Page 1 sur 34

॥ नमो तस भगवतो अरहतो समासबुस॥

खु किनकाये
चिरयािपटकपािळ
१. अिकिव गो
१. अिकिचिरया
१.

‘‘कपे च सतसहसे, चतुरो च असिये।
ए!थ#तरे यं चिरतं, स%बं तं बोिधपाचनं॥

२.

‘‘अतीतकपे चिरतं, ठपिय!वा भवाभवे।
इम*ह कपे चिरतं, पव*+खसं सुणोिह मे॥

३.

‘‘यदा अहं /हार0ञे, सु0ञे िविपनकानने।
अ2झोगाहे !वा [अ2झोगहे !वा (सी॰ या॰)] िवहरािम, अिकि9 नाम तापसो॥

४. ‘‘तदा मं तपतेजन
े , स#त9ो ितिदवािभभू।
धारे #तो /ा<णव=णं, िभ+खाय मं उपागिम॥
५.

‘‘पवना आभतं प=णं, अतेल0च अलोिणकं।
मम Aारे िठतं िदवा, सकटाहे न आिकCर॥

६.

‘‘तस द!वानहं प=णं, िन+कु*2ज!वान भाजनं।
पुनेसनं जिह!वान, पािवCस प=णसालकं॥

७.

‘‘दुितय*प तितय*प, उपग*0छ मम*#तकं।
अक*पतो अनोलEगो, एवमेवमदासहं ॥

८.

‘‘न मे तपFचया अ*!थ, सरीरGम िवव*=णयं।
पीितसुखेन रितया, वीितनामेिम तं िदवं॥

९.

‘‘यिद मास*प Aे मासं, द*+खणेHयं वरं लभे।
अक*पतो अनोलीनो, ददे Hयं दानमु9मं॥

www.tipitaka.org

Vipassana Research Institute

Page 2 sur 34

१०. ‘‘न तस दानं ददमानो, यसं लाभ0च प!थCय।
स%ब0ञुतं प!थयानो, तािन कमािन आचिर’’*#त॥
अिकि9चिरयं पठमं।
२. सचिरया
११. ‘‘पुनापरं यदा होिम, /ा<णो ससJहयो।
महासमुKं तिरतुकामो, उपगFछािम पLनं॥
१२. ‘‘त!थKसं पिटपथे, सयभुं अपरािजतं।
क#तारानं पिटप#नं [क#तारानपिटप#नं (सी॰ या॰)], त9ाय किठनभूिमया॥
१३. ‘‘तमहं पिटपथे िदवा, इमम!थं िविच#तCय।
‘इदं खे9ं अनुप9ं, पु0ञकामस ज#तुनो॥
१४. ‘‘‘यथा कसको पुिरसो, खे9ं िदवा महागमं।
त!थ बीजं न रोपेित, न सो ध0ञेन अ*!थको॥
१५. ‘‘‘एवमेवाहं पु0ञकामो, िदवा खे9वM9मं।
यिद त!थ कारं न करोिम, नाहं पु0ञेन अ*!थको॥
१६. ‘‘‘यथा अमFचो मुिKकामो, र0ञो अ#तेपुरे जने।
न दे ित तेसं धनध0ञं, मुिKतो पिरहायित॥
१७. ‘‘‘एवमेवाहं पु0ञकामो, िवपुलं िदवान द*+खणं।
यिद तस दानं न ददािम, पिरहाियसािम पु0ञतो’॥
१८. ‘‘एवाहं िच#तिय!वान, ओरोिह!वा उपाहना।
तस पादािन व*#द!वा, अदाCस छ9ुपाहनं॥
१९. ‘‘तेनेवाहं सतगुणतो, सुखुमालो सुखेिधतो।
अिप च दानं पिरपूरे#तो, एवं तस अदासह’’*#त॥
सचिरयं दुितयं।
३. कुराजचिरया
२०. ‘‘पुनापरं यदा होिम, इ#दप!थे [इ#दप9े (सी॰ क॰)] पुM9मे।

www.tipitaka.org

Vipassana Research Institute

Page 3 sur 34

राजा धन0चयो नाम, कुसले दसहु पागतो॥
२१. ‘‘किलOरPिवसया, /ा<णा उपग0छु मं।
आयाचुं मं ह*!थनागं, ध0ञं मOलसमतं॥
२२. ‘‘‘अवुिPको जनपदो, दु*%भ+खो छातको महा।
ददािह पवरं नागं, नीलं अ0जनसJहयं॥
२३. ‘‘‘न मे याचकमनुप9े, पिट+खेपो अनुFछवो।
मा मे िभ*2ज समादानं, दसािम िवपुलं गजं’॥
२४. ‘‘नागं गहे !वा सो=डाय, िभOारे [िभRारे (सी॰)] रतनामये।
जलं ह!थे आिकिर!वा, /ा<णानं अदं गजं॥
२५. ‘‘तस नागे पिद#न*ह, अमFचा एतद/वुं।
‘Cक नु तुHहं वरं नागं, याचकानं पदसिस॥
२६. ‘‘‘ध0ञं मOलसप#नं, सOामिवजयु9मं।
तGम नागे पिद#न*ह, Cक ते र2जं किरसित॥
२७. ‘‘‘र2ज*प मे ददे स%बं, सरीरं द2जम9नो।
स%ब0ञुतं िपयं मHहं , तमा नागं अदासह’’’*#त॥
कुMराजचिरयं तितयं।
४. महासु दसनचिरया
२८. ‘‘कुसावित*ह नगरे , यदा आCस महीपित।
महासुदसनो नाम, च+कव9ी मह%बलो॥
२९. ‘‘त!थाहं िदवसे ित+ख9ुं, घोसापेिम तCह तCह।
‘को Cक इFछित प!थेित, कस Cक दीयतू धनं॥
३०. ‘‘‘को छातको को तिसतो, को मालं को िवलेपनं।
नानार9ािन व!थािन, को नEगो पिरदिहसित॥
३१. ‘‘‘को पथे छ9मादे ित, कोपाहना मुदू सुभा’।
इित साय0च पातो च, घोसापेिम तCह तCह॥

www.tipitaka.org

Vipassana Research Institute

िमगप*+खनरािदनं॥ www. अदाCस यावजीिवकं। नपाहं दे सं धनं द*म. अ+खो%भं [अ+खोभं (या॰ कं॰)] सागTपमं॥ ३९. यं मे आिस उपायनं। तेन दे िम महादानं. निप न*!थ िनचयो मिय॥ ३५. निप न*!थ िनचयो मिय। स%ब0ञुतं िपयं मHहं .tipitaka. ‘‘तदाहं मापिय!वान. ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘‘िदवा वा यिद वा रC9. सबोिधमनुपि9या’’ित॥ महासुदसनचिरयं चतु!थं। ५. रोगतो पिरमुFचित॥ ३६. ‘‘पुनापरं यदा होिम. चतुसालं चतुमुख।ं त!थ दानं पव9ेCस. ‘‘यथािप आतुरो नाम. प*=डतो कुसल*!थको॥ ४१. पिटय9ं याचके धनं॥ ३३. िमिथलायं पुM9मे। िनिम नाम महाराजा. पूरह!थोव गFछित॥ ३४. ‘‘तथेवाहं जानमानो. निप ठानसतेसु वा। अनेकसतठानेसु. ‘‘तदाहं स9र2जेसु. िनिमराजचिरया ४०. स9राजपुरोिहतो। पूिजतो नरदे वेिह. महागोिव"दचिरया ३७. महागोिव#द/ा<णो॥ ३८.org Vipassana Research Institute . तमा दे िम वरं धन’’*#त॥ महागोिव#दचिरयं प0चमं। ६. ‘‘एवTपं महादानं. पिरपूरेतुमसेसतो। ऊनमनं पूरियतुं. दे िम दानं विन%बके। िनरालयो अपFचासो. रोगतो पिरमुि9या। धनेन वे2जं तपे!वा.Page 4 sur 34 ३२. ‘‘न तं दससु ठानेसु. ‘‘न मे दे सं धनं ध0ञं. यिद एित विन%बको। ला यिदFछकं भोगं.

org Vipassana Research Institute . धनहे तुमुपागतो। कायेन वाचा मनसा. आराधनीयमेसित॥ ४४.tipitaka. च"दकुमारचिरया ४५. ‘‘एतम!थवसं ञ!वा. ‘‘अFछादन0च सयनं. सतभागो भिवसित॥ ५०. ‘‘तथेव सकभु 9ािप. त!थ (क॰)] हरित भ=डकं॥ ४९. िन+ख#तो य0ञवाटतो। संवेगं जनिय!वान. एवं िच#तेसहं तदा॥ ५२. ‘‘तथेवाहं स%बभवे. इFछािम बोिधमु9म’’*#त॥ िनिमराजचिरयं छPं । ७. निप भु 0जािम भोजनं। द*+खणेHये अद!वान. अिप छप0चरि9यो॥ ४८. क!वान भ=डस0चयं। य!थ लाभो महा होित. अिद#नं मे न िव2जित। www. ‘‘पुनापरं यदा होिम. सबोिधमनुपि9या’’ित॥ च#दकुमारचिरयं स9मं। ८. ‘‘यथािप सेवको साCम. ‘‘अिरPसJहये नगरे . अ#नं पान0च भोजनं। अ%बो*Fछ#नं किर!वान. कुमारो च#दसJहयो॥ ४६. ‘‘तदाहं यजना मु9ो. एकराजस अVजो। नगरे पुफवितया. परे िद#नं महफलं। तमा परस दात%बं. िसिवराजचिरया ५१. ‘‘नाहं िपवािम खादािम. िसिवनामािस खि9यो। िनस2ज पासादवरे . त!थ तं [त!थ नं (सी॰). पिरयेिससािम बोिधजं। दानेन स9े तपे!वा. ‘‘यथािप वािणजो नाम.Page 5 sur 34 ४२. महादानं पव9Cय॥ ४७. महादानं पव9Cय॥ ४३. ‘‘‘यं िक*0च मानुसं दानं. दे िम दानं भवाभवे। न पिट+कमािम दानतो.

Page 6 sur 34 योिप याचे य मं च.

ददे यं अिवकपतो’॥ ५३.खुं. स. ‘‘मम सपमञाय.

ह$द वीमंसयािम तं। मुहु. विलग. ‘‘‘िनस'ज पासादवरे . िसिवराजा मिहि*को। िच$ते$तो िविवधं दानं.ो [विलतग. ‘‘सो तदा प.को दे वानिम!सरो। िनिस$नो दे वपिरसाय. ‘‘‘तथं नु िवतथं नेतं. राजानं उपसिम॥ ५७.ं आगमे याथ.गहे 9वान.ो (सी॰)] जरातुरो। अ$धव7णोव हु 9वान. ‘‘पवेधमानो पिलतिसरो. इदं वचनम&िव॥ ५४. अदे यं सो न प!सित॥ ५५. याव जानािम तं मनं’॥ ५६. वामं द.

खणबाहु च। िसर=!म अज>ल क9वा. उ. ‘‘ततो सो चोिदतो म हं .ा नयना. सपो पिरपूिरतो। अिद$नपुDबं दानवरं . मा द$धिय मा पवेधिय। उभोिप नयनं दे िह. ‘‘‘अहो मे मानसं िस*ं .org Vipassana Research Institute . ने. ‘‘‘उभोिप ने.ं यािचतुमागतो॥ ६२. अ'ज द!सािम याचके॥ ६३.. उपाटे 9वा विणDबके’॥ ६४. धमक र?व@न। तव दानरता िकि. पासादतो इधागतो। 9वं मम िच.गमानसो। कतजली वेदजातो.tipitaka. अ$धा उपहता मम। एकं मे नयनं दे िह.मञाय. 9वप एकेन यापय’॥ ६०.गता दे वमानुसे॥ ५९. ‘‘‘याचािम तं महाराज. ‘‘त!साहं वचनं सु9वा. इदं वचनम&िव॥ ५८. ह?ो संिव. िसवको वचनं करो। उ*िर9वान पादािस. ‘‘‘इदानाहं िच$तिय9वान. ‘‘‘एिह िसवक उ?े िह. तालिमजंव याचके॥ www. इदं वचनम&>व॥ ६१.

बोिधयायेव कारणा॥ ६६. ‘‘ददमान!स दे $त!स.Page 7 sur 34 ६५. ‘‘न मे दे !सा उभो च. िद$नदान!स मे सतो। िच.!स अञथा न9थ.

अ. त!मा च.खू.ा न मे न दे !सयो। सDबञुतं िपयं म हं .

स. ‘‘या मे अहोिस जिनका. वेसतरचिरया ६७. फु!सती [फुसती (सी॰)] नाम खि.या। सा अतीतासु जातीसु.खुं अदासह’’$त॥ िसिवराजचिरयं अ?मं। ९.

क!स महे सी िपया॥ ६८. ‘‘त!सा आयु.

खयं ञ9वा. ‘‘एवं वु. वरभGे यिदHछिस’॥ ६९.ा च सा दे वी. दे िव$दो एतद&िव। ‘ददािम ते दस वरे . स.

वातोव धरणीKहं ’॥ ७०.कं पुिनदम&िव। ‘>क नु मे अपराध9थ. ‘‘एवं वु.ो च सो स. >क नु दे !सा अहं तव। रमा चावेिस मं ठाना.

को.मे’॥ ७२.ग7ह मया िद$ने. ‘‘स.कंयेव ते आयु. न च मे 9वंिस अपया॥ ७१. पुन त!सदम&िव। ‘न चेव ते कतं पापं. ‘‘‘ए. चवनकालो भिव!सित। पिट. वरे दस वK.

‘‘यदाहं फु!सितया कु=Hछ. सजयेन समागिम॥ ७४.ये उपप'जथ। जेतु. तु?ह?ा पमोिदता। ममं अDभ$तरं क9वा. ओ. ‘‘ततो चुता सा फु!सती.केन सा िद$नवरा. खि.रह नगरे . फु!सती दस वरे वरी॥ ७३.

दे ित दानं अिकचने॥ www.क$तो िपयमातुया। मम तेजन े मे माता. सदा दानरता अहु ॥ ७५.tipitaka.org Vipassana Research Institute . याचके अि*के [पिथके (क॰)] जने। समणे &ाMणे खीणे. ‘‘अधने आतुरे िज7णे.

‘‘दस मासे धारिय9वान. करो$ते पुरं पद.Page 8 sur 34 ७६.

‘‘न म हं मि.खणं। वे!सानं वीिथया म'झे.कं नामं. दानं दातुं िविच$त>य॥ ७९. त!मा वे!स$तरो अहु ॥ ७८. जाितया अ?व!सको। तदा िनस'ज पासादे . ‘‘यदाहं दारको होिम.कसभवं। जाते9थ वे!सवीिथया. जनेिस फु!सती ममं॥ ७७. ‘‘‘हदयं ददे यं च. निप पेि.

ं मंसप Kिधरप च। ददे यं कायं सावे9वा. िसनेKवनवटं सका॥ ८१. ‘‘किलOर?िवसया. दानं दातुं उपाग>म॥ ८२. अकपतमस7ठतं। अकप त9थ पथवी. पु7णमासे उपोसथे। पHचयं नागमाK ह. ‘‘अवुि?को जनपदो. &ाMणा उपगछु मं। अयाचुं मं ह9थनागं.खु. ‘‘अ$व*मासे प$नरसे. ‘‘सभावं िच$तय$त!स. यिद कोिच याचये ममं’॥ ८०. दुDभ. धञं मOलसमतं॥ ८३.

यं मं याच$त &ाMणा। स$तं नपितगूहािम [नपितगु हािम (सी॰ क॰)].मं॥ ८४.े. ‘‘न मे याचकमनुप. ‘‘ददािम न िवकपािम. दाने मे रमते मनो॥ ८५. पिट.खो छातको महा। ददािह पवरं नागं. सDबसेतं गजु.

िसवयो कु*ा समागता। पDबाजेसुं सका र?ा. &ाMणानं अदं गजं॥ ८७.खेपो अनुHछवो। ‘मा मे िभ'ज समादानं. ‘‘त!स नाग!स दानेन.org Vipassana Research Institute . सDबसेतं गजु. ‘‘पुनापरं दद$त!स. ‘वं गHछतु पDबतं’॥ www.मं। तदािप पथवी कप.tipitaka. िभOारे रतनामये। जलं ह9थे आिकिर9वा. द!सािम िवपुलं गजं’॥ ८६. ‘‘नागं गहे 9वा सो7डाय. िसनेKवनवटं सका॥ ८८.

ती सGो. ‘‘तेसं िनHछु भमानानं.ेतुं. अकप9थमस7ठतं। महादानं पव. ‘‘अथे9थ व. एकं वरमयािचसं॥ ९०. ‘‘ह=9थ अ!से रथे द9वा. तुमुलो भेरवो महा। दानेिनमं नीहर$त. महादानं ददामहं ॥ ९१. नगरा िन. एकं वरमदं सु मे। साविय9वा क7णभे>र.Page 9 sur 34 ८९. दा>स दासं गवं धनं। महादानं दिद9वान. पुन दानं ददातयं॥ ९२. ‘‘यािचता िसवयो सDबे.

‘‘िन.ख>म तदा॥ ९३.

जा>ल खि. ‘‘अिभजाता सुखुमाला.गही। अहं सुव7णिबबंव.यम.या चतुरो जना। िवसमं समं अ.ग>ह॥ ९७.9वा िवलोिकते। तदािप पथवी कप. मGी क7हािजन. गKको भाितको िह सो’॥ ९६. ‘‘पदुमं पु7डरीकंव.खिम9वान नगरा. मिGदे >व इदम&>व॥ ९५. लहु का एसा किनि?का। अहं जा>ल गहे !सािम. िनवि. ‘‘‘9वं मिG क7हं ग7हािह. िसनेKवनवटं सका॥ ९४. ‘‘चतुवा>ह रथं द9वा. खि. ठ9वा चातुमहापथे। एकािकयो अदुितयो.

अनुम. कKणं िगरमुदीरयुं। दु. ‘कु>ह व$त [वत (सी॰)] पDबतो’॥ ९९.कम$ता.गे पिटपथे। म. ‘‘ये केिच मनुजा ए$त. ‘‘ते त9थ अहे प!स9वा.ग$ते पिटपुHछाम. वं गHछाम पDबतं॥ ९८.

गा (!या॰ कं॰)] िवपुला दुमा। सयमेवोणिम9वान. दारका फिलने दुमे। तेसं फलानं हे तुह.org Vipassana Research Institute .‘‘यिद प!स$त पवने.‘‘रोद$ते दारके िद!वा. उपगHछ$त दारके॥ www. उपरोद$त दारका॥ १०१.tipitaka. उDब*ा [उDब.खं ते पिटवेदे$त. दूरे व$तपDबतो॥ १००.

अDभुतं लोमहं सनं। साहु कारं [साधुकारं (सDब9थ)] पव. अDभु तं लोमहं सनं। वे!स$तर!स तेजन े . सयमेवोणता दुमा॥ १०४.‘‘इदं अHछिरयं िद!वा.‘‘अHछे रं वत लोक=!म. मGी सDबOसोभना॥ १०३.Page 10 sur 34 १०२.ेिस.‘‘सिQ>पसु पथं य.

अनुकपाय दारके। िन.खा.

ख$तिदवसेनेव [िन.

चेतेिह चेतपु.ेिह। ते ततो िन.‘‘सि?राजसह!सािन.ख$तिदवसेयेव (सी॰)].‘‘त9थ व. चेतर?मुपागमुं॥ १०५. रोदमाना उपागमुं॥ १०६.े9वा सRलापं. तदा वस$त मातुले। सDबे पजिलका हु 9वा.

‘‘स. प7णसालं सुमापय॥ १०८.खिम9वान. िव!सकमं [िवसुकमं (क॰)] मिहि*कं। अ!समं सुकतं रमं. वं अगमु पDबतं॥ १०७.‘‘आम$तिय9वा दे िव$दो.

प7णसालं सुमापिय॥ १०९. अपसGं िनराकुलं। चतुरो जना मयं त9थ. िव!सकमो मिहि*को। अ!समं सुकतं रमं. ‘‘अहच मिGदे वी च. वसाम अ!समे तदा॥ १११. ‘‘दारके अनुर.‘‘अ'झोगाहे 9वा पवनं.क!स वचनं सु9वा. जाली क7हािजना चुभो। अञमञं सोकनुदा. वसाम पDबत$तरे ॥ ११०.

अि*को मं उपागिम। आयािच पु.के म हं . िसनेKवनवटं सका॥ www.ख$तो.े चज$त!स.org Vipassana Research Institute . जा>ल क7हािजनं चुभो॥ ११३. ‘‘याचकं उपगतं िद!वा.‘‘सके पु. अदा>स &ाMणे तदा॥ ११४. जूजके &ाMणे यदा। तदािप पथवी कप. हासो मे उपप'जथ। उभो पु. पोसेित सा तयो जने॥ ११२.े गहे 9वान. असुञो होिम अ!समे। मGी फलं आहिर9वा.tipitaka. ‘‘पवने वसमान!स.

बोिधयायेव कारणा॥ ११९.ञा.‘‘पुनापरं हार. उिभनं उपस2िम। तदािप पथवी क6प. उदक. ससपडतचिरया १२५. िन खिमवा सञाितिभ। पिवसािम पुरं र6मं.‘‘अचेतनायं पथवी. हु वा ाणसनभो। आयािच मं मि"दे #व. िसनेवनवटं सका॥ १२४.‘‘रतनािन स: व&4ससु.org Vipassana Research Institute .‘‘मि"या दीयमानाय. मि"दे वी न दे 4सया। स(ब.‘‘म#" हथे गहे वान.जिल पूिरय। पसनमनस23पो.‘‘पुनापरं हार. त4मा िपये अदासहं ॥ १२०.Page 11 sur 34 ११५.tipitaka. परहे ठनिववGजतो॥ १२६. स<लपते सुखं दुख॥ ं १२१. ‘‘िहरो:3पेन गना [गनं (4या॰ क॰)]. महामेघो पव4सथ। तदािप पथवी क6प.‘‘पुनापरं यदा होिम.ञे. ‘‘न मे दे 4सा उभो पु:ा. ससको पवनचारको। ितणप8णसाकफलभ खो. िसनेवनवटं सका॥ ११८. मातािपतुसमागमे। कणं पिरदे वते. सीलव&त पित(बतं॥ ११६.ञुतं िपयं महं . िसनेवनवटं सका॥ १२२.‘‘म कटो च िसHालो च. गगने दे वा पमोिदता। तदािप पथवी क6प. अिव. मि"दे #व पित(बतं। चजमानो न िचते#स. जेतु:रं पु:मं॥ १२३. ‘‘जा#ल क8हािजनं धीतं. सु:पोतो चहं तदा। www.ञाय सुखं दुखं। सािप दानबला महं . त4स म#" अदासहं ॥ ११७.‘‘पुनदे व स को ओह. स: ख:ुं पक6पथा’’ित॥ वे4सतरचिरयं नवमं। १०.

नानाकNे समानिय। महतं अकािस िचतकं.Page 12 sur 34 वसाम एकसामता. िकिरये क<याणपापके। ‘पापािन पिरवGजेथ.‘‘अहं ते अनुसासािम. मासा वा त8डुला घतं। अहं ितणेन यापेिम.‘‘तमहं िद4वान सतुNो.‘‘उपोसथ6ह िदवसे. दानं द खणनुJछवं। ‘यिदहं लभे द खणेयं. यथासि: यथाबलं। दानािन पिटयादे वा. स को ाणव8णना। आसयं मे उपागJछ. #क मे दानं भिव4सित॥ १३२. प कं वं भ खिय4सिस’॥ १३८.‘‘‘न मे अथ ितला मुLगा. द खणेय4स दातवे। दवा दानं द खणेये.‘‘‘साधू’ित सो हNमनो. इदं वचनम#व। ‘साधु खोिस अनु3प:ो. िदवसो अGजुपोसथो॥ १२९. दानवीमंसनाय मे॥ १३५.‘‘दानािन पिटयादे थ.org Vipassana Research Institute .tipitaka.‘‘ते मे साधूित ववान.ञाय. न स का ितण दातवे॥ १३३. नानाकNे समानय। अहं पिच4सम:ानं.‘‘‘यिद कोिच एित द खणेयो. अGज द4सािम ते अहं । तुवं सीलगुणूपत े ो. सायं पातो च िद4सरे [सायं पातो पिद4सरे (क॰)]॥ १२७. उपव4सथुपोसथं॥ १३०.‘‘अहं िनसGज िचते#स. िभ खाय मम सतके। दGजाहं सकम:ानं. कवा अHारग(भकं॥ www. क<याणे अिभिनिव4सथ’॥ १२८. अयु:ं ते परहे ठनं॥ १३७. न सो तुJछो गिम4सित’॥ १३४. चदं िद4वान पूिरतं। एतेसं तथ आिच& ख. द खणेयं गवेिससुं [गवेसयुं (क॰)]॥ १३१.‘‘‘अिदनपु(बं दानवरं .‘‘‘एिह अ&Lग पदीपेिह. घासहे तु ममतके॥ १३६.‘‘मम स23पम.

‘‘छ#व च6मं मंसं हां . पिवN4स ममं तदा। स(बं समेित दरथं.‘‘अ&Lग तथ पदीपेिस.Page 13 sur 34 १३९. कुराजा धन. यथा सीतोदकं िवय॥ १४३. िसिव वे4सतरो ससो। अहमेव तदा आ#स. एकमतं उपािव#स॥ १४०. पिवNं य4स क4सिच। समेित दरथपिरळाहं . हथनागव.चयो। महासुद4सनो राजा. धममायित (क॰)]। तदु3पितवा पप#त.जो.‘‘यदा महाकNपु. अ4सादं दे ित पीित च॥ १४२. मGझे जालिसखतरे ॥ १४१. अ#N हदयबधनं। केवलं सकलं कायं. यथा सो िख3पं महा भवे। फोटे वा रजगते ग:े. आिद:ो धमधमायित [धुमधुमायित (सी॰). एते दान4स पारमी। जीिवतं याचके दवा.‘‘तथेव जिलतं अ&Lग. महागोिवदाणो॥ िनिम चदकुमारो च.‘‘यथा सीतोदकं नाम. एसा मे दानपारमीित॥ दानपारिमिन"े सो िनिNतो। २. सक:ानं पिरJच#ज। दानेन मे समो नथ. ाण4स अदासह’’त॥ ससप8डतचिरयं दसमं। अिकि:वLगो पठमो। त4सु"ानं – अिकि:ाणो सSो. इमं पारिम पूर#य॥ िभ खाय उपगतं िद4वा. यो ते दानवरे अदा॥ एते दानपिर खारा.

tipitaka. मातु पोसकचिरया www.गो १.org Vipassana Research Institute .

ञथ:ं. बलेन समसािदसं॥ ८. ‘‘तथ प4सवाहं दे वे. एकतं सुखसम3पते। www. फरसूिह तोमरे िह च। नेव तेसं पकु3पेयं.छहं ॥ १२. सयमेव इधेिह’ित॥ ४. ‘‘गवा सो हथदमको. गुणेन मम सािदसो॥ २. निप आळककासुया। सह गिहते [समं गिहते (सी॰)] सो8डाय. ‘‘यिदहं तेसं पकु3पेयं. प खपतं ममाळके॥ १०. उपेतानं गहणाय मं। पिटबलो भवे तेसं. भूिरद:ो मिहिTको। िवVप खेन महार. गजो वसित कानने॥ ३.ञो मं पिटवेदिय। ‘तवानुJछवो महाराज.ञाय मे सीलगुणं. अ"स पदुम4सरे । िभसमुळालं [िभसमूलं (क॰)] उTरतं. मम सो8डाय अLगिह॥ ७. ‘‘त4स तं वचनं सुवा. सीलख8डभया ममा’’ित॥ मातुपोसकचिरयं पठमं। २. ल खणं उपधारिय। ‘एिह पु:ा’ित पवान. राजािप तुNमानसो। पेसेिस हथदमकं. ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘‘यदा अहो#स पवने. सरीरानुगतं बलं। अGज नागसह4सानं. याव रGज6प मानुसं॥ ९. सीलपारिमपूिरया। न करोिम िच:े अ. ‘‘िव.org Vipassana Research Institute . छे काचिरयं सुिस खतं॥ ५.tipitaka. भूिरदचिरया ११.जरो मातुपोसको। न तदा अथ मिहया. ‘‘यिद ते मं तथ कोUे युं.Page 14 sur 34 १. ‘‘पवने िद4वा वनचरो. र. ‘‘यं मे तदा पाकितकं. कु. ‘‘अिप चाहं सीलर खाय. दे वलोकमग. ‘‘‘न त4स पिर खायथो.ञा. यापनथाय मातुया॥ ६.

‘‘छिवया च6मेन मंसेन. ‘‘सकजीिवतपिरJचागो. पथवीउ3पतनं िवय॥ १८. आल6पायनो [आल6बणो (सी॰)] ममLगिह। पेळाय प खिपवान. च6पेयको मिहिTको। तदािप ध6मको आ#स. खणेन छािरकं करे ॥ www. िदनंयेव हरातु सो॥ १५. ‘‘पेळाय प खपतेिप. स6म"तेिप पािणना। आल6पायने [आल6बणे (सी॰)] न कु3पािम. सील(बतसम3पतो॥ २१.org Vipassana Research Institute . उदक6प थलं करे । यिदहं त4स पकु3पेयं. भुवा यापनम:कं। चतुरो अHे अिधNाय. च पे "यनागचिरया २०. ‘‘अिप चाहं सीलर खाय.ञथ:ं. कीळे ित मं त#ह त#ह॥ १६. नहाअिNकेिह वा। य4स एतेन करणीयं. सीलख8डभया मम॥ १७. चतु"ीपान हे तुिप॥ १९. ‘‘यं यं सो व8णं िचतिय. सेिम व6मकमुTिन॥ १४. राजWार6ह कीळित॥ २२. सील(बतं समािद#य॥ १३.tipitaka. ‘‘िनरतरं जाितसतं. ितणतो लहु को मम। सीलवीित कमो महं .Page 15 sur 34 तं सLगगमनथाय.ञुना. उपवुथं उपोसथं। अिहतु8डको गहे वान. चजेयं मम जीिवतं। नेव सीलं पिभदे यं. ‘‘तदािप मं ध6मचा#र. सीलपारिमपूिरया। न करोिम िच:े अ. ‘‘सरीरिकJचं कवान. ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘‘थलं करे यमुदकं. नीलंव पीतलोिहतं। त4स िच:ानुव:तो. ‘‘संिसतो अकत. होिम िचततसनभो॥ २३. प खपत6प पेळके’’ित॥ भूिरद:चिरयं दुितयं। ३.

‘‘उ'यानदसनं ग&वा. ‘‘एवं वुे अहं तस.ख)मं अिभिन. िविकर&ते भु सं िवया’’ित॥ च)पे'यनागचिरयं तितयं। ४.tipitaka.खा कुले गणे। चर&ता गामिनगमं.org Vipassana Research Institute . अ&तेपुरं पवेसिय॥ ३३.Page 16 sur 34 २४. पिरहाियसािम सीलतो। सीलेन पिरहीनस. इधेव िविकरीयतु। नेव सीलं पिभ&दे 'यं. ‘‘तथ वसाम िनपका. चू ळबोिधचिरया २६. बाराणिसमुपागमुं॥ २९. ‘‘या मे दुितियका आिस. चूळबोिध सुसीलवा। भवं िदवान भयतो. उमथो न िसझित॥ २५.खा. सीलFबतमनुस1र। तथेव कोपं िनGगHIह. नादा1स विEतूपिर॥ ३५. को7े 'य ितIहसिया। www. ‘‘यिद नं 3ा41ण कोिच.े . अनपे. गाहापेवान चेटके। िन:पीळय&तो बलसा. ‘‘कामं िभजतुयं कायो. असंस9ा कुले गणे। िनराकुले अ:पस. ने. सहजा एकसासनी। आकिEवा नय6&तया.ख)मं अिभिन. ‘‘िनरालया िछ&नब&धू. ‘‘ितसा [तसा (सी॰)] सारगिधतो. कोपो मे उपपजथ॥ ३४. राजु'याने वसामुभो॥ ३०. ‘तु'हे सा का कस भिरया’॥ ३१. 3ा4णी कनकस6&नभा। सािप व7े अनपे. ‘‘यिद िचवसी हे सं. इदं वचनम31व। ‘न म'हं भिरया एसा.स 3ा41ण। उपग)म ममं पु6<छ. राजा अ. ‘‘ओदपिकया म'हं . सहध)मा एकसासनी’॥ ३२.खिम॥ २८. ने.ख1म॥ २७. ‘‘सह कोपे समु:प&ने. ‘‘पुनापरं यदा होिम.

मुेित ओहनेिततं॥ ४१. ‘‘‘हीिळता जीिवता वािप. ‘‘पुनापरं यदा होिम. काहा1म परहे ठनं’॥ ४६.खमूले दकासये। होतेथ ठानं म1हसानं. पिरसुOेन मतं वरं । . ित9ािम च सयािम च॥ ४०. पापेन अनिरयेन मं॥ ४४. ‘‘न मेसा 3ा4णी दे सा.खे.खेिस कुणपेन. ‘‘एवं वुे तदा य.Page 17 sur 34 नेव सीलं पिभ&दे 'यं. कोिच कोिच त1ह त1ह॥ ३९. अJञेपव े ं किरसित। तेव तस विधस6&त. ‘‘ममेवायं मJञमानो. अहं तं इदम31व। ‘1क वं म. L.खो मं इदम3िव। ‘नासेहेतं छवं पापं. ‘‘‘यिदहं तस पकु:पे'यं.ुतो॥ ४२. ‘‘सिक6)प िदवसं दुितयं. निप मे बलं न िवजित। सFबJञुतं िपयं म'हं .खस’’6&त॥ चूळबोिधचिरयं चतुथं। ५. मह&तो भीमदसनो॥ ३८. तितयं चतुथ6)प च। दूसेित मं सFबकालं. सा मे मुि भिवसित॥ www. ठानं अ. िसNे िह च खुरेिह च’॥ ४३. ‘‘ममं उप. बोिधयायेव कारणा॥ ३६. तमा सीलानुर6. ‘‘िवचर&तो 3हारJञे. म1हसो पवनचारको। पवEकायो बलवा. पापो अनिरयो लहु । ख&धे नलाटे भमुके.org Vipassana Research Institute .स भ. ‘‘पFभारे िगिरदुGगे [वनदुGगे (सी॰)] च. य.ुतं िदवा.याहं जीिवतहे तूिप. तेन होिम उप. ततो हीनतरो भवे। सीलJच मे पिभजे'य. महसराजचिरया ३७. ‘‘अथेथ किपमाग&वा.tipitaka. िवJञू च गरहे 'यु मं॥ ४५.कं। तं ठानं उपग&वान.

मा मं कसिच पावद’॥ ५६. गNाकूले मनोरमे॥ ५०. रJञो आरोिचतं मया। राजा सुवान वचनं. ‘जीवािम वा मरािम वा’॥ ५१. अ&धकार6)ह रिया॥ ५५.क9े . परमसीलसमािहतो॥ ४९. ‘‘असथकालमJञाय. ‘‘हीनम6झमउ. ‘‘तस कवान काLJञं. उपग6Jछ मम6&तकं॥ ५७.ख. ‘‘तसाहं स. धिनकेिह पिरपीिळतो। पुिरसो गNाय पपित. प. उसुं तस पक:पिय। ‘इधेव घातियसािम. िविवे अमनुसके। तथ वासं उपगHJछ. कLणं पिरदे वतो। गNाय तीरे ठवान.tipitaka. ‘‘र)मे पदे से रमणीये.Page 18 sur 34 ४७. वु'हमानो महोदके। रव&तो कLणं रवं. ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘‘रि6&दवं सो गNाय.org Vipassana Research Institute . पु6<छतो धनहे तुको। राजानं सो गहे वान. िमदुHFभ [िमदू1भ (सी॰)] अनािरयं’॥ www. सुतकनकस6&नभो। िमगराजा LLनाम. राजचिरया ४८. अपुH<छ ‘कोिस वं नरो’॥ ५३. ‘‘यावता करणं सFबं.ख&दोहं महान1द’॥ ५४.ं सुवान. तसाहं इदम31व। ‘एकं तं वरं याचािम. अनो करणं तदा। ‘धिनकेिह भीतो तिसतो. मझे गNाय ग<छित॥ ५२. ‘‘नगरं ग&वान आिच6. ‘‘सो मे पु9ो च Fयाकािस. सह&तो अवमािनतं। एवं लभित स:पJञो. चिजवा मम जीिवतं। पिविसवा नीह1र तस. ‘‘अथ उपिर गNाय. मनसा यथा प6थत’’6&त॥ म1हसराजचिरयं पJचमं। ६.

मातचिरया ६०. ‘‘पापो कदिरयो य. ‘‘तमहं अनुर. अिभसिप मुOफालनं॥ ६३.ख मम सीलं.खो. ‘‘यं सो तदा मं अिभसिप. धमदे वपु %चिरया ६६. कुिपतो दु9मानसो। तसेव मथके िनपित. समादपे&तो महाजनं। चरािम गामिनगमं. सFबलोकानुक)पको॥ ६७. ‘‘अनुरH. बोिधयायेव कारणा’’ित॥ LLराजचिरयं छ9ं । ७.ख मम जीिवतं। सीलवा िह तदा आ1स.खो मिहिOको। ध)मो नाम महाय. ‘‘अहJच 3ा4णो एको. कामकारो भवािम ते’॥ ५९.खो. योगेन तं पमोच1य॥ ६५.ख मम जीिवतं। सीलवा िह तदा आ1स.स। तथ मं पिरभासेवा.ख&तो. महाप.org Vipassana Research Institute . ‘‘िवचर&तो अनुकूल6)ह. यिद सीलं न गोपये। ओलोकेवानहं तस. सिमो सपिरजनो॥ ६८. करे 'यं छािरकं िवय॥ ६४. दीपे&तो दस पापके। www. सीलवा सुसमािहतो॥ ६१. ‘‘पुनापरं यदा होिम.ख मम सीलं. नारH. हे 9ा वसित 3ा4णो॥ ६२. नारH. ‘‘दसकुसलक)मपथे. ‘‘पुनापरं यदा होिम. उOं मे असम. जिटलो उGगतापनो। मातNो नाम नामेन. ‘‘यिदहं तस पकु:पे'यं.Page 19 sur 34 ५८. ‘‘अनुरH. िन6)म1न मम अना। ‘ित9तेसो महाराज. गNाकूले वसामुभो। अहं वसािम उपिर. बोिधयायेव कारणा’’ित॥ मातNचिरयं समं। ८.tipitaka.

सिम)हा पिटपथे उभो॥ ७०.खोिस मम मा चिल’॥ ७७. अलीनस%ु चिरया ७४. िनFबापेवान मानसं। सह जनेनो. ‘भ. सीलगुणमुपागतो॥ ७५. कवा आगमनं पुन। 3ा4णस धनं दवा. िपता आम&तयी ममं॥ ७९. ‘‘िमगवं गहे वा मुJचसु.क&ते.Page 20 sur 34 सोपेथ मिहया चरित.सो नाम. ‘‘पJचालर9े नगरवरे . भीतो तिसतवेिधतो। ऊL. ‘‘तस रJञो अहं पुो. मम आगमनं पुन’॥ www.खाय. अनुर. कवा िचस िनFबु 1त। िववरं अदािस पथवी. सुतध)मो सुसीलवा। अलीनसो गुणवा. ‘‘सह पथतो ओ. ‘‘अिपचाहं सीलर.org Vipassana Research Institute . ‘‘तस तं वचनं सुवा. उभो प<चिनका मयं। धुरे धुरं घ7य&ता. यिद िभ&दे तपोगुणं। सहपिरजनं तस. मा पम6ज पुरं इदं । कतं मे पोिरसादे न. रजभूतं करे 'यहं ॥ ७२.ख)भो अहु तस. पोिरसादं उपागिम। सो मे िपतुमGगहे िस. ‘‘ध)मवादी अध)मो च.किमवा. सिमो सपिरजनो॥ ६९. ‘‘‘रजं पु पिटपज. ‘‘िपता मे िमगवं ग&वा. पथं पापस दासहं ॥ ७३. पापय. कRयाणपापकस च। मGगा ओ. किपलायं [क6)पलायं (सी॰).कमनथाय. ‘‘कलहो वती भेमा.खस तावदे ’’ित॥ ध)मदे वपुचिरयं अ9मं। ९.खपिरजनो सदा॥ ७६.tipitaka. ‘‘यिदहं तस कु:पे'यं. महायुOो उपि9तो॥ ७१. क6:पलायं (या॰)] पुLमे। राजा जयि. िदवान पोिरसादकं॥ ७८.

Page 21 sur 34 ८०. ‘‘मातािपतू च व.

दवा. िन.

मिनवान अना। िन.

कदािच सो तिस&सित। तेन िभ. ‘‘ससथहथू पगतं.खिपवा धनुं खगं. पोिरसादं उपाग!म॥ ८१.

)ज&सित सीलं. इदं वचनम8!व॥ ८३. भखय मं िपतामह’॥ ८४. नार9ख मम जीिवतं। प6बाजे!स चहं त&स. ‘‘‘उ)जालेिह महाअ9ग. ‘‘सीलख3डभया म5हं . त&स दे &सं न 6याह!र। मेिचो िहतवादी. सदा पाणाितपाितक’’. पपित&सािम :खतो। वं पककालम.ञाय [सुपककालम.ञाय (पी॰)]. पिरासं [पिरतासं (सी॰)] कते मिय॥ ८२. ‘‘इित सीलवतं हे तु.

त॥ अलीनसुचिरयं नवमं। १०. स@पालो मिहिAको। दाठावुधो घोरिवसो. द3डमुगरपािणनो॥ ८९. ‘‘छिवया चमेन मंसेन. नहा:अिHकेिह वा। य&स एतेन करणीयं. ‘‘नासाय िविनिव. खरा लुKा अका:णा। उपग. िद नंयेव हरातु सो॥ ८८. स पालचिरया ८५. तथ वासमकFप!य॥ ८७. िDिजEहो उरगािधभू ॥ ८६. ‘‘चतुFपथे महामगे. नानाजनसमाकुले। चतुरो अGे अिधHाय. ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘‘अKसंसु भोजपुा.छु ं ममं तथ.

कोQय तेिप सििभ। www. नGM Hे िपिHक3टके। काजे आरोपियवान.org Vipassana Research Institute . सकाननं सप6बतं। इPछमानो चहं तथ.tipitaka. ‘‘ससागर तं पथ!व. नासावातेन झापये॥ ९१. ‘‘सूलेिह िविनिव)झ ते.)झवा. भोजपुा ह!रसु मं॥ ९०.

एसा मे सीलपारमी’’ित॥ स@पालचिरयं दसमं। ह.Page 22 sur 34 भोजपुे न कुFपािम.

थनागवगो दुितयो। त&सुKानं – ह.

अSजो च जयिKसो॥ एते नव सीलबला. चपे5यो बोिध म!हसो। :: मातGो धमो च.थनागो भूिरदो. पिरखारा पदे िसका। जीिवतं पिरर.

खवा. सीलािन अनुर.

खसं॥ स@पाल&स मे सतो. स6बकाल.

जयो। उ&साविब दुं सूिरयातपे. पिततं िद&वान संिव!ज॥ २. संवेगमनुबTह!य। मातािपतू च व. यु धजयचिरया १.ञेवािधप!त कवा. राजपुो युध. त&मा सा सीलपारमीित॥ सीलपारिमिनKे सो िनिHतो। ३. ‘‘यदाहं अिमतयसो. ‘‘त. यु धजयव गो १.प जीिवतं। य&स क&सिच िन5यं.

दवा. प6ब)जमनुयाचहं ॥ ३. ‘‘याच.

निप मे दे &सं महायसं। www. अनपेखोव पिरPच!ज॥ ५. ‘‘मातािपता न मे दे &सा. सनेगमे सरHके। क:णं पिरदे व ते. बोिधयायेव कारणा॥ ६. ‘‘सराजके सहोरोधे. इAं फीतं महाम!ह’॥ ४. ‘‘केवलं पथ!व र)जं. सनेगमा सरHका। ‘अ)जेव पु पिटप)ज. ञाितपिरजनं यसं। चजमानो न िच ते!स.org Vipassana Research Institute . त मं प.tipitaka.जिलका.

ञुतं िपयं म5हं .Page 23 sur 34 स6ब. त&मा र)जं पिरPचिज’’.

‘‘त&स र. ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘‘तमहं िद&वान कुहकं. रोपियवान जीवित॥ १०. अहोिस कुहकतापसो। आरामं मालावPछ. थु सरा!सव अत3डुलं। दुमंव अ तो सुिसरं . इ दपथे पु:मे। कािमतो दियतो पुो. ‘‘सीलवा गुणसप नो. सGहे सु च कोिवदो॥ ९. कद!लव असारकं॥ ११. ‘‘न.च. त॥ युध.ञो पितकरो. सोमनसचिरया ७. कVयाणपिटभानवा। वुWापचायी िहरीमा.जयचिरयं पठमं। २. सोमन&सोित िव&सुतो॥ ८.

‘‘कुिपतो अहु [अहोिस (सी॰). आिस (&या॰)] पPच तो. साम. जीिवतवुिकारणा॥ १२.ञापगतो अयं। िहरीसुकधमजिहतो. अटवीिह पर.थम&स सतं धमो.

तिह। तं िनसेधेतुं गPछ तो. ‘‘‘मा पम. अनुसािस िपता ममं॥ १३.

‘‘तमहं ग वानुपHानं.)ज तुवं तात. इदं वचनम8!व। ‘क. जिटलं उगतापनं। यिदPछकं पवेिह. स6बकामददो िह सो’॥ १४.

!क वा ते आहरीयतु’॥ १५. ‘‘तेन सो कुिपतो आिस. कुहको मानिन.Pच ते गहपित कुसलं.

रHा प6बाजयािम वा’॥ १६. ‘‘िनसेधियवा पPच तं. राजा कुहकम8िव। ‘क.&सतो। ‘घातापेिम तुवं अ)ज.

org Vipassana Research Institute . ‘‘त&स आिचखती पापो.Pच ते भ ते खमनीयं. कुमारो यथा नािसयो। त&स तं वचनं सुवा.tipitaka. आणापेिस महीपित॥ www. समानो ते पवितो’॥ १७.

Page 24 sur 34 १८. ‘‘‘सीसं तथेव िछ.

कवान चतुख. दवा.

‘‘तथ कारिणका ग वा.3डकं। रिथया रिथयं द&सेथ. आकिWवा नय. च3डा लुKा अका:णा। मातुअYे िनिस न&स. सा गित जिटलहीिळता’॥ १९.

ब धतं गाZहब धनं। ‘र.ञो द&सेथ मं िखFपं. ‘‘तेसाहं एवमवचं. राजिकिरयािन अ. त मं॥ २०.

महार)जमदािस मे। सोहं तमं दालियवा. कामभोगो न दे .थ मे’॥ २१. ‘‘सो मं तथ खमापेिस.ञो द&स!यसु.च वसमान!य॥ २२. मम. प6ब!ज अनगािरयं॥ २३.ञापे!स. ‘‘न मे दे &सं महार)जं. पाप&स पापसेिवनो। िद&वान तं स. ‘‘ते मं र.

&सयो। स6ब.ञुतं िपयं म5हं . त&मा र)जं पिरPचिज’’.

त॥ सोमन&सचिरयं दुितयं। ३. अयोघरचिरया २४. कािसराज&स अSजो। अयोघर. ‘‘पुनापरं यदा होिम.

केवलं वसुधं इमं॥ २६.ह संवWो. ‘‘सरHकं सिनगमं. नामेनािस अयोघरो॥ २५. सजनं व. संपीळे पितपोिसतो। अ)जेव पु पिटप)ज. ‘‘दुखेन जीिवतो लAो.

हीनमुकHम. इदं वचनम8!व॥ २७. दव खियं। अ.ज!ल पगहे वान. ‘‘‘ये केिच मिहया सा.

)झमा। िनरारखा सके गेहे. वW.

‘‘‘इदं लोके उिरयं. संपीळे मम पोसनं। अयोघर. त सकञाितिभ॥ २८.

ह संवWो. अFपभे च दसूिरये॥ २९. ‘‘‘पूितकुणपसपु3णा. मु.

Pचवा मातु कु.

org Vipassana Research Institute .Pछतो। www.tipitaka.

पुन प.Page 25 sur 34 ततो घोरतरे दुखे.

‘‘‘यिदहं तािदसं पवा.जािम (सी॰)].खयोघरे ॥ ३०. पापानं उमो िसयं॥ ३१. ‘‘‘उक. दुखं परमदा:णं। र)जेसु यिद र)जािम [र.

3ठतो.

ह कायेन. र)जेन.

ह अन.

ञुतं िपयं म5हं . पािव!स काननं वनं॥ ३३. यथ मं मPचु न मिKये’॥ ३२. ‘‘एवाहं िच तियवान.थको। िन6बु!त पिरयेिस&सं. निप मे दे &सं महायसं। स6ब. ‘‘मातािपता न मे दे &सा. त&मा र)जं पिरPचिज’’. िवरव ते महाजने। नागोव ब धनं छे वा.

‘‘पुनापरं यदा होिम. त॥ अयोघरचिरयं तितयं। ४. िन6बा सो. कासीनं पुरव:मे। भिगनी च भातरो स. िभसचिरया ३४.

िहरीसुकमुपागतो। भवं िद&वान भयतो. ‘‘एतेसं पु6बजो आ!स. ‘‘मातािपतूिह पिहता. नेखमािभरतो अहं ॥ ३६.थये कुले॥ ३५. सहाया एकमानसा। कामेिह मं िनम ते.

‘‘यं तेसं वचनं वुं. ‘कुलवंसं धरे िह’ित॥ ३७. त. त [स त (क॰)] फालसमं िवय॥ ३८. िगहीधमे सुखावहं । तं मे अहोिस किठनं. ‘‘ते मं तदा उ.

पु9Pछसु प.खप तं.

org Vipassana Research Institute . अथकामो िहतेिसनं। ‘नाहं पथेिम िगहीभावं.tipitaka. ‘‘ते म5हं वचनं सुवा. ‘‘तेसाहं एवमवचं. यिद कामे न भु .जिस’॥ ३९.थतं मम। ‘!क वं पथयसे सम. ‘स6बेव प6बजाम भो’॥ www. िपतुमातु च सावयुं। मातािपता एवमाहु . नेखमािभरतो अहं ’॥ ४०.

Page 26 sur 34 ४१. ‘‘उभो मातािपता म.

‘‘तदािप मं िनम"तेसुं.झवानहं तदा। www. कामभोगेिह ञातयो। तेस!प छ"दमािच63ख. अ"धीभूतं तमोथटं । िचं भवतो पितकुटित. कािसराज/स अ>जो। मूगप3खोित नामेन. ‘‘िद/वान िविवधं पापं.जित पुमो तदा [सदा (सी॰)]। अहोरानं अEचयेन. एवं िच"तेसहं तदा। ‘कदाहं गेहा िन3खम. ‘‘यो मे किन-को भाता. अिभजातं जुित"धरं । सेतEछं धारियवान. न िव. ‘‘िनGायमानो सयनवरे . न"दो नामािस प!7डतो। सोिप मं अनुिस3ख"तो. पिविस/सािम काननं’॥ ४५. महासाले अजायहं ॥ ४३. पािविसहा महावन’’!"त॥ िभसचिरयं चतुथं। ५. नगरे ()व*ने। तथ कुलवरे से-े.हं . ‘मा िनम"तेथ तेिह मं’॥ ४६. सोणप डतचिरया ४२. पबु!.जं समरोचिय॥ ४७. ‘‘िकEछा लFं िपयं पुं. तेिमयोित वद!"त मं॥ ४९. िन9बो अहमेकको॥ ५०. भिगनी च स भातरो। अिमतधनं छियवा. ‘‘सोळिस!थसह/सानं. ‘‘तदािप लोकं िद/वान.tipitaka.org Vipassana Research Institute . प9ब. सयने पोसेित मं िपता॥ ५१. ते िमयचिरया ४८. ‘‘पुनापरं यदा होिम. तुवेगहतं िवय॥ ४४. ‘‘पुनापरं यदा होिम. पािविसहा महावन’’!"त॥ सोणप!7डतचिरयं प=चमं। ६. ‘‘अहं सोणो च न"दो च. उभो मातािपता मम। तदािप भोगे छे वा.

येनाहं िनरयं गतो॥ ५२.Page 27 sur 34 अGसं प7डरं छं.ज भेरवो। िविनEछयं समाप"नो. तासो उIप!. ‘कथाहं इमं मु!=च/सं’॥ ५३. ‘‘पु9बसालोिहता म. ‘‘सह िद-/स मे छं.

एवं तव अथो भिव/सित’॥ ५५. ‘‘एवं वुायहं त/सा. स. िहतकामािस दे वते’॥ ५६. छनं अनुमोिदसुं॥ ६०. ‘‘ततो जानपदा स9बे. ‘‘एकोकासे रथं कवा. यं वं भणिस दे वते। अथकामािस मे अम.org Vipassana Research Institute . इदं वचनम(Mव। ‘करोिम ते तं वचनं. कारे सुं पुरं पद!3खणं॥ ६२. वेठेवा राजवेठनं। छेन अिभिस!=चवा.झथ॥ ६१. िजPहं सोत=च मिGय। अनूनतं मे प!/सवा. तयो अOे अिध-Mह॥ ५७.tipitaka. ‘‘सोहं तेसं मMत सुवा. सागरे व थलं लMभ। ह-ो संिवNगमानसो. ‘‘साहं धारियवान. सारथी वनमुपागिम॥ ६३. दे वता अथकािमनी। सा मं िद/वान दु!3खतं. ‘‘त/साहं वचनं सुवा. ‘‘‘मा प!7डEचयं िवभावय.जतो। एते अOे अिध-ाय. सेनापितपुरोिहता। स9बे एकमना हु वा. व/सािन सोळसं वMस॥ ५८. ‘‘ततो मे हथपादे च. प3खो गितिवव!. सो मे अथो सिम. बालमतो भव स9बपािणनं। स9बो तं जनो ओिचनायतु. ह-ो संिवNगमानसो। य/सथाय तपोिच7णो. तीसु ठानेसु योजिय॥ ५४. ‘काळक7णी’ित िन!"दसुं॥ ५९.हं . उNगते रिवम7डले। रथेन मं नीहिरवा. ‘‘"हापेवा अनुिल!पवा.ज/सं हथमु!Eचतो [हथमु!=चतो (सी॰ /या॰)]। www. ‘‘मूगो अहोMस बिधरो.

अा मे न च दे !/सयो। स9ब=ञुतं िपयं म.जे"तो िविवधकारणा। न िभ6"द तमिध-ानं. बोिधयायेव कारणा॥ ६५.Page 28 sur 34 सारथी खणती कासुं. ‘‘अिधि-तमिध-ानं. त. ‘‘मातािपता न मे दे /सा. िनखातुं पथिवया ममं॥ ६४.

ओरा पारं पतामहं । तथ!Eछ सु वधको. ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘अहं पम े ी’ित तं वMत। त/स मथकम3कम. गमनं न लभामहं ॥ ६८.हं . ‘‘यदा अहं किप आMस. व पोतकचिरया ७२. ‘‘सो मं असंिस ‘एही’ित.org Vipassana Research Institute . ‘‘एते अOे अिध-ाय. त/मा वतमिध-Mह॥ ६६. एसा मे सEचपारमी’’ित॥ किपराजचिरयं समं। ८. ‘‘न त/स अिलकं भिणतं. व/सािन सोळसं वMस। अिध-ानेन मे समो न!थ. मगधे वRपोतको। www. किपराजचिरया ६७. यथा वाचं अकासहं । सEचेन मे समो न!थ.tipitaka. परकूले पित-Mह॥ ७०. समNगं जनमकासह’’!"त॥ सEचतापसचिरयं अ-मं। ९. कुभीलो लुGद/सनो॥ ६९. तापसो सEचसPहयो। सEचेन लोकं पालेMस. ‘‘यहोकासे अहं ठवा. सचतापसचिरया ७१. ‘‘पुनापरं यदा होिम. नदीकूले दरीसये। पीिळतो सुसुमारे न. एसा मे अिध-ानपारमी’’ित॥ तेिमयचिरयं छ-ं । ७.

न!थ मे काियकं बलं॥ ७४.Page 29 sur 34 अजातप3खो तSणो. ‘‘संवEछरे िगहसमये. एवं िच"तेसहं तदा॥ ७८. ‘‘‘येसाहं उपधावे. पावको क7हवनी॥ ७५. न!थ मे काियकं बलं। सोहं अगितको तथ. माता पोसयती ममं। त/सा फ/सेन जीवािम. दवडाहो [वनदाहो (क॰)] पिदIपित। उपगEछित अहाकं. अानं पिरमोचयुं॥ ७७. ‘‘पादे प3खे पजहािम. मंसपेिस कुलावके॥ ७३. ‘‘धमधमा इितएवं. ‘‘मुखतु7डकेनाहिरवा [मुखतु7डेनाहिरवा (सी॰)]. ‘‘अ!Nगवेगभयातीता. तिसता मातािपता मम। कुलावके मं छे वा. अ!Nग मममुपागिम॥ ७६. सGाय"तो महािसखी। अनुपु9बेन झापे"तो.

ज कातवे॥ ७९. कथं मे अ. ‘‘‘अ!थ लोके सीलगुणो.यं. सEचं सोचे. भीतो तिसतवेिधतो। ते मं ओहाय प3क"ता.

स!"त पादा अव=चना। मातािपता च िन3ख"ता. ‘‘सहसEचे कते म. जातवेद पिट3कम’॥ ८२. सEचिकिरयमुमं॥ ८०. ‘‘‘आवे.यनुGया। तेन सEचेन काहािम.जेवा धमबलं. सEचिकिरयमकासहं ॥ ८१. सिरवा पु9बके िजने। सEचबलमव/साय. ‘‘‘स!"त प3खा अपतना.

org Vipassana Research Institute .tipitaka. उदकं पवा यथा िसखी। सEचेन मे समो न!थ.जेिस सोळसकरीसािन.हं . मEछराजा महासरे । www. ‘‘पुनापरं यदा होिम.जिलतो िसखी। व. मछराजचिरया ८३. महाप. एसा मे सEचपारमी’’ित॥ वRपोतकचिरयं नवमं। १०.

सEचं अGस प/सयं। सEचे ठवा पमोचेMस. प. सरे उदक खीयथ॥ ८४. एसा मे सEचपारमी’’ित॥ मEछराजचिरयं दसमं। ११. ‘‘एवं िच"तेसहं तथ. ‘‘िविच"तियवा धमथं. ‘‘न कोिच एतं जानाित.जु"नो अिभग!. प. ञातीनं तं अित3खयं॥ ८७. यतो पो!/म िव=ञुतं। नािभजानािम स!=चEच. क हदीपायनचिरया ९२. खणेन अिभव/सथ॥ ९१. एकपाण!प Mहिसतं॥ ८९.जु"नो अिभव/सतु। अिभथनय प. ‘‘एवVपं सEचवरं . ‘‘पुनापरं यदा होिम. ‘‘‘यतो सरािम अानं. ‘‘ततो काका च िग.जेन.झा च. सEचतेजबल!/सतो। सEचेन मे समो न!थ.org Vipassana Research Institute . परमथं िविच"तयं। अकािस सEचिकिरयं.जु"न. अरित मे चरित मानसे॥ www. यं लोके धुवस/सतं॥ ८८. अनिभरतोचMर अहं ॥ ९३. कUा [बका (सी॰)] कुललसेनका। भ3खय!"त िदवारM. अनिभरितमनं मम। अह!=ह क/सिच नािच63ख. िनMध काक/स नासय। काकं सोकाय र"धेिह. मEछे उपिनसीिदय॥ ८५. क7हदीपायनो इिस। परोप=ञासव/सािन. मEछे सोका पमोचय’॥ ९०. सह ञातीिह पीिळतो। ‘केन नु खो उपायेन. कवा वीिरयमुमं। व/सापेMस महामेघं. ‘‘अनु/सिरवा सतं धमं. ञाती दु3खा पमोचये’॥ ८६. ‘‘सहकते सEचवरे . ‘‘‘एतेन सEचव.जय। थलं िन"न=च पूरे"तो.Page 30 sur 34 उ7हे सूिरयस"तापे.tipitaka.

Page 31 sur 34 ९४. ‘‘सचारी म.

अ6वेस6तो कुमारको। आसीिवस2स ह&थेन.चं वFमं॥ १०२. दु+8खते सोकस+Dलते। पठमं अका*स िकिरयं. भिरयं आदाय पुकं। तयो जना समाग6&वा. सूलमारोपनं लिभ॥ ९५.चेन सुव+&थ होतु। हतं िवसं जीवतु य0ञदो’॥ १०४. अडंिस दारकं खणे॥ १००. यं म1हं सकम2समं॥ ९६. िनिस6नो सकम2समे। दारको व7मनु+8खपं.‘‘सह स. अरोगो चािस माणवो। स.छ&वान आग/0छ. सहायो मे महाइिस। पुबकमसमायुो.‘‘सहद%ो आसीिवसेन [अितिवसेन (पी॰ क॰)]. ‘‘तमहं उप%िह&वान. पु0ञ+&थको अच*र चिरयं। अथापरं यं चिरतं ममेदं.डयो. एतेन स. व2सािन प0ञाससमािधकािन॥ १०३.‘‘‘अकामको वािह अहं चरािम. अ)गं स. ‘‘समोदमानो तेिह सह. आग0छु ं पाहु नागतं॥ ९७. दारको पपित [पतित (क॰)] भूिमयं। तेनाहं दु+8खतो आ*स. मम वाहिस तं दु8खं॥ १०१. ‘‘ततो सो व7गतं म)गं. स>पो िवसबल+2सतो। कुिपतो परमकोपेन.‘‘‘साहमेवाहं पस6निचो. ‘‘सहायो ाणो म1हं . ‘‘&याहं अ2सासिय&वान.चे कते म1हं .चेन मे समो न+&थ. आसीिवसमकोपिय॥ ९८.चपारमी’’ित॥ क. उम<ं परामिस॥ ९९. आरो)यमनुपाप*य। आपु+. ‘‘त2स आमसने कु=ो. िवसवेगेन वेिधतो। अबु+Kझ&वान वु%ािस. एसा मे स.

org Vipassana Research Institute .tipitaka.हदीपायनचिरयं एकादसमं। १२. सु तसोमचिरया www.

ाणे स<रं स*र॥ १०६. प.‘‘पुनापरं यदा होिम.छ मं पोिरसादो.‘‘त2स पिट2सुिण&वान.छिस िन2सजं। यथामित ते काहािम.‘‘अपु+.Page 32 sur 34 १०५. य0ञ&थे उपनयी ममं॥ १०७. सुतसोमो महीपित। गिहतो पोिरसादे न. आवुिण&वा करले। एतेसं पिमलापे&वा. यिद मे &वं पुनेिहिस’॥ १०८. ‘*क &वं इ.‘‘खियानं एकसतं.

रमािम पवने तदा’’ित॥ सुव.चेन मे समो न+&थ.चपारमी’’ित॥ सुतसोमचिरयं Oादसमं। १३. घातिय2सित वा न वा। स. रKजं िन1याद*य तदा॥ १०९.‘‘अनु2सिर&वा सतं धमं. ‘‘सीहय)घेिह दीपीिह. पुबकं िजनसेिवतं। ाण2स धनं द&वा. एसा मे स. पोिरसादं उपाग*म॥ ११०. जीिवतं चिजतुमुपाग*म। स.हे आगमनं मम। उपग6&वा पुरं रमं. अ.छे िह मिहसेिह च। पसदिमगवराहे िह. सु वणसामचिरया १११. पिरवारे &वा वने व*स॥ ११३.चवाचानुर8ख6तो. स8केन अिभिन+मतो। पवने सीहय)घे च. निप भायािम क2सिच। मेाबलेनुप&थ=ो. ‘‘सामो यदा वने आ*स. ‘‘न मं कोिच उसित. मेायमुपनाम*य॥ ११२. ‘‘न+&थ मे संसयो त&थ.

एकराजाित िव2सुतो। परमं सीलं अिध%ाय.‘‘पुनापरं यदा होिम. पसासािम महाम*ह॥ www.org Vipassana Research Institute . एकराजचिरया ११४.tipitaka.णसामचिरयं तेरसमं। १४.

‘‘दस कुसलकमपथे.Page 33 sur 34 ११५. वािम अनवसेसतो। चतूिह स<हव&थूिह. स<.

इध लोके पर&थ च। दबसेनो उपग6&वा. ‘‘अम.छ6द6तो पुरं मम॥ ११७.हािम [स<हािम (क॰)] महाजनं॥ ११६.‘‘राजूपजीवे िनगमे. सबल%े सर%के। सबं ह&थगतं क&वा.‘‘एवं मे अ>पम2स. अ+. कासुया िनखणी ममं॥ ११८.चम.

छवि%कं उपिनधायहं । गाम.डलं रKजं. एसा मे मेापारमी’’ित॥ एकराजचिरयं चुQसमं। १५. िपयं पुंव प2सहं । मेाय मे समो न+&थ. फीतं अ6तेपुरं मम। अ+. महालोमहं सचिरया ११९.छ+6द&वान गिहतं. ‘‘सुसाने से1यं क>पेिम.

डला [गोम.

डला (सी॰). गामम.

Rपं द2से+6तन>पकं॥ १२०.डला (2या॰)] उपाग6&वा. यसेसु अयसेसु च। सब&थ समको होिम.tipitaka. भोजनं िविवधं बहु ं । उपायनानूपने+6त. अयोघरिभसेन च। सोणन6दो मूगप8खो.org Vipassana Research Institute . ह%ा संिव)गमानसा॥ १२१. ये च दे +6त सुखं मम। सबेसं समको होिम.‘‘सुखदु8खे तुलाभूतो. किपराजा स. ‘‘ये मे दु8खं उपहर+6त.चसTहयो॥ www.‘‘अपरे ग6धमाल0च. एसा मे उपे8खापारमी’’ित॥ महालोमहं सचिरयं प6नरसमं। युध0जयव)गो तितयो। त2सुQानं – युध0जयो सोमन2सो. दया कोपो न िवKजित॥ १२२.

क.छराजा च.Page 34 sur 34 व7को म.

सपी च बहु +बधा [सपि च बहु िवधा (सी॰). इित वु&थं [वुं (सब&थ) अ%कथा ओलोकेतबा] महे िसना॥ एवं बहु +बधं दु8खं. सामो च एकराजहु । उपे8खापारमी आिस. सप* च बहु िवधं (क॰)]। भवाभवे अनुभिव&वा. पो सबोिधमुमं॥ प+. पो सबोिधमुमं॥ द&वा दातबकं दानं. सीलं पूरे&वा असेसतो। ने8खमे पार*म ग6&वा.हदीपायनो इिस। सुतसोमो पुन आ*स [आिस (2या॰)].

पो सबोिधमुमं॥ कोसKजं भयतो िद2वा. वीिरयारभ0च खेमतो। आर=वीिरया होथ.org Vipassana Research Institute . स. पो सबोिधमुमं॥ लाभालाभे यसायसे.छ&वा. अ>पमाद0च खेमतो। भावेथ%ि<कं म)गं. वीिरयं क&वान मुमं। ख+6तया पार*म ग6&वा.डते पिरपु+. पो सबोिधमुमं॥ क&वा दVहमिध%ानं. समाननावमानने। सब&थ समको हु &वा. एसा बु=ानुसासनी॥ िववादं भयतो िद2वा. अिववाद0च खेमतो। सम)गा सिखला होथ. एसा बु =ानुसासनी॥ पमादं भयतो िद2वा.चवाचानुर+8खय। मेाय पार*म ग6&वा. एसा बु=ानुसासनी॥ इ&थं सुदं भगवा अनो पुबचिरयं सभावयमानो बु =ापदािनयं नाम धमपिरयायं अभािस&थाित। चिरयािपटकं िनि%तं। www.tipitaka.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful