LÔØI NOÙI ÑAÀU

Ngaøy nay, caùch maïng Khoa Hoïc – Kyõ Thuaät ñaõ vaø ñang phaùt trieån vôùi toác ñoä raát nhanh, khoâng ngöøng naâng leân nhöõng taàm cao môùi. Trong saûn xuaát coâng nghieäp ñieàu kieän laøm vieäc cuûa con ngöôøi ñaõ coù nhieàu yeáu toá thuaän lôïi khi tieáp xuùc vôùi trang thieát bò hieän ñaïi. Tuy nhieân, cuøng vôùi söï phaùt trieån cuûa Kyõ Thuaät Coâng Ngheä, con ngöôøi phaûi chòu nhieàu taùc ñoäng cuûa nhöõng yeáu toá coù haïi nhö ñoä rung, tieáng oán, tia cöïc tím, soùng taàn suaát, hoùa chaát… Nhöõng yeáu toá naøy ñaõ aûnh höôûng ñeán moâi tröôùng soáng, söùc khoûe vaø tính maïng ngöôøi lao ñoäng. Vì vaäy, vaán ñeà baûo veä moâi tröôøng vaø baûo ñaûm an toaøn söùc khoûe cuûa ngöôøi lao ñoäng ngaøy caøng ñöôïc quan taâm treân toaøn theá giôùi cuõng nhö nöôùc ta. Baøi giaûng “ Kyõ thuaät an toaøn vaø moâi tröôøng” ñöôïc soaïn thaûo theo noäi dung Chöông trình khung giaùo duïc ñaïi hoïc ngaønh Kyõ Thuaät Cô Khí (Mechanical Engineering) nhaèm trang bò cho sinh vieân nhöõng kieán thöùc cô baûn veà coâng taùc an toaøn lao ñoäng vaø baûo veä moâi tröôøng lao ñoäng, ñoàng thôøi cung caáp nhöõng vaên baûn qui phaïm phaùp luaät cuûa Nhaø Nöôùc veà lónh vöïc an toaøn vaø veä sinh moâi tröôøng lao ñoäng coâng nghieäp. Trong quaù trình soaïn thaûo khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt. Raát mong ñöôïc nhöõng yù kieán ñoùng goùp, nhaän xeùt veà noäi dung cuõng nhö phöông phaùp trình baøy ñeå khoâng ngöøng caûi tieán, naâng cao chaát löôïng baøi giaûng.

Taùc giaû

CHÖÔNG 1 NHÖÕNG ÑÒNH NGHÓA VAØ KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN
1.1. Khaùi nieäm veà lao ñoäng 1.1.1. Khaùi nieäm. Lao ñoäng laø cô sôû tieán hoùa vaø toàn taïi cuûa xaõ hoäi loaøi ngöôøi, laø yeáu toá quan troïng trong quaù trình tieán hoùa cuûa loaøi ngöôøi. Theo C.Mac :” Lao ñoäng tröôùc heát laø moät quaù trình ñöôïc thöïc hieän giöõa con ngöôøi vaø thieân nhieân, quùa trình maø trong ñoù con ngöôøi nhaän bieát, ñieàu chiûnh vaø giaùm saùt quaù trình trao ñoåi chaát giöõa con ngöôøi vaø thieân nhieân”. Lao ñoäng cuûa con ngöôøi laø söï coá gaéng beân trong (söï suy nghó) vaø beân ngoaøi (caùc haønh ñoäng), thoâng qua moät giaù trò naøo ñoù ñeå taïo neân nhöõng saûn phaåm veà tinh thaàn, nhöõng giaù trò vaät chaát, nhöõng ñoäng löïc phuïc vuï con ngöôøi (theo ELIASEBERG - 1962) Hình thöùc lao ñoäng coù theå thöïc hieän chuû yeáu do cô baép, do trí oùc hay phoái hôïp cô baép vaø trí oùc. Quaù trình thöïc hieän lao ñoän g cuûa con ngöôøi coù theå mang tính chaát rieâng reõ (ñoäc laäp) hay laø lao ñoäng taäp theå (daây chuyeàn). Noù coù theå thöïc hieän ôû moät choã laøm vieäc nhaát ñònh hay coù tính di chuyeån töø nôi naøy sang nôi khaùc. Ngöôøi ta goïi moät heä thoáng lao ñoäng laø bao goàm con ngöôøi vaø trang bò lao ñoäng. Heä thoáng lao ñoän g laø moät moâ hình lao ñoäng, noù lieân quan ñeán vò trí khoâng gian cuûa quaù trình lao ñoäng, kyõ thuaät, moâi tröôøng toå chöùc hay kinh teá xaõ hoäi cuûa noù. Ta goïi theá giôùi quan lao ñoäng laø taäp hôïp caùc vaán ñeà veà lao ñoäng, chòu aûnh höôûng cuûa nhieàu vaán ñeà, coù theå dieãn taû theo sô ñoà sau:
Xaõ hoäi Kyõ thuaät Theá giôùi quan Lao ñoäng

(ñieàu kieän kinh teá chính trò, xaõ hoäi)

(veà coâng ngheä, veà lao ñoäng)

Thò tröôøng

Moâi tröôøng

Caùc khoa hoïïc khaùc

(nhu caàu vaø ñieàu kieän cuûa thò tröôøng)

(vò trí, söï lan truyeàn)

(y teá, giaùo duïc, kinh teá, phaùp luaät)

2

1.1.2. Ñieàu kieän lao ñoäng 1.1.2.1. Khaùi nieäm Ñieàu kieän lao ñoäng laø toång theå caùc yeáu toá töï nhieân, kyõ thuaät, kinh teá, xaõ hoäi .., thoâng qua caùc phöông tieän, ñoái töôïng lao ñoäng, quy trình coâng ngheä, moâi tröôøng, taùc ñoäng qua laïi vôùi con ngöôøi trong lao ñoäng, ñöôïc theå hieän qua moâi tröôøng lao ñoäng, phöông tieän vaø caùc vaán ñeà toå chöùc lao ñoäng, aûnh höôûng ñeán hieäu quaû coâng vieäc, ví duï: lao ñoäng thuaän lôïi hoaëc khoù khaên cuõng coù theå laøm thay ñoåi nhieàu hay ít söùc khoûe cuûa ngöôøi lao ñoäng. Noùi caùch khaùc, ñieàu kieän lao ñoäng aûnh höôûng ñeán an toaøn vaø naêng suaát cuûa quaù trình lao ñoäng. 1.1.2.2. Caùc yeáu toá nguy hieåm vaø coù haïi trong lao ñoäng Trong lao ñoäng bao giôø cuõng xuaát hieän caùc yeáu toá vaät chaát aûnh höôûng xaáu ñeán söùc khoûe ngöôøi lao ñoäng, laø nguy cô xaûy ra tai naïn vaø beänh ngheà nghieäp, ñoàng thôøi laøm naêng suaát giaûm. Coù theå chia ra 2 loaïi yeáu toá: a. Caùc yeáu toá coù haïi lieân quan ñeán quaù trình saûn xuaát bao goàm: − Yeáu toá moâi tröôøng taùc ñoäng ñeán con ngöôøi baèng baûn chaát vaät lyù cuûa chuùng nhö nhieät ñoä, ñoâ aåm, tieáng oàn, rung ñoäng, buïi v.v … − Yeáu toá taùc ñoäng tôùi con ngöôøi baèng phaûn öùng hoùa hoïc cuûa chuùng nhö phoùng xaï, caùc chaát hoùa hoïc… − Yeáu toá mang tính sinh hoïc nhö vi khuaån, con truøng, caùc sinh vaät.. b. Caùc yeáu toá lieân quan ñeán vaán ñeà toå chöùc lao ñoäng nhö: − Thôøi gian laøm vieäc: laøm lieân tuïc, laøm ban ñeâm v.v.. − Cöôøng ñoä vaø tính chaát coâng vieäc: coâng vieäc naëng neà, khoù so vôùi khaû naêng cuûa ngöôøi thöïc hieän, coâng vieäc quaù ñôn ñieäu v.v… − Thieát bò lao ñoäng hoaëc boá trí thieát bò gaây baát lôïi veà maët taâm, sinh lyù cho ngöôøi lao ñoäng gaây khoù khaên trong vieäc thöïc hieän coâng vieäc. − Thieáu caùc bieän phaùp chuù yù ñeán söùc khoûe cho ngöôøi lao ñoäng nhö cheá ñoä ñaõi ngoä, boài döôõng hieän vaät, khaùm beänh vaø chöõa beänh ñònh kyø. 1.2. Muïc ñích vaø tính chaát cuûa coâng taùc baûo hoä lao ñoäng (BHLÑ) 1.2.1. Muïc ñích Lao ñoäng cuûa con ngöôøi trong xaõ hoäi nhaèm ñaït ñöôc nhu caàu veà vaät chaát vaø tinh thaàn cuûa con ngöôøi. Nhu caàu naøy cuûa con ngöôøi ngaøy caøng lôùn. Maët khaùc trong lao ñoäng phaûi ñaûm baûo an toaøn cho ngöôøi lao ñoäng: traùnh caùc tai naïn vaø beänh ngheà

3

nghieäp. Noùi caùch khaùc phaûi ñaët ra moät coâng taùc BHLÑ vôùi muïc ñích thoâng qua caùc bieän phaùp kyõ thuaät toå chöùc, kinh teá – xaõ hoäi ñeå: − Loaïi tröø hay giaûm caùc tai naïn phaùt sinh töø saûn xuaát. − Caûi thieän ñieàu kieän laøm vieäc ñeà taïo ñieàu kieän lao ñoäng cho con ngöôøi toát hôn. − Tìm bieän phaùp ngaên chaën nhöõng khaû naêng xaåy ra tai naïn ñeå ngöôøi lao ñoäng ñöôïc an toaøn. Nhö vaäy coâng taùc BHLÑ phaûi ñaït ñöôïc hai muïc ñích: naêng suaát vaø an toaøn. Neáu lao ñoäng trong ñieàu kieän laøm vieäc thuaän lôïi, ít yeáu toá aûnh höôûng xaáu tôùi söùc khoûe, coù caùc bieän phaùp phoøng ngöøa caùc tai naïn coù theå xaåy ra seõ laøm ngöôøi lao ñoäng laøm vieäc naêng suaát hôn. Maët khaùc naêng suaát laø ñieàu kieän toát ñeå taêng thu nhaäp, caûi thieän ñôøi soáng cho ngöôøi lao ñoäng, laø ñoäng löïc cho ngöôøi lao ñoäng nghieâm chænh thöïc hieän toát coâng taùc BHLÑ. Naêng suaát vaø an toaøn laø hai maët cuûa muïc ñích coâng taùc BHLÑ, noù lieân quan vaø hoã trôï cho nhau ñeå coâng taùc BHLÑ ñaït hieäu quaû. 1.2.2. Tính chaát cuûa coâng taùc BHLÑ Coù ba tính chaát: 1.2.2.1. Tính khoa hoïc kyõ thuaät Caên cöù quaù trình nghieân cöùu, caùc quaù trình lao ñoäng vôùi caùc ñieàu kieän lao ñoäng cuï theå ñaõ tìm ra cô sôû lyù luaän cho caùc bieän phaùp, caùc döï aùn cuûa coâng taùc BHLÑ, bao goàm caùc vaán ñeà veà moâi tröôøng laøm vieäc, hoaït ñoäng cuûa thieát bò vaø caùc vaán ñeà khaùc lieân quan ñeán vaán ñeà lao ñoäng. Noäi dung ñöôïc thöïc hieän qua ba maët: a. Khoa hoïc veà veä sinh lao ñoäng: Nghieân cöùu caùc yeáu toá cuûa moâi tröôøng aûnh höôûng ñeàn söùc khoûe cuûa con ngöôøi trong lao ñoäng. Coù nhieàu yeáu toá aûnh höôûng ñeán söùc khoûe cuûa con ngöôøi nhö caùc yeáu toá töï nhieân cuûa moâi tröôøng, caùc yeáu toá saûn sinh do quaù trình saûn xuaát laøm moâi tröôøng xaáu ñi. Con ngöôøi coù theå chòu ñoàng thôøi caùc yeáu toá ñoäc haïi cuûa moâi tröôøng ñang laøm vieäc vaø caùc yeáu toá ñoäc haïi do moâi tröôøng khaùc truyeàn tôùi. Khoa hoïc veà veä sinh lao ñoäng seõ: − Nghieân cöùu taùc duïng cuûa töøng yeáu toá ñoäc haïi laøm thay ñoåi traïng thaùi taâm, sinh lyù cuûa con ngöôøi. Qua ñoù seõ tìm ra ñöôïc giôùi haïn chòu ñöïng cuûa

4

con ngöôøi (goïi laø ngöôõng chòu ñöïng), ôû ñoù traïng thaùi söùc khoûe con ngöôøi ít coù söï thay ñoåi roõ reät. − Nghieân cöùu caùc beänh ngheà nghieäp do aûnh höôûng thöôøng xuyeân cuûa caùc yeáu toá ñoäc haïi moâi tröôøng nhöng naèm trong giôùi haïn chòu ñöïng cuûa con ngöôøi. − Nghieân cöùu caùc bieän phaùp nhaèm giaûm caùc yeáu toá ñoäc haïi töø saûn xuaát, caùc bieän phaùp laøm giaûm caùc tai naïn vaø beänh ngheà nghieäp do taùc duïng cuûa moâi tröôøng. b. Khoa hoïc veà kó thuaät an toaøn Nghieân cöùu taát caû caùc khaû naêng coù theå xaûy ra caùc nguy hieåm khi söû duïng caùc thieát bò, caùc coâng cuï trong quùa trình lao ñoäng. Phaûi ñeà ra caùc bieän phaùp an toaøn khi lao ñoäng, caùc nguyeân taéc trong thieát keá hay caùc quy taéc söû duïng caùc trang thieát bò ñeå ñaït möùc ñoä an toaøn cao nhaát. c. Khoa hoïc veà caùc trang bò baûo hoä caù nhaân Nghieân cöùu caùc trang bò cho con ngöôøi khi lao ñoäng ñeå haïn cheá caùc taùc haïi do quaù trình lao ñoäng sinh ra. Caùc trang bò baûo veä cho con ngöôøi coù nhieàu loaïi nhö baûo veä ñaàu, maët, maét, chaân tay, thaân theå, vv…, vôùi yeâu caàu ñaët ra laø: − Haïn cheá toái ña caùc yeáu toá ñoäc haïi töø moâi tröôøng ñeán con ngöôøi. − Khoân g haïn cheá nhieàu ñeán khaû naêng lao ñoäng hay gaây ñoäc haïi cho ngöôøi söû duïng. Trang bò baûo hoä caù nhaân phuï thuoäc vaøo ngaønh ngheà, luoân luoân ñöôïc thay ñoåi cho phuø hôïp khi ñieàu kieän saûn xuaát thay ñoåi. 1.2.2.2. Tính phaùp luaät Ñöa ra caùc quy ñònh veà baûo hoä lao ñoäng thaønh caùc ñieàu luaät ñeå baét buoäc moïi ngöôøi tham gia lao ñoäng vaø ngöôøi quaûn lyù lao ñoäng thöïc hieän nghieâm tuùc. Luaät BHLÑ phaûi phuø hôïp ñieàu kieän saûn xuaát, ñieàu kieän kinh teá, xaõ hoäi. Noù caøng tyû mæ, roõ raøng thì vaán ñeà BHLÑ caøng ñöôïc thöïc hieän nghieâm tuùc. 1.2.2.3. Tính quaàn chuùng Caùc vaán ñeà BHLÑ phaûi ñöôïc moïi ngöôøi hieåu roõ ñeå töï giaùc thöïc hieän. Tính quaàn chuùng ñöôïc theå hieän qua caùc vaán ñeà veà giaùo duïc, tuyeân truyeàn, huaán luyeän cho ngöôøi lao ñoäng thöïc hieän coâng taùc BHLÑ. Coâng taùc BHLÑ caàn thoûa maõn 3 yeáu toá treân môùi coù hieäu quaû cao.

5

1.3. Tai naïn vaø beänh ngheà nghieäp 1.3.1. Khaùi nieäm a. Tai naïn lao ñoäng: Laø caùc söï coá cuûa quaù trình lao ñoäng coù taùc duïng töø beân ngoaøi laøm thay ñoåi söùc khoûe cuûa ngöôøi lao ñoäng. Tai naïn thöôøng ñöôïc theå hieän qua caùc toån thöông (hoaëc chaán thöông) moät phaàn hay toaøn boä chöùc naêng bình thöôøng cuûa cô theå. Caùc tai naïn coù theå phuïc hoài sau khi chöõa trò, cuõng coù theå ñeå laïi caùc di chöùng. Tai naïn nguy hieåm nhaát laø cheát ngöôøi. b. Beänh ngheà nghieäp : Laø söï suy yeáu daàn söùc khoûe cuûa ngöôøi lao ñoäng do caùc yeáu toá ñoäc haïi phaùt sinh töø saûn xuaát. Sau moät thôøi gian daøi tieáp xuùc vôùi caùc yeáu toá ñoäc haïi naøy seõ daãn tôùi caùc beänh lyù. 1.3.2. Ñieàu tra vaø thoáng keâ caùc tai naïn a. Muïc ñích: Ñaùnh giaù vieäc thöïc hieän coâng taùc BHLÑ trong saûn xuaát, döïa vaøo nguyeân nhaân gaây tai naïn vaø beänh ngheà nghieäp ñeå tìm ra caùc bieän phaùp khaéc phuïc nhaèm laøm cho coâng taùc BHLÑ thöïc hieän toát hôn. b. Phaïm vi ñieàu tra, thoáng keâ: Taát caû caùc tai naïn trong giôø laøm vieäc, thoáng keâ caùc tröôøng hôïp nghæ vieäc töø 1 ngaøy trôû leân, keå caû ngöôøi coù hôïp ñoàng hay taïm tuyeån: − Khi thoáng keâ phaûi tìm hieåu caùc nguyeân nhaân, ñeà ra caùc bieän phaùp khaéc phuïc, vaø cöû ngöôøi theo doõi söùc khoûe cuûa ngöôøi bò tai naïn. Caàn quan taâm ñeán caùc tai naïn naëng (Nghæ >14 ngaøy hoaëc <14 ngaøy nhöng huûy hoaïi nghieâm troïng ñeán chöùc naêng hoaït ñoäng cuûa cô theå). Nhöõng tai naïn cheát ngöôøi phaûi ñöôïc baùo caùo ngay vôùi vieän kieåm saùt, coâng an, chính quyeàn ñòa phöông. − Ñeå thoáng keâ ngöôøi ta ñöa ra 2 chæ soá: K= (n/N) .103 n: soá tai naïn; N: toång soá ngöôøi tham gia lao ñoäng. + Heä soá naëng nheï: Knn = ( p/s) .106 (tröø tai naïn cheát ngöôøi) p: soá giôø nghæ do tai naïn; s: soá giôø laøm vieäc. + Heä soá tai naïn: 1.3.3. Phöông phaùp nghieân cöùu caùc söï coá tai naïn (ruûi ro) Ñeå nghieân cöùu caùc khaû naêng daãn tôùi söï ruûi ro trong quaù trình laøm vieäc coù theå tieán haønh theo thöù töï sau: a. Nhaän bieát caùc söï coá daãn ñeán ruûi ro: Coù theå theo hai phöông phaùp:

6

− Theo doõi theo ñoái töôïng rieâng: quan saùt theo moät ñaëc ñieåm coâng vieäc, moät quaù trình vaän chuyeån, moät phöông tieän lao ñoäng …. − Theo doõi yeáu toá rieâng: ñoái töôïng laø caùc yeáu toá maø con ngöôøi phaûi chòu ñöïng trong lao ñoäng nhö tieáng oàn, rung ñoäng….. b. Phaân tích vaø ñaùnh giaù tình traïng daãn ñeán ruûi ro: Döïa vaøo taùc ñoäng qua laïi giöõa con ngöôøi vaø trang bò trong moät moâi tröôøng lao ñoän g ngöôøi ta phaûi: − Phaân tích caùc taùc ñoäng daãn ñeán ruûi ro. Nhöõng söï coá ruûi ro trong lao ñoäng coù theå xuaát hieän ñoät ngoät do beân ngoaøi, do coù trieäu chöùng khoâng bình thöôøng khi caùc thieát bò hoaït ñoäng …vvv − Caàn phaûi phaân tích quaù trình daãn ñeán ruûi ro naøy ñoàng thôøi phaûi xem xeùt ñeán möùc ñoä caùc tai naïn vaø tình traïng söùc khoûe cuûa ngöôøi tham gia lao ñoäng, − Phaân tích tình traïng cuûa heä thoáng lao ñoäng. Heä thoáng lao ñoäng khi thieát keá thöôøng chuù yù ñeán an toaøn nhöng vaãn coù söï coá thì coù theå phaûi xem xeùt ñoä tin caäy cuûa hoaït ñoäng cuûa chuùng. c. Caùc bieän phaùp phoøng ngöøa caùc tai naïn vaø beän h ngheà nghieäp − Bieän phaùp veà toå chöùc: + Toå chöùc lao ñoäng phaûi hôïp lyù, nghóa laø phuø hôïp vôøi taâm lyù cuûa ngöôøi lao ñoäng, haïn cheá toái ña nhöõng baát lôïi veà taâm, sinh kyù. Toå chöùc lao ñoäng bao goàm vieäc boá trí thieát bò veà khoâng gian vaø thôøi gian laøm vieäc. + Quan taâm ñeán vieäc giaùo duïc, huaán luyeän veà BHLÑ; chuù yù ñeán söùc khoûe ngöôøi lao ñoäng baèng bieän phaùp boài döôõng söùc khoûe khaùm chöõa beänh; cung caáp caùc trang BHLÑ ñaày ñuû vaø phuø hôïp. − Bieän phaùp veà kyõ thuaät. + Loaïi boû haún moái nguy hieåm baèng thay theá quy trình thay thieát bò baèng caùc quy trình thieát bò hay vaät lieäu khoâng nguy hieåm; Cô khí hoùa töï ñoäng hoùa trong moâi tröôøng coù nhieàu yeáu toá nguy hieåm. + Ngaên chaën moái nguy hieåm baèng caùc haøng raøo baûo veä; thieát keá caùc ca bin laøm vieäc keát hôïp vôùi thoâng gioù ñeå ñöa caùc yeáu toá ñoäc haïi ra ngoaøi. + Coù caùc bieän phaùp xöû lyù phoøng ngöøa caùc nguy hieåm coù theå xaåy ra nhö: Coù caùc cô caáu phoøng ngöøa quaù taûi, cô caáu haïn cheá haønh trình; coù caùc tín hieäu baùo nguy hieåm; thieát keá caùc trang bò baûo hoä caù nhaân cho ngöôøi lao ñoäng.

7

+ Caàn phaûi ñeà ra cheá ñoä kieåm tra cheá ñoä baûo döôõng, söõa chöõa thieát bò hay quy trình cho phuø hôïp. 1.4. Quaù trình lao ñoäng cuûa con ngöôøi 1.4.1.Sô ñoà hoaït ñoäng tö duy cuûa con ngöôøi khi lao ñoäng. Khi nhaän nhieäm vuï lao ñoäng, con ngöôøi phaûi ñieàu khieån hoaït caùc boä phaän cuûa cô theå (chaân tay) ñeå ñaït ñöôïc keát quaû mong muoán . Khi hoaït ñoäng coù moái lieân heä beân trong (ñaàu) vaø beân ngoaøi (chaân tay) theo sô ñoà sau: Ñaàu Lieân heä ngöôïc ÔÛ quaù trình töï ñoäng cuûa moät thieát bò cuõng hình thaønh söï lieân heä ngöôïc treân nhöng khaùc vôùi con ngöôøi: − Lieân heä ngöôïc cuûa maùy laø lieân heä cöùng, ñöôïc xeáp ñaët tröôùc, khoâng thay ñoåi trong quaù trình hoaït ñoäng, noù chæ thay ñoåi nhôø laäp chöông trình môùi. − Lieân heä ngöôïc cuûa con ngöôøi laø lieân heä meàm, thay ñoåi lieân tuïc do keát quaû cuûa caùc haønh ñoäng, noù seõ phuø hôïp vôùi thöïc teá cuûa quaù trình lao ñoäng. − Quaù trình töï ñieàu chænh haønh ñoäng laø ñaëc thuø chæ coù ôû con ngöôøi. Tuy nhieân, hieäu quaû cuûa noù phuï thuoäc vaøo: + Toá chaát cuûa con ngöôøi, bao goàm: tình traïng söùc khoûe, traïng thaùi taâm sinh lyù, giôùi tính, trình ñoä ngheà nghieäp. + Caùc yeáu toá cuûa moâi tröôøng laøm giaûm khaû naêng hoaït ñoäng tö duy cuûa con ngöôøi nhö caùc khí thaûi ñoäc haïi, tieáng oàn, rung ñoäng,..vv. + Ñaëc ñieåm nhieäm vuï ñöôïc giao, noù theå hieän qua tính chaát coâng vieäc coù khaû naêng kích thích tö duy hay khoâng, hoaëc nhieäm vuï coù phöùc taïp vaø naëng neà hay khoâng,vv Noùi chung quaù trình töï ñieàu chænh haønh ñoäng cuûa con ngöôøi laø phöùc taïp mang caû yeáu toá caû khoâng gian vaø thôøi gian. 1.4.2.Toån hao naêng löôïng khi lao ñoäng (THNL) Ñeå duy trì cuoäc soáng, con ngöôøi caàn phaûi coù naêng löôïng chuyeån hoùa töø thöùc aên, vôùi nhieäm vuï duy trì thaân nhieät vaø ñaûm baûo naêng löôïng cho caùc hoaït ñoäng cuûa cô theå.Taát caû naêng löôïng naøy cuoái cuøng ñeàu chuyeån bieán thaønh nhieät.Döïa vaøo naêng löôïng naøy ngöôøi ta seõ bieát ñöôïc THNL cuûa cô theå khi lao ñoäng. Möùc ñoä THNL phuï thuoäc vaøo töøng coâng vieäc lao ñoäng. Thöôøng xaùc ñònh THNL qua kcal/phuùt. Döïa vaøo Chaân tay

8

möùc ñoä THNL ngöôøi ta ñaùnh giaù ñöôïc möùc ñoä naëng nhoïc cuûa coâng vieäc, ñònh ra möùc ñoä tieàn löông hay ñaùnh giaù möùc ñoä phuø hôïp cuûa coâng cuï, maùy moùc, thieát bò vôùi khaû naêng theå löïc cuûa con ngöôøi. Ngöôøi ta thöôøng ño löôïng tieâu hao oxy qua hôi thôû ñeå ñaùnh giaù möùc ñoä THNL. Khaû naêng THNL ôû moãi caù theå seõ khaùc nhau. Noùi chung tuoåi caøng cao THNL caøng giaûm; Nöõ thöôøng coù THNL thaáp hôn nam giôùi. Ñieàu naøy laø caên cöù ñeå boá trí coâng vieäc cho phuø hôïp. Khi lao ñoäng theå löïc, nhòp tim so vôùi maïch suy nghó, giaùn tieáp ñaùnh giaù veà cöôøng ñoä lao ñoäng. Maïch seõ ñöôïc hoài phuïc laïi khi ñöôïc nghæ. Nhieàu nghieân cöùu cho raèng ñoái vôùi nam giôùi khi lao ñoäng lieân tuïc maïch khoâng neân taêng quaù 30 nhòp/ phuùt so vôùi luùc nghæ(neáu laøm vieäc ôû tö theá naèm laø 40 nhòp/phuùt), thôøi gian hoài phuïc laø 15 phuùt. Khi THNL taêng leân moät kcal/phuùt maïch chæ ñöôïc taêng 10 nhòp/phuùt. Thöôøng maïch khi lao ñoäng khoâng neân vöôït quaù (100 -110 nhòp/ phuùt) Ngöôøi ta cuõng nhaän thaáy gaùnh naëng cuûa lao ñoäng coøn theå hieän qua söï thay ñoåi cuûa huyeát aùp . Thöôøng khi lao ñoäng thì huyeát aùp toái ña taêng vaø huyeát aùp toái thieåu giaûm moät chuùt. Khi cöôøng ñoä lao ñoäng taêng thì huyeát aùp toái ña taêng maïnh, coù khi coøn coù hieän töôïng loaïn huyeát aùp; noù daãn tôùi bieåu hieän xaáu veà chöùc naêng cuûa heä tim maïch, roái loaïn cô cheá ñieàu hoøa tuaàn hoaøn. Noù coù theå phaûn aûnh söï caêng thaúng do coâng vieäc. Ví duï: THNL cuûa ngöôøi nghe giaûng laø 1,64 kcal/ phuùt, ngöôøi ñaåy xe goøng leân doác laø 8,45kcal/phuùt. Ngöôøi ngoài nghæ coù maïch ñaäp 70 laàn/ phuùt, khi lao ñoäng coù theå tôùi 110 laàn/phuùt. Sau ñaây laø caùc baûng thoáng keâ THNL khi laøm vieäc Söï chòu taûi Nam KJ/cal ñeán 4200 KJ/phuùt ñeán 9 > 9 – 13 > 13 – 17 > 17 giôùi haïn cho pheùp: 17 KJ/cal ñeán 3000 > 3000 – 4200 > 4200 – 5700 > 5700 Nöõ KJ/phuùt ñeán 6 >6–9 > 9 – 12 > 12 giôùi haïn cho pheùp: 12

Coâng vieäc nheï ñeán hôi naëng Coâng vieäc trung > 4200 – 6300 bình Coâng vieäc naëng > 6300 – 8400 Coâng vieäc raát naëng > 8400

1.4.3.Söï chòu taûi vaø söùc caêng thaúng trong lao ñoäng Trong quaù trình lao ñoäng con ngöôøi ngoaøi chòu söï THNL coøn chòu söï taùc ñoäng cuûa nhieàu yeáu toá nhö quaù trình lao ñoäng voái yeâu caàu thôøi gian hoaøn thaønh nhieäm

9

vuï, caùc yeáu toá cuûa moâi tröôøng(khí haäu, buïi, rung ñoäng.,vv), söï ñieàu khieån hoaït ñoän g cuûa caùc thieát bò coâng ngheä, caùc nhu caàu aên ôû cuûa caù nhaân ..vv, taát caû seõ taùc ñoäng ñeán tình traïng hoaït ñoäng bình thöôøng cuûa cô theå nhö: Cô baép, heä thoáng thaàn kinh… .Ñoù laø coù söï caêng thaúng cuûa con ngöôøi khi lao ñoäng. Traïng thaùi caêng thaúng coù theå laø. a. Caêng thaúng veà maët taâm lyù: Theå hieän qua traïng thaùi taâm traïng hay caûm xuùc caêng thaúng, aûnh höôûng ñeán khaû naêng trí nhôù, khaû naêng tö duy…. b. Caêng thaúng veà maët vaät ly:ù Theå hieän qua söï hoaït ñoäng khoâng bình thöôøng cuûa cô theå nhö cô baép, heä thoáng tuaàn hoaøn, cô quan thính giaùc… Söï caêng thaúng vaät lyù hay taâm lyù taùc ñoäng laãn nhau laøm söï caêng thaúng taêng leân. Söï caêng thaúng trong lao ñoäng coù aûnh höôûng xaáu ñeán hieäu quaû lao ñoäng, ñeán söï an toaøn cho heä thoáng lao ñoäng. Con ngöôøi coù khaû naêng chòu taûi ñeàn moät giôùi haïn naøo ñoù goïi laø ngöôõng chòu ñöïng. Trò soá cuûa ngöôõng chòu ñöïng phuï thuoäc nhieàu vaøo toá chaát cuûa con ngöôøi(söùc khoûe, giôùi tính, tuoåi taùc, trình ñoä ngheà nghieäp…). Con ngöôøi cuõng coù theå chòu ñöïng vöôït quaù giôùi haïn ngöôõng naøy nhöng chæ thöïc hieän vôùi thôøi gian raát ngaén, ngöôøi ta goïi laø söï gaéng söùc. Ñeå giaûm söï caêng thaúng (taêng khaû naêng chòu taûi) caàn phaûi chuù yù ñeán caùc vaán ñeà aûnh höôûng ñeán quaù trình lao ñoäng nhö nhieäm vuï ñöôïc giao, phaûi phuø hôïp vôùi khaû naêng; ñieàu kieän moâi tröôøng, thieát bò phuø hôïp vôùi taâm, sinh lyù cuûa con ngöôøi; caùc vaán ñeà khaùc cuûa xaõ hoäi taùc ñoäng toát vaøo cuoäc soáng aên, ôû cuûa con ngöôøi. Baûng veà giôùi haïn nhòp tim cho pheùp vôùi caùc tröôøng hôïp lao ñoäng khaùc nhau: Söï chòu taûi Coâng vieäc nheï ñeán hôi naëng Coâng vieäc trung bình Coâng vieäc naëng Coâng vieäc raát naëng Nhòp ñaäp cuûa tim (soá laàn/ phuùt) ñeán 90 > 90 – 100 > 100 – 110 > 110 Cheânh leäch nhòp tim (soá laàn/ phuùt) ñeán 20 > 20 – 50 > 30 – 40 > 30 – 40

1.4.4.Con ngöôøi laø yeáu toá quyeát ñinh ñeán naêng suaát lao ñoäng Naêng suaát lao ñoäng laø yeâu caàu cuûa con ngöôøi, ñeå thoûa maõn nhu caàu veà vaät chaát cuûa con ngöôøi ngaøy caøng cao. Vôùi moät heä thoáng lao ñoäng con ngöôøi luoân luoân muoán taïo ra moät coâng cuï lao ñoäng sao cho naêng suaát taêng vaø giaûm nheï söùc lao ñoäng cuûa mình baèng cô khí hoùa

10

töï ñoäng hoùa coâng vieäc. Taát caû caùc quaù trình lao ñoäng cuûa xaõ hoäi ñeàu phaæ coù taùc ñoän g yeáu toá con ngöôøi. Trong khi lao ñoäng, conngöôøi luoân coù yù thöùc hôïp lyù hoùa caùc haønh ñoäng, caùc thao taùc cuûa mình ñeå ñaït hieäu quaû cao vaø cuõng laø thöïc hieän moät taâm lyù muoán töï khaúng ñònh mình trong moät taâp theå. Chæ coù con ngöôøi quyeát ñònh ñeán naêng suaát lao ñoäng. Ñeå ñaït ñöôïc naêng suaát cao, con ngöôøi phaûi laøm toát caùc vaán ñeà ñaøo taïo, hoïc hoûi, ñuøc ruùt kinh nghieäm, thöïc hieän toát caùc vaán ñeà veà BHLÑ ñeå quaù trình lao ñoäng toát hôn. Trong quaù trình lao ñoäng khoâng ñöôïc cô giôùi hoùa, söï phuï thuoäc con ngöôøi veà naêng suaát lao ñoäng chæ ôû moät giôùi haïn nhoû, nhöng trong moät lao ñoäng coù cô giôùi hoùa töï ñoäng hoùa, con ngöôøi taùc ñoäng ñeán naêng suaát maïnh meõ hôn nhieàu, noù quyeát ñònh ñeán hieäu quaû cuûa nhieàu coâng vieäc 1.4.5.Söï sai phaïm trong quaù trình lao ñoäng 1.4.5.1. Khaùi nieäm: Cuõng chính do quaù trình töï ñoäng ñieàu chænh haønh ñoäng cuûa con ngöôøi, raát coù theå daãn ñeán ngöôøi ta khoâng hoaøn thaønh moät yeâu caàu cho tröôùc thoâng qua moät giaù trò ñaëc tröng naøo ñoù. Ngöôøi ta goïi ñoù laø söï sai phaïm trong lao ñoäng. Sö sai phaïm cuûa conngöôøi coù theå daãn ñeán khoâng hoaøn thaønh nhieäm vuï naøo ñoù, laøm xaáu ñeán söùc khoûe, xaûy ra caùc tai naïn trong quaù trình lao ñoäng, gaây thieät haïi trong kinh teá, toån haïi ñeán thieát bò vaø con ngöôøi. Veà nguyeân taéc moät thieát bò, moät qui trình coâng ngheä caùc yeáu toá kyõ thuaät thöôøng ñaët ra sao cho an toaøn nhaát nhöng do nhieàu yeáu toá taùc ñoäng ñeán quaù trình töï haønh ñoäng cuûa con ngöôøi, maø seõ daãn tôùi coù caùc söï coá trong lao ñoäng söï sai phaïm do con ngöôøi phuï thuoäc vaøo khaû naêng cuûa con ngöôøi trong heä thoáng lao ñoäng. Coù theå xaûy ra: a. Haønh ñoäng sai, coù theå do − Gaëp gôõ laàn ñaàu. − Haønh ñoäng khoâng ohuø hôïp vôùi lao ñoäng taäp theå. − Quyeát ñònh sai trong vieäc löïa choïn muïc tieâu, nhieäm vuï. − Khi haønh ñoäng löïa choïn phöông phaùp (hay bieän phaùp) hoaëc nhaän thoâng tin sai. b. Sai trong haønh ñoäng: Coù theå do nhieàu nguyeân nhaân: − Thöïc hieän coù sai soùt hoaëc khoâng chính xaùc

11

− Choïn thôøi ñieåm sai hoaëc sao nhaõng töøng phöông phaùp − Hoäi tuï ngaãu nhieân caùc söï coá hoaëc sai soùt khaùc nhau 1.4.5.2. Ñoä tin caäy Trong lao ñoäng thöôøng khoâng loaïi boû ñöôïc sai phaïm; chæ coù theå laøm giaûm caùc sai phaïm naøy maø thoâi. Ñaùnh giaù khaû naêng phaïm caùc sai phaïm cuûa con ngöôøi khi haønh ñoäng ngöôøi ta ñöa ra khaùi nieäm ñoä tin caäy:
R = 1− n N

n : sai phaïm; N: toång caùc haønh ñoäng xaûy ra. Ñoä tin caäy laø baûn chaát an toaøn cuûa moät heä thoáng lao ñoäng, noù lieân quan ñeán yeâu caàu cho tröôùc khoaûng thôøi gian ñöôïc xen xeùt 1.4.6.Thôøi gian lao ñoäng 1.4.6.1. Khaùi nieäm Ñeå lao ñoäng coù naêng suaát vaø ñoä tin caäy cao ngöôøi ta phaûi tìm ra thôøi gian lao ñoäng lieân tuïc trong moät ngaøy cho hôïp lyù. Khi lao ñoäng cuõng caàn phaûi boá trí thôøi gian nghæ giöõa ca ñeå nhaèm phuïc hoài moät phaàn söùc lao ñoäng ñaõ maát. Vieäc tìm ra trò soá thôøi gian lao ñoäng vaø nghæ ngôi hôïp lyù seõ naâng cao naêng suaát lao ñoäng, giaûm söùc chuïi taûi cuûa con ngöôøi; giaûm caùc sai phaïm 1.4.6.2. Thôøi gian laøm vieäc trong moät ca: - Xeùt veà naêng suaát, thôøi gian khi baét ñaàu laøm vieäc chöa theå coù naêng suaát cao do chöa quen vôùi coâng vieäc. Nhöng neáu lao ñoäng caøng keùo daøi, naêng suaát caøng giaûm ñoù laø vì cô theå khoâng buø ñaét ñuû nhöõng tieâu hao naêng löôïng do lao ñoäng. - Xeùt veà maët sai phaïm lao ñoäng thì thöôøng xuaát hieän nhieàu ôû thôøi gian ñaàu khi môùi tieáp xuùc coâng vieäc, sau giaûm daàn. Nhöng khi thôøi gian lao ñoäng keùo daøi, söï caêng thaúng taêng daàn thì caùc sai phaïm caøng taêng. ÔÛ theá kyû 7,8 lao ñoäng ñöôïc quy ñònh 14 ñeán 17 giôø moät ngaøy, nhöng ñeán naêm 1866 cheá ñoä laøm vieäc 8 giôø moät ngaøy ñöôïc thöøa nhaän laø toát nhaát. Neáu lao ñoäng ñaëc bieät naëng neà ngöôøi ta seõ nghieân cöùu ñöa ra thôøi gian laøm vieäc lieân tuïc cho phuø hôïp. Nhieàu nghieân cöùu ñöa ra: thôøi gian laøm vieäc giaûm töø 8,75 giôø/ca ñeán 8 giôø/ca, naêng suaát chæ taêng leân töø 3% ñeán 10%, nhöng neáu giaûm döôùi 8 giôø/ca thì naêng suaát lao ñoäng khoâng taêng. ÔÛ ñaàu vaø cuoái ca, neáu laøm vieäc 8h/ca naêng suaát lao ñoäng oån ñònh (dao ñoäng khoaûng 10%) nhöng neáu taêng 10h/ca, dao ñoäng naêng suaát ôû ñaàu vaø cuoái thay ñoåi tôùi 20%.

12

Hieän nay Boä luaät lao ñoäng cuûa nöôùc ta quy ñònh thôøi gian laøm vieäc 8giôø/ca vaø 40giôø/tuaàn. 1.4.6.3. Thôøi gian nghæ trong lao ñoäng Khi lao ñoäng lieân tuïc ngöôøi ta coù theå ngöng nghæ lao ñoäng do: − Ngöng nghæ töï yù do coâng nhaân caûm thaáy quaù caêng thaúng trong coâng vieäc. Kieåu naøy khoâng neân nghæ laâu. − Ngöng nghæ hình thöùc: laø ngöôøi lao ñoäng töï thu xeáp thay ñoåi coâng vieäc: ñang lao ñoäng naëng chuyeån sang laøm coâng vieäc nheï nhaøng hôn thö giaûn hôn. − Ngöng nghæ baét buoäc: do ñaëc ñieåm cuûa quaù trình lao ñoäng phaûi ñôïi chôø. Thí duï nghæ do phaûi chôø keát quaû laøm vieäc cuûa böôùc coâng ngheä tröôùc. − Ngöng nghæ theo quy ñònh: ñaây laø söï nghæ baét buoäc do keát quaû nghieân cöùu caùc ngheà ñeå coù ñöôïc söï phuïc hoài söùc khoûe, goïi laø nghæ giöõa giôø, giöõa ca. Vieäc nghæ giöõa giôø ñeå bôùt söï caêng thaúng cho ngöôøi lao ñoäng, ñaëc bieät söï caêng thaúng veà thaàn kinh. Khi giöõa giôø thöôøng keát hôïp vôùi theå duïc giöõa giôø. Nghæ giöõa ca thöôøng töø 30 ñeán 60 phuùt keát hôïp vôùi cung caáp naêng löôïng cho cô theå qua böõa aên giöõa ca. Nghæ giöõa giôø boá trí trong khoaûng laøm vieäc cuûa nghæ giöõa ca, thöôøng töø 5 – 10 phuùt vôùi 1-2 laàn 1.4.6.4. Lao ñoäng ca kíp Coù moät soá lao ñoäng phaûi laøm vieäc nhieàu ca (3 ca) Theo nhieàu nghieân cöùu ca ñeâm ñoái vôùi cô theå laø ñieàu baát lôïi. Chu kyø sinh hoïc cuûa con ngöôûi laø nhòp ngaøy – ñeâm: ban ngaøy chöùc naêng cô theå coù tö theá saün saøng hoaït ñoäng coøn ban ñeâm ôû traïng thaùi nghæ phuïc hoài vaø taùi sinh naêng löôïng döï tröõ. Do vaäy hoaït ñoäng vaøo ban ñeâm, ngoaøi gaùnh naëng lao ñoäng do coâng vieäc, cô theå coøn phaûi hoaït ñoäng cao hôn ñeå naâng cao chöùc naêng cuûa cô theå ñeå noù hoaït ñoäng nhö ban ngaøy. Maët khaùc trong ñònh hình ngaøy – ñeâm thì con ngöôøi luoân coù nhu caàu nguû vaøo ban ñeâm. Neáu chuyeån ngöôïc laïi, ñònh hình naøy bò phaù vôõ, chính laø nguyeân nhaân laøm naêng suaát giaûm, tai naïn taêng. Do ñoù ca ñem thöôøng haïn cheá söû duïng. Taát nhieân khi caàn thieát phaûi boá trí 3 ca thì phaûi boá trí chu kyø cuûa 3 ca sao cho sau khi laøm ca ñeâm ngöôøi lao ñoäng ñöôïc nghæ nhieàu nhaát nhaèm taêng khaû naêng hoài phuïc traïng thaùi söùc khoûe. 1.4.7.Söï ñôn ñieäu trong quaù trình lao ñoäng 1.4.7.1. Khaùi nieäm: Coâng vieäc lao ñoäng ñöôïc coi laø ñôn ñieäu khi caùc hoaït ñoäng thao taùc cuûa con ngöôøi trong lao ñoäng ñöôïc laëp laïi nhieàu laàn trong moät thôøi gian daøi. Taàn soá laëp laïi coù theå töø 10 ñeán 30 phuùt, cuõng coù nhöõng tröôøng hôïp nhöõng thao taùc ñôn giaûn , coù chu kyø laëp ñi laëp laïi daøi ngöôøi ta cuõng goïi laø söï ñôn ñieäu trong lao ñoäng.

13

Khi lao ñoäng bò ñôn ñieäu seõ aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng heä thaàn kinh trung uông, noù laøm maát höùng thuù trong thöïc hieän coâng vieäc, xuaát hieän traïng thaùi öùc cheá, nhaøm chaùn. Noù cuõng coù theå gaây ra nhaàm laãn veà ñònh hình thôøi gian. Traïng thaùi öùc cheá thaàn kinh vaø buoàn nguû seõ xaåy ra daãn ñeán keát quaû laø naêng suaát thaáp, tyû leä pheá phaåm cao vaø tai naïn giao thoâng deã xaåy ra. Ngöôøi ta ñaõ giaûi thích ñoù laø do söï caêng thaúng chæ coù ôû moät khu vöïc thaàn kinh naøo ñoù daãn tôùi maát caân baèng trong toaøn boä naõo. Con ngöôøi cuõng coù theå töï ñieàu chænh haønh ñoäng nhaèm khaéc phuïc tính ñôn ñieäu. Tuy nhieân noù phuï thuoäc vaøo baûn tính cuûa töøng ngöôøi, phuï thuoäc vaøo tuoåi taùc, ñaëc thuø tính tình. Trong moät soá coâng vieäc lao ñoäng tính laëp laïi coâng vieäc coøn gaây ra söï roái loaïn heä cô xöông hoaït ñoäng vaø aûnh höôûng möùc ñoä hoaït ñoäng bình thöôøng cuûa heä cô baép, daãn tôùi söï moûi meät vaø phaûn xaï khoâng chính xaùc . 1.4.7.2. Moät soá bieän phaùp choáng tính ñôn ñieäu. − Thieát keá hôïp lyù quaù trình coâng ngheä neân traùnh söï ñôn ñieäu, coù theå gaây söï höùng thuù baèng thay ñoåi noäi dung coâng vieäc. Thí duï caùc coâng vieäc laép raùp coù theå thay ñoåi noäi dung coâng vieäc trong daây chuyeàn. − Luaân phieân chuyeån coâng nhaân ôû vò trí ñôn ñieäu nhieàu sang vò trí ñôn ñieäu ít hôn. − Aùp duïng caùc bieän phaùp thaåm myõ, söû duïng daïng nhaïc chöùc naêng, boá trí noäi thaát ñeå giaûm taùc ñoäng cuûa söï ñôn ñieäu. 1.5. Khoa hoïc veà lao ñoäng (Ergonomie) 1.5.1.Khaùi nieäm: − Khoa hoïc lao ñoäng laø moät khoa hoïc lieân nghaønh, nghieân cöùu veà con ngöôøi trong lao ñoäng, noù ñöa ra caùc yeâu caàu kyõ thuaät, thieát bò, moâi tröôøng vaø caùc vaán ñeà khaùc sao cho quaù trình lao ñoäng phuø hôïp vôùi con ngöôøi ñeå ñaït ñöôïc söï an toaøn ( ñaûm baûo söùc khoeû, thuaän tieän, an toaøn) vaø naêng suaát. − Ergonomie laø keát hôïp giöõa 2 chöõa goác HyLap5: Erg: lao ñoäng vaø nomi laø quy luaät, ra ñôøi naêm 1949 vaø ñaõ nghieân cöùu caùc vaán ñeà veà nhaân traéc hoïc, cô sinh hoïc, taâm lyù hoïc...vv − Theo TCVN thì khoa hoïc lao ñoäng laø khoa hoïc lieân ngaønh nghieân cöùu söï thích öùng giöõa kyõ thuaät, thieát bò, moâi tröôøng vaø khaõ naêng lao ñoäng cuûa con ngöôøi veà phöông dieän giaûi phaåu, sinh lyù, taâm lyù ñeå ñaûm an toaøn vaø hieäu quaû. − Nhieäm vuï cuûa khoa hoïc lao ñoäng:

14

+ Phaùt hieän khaû naêng lao ñoäng cuûa con ngöôøi, taïo ra nhöõng ñieàu kieän ñeå con ngöôøi phaùt huy naêng löïc lao ñoäng cuûa mình, hoaøn thaønh caùc coâng vieäc nhaát ñònh. + Trang bò kyõ thuaät - thieát bò vaø caùc vaán ñeà khaùc ñeå lao ñoäng ñaït naêng suaát vaø an toaøn. − Khoa hoïc lao ñoäng chuù yù ñeán caùc vaán ñeà töø thieát keá caùc trang bò, toå chöùc lao ñoäng vaø nhieàu vaán ñeà khaùc lieân quan ñeán lao ñoäng, sao cho phuø hôïp vôùi traïng thaùi taâm sinh lyù cuûa con ngöôøi nhaèm phaùt huy khaû naêng lao ñoäng cuûa con ngöôøi laøm cho hieäu quaû lao ñoäng cac nhaát vaø an toaøn nhaát. Saûn xuaát caøng phaùt trieån, söï thay ñoåi veà quaù trình coâng ngheä, thieát bò moâi tröôøng, caøng thuùc ñaåy khoa hoïc lao ñoäng phaûi nghieân cöùu sao cho phuø hôïp hôn. 1.5.2.Söï quan heä giöõa con ngöôøi, maùy vaø moâi tröôøng Trong quaù trình lao ñoäng, con ngöôøi bò taùc ñoäng bôûi nhieàu yeáu toá, ñoù laø söï taùc ñoäng cuûa thieát bò maùy moùc, quy trình coâng ngheä, phöông phaùp vaø vò trí lao ñoäng. Bôûi vaäy khoa hoïc lao ñoäng phaûi nghieân cöùu söï quan heä cuûa nhöõng y6uù toá naøy. Sô ñoà sau cho ta quan heä caùc yeáu toá maùy (Coâng cuï lao ñoäng) moâi tröôøng vôùi con ngöôøi.

Moâi tröôøng

Coâng cuï

Con ngöôøi Moâi tröôøng

Con ngöôøi Phöông Vò trí phaùp Lao ñoäng Lao ñoäng Moâi tröôøng

Maùy

Moâi tröôøng

Trong quan heä naøy con ngöôøi ñoùng vai troø troïng taâm do ñoù: − Phaûi thieát keá maùy, phöông phaùp lao ñoäng, xaùc ñònh vò trí lao ñoäng vaø coù moät moâi tröôøng phuø hôïp vôùi söùc khoeû con ngöôøi trong lao ñoäng. − Laøm cho con ngöôøi phuø hôïp vôùi maùy, phöông phaùp, vò trí lao ñoäng vaø moâi tröôøng qua vieäc huaán luyeän, tuyeån choïn vaø caùc giaûi phaùp ñeå giaûm caùc yeáu toá coù haïi vôùi con ngöôøi.

15

1.5.3.Nhaân traéc hoïc ñoái vôùi coâng taùc baûo hoä lao ñoäng 1.5.3.1. Khaùi nieäm Nhaân traéc hoïc laø khoa hoïc nghieân cöùu veà kích thöôùc giaûi phaãu sinh lyù cuûa con ngöôøi ñeå quaù trình lao ñoäng ñöôïc thoaûi maùi, an toaøn, naêng suaát. Nhaân traéc hoïc coøn chuù yù ñeán kích thöôùc chieám choã cuûa khoâng gian laøm vieäc. Thoâng soá nhaân traéc thay ñoåi theo thôøi gian, söï tieán boä cuûa khoa hoïc kyõ thuaät. Nghieân cöùu veà nhaân traéc hoïc ngöôøi ta chuù yù ñeán" Ngöôõng ngöôøi", ñoù laø kích thöôùc cô theå cuûa soá ñoâng ngöôøi trong moät taäp theå. Thoâng soá nhaân traéc hoïc phuï thuoäc vaøo giôùi tính, daân toäc vaø vò trí lao ñoäng, cuõng nhö tính chaát ngheà nghieäp. 1.5.3.2. Ergonnomie trong thieát keá caùc coâng vieäc Caàn toân troïng moät soá nguyeân taéc sau: − Thieát keá coâng vieäc ít naëng nhoïc vaø vaát vaû vaø ít caêng thaúng nhaát, caàn chuù yù cô khí hoaù, töï ñoäng hoaù caùc coâng vieäc. − Thieát keá coâng vieäc phuø hôïp vôùi khaû naêng cuûa con ngöôøi (veà theå löïc, taàm voùc, trí tueä). − Traùnh ñôn ñieäu baèng chuù y thay ñoåi coâng vieäc, giaûm söï ñôn ñieäu baèng toå chöùc saûn xuaát. − Ñaøo taïo vaø huaán luyeän con ngöôøi cho phuø hôïp vôùi con ngöôøi. − Taïo moät soá ñieàu kieän khaùc ñeå traùnh söï öùc cheá taâm lyù nhö söï quan taâm, ñoäng vieân cuûa ngöôøi söû duïng lao ñoäng. 1.5.3.3. Ergonnomie trong thieát keá vò trí lao ñoäng Boá trí vò trí lao ñoäng phaûi phuø hôïp vôùi tính chaát coâng vieäc nhö lao ñoäng ñöùng, ngoài, lao ñoäng trong haàm loø vaø nhöõng vaán ñeà khaùc.Sau ñaây laø moät vaøi nguyeân taéc cho boá trí vò trí lao ñoäng ñoái vôùi moät soá tröôøng hôïp a. Lao ñoäng tö theá ngoài − Ñaëc ñieåm caàn chuù yù: + Caùc vaät duïng trong coâng vieäc coù chu kyø thao taùc ngaén caàn ñaët sao cho deã laáy vaø naèm trong vuøng vôùi tôùi. + Coâng vieäc khoâng ñoøi hoûi löïc lôùn ( <45 N) , neáu lôùn hôn caàn coù thieát bò hoã trôõ. + Lao ñoäng thoaûi maùi khoâng goø boù. − Ngöôøi ta chuù yù ñeán caû ba vaán ñeà ñoù khi lao ñoäng tö theá ngoài

16

* Vuøng vôùi tôùi:

Hình 1.1. Boá trí caùc vuøng thao taùc theo maët phaúng ngang Vuøng 1 vuøng laøm vieäc thöôøng xuyeân Vuøng 2 vuøng laøm vieäc chính (ñeå vaø laáy duïng cuï) Vuøng 3 vuøng ít thao taùc hôn, khi vuøng 1 vaø vuøng 2 heát choã * Chieàu cao cuûa maët baèng laøm vieäc :

Hình 1.2: Boá trí chieàu cao maët baèng laøm vieäc. 1 - Coâng vieäc raát chính xaùc; 3 - Coâng vieäc baøn giaáy 2 - Coâng vieäc chính xaùc; 4- Ñaùnh maùy chöõ. * Vuøng ñeå chaân: vuøng ñeà chaân döôùi maët baøn vaø gheá ngoài caàn boá trí khoâng gian cho di chuyeån chaân. Thoâng thöôøng coù chieàu roäng laø 550 – 600 mm. b. Lao ñoäng vôùi tö theá ñöùng:

17

mm

mm

mm

Hình 1.3: Vuøng boá trí caùc boä phaän ñieàu khieån (theo maët phaúng thaúng ñöùng)

Hình 1.4: Vuøng thao taùc theo maët phaúng naúm ngang Vuøng 1 Ñeå boá trí caùc boä phaän ñieàu khieån thöôøng xuyeân söû duïng vaø raát quan troïng (vuøng vaän ñoäng toái öu); Vuøng 2 Ñeå boá trí caùc boä phaän thöôøng söû duïng (vuøng deã vôùi tôùi); Vuøng 3 Boá trí caùc boä phaän ít söû duïng

Lao ñoäng vôùi tö theá ñöùng thöôøng duøng cho caùc coâng vieäc caàn phaûi naâng vaät lôùn (> 45N) caàn thöôøng xuyeân phaûi vôùi saâu, vôùi xa, vôùi cao, coù taùc ñoäng ñuû löïc, ñoøi hoûi caàn phaûi di chuyeån vò trí naøy ñeán vò trí khaù, duøng löïc aán v.v… Nguyeân taéc thieát keá vuøng laøm vieäc theo hai phöông ñöùng vaø ngang nhö hình 1.3 vaø hình 1.4. Caùc baøn laøm vieäc khi coâng nhaân laøm vieäc ôû tö theá ñöùng coù theå nhö sau: − Ñoái vôùi coâng vieäc laèp raùp nheï nhaøng, ñoùng goùi nhoû, chieàu cao maët baøn laøm vieäc laø (900 ÷ 950) mm. − Ñoái vôùi coâng vieäc phaûi phaùt huy löïc xuoáng phía döôùi hay hai beân, chieàu cao maët baøn (830 ÷ 900) mm. − Ñoái vôùi coâng vieäc phaûi duøng löïc lôùn, lieân tuïc, chieàu cao maët baøn laø (700÷800)mm. c. Thieát keá vò trí laøm vieäc ñoái vôùi caùc coâng vieäc gaây caêng thaúng thò giaùc. − Goùc nhìn: Thöôøng (15 ÷ 45)o − Taàm nhìn: Vôùi coâng vieäc ñaëc bieät ñoøi hoûi thò giaùc thöôøng duøng taàm nhìn (120÷250) mm, ñoøi hoûi vöøa phaûi thì taàm nhìn töø (250 ÷ 350) mm, vôùi coâng vieäc bình thöôøng thì taàm nhìn töø (350 ÷ 500) mm, coøn vôùi coâng vieäc khoâng ñoøi hoûi thò giaùc thì coù theå taàm nhìn > 500 mm (hình 1.5).

18

Coâng vieäc ñaëc bieät ñoøi hoûi thò giaùc.

Coâng vieäc ñoøi hoûi thò giaùc vöøa phaûi

Coâng vieäc thoâng thöôøng

Coâng vieäc khoâng ñoøi hoûi thò giaùc

Hình 1.5. Khoaûng caùch caàn thieát töø maét tôùi vaät ñoái vôùi caùc loaïi coâng vieäc khaùc nhau 1.5.3.4. Ergonomie trong vieäc söû duïng maøu saéc. a. Khaùi nieäm: − Maøu saéc cuûa caùc vaät giuùp ta phaân bieät söï choaùn choã cuûa vaät ñoù. Maøu saéc coù taùc duïng vôùi con ngöôøi qua traïng thaùi taâm lí. Maøu saéc gaây caûm giaùc noùng (maøu ñoû, da cam, vaøng…) hay caûm giaùc laïnh (maøu xanh, traéng, tím…). Maøu saéc aám gaây traïng thaùi kích thích vui töôi, saûng khoaùi, coøn maøu laïnh gaây caûm giaùc yeân tónh buoàn baõ. Gam maøu saùng gaây caûm giaùc nheï nhoõm coøn gam maøu toái gaây caûm giaøc naëng neà. − Vôùi noäi thaát, gam maøu saùng coù caûm giaùc ñaåy khoâng gian roäng ra, ngöôùc laïi caùc maøu saãm baõo hoøa gaây caûm giaùc khoâng gian bò thu heïp. Do vaäy vieïc trang trí maøu saéc caàn quan taâm, noù aûnh höôûng ñeàn khaû naêng laøm vieäc do taâm lyù, aûnh höôûng ñeán naêng suaát lao ñoäng vaø caùc sai phaïm. Theo thoáng keâ neáu maøu saéc hôïp lyù seõ taêng naêng suaát 1 ÷ 4% nhöng ngöôïc laïi coù theå giaûm 3 ÷ 15% b. Moät soá vaán ñeà trong söû duïng maøu saéc noäi thaát nhaø maùy. Ngöôøi ta ñöa ra moät soá lôøi khuyeân sau: − Caùc loaïi keát caáu xaây döïng: saøn nhaø, töôøng traàn… neân duøng gam maøu saùng ñeå phaân bieät vôùi thieát bò, nhöng khoâng neân duøng maøu töông phaûn vì deã gaây meät moûi cho thò giaùc.

19

− Caùc thieát bò coâng ngheä(caùc maùy , baøn laøm vieäc…) thöôøng choïn caùc maøu toái hôn xung quanh nhung saùng hôn maøu vaät gia coâng. Thöôøng choïn maøu xanh luïc nhaït. − Caùc thieát bò vaän chuyeån, naâng: Thöôøng duøng caùc maøu gaây söï chuù yù cuûa ngöôøi xung quanh: nhö maøu ñoû, vaøng, ñen … − Caùc thieát bò lieân laïc kyõ thuaät: ñöôøng daây, thieát bò kyõ thuaät ñieän .. thì maøu cuûa daây phaûi saùng roõ, baõo hoøa, deã phaân bieät, noù khoâng ñöôïc thay ñoåi quaù khi thay ñoåi ñieàu kieän chieáu saùng, nhöõng maøu ñoû thöôøng laø daây mang tính (+) coøn maøu vaøng, xanh luïc mang yù nghóa (-) − Maøu saéc duøng nhaán maïnh trong an toaøn lao ñoäng thöôøng laø: maøu ñoû mang tính chaát nguy hieåm, döøng laïi; maøu vaøng coù yù nghóa nguy hieåm khi chaïm phaûi; maøu xanh luïc chæ vôùi yù nghóa an toaøn. Caùc maøu lam ñöôïc duøng trong caùi hieän baùo höôùng ñi, thoâng tin. 1.5.3.5. Ergonomie trong thieát keá saûn phaåm Khi thieát keá caùc saûn phaåm, caùc thieát bò, caùc saûn phaûm söû duïng cho cuoäc soáng… ngoaøi vieäc ñaûm baûo chöùc naêng cuûa saûn phaåm ngöôøi ta coøn chuù yù ñeán söï phuø hôïp vôùi traïng thaùi taâm, sinh lyù ngöôøi söû duïng, söû duïng thuaän tieän, coù naêng suaát vaø an toaøn. Caùc nguyeân taéc khi thieát keá caùc saûn phaåm laø: − An toaøn cho saûn phaåm: Ñoù laø yeâu caàu ñaàu tieân. Caàn phaûi coù nhöõng quy ñònh veà an toaøn cho caùc saûn phaåm. An toaøn saûn phaåmtheå hieän qua vieäc an toaøn khi söû duïng cuõng nhö khoâng gaây ra caùc yeáu toá coù haïi cho moâi tröôøng: buïi, ñoäc, noùng… − Thieát keá phaûi ñaûm baûo ñoä tin caäy: töùc laø ñaït ñöôïc ñuùng chöùc naêng ñaët ra, haïn cheá caùc nhaàm laãn trong thao taùc. Ñoätin caäy phaûi ñaït ñöôïc ngay khi thieát keá ban ñaàu nhöng cuõng phaûi ñaït ñöôïc sau moät thôøi gian söû duïng (chuù yù ñeán caùc boä phaän ñieàu chænh sau thôøi gian söû duïng) − Ñaûm baûo veà tuoåi beàn saûn phaåm: thöôøng ñöôïc ngöôøi söû duïng quan taâm. Phaûi ñöôïc ñaùnh giaù baèng ñoä beàn thöïc teá. Ñoä beàn cuûa saûn phaåm phuï thuoäc vaøo vaät lieäu vaø ñoä chính xaùc cheá taïo. − Saûn phaåm phaûi ñaûm baûo söû duïng thuaän tieän, muoán vaäy phaûi thoûa maõn caùc chæ tieâu veà nhaân traéc, veà sinh lyù(theå löïc, phuø hôïp khaû naêng veà thò giaùc , thính giaùc …), caùc chæ tieâu veà maët taâm lyù ( thoùi quen ngöôøi söû duïng, taùc duïng gaây höng phaán cuûa taâm lyù, thuaän tieän cho taám nhìn …) v.v…

20

1.6. Vaán ñeà coâng taùc BHLÑ ôû nöôùc ta Moãi moät nöôùc ñeàu coù caùc boä luaät lao ñoäng rieng phuø hôïp vôùi tình hình kinh teá chính trò ôû nöôùc ñoù. ÔÛ Vieät Nam chính saùch veà BHLÑ luoân ñöôïc Ñaûng vaø Nhaø Nöôùc quan taâm. Ngay sau Caùch Maïng Thaùng Taùm thaønh coâng, maëc duø trong ñieàu kieän khoù khaên, thaùng 3/1947 Hoà Chuû Tòch ñaõ kí saéc leänh 29SL veà vaán ñeà lao ñoäng. Trong thôøi kì xaây döïng kinh teá ôû mieàn Baéc, Hoäi Ñoàng Chính Phuû ñaõ ban haønh ñieàu leä taïm thôøi veà BHLÑ keøm theo nghò ñònh 181CP ngaøy 18/12/1964. Nghò ñònh cuøng vôùi caùc thoâng tö cuûa Chính Phuû ñaõ quy ñònh cuï theå nhöõng vaán ñeà veà BHLÑ, laø ñoän g löïc cho vieäc thöïc hieän toát veà veä sinh lao ñoäng. Ngaøy 10/09/1991, Hoäi ñoàng Nhaø nöôùc ñaõ quyeát ñònh ban haønh Phaùp leänh veà BHLÑ. Phaùp leänh ñaõ qui ñònh roõ traùch nhieäm cuûa caùc cô quan nhaø nöôùc ñoái vôùi coâng taùc BHLÑ. Phaùp leänh ñaõ laøm roõ traùch nhieäm, quyeàn haïn cuûa ngöôøi söû duïng lao ñoäng, cuõng nhö cuûa ngöôøi lao ñoäng. Ngaøy 26/4/1994 Quoác hoäi ñaõ thoâng qua Boä Luaät Lao Ñoäng. Ñaây laø vaên baûn coù tính phaùp lyù cao nhaát cuûa nöôùc ta veà BHLÑ. Sau ñoù Chính phuû ñaõ ban haønh Nghò ñònh 06/CP ngaøy 20/1/1995 quy ñònh chi tieát moät soá ñieàu veà Boä luaät, taïo thaønh heä thoáng luaät phaùp, cheá ñoä chính saùch veà BHLÑ. Naêm 2002 Quoác hoäi ñaõ söûa ñoåi moät soá ñieàu ñeå Boä Luaät Lao Ñoäng, ñaëc bieät Luaät veà phoøng chaùy chöõa chaùy cho phuø hôïp hôn. Tuy nhieân, Boä Luaät Lao Ñoäng chöa coù theå ñeà caäp cuï theå ñeán moïi vaán ñeà lieân quan ñeán an toaøn vaø veä sinh lao ñoäng. Moät soá boä luaät khaùc boå sung vaán ñeà naøy goàm: − Luaät baûo veä moâi tröôøng (1993), coù moät soá quy ñònh trong vieäc thöïc hieän caùc coâng ngheä tieân tieán, trong xuaát nhaäp khaåu. − Luaät veà baûo veä söùc khoûe nhaân daân ( 1989) quy ñònh nhöõng vaán ñeà veà veä sinh trong vieäc söû duïng hoùa chaát, caùc chaát thaûi trong coâng nghieäp, sinh hoaït. − Luaät veà coâng ñoaøn (1990), Luaät hình söï (1999) cuõng coù nhöõng quy ñònh veà ATLÑ,VSLÑ. − Caùc nghò ñònh, Chæ thò, Nghò quyeát cuûa Chính phuû quy ñònh roõ nhieàu vaán ñeà veà ATVSLÑ Trong c6ng taùc BHLÑ, ngöôøi ta phaân tích roõ caùc nghóa vuï vaø quyeàn haïn cuûa caùc boä phaän lieân quan lao ñoäng coù theå toùm taét nhö sau: 1.6.1.Nghóa vuï vaø quyeàn haïn cuûa cô quan nhaø nöôùc: − Xaây döïng vaø ban haønh luaät phaùp, cheá ñoä chính saùch veà BHLÑ, caùc heä thoáng tieâu chuaån, quy trình, qui phaïm veà ATVSLÑ.

21

− Höôùng daãn chæ ñaïo caùc nghaønh, caùc caáp thöïc hieän luaät phaùp, cheá ñoä chính saùch, tieâu chuaån qui trình, qui phaïm veà ATVSLÑ. Coù cheá ñoä thanh kieåm tra vaø xöû lyù khen thöôûng hay coù hình phaït thích öùng. − Laäp tröôøng trình quoác gia veà BHLÑ; ñaàu tö nghieân cöùu veà BHLÑ vaø ñaøo taïo caùn boä veà BHLÑ Thöïc hieän caùc vaán ñeà treân coù: Hoäi ñoàng quoác gia veà BHLÑ, Boä LÑ-TB-XH thöïc hieän veà maët ATLÑ; Boä y teá thöïc hieän lónh vöïc veà VSLÑ; Boä KH-CN-MT thöïc hieän vieäc nghieân cöùu vaø öùng duïng khoa hoïc kyõ thuaät veà ATVSLÑ, Ñoàng thôøi cuøng vôùi hai boä treân xaây döïng, ban haønh vaø quaûn lyù heä thoáng tieâu chuaån veà ATVSLÑ, Boä GD-ÑT coù traùch nhieäm ñöa vieäc giaùo duïc ATVSLÑ vaøo trong nhaø tröôøng Caùc Boä khaùc cuøng chính quyeàn tænh thaønh, ñòa phöông coù traùch nhieäm thöïc hieän caùc vaán ñeà veà ATVSLÑ 1.6.2.Nghóa vuï vaø quyeàn haïn cuûa ngöôøi söû duïng lao ñoäng. − Coù traùch nhieäm xaây döïng keá hoaïch vaø thöïc hieän caùc vaán ñeà veà BHLÑ. Ñaøo taïo huaán luyeän vaø toå chöùc caùc vaán ñeà lieân quan ñeán lao ñoäng ñeå laøm coâng taùc baûo hoä lao ñoäng toát hôn. − Coù traùch nhieäm ñieàu tra phaân tích, thoáng keâ vaø baùo caùo caùc tai naïn lao ñoäng vaø beänh ngheà nghieäp. − Caàn coù caùc bieän phaùp cuï theå ñeå laøm giaûm nheï caùc tai naïn vaø beänh ngheà nghieäp − Buoäc ngöôøi lao ñoäng phaûi thöïc hieän noäi qui, qui cheá veà ATVSLÑ, thöïc hòeân khen thöôûng vaø xöû phaït veà vieäc thöïc hieän ATVSLÑ. Khieáu naïi vôùi caùc cô quan caáp Nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn veà quyeát ñònh cuûa thanh tra ATVSLÑ, nhöng vaãn phaûi nghieâm chænh chaáp haønh caùc quyeát ñònh ñoù. 1.6.3.Traùch nhieäm ñoái vôùi ngöôøi lao ñoäng. − Ñöôïc yeâu caàu ngöôøi söû duïng lao ñoäng ñaûm baûo ñieàu kieän laøm vieäc an toaøn vaø veä sinh. Coù quyeàn khieáu naïi vaø toá caùo caùc cô quan nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn khi ñôn vò söû duïng lao ñoäng coù phaïm vi phaùp luaät veà lao ñoäng coù vi phaïm phaùp luaät veà BHLÑ, ñaëc bieät caùc vi phaïm veà chính saùch cheá ñoä veà BHLÑ. − Trong ñieàu kieän thaáy roõ nguy cô xaûy ra tai naïn, ñe doïa söùc khoûe cuûa mình ngöôøi lao ñoäng coù quyeàn töø choái coâng vieäc hoaëc rôøi boû khoûi choã laøm vieäc nhöng phaûi baùo vôùi ngöôøi coù traùch nhieäm.

22

− Ngöôøi lao ñoäng phaûi coù traùch nhieäm hoïc taäp, naém vöõng cheá ñoä chính saùch BHLÑ. Thöïc hieän nghieâm tuùc moïi noäi qui phaïm qui veà lao ñoäng. Caàn tham gia tích cöïc caùc hoaït ñoäng tích cöïc caùc hoaït ñoäng caûi thieän cheá ñoä laøm vieäc. 1.6.4.Traùc h nhieäm cuûa toå chöùc coâng ñoaøn − Phaûi laø ngöôøi ñaïi dieän cho ngöôøi lao ñoäng trong vieäc baûo veä quyeàn lôïi hôïp phaùp cuûa ngöôøi lao ñoäng ( nhö cheá ñoä chính saùch, ñieàu kieän lao ñoäng) ñoái vôùi ngöôøi söû duïng lao ñoäng. − Tham gia vôùi caùc cô quan nhaø nöôùc, caùc caáp chính quyeàn xaây döïng vaên baûn phaùp luaät vaø cheá ñoä chính saùch veà BHLÑ. − Tham gia caùc vaán ñeà khaùc veà BHLÑ nhö coâng taùc nghieân cöùu veà khoa hoïc BHLÑ. − Coù chöùc naêng giaùo duïc huaán luyeän, toå chöùc quaàn chuùng thöïc hieän coâng taùc BHLÑ. 1.6.5.Vaán ñeà kieåm tra coâng taùc BHLÑ. Veà phía nhaø nöôùc seõ do caùc boä; Boä LÑ-TB-XH kieåm tra veà an toaøn, Boä Y teá kieåm tra veà veä sinh lao ñoäng.Toå chöùc coâng ñoaøn coù traùch nhieäm kieåm tra coâng taùc thöïc hieän BHLÑ cuûa ñôn vò söû duïng lao ñoäng, coù theå tieán haønh ñoäc laäp hay phoái hôïp vôùi caùc caáp chính quyeàn. Kieåm tra coù theå ñoät xuaát hoaëc ñònh kyø Muïc ñích vieäc kieåm tra: − Xaùc ñònh vieäc thöïc hieän BHLÑ. − Tìm nguyeân nhaân tai naïn vaø caùc vi phaïm veà veä sinh lao ñoäng − Tìm caùc giaûi phaùp laøm coâng taùc BHLÑ toát hôn.

23

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful