể m tra độ vuông góc củ a cộ t.
+ Dỡ thang, giữ nguyên dây néo cộ t.
+ Chèn bê tông và đổ bê tông móng cộ t.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
128
+ Chỉ đư ợ c tháo dây néo cộ t khi bê tông đã đông kế t.
Câu hỏ i 81- Móng cộ t điệ n dùng vậ t liệ u gì? Thế nào là mác bê tông, liề u lư ợ ng
pha trộ n như thế nào?
Trả lờ i:
1- Móng cộ t điệ n làm bằ ng bê tông là hỗ n hợ p củ a các vậ t liệ u: Cát, sỏ i, đá dăm,
gạ ch vỡ , xi măng, nư ớ c sạ ch không có hoá chấ t ăn mòn.
a- Cát:
÷ Yêu cầ u sạ ch, không có bụ i đấ t, cát bẩ n làm giả m sự dính kế t củ a vữ a xi măng
vớ i đá sỏ i hay cố t thép.
÷ Không lẫ n tạ p chấ t xâm thự c xi măng ví dụ muố i, nư ớ c... cát phả i đả m bả o tiêu
chuẩ n sau:
+ Lư ợ ng đấ t không quá 5%.
+ Lư ợ ng muố i sun phát không quá 1%.
b- Sỏ i đá dăm, gạ ch vỡ :
÷ Sỏ i: Sỏ i thư ờ ng có mầ u vàng nhạ t, trắ ng, xám, đen. Sỏ i tố t có mầ u vàng nhạ t,
trắ ng thư ờ ng thuộ c nhóm đá cứ ng. Loạ i sỏ i đen không cứ ng mà lạ i ròn. Sỏ i tròn
như quả trứ ng thì không tố t vì khả năng kế t dính củ a chúng kém. Sỏ i có hình dạ ng
dẹ t, bề mặ t nhám tố t hơ n hoặ c tròn, có khả năng dính kế t cao.
÷ Đá dăm: Đư ợ c nghiề n từ các các tả ng đá lớ n. Đá dăm tố t đư ợ c sả n xuấ t từ các
loạ i đá gố c tố t chư a bị phong hoá.
÷ Gạ ch vỡ :
Gạ ch vỡ dùng trong bê tông mác thấ p từ mác 75# trở lên. Vì gạ ch vỡ dễ bị hút
nư ớ c nên trư ớ c khi trộ n bê tông phả i tư ớ i nư ớ c cho gạ ch vỡ , để đả m bả o khi trộ n
gạ ch không hút nư ớ c củ a vữ a bê tông.
c- Xi măng: Xi măng hiệ n nay có nhiề u loạ i, ta hay dùng loạ i xi măng Pooc
lăng thông thư ờ ng mác 200, 300, 400.
Dự ng cộ t điệ n bằ ng các thang tre
7
0
cộ t điệ n
thang tre
Dây chão
75
0
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
129
d- Nư ớ c: Dùng để trộ n bê tông. Nư ớ c để trộ n bê tông yêu cầ u phả i sạ ch,
không có hoá chấ t ăn mòn. Lư ợ ng sun phua rích SO4 không vư ợ t quá 2,7g/lít, các
loạ i muố i không quá 5g/ lit. không có dầ u mỡ , không có phù sa.
2- Mác bê tông và liề u lư ợ ng pha trộ n bê tông:
a) Mác bê tông:
Mác bê tông là sứ c chịu nén củ a các mẫ u bê tông hình lậ p phư ơ ng. Hiệ n nay ta
thư ờ ng dùng mác bê tông để đổ cộ t: 150, 200, 300, 400.
Bê tông có mác cao thì cư ờ ng độ chịu nén cao. Ví dụ mác bê tông 200 tứ c là nó
co sứ c chịu nén 200 kg/cm2.
b) Liề u pha trộ n:
Tỷ lệ thành phầ n bê tông là lư ợ ng sỏ i hay đá, cát, xi măng, nư ớ c trong 1 m3 bê
tông đã đư ợ c bộ phậ n kỹ thuậ t tính toán xác định. Nế u thay đổ i hoặ c làm không
đúng tỷ lệ đã xác định làmả nh hư ở ng đế n cư ờ ng độ bê tông.
Ví dụ : Tính theo thể tích (1 ; 2,9; 5,2; N/X = 0,8).
÷ Gọ i thể tích xi măng bằ ng 1.
÷ Thể tích cát bằ ng 2,9 lầ n xi măng.
÷ Thể tích cát bằ ng 2,9 lầ n xi măng.
÷ Nư ớ c tỉ lệ : Nư ớ c/ Xi măng = 0,8.
Bả ng chọ n vậ t liệ u bê tông theo mác bê tông
tt Đặ c điể m củ a cố t liệ u Mác

tông
Mác xi
măng
Vậ t liệ u cho 1m
3
bê tông
XM(kg) Cát(m
3
) Đá(m
3
)
1 Cát vàng, đá sỏ i có
kích thư ớ c viên lớ n
nhấ t
s 15mm
75
100
150
200
300
400
300
400
300
400
400
500
216
184
256
337
278
316
336
228
0,32
0,395
0,36
0,38
0,33
0,35
0,33
0,37
0,73
0,74
0,72
0,731
0,73
0,71
0,72
0,7
2 Cát vàng, đá sỏ i có
kích thư ớ c viên lớ n
nhấ t s 20mm
75
100
150
200
300
300
400
300
400
300
400
400
500
500
210
180
247
208
325
285
325
282
370
0,33
0,37
0,39
0,41
0,35
0,37
0,37
0,36
0,32
0,72
0,7
0,79
0,72
0,73
0,72
0,72
0,72
0,721
3 Cát vàng, đá sỏ i có
kích thư ớ c viên lớ n
nhấ t s 30mm
75
100
300
400
300
400
203
174
239
201
0,4
0,41
0,38
0,4
0,73
0,72
0,74
0,735
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
130
150
200
300
300
400
400
500
500
214
260
314
272
358
0,36
0,38
0,36
0,37
0,34
0,73
0,72
0,72
0,71
0,72
Câu hỏ i 82- Nêu nhữ ng quy định chung đánh giá chấ t lư ợ ng dây dẫ n trầ n dùng
cho thi công đư ờ ng dây trên không?
Trả lờ i: Khi xử dụ ng các dây dẫ n trầ n để thi công các công trình điệ n cầ n phả i
kiể m tra dự a trên nhữ ng quy định sau:
- Tiêu chuẩ n áp dụ ng : TCVN 5064 - 1994, 5064/SĐ1 - 1995, 6483 : 1999.
- Dây dẫ n phả i có bề mặ t đồ ng đề u không có khuyế t tậ t mà mắ t thư ờ ng nhìn
thấ y đư ợ c. Các sợ i bệ n không chồ ng chéo xoắ n gẫ y hay đứ t đoạ n cũ ng như các
khuyế t tậ t khác cho quá trình sử dụ ng. Tạ i các đầ u và cuố i củ a dây bệ n phả i có các
đai chố ng bung xoắ n.
- Các lớ p kế tiế p nhau phả i ngư ợ c chiề u nhau và lớ p xoắ n ngoài cùng theo
chiề u phả i, các lớ p xoắ n phả i đề u và chặ t.
- Các sợ i thép củ a dây nhôm lõi thép phả i đư ợ c mạ kẽ m chố ng rỉ lớ p mạ
phả i bám chặ t không bị bong, nứ t, tách lớ p khi thử uố n trên lõi thử có tý số giữ a
đư ờ ng kính lõi thử và đư ờ ng kính sợ i thép là:
+ 4mm khi đư ờ ng kính sợ i thép từ 1,5 đế n 3,4 mm.
+ 5mm khi đư ờ ng kính sợ i thép từ 3,4 đế n 4,5 mm.
- Đố i vớ i các dây nhôm lõi thép sử dụ ng cho các vùng nhiễ m mặ n lõi thép
phả i đư ợ c bôi mỡ trung tính chịu nhiệ t chố ng rỉ. Lớ p mỡ trung tính chịu nhiệ t phả i
đồ ng đề u, không có chỗ khuyế t .
- Các sợ i thép mạ kẽ m củ a dây nhôm lõi thép không đư ợ c có mố i nố i bằ ng
bấ t cứ giá nào.
- Trên mỗ i sợ i bấ t kỳ số lư ợ ng mố i nố i không đư ợ c vư ợ t quá quy định nêu
trong bả ng sau. Mặ t khác, khoả ng cách giữ a các mố i nố i trên các sợ i khác nhau,
cũ ng như trên cùng mộ t sợ i không đư ợ c nhỏ hơ n 15 m. Mố i nố i phả i đư ợ c hàn
bằ ng phư ơ ng pháp hàn chả y.
Số lớ p Số lư ợ ng mố i nố i cho phép trên toàn bộ chiề u dài dây
1 2
2 3
3 4
4 5
Câu hỏ i 83- Hãy trình bày cấ u tạ o và nguyên lý làm việ c chung củ a công tơ điệ n
tử ?
Trả lờ i:
1- Nguyªn lý lµm viÖc:
C«ng t¬ ®iÖn tö sö dông c¸c m¹ch ®iÖn
tö hoÆc kü thuËt sè ®Ó biÕn ®æi tÝn hiÖu ®Çu
vµo thµnh kÕt qu¶ ®Çu ra. Do sö dông m¹ch
®iÖn tö nªn trong mét c«ng t¬ cã thÓ ®o ®­îc
nhiÒu ®¹i l­îng.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
131
2- CÊu t¹o: Sơ đồ khố i như sau
Khèi chØ thÞ kÕt qu¶ th«ng th­êng lµ mµn h×nh tinh thÓ láng, ngoµi ra cßn cã thÓ
lµ c¸c cÊp ®iÖn ¸p ®Çu ra ®Ó kÝch ho¹t c¸c r¬le c¶nh b¸o.
§ång hå : lµ m¹ch t¹o ra c¸c xung theo thêi gian ®Ó ®ång bé ho¸ toµn bé qu¸ tr×nh
tÝnh to¸n cña c«ng t¬. Trong thùc tÕ, nÕu c«ng t¬ ®iÖn tö cã m¹ch ®ång hå th× cã
kh¶ n¨ng ®o ®Õm theo thêi gian, nÕu kh«ng cã m¹ch ®ång hå th× c«ng t¬ ®iÖn tö
còng kh«ng thÓ ®o ®Õm theo thêi gian.
3- C¸c ®Æc tÝnh c«ng t¬ :
a- C¸c ®¹i l­îng ®Þnh møc: gièng nh­ c«ng t¬ c¬ khÝ.
b- CÊp chÝnh x¸c, ®é nh¹y: do sö dông c¸c vi m¹ch ®Ó tÝnh to¸n nªn cÊp chÝnh
x¸c vµ ®é nh¹y cña c«ng t¬ ®iÖn tö th­êng cao h¬n c«ng t¬ c¬ khÝ. Do ®ã, khi
thay c«ng t¬ c¬ khÝ b»ng c«ng t¬ ®iÖn tö kÕt qu¶ th­¬ng phÈm th­êng cao h¬n
c«ng t¬ c¬ khÝ.
c- H»ng sè c«ng t¬: kh¸c víi c«ng t¬ c¬ khÝ, h»ng sè cña c«ng t¬ ®iÖn tö th­êng
thÓ hiÖn d­íi d¹ng: Wh/Imp. VÝ dô : c«ng t¬ Vision o cã h»ng sè c«ng t¬ 0,4
Wh/Imp vµ 0,4Varh/Imp, cã nghÜa lµ 1 xung t­¬ng øng víi 0,4 Wh hoÆc
0,4Varh.
d- Sai sè ®ång hå (thêi gian) : b¶n th©n ®ång hå cña c«ng t¬ còng cã sai sè vµ
®­îc tÝnh b»ng PPM, vÝ dô c«ng t¬ Vision o cã sai sè ®ång hå lµ 5 PPM cã
nghÜa lµ 0.000005 % (nghÜa lµ cø 1 triÖu gi©y th× sai 5 gi©y).
e- §é Èm, nhiÖt ®é lµm viÖc : Do sö dông c¸c vi m¹ch nªn ®Ó c«ng t¬ ®iÖn tö
ho¹t ®éng lÇu dµi vµ chÝnh x¸c ®iÓm ®Æt c«ng t¬ cÇn ph¶i ®¹t c¸c yªu cÇu vÒ
Bộ biế n
đổ i dòng
điệ n
Bộ biế n
đổ i điệ n áp
Bộ tính
toán
Chỉ thị kế t quả
Đồ ng hồ
Còng nh­ c«ng t¬ c¬ khÝ, c«ng t¬ ®iÖn tö còng cÇn c¸c tÝn hiªô vµo lµ dßng
®iÖn vµ ®iÖn ¸p ®Ó ®o ®Õm.
- Bé biÕn ®æi dßng ®iÖn cã nhiÖm vô biÕn ®æi dßng ®iÖn ®Çu vµo thµnh ®iÖn ¸p
ë møc thÊp tû lÖ víi dßng ®iÖn ®Ó ®­a vµo bé tÝnh to¸n.
Bé biÕn ®æi ®iÖn ¸p cã nhiÖm vô biÕn ®æi ®iÖn ¸p ®Çu vµo thµnh ®iÖn ¸p ë møc
thÊp tû lÖ víi ®iÖn ¸p ®Ó ®­a vµo bé tÝnh to¸n.
Bé tÝnh to¸n cã nhiÖm vô tÝnh to¸n ra c¸c ®¹i l­îng nh­ :®iÖn n¨ng t¸c dông,
ph¶n kh¸ng, c«ng suÊt cùc ®¹i . . .
Hình ả nh
công tơ điệ n tử VISION
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
132
m«i tr­êng nh­: ®é Èm kh«ng v­ît qu¸ 95 % vµ kh«ng ®­îc ®äng s­¬ng, nhiÖt
®é lµm viÖc kh«ng ®­îc v­ît qu¸ 55
0
C.
g- HÖ sè nh©n c«ng t¬ : gièng nh­ c«ng t¬ c¬ khÝ.
Câu hỏ i 84- Hãy cho biế t cách đấ u dây thự c tế củ a mộ t công tơ điệ n h÷u c«ng và
vô công 3 pha 3 phầ n tử lo¹i trùc tiÕp? Vẽ s¬ ®å véc tơ củ a mộ t công tơ điệ n h÷u
c«ng và vô công 3 pha 3 phầ n tử lo¹i trùc tiÕp ?
Trả lờ i:
1- S¬ ®å c«ng t¬ h÷u c«ng vµ v« c«ng 3 pha 3 phÇn tö lo¹i trùc tiÕp:
- Sè 1, 3 lµ m¹ch dßng ®iÖn pha A.
- Sè 2 lµ m¹ch ®iÖn ¸p pha A.
- Sè 4, 6 lµ m¹ch dßng ®iÖn pha B.
- Sè 5 lµ m¹ch ®iÖn ¸p pha B.
- Sè 7, 9 lµ m¹ch dßng ®iÖn pha C.
- Sè 8 lµ m¹ch ®iÖn ¸p pha C.
- Sè 10, 11 lµ trung tÝnh
- L­u ý:
+ m¹ch ®iÖn ¸p trong c«ng t¬ h÷u c«ng 3 pha lo¹i trùc tiÕp th­êng ®­îc c©u tõ
m¹ch dßng ®iÖn sang (trong h×nh vÏ lµ c¸c cÇu ®Êu d©y c©u tõ 1 sang 2, 4 sang
5, 7 sang 8)
+ m¹ch ®iÖn ¸p trong c«ng t¬ v« c«ng 3 pha lo¹i trùc tiÕp th­êng ®­îc c©u tõ
m¹ch dßng ®iÖn sang (trong h×nh vÏ lµ c¸c cÇu ®Êu d©y c©u tõ 1 sang 8, 4 sang
2, 7 sang 5)
+ Trong thùc tÕ, c¸c con sè trªn s¬ ®å ®Êu d©y cã thÓ kh¸c víi s¬ ®å mÉu nªn
tr­íc khi l¾p ®Æt ph¶i nghiªn cøu kü s¬ ®å.
2- §å thÞ vÐc t¬ c«ng t¬ h÷u c«ng vµ c«ng t¬ v« c«ng 3 pha 3 phÇn tö lo¹i trùc tiÕp:
Gäi gãc pha gi÷a dßng ®iÖn vµ ®iÖn ¸p cïng thø tù pha lµ: ¢
¢
UC
IC
IB
N
UB
UA
IA
9
0

-
¢
9
0

-
¢
90 - ¢
UCA
UBC
UAB
UA
IB
UC
IA
UB
IC
N
¢
- Sè 1, 3 lµ m¹ch dßng ®iÖn pha A.
- Sè 2 lµ m¹ch ®iÖn ¸p pha B.
- Sè 4, 6 lµ m¹ch dßng ®iÖn pha B.
- Sè 5 lµ m¹ch ®iÖn ¸p pha C.
- Sè 7, 9 lµ m¹ch dßng ®iÖn pha C.
- Sè 8 lµ m¹ch ®iÖn ¸p pha A.
- Sè 10, 11 lµ trung tÝnh.
1 2 3 4 5 6 8 7 9 10 11
2 1 3 4 5 7 6 8 10 9 11
A
B
C
N
A
B
C
phô
t¶i
phô
t¶i
N
- - -
- - -
- - -
- - -
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
133
Câu hỏ i 85- Công tơ điệ n là gì? Hãy phân loạ i công tơ theo số pha, theo tính
năng, theo phạ m vi đo, theo cấ u tạ o, theo sơ đồ đấ u dây?
Trả lờ i:
1. §Þnh nghÜa :
C«ng t¬ lµ dông cô ®o l­êng dïng ®Ó ®o ®iÖn n¨ng ph¸t ra cña nguån ®iÖn hoÆc
®iÖn n¨ng tiªu thô ®iÖn cña c¸c phô t¶i dïng ®iÖn.
2. Ph©n lo¹i :
a- Theo sè pha :
- C«ng t¬ 1 pha.
- C«ng t¬ 3 pha.
b- Theo tÝnh n¨ng :
- C«ng t¬ t¸c dông: Dïng ®Ó ®o ®iÖn n¨ng t¸c dông.
- C«ng t¬ ph¶n kh¸ng: Dïng ®Ó ®o ®iÖn n¨ng ph¶n kh¸ng.
c- Theo ph¹m vi ®o :
- C«ng t¬ trùc tiÕp: Dïng ®Ó ®o ®Õm trùc tiÕp, kh«ng sö dông TU, TI khi ®o.
- C«ng t¬ gi¸n tiÕp : Sö dông TU, TI ®Ó ®o ®Õm.
d- Theo cÊu t¹o :
- C«ng t¬ c¬ khÝ: Sö dông c¸c c¬ cÊu c¬ khÝ nh­ cuén d©y, b¸nh r¨ng...®Ó biÕn
®æi tÝn hiÖu ®Çu vµo thµnh kÕt qu¶ ®Çu ra lµ ®iÖn n¨ng.
- C«ng t¬ ®iÖn tö: Sö dông c¸c m¹ch ®iÖn tö ®Ó thùc hiÖn phÐp ®o.
e- Theo s¬ ®å ®Êu d©y :
ChØ cã c«ng t¬ 3 pha míi cã c¸ch ph©n lo¹i nµy
- C«ng t¬ 3 pha 2 phÇn tö: Dïng ®Ó ®o ®iÖn n¨ng trong m¹ch 3 pha nh­ng chØ cã
02 phÇn tö ®o th­êng hay ¸p dông ®Ó ®o ®Õm cao thÕ 3 pha kh«ng cã trung tÝnh.
Ph­¬ng ph¸p ®o nµy ¸p dông c«ng thøc :
Ap=
}
2
1
t
t
{UABIAcos(30
0
+¢)+UCBIC(30
0
-¢)}dt
- C«ng t¬ 3 pha 3 phÇn tö: Dïng ®Ó ®o ®iÖn n¨ng trong m¹ch 3 pha vµ cã 03 phÇn
tö ®o. Ph­¬ng ph¸p ®o nµy ¸p dông c«ng thøc:
Ap =
}
2
1
t
t
(UAIAcos¢A + UBIBcos¢B + UCICcos¢C)dt
Câu hỏ i 86- Nêu các đặ c tính kỹ thuậ t củ a công tơ cơ khí?
Trả lờ i:
÷ L­u ý:
+ Khi l¾p c«ng t¬ h÷u c«ng 3 pha lo¹i trùc tiÕp, ph¶i ®Êu ®óng cùc tÝnh
cña c«ng t¬.
+ §iÖn ¸p vµ dßng ®iÖn ph¶i ®óng pha, nghÜa lµ dßng pha A ph¶i ®i víi
®iÖn ¸p pha A t­¬ng tù nh­ vËy víi pha B vµ C.
+ §èi víi c«ng t¬ ph¶n kh¸ng c¸c ®iÖn ¸p ®­a vµo c«ng t¬ ph¶i ®óng thø
tù pha v× ®· cã sù ®¶o ®Êu c¸c cùc trong néi bé c«ng t¬.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
134
C«ng t¬ ®iÖn c¬ khÝ cã c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt:
1- §iÖn ¸p ®Þnh møc : lµ møc ®iÖn ¸p quy ®Þnh cung cÊp cho c«ng t¬ khi lµm viÖc.
Trong thùc tÕ, ®iÖn ¸p cã thÓ kh¸c víi ®iÖn ¸p ®Þnh møc nh­ng kh«ng ®­îc qu¸ ±
20 % v× khi ®ã c«ng t¬ kh«ng ®¶m b¶o ®­îc cÊp chÝnh x¸c. HiÖn nay, c«ng t¬
th­êng cã 3 cÊp ®iÖn ¸p :
- C«ng t¬ h¹ thÕ : 220V/380V.
- C«ng t¬ cao thÕ : 110 V hoÆc 100 V
2- Dßng ®iÖn ®Þnh møc : th­êng lµ d¶i dßng ®iÖn c«ng t¬ cã thÓ ®o ®Õm chÝnh
x¸c. VÝ dô: c«ng t¬ 5A th­êng cã d¶i lµm viÖc lµ : 5A ®Õn 20A.
3- CÊp chÝnh x¸c (sai sè) : ph¶n ¸nh sai sè cña c«ng t¬. §èi víi c«ng t¬ th­¬ng
phÈm dïng ®Ó b¸n ®iÖn cho kh¸ch hµng ph¶i ®¹t cÊp chÝnh x¸c 1, nghÜa lµ sai sè
t­¬ng ®èi cña c«ng t¬ lµ 1%.
4- Hằ ng sè c«ng t¬ : thÓ hiÖn sè vßng quay cña ®Üa nh«m khi c«ng t¬ ®o ®­îc 1
kWh, vÝ dô: h»ng sè c«ng t¬ lµ 420 vßng/kWh cã nghÜa lµ ®Ó ®o ®­îc 1 kWh (víi
c«ng t¬ cã hÖ sè nh©n lµ 1) ®Üa nh«m ph¶i quay 420 vßng vµ c«ng t¬ lªn thªm ®­îc
1 sè.
5- Dßng khëi chuyÓn cña c«ng t¬ (®é nh¹y cña c«ng t¬): lµ dßng ®iÖn nhá nhÊt
c«ng t¬ cã thÓ ®o ®Õm ®­îc.
6- HÖ sè nh©n cña c«ng t¬ : lµ hÖ sè ®Ó tÝnh l­îng ®iÖn n¨ng mµ c«ng t¬ ®· ®o
®Õm ®­îc.
- C«ng t¬ c¬ khÝ cã hÖ sè nh©n b»ng 1, ®èi víi c«ng t¬ nµy th× l­îng ®iÖn n¨ng
®o ®Õm ®­îc trong 1 kho¶ng thêi gian b»ng hiÖu sè cña chØ sè cuèi vµ chØ sè
®Çu cña c«ng t¬.
- C«ng t¬ cã hÖ sè nh©n kh¸c 1, ®èi víi c«ng t¬ nµy th× l­îng ®iÖn n¨ng ®o ®Õm
®­îc trong 1 kho¶ng thêi gian b»ng tÝch gi÷a hÖ sè nh©n víi hiÖu sè cña chØ sè
cuèi vµ chØ sè ®Çu cu¶ c«ng t¬.
7- C¸c lo¹i c«ng t¬ th­êng gÆp :
- C«ng t¬ trùc tiÕp h¹ thÕ : dïng ®Ó ®o ®Õm ë l­íi h¹ thÕ, d¶i ®o ®Õm cña c«ng
t¬ th­êng tõ 5A÷40 A víi ®iÖn ¸p 220V/ 380V.
- C«ng t¬ gi¸n tiÕp h¹ thÕ : dïng ®Ó ®o ®Õm ë l­íi h¹ thÕ cho nh÷ng phô t¶i cã
dßng tiªu thô lín vµ ®­îc l¾p víi TI. D¶i ®o ®Õm cña c«ng t¬ th­êng lµ 1A
hoÆc 5 A, ®iÖn ¸p 220V / 380V.
- C«ng cao thÕ: dïng ®Ó ®o ®Õm ë l­íi cao thÕ vµ ®­îc l¾p víi TU vµ TI, d¶i ®o
®Õm cã thÓ lµ: 1A hoÆc 5A víi ®iÖn ¸p 100V hoÆc 110V.
Câu hỏ i 87- Trình bày về m¸y biÕn dßng cao thÕ?
- §Þnh nghÜa.
- CÊu t¹o c¬ b¶n.
- C¸c s¬ ®å ®Êu d©y c¨n b¶n.
- C¸ch kiÓm tra cuén d©y nhÞ thø cña m¸y biÕn dßng tr­íc khi ®Êu d©y.
- C¸c l­u ý khi qu¶n lý xö dông m¸y biÕn dßng.
Trả lờ i:
1- §Þnh nghÜa:
M¸y biÕn dßng cao thÕ dïng ®Ó ®o c¸c dßng ®iÖn xoay chiÒu lín ë l­íi ®iÖn cao thÕ
(cã ®iÖn ¸p tõ 6 kV trë lªn).
2- CÊu t¹o c¬ b¶n:
M¸y biÕn dßng cao thÕ th­êng ®­îc ®óc nhùa ªpoxy bao gåm:
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
135
- Cuén s¬ cÊp: ®­îc ®Êu nèi tiÕp trong m¹ch ®iÖn cao thÕ.
- Cuén thø cÊp.
- C¸c èc vÝt ®Ó ®Êu m¹ch nhÊt thø vµ nhÞ thø.
3- S¬ ®å ®Êu d©y c¨n b¶n:
a- S¬ ®å 1 tû sè biÕn:
b- S¬ ®å nhiÒu tØ sè biÕn kiÓu tù ngÉu :
- Trong thùc tÕ c¸c ký hiÖu trªn cã thÓ cã sai kh¸c nªn khi thùc hiÖn nhÊt thiÕt ph¶i
tham kh¶o tµi liÖu h­íng dÉn cña nhµ cung cÊp ®Ó ®Êu cho ®óng.
- Víi cuén d©y b¶o vÖ :
+ NÕu cuén b¶o vÖ kh«ng sö dông th× ph¶i ®Êu t¾t.
+ NÕu sö dông 02 ®Çu ra 2k vµ 2L1 th× kh«ng ®­îc ®Êu t¾t ®Çu 2L2.
+ NÕu sö dông 02 ®Çu ra 2k vµ 2L2 th× kh«ng ®­îc ®Êu t¾t ®Çu 2L1.
- Víi cuén ®o l­êng :
+ NÕu sö dông 02 ®Çu ra 1k vµ 1L1 th× kh«ng ®­îc ®Êu t¾t ®Çu 1L2.
+ NÕu sö dông 02 ®Çu ra 1k vµ 1L2 th× kh«ng ®­îc ®Êu t¾t ®Çu 1L1.
c- S¬ ®å nhiÒu tØ sè biÕn kiÓu ®éc lËp:
- Trong thùc tÕ c¸c ký hiÖu trªn cã thÓ cã sai kh¸c nªn khi thùc hiÖn nhÊt thiÕt ph¶i
tham kh¶o tµi liÖu h­íng dÉn cña nhµ cung cÊp ®Ó ®Êu cho ®óng.
- K vµ L lµ ký hiÖu ®Çu ®Êu cña cuén s¬ cÊp ®Ó ®Êu vµo m¹ch
nhÊt thø.
- k vµ L lµ ký hiÖu ®Çu ®Êu cña m¹ch nhÞ thø.
L­u ý : khi vËn hµnh, kh«ng ®­îc phÐp hë m¹ch nhÞ thø cña TI
K vµ L lµ ký hiÖu ®Çu ®Êu cña cuén s¬ cÊp ®Ó
®Êu vµo m¹ch
nhÊt thø.
- 1k, 1L1, 1L2 lµ c¸c ký hiÖu ®Çu ra cña c¸c
cuén nhÞ thø t­¬ng
øng víi c¸c tØ sè biÕn kh¸c nhau cña cuén ®o
l­êng ®Ó ®Êu
hÖ thèng ®o ®Õm.
- 2k, 2L1, 2L2 lµ c¸c ký hiÖu ®Çu ra cña c¸c
cuén nhÞ thø t­¬ng đư ơ ng.
øng víi c¸c tØ sè biÕn kh¸c nhau cña cuén b¶o
vÖ ®Ó ®Êu vµo hÖ thèng b¶o vÖ.
K
L
1k 1l1 1l2 2l1 2k 2l2
L
K
k
l
cuộ n đo lư ờ ng cuộ n bả o vệ
1l 1k 2l 2k
K
3k 3l
L
4k 4l
cuộ n đo lư ờ ng cuộ n bả o vệ
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
136
- L­u ý: víi lo¹i TI nhiÒu tØ sè biÕn kiÓu ®éc lËp, cuén nµo kh«ng dïng ph¶i ®Êu t¾t.
4- C¸ch kiÓm tra cuén d©y nhÞ thø cña m¸y biÕn dßng cao thÕ tr­íc khi ®Êu d©y:
Môc ®Ých lµ kiÓm tra vµ x¸c ®Þnh TI nhiÒu tû sè biÕn lµ kiÓu tù ngÉu hay ®éc lËp
- Dông cô dïng ®Ó x¸c ®Þnh kiÓu TI lµ ®ång hå v¹n n¨ng.
- Tr­íc khi x¸c ®Þnh kiÓu TI cÇn ph¶i nghiªn cøu kü tµi liÖu h­íng dÉn cña nhµ s¶n
xuÊt hoÆc s¬ ®å vÏ trªn b¶ng h­íng dÉn cña TI.
- Më n¾p b¶o vÖ c¸c ®Çu ®Êu, xem xÐt kü c¸c ký hiÖu ®Ó x¸c ®Þnh cuén ®o l­êng vµ
cuén b¶o vÖ còng nh­ c¸c ®Çu d©y 1k, 1L1, 1L2 ... vµ c¸c ®Çu ®Êu t­¬ng øng ®Ó cã
®­îc tØ sè biÕn thÝch hîp.
- Sö dông ®ång hå v¹n n¨ng ë thang ®o 1 kO, ®Æt 01 que ®o cè ®Þnh ë ®Çu 1k, que
®o cßn l¹i ®Æt vµo c¸c ®Çu 1L1, 1L2. NÕu ®ång hå chØ 0 O lµ th«ng m¹ch, cã nghÜa
lµ c¸c ®Çu d©y ®Êu ®­îc nèi víi nhau, TI cã thÓ ®ñ ®iÒu kiÖn vËn hµnh. NÕu ®ång
hå chØ v« cïng ·O cã nghÜa lµ ®Çu 1k kh«ng th«ng m¹ch víi 1L1 hoÆc 1L2, tr­êng
hîp nµy ph¶i kiÓm tra l¹i xem ®· x¸c ®Þnh ®óng ®Çu 1k ch­a? nÕu x¸c ®Þnh ®óng
®Çu 1k mµ ®ång hå vÉn chØ kh«ng th«ng m¹ch gi÷a 1k vµ 1L1 hoÆc 1L2 th× ph¶i tr¶
l¹i cho nhµ s¶n xuÊt ®Ó ®æi l¹i.
- Sau ®ã ®Æt 02 que ®o vµo 2 ®Çu 1L1, 1L2 nÕu th«ng m¹ch th× cã thÓ kÕt luËn lµ TI
tù ngÉu, nÕu kh«ng th«ng m¹ch th× cã thÓ kÕt luËn ®©y lµ TI cã c¸c cuén ®éc lËp.
5- C¸c l­u ý khi qu¶n lý xö dông m¸y biÕn dßng cao thÕ:
a- Khi vËn chuyÓn tr¸nh rung xãc vµ ®Ëp m¹nh.
b- B¶o qu¶n l¾p ®Æt ë n¬i kh« r¸o, tr¸nh bôi, h¬i ho¸ chÊt ¨n mßn kim lo¹i, n¬i cã
chÊt dÔ ch¸y næ, n¬i sinh nhiÖt hay chÊn ®éng m¹nh.
c- Khi l¾p ®Æt m¸y biÕn dßng ph¶i kiÓm tra th«ng m¹ch. Víi TI cã nhiÒu tû sè
biÕn, ph¶i ®Êu ®óng s¬ ®å nhÞ thø, ®óng tû sè biÕn.
d- Yªu cÇu chän ®óng tiÕt diÖn d©y dÉn nhÞ thø. C¸c ®Çu d©y c¸p nhiÒu sîi ph¶i
xo¾n chÆt vµ m¹ thiÕc. C¸c ®Çu d©y ph¶i b¾t chÆt víi ®Çu cèt m¸y biÕn dßng ®Ó
gi¶m ®iÖn trë tiÕp xóc.
e- Khi l¾p ®Æt trªn l­íi ®iÖn, phÇn vá cña TI cao thÕ ph¶i ®­îc tiÕp ®Êt ®Ó ®¶m b¶o
an toµn cho ng­êi vµ thiÕt bÞ.
Câu hỏ i 88- Hãy tr×nh bµy vÒ m¸y biÕn ®iÖn ¸p cao thÕ?
- §Þnh nghÜa.
- §Æc tÝnh kü thuËt.
- C¸c s¬ ®å ®Êu d©y c¨n b¶n.
- Ph©n lo¹i.
- C¸c l­u ý khi qu¶n lý xö dông.
Trả lờ i:
1- §Þnh nghÜa:
M¸y biÕn ®iÖn ¸p ®o l­êng (TU) lµ thiÕt bÞ ®o l­êng dïng ®Ó biÕn ®iÖn ¸p cao
thµnh ®iÖn ¸p thÊp h¬n phï hîp víi điệ n áp cña c«ng t¬.
TU cã 02 cuén d©y :
- Cuén s¬ cÊp cã sè vßng lµ W
1
®Êu vµo m¹ch ®iÖn cã ®iÖn ¸p cao cÇn ®o.
- Cuén thø cÊp cã sè vßng lµ W
2
®Êu vµo cuén ¸p cña c«ng t¬.
- Mèi quan hÖ gi÷a ®iÖn ¸p ®­a vµo cuén s¬ cÊp vµ thø cÊp ®­îc thÓ hiÖn qua
c«ng thøc:
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
137
U
1
W
1
U
2
W
2
2- §Æc tÝnh kü thuËt:
a- Tû sè biÕn cña TU: lµ tû sè gi÷a ®iÖn ¸p s¬ cÊp vµ ®iÖn ¸p thø cÊp hoÆc sè vßng
cña cuén thø cÊp so víi sè vßng cña cuén s¬ cÊp.
b- Sai sè cña TU: gièng nh­ c¸c thiÕt bÞ ®o kh¸c, TU còng cã sai sè vµ ph¶i nhá
h¬n cña c«ng t¬, th«ng th­êng sai sè TU lµ 0,5%.
3- S¬ ®å ®Êu d©y c¨n b¶n:
Nèi d©y s¬ cÊp Nèi d©y thø cÊp
Cuén d©y ®o l­êng Cuén d©y b¶o vÖ
U – V u – v u
1
– v
1
4- Ph©n lo¹i:
a- TU cao thÕ 1 pha: TU lo¹i nµy ®Êu vµo ®iÖn ¸p pha.
=
u v u1 v1
U V
A
N
sơ cấ p
thứ cấ p
b- TU cao thÕ 2 pha:
TU lo¹i nµy ®Êu vµo ®iÖn ¸p d©y, th­êng ®­îc
¸p dông cho m¹ch ®o ®Õm 3 pha 2 phÇn tö.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
138
5- C¸c l­u ý khi qu¶n lý xö dông m¸y biÕn ¸p:
Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc TU kh«ng ®­îc phÐp ng¾n m¹ch v× khi ®ã trong TU sÏ cã
dßng ®iÖn ng¾n m¹ch ph¸ huû thiÕt bÞ vµ g©y nguy hiÓm cho ng­êi vËn hµnh. Cuén
s¬ cÊp cña TU ®­îc l¾p vµo ®iÖn ¸p cao, v× vËy vá TU nhÊt thiÕt ph¶i nèi ®Êt ®Ó
®¶m b¶o an toµn.
Câu hỏ i 89- Tr×nh bµy hÖ thèng ®o ®Õm gåm TU- TI- C«ng t¬ vµ nh÷ng s¬ ®å vÐc
t¬ ®iÓn h×nh? Nh÷ng ®iÓm cÇn l­u ý khi l¾p ®Æt?
Tr¶ lêi:
1- S¬ ®å ®Êu d©y c«ng t¬ 3 pha 2 phÇn tö:
Dïng ®Ó ®o ®Õm ®iÖn n¨ng trong m¹ch cao ¸p sö dông TU 2 pha ®Êu vµo ®iÖn ¸p
d©y U
AB
vµ U
CB
C«ng thøc: Ap=
}
2
1
t
t
{UABIAcos(30
0
+¢)+UCBIC(30
0
-¢)}dt
C
A
B
-
-
phô
t¶i
- -
-
-
-
-
c- TU cao thÕ 3 pha :
TU 3 pha cã trung tÝnh th­êng ®­îc ¸p dông
cho m¹ch ®o ®Õm 3 pha 3 phÇn tö. C¸c ®Çu a, b,
c, n phôc vô ®o ®Õm Z1 vµ Z2 lµ cuén  hë.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
139
§å thÞ vÐc t¬ ®iÓn h×nh :
2- S¬ ®å ®Êu d©y c«ng t¬ 3 pha 3 phÇn tö :
cã thÓ sö dông 3 TU ®Êu sao hoÆc TU 3 pha l¾p vµo ®iÖn ¸p pha
c«ng thøc:
Ap =
}
2
1
t
t
(UAIAcos¢A + UBIBcos¢B + UCICcos¢C)dt
3
0
UC
UCB
UB
N
UAB
UA
IA
¢
¢
- - -
C
B
A
phô
t¶i
- - -
- - -
-
-
-
VÐc t¬ U
AB
h­íng tõ B ®Õn A v­ît
tr­íc vÐc t¬ U
A
mét gãc 30
0
VÐc t¬
U
CB
h­íng tõ C ®Õn B chËm sau vÐc
t¬ U
C
mét gãc 30
0
.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
140
Câu hỏ i 90- Trình bày nguyên tắ c chung để xây dự ng đồ thị véc tơ ? Nêu cách xây
dự ng đồ thị véc tơ bằ ng VAu85-M1
Trả lờ i:
1- nguyên tắ c chung để xây dự ng đồ thị véc tơ
Nh­ chóng ta ®· biÕt, sai sè cña phÐp ®o phô thuéc vµo 02 yÕu tè :
- Sai sè cña thiÕt bÞ ®o bao gåm : c«ng t¬, TU, TI.
- S¬ ®å ®Êu c«ng t¬, TU, TI trªn l­íi.
NÕu ta ®Êu sai s¬ ®å, phÐp ®o sÏ cho kÕt qu¶ kh«ng chÝnh x¸c dï sai sè thiÕt bÞ
vÉn ®¶m b¶o. §Ó kiÓm tra s¬ ®å ®Êu ta ph¶i x©y dùng ®å thÞ vÐc t¬ cña ®iÓm ®o
®Õm.
C¸c quy ­íc :
- §Ó x©y dùng ®å thÞ vÐc t¬, trªn c«ng t¬ ng­êi ta th­êng quy ­íc vÐc t¬ ®iÖn
¸p ë pha tËn cïng bªn tr¸i lµ pha A.
- ChiÒu quay cña vÐc t¬ lµ chiÒu thuËn kim ®ång hå.
2- X©y dùng ®å thÞ vÐc t¬ b»ng BA| 85 M1 :
÷ M¹ch 3 pha 3 phÇn tö:
+ B­íc 1 : C¸c quy ­íc
- VÐc t¬ gèc : ®èi víi thiÕt bÞ ®o BA| 85 M1 vÐc t¬ gèc lµ vÐc t¬ ®iÖn ¸p
U
AB
.
- Gãc cã ®é L nghÜa lµ chËm sau, gãc cã ®é C nghÜa lµ v­ît tr­íc.
+ B­íc 2 : X¸c ®Þnh chiÒu quay cña c«ng t¬:
- NÕu chiÒu quay thuËn (nghÜa lµ pha ngoµi cïng bªn tr¸i lµ pha A, pha
gi÷a lµ pha B vµ pha ngoµi cïng bªn ph¶i lµ pha C) th× thùc hiÖn b­íc 2.
¢
IC
UC
N
UA
IB
UB
IA
¢
¢
3- L­u ý khi l¾p ®Æt :
- Nghiªn cøu kü s¬ ®å m¹ch
®Êu cña TU, TI vµ C«ng t¬.
- Kh«ng ®­îc ng¾n m¹ch TU.
- Kh«ng hë m¹ch TI.
- Ph¶i tiÕp ®Êt ®Çy ®ñ.
Đồ thị véc tơ điể n hình
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
141
- NÕu chiÒu quay ng­îc th× quy ­íc pha sÏ lµ pha ngoµi cïng bªn tr¸i lµ
pha A, pha gi÷a lµ pha C vµ pha ngoµi cïng bªn ph¶i lµ pha B.
+ B­íc 3 : X¸c ®Þnh gãc pha cña vÐc t¬ dßng ®iÖn tõng pha so víi vÐc t¬ gèc
U
AB
.
- §Ó x¸c ®Þnh gãc pha gi÷a vÐc t¬ U
A
vµ I
A
ta lÊy gãc ®äc ®­îc trªn BA|
85 M1 trõ ®i 30
0
.
- §Ó x¸c ®Þnh gãc pha gi÷a vÐc t¬ U
B
vµ I
B
ta lÊy gãc ®äc ®­îc trªn BA| 85
M1 trõ ®i 150
0
.
- §Ó x¸c ®Þnh gãc pha gi÷a vÐc t¬ U
C
vµ I
C
ta lÊy 90
0
trõ ®i gãc ®äc ®­îc
trªn BA| 85 M1.
VÝ dô:
- Gãc cña dßng pha A lµ 55
0
L nghÜa lµ : Gãc gi÷a U
A
vµ I
A
lµ 55 - 30 = 25
0
.
- Gãc cña dßng pha B lµ 174
0
L nghÜa lµ : Gãc gi÷a U
B
vµ I
B
lµ 174 - 150 = 24
0
.
- Gãc cña dßng pha C lµ 65
0
C nghÜa lµ : Gãc gi÷a U
C
vµ I
C
lµ 90 - 65 = 25
0
.
÷ M¹ch 3 pha 2 phÇn tö :
+ B­íc 1: C¸c quy ­íc
- VÐc t¬ gèc : ®èi víi thiÕt bÞ ®o BA| 85 M1 vÐc t¬ gèc lµ vÐc t¬ ®iÖn ¸p
U
AB
.
- Gãc cã ®é L nghÜa lµ chËm sau, gãc cã ®é C nghÜa lµ v­ît tr­íc.
+ B­íc 2: X¸c ®Þnh chiÒu quay cña c«ng t¬:
- NÕu chiÒu quay thuËn (nghÜa lµ pha ngoµi cïng bªn tr¸i lµ pha A, pha gi÷a
lµ pha B vµ pha ngoµi cïng bªn ph¶i lµ pha C) th× thùc hiÖn b­íc 2.
- NÕu chiÒu quay ng­îc th× quy ­íc pha sÏ lµ pha ngoµi cïng bªn tr¸i lµ pha
C, pha gi÷a lµ pha B vµ pha ngoµi cïng bªn ph¶i lµ pha A.
+ B­íc 3 : X¸c ®Þnh gãc pha cña vÐc t¬ dßng ®iÖn tõng pha so víi vÐc t¬ gèc
U
AB
.
- §Ó x¸c ®Þnh gãc pha gi÷a vÐc t¬ U
A
vµ I
A
ta lÊy gãc ®äc ®­îc trªn BA| 85
M1 trõ ®i 30
0
.
¢
UC
IC
N
IB
UB
UAB
UA
IA
3
0
3
0
¢
UC
IC
N
UB
UAB
UA
IA
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
142
- §Ó x¸c ®Þnh gãc pha gi÷a vÐc t¬ U
C
vµ I
C
ta lÊy 90
0
trõ ®i gãc ®äc ®­îc trªn
BA| 85 M1.
Câu hỏ i 91- Trình bày nguyên tắ c chung để xây dự ng đồ thị véc tơ ? Nêu cách xây
dự ng đồ thị véc tơ bằ ng ®ång hå Fluke - 39?
Trả lờ i:
1- nguyên tắ c chung để xây dự ng đồ thị véc tơ
Nh­ chóng ta ®· biÕt, sai sè cña phÐp ®o phô thuéc vµo 02 yÕu tè :
- Sai sè cña thiÕt bÞ ®o bao gåm : c«ng t¬, TU, TI.
- S¬ ®å ®Êu c«ng t¬, TU, TI trªn l­íi.
NÕu ta ®Êu sai s¬ ®å, phÐp ®o sÏ cho kÕt qu¶ kh«ng chÝnh x¸c dï sai sè thiÕt bÞ
vÉn ®¶m b¶o. §Ó kiÓm tra s¬ ®å ®Êu ta ph¶i x©y dùng ®å thÞ vÐc t¬ cña ®iÓm ®o
®Õm.
C¸c quy ­íc :
- §Ó x©y dùng ®å thÞ vÐc t¬, trªn c«ng t¬ ng­êi ta th­êng quy ­íc vÐc t¬ ®iÖn ¸p
ë pha tËn cïng bªn tr¸i lµ pha A.
- ChiÒu quay cña vÐc t¬ lµ chiÒu thuËn kim ®ång hå
2- X©y dùng ®å thÞ vÐc t¬ b»ng fluke 39:
a. Víi c«ng t¬ 3 pha 3 phÇn tö
- X¸c ®Þnh chiÒu quay cña c«ng t¬: Fluke - 39 kh«ng thÓ x¸c ®Þnh trùc tiÕp
chiÒu quay nªn ta ph¶i thùc hiÖn c¸c b­íc sau:
- B­íc 1: x¸c ®Þnh gãc pha cña dßng ®iÖn vµ ®iÖn ¸p pha A (®èi víi c«ng t¬
th­¬ng phÈm nÕu nhá h¬n 90
0
lµ ®óng).
- B­íc 2: ®Ó nguyªn ampe k×m ë pha A, chuyÓn 02 kim ®o ®iÖn ¸p sang pha
gi÷a nÕu gãc lÖch pha nhá h¬n 120
0
th× pha gi÷a lµ pha B cßn nÕu lín h¬n
120
0
th× pha gi÷a lµ pha C.
- X¸c ®Þnh lÇn l­ît gãc pha gi÷a dßng ®iÖn vµ ®iÖn ¸p t­¬ng øng cña tõng pha
tõ ®ã x©y ®å thÞ phô t¶i
b. Víi c«ng t¬ 3 pha 2 phÇn tö:
- X¸c ®Þnh lÇn l­ît gãc lÖch pha gi÷a U
AB
vµ I
A
, U
AB
vµ I
C
.
Phô t¶i 1 pha
®á
®en
Fluke - 39
1u

1
2
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
143
- TÝnh to¸n gãc lÖch pha gi÷a U
A
vµ I
A
, U
C
vµ I
C
.
Câu hỏ i 92- Nªu chÕ ®é hiÓn thÞ cña c«ng t¬ ®iÖn tö Vision ®èi víi loaÞ c«ng t¬
th­¬ng phÈm?
Tr¶ lêi:
C¸c mµn h×nh hiÓn thÞ cña c«ng t¬ vision
C«ng t¬ th­¬ng phÈm:
1- C¸c mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ DEFAULT(chÕ ®é tù ®éng):
ý nghÜa Mµn h×nh hiÓn thÞ
Tªn kh¸ch hµng ( ? )
Giê hiÖn t¹i. Gio hien tai
Ngµy hiÖn t¹i. Ngay hien tai.
Tæng giao. Tæng giao Kwh
Tæng giao. Tæng giao Kvarh
BiÓu 1 giao. BiÓu 1 giao
BiÓu 2 giao. BiÓu 2 giao
BiÓu 3 giao. BiÓu 3 giao
Tæng nhËn Tæng nhËn Kwh
TØ sè biÕn TU TØ sè biÕn Tu
TØ sè biÕn TI TØ sè biÕn Ti
2- C¸c mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ b»ng c¸ch bÊm phÝm display:
Ngoµi nh÷ng mµn h×nh hiÓn thÞ gièng nh­ chÕ ®é tù ®éng, khi sö dông phÝm
display, ta cã thÓ cã thªm c¸c mµn h×nh d­íi ®Êy :
ý nghÜa Mµn h×nh hiÓn thÞ
KÝch ho¹t P Kich ho¹t P
BiÓu gi¸ ®ang tÝnh Bieu gia K-hoat
TrÞ sè ®iÖn ¸p pha A Dien ap pha A

3u
3C
1
2
3
®á
®en
Phô t¶i 3 pha
Fluke - 39
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
144
TrÞ sè ®iÖn ¸p pha B Dien ap pha B
TrÞ sè ®iÖn ¸p pha C Dien ap pha C
TrÞ sè dßng ®iÖn pha A Dong dien pha A
TrÞ sè dßng ®iÖn pha B Dong dien pha B
TrÞ sè dßng ®iÖn pha C Dong dien pha C
HÖ sè cos ¢ trung b×nh Cos trung binh
Gãc pha gi÷a UA vµ IA Goc Ua-Ia
Gãc pha gi÷a UB vµ IB Goc Ub-Ib
Gãc pha gi÷a UC vµ IC Goc Uc-Ic
Sè c«ng t¬ Serial No
3- Mét sè menu vµ mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ (CONSUMER)
ý nghÜa mµn h×nh hiÓn thÞ
Menu tØ sè biÕn TY SO BIEN Tu-Ti
Tû sè m¸y biÕn ¸p Ti so bien Tu
Sai sè m¸y biÕn ¸p Sai so bien Tu
Tû sè m¸y biÕn dßng Ty sè bien Ti
Sai sè m¸y biÕn dßng Sai so bien Ti
ý nghÜa Mµn h×nh HiÓn thÞ
Menu th«ng sè m¹ch THONG SO MACH
HÖ sè cos ¢ trung b×nh Cos trung binh
TÇn sè Tan so luoi
Thø tù pha Thu tu pha
§iÖn ¸p pha A Dien ap pha A
§iÖn ¸p pha B Dien ap pha
§iÖn ¸p pha C Dien ap pha C
Dßng ®iÖn pha A Dong dien pha A
Dßng ®iÖn pha B Dong dien pha B
Dßng ®iÖn pha C Dong dien pha C
Gãc pha gi÷a Ua vµ Ia Goc Ua – Ia
Gãc pha gi÷a Ub vµ Ib Goc Ub – Ib
Gãc pha gi÷a Uc vµ Ic Goc Uc – Ic
Menu chØ sè chèt CHI SO CHOT DIEN NANG
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng giao P H1: Tong giao Kwh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng giao Q H1: Tong giao Kvarh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 1 H1: Bieu 1 giao
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 2 H1: Bieu 2 giao
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 3 H1: Bieu 3 giao
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng nhËn P H1: Tong nhan Kwh
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
145
4- Mét sè menu vµ mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ (UTILITY):
ý nghÜa Mµn h×nh HiÓn thÞ
Menu qu¶n lý sè lÇn mÊt ®iÖn QUAN LY SO LAN MAT DIEN
Sè lÇn mÊt ®iÖn So lan mat dien
Tæng thêi gian mÊt ®iÖn Tgian mat dien
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn gÇn nhÊt Td mat dien L3
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn lÇn 2 Td mat dien L2
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn lÇn 1 Td mat dien L1
Menu qu¶n lý sè lÇn lËp tr×nh QUAN LYSO LAN L.TRINH
Sè lÇn lËp tr×nh So lan lap trinh
Thêi ®iÓm lËp tr×nh gÇn nhÊt d lap trinh L3
Thêi ®iÓm lËp tr×nh lÇn 2 Td lap trinh L2
Thêi ®iÓm lËp tr×nh lÇn 1 Td lap trinh L1
ý nghÜa mµn h×nh hiÓn thÞ
Menu qu¶n lý m¹ch dßng QUAN LY MACH DONG DIEN
Sè lÇn qu¸ dßng So lan qua dong
Qu¸ dßng lÇn gÇn nhÊt Qua dong L3
Thêi ®iÓm qu¸ dßng lÇn gÇn nhÊt Td qua dong L3
Qu¸ dßng lÇn 2 Qua dong L2
Thêi ®iÓm qu¸ dßng lÇn 2 Td qua dong L2
Qu¸ dßng lÇn 1 Qua dong L1
Thêi ®iÓm qu¸ dßng lÇn 1 Td qua dong L1
Menu qu¶n lý m¹ch ®iÖn ¸p QUAN MACH DIEN AP
MÊt pha hiÖn t¹i Mat pha hien tai
MÊt pha lÇn gÇn nhÊt Mat pha L3
Thêi ®iÓm mÊt pha gÇn nhÊt Td mat pha L3
MÊt pha lÇn 2 Mat pha L2
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn lÇn 2 Td mat dien L2
MÊt pha lÇn 1 Mat pha lan L1
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn lÇn 1 Td mat dien L1
Sè lÇn mÊt pha So lan mat pha
Tæng sè lÇn mÊt pha A So lan mat pha A
Tæng sè lÇn mÊt pha B So lan mat pha B
Tæng sè lÇn mÊt pha C So lan mat pha C
Tæng thêi gian mÊt pha A Tg mat pha A
Tæng thêi gian mÊt pha B Tg mat pha B
Tæng thêi gian mÊt pha C Tg mat pha C
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
146
Menu qu¶n lý ng­îc c«ng suÊt QUAN LY NGUOC CONG SUAT
Sè lÇn ng­îc c«ng suÊt S.lan nguoc P
Thêi ®iÓm ng­îc c«ng suÊt lÇn cuèi T.d nguoc P L3
Thêi ®iÓm ng­îc c«ng suÊt lÇn 2 T.d nguoc P L2
Thêi ®iÓm ng­îc c«ng suÊt lÇn 1 T.d nguoc P L1
Câu hỏ i 93- Nªu chÕ ®é hiÓn thÞ cña c«ng t¬ ®iÖn tö Vision ®èi víi lo¹i c«ng t¬
c«ng t¬ ®Çu nguån ranh giíi?
Tr¶ lêi:
C¸c mµn h×nh hiÓn thÞ cña c«ng t¬ vision
1- C¸c mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ DEFAULT (chÕ ®é tù ®éng):
ý nghÜa Mµn h×nh hiÓn thÞ
Giê hiÖn t¹i. Gio hien tai
Ngµy hiÖn t¹i. Ngay hien tai.
Tæng giao P. Tong giao MWh
Tæng giao Q. Tong giao MVarh
BiÓu 1 giao. Bieu 1-MWh G
BiÓu 2 giao. Bieu 2-MWh G
BiÓu 3 giao. Bieu 3-MWh G
TØ sè biÕn TU Ti so bien Tu
TØ sè biÕn TI Ti so bien Ti
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng giao P H1: Tong giao MWh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng giao Q H1: Tong giao MVarh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu 1 giao H1: Bieu1-MWh G
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu 2 giao H1: Bieu2-MWh G
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu 3 giao H1: Bieu3-MWh G
2- C¸c mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ b»ng c¸ch bÊm phÝm display:
Ngoµi nh÷ng mµn h×nh hiÓn thÞ gièng nh­ chÕ ®é tù ®éng, khi sö dông phÝm
display, ta cã thÓ cã thªm c¸c mµn h×nh d­íi ®©y:
ý nghÜa Mµn h×nh hiÓn thÞ
Tæng nhËn P Tong nhan MWh
Tæng nhËn Q Tong nhan MVarh
BiÓu 1 nhËn. Bieu 1-MWh N
BiÓu 2 nhËn. Bieu 2-MWh N
BiÓu 3 nhËn. Bieu 3-MWh N
C«ng suÊt biÓu kiÕn Tong MVAh
Thø tù pha Thu tu pha
TrÞ sè ®iÖn ¸p pha A Dien ap pha A
TrÞ sè ®iÖn ¸p pha B Dien ap pha B
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
147
TrÞ sè ®iÖn ¸p pha C Dien ap pha C
TrÞ sè dßng ®iÖn pha A Dong dien pha A
TrÞ sè dßng ®iÖn pha B Dong dien pha B
TrÞ sè dßng ®iÖn pha C Dong dien pha C
Gãc pha gi÷a UA vµ IA Goc Ua- Ia
Gãc pha gi÷a UB vµ IB Goc Ub- Ib
Gãc pha gi÷a UC vµ IC Goc Uc- Ic
HÖ sè cos ¢ trung b×nh Cos Trung binh
BiÓu gi¸ ®ang ho¹t ®éng B gia K.hoat
C«ng suÊt kÝch ho¹t Pmax k.ho¹t
Tªn ®iÓm ®o ®Õm ( ? )
Sè c«ng t¬ Serial No
§¬n vÞ cµi®Æt KCS- HNPC
3- Mét sè menu vµ mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ (CONSUMER)
ý nghÜa Mµn h×nh hiÓn thÞ
Menu tØ sè biÕn TY SO BIEN Tu-Ti
Tû sè m¸y biÕn ¸p Ti so bien Tu
Sai sè m¸y biÕn ¸p Sai so bien Tu
Tû sè m¸y biÕn dßng Ty sè bien Ti
Sai sè m¸y biÕn dßng Sai so bien Ti
ý nghÜa mµn h×nh HiÓn thÞ
Menu th«ng sè m¹ch THONG SO MACH
Thø tù pha Thu tu pha
§iÖn ¸p pha A Dien ap pha A
§iÖn ¸p pha B Dien ap pha B
§iÖn ¸p pha C Dien ap pha C
Dßng ®iÖn pha A Dong dien pha A
Dßng ®iÖn pha B Dong dien pha B
Dßng ®iÖn pha C Dong dien pha C
Gãc pha gi÷a Ua vµ Ia Goc Ua – Ia
Gãc pha gi÷a Ub vµ Ib Goc Ub – Ib
Gãc pha gi÷a Uc vµ Ic Goc Uc – Ic
TÇn sè Tan so luoi
Menu c«ng suÊt CONG SUAT
C«ng suÊt t¸c dông Watt 3 pha
C«ng suÊt t¸c dông pha AWatt pha A
C«ng suÊt t¸c dông pha B Watt pha B
C«ng suÊt t¸c dông pha C Watt pha C
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
148
C«ng suÊt ph¶n kh¸ng Var 3 pha
C«ng suÊt ph¶n kh¸ng pha A Var pha A
C«ng suÊt ph¶n kh¸ng pha B Var pha B
C«ng suÊt ph¶n kh¸ng pha C Var pha C
Menu c«ng suÊt cùc ®¹i Pmax CONG SUAT
C«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 1 giao Pmax bieu 1 G
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 1 gia T.d-Pmax b1 G
C«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 2 giao Pmax bieu 2 G
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 2 giao T.d-Pmax b2 G
C«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 3 giao Pmax bieu 3 G
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 3 giao T.d-Pmax b3 G
C«ng suÊt cùc ®¹i ngµy giao Pmax ngay G
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i ngµy giao T.d-Pmax ngay G
C«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 1 nhËn Pmax bieu 1N
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 1 nhËn T.d-Pmax b1N
C«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 2 nhËn Pmax bieu 2 N
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 2 nhËn T.d-Pmax b2 N
C«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 3 nhËn Pmax bieu 3 N
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i biÓu 3 nhËn T.d-Pmax b3 N
C«ng suÊt cùc ®¹i ngµy nhËn Pmax ngay N
Thêi ®iÓm c«ng suÊt cùc ®¹i ngµy nhËn T.d-Pmax ngay N
Menu chØ sè chèt CHI SO CHOT DIEN NANG
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng giao PH1: Tong giao MWh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng giao Q H1: Tong giao MVarh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 1 giao H1: Bieu1-MWh G
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 2 giao H1: Bieu2-MWh G
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 3 giao H1: Bieu3-MWh G
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng nhËn P H1: Tong nhan MWh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña tæng nhËn Q H1: Tong nhan MVarh
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 1 nhËn H1: Bieu1-MWh N
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 2 nhËn H1: Bieu2-MWh N
ChØ sè chèt gÇn nhÊt cña biÓu gi¸ 3 nhËn H1: Bieu3-MWh N
4- Mét sè menu vµ mµn h×nh trong chÕ ®é hiÓn thÞ (UTILITY) :
ý nghÜa mµn h×nh HiÓn thÞ
Menu qu¶n lý sè lÇn mÊt ®iÖn QUAN LY SO LAN MAT DIEN
Sè lÇn mÊt ®iÖn S.lan mat dien
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn gÇn nhÊt Td mat dien lan3
Thêi diÓm mÊt ®iÖn lÇn 2 Td mat dien lan2
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn lÇn 1 Td mat dien lan1
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
149
Tæng thêi gian mÊt ®iÖn Tgian mat dien
Menu qu¶n lý sè lÇn lËp tr×nh
QUAN LYSO LAN L.TRINH
Sè lÇn lËp tr×nh S.lan lap trinh
Thêi gian lËp tr×nh gÇn nhÊt Td lap trinh 3
Thêi gian lËp tr×nh lÇn 2 Td lap trinh 2
Thêi gian lËp tr×nh lÇn 1 Td lap trinh 1
ý nghÜa mµn h×nh HiÓn thÞ
Menu qu¶n lý m¹ch dßng QUAN LY MACH DONG DIEN
Sè lÇn qu¸ dßng S.lan qua dong
Qu¸ dßng lÇn gÇn nhÊt Qua dong lan 3
Qu¸ dßng lÇn 2 Qua dong lan 2
Qu¸ dßng lÇn 1 Qua dong lan 1
Thêi ®iÓm qu¸ dßng lÇn gÇn nhÊt Td qua dong lan 3
Thêi ®iÓm qu¸ dßng lÇn 2 Td qua dong lan 2
Thêi ®iÓm qu¸ dßng lÇn 1 Td qua dong lan 1
Menu qu¶n lý m¹ch ®iÖn ¸p QUAN LY MACH DIEN AP
Sè lÇn mÊt ®iÖn S.lan mat ®iÖn
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn gÇn nhÊt Td mat dien lan 3
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn lÇn 2 Td mat dien lan 2
Thêi ®iÓm mÊt ®iÖn lÇn 1 Td mat dien lan 1
MÊt pha lÇn gÇn nhÊt Mat pha lan 3
MÊt pha lÇn 2 Mat pha lan 2
MÊt pha lÇn 1 Mat pha lan 1
Thêi ®iÓm mÊt pha gÇn ®©y nhÊt Td matdien lan 3
Thêi gian mÊt pha lÇn 2 Td mat pha lan 2
Thêi gian mÊt ®iÖn lÇn 1 Td mat dien lan 1
Sè lÇn mÊt pha So lan mat pha
Pha ®ang mÊt Pha loi hien tai
Tæng sè lÇn mÊt pha A So lan mat pha A
Tæng sè lÇn mÊt pha B So lan mat pha B
Tæng sè lÇn mÊt pha C So lan mat pha C
Tæng thêi gian mÊt pha A T.g mat pha A
Tæng thêi gian mÊt pha B T.g mat pha B
Tæng thêi gian mÊt pha C T.g mat pha C
Menu qu¶n lý ng­îc c«ng suÊt QUAN LY NGUOC CONG SUAT
Sè lÇn ng­îc c«ng suÊt S.lan nguoc P
Thêi ®iÓm ng­îc c«ng suÊt lÇn cuèi T.d nguoc P L3
Thêi ®iÓm ng­îc c«ng suÊt lÇn 2 T.d nguoc P L2
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
150
Thêi ®iÓm ng­îc c«ng suÊt lÇn 1 T.d nguoc P L1
Menu qu¶n lý PIN TINH TRANG PIN
Thêi ®iÓm l¾p pin T.d lap pin
Thêi gian sö dông pin T.g da sd pin
Thêi gian cßn l¹i cña pin T.g con pin
Câu hỏ i 94- Van chố ng sét nố i vào trung điể m củ a máy biế n áp 110kV làm nhiệ m
vụ gì? Cho bíế t cấ u tạ o và nguyên lý làmviệ c củ a thiế t bị này?
Trả lờ i:
Lư ớ i điệ n 110kV thuộ c hệ thố ng trung điể m nố i đấ t nghĩa là trung điể m cuộ n dây
110kV củ a các máy biế n áp 220kV/ 110kV đấ u Y có nố i đât trự c tiế p.
Cuộ n dây sơ cấ p củ a các máy biế n áp chính tạ i các trạ m 110kV đấ u Y có trung
điể m đư ợ c nố i đấ t theo 3 cách khác nhau:
÷ Cách 1: Trung điể m cuộ n dây 110kV đư ợ c nố i đấ t trự c tiế p.
÷ Cách 2: Trung điể m cuộ n dây 110kV đư ợ c nố i đấ t qua mộ t bộ cầ u dao (35kV)
÷ Cách 3: Trung điể m cuộ n dây 110kV đư ợ c nố i đấ t qua mộ t bộ chố ng sét van.
Khi đư ờ ng dây 110kV xả y ra ngắ n mạ ch 1 pha chạ m đấ t, nế u trung điể m củ a
các máy biế n áp 110kV không nố i đấ t (cách điệ n) thì dòng điệ n chạ m đấ t Io qua đi
TI đầ u nguồ n có thể không đạ t đư ợ c trị số để khở i độ ng rơ le bả o vệ Io.
Để tăng dòng khở i độ ng củ a bả o vệ rơ le ta cho nố i đấ t trung điể m củ a các cuộ n
dây sơ cấ p 110kV bằ ng cách này ta sẽ giả m đư ợ c trở kháng nố i đấ t.
Muố n bả o đả m độ nhậ y củ a bả o vệ rơ le Io cầ n phả i tính toán, điề u chỉnh, lự a
chọ n trị số trở kháng nố i đấ t cho phù hợ p, vì vậ y trên hệ thố ng đư ờ ng dây 110kV
chỉ cầ n mộ t số máy biế n áp 110kV đư ợ c nố i đấ t (dùng cách 1), số máy biế n áp
110kV còn lạ i không cầ n phả i nố i đấ t. Số lư ợ ng điể m nố i đấ t đư ợ c điề u chỉnh theo
sự phát triể n củ a lư ớ i điệ n 110kV hoặ c theo từ ng mùa trong năm (dùng cách 2).
Nố i đấ t qua cầ u dao sẽ linh hoạ t điề u chỉnh đư ợ c trở kháng nố i đấ t.
Dòng điệ n ngắ n mạ ch 1 pha
chạ m đấ t trong lư ớ i điệ n 110kV
110kV 110kV
IA
IC
UA
UB
UC
UA'
UC'
UB'
IO
IO'
IO¿
= IO + IO'
chố ng sét van
Io"
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
151
Trư ờ ng hợ p không nố i đấ t:
÷ Khi bình thư ờ ng điệ n áp
UA = UB = UC = 110kV
Trong đó UA , UB , UC là điệ n áp dây.
Khi có sóng sét đánh vào đư ờ ng dây 110kV điệ n áp tăng lên nhiề u lầ n, các chố ng
sét van củ a trạ m biế n áp làm việ c triệ t tiêu dòng điệ n sét xuố ng đấ t. tuy vậ y vẫ n có
khả năng vẫ n tồ n tạ i mộ t lư ợ ng điệ n áp dư trên cuộ n dây máy biế n áp do sét gây ra.
Điệ n áp dư có thể lớ n hơ n điệ n áp pha ( Udư >> Upha = 66,5kV) sẽ gây bấ t lợ i cho
cách điệ n củ a máy biế n áp, vì vậ y trong quá trình thiế t kế chế tạ o ngư ờ i ta đã quan
tâm tăng cư ờ ng khả năng cách điệ n dự phòng củ a máy biế n áp.
Điệ n áp pha đặ t lên cuộ n dây máy biế n áp là
115kV
UA = UB = UC = = 66,5kV
1,73
Cách điệ n củ a máy biế n áp phả i chịu đư ợ c điệ n áp phóng điệ n
Ufđ = 1,15 x Uo = 1,15 x 66,5kV = 76,5kV
k = 1,15 là hệ số dự phòng.
Để bả o vệ cách điệ n cho cuộ n dây máy biế n áp không bị chọ c thủ ng ngư ờ i ta nố i
đấ t trung điể m máy biế n áp 110kV qua bộ chố ng sét van (cách 3) Khi xả y ra quá
điệ n áp, van chố ng sét mở ra thoát dòng điệ n xuố ng đấ t. Dòng Io" là dòng điệ n sét.
Van chố ng sét này có điệ n áp định mứ c là 35kV, có điệ n áp phóng điệ n > 76,5kV.
Về cấ u tạ o nó là mộ t cái chố ng sét van thông thư ờ ng giố ng như các loạ i chố ng sét
van lắ p trong trạ m biế n áp như ng có cấ p điệ n áp 35kV có thể là 1 cái chố ng sét van
35kV hoặ c gồ m 2 chố ng sét van 15kV và 20kV ghép xế p chồ ng lên nhau.
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
152
MỤ C LỤ C
Câu hỏ i 1: Giả i thích tạ i sao bộ điề u chỉnh điệ n áp củ a máy biế n áp lạ i đặ t phía
cuộ n dây sơ cấ p mà không đặ t phía cuộ n dây thứ cấ p? Tr- 1
Câu hỏ i 2: Máy biế n điệ n áp làm nhiệ m vụ gì trong trạ m biế n áp? Sự giố ng nhau
và khác nhau giữ a máy biế n áp lự c và máy biế n điệ n áp? Sự giố ng nhau và khác
nhau giữ a máy biế n điệ n áp và máy biế n dòng điệ n? Tr- 1
Câu hỏ i 3: Máy biế n dòng điệ n làm nhiệ m vụ gì trong hệ thố ng điệ n? Tạ i sao
trong vậ n hành không đư ợ c phép để hở mạ ch cuộ n dây thứ cấ p máy biế n dòng
điệ n? Tr- 3
Câu hỏ i 4: Có bao nhiêu dạ ng sự cố cơ bả n trong hệ thố ng? Vẽ sơ đồ và giả i
thích? Tr- 4
Câu hỏ i 5: Sự khác nhau giữ a máy cắ t điệ n và cầ u dao cầ u chì? Giữ a áptômát và
cầ u dao cầ u chì? Nêu trình tự thao tác thiế t bị nói trên? Tr- 6
Câu hỏ i 6: TI hình xuyế n treo ở cổ cáp làm việ c như thế nào? Tạ i sao dây tiế p
địa cổ cáp lạ i phả i luồ n trong lòng TI hình xuyế n? Tr- 12
Câu hỏ i 7: Trong trạ m biế n áp phân phố i hạ thế công tơ điệ n đặ t ở phía trư ớ c và
sau máy biế n áp có gì khác nhau? Tr- 13
Câu hỏ i 8: Vì sao TI cao thế thư ờ ng đấ u ở 2 pha A, C mà không đấ u ở pha B?
Nế u đấ u TI ở pha A, B hoặ c ở pha C, B có đư ợ c không? Tạ i sao cuộ n dây thứ cấ p
máy biế n điệ n áp thư ờ ng đư ợ c nố i đấ t pha b ở mà không nố i đấ t ở pha a hoặ c pha
c? Tr- 14
Câu hỏ i 9: Công tơ điệ n vô công và công tơ điệ n hữ u công có gì khác nhau? Tạ i
sao các cự c đấ u dây củ a hai loạ i công tơ này lạ i giố ng nhau? Tr- 15
Câu hỏ i 10: Trình bày cấ u tạ o và nguyên lý làm việ c củ a máy biế n áp lự c? Tạ i
sao nói máy biế n áp lự c vừ a là nguồ n điệ n trung gian lạ i vừ a là phụ tả i củ a lư ớ i
điệ n? Tr- 16
Câu hỏ i 11: Nhữ ng kim loạ i nào thư ờ ng dùng để chế tạ o dây dẫ n điệ n? So sánh
đặ c tính kỹ thuậ t củ a từ ng loạ i? Tạ i sao ngư ờ i ta không dùng dây nhôm lõi thép
trong lư ớ i điệ n hạ thế 0.4kV? Tr- 19
Câu hỏ i 12: Hệ thố ng điệ n gồ m mấ y phầ n tử ? Nhiệ m vụ củ a các phầ n tử trong hệ
thố ng điệ n? Nêu các chỉ tiêu để đánh giá chấ t lư ợ ng hệ thố ng điệ n? Tr- 27
Câu hỏ i 13: Dầ u biế n thế làm nhiệ m vụ gì trong máy biế n áp? Nêu các tiêu chuẩ n
quan trọ ng nhấ t củ a dầ u máy trong vậ n hành? Phư ơ ng pháp quả n lý dầ u máy biế n
áp trong vậ n hành? Tr- 27
Câu hỏ i 14: Nêu các thông số kỹ thuậ t ghi trên biể n nhãn củ a mộ t máy biế n áp
lự c phân phố i hạ thế ? Giả i thích ý nghĩa củ a các thông số đó? Tr- 28
Câu hỏ i 15: Trư ớ c khi đư a mộ t máy biế n áp lự c vào vậ n hành phả i làm nhữ ng thí
nghiệ m gì, nêu các hạ ng mụ c cầ n thí nghiệ m và giả i thích? Tr- 28
Câu hỏ i 16: Độ võng và khoả ng cách tớ i đấ t là gì? Biể u diễ n bằ ng hình vẽ ? Độ
võng và khoả ng cách tớ i đấ t phụ thuộ c vào các yế u tố gì? Tr- 29
Câu hỏ i 17: Biể u diễ n lự c tác dụ ng lên đầ u cộ t tạ i các vị trí cộ t xuấ t tuyế n, cộ t
cuố i, cộ t néo góc, cộ t néo trung gian, cộ t chuyể n hư ớ ng, cộ t đỡ trung gian?
Tr- 29
Câu hỏ i 18: Tổ n thấ t điệ n áp là gì? Nêu các giả i pháp làm giả m tổ n thấ t điệ n áp?
Tr- 30
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
153
Câu hỏ i 19: Hãy giả i thích ý nghĩa củ a tổ đấ u dây máy biế n áp? Tạ i sao khi hòa
song song các máy biế n áp bắ t buộ c phả i có cùng chung mộ t tổ đấ u dây?
Tr- 30
Câu hỏ i 20: Nêu các tiêu chuẩ n hòa song song hai máy biế n áp? Giả i thích vì sao
máy biế n áp có cùng dung lư ợ ng, cùng cấ p điệ n áp U
K
% lạ i không hoàn toàn
giố ng nhau? Tr- 33
Câu hỏ i 21: Phân biệ t :
- Điệ n năng hữ u công và điệ n năng vô công
- Công suấ t hữ u công và công suấ t vô công
- Điệ n năng tiêu thụ và tổ n thấ t điệ n năng
Tr- 33
Câu hỏ i 22: Hãy giả i thích vì sao lư ớ i điệ n phân phố i 3 pha 4 dây cuộ n thứ cấ p
củ a máy biế n áp bắ t buộ c phả i đấ u theo sơ đồ hình sao và có thêm dây trung hòa?
Tr- 34
Câu hỏ i 23: Giả i thích vì sao trư ớ c khi đóng điệ n máy biế n áp phả i thí nghiệ m
không tả i? Dòng điệ n không tả i có liên quan gì đế n việ c đánh giá chấ t lư ợ ng máy
biế n áp? Tr- 34
Câu hỏ i 24: Nêu nhữ ng nguyên nhân gây ra tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n
năng? Tổ n thấ t điệ n áp có liên quan gì đế n tổ n thấ t điệ n năng? Nêu các biệ n pháp
làm giả m tổ n thấ t điệ n áp và tổ n thấ t điệ n năng? Tạ i sao khi vậ n hành lệ ch pha tổ n
thấ t điệ n năng lạ i tăng lên? Tr- 34
Câu hỏ i 25: Tụ bù có vai trò gì trong việ c giả m tổ n thấ t điệ n năng trên lư ớ i điệ n?
Tr- 37
Câu hỏ i 26: Sự khác nhau và ư u như ợ c điể m trong việ c đặ t tụ bù phía cao thế và
phía hạ thế ? Tr- 38
Câu hỏ i 27: Cách tính toán dung lư ợ ng tụ bù. Khi dùng điệ n trở phóng điệ n bằ ng
bóng đèn nên đấ u theo sơ đồ hình sao hay tam giác? Tr- 39
Câu hỏ i 28- Vì sao tụ bù 3 pha thư ờ ng đấ u theo sơ đồ tam giác, chỉ bù cho lư ớ i
điệ n bằ ng tụ điệ n 3 pha mà không bù 1 pha? Nêu nguyên nhân gây ra tổ n thấ t điệ n
năng do tụ bù trong vậ n hành? Tr- 40
C©u hỏ i 29: H·y ph©n biÖt về c«ng dông, nguyªn lý cÊu t¹o củ a m¸y biÕn điệ n ¸p
vµ m¸y biÕn dßng ®iÖn . C¸ch x¸c ®Þnh chØ sè thùc cña c­êng ®é dßng ®iÖn, ®iÖn
¸p, c«ng suÊt, ®iÖn n¨ng tiªu thô trªn c¸c dông cô ®o khi dïng qua m¸y biÕn ¸p ®o
l­êng vµ m¸y biÕn dßng ®iÖn? Tr- 42
C©u hỏ i 30: T¹i sao khi lùa chän m¸y biÕn điệ n ¸p vµ m¸y biÕn dßng ph¶i quan
t©m ®Õn c«ng suÊt ®Þnh møc cña m¸y biÕn điệ n ¸p vµ trë kh¸ng ®Þnh møc thø cÊp
cña m¸y biÕn dßng? Hãy cho biế t c¸ch x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng cho phép nèi c¸c dông
cô ®o vµo cuộ n dây thø cÊp cña m¸y biÕn điệ n ¸p vµ m¸y biÕn dßng?
Tr-44
C©u hỏ i 31: Trình bày cÊu t¹o và c¬ b¶n nguyªn lý lµm viÖc cña c«ng t¬ ®iÖn 1
pha? Tr- 46
C©u hỏ i 32: Trình bày cÊu t¹o và c¬ b¶n nguyªn lý lµm viÖc củ a c«ng t¬ ®iÖn 3
pha 2 phÇn tö vµ 3 pha 3 phÇn tö ®o ®iÖn n¨ng t¸c dông, ph¹m vi øng dông cña tõng
lo¹i? Tr- 49
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
154
Câu hỏ i 33: CÊp chÝnh x¸c cña c«ng t¬ ®iÖn lµ g×? Cã mÊy lo¹i sai sè cña c«ng t¬
®iÖn? Tr- 49
Câu hỏ i 34: Trong hệ thố ng điệ n có trung điể m không nố i đấ t khi xả y ra chạ m đấ t
1 pha trên đư ờ ng dây và chạ m đấ t 1 pha trên thanh cái thì bả o vệ nào tác độ ng?
Hãy trình bày nguyên lý làm việ c củ a 2 loạ i bả o vệ chạ m đấ t trên? Tr- 41
Câu hỏ i 35: Vai trò củ a tủ chỉnh lư u và hệ thố ng ắ c quy trong trạ m biế n áp
110kV? Hãy giả i thích vì sao trong trạ m biế n áp 110kV tủ chỉnh lư u không thể
thay thế vai trò củ a hệ thố ng ắ c quy? Tr- 53
Câu hỏ i 36: Máy biế n thế tự dùng làm nhiệ m vụ gì trong trạ m biế n áp? Tạ i sao
không cho phép các máy biế n áp tự dùng cấ p điệ n cho các phụ tả i bên ngoài trạ m
biế n áp? Tr- 54
Câu hỏ i 37: Cho sơ đồ mộ t trạ m biế n áp 110kV, hãy đọ c sơ đồ trạ m biế n áp:
- Thiế t bị điệ n.
- Vị trí lắ p đặ t.
- Cách ký hiệ u tên thiế t bị theo sơ đồ vậ n hành. Tr- 55
Câu hỏ i 38: Cho sơ đồ nguyên lý bộ điề u chỉnh điệ n áp dư ớ i tả i củ a máy biế n áp
110kV hãy giả i thích cấ u tạ o và nguyên lý làm việ c củ a bộ điề u chỉnh điệ n áp dư ớ i
tả i theo sơ đồ đã cho? Tr- 55
Câu hỏ i 39: Hãy giả i thích vì sao máy biế n áp 110kV/ 22kV/ 10kV phả i dùng tổ
đấ u dây sao không, sao không, tam giác (Y0/ Y0/ A)? Các máy biế n áp phân phố i
hạ thế ở cấ p điệ n áp 22kV/ 0,4kV phả i dùng phả i dùng tổ đấ u dây sao không, sao
không (Y0/ Y0) hoặ c tổ đấ u dây tam giác, sao không (A/ Y0)? Tr- 57
Câu hỏ i 40: Tạ i sao tủ điệ n tổ ng trung thế và tủ liên lạ c trung thế thư ờ ng xử dụ ng
ba máy biế n dòng, các tủ điệ n đư ờ ng dây thư ờ ng xử dụ ng hai máy biế n dòng?
Tr- 58
Câu hỏ i 41: Giớ i thiệ u các bả o vệ rơ le cho mộ t máy biế n áp 110kV? Bả o vệ so
lệ ch máy biế n áp làm việ c như thế nào? Có gì khác nhau giữ a bả o vệ so lệ ch vớ i
bả o vệ quá dòng, cắ t nhanh? Bả o vệ quá dòng và bả o vệ cắ t nhanh đư ợ c ứ ng dụ ng
trong sơ đồ bả o vệ rơ le nào? Tr- 58
Câu hỏ i 42: Hãy nêu giố ng nhau và khác nhau giữ a nố i đấ t lặ p lạ i và nố i đấ t an
toàn trên đư ờ ng dây? Hãy giả i thích vì sao trị số điệ n trở tiế p địa trong trạ m biế n
áp R

s 4O, trong khi đó lạ i quy định điệ n trở tiế p địa lặ p lạ i là R

s 10O.
Tr- 59
Câu hỏ i 43: Có mấ y loạ i tiế p địa trong lư ớ i điệ n cao hạ thế ? Hãy nêu các quy
định về các trị số điệ n trở tiế p địa tiêu chuẩ n trong trạ m biế n áp và đư ờ ng dây trên
không? Tr- 60
Câu hỏ i 44: Vai trß cña hÖ thèng tiÕp ®Þa trong hÖ thèng ®iÖn? Nªu c¸c quy ®Þnh
cña c¸c trang bÞ nèi ®Êt? Tr- 61
Câu hỏ i 45: Giả i thích vì sao cọ c tiế p địa và các bộ phậ n nố i đấ t phả i chôn sâu
cách mặ t đấ t từ 50- đế n 80cm? Tr- 63
Câu hỏ i 46: Thế nào là nố i đấ t nhân tạ o, tạ i sao bộ phậ n nố i đấ t nhân tạ o làm
bằ ng thép mà không làm bằ ng đồ ng hoặ c bằ ng nhôm? Tr- 64
Câu hỏ i 47: Trình bày cách tính toán đơ n giả n điệ n trở củ a các bộ phậ n nố i đấ t
dùng cọ c và thanh nố i ngang trong lư ớ i điệ n có tầ n số công nghiệ p là 50HZ?
Tr- 65
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
155
Câu hỏ i 48: Cách xác định điệ n trở thuầ n củ a 1 cuộ n dây máy biế n áp 3 pha khi
cuộ n dây đấ u A? Tr- 67
Câu hỏ i 49: Dòng điệ n không tả i củ a máy biế n áp là gì? Cách thí nghiệ m để xác
định dòng điệ n không tả i củ a mộ t máy biế n áp? Tr- 68
C©u hái 50 - M¸y biÕn ®iÖn ¸p lµm nhiÖm vô g× trong hÖ thèng ®iÖn? T¹i sao nãi
m¸y biÕn ®iÖn ¸p th­êng lµm viÖc trong chÕ ®é kh«ng t¶i? Quy ®Þnh vÒ c¸ch ®Êu
d©y m¸y biÕn ®iÖn ¸p trong l­íi ®iÖn? Tr- 70
Câu hỏ i 51: Điệ n áp ngắ n mạ ch U
N
% là gì? Cách làm thí nghiệ m để xác định
điệ n áp ngắ n mạ ch U
N
%? Tr- 72
Câu hỏ i 52: Nguyên lý cấ u tạ o củ a chố ng sét van? Vị trí lắ p đặ t chố ng sét van
trên lư ớ i điệ n và trạ m biế n áp? Tr- 73
Câu hỏ i 53: Nguyên lý cấ u tạ o củ a máy biế n điệ n áp kiể u điệ n dung? Quả n lý vậ n
hành máy biế n điệ n áp kiể u điệ n dung? Tr- 75
Câu hỏ i 54: Máy biế n áp tạ o trung tính và cuộ n kháng lắ p ở thanh cái 6,10kV
làm nhiệ m vụ gì, nguyên lý làm việ c củ a máy biế n áp tạ o trung tính? Tr- 76
Câu hỏ i 55: Tạ i sao cuộ n dây 35kV củ a máy biế n áp 110kV đấ u sao thư ờ ng đư ợ c
nố i đấ t qua cuộ n kháng điệ n? Nêu biệ n pháp đả m bả o an toàn cho ngư ờ i vậ n hành
khi thao tác cuộ n kháng? Tr- 77
Câu hỏ i 56: Nguyên lý làm việ c củ a bộ tự độ ng đóng nguồ n điệ n dự phòng ATS
dùng trong lư ớ i điệ n hạ thế ? Tr- 78
Câu hỏ i 57: Tính tư ơ ng đố i tổ n thấ t công suấ t và tổ n thấ t điệ n năng trong máy
biế n áp? Tr- 82
Câu hỏ i 58: Có mấ y loạ i trạ m biế n áp phân phố i hạ thế ? Hãy giớ i thiệ u các loạ i
trạ m biế n áp thông dụ ng? Tr- 84
Câu hỏ i 59: Cáp vặ n xoắ n có cấ u tạ o như thế nào? Ư u như ợ c điể m củ a cáp vặ n
xoắ n, phạ m vi ứ ng dụ ng củ a cáp vặ n xoắ n trên lư ớ i điệ n phân phố i hạ thế ?
Tr- 88
Câu hỏ i 60: Trình bày các hạ ng mụ c kiể m tra đặ c tính củ a cáp vặ n xoắ n để đánh
giá chấ t lư ợ ng củ a cáp? Tr- 89
Câu hỏ i 61: Trình bày trình tự thi công mộ t hộ p đầ u cáp XLPE 1 pha 20- 25kV,
16- 630mm
2
trong nhà? Tr- 96
Câu hỏ i 62: Trình bày trình tự thi công mộ t hộ p đầ u cáp XLPE 3 pha 20- 25kV,
16- 630mm
2
trong nhà? Tr- 99
Câu hỏ i 63: Nêu nhữ ng quy định chung đánh giá chấ t lư ợ ng dây dẫ n trầ n dùng
cho thi công đư ờ ng dây trên không? Tr- 102
Câu hỏ i 64: Trình bày các phư ơ ng pháp kéo dây trong việ c thi công đư ờ ng dây
điệ n trên không? Tr- 102
Câu hỏ i 65: Trình bày phư ơ ng pháp căng dây lấ y độ võng trong việ c thi công
đư ờ ng dây điệ n trên không? Tr- 103
Câu hỏ i 66: Trình bày kỹ thuậ t buộ c dây trên sứ đỡ ? Tr- 104
Câu hỏ i 67: Trình bày kỹ thuậ t buộ c dây trên sứ đỡ bằ ng dây buộ c chế tạ o theo
mẫ u sẵ n tạ i nhà máy? Tr- 106
Câu hỏ i 68- Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ am pe kìm?
Tr- 110
Câu hỏ i 69: Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ vạ n năng?
Tr- 112
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
156
Câu hỏ i 70: Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ Te rô mét?
Tr- 114
Câu hỏ i 71: Trình bày công dụ ng và phư ơ ng pháp xử dụ ng đồ ng hồ mê gôm
mét? Tr- 112
Câu hỏ i 72: Nêu quy định về kích thư ớ c tố i thiể u khi đặ t cáp và khoả ng cách tố i
thiể u củ a cáp ngầ m trung thế đế n các công trình ngầ m khác? Tr- 115
Câu 73: Tỉ số biế n áp kU củ a máy biế n áp là gì? Cách kiể m tra tỉ số biế n củ a
máy biế n áp? Tr- 116
Câu hỏ i 74: Trình bày cách lắ p đặ t mộ t tủ điệ n hạ thế ? Tr- 117
Câu hỏ i 75: Trình bày cách lắ p đặ t mộ t hộ p công tơ điệ n hạ thế ? Tr- 117
Câu hỏ i 76: Có mấ y loạ i sứ cách điệ n trên đư ờ ng dây? Nêu các đặ c tính kỹ thuậ t
củ a sứ cách điệ n? Tr- 118
Câu hỏ i 77: Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng tó và pa lăng? Tr- 120
Câu hỏ i 78: Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng chạ c kế t hợ p vớ i tờ i?
Tr- 120
Câu hỏ i 79: Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng xe trụ cẩ u? Tr- 122
Câu hỏ i 80: Trình bày cách dự ng mộ t cộ t điệ n bằ ng thang? Tr- 122
Câu hỏ i 81: Móng cộ t điệ n dùng vậ t liệ u gì? Thế nào là mác bê tông, liề u lư ợ ng
pha trộ n như thế nào? Tr- 123
Câu hỏ i 82: Nêu nhữ ng quy định chung đánh giá chấ t lư ợ ng dây dẫ n trầ n dùng
cho thi công đư ờ ng dây trên không? Tr- 126
Câu hỏ i 83: Hãy trình bày cấ u tạ o và nguyên lý làm việ c chung củ a công tơ điệ n
tử ? Tr- 126
Câu hỏ i 84: Hãy cho biế t cách đấ u dây thự c tế củ a mộ t công tơ điệ n h÷u c«ng và
vô công 3 pha 3 phầ n tử lo¹i trùc tiÕp? Vẽ s¬ ®å véc tơ củ a mộ t công tơ điệ n h÷u
c«ng và vô công 3 pha 3 phầ n tử lo¹i trùc tiÕp ? Tr- 127
Câu hỏ i 85: Công tơ điệ n là gì? Hãy phân loạ i công tơ theo số pha, theo tính
năng, theo phạ m vi đo, theo cấ u tạ o, theo sơ đồ đấ u dây? Tr- 129
Câu hỏ i 86: Nêu các đặ c tính kỹ thuậ t củ a công tơ cơ khí? Tr- 129
Câu hỏ i 87: Trình bày về m¸y biÕn dßng cao thÕ? Tr- 130
Câu hỏ i 88: Hãy tr×nh bµy vÒ m¸y biÕn ®iÖn ¸p cao thÕ? Tr- 132
Câu hỏ i 89: Tr×nh bµy hÖ thèng ®o ®Õm gåm TU- TI- C«ng t¬ vµ nh÷ng s¬ ®å vÐc
t¬ ®iÓn h×nh? Nh÷ng ®iÓm cÇn l­u ý khi l¾p ®Æt? Tr- 134
Câu hỏ i 90: Trình bày nguyên tắ c chung để xây dự ng đồ thị véc tơ ? Nêu cách
xây dự ng đồ thị véc tơ bằ ng VAu85-M1 Tr- 136
Câu hỏ i 91: Trình bày nguyên tắ c chung để xây dự ng đồ thị véc tơ ? Nêu cách
xây dự ng đồ thị véc tơ bằ ng ®ång hå Fluke - 39? Tr- 137
Câu hỏ i 92- Nªu chÕ ®é hiÓn thÞ cña c«ng t¬ ®iÖn tö Vision ®èi víi loaÞ c«ng t¬
th­¬ng phÈm? Tr- 138
Câu hỏ i 93- Nªu chÕ ®é hiÓn thÞ cña c«ng t¬ ®iÖn tö Vision ®èi víi lo¹i c«ng t¬
c«ng t¬ ®Çu nguån ranh giíi? Tr- 141
Câu hỏ i 94- Van chố ng sét nố i vào trung điể m củ a máy biế n áp 110kV làm nhiệ m
vụ gì? Cho bíế t cấ u tạ o và nguyên lý làm việ c củ a thiế t bị này? Tr- 145
Dùng cho nghề QLVH đư ờ ng dây và trạ m - tậ p 1
giangdt - Hỏ i đáp qlvh điệ n
157
LỜ I NÓI ĐẦ U
Để làm tố t các công việ c chuyên môn về điệ n, cầ n phả i thư ờ ng xuyên nâng cao
kiế n thứ c về kỹ thuậ t điệ n.
Hiệ n nay có nhiề u sách chuyên môn về điệ n và sổ tay kỹ thuậ t điệ n giúp cho
các bạ n tham khả o và họ c tậ p. Dự a trên các ngành nghề chuyên môn về điệ n, cuố n
tài liệ u này nhằ m giúp các cán bộ kỹ thuậ t có thể giả i đáp nhanh nhữ ng nộ i dung
thự c tế có liên quan về :
÷ Quả n lý vậ n hành trạ m biế n áp và đư ờ ng dây tả i điệ n.
÷ Thiế t bị điệ n
÷ Đo lư ờ ng điệ n.
÷ Công tơ điệ n.
÷ Xây dự ng điệ n.
÷ Thí nghiệ m điệ n.
÷ Bả o vệ rơ le trong trạ m biế n áp.
Chúng tôi đã biên soạ n cuố n sách này dư ớ i dạ ng hỏ i và đáp cho phù hợ p vớ i
nhiề u đố i tư ợ ng bạ n đọ c, chúc các bạ n xử dụ ng hiệ u quả tài liệ u kỹ thuậ t này.
TÁC GIẢ
Trịnh Quang Khả i

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->