P. 1
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ

|Views: 128|Likes:
Published by balanthsberoia1
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ

More info:

Categories:Types, Research
Published by: balanthsberoia1 on Dec 23, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/20/2013

pdf

text

original

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ

ΜΕΓΑΛΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΟ ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ
ΚΟΖΑΝΗ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΤΟΜΟΣ Α΄..................................................................... 5
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄.......................................................................................................5
Παραίνεση των αγίων πατέρων για προκοπή στην τελειότητα............. 5
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄..................................................................................................... 12
Για το ότι πρέπει να επιδιώκο!ε την "ησ#ία$ !ε κ%&ε δνατό τρόπο
..............................................................................................................................'(
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄......................................................................................................18
Για την κατ%ν)η............................................................................................. '*
ΤΟΜΟΣ +΄...................................................................,,
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄..................................................................................................... 33
Περί εγκρατεία-. και ό#ι !όνο στην τρο/ή0 αλλ% και στι- πόλοιπε-
κινήσει- τη- 1#ή-.......................................................................................... ,,
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄..................................................................................................... 38
2ι%/ορε- διηγήσει- ω/έλι!ε- για το- πολέ!ο- πο )εσηκώνει !έσα
!α- το π%&ο- τη- πορνεία-............................................................................,*
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄..................................................................................................40
Περί ακτη!οσ3νη-. Παρ%λληλα πρέπει να /λαγό!αστε και από την
πλεονε)ία.......................................................................................................... 45
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄..................................................................................................... 42
2ι%/ορε- διηγήσει- πο !α- εν&αρρ3νον για πο!ονή και ανδρεία4(
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄....................................................................................................49
Τίποτε δεν πρέπει να κ%νο!ε για επίδει)η.............................................. 46
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΄....................................................................................................53
7ίναι αν%γκη να επαγρπνο3!ε ώστε να !η κρίνο!ε κανένα........... 5,
ΤΟΜΟΣ Γ΄.................................................................... 58
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄...................................................................................................... 5!
Περί διακρίσεω-............................................................................................... 58
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄.................................................................................................. 63
7ίναι αν%γκη π%ντοτε να εί!αστε νη/%λιοι............................................. 9,
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι"΄....................................................................................................6!
Για την αδι%λειπτη και νη/%λια προσε#ή...............................................98
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ΄.................................................................................................... 69
7ίναι αν%γκη να /ιλο)ενο3!ε και να ελεο3!ε !ε ιλαρότητα............... 96
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΔ΄...................................................................................................!1
Περί πακοή-.................................................................................................... 8'
ΤΟΜΟΣ 2΄.................................................................. 85
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ΄.................................................................................................. !5
Περί ταπεινο/ροσ3νη-.................................................................................. 85
3
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΣΤ΄................................................................................................ 86
Περί ανε)ικακία-............................................................................................ *9
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΖ΄...................................................................................................89
Περί αγ%πη-.....................................................................................................*6
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΗ΄.................................................................................................. 92
Περί διορατικών.............................................................................................. 6(
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΗ΄.................................................................................................. 9!
Περί ση!ειο/όρων.......................................................................................... 68
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κ΄.................................................................................................. 100
Σ#ετικ% !ε την εν%ρετη :ωή....................................................................... '55
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑ΄...............................................................................................103
2ι%λογο- αγίων Γερόντων !ε ερωτήσει- και αποκρίσει-..................... '5,
Απο/&έγ!ατα ατών πο γήρασαν στην %σκηση0............................... '59
απο/&έγ!ατα πο δηλώνον σε περιληπτική έκ&εση......................... '59
την τελειότητα τη- αρετή- το-................................................................. '59
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ΄............................................................................................... 108
Για το- δώδεκα ανα#ωρητέ-......................................................................'5*
4
ΤΟΜΟΣ Α΄
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

Παραίνεση των αγίων πατέρων για προκοπή στην τελειότητα
'. ;ώτησε κ%ποιο- τον α<<% Αντώνιο=
>Τι αν /λ%)ω0 &α εί!αι αρεστό- στον ?εό@A
Bαι απ%ντησε ο Γέροντα-=
>Τήρησε ατ% πο &α σο παραγγείλω=
 Cπο κι αν π%-0 τον ?εό να΄ #ει- !προ- στα !%τια σο π%ντοτε.
 C0τι κι αν κ%νει-0 να στηρί:εται στη !αρτρία των &είων Γρα/ών.
 Bαι σ΄ όποιον τόπο κι αν κατοικεί-0 !η !ετακινείσαι ε3κολα από κει.
Ατέ- τι- τρει- παραγγελίε- κρ%τησέ τε- και σώ:εσαιA.
*. Ο α<<%- Dενια!ίν πε&αίνοντα- είπε στα πνε!ατικ% το παιδι%=
>B%ντε ατ% πο &α σα- πω και &α !πορέσετε να σω&είτε=
Eα είστε π%ντοτε #αρο3!ενοι0 να προσε3#εστε αδι%κοπα και να
ε#αριστείτε τον ?εό για το κ%&ε τιA.
'5.7ίπε ο α<<%- Γρηγόριο- ο ?εολόγο-=
>Ο ?εό- από κ%&ε %ν&ρωπο πο είναι <α/τισ!ένο- ατ% τα τρία :ητ%ει=
Από την 1#ή ορ&ή πίστη0 από τη γλώσσα την αλή&εια και από το σώ!α τη
σω/ροσ3νηA.
',.Ο !ακ%ριο- 7πι/%νιο- έλεγε=
>7ίναι απαραίτητο να αποκτο3ν0 όσοι !πορο3ν0 τα #ριστιανικ% <ι<λία.
Bαι !όνο πο τα <λέπο!ε τα <ι<λία0 !α- κ%νον πιο διστακτικο3- προ-
την α!αρτία0 αλλ% και !α- παρακινο3ν να ανοίγο!ε τα !%τια όλο και
περισσότερο προ- το &έλη!α το ?εο3A.
'4.7ίπε π%λι=
>Μεγ%λη ασ/%λεια για την απο/γή τη- α!αρτία- είναι η αν%γνωση τη-
αγία- Γρα/ή-A.
'5.7ίπε επίση-=
>F %γνοια τη- αγία- Γρα/ή- είναι !εγ%λο- γκρε!ό- και <α&3 #%σ!αA.
'9.7ίπε ακό!η=
>Το να αγνοο3ν οι %ν&ρωποι εντελώ- το- &είο- νό!ο- είναι !εγ%λη
προδοσία τη- σωτηρία-A.
*. 7ίπε ο ίδιο- π%λι=
>Ο ?εό- στο- α!αρτωλο3- #αρί:ει και το κε/%λαιο0 όταν !ετανοο3ν0 όπω-
στην πόρνη και τον τελώνη0 ενώ από το- δικαίο- :ητ%ει και τόκο-. Bαι
ατό είναι ακρι<ώ- εκείνο πο έλεγε ο B3ριο- στο- Αποστόλο-=
7%ν η εσέ<ει% σα- δεν )επερ%σει την εσέ<εια των Γρα!!ατέων και των
Gαρισαίων0 δεν &α !πείτε στη Dασιλεία των ΟρανώνA.
6. 7ίπε ο α<<%- 7πρέπιο-=
>7/όσον παραδέ#εσαι ότι ο ?εό- είναι α)ιόπιστο- και δνατό-0 πίστεέ Τον
και &α !ετέ#ει- στι- ελογίε- Το.
Αν ό!ω- το παίρνει- α1ή/ιστα το πρ%γ!α0 ση!αίνει ότι δεν πιστε3ει-A.
Bαι πρόσ&εσε=
>Cλοι πιστε3ο!ε ότι είναι δνατό- ο ?εό-0 επίση- πιστε3ο!ε ότι τα
π%ντα !πορεί να κ%νει0 αλλ% είναι αν%γκη να έ#ει- πίστη !έσα σο και για
τι- προσωπικέ- σο πο&έσει-0 ότι δηλαδή και σε σένα &α κ%νει &α!αστ%
ση!είαA.
'5. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον ίδιο Γέροντα=
>Πώ- έρ#εται στην 1#ή ο /ό<ο- το ?εο3@A
Bαι ο Γέροντα- είπε=
>7%ν ο %ν&ρωπο- έ#ει την ταπείνωση και την ακτη!οσ3νη0 έρ#εται !έσα
το ο /ό<ο- το ?εο3A.
((.Στι- αρ#έ- τη- !ονα#ική- το :ωή- ο ίδιο- ο α<<%- 7πρέπιο- επισκέ/&ηκε
κ%ποιον Γέροντα και το είπε=
>Α<<%0 πε- !ο κ%ποιον λόγο0 πώ- &α !πορέσω να σω&ώ@A
Bι εκείνο- το είπε=
>7%ν &έλει- να σω&εί-0 όπο κι αν π%-0 !η <ιαστεί- να π%ρει- τον λόγο0
πριν σε ρωτήσει κ%ποιο-A.
Ατό- ένιωσε σντρι<ή για τον λόγο πο το είπε και έ<αλε !ετ%νοια
λέγοντα-=
>Αλή&εια0 πολλ% <ι<λία δι%<ασα και τέτοια ω/έλεια ποτέ δε γνώρισαA. Bι
έ/γε πολ3 ω/ελη!ένο-.
6
(,.7ίπε η α!!%- 7γενία= >Μα- σ!/έρει σαν :ητι%νοι να :ο3!ε0 αρκεί !όνο να
εί!αστε !α:ί !ε τον Iησο3.
Γιατί όποιο- είναι !α:ί !ε τον Iησο30 είναι πλο3σιο- κι αν ακό!η λικ% είναι
/τω#ό-.
Ατό- ο οποίο- προτι!% τα γήινα από τα πνε!ατικ%0 &α #%σει και τα δ3ο0
ενώ εκείνο- πο επι&!εί τα ορ%νια0 &α <ρει οπωσδήποτε και επίγεια
αγα&%A.
(*.7ίπε ο α<<%- FσαJα- ο ιερέα-=
>B%ποιο- από το- Πατέρε- έλεγε πω- ο %ν&ρωπο- ο/είλει0 π%νω απ΄ όλα0
να αποκτήσει πίστη στον ?εό και ν΄ ανα:ητεί σνε#ώ- και !ε πό&ο τον
?εό. Eα επιδιώκει επίση- την κακοπ%&εια0 την ταπεινο/ροσ3νη0 την
αγνότητα0 τη /ιλαν&ρωπία και την αγ%πη σ΄ όλο-. Την ποταγή και την
πραότητα0 τη !ακρο&!ία και την πο!ονή0 την επι&!ία για τον ?εό0 και
να παρακαλεί σνε#ώ- τον ?εό !ε πόνο καρδι%- και αλη&ινή αγ%πη για να
!ην κοιτ%)ει ποτέ προ- τα πίσω0 αλλ% να έ#ει στρα!!ένη την προσο#ή το
σ΄ ατ% πο ακολο&ο3ν. Eα !ην έ#ει πεποί&ηση στα καλ% το έργα0
δηλαδή στη διακονία το0 και να :ητ%ει από τον ?εό αδι%κοπα τη <οή&εια
για ό0τι /έρνει η κ%&ε !έραA.
,(.Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% FσαJα για τη /ρ%ση τη- προσε#ή- πο
π%ρ#ει στο 7αγγέλιο=
>Τί ση!αίνει το= Αγιασ&ήτω το όνο!% σο@A
Bαι εκείνο- αποκρί&ηκε=
>Ατό α/ορ% το- τελείο-. 7ίναι αδ3νατο να αγιασ&εί το όνο!α το ?εο3
από ε!%-0 ε/όσον !α- ε)οσι%:ον τα π%&ηA.
44. 7ίπε ο !ακ%ριο- Iω%ννη- ο Kρσόστο!ο-=
>Cταν κ%&εσαι να δια<%σει- λόγο ?εο30 να επικαλείσαι στην αρ#ή τον ?εό
ν΄ ανοί)ει τα !%τια τη- 1#ή- σο0 ώστε να !ην περιοριστεί- στο να
δια<%:ει- !όνο ατ% πο γρ%/τηκαν αλλ% και να τα εκτελεί-0 και έτσι να
!η γίνει καταδίκη !α- η !ελέτη το <ίο και των λόγων των αγίωνA.
4*.Ανη/ορί:οντα- από τη Γε&ση!ανή στο όρο- των 7λαιών0 σναντ% κανεί- το
!οναστήρι το α<<% Α<ρα!ίο.
Σ΄ ατό το !οναστήρι ηγο3!ενο- ήταν ο α<<%- Iω%ννη- ο B:ικηνό-. Τον
ρωτήσα!ε λοιπόν κ%ποια !έρα=
>Α<<%0 πώ- !πορεί να αποκτήσει κανεί- αρετή@A
Bαι !α- απ%ντησε ο Γέροντα-=
>Αν &έλει κανεί- ν΄ αποκτήσει !ια αρετή0 δεν !πορεί να την κ%νει κτή!α
το0 αν δεν !ισήσει την κακία πο είναι ο αντίποδ%- τη-.
7
 Αν λοιπόν &έλει- να έ#ει- π%ντοτε πέν&ο- στην 1#ή σο0 !ίσησε το
γέλιο.
 ?έλει- να έ#ει- ταπείνωση@ Μίσησε την περη/%νεια.
 ?έλει- να είσαι εγκρατή-@ Μίσησε τη λαι!αργία.
 ?έλει- να είσαι σώ/ρων@ Μίσησε την ακόλαστη :ωή.
 ?έλει- να είσαι ακτή!ων@ Μίσησε τη /ιλαργρία.
 Ατό- πο &έλει να είναι κ%τοικο- τη- ερή!ο0 !ισεί τι- πόλει- ε)αιτία-
των πειρασ!ών.
 Ατό- πο &έλει να έ#ει ησ#ία0 !ισεί την παρρησία.
 Ατό- πο &έλει να :ει %γνωστο-0 !ισεί την τ%ση για επίδει)η.
 Ατό- πο &έλει να κριαρ#εί στην οργή0 !ισεί να περν%ει τι- ώρε- το
!α:ί !ε πολλο3-.
 Ατό- πο &έλει να έ#ει α!νησικακία0 απο/ε3γει να κακολογεί το-
%λλο-.
 Ατό- πο &έλει να είναι απερίσπαστο-0 !ένει στη !ονα)ι%.
 Ατό- πο &έλει να κριαρ#εί στη γλώσσα0 α- κλείνει τ΄ ατι% το να
!ην ακο3ει πολλ%.
 Ατό- πο &έλει να έ#ει τον /ό<ο το ?εο3 π%ντοτε0 &α !ισήσει τη
σω!ατική αν%παση και &α αγαπήσει τη &λί1η και τη στενο#ώριαA.
59.Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Μακ%ριο τον !έγα σ#ετικ% !ε την
τελειότητα. Bαι απ%ντησε ο Γέροντα- τα ε)ή-=
>2εν !πορεί να είναι κανεί- τέλειο-0 ε%ν δεν αποκτήσει ταπείνωση !εγ%λη
στην καρδι% και στο σώ!α0 ε%ν δεν !%&ει δηλαδή=
 Lα !ην πολογί:ει τον εατό το σε κα!ι% περίπτωση αλλ% να προτι!%
να <%:ει ταπειν% τον εατό το #α!ηλότερα απ΄ όλη την κτίση0 να !ην
κρίνει διόλο κ%ποιον0 παρ% !όνο τον εατό το0 να πο!ένει την
κατα/ρόνια και να αποστρέ/εται ολό1#α κ%&ε κακία.
 Lα <ι%:ει τον εατό το να΄ ναι !ακρό&!ο-0 αγα&ό-0 ν΄ αγαπ% το-
αδελ/ο3-0 να είναι σώ/ρων0 να κριαρ#εί στον εατό το0 γιατί λέει η
αγία Γρα/ή >η Dασιλεία των Ορανών ανήκει σ΄ ατο3- πο ασκο3ν <ία
στον εατό το- και ατοί οι αγωνιστέ- την κερδί:ον.
 Lα <λέπει ίσια !ε τα !%τια0 να /ρορεί τη γλώσσα και ν΄
απο/ε3γει ν΄ ακο3ει !%ταια πρ%γ!ατα πο /&είρον την 1#ή.
 Mα #έρια να κινο3νται για να κ%νον το &έλη!α το ?εο30 η καρδι% να
είναι κα&αρή έναντι το ?εο3 και το σώ!α α!όλντο0 να έ#ει τη !νή!η
το &αν%το κα&η!εριν%0 ν΄ αποκηρ3σσει την εσωτερική οργή και
κακία.
8
 Lα αποτ%σσεται τα λικ% και τι- σαρκικέ- ηδονέ-0 να αποτ%σσεται το
δι%<ολο και όλα τα έργα ατο3 και να σντ%σσεται στα&ερ% !ε τον
Dασιλι% των π%ντων ?εό και !΄ όλε- τι- εντολέ- το0 να προσε3#εται
αδι%κοπα και να παρα!ένει κοντ% στον ?εό π%ντοτε0 σε κ%&ε
περίσταση και σε κ%&ε εργασίαA.
95. 7ίπε ο α<<%- Μωσή-=
>7ίναι αδ3νατο να αποκτήσει κανεί- τον Iησο30 παρ% !όνο !ε κόπο0 !ε
ταπείνωση και !ε προσε#ή ακατ%παστηA.
9(. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε κ%ποιον Γέροντα=
>Ποιο καλό πρ%γ!α π%ρ#ει0 για να το κ%νω και να <ρω :ωή !έσα σ΄ατό@A
Bαι είπε ο Γέροντα-=
>Ο ?εό- γνωρί:ει το καλό. C!ω- %κοσα ότι κ%ποιο- από το- πατέρε-
ρώτησε τον α<<% Eισ&ερώο τον !εγ%λο0 τον /ίλο το α<<% Αντωνίο=A
>Ποιο &εωρείται έργο καλό για να το κ%νω@A
Bι εκείνο- το είπε=
>Cλε- οι αρετέ- δεν είναι ισοδ3να!ε-@ F αγία Γρα/ή λέει ότι ο Α<ρα%!
πήρ)ε /ιλό)ενο- και εί#ε τον ?εό !α:ί το. Ο Fλία- αγαπο3σε την ησ#ία
και ο ?εό- ήταν !α:ί το. Ο 2α<ίδ ήταν ταπεινό- και ο ?εό- ήταν !α:ί το.
C0τι λοιπόν καταλα<αίνει- να &έλει η 1#ή σο πο είναι σ3!/ωνο !ε το
&έλη!α το ?εο30 ατό κ%νε και κρ%τα %γρπνη την καρδι% σοA.
94. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
>F επαγρ3πνηση και η προσο#ή στον εατό !α- και η δι%κριση0 ατέ- οι
τρει- αρετέ- είναι οδηγοί τη- 1#ή-A.
85. 7ίπε ακό!η ότι0 όταν πρόκειται ένα- %ν&ρωπο- να #τίσει σπίτι0 πολλ% είναι
τα #ρεια:ο3!ενα πο σγκεντρώνει0 για να !πορέσει να το στήσει το σπίτι0
αλλ% και είδη δι%/ορα σγκεντρώνει0 έτσι κι ε!εί- α- αποκτήσο!ε λίγο0
έστω0 απ΄ όλε- τι- αρετέ-.
8*. 7ίπε π%λι=
>Προσπ%&ησε όσο !πορεί- να !ην κακο!ετα#ειρισ&εί- γενικώ- κανένα0 και
κα&αρή κρ%τησε την καρδι% σο στι- σ#έσει- σο !ε κ%&ε %ν&ρωποA.
*'. 7ίπε ο α<<%- Πα!<ώ=
>7%ν έ#ει- καρδι%0 !πορεί- να σω&εί-A.
*6. 7ίπε κ%ποιο- Γέροντα-=
>H#ε έτοι!ο το σπα&ί σο για αγώναA.
Bαι ο αδελ/ό- απ%ντησε=
9
>Το &έλω αλλ% δεν !΄ α/ήνον τα π%&ηA.
Bι ο Γέροντα- πρόσ&εσε=
>F αγία Γρα/ή λέει= Nήτησέ !ε0 όταν &λί<εσαι0 και &α σε απαλλ%)ω και &α
!ε δο)%σει-. Eα επικαλείσαι λοιπόν Ατόν και &α σε λτρώσει από κ%&ε
πειρασ!όA.
6,. 7ίπε επίση-=
>Oν&ρωπέ !ο0 για σένα γεννή&ηκε ο Kριστό-0 γι ατό ήρ&ε ο Pιό- το
?εο30 για να σω&εί- εσ3.
Bαι έγινε παιδί0 και !εγ%λωσε ω- %ν&ρωπο-0 ενώ ήταν ?εό-.
B%ποια /ορ% έκανε τον αναγνώστη0 πήρε το ιερό <ι<λίο !ε- στη σναγωγή
και δι%<ασε=
>Το Πνε3!α το Bρίο είναι και !ένει σε !ένα0 γιατί !΄ ατό !ε έ#ρισεA.
Oλλη /ορ% ω- ποδι%κονο- έκα!ε /ραγγέλιο από σ#οινί και το- έ<γαλε
όλο- έ)ω από το ιερό και τα πρό<ατα και τα <όδια και όλα τ΄ %λλα.
Oλλοτε π%λι ω- δι%κονο-0 :ώστηκε την πετσέτα και έπλνε τα πόδια των
!α&ητών το0 δίνοντα- εντολή να πλένον κι ατοί τα πόδια των αδελ/ών
το-0 ω- Iερέα-0 κ%&ισε αν%!εσα στο- ιερεί- και δίδασκε τον λαό.
Bι %λλη /ορ% ω- επίσκοπο-0 πήρε %ρτο0 τον ελόγησε και τον έδωσε στο-
!α&ητέ- το.
Μαστιγώ&ηκε ε)αιτία- σο και σ γι ατόν δεν σηκώνει- ο3τε !ια
προσ<ολή0 εντα/ι%στηκε και αναστή&ηκε ω- ?εό-.
Cλα για !α- !ε τη σειρ%0 το ένα κατόπιν το %λλο τα πέστη0 για να !α-
σώσει.
Α- εί!αστε λοιπόν νη/%λιοι0 α- εί!αστε %γρπνοι0 α- περνο3!ε τον καιρό
!α- προσε#ό!ενοι0 α- κ%νο!ε όσα είναι ε%ρεστα σ΄ ΑτόνA.
6*. 7ίπε π%λι κ%ποιο- απ΄ το- Γέροντε-=
>7%ν ο !έσα !α- %ν&ρωπο- είναι νη/%λιο-0 έ#ει τη δ3να!η να
προστατε3σει και τον έ)ω %ν&ρωπο.
7%ν ό!ω- λείπει η εσωτερική προQπό&εση α- /λ%)ο!ε !ε όση δ3να!η
έ#ο!ε τη γλώσσα !α-A.
'5,.7ίπε κ%ποιο- Γέροντα-=
>7ίτε πέ/τει- να κοι!η&εί- είτε σηκώνεσαι ή οτιδήποτε %λλο κ%νει-0 ε%ν
έ#ει- τον ?εό !προστ% στα !%τια σο0 σε κα!ι% περίπτωση δεν !πορεί να
σε /ο<ίσει ο ε#&ρό- και ε%ν ο λογισ!ό- !ε τον τρόπο ατό !είνει στα&ερ%
προσηλω!ένο- στον ?εό0 τότε και η δ3να!η το ?εο3 &α !είνει !έσα σ΄
ατόνA.
'''.7ίπε κ%ποιο- απ΄ το- πατέρε-=
10
>7%ν δεν !ισήσει- πρώτα0 δεν !πορεί- ν΄ αγαπήσει-0 ε%ν δηλαδή δεν
!ισήσει- την α!αρτία0 δεν !πορεί- να κ%νει- το &έλη!α το ?εο30 όπω-
ανα/έρεται στην αγία Γρα/ή0 >Από/γε το κακό και πρ%)ε το καλόA.
C!ω- και σ΄ ατή την περίπτωση η 1#ική δι%&εση είναι εκείνη πο
!ετρ%ει π%ντοτε.
Γιατί ο Αδ%! αν και ήταν !έσα στον παρ%δεισο0 παρέ<η την εντολή το
?εο30 ενώ ο Iώ<0 αν και ήταν κα&ισ!ένο- π%νω στην κοπρι%0 κρ%τησε την
ατοκριαρ#ία το.
Rοιπόν το !όνο πο :ητ%ει ο ?εό- απ΄ τον %ν&ρωπο είναι η καλή το
δι%&εση και να έ#ει π%ντοτε τον /ό<ο το ?εο3 !έσα τοA.
''8.7ίπε κ%ποιο- Γέροντα-=
>Gρόντισε !ε ιδιαίτερη προσο#ή να !ην α!αρτ%νει-0 για να !ην
προσ<%λει- τον ?εό πο κατοικεί !έσα σο και τον διώ)ει- απ΄ την 1#ή
σοA.
'48.Hλεγε κ%ποιο- από το- Γέροντε-=
>C0τι αποστρέ/εσαι0 !ην το κ%νει- στον %λλο.
Αποστρέ/εσαι το να πει κ%ποιο- λόγια εναντίον σο@ Μην κακολογήσει- κι
εσ3 κ%ποιον.
Αποστρέ/εσαι το να σε ε)ετελίσει κ%ποιο- ή να σε ε)<ρίσει ή να αρπ%)ει
κ%τι από τα π%ρ#οντ% σο ή ό0τι %λλο παρό!οιο !πορεί να σ!<εί@ Bαι
εσ3 ο3τε ένα απ΄ ατ% !ην κ%νει- σε %λλον.
Cποιο- !πορεί να κρατήσει ατόν τον λόγο0 το αρκεί για να σω&είA.
11
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
Για το ότι πρέπει να επιδιώκουμε την «ησυχία» με κάθε δυνατό τρόπο
'. Cταν ο α<<%- Αντώνιο- ασκήτεε στην έρη!ο0 έπεσε κ%ποτε σε ακηδία και
σε !εγ%λη σ3γ#ση των λογισ!ών το και έλεγε στον ?εό=
>B3ριε0 &έλω να
σω&ώ αλλ% δεν !΄
α/ήνον οι
λογισ!οί !ο. Τι
να κ%νω !ε τη
&λί1η !ο ατή@
Πώ- να σω&ώ@A
B%ποια /ορ%
λοιπόν <γήκε λίγο
προ- τα έ)ω και
<λέπει κ%ποιον
σαν τον εατό το
να κ%&εται και να
κ%νει εργό#ειρο.
Μετ% από λίγο
%/ηνε το
εργό#ειρο0
σηκωνόταν και
προσε#όταν0 και
)αν% κα&όταν και
σνέ#ι:ε να
πλέκει το σ#οινί
το.
Sστερα π%λι
σηκωνόταν για
προσε#ή.
Tταν %γγελο-
Bρίο πο εί#ε
σταλεί για να
διορ&ώσει τον
Αντώνιο και να το δώσει σιγορι% και %κοσε τον %γγελο να το λέει=
>B%νε κι εσ3 το ίδιο και &α σω&εί-A.
Bαι ο Αντώνιο- όταν τ΄ %κοσε0 πήρε !εγ%λη #αρ% και κορ%γιο. Bαι έτσι
κ%νοντα- προ#ωρο3σε στο έργο τη- σωτηρία- το.
12
'9.B%ποτε κ%ποιοι Γέροντε- πήγαν στον α<<% Αρσένιο και τον παρακ%λεσαν
&ερ!% να το- !ιλήσει για το- ερη!ίτε- !ονα#ο3-0 και !%λιστα γι ατο3-
πο δεν έ#ον σναπαντή!ατα !ε %λλο- αν&ρώπο-.
Τότε ο Γέροντα- είπε=
>Cταν η παρ&ένο- !ένει στο σπίτι το πατέρα τη-0 πολλοί :ητο3ν να τη
!νηστε&ο3ν0 όταν ό!ω- παντρε&εί0 δεν αρέσει σε όλο-0
%λλοι τη <ρίσκον 1εγ%δια και %λλοι την επαινο3ν0 και δεν τι!%ται0 όπω-
πρώτα0 όταν ήταν κρ!!ένη.
Το ίδιο και !ε τα &έ!ατα τη- 1#ή-0 από τη στιγ!ή πο κοινοποιο3νται0 δεν
!πορο3ν να ικανοποιήσον όλο-A.
'8.Ο α<<%- Dιτί!η- διηγή&ηκε το ε)ή-=
>B%ποτε κα&ώ- κατέ<αινα στη Σκήτη0 κ%ποιοι !ο έδωσαν λίγα !ήλα0 για
να τα !ετα/έρω στο- Γέροντε-.
Bαι εγώ κτ3πησα την πόρτα το κελιο3 το α<<% Α#ιλλ%0 για να το τα
δώσω.
Μο είπε τότε εκείνο-=
>Αλή&εια0 αδελ/έ !ο0 δεν &α ή&ελα το3τη την ώρα να !ο κτπήσει- την
πόρτα0 κι αν ακό!η !ο !ετέ/ερε- το !%ννα.
Μην π%- και σε κανένα %λλο κελίA.
7γώ τότε ανε#ώρησα για το κελί !ο και πρόσ/ερα τα !ήλα στην
εκκλησίαA.
''. B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% FσαJα=
>Πώ- πρέπει να ησ#%:ει κανεί- !έσα στο κελί@ A
Bαι αποκρί&ηκε ο Γέροντα-=
>Το να ησ#%:ει κανεί- στο κελί ση!αίνει να εκ&έτει σνε#ώ- τον εατό
το ενώπιον το ?εο3 και να επιστρατε3ει όλη το τη δ3να!η για να
αντιστέκεται σε κ%&ε λογισ!ό πο σπέρνει ο ε#&ρό-0 γιατί ατό ση!αίνει
ανα#ώρηση από τον κόσ!οA.
Bαι είπε ο αδελ/ό-=
>Τι ση!αίνει κόσ!ο-@ A
 >Bόσ!ο- είναι Uαπ%ντησε ο Γέροντα-U το να διασπ%ται κανεί- σε πολλέ-
και δι%/ορε- πο&έσει-.
 Bόσ!ο- είναι το να ενεργο3ν οι %ν&ρωποι τα αντί&ετα προ- την
αν&ρώπινη /3ση και να ικανοποιο3ν τα σαρκικ% το- &ελή!ατα.
 Bόσ!ο- είναι το να νο!ίσει κανεί- ότι !ένει παντοτιν% στη :ωή ατή.
13
 Bόσ!ο- είναι να /ροντί:ει για το σώ!α προ- <λ%<ην τη- 1#ή- και να
κα#ιέται γι ατ% πο α/ήνει πίσω το.
Bι ατ% δεν τα είπα από !όνο- !ο0 αλλ% ο Iω%ννη- ο Απόστολο- είναι πο
τα λέει=
Μην αγαπ%τε τον κόσ!ο !ήτε όσα είναι το κόσ!οA.
(,.Hνα- αδελ/ό- τον ρώτησε=
>Τι #ρει%:εται να κ%νει ο ησ#αστή-@ A
Bι ατό- είπε=
>Ο ησ#αστή- είναι αν%γκη να κ%νει τι- τρει- ατέ- εργασίε-=
 να έ#ει /ό<ο ?εο3 σνε#ώ-0
 να :ητ%ει πο!ονετικ%
 και να !η #αλαρώσει στην καρδι% το η !νή!η το ?εο3A.
(*.7ίπε η α!!%- ?εοδώρα=
>Bαλό πρ%γ!α είναι η :ωή τη- ησ#ία-0 ο σνετό- %ν&ρωπο- ησ#%:ει0
αλη&ιν%0 είναι σποδαίο να :ει τον ησ3#ιο <ίο η !ονα#ή ή ο !ονα#ό- και
προπ%ντων οι νέοι. Eα )έρει- ό!ω- ότι0 αν κ%ποιο- έ#ει την πρό&εση να
:ήσει τη :ωή τη- ησ#ία-0 έρ#εται α!έσω- ο πονηρό- και <αρ3νει την 1#ή
!ε ακηδία0 !ε αδια/ορία0 !ε λογισ!ο3-0 <αρ3νει και το σώ!α !ε αρρώστιε-0
!ε ατονία0 !ε λ3σι!ο των γον%των και όλων των !ελών0 γενικ% παραλ3ει
τη δ3να!η τη- 1#ή- και το σώ!ατο-0 οπότε λέει κανεί- >εί!αι %ρρωστο-
και δεν !πορώ να κ%νω την ακολο&ία !οA. C!ω- αν εί!αστε νη/%λιοι0
όλα ατ% διαλ3ονται.
Tταν ένα- !ονα#ό- πο !όλι- %ρ#ι:ε να κ%νει την ακολο&ία το0 τον
έπιανε ρίγο- και πρετό-0 πονο3σε το κε/%λι το και τότε έλεγε στον εατό
το= >Eα0 εί!αι %ρρωστο- και κ%ποια ώρα !πορεί να πε&%νω0 λοιπόν α-
σηκω&ώ πριν πε&%νω και α- κ%νω την ακολο&ία !οA. Με ατόν τον
λογισ!ό πίε:ε τον εατό το και έκα!νε την ακολο&ία το και !όλι-
στα!ατο3σε η προσε#ή0 στα!ατο3σε και ο πρετό-0 και π%λι την ώρα τη-
ακολο&ία- ερ#όταν ο πρετό-0 και π%λι την ώρα τη- ακολο&ία- ερ#όταν
ο πρετό-0 και )αν% !΄ ατόν τον λογισ!ό αντιστεκόταν ο αδελ/ό- και
έκα!νε την ακολο&ία το και τελικ% νίκησε τον αρνητικό λογισ!όA.
,5. Hνα- αδελ/ό- :ο3σε σε κοινό<ιο0 κρατώντα- αστηρή %σκηση.
Cταν !ερικοί αδελ/οί τη- Σκήτη- %κοσαν γι ατόν0 ήρ&αν να τον δον
και !πήκαν στον τόπο0 όπο ο ίδιο- εργα:όταν.
7κείνο- α/ο3 το- ασπ%στηκε0 στρ%/ηκε πίσω και %ρ#ισε να εργ%:εται.
Οι αδελ/οί <λέποντα- ατό πο έκανε το λένε=
14
>Iω%ννη0 ποιο- σο έδωσε το σ#ή!α ή ποιο- σε έκανε !ονα#ό και δεν σο
δίδα)ε να παίρνει- απ΄ το- αδελ/ο3- το επανω/όρι και να το- λε-=
ε#η&είτε ή κα&ίστε@ A
Το- απαντ%=
>Ο Iω%ννη- ο α!αρτωλό- δεν εκαιρεί γι ατ%A.
,(. Nο3σε κ%ποτε στην Αλε)%νδρεια ένα- !ορ/ω!ένο- %ν&ρωπο- πο τον
έλεγαν Bοσ!%. Tταν α)ιο&α3!αστο- και πολ3 εν%ρετο-0 !ε ταπεινό
/ρόνη!α0 σπλα#νικό-0 εγκρατή-0 παρ&ένο-0 %ν&ρωπο- τη- ησ#ία-0
/ιλό)ενο-0 /ίλο- των /τω#ών.
7πειδή εγώ το εί#α !εγ%λη οικειότητα0 !ια /ορ% το λέω=
>B%νε αγ%πη0 πόσο #ρόνο :ει- τη :ωή τη- ησ#ία-@ A
7πειδή σώπαινε και δεν !ο έδινε κα !ια απ%ντηση0 π%λι το λέω=
>Για #%ρη το Bρίο πε- !οA.
Bι εκείνο-0 α/ο3 για λίγο κρατή&ηκε0 !ο λέει=
>H#ω τρι%ντα τρία #ρόνιαA.
Π%λι το λέω=
>B%νε τέλεια την αγ%πη0 γιατί )έρει- πολ3 καλ% ότι για ω/έλεια τη- 1#ή-
σε ρωτώ0 πε- !ο0 τόσο !εγ%λο #ρονικό δι%στη!α τη- ησ#αστική- σο
:ωή- τι κατόρ&ωσε-@A
7κείνο-0 α/ο3 αναστένα)ε από τα <%&η τη- καρδι%-0 !ο λέει=
>Hνα- %ν&ρωπο- κοσ!ικό- τι !πορεί να κατορ&ώσει και !%λιστα τη στιγ!ή
πο κ%&εται στο σπίτι το@ A
C!ω- εγώ τον παρακαλο3σα=
>Για #%ρη το Bρίο πε- !ο και ω/έλησέ !εA.
Bαι επειδή τον πίεσα πολ30 είπε=
>Σγ#ώρεσέ !ε0 ατ% τα τρία )έρω ότι κατόρ&ωσα= να !η γελώ0 να !ην
ορκί:ο!αι και να !η λέω 1έ!αταA.
7γώ όταν τ΄ %κοσα0 δό)ασα τον ?εό A.
,9. 7ίπε ο α<<%- FσαJα- στον α<<% Μακ%ριο=
>Πε- !ο έναν λόγοA.
Bαι ο Γέροντα- το λέει=
>Eα απο/ε3γει- το- αν&ρώπο-A.
Τον ρωτ%ει ο α<<%- FσαJα-=
>Τι ση!αίνει να απο/ε3γει κανεί- το- αν&ρώπο-@ A
Bαι ο Γέροντα- το απαντ%=
15
>Ση!αίνει να κα&ίσει- στο κελί σο και να κλ%1ει- τι- α!αρτίε- σοA.
,*. Hνα- αδελ/ό- επισκέ/τηκε στη Σκήτη τον α<<% Μωσή και το :ήτησε να
το πει κ%ποιον λόγο.
Bαι ο Γέροντα- το λέει=
>Πήγαινε0 κ%&ισε στο κελί σο0 και το κελί σο &α σο τα διδ%)ει όλαA.
45. Ο α<<%- Iωσή/ λέει στον α<<% Eισ&ερώο=
>Τι να κ%νω !ε τη γλώσσα !ο0 πο δεν !πορώ να τη σγκρατήσω@ A
Το λέει ο Γέροντα-=
>Dρίσκει- αν%παση0 αν !ιλήσει-@ A
>C#ιA0 το απαντ%.
Τότε λέει ο Γέροντα-=
>Α/ο3 δεν έ#ει- αν%παση0 γιατί !ιλ%-@ Bαλ3τερα να σιωπ%- και0 αν
γίνεται σ:ήτηση0 προτι!ότερο πολλ% να ακο3- παρ% να λε-A.
95. 2ιηγή&ηκε κ%ποιο- ότι τρει- /ιλόπονοι %ν&ρωποι0 /ίλοι !ετα)3 το-0
έγιναν !ονα#οί.
Ο πρώτο- δι%λε)ε σαν έργο το να ειρηνε3ει το- αν&ρώπο-0 πο εί#αν
ε#&ρικέ- σ#έσει- !ετα)3 το-0 σ3!/ωνα !ε τον 7αγγελικό λόγο=
>Μακ%ριοι οι ειρηνοποιοίA.
Ο δε3τερο- να επισκέπτεται το- αρρώστο- και ο τρίτο- έ/γε για να
ησ#%σει στην έρη!ο.
Ο πρώτο- λοιπόν0 αν και κόπιασε για να στα!ατήσει τι- δια!%#ε- των
αν&ρώπων0 δεν !πόρεσε να το- &εραπε3σει όλο- και0 επειδή έπεσε σε
ακηδία0 πήγε σ΄ ατόν πο πηρετο3σε το- αρρώστο- και τον <ρήκε κι
ατόν να παρα!ελεί το έργο το0 κα&ώ- δεν επαρκο3σε να ε/αρ!όσει
πλήρω- την εντολή.
Σ!/ώνησαν λοιπόν και οι δ3ο και πήγαν να δον τον ερη!ίτη.
Το ε)έ&εσαν τη &λί1η το- και τον παρακ%λεσαν να το- πει τι
κατόρ&ωσε ατό-.
7κείνο-0 α/ο3 έ!εινε α!ίλητο- για λίγο0 έρι)ε κατόπιν νερό στη λεκ%νη και
το- λέει=
>Προσέ)τε το νερόA.
Tταν <έ<αια ταραγ!ένο.
Μετ% από λίγο το- λέει π%λι=
>Προσέ)τε και τώρα πώ- έγινε το νερόA.
Bαι !όλι- πρόσε)αν το νερό0 <λέπον σαν σε κα&ρέπτη τα πρόσωπ% το-.
Το- λέει λοιπόν τότε=
16
>Hτσι είναι κι ατό- πο :ει αν%!εσα σε αν&ρώπο-.
7)αιτία- τη- ταρα#ή- δεν <λέπει τα σ/%λ!ατ% το.
Cταν ό!ω- ησ#%σει και προπαντό- στην έρη!ο0 τότε <λέπει τα
ελαττώ!ατα το εατο3 τοA.
9(. 7ίπε ένα- Γέροντα-=
>Cπω- ακρι<ώ- σ΄ έναν δρό!ο0 όπο πηγαινοέρ#ονται πολλοί πε:οί0 ποτέ
δεν /τρώνει #ορτ%ρι ο3τε κι αν το σπείρει-0 γιατί πατιέται το #ώ!α0 έτσι
σ!<αίνει και !ε !α-.
Παραιτήσο από κ%&ε /ροντίδα και &α δει- να /τρώνον ατ%0 πο δεν
γνώρι:ε-0 ότι <ρίσκονταν !έσα σο0 επειδή π%νω σ΄ ατ% περπατο3σε-A.
95. Hνα- Γέροντα- είπε=
>7κείνο- πο α!%ρτησε στον ?εό0 ο/είλει να )εκό1ει τον εατό το από
κ%&ε αν&ρώπινη αγ%πη0 έω- ότο πληρο/ορη&εί ότι ο ?εό- έγινε /ίλο-
το.
Γιατί η αγ%πη των αν&ρώπων !α- ε!ποδί:ει από την αγ%πη το ?εο3A.
17
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄

Για την κατάνυξη
'. 7ίπε ο α<<%- Αντώνιο-=
>H#οντα- το /ό<ο το ?εο3 :ωντανό στη σκέ1η !α-0 να &!ό!αστε
π%ντοτε το &%νατο.
Eα !ισήσο!ε τον κόσ!ο και όλα τα το κόσ!ο0 να !ισήσο!ε κ%&ε
σαρκική αν%παση0 να απαρνη&ο3!ε στη :ωή ατή0 για να :ήσο!ε !ε τον
?εό. Eα &!%στε τι ποσ#ε&ήκατε στον ?εό. Γιατί ατό &α !α- το :ητήσει
την η!έρα τη- κρίσεω-.
Α- δοκι!ασ&ο3!ε λοιπόν !ε την πείνα0 τη δί1α και τη γ3!νια.
Α- αγρπνήσο!ε0 α- πεν&ήσο!ε0 α- στεν%)ο!ε !ε την καρδι% !α-.
Α- ερενήσο!ε αν γίνα!ε %)ιοι το ?εο3. Eα αγαπήσο!ε τη &λί1η0 για
να <ρο3!ε τον ?εό.
Eα κατα/ρονήσο!ε τη σ%ρκα0 για να σω&εί η 1#ή !α-A.
(. Hλεγαν για τον α<<% Αρσένιο0 ότι όλο τον #ρόνο τη- :ωή- το κα&ισ!ένο-
στο εργό#ειρό το0 εί#ε στον κόρ/ο το ένα !αντήλι για τα δ%κρα πο
έπε/ταν από τα !%τια το.
,. Hνα- αδελ/ό- παρακ%λεσε τον α<<% Α!!ων%=
>Πε- !ο έναν λόγοA.
Bαι ο Γέροντα- το λέει=
>Πήγαινε και να σκέ/τεσαι0 όπω- σκέ/τονται οι κακο3ργοι πο είναι στη
/λακή0 εκείνοι π%ντα ρωτο3ν το- αν&ρώπο- πο είναι ο %ρ#οντα- και
πότε έρ#εται0 και κλαίνε από την αγωνία.
Hτσι και ο !ονα#ό- ο/είλει π%ντα να προσέ#ει την 1#ή το και να λέει=
>Αλί!ονό !ο0 πώ- &α !πορέσω να παροσιασ&ώ στο <ή!α το Kριστο3
και τι &α το απολογη&ώ@A
Αν σ΄ ατό έ#ει- διαρκώ- στρα!!ένη την προσο#ή σο0 !πορεί- να σω&εί-A.
9. Hνα- αδελ/ό- είπε στον α<<% Ποι!ένα=
>Με ταρ%:ον οι λογισ!οί !ο και δεν !΄ α/ήνον να /ροντίσω για τι-
α!αρτίε- !ο0 αλλ% !ε κ%νον να προσέ#ω τι- ελλεί1ει- το αδελ/ο3
!οA.
18
Ο Γέροντα- το !ίλησε τότε για τον α<<% 2ιόσκορο0 ότι στο κελί το
έκλαιγε π%ντοτε για τον εατό το0 ενώ ο !α&ητή- το κα&όταν στο %λλο
κελί.
Πήγε λοιπόν κ%ποια /ορ% ο !α&ητή- στο κελί το Γέροντα και τον <ρήκε
να κλαίει0 οπότε το λέει=
>Π%τερ0 γιατί κλαι-@A
Bι ο Γέροντα- το απαντ%=
>Τι- α!αρτίε- !ο0 παιδί !ο0 κλαίωA.
Το λέει ο αδελ/ό-=
>2εν έ#ει- α!αρτίε-0 π%τερA
Bαι ο Γέροντα- το αποκρίνεται=
>Αλή&εια0 αν α/ε&ώ να δω τι- α!αρτίε- !ο0 δεν !ο /&%νον %λλοι τρει-
ή τέσσερι- να κλαίνε !α:ί !ο γι΄ ατέ-A.
7ίπε λοιπόν ο α<<%- Ποι!ήν= >Hτσι είναι ο %ν&ρωπο- πο γνώρισε τον
εατό τοA.
*. Ο α<<%- Fλία- είπε=
>7γώ τρία πρ%γ!ατα /ο<ο3!αι0
 την έ)οδο τη- 1#ή- από το σώ!α0
 τη σν%ντησή !ο !ε τον ?εό και
 την έκδοση τη- καταδικαστική- από/αση- για !έναA.
6. Ο α<<%- FσαJα- είπε=
>7ίναι απαραίτητο ατό- πο :ει τη :ωή τη- ησ#ία- να <%:ει τον /ό<ο τη-
σν%ντηση- !ε τον ?εό !προστ% από την αν%σα το0 γιατί ενόσω η
α!αρτία πεί&ει την καρδι% το να την ακολο&εί0 δεν ήρ&ε ο /ό<ο- το
?εο3 !έσα το ακό!α και <ρίσκεται !ακρι% από το έλεο- το ?εο3A.
'4. Hλεγε ο α<<%- FσαJα-=
 >Αλί!ονό !ο0 αλί!ονό !ο0 γιατί δεν αγωνίσ&ηκα για τη σωτηρία !ο.
 Αλί!ονό !ο0 αλί!ονό !ο0 γιατί δεν αγωνίσ&ηκα να κα&αρίσω τον
εατό !ο0 ώστε να εί!αι %)ιο- να γείρει λίγο προ- το !έρο- !ο ο
ελεή!ων ?εό-.
 Αλί!ονό !ο0 αλί!ονό !ο0 γιατί δεν αγωνίσ&ηκα να <γω νικητή- στο-
πολέ!ο- των ε#&ρών σο0 ώστε 7σ3 να <ασιλε3σει- !έσα !οA.
'5. 7ίπε π%λι=
 >Αλί!ονό !ο0 πο ολόγρ% !ο <ρίσκεται τ΄ όνο!% Σο0 κι ό!ω- εγώ
πηρετώ το- ε#&ρο3- σο.
19
 Αλί!ονό !ο0 αλί!ονό !ο0 γιατί κ%νω ατ% πο αηδι%:ει ο ?εό-0
γι ατό και δεν !ε &εραπε3ειA.
'9. 7ίπε ακό!η=
 >Αλί!ονό !ο0 αλί!ονό !ο0 γιατί έ#ω απέναντί !ο κατηγόρο- για
όσα γνωρί:ω και για όσα δεν γνωρί:ω και δεν !πορώ να τα αρνη&ώ.
 Αλί!ονό !ο0 αλί!ονό !ο0 πώ- !πορώ να σναντήσω τον B3ριό !ο
και το- αγίο- το0 α/ο3 οι ε#&ροί !ο δεν %/ησαν ο3τε ένα !έλο- !ο
κα&αρό ενώπιον το ?εο3@A
'8. Ο !ακ%ριο- ?εό/ιλο-0 ο αρ#ιεπίσκοπο-0 έλεγε=
>Πόσο !εγ%λο /ό<ο και τρό!ο και δσκολία έ#ο!ε να αντικρίσο!ε0 την
ώρα πο η 1#ή #ωρί:εται από το σώ!αV Τότε !α- πλησι%:ει στρατι% και
δ3να!η των αντί&ετων δν%!εων0 οι %ρ#οντε- το σκότο-0 οι κρίαρ#οι
τη- πονηρία- και αρ#έ- και ε)οσίε-0 τα πονηρ% δηλαδή πνε3!ατα0 και
κρατο3ν την 1#ή σαν σε κ%ποια δίκη0 παροσι%:οντα- ενώπιόν τη- όλα
τα α!αρτή!ατα0 πο είτε !ε επίγνωση είτε από %γνοια έκανε0 από τη
νεαρή ηλικία !έ#ρι την ώρα πο στα )α/νικ% την κατέλα<αν. Στέκονται
λοιπόν και την κατηγορο3ν για όλα0 όσα έκανε. Rοιπόν0 ποιόν τρό!ο
νο!ί:ει- ότι αισ&%νεται εκείνη την ώρα0 έω- ότο <γει η από/αση και
ελε&ερω&εί απ΄ ατ%@ Ατή είναι η κρίσι!η ώρα για την 1#ή0 !έ#ρι να δει
ποιο &α είναι το αποτέλεσ!α γι ατήν.
7πίση- και οι &είε- δν%!ει- στέκονται ακρι<ώ- απέναντι στι- αντί&ετε-
και !ε τη σειρ% το- παροσι%:ον τα καλ% τη- έργα. Σκέ1ο λοιπόν0 η
1#ή !ε- στη !έση !ε τι /ό<ο και τρό!ο στέκεται0 έω- ότο <γει η
από/αση τη- δίκη- τη- από τον δίκαιο Bριτή0 και αν είναι %)ια0 οι πρώτοι
διώ#νονται επιτι!ητικ% και την 1#ή την αρπ%:ον οι ?είε- δν%!ει- από
τα #έρια των δαι!όνων και στο ε)ή- κατοικεί α!έρι!νη0 σ3!/ωνα !΄ ατό
πο έ#ει γρα/εί= >Cλοι όσοι &α κατοικο3ν σε σένα &α ε/ραίνονταιA.
Hτσι εκπληρώνεται και %λλο- λόγο- τη- Γρα/ή-0 >H/γε !ακρι% το- κ%&ε
πόνο-0 λ3πη και στεναγ!ό-A.
Τότε ελε&ερω!ένη πια προ#ωρεί σ΄ εκείνη την απερίγραπτη #αρ% και
δό)α0 στην οποία και &α εγκαταστα&εί.
7%ν ό!ω- <ρε&εί να έ#ει :ήσει !ε α!έλεια0 ακο3ει τη /ο<ερότατη /ωνή=
>Eα απο!ακρν&εί ο ασε<ή-0 για να !η δει τη δό)α το BρίοA.
Τότε την 1#ή ατή την περι!ένει η!έρα οργή-0 η!έρα &λί1η- και
αν%γκη-0 το σκοτ%δι και η !αρίλα. Α/ο3 παραδο&εί στην κόλαση και στην
αιώνια /ωτι%0 &α είναι καταδικασ!ένη να τι!ωρείται στο- απέραντο-
αιώνε-. Τότε πο3 είναι η κα3#ηση το κόσ!ο0 πο3 η κενοδο)ία0 πο3 η
καλοπέραση και η απόλαση0 πο3 η επίδει)η0 πο3 η αν%παση0 πο3 τα
!εγ%λα λόγια0 πο3 τα #ρή!ατα και η 1ηλή καταγωγή0 πο3 ο πατέρα-0 πο3
η !ητέρα0 πο3 οι αδελ/οί@ Ποιο- από ατο3- &α !πορέσει να γλιτώσει
20
ατήν την 1#ή0 πο &α την καίει η /ωτι% και πικρ% <%σανα &α την
κατέ#ον@
Α/ο3 ατ% έτσι έ#ον0 τι λογή- πρέπει να είναι η δική !α- :ωή !ε %για
αναστρο/ή και !ε κ%&ε ελ%<εια προ- τον ?εό@
Τι αγ%πη έ#ο!ε #ρέο- να αποκτήσο!ε0 τι λογή- σ!περι/ορ%0 τι τρόπο
:ωή-0 τι λογή- πορεία@
Ποια ακρί<εια στην κ%&ε !α- ενέργεια0 τι λογή- πρέπει να΄ ναι η προσε#ή
!α-0 πόση <ε<αιότητα να έ#ο!ε@
Ατ% λοιπόν α/ο3 τα περι!ένο!ε να σ!<ο3ν0 α- /ροντίσο!ε να !α-
<ρει ο B3ριο- ακηλίδωτο- και %!ε!πτο-0 !ε ειρήνη0 για να α)ιω&ο3!ε να
τον ακο3σο!ε να λέει=
>7λ%τε οι ελογη!ένοι από τον Πατέρα !ο και κληρονο!ήστε τη <ασιλεία0
πο έ#ει ετοι!ασ&εί για σα- από τότε πο δη!ιοργή&ηκε ο κόσ!ο-A.
('. 7ίπε ο α<<%- Iακώ<=
>Cπω- ακρι<ώ- σ΄ ένα σκοτεινό &%λα!ο0 όταν !πει ένα λ#ν%ρι0 τον
/ωτί:ει0 έτσι και ο /ό<ο- το ?εο30 ε%ν έλ&ει στην καρδι% το αν&ρώπο0
τη /ωτί:ει και τη- διδ%σκει όλε- τι- αρετέ- και τι- εντολέ- το ?εο3A.
(,. 7ίπε ο α<<%- Rογγίνο-=
 >F νηστεία ταπεινώνει το σώ!α0
 η αγρπνία κα&αρί:ει τον νο0
 η ησ#ία /έρνει το πέν&ο-0
 το πέν&ο- <απτί:ει τον %ν&ρωπο και τον απαλλ%σσει από την
α!αρτίαA.
(4. Ο α<<%- Rογγίνο- εί#ε !εγ%λη κατ%ν)η την ώρα τη- προσε#ή- και τη-
1αλ!ωδία- το0 και !ια /ορ% το λέει ένα- !α&ητή- το=
>Α<<%0 ατό- είναι ο πνε!ατικό- κανόνα-0 να κλαίει ο !ονα#ό-0 όταν
κ%νει την ακολο&ία το@ A
Bαι ο Γέροντα- το απαντ%=
>Eαι0 παιδί !ο0 ατό- είναι ο κανόνα-0 πο επι:ητεί ο ?εό-.
Dέ<αια ο ?εό- δεν έπλασε τον %ν&ρωπο να κλαίει0 αλλ% να #αίρεται και να
ε/ραίνεται και να τον δο)%:ει0 όπω- οι %γγελοι0 !ε την κα&αρή και
ανα!%ρτητη :ωή το.
C!ω- ο %ν&ρωπο- έπεσε στην α!αρτία και γι ατό είναι αν%γκη να κλαίει0
ενώ όπο δεν π%ρ#ει α!αρτία0 εκεί δεν έ#ει &έση το κλ%!αA.
(*. 7ίπε ο α<<%- Πα/νο3τιο-0 ο !α&ητή- το α<<% Μακαρίο0 ότι είπε ο
Γέροντα-=
>Cταν ή!ον !ικρό παιδί0 !α:ί !ε %λλα παιδι% έ<οσκα !οσ#%ρια.
21
B%ποια !έρα πήγαν να κλέ1ον σ3κα0 και κα&ώ- έτρε#αν0 έπεσε ένα από
τα σ3κα κι εγώ το πήρα και το έ/αγα.
Από τότε0 όποτε το &!%!αι ατό0 κ%&ο!αι και κλαίωA.
(6. 2ιηγή&ηκαν για τον α<<% Μακ%ριο τον !εγ%λο ότι περπατώντα- κ%ποια
/ορ% στην έρη!ο0 <ρήκε παραπετα!ένο π%νω στο #ώ!α ένα κρανίο
νεκρο3.
Το κο3νησε λίγο !ε το /οινικένιο ρα<δί το λέγοντ%- το= >Σ0 ποιο- είσαι@
Αποκρίσο !εA.
Το κρανίο το !ίλησε και είπε= >7γώ ή!ον αρ#ιερέα- των ειδωλολατρών
πο παρέ!ειναν σ΄ ατόν τον τόπο0
κι εσ3 είσαι ο α<<%- Μακ%ριο- πο έ#ει !έσα σο το %γιο Πνε3!α.
Cποια ώρα λοιπόν σπλα#νί:εσαι ατο3- πο είναι στην κόλαση0
παρηγορο3νται λίγοA.
Τον ρωτ%ει ο α<<%- Μακ%ριο-= >Bαι τι λογή- παρηγορι% έ#ον@A
Bαι απαντ% το κρανίο= >Cση είναι η απόσταση !ετα)3 ορανο3 και γη-0
τόση είναι η /ωτι% κ%τω από !α-.
Bα&ώ- λοιπόν στεκό!αστε !έσα στη /ωτι% από το κε/%λι ω- τα πόδια0 δεν
είναι δνατόν ο ένα- να δει το πρόσωπο το %λλο0 γιατί η ρ%#η το ενό-
είναι κολλη!ένη στη ρ%#η το %λλο.
Cταν ό!ω- προσε3#εσαι για !α-0 <λέπει εν !έρει ο ένα- το πρόσωπο το
%λλοA.
Hκλα1ε τότε ο Γέροντα- και είπε= >Αλί!ονο στην η!έρα πο γεννή&ηκε ο
%ν&ρωπο-0 ε%ν ατή είναι η παρηγορι% τη- κόλαση-A.
Τον )αναρωτ%ει ο Γέροντα-= >Pπ%ρ#ει %λλο #ειρότερο <%σανο απ΄ ατό@A
Bαι λέει το κρανίο= >Το !εγαλ3τερο <%σανο είναι κ%τω από !α-A.
>Bαι ποιοι είναι σ΄ ατό@A ρωτ% ο Γέροντα-.
>7!εί- Uαπαντ% το κρανίοU πο3 δεν γνωρίσα!ε τον ?εό0 <ρίσκο!ε έστω
λίγο έλεο-.
7κείνοι ό!ω- πο γνώρισαν τον ?εό και τον αρνή&ηκαν και δεν έκαναν το
&έλη!% το0 ατοί είναι πο <ρίσκονται κ%τω από !α-A.
Μετ% απ΄ ατ% πήρε ο Γέροντα- το κρανίο το0 το έ&α1ε στη γη και
σνέ#ισε τον δρό!ο το.
,5. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Μωσή=
>Τι να κ%νει ο %ν&ρωπο- σε κ%&ε πειρασ!ό πο το έρ#εται ή σε κ%&ε
λογισ!ό πο το πο<%λλει ο ε#&ρό-@A
Ο Γέροντα- απαντ%=
22
>Ο/είλει να κλαίει !προστ% στον αγα&ότατο ?εό0 για να τον <οη&ήσει και
πολ3 γρήγορα &α <ρει αν%παση0 αν παρακαλεί !ε επίγνωση0 γιατί είναι
γρα!!ένο= 2εν &α /ο<η&ώ τι &α !ο κ%νει %ν&ρωπο-A.
,'. 7ίπε ο α<<%- Μωσή-=
>Cσοι νικη&ήκα!ε από κ%ποιο σω!ατικό π%&ο-0 α- !ην α!ελήσο!ε να
!ετανοήσο!ε και να πεν&ήσο!ε το- εατο3- !α-0 προτο3 !α- <ρει το
πέν&ο- τη- κρίσεω-A.
,(. 7ίπε π%λι=
>Με τα δ%κρα αποκτ% ο %ν&ρωπο- τι- αρετέ- και !ε τα δ%κρα επίση-
σγ#ωρο3νται οι α!αρτίε-.
Την ώρα ό!ω- πο κλαι-0 !ην 1ώσει- τον τόνο το αναστεναγ!ο3 σο.
Bαι α- !η γνωρί:ει το αριστερό σο #έρι τι κ%νει το δε)ί. Το αριστερό
<έ<αια είναι η κενοδο)ίαA.
,6. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα=
>Τι να κ%νω !ε τι- α!αρτίε- !ο@ A
Bαι απαντώντα- ο Γέροντα- το λέει=
>Ατό- πο &έλει να λτρω&εί από τι- α!αρτίε- το0 !ε δ%κρα λτρώνεται
απ΄ ατέ- και εκείνο- πο &έλει να αποκτήσει αρετέ-0 !ε δ%κρα τι-
αποκτ%.
Γιατί το να κλαί!ε είναι η οδό- πο !α- παρέδωσε η Γρα/ή0 κα&ώ- και οι
πατέρε-0 πο έλεγαν= Bλ%1τε0 %λλη οδό- δεν π%ρ#ει παρ% !όνον ατήA.
45. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα=
>Τι να κ%νω !΄ ατέ- τι- εσωτερικέ- ανησ#ίε- πο !ε ταρ%:ον@A
Το απαντ% ο Γέροντα-=
>Eα κλ%1ο!ε !προστ% στην αγα&ότητα το &εο3 ακο3ραστα0 έω- ότο
!α- δώσει το έλεό- τοA.
4'. Ο α<<%- Iωσή/ διηγή&ηκε ότι ο α<<%- Iσα%κ είπε=
>B%ποτε κα&ό!ον !α:ί !ε τον α<<% Ποι!ένα και τον είδα να πέ/τει σε
έκσταση.
7πειδή το εί#α πολ3 &%ρρο-0 το έ<αλα !ετ%νοια παρακαλώντα- τον >πε-
!ο0 πο3 ήσον@ A
7κείνο- αναγκ%σ&ηκε και είπε=
>Ο λογισ!ό- !ο ήταν εκεί στον Σταρό το Σωτήρο-0 όπο έστεκε η αγία
Μαρία η ?εοτόκο- και έκλαιγε0 και εγώ ή&ελα π%ντοτε έτσι να κλαίωA.
4(. Hνα- αδερ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα= >Τι να κ%νω@A
23
Ο Γέροντα- το απαντ%= >Την ώρα πο ο ?εό- &α !α- επισκε/&εί0 για ποιο
πρ%γ!α &α ανησ#ήσο!ε@ A
Το λέει ο αδελ/ό-= >Για τι- α!αρτίε- !α-A.
Rέει λοιπόν ο Γέροντα-=
>Α- !πο3!ε επο!ένω- στο κελί !α- και !ένοντα- εκεί α- &!ό!αστε τι-
α!αρτίε- !α- και τότε ο B3ριο- &α !α- <οη&%ει σε όλαA.
4,. Ο !ακ%ριο- Α&αν%σιο-0 ο επίσκοπο- τη- Αλε)%νδρεια-0 παρακ%λεσε τον
α<<% Πα!<ώ να κατέ<ει από την έρη!ο στην Αλε)%νδρεια.
Πραγ!ατικ%0 κατέ<ηκε και <λέποντα- !ια &εατρίνα0 γέ!ισαν δ%κρα τα
!%τια το.
Cταν τον ρώτησαν όσοι ήταν κοντ% το να !%&ον γιατί έκλα1ε0 είπε=
>23ο πρ%γ!ατα !ο έ/εραν τα δ%κρα0 το ένα η απώλεια εκείνη-0 και το
%λλο το ότι εγώ δεν έ#ω τόση /ροντίδα να αρέσω στον ?εό0 όση έ#ει ατή0
προκει!ένο να αρέσει σε ανή&ικο- αν&ρώπο-A.
44. Ο α<<%- Πα3λο- είπε=
>Μέ#ρι τον λαι!ό εί!αι <&ισ!ένο- σε <ο3ρκο και κλαίω !προστ% στον
B3ριο λέγοντα-= 7λέησέ !εA.
49. Hλεγαν για τον α<<% Σεραπίωνα0 ότι η :ωή το ήταν σαν ενό- πολιο3.
2εν απόκτησε ποτέ κανένα πρ%γ!α το κόσ!ο ατο3 ο3τε έ!εινε σε κελί0
αλλ% τλιγ!ένο- ένα σεντόνι και κρατώντα- ένα !ικρό 7αγγέλιο
τριγρνο3σε έWσι σαν να !ην εί#ε σώ!α.
Πολλέ- /ορέ- τον έ<ρισκαν να κ%&εται στον δρό!ο έ)ω από ένα #ωριό και
να κλαίει γοερ% και τον ρωτο3σαν=
>Γέροντα0 γιατί κλαι- έτσι@A
Bι εκείνο- το- απαντο3σε=
>Ο B3ριο- !ο0 !ο ε!πιστε3&ηκε τα πλο3τη το0 αλλ% εγώ τα έ#ασα0 γι
ατό &έλει να !ε τι!ωρήσειA.
7κείνοι0 σαν τον %κογαν0 νό!ι:αν ότι !ιλ%ει για #ρσ%/ι και πολλέ-
/ορέ- το έρι#ναν ένα κο!!%τι 1ω!ί και το έλεγαν=
>Αδελ/έ0 δέ)ο το ατό και /%ε0 όσο για τα πλο3τη πο έ#ασε-0 ο ?εό- έ#ει
τη δ3να!η να σο τα στείλειA.
Bαι ο Γέροντα- αποκρινόταν= >Α!ήνA.
48. 7ίπε η α!!%- Σγκλητική=
>Ατο3- πο πρωτοέρ#ονται στον ?εό το- περι!ένει αγώνα- και κόπο-
πολ3-0 3στερα ό!ω- ακολο&εί #αρ% ανείπωτη.
Cπω- ακρι<ώ- ατοί πο &έλον ν΄ αν%1ον /ωτι%0 στην αρ#ή
καπνί:ονται και τα !%τια το- δακρ3:ον και κατόπιν πετ#αίνον ατό
24
πο &έλον. Bαι !%λιστα η Γρα/ή λέει0 >ο ?εό- !α- είναι /ωτι% πο
κατακαίειA.
Hτσι πρέπει κι ε!εί- τη &εJκή /ωτι% να την αν%1ο!ε !έσα !α- !ε δ%κρα
και κόποA.
4*. 7ίπε ο α<<%- Pπερέ#ιο-=
>Ο !ονα#ό- τη ν3κτα την κ%νει !έρα αγρπνώντα- και επι!ένοντα- στην
προσε#ή.
Hτσι καταν3σσοντα- την καρδι% το #3νει δ%κρα και επικαλείται από τον
ορανό έλεο-A.
46. B%ποιοι αδελ/οί επισκέ/&ηκαν τον α<<% Gίλικα0 έ#οντα- !α:ί το-
αν&ρώπο- κοσ!ικο3-0 και τον παρακ%λεσαν να το- πει ένα λόγο0 αλλ% ο
Γέροντα- σιωπο3σε.
Bα&ώ- ό!ω- τον παρακαλο3σαν πολλή ώρα0 το- είπε= >?έλετε ν΄
ακο3σετε κ%ποιο λόγο@ A
Το λένε= >Eαι0 α<<%A0 και ο Γέροντα- το- είπε=
>Τώρα πια δεν π%ρ#ει λόγο-.
Oλλοτε0 όταν ρωτο3σαν το- Γέροντε- οι αδελ/οί και έκα!ναν όσα το-
έλεγαν0 ο ?εό- το- /ώτι:ε πώ- να !ιλήσον.
Τώρα ό!ω-0 επειδή ρωτο3ν <έ<αια0 αλλ% δεν τηρο3ν ατ% πο ακο3ν0 ο
?εό- πήρε από το- Γέροντε- τη #%ρη κι έτσι δεν <ρίσκον τι να πον0 γιατί
ακρι<ώ- δεν π%ρ#ει ατό- πο &α τα ε/αρ!όσειA.
Cταν τα %κοσαν ατ% οι αδελ/οί στένα)αν και είπαν= >Α<<%0
προσε#ήσο για !α-A.
55. 2ιηγή&ηκε ένα- Γέροντα- ότι κ%ποιο- αδελ/ό- ή&ελε να /3γει για να
!ον%σει0 αλλ% τον ε!πόδι:ε η ίδια η !ητέρα το.
Ατό- ό!ω- δεν παραιτο3νταν από τον σκοπό το και έλεγε= >?έλω να
σώσω την 1#ή !οA.
F !ητέρα το αν και προσπ%&ησε πολ3 να τον ε!ποδίσει0 δεν τα κατ%/ερε
και τελικ% πο#ώρησε στην επι&!ία το.
H/γε λοιπόν0 έγινε και !ονα#ό-0 αλλ% )όδε1ε τη :ωή το !ε α!έλεια.
B%ποτε πέ&ανε η !ητέρα το και !ετ% από ένα #ρονικό δι%στη!α σνέ<η
να αρρωστήσει κι ατό- πολ3 <αρι% και κ%ποια στιγ!ή ήρ&ε σε έκσταση
και αρπ%#&ηκε στην κρίση0 εκεί <ρήκε τη !ητέρα το αν%!εσα στο-
κατ%δικο-.
7κείνη λοιπόν0 !όλι- τον είδε0 έκπληκτη το λέει= >Τι σ!<αίνει0 παιδί !ο@
Bαι σ καταδικ%σ&ηκε- να΄ ρ&ει- στον τόπο ατό@ Bαι πο3 πήγαν τα λόγια
πο έλεγε-@ ?έλω να σώσω την 1#ή !ο@A
25
Eτροπι%στηκε <έ<αια !΄ ατ% πο %κοσε και στεκόταν καταλπη!ένο-
!η !πορώντα- να τη- δώσει κα!ι% απ%ντηση.
Οικονό!ησε ό!ω- ο /ιλ%ν&ρωπο- ?εό- και !ετ% το όρα!α ατό ανέλα<ε
από την ασ&ένει% το.
Bαι επειδή σκέ/&ηκε ότι από τον ?εό το έγινε !ια τέτοια επίσκε1η0 έγινε
έγκλειστο- και /ρόντι:ε για τη σωτηρία το0 !ετανοώντα- και κλαίοντα-
για όσα !ε- στην α!έλεια το έκανε πιο !προστ%.
Bαι τόσο !εγ%λη ήταν η κατ%ν)ή το0 ώστε πολλοί τον παρακαλο3σαν να
πο#ωρήσει λίγο0 !ήπω- και π%&ει κ%ποια :η!ι% από το περ<ολικό
κλ%!α.
Ατό- ό!ω- δεν παρηγοριόταν !ε τίποτε και έλεγε=
>7%ν δεν !πόρεσα να αντέ)ω τον ε)ετελισ!ό από τη !ητέρα !ο0 πώ- &α
σηκώσω κατ% την η!έρα τη- κρίσεω- την αισ#3νη !προστ% στον Kριστό
και το- αγίο- αγγέλο-@A
59. 7ίπε κ%ποιο- Γέροντα-=
>7%ν πήρ#ε περίπτωση0 κατ% την παροσία το ?εο3 !ετ% την αν%σταση0
να )ε1#ήσον από /ό<ο οι %ν&ρωποι0 όλο- ο κόσ!ο- &α πέ&αινε από
τρό!ο και έκπλη)η.
Τι &έα!α &α είναι να <λέπει κανεί- να ανοίγον οι ορανοί και τον ?εό να
ε!/ανί:εται !ε οργή και αγαν%κτηση και αναρί&!ητε- στρατιέ- αγγέλων0
και !α:ί ολόκληρη την αν&ρωπότηταV
Γι ατό ο/είλο!ε να :ο3!ε έτσι0 ωσ%ν κ%&ε !έρα να :ητ%ει ο ?εό- να
λογοδοτο3!ε για τον τρόπο τη- :ωή- !α-A.
58. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε κ%ποιον Γέροντα=
>Πώ- έρ#εται ο /ό<ο- το ?εο3 στι- 1#έ-@ A
Ο Γέροντα- απ%ντησε=
>Αν ο %ν&ρωπο- έ#ει την ταπείνωση και την ακτη!οσ3νη και το να !ην
κρίνει το- %λλο-0 &α ΄ρ&ει ο /ό<ο- το ?εο3 σ΄ ατόνA.
5*. Hνα- αδελ/ό- επισκέ/&ηκε κ%ποιον Γέροντα και τον ρώτησε=
>Α<<%0 για ποιον λόγο η καρδι% !ο είναι σκληρή και δεν /ο<ο3!αι τον
?εό@ A
Bαι το είπε ο Γέροντα-=
>Eο!ί:ω πώ- αν ένα- %ν&ρωπο- έ#ει παντοτινό έλεγ#ο !έσα το0 αποκτ%
τον /ό<ο το ?εο3A.
Τον )αναρωτ% ο αδελ/ό-= >Bαι τι είναι ο έλεγ#ο-@ A
Bαι απαντ% ο Γέροντα-=
26
>7ίναι το να ελέγ#ει ο %ν&ρωπο- σε κ%&ε περίπτωση τι- κινήσει- τη- 1#ή-
το λέγοντα- στον εατό το=
>?!ήσο ότι κ%ποια ώρα &α σναντήσει- τον ?εόA.
Eα προσ&έτει και ατό= >Τι έ#ω εγώ να κ%νω !ε το- αν&ρώπο-@A
Eο!ί:ω πω- αν !είνει κανεί- στα&ερ% σ΄ ατ%0 &α ΄ρ&ει ο /ό<ο- το ?εο3
!έσα τοA.
56. 7ίδε κ%ποτε ένα- Γέροντα- κ%ποιον να γελ% και το λέει=
>Πρόκειται να απολογη&ο3!ε ενώπιον ορανο3 και γη- για όλη !α- τη :ωή
και σ γελ%-@A
95. 7ίπε ένα- Γέροντα-=
>Cπω- !α- σνοδε3ει παντο3 η σκι% !α-0 κατ% τον ίδιο τρόπο πρέπει να
έ#ο!ε !έσα !α- τα δ%κρα και τη σντρι<ή0 όπο κι αν <ρισκό!αστεA.
9'. B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε έναν Γέροντα= >Τι να κ%νω@ A
Bαι το είπε ο Γέροντα-= >Ο/είλο!ε να #3νο!ε δ%κρα π%ντοτε.
Σνέ<η κ%ποτε κ%ποιο- από το- πατέρε- να πε&%νει και !ετ% από πολλή
ώρα επανήλ&ε στον εατό το και τον ρωτήσα!ε=
>Τι είδε- εκεί0 α<<%@A Bαι !α- είπε τότε κλαίοντα-=
>Oκοσα εκεί έναν αστα!%τητο &ρήνο απ΄ ατο3- πο3 έλεγαν αλί!ονό
!ο0 αλί!ονό !οA.
Το ίδιο και ε!εί- ο/είλο!ε να λέ!ε π%ντοτεA.
9(. Αδελ/ό- :ήτησε από κ%ποιον Γέροντα να !%&ει λέγοντα-=
>Πόσο επι&!εί η 1#ή !ο τα δ%κρα0 κα&ώ- ακο3ω το- Γέροντε- να !ιλο3ν γι
ατ%0 αλλ% δεν έρ#ονται και &λί<ο!αιA.
Bαι ο Γέροντα- το είπε=
>Οι Iσραηλίτε- περί!εναν σαρ%ντα #ρόνια για να !πον στη γη τη- επαγγελία-.
Τα δ%κρα είναι η γη τη- επαγγελία-0 στην οποία ε%ν επιστρέ1ει-0 δεν έ#ει- στο
ε)ή- να /ο<η&εί- πόλε!ο.
Hτσι ο ?εό- &έλει να &λί<εται η 1#ή0 για να επι&!εί π%ντοτε να !πει στη
#ώρα εκείνηA.
94. 23ο σαρκικοί αδελ/οί απαρνή&ηκαν τον κόσ!ο και πήγαν στο όρο- τη-
Eιτρία-0 όπο και ποτ%#τηκαν σ΄ έναν πνε!ατικό πατέρα.
Ο ?εό- έδωσε και στο- δ3ο το #%ρισ!α των δακρ3ων και τη- καταν3)εω-.
Μια /ορ% λοιπόν ο Γέροντα- σε όρα!α <λέπει το- δ3ο αδελ/ο3- να
στέκονται και να προσε3#ονται κρατώντα- στα #έρια /3λλα #αρτιο3
γρα!!ένα και να τα <ρέ#ον !ε τα δ%κρ% το-.
27
Το ενό- τα γρ%!!ατα σ<ήνονταν ε3κολα0 ενώ το %λλο 3στερα από
κόπο0 γιατί /αίνονταν σαν να ήταν γρα!!ένα !ε έγκαστη !ελ%νη.
Ο Γέροντα- παρακ%λεσε τον ?εό να το δο&εί ε)ήγηση για το όρα!α.
Πραγ!ατικ% το παροσι%στηκε ένα- %γγελο- Bρίο και το λέει=
>Τα γρ%!!ατα στα #αρτι% είναι τα α!αρτή!ατ% το-. Ο ένας με φυσικό
τρόπο αμάρτησε και γι αυτό εκο!α "ια!ονται τα σφά!ματά του# Ο %λλο-
!ολ3ν&ηκε !ε ακ%&αρτα και <ρω!ερ% παρ% /3σιν α!αρτή!ατα και γι ατό
#ρει%:εται να κατα<%λει περισσότερο κόπο για !ετ%νοια και πολλή
ταπείνωσηA.
Από το όρα!α και 3στερα έλεγε ο Γέροντα- στον αδελ/ό=
>Bόπιασε0 αδελ/έ0 γιατί τα γρ%!!ατα είναι εγκαστ% και !ε κόπο
ε)αλεί/ονταιA0 αλλ% δεν το /ανέρωσε το πρ%γ!α !έ#ρι τον &%νατό το0
για να !ην το κό1ει την προ&!ία.
Xστόσο όλο και περισσότερο το έλεγε= >Bόπιασε0 αδελ/έ0 γιατί !ε κόπο
σ<ήνονA.
99. Hνα- αδελ/ό- προ#ωρη!ένο- στην πνε!ατική :ωή0 την ώρα πο έκα!νε
τον κανόνα το !α:ί !ε τον δικό το αδελ/ό0 το ήταν αδ3νατο να
σγκρατήσει τα δ%κρ% το και στα!ατο3σε να λέει τον 1αλ!ό. Μια /ορ%
ο αδελ/ό- τον παρακ%λεσε να το πει τι σκέ/τεται την ώρα το κανόνα
και κλαίει τόσο πικρ%.
Ατό- το είπε= >Σγ#ώρησέ !ε0 αδελ/έ. 7γώ π%ντοτε όταν κ%νω τον
κανόνα !ο0 <λέπω τον κριτή κι ε!ένα τον ίδιο να στέκο!αι !προστ% το
σαν κατ%δικο- και να ανακρίνο!αι και να !ο λέει= >Γιατί α!%ρτησε-@A
Rοιπόν0 επειδή δεν έ#ω τι να απολογη&ώ0 !ο κλείνεται το στό!α και γι
ατό #%νω τον στί#ο το 1αλ!ο3. Σγ#ώρησέ !ε ό!ω-0 πο σε &λί<ω. Bι αν
σε αναπα3ει0 α- κ%νει
ο κα&ένα- !α- #ωριστ% από τον %λλον τον κανόνα τοA.
Το λέει ο αδελ/ό-= >C#ι0 π%τερ0 γιατί κι αν ακό!η εγώ δεν έ#ω πέν&ο-0
αλλ΄ ό!ω-0 όταν σε <λέπω0 κακί:ω τον εατό !οA.
Bι ο ?εό- είδε την ταπείνωσή το και #%ρισε και σ΄ ατόν το πέν&ο- το
αδελ/ο3 το.
98. Hνα- από το- αδελ/ο3- πήγε σε κ%ποιον Γέροντα πο κατοικο3σε στο
όρο- Σιν% και τον παρακ%λεσε=
>Π%τερ0 πε- !ο πώ- πρέπει να προσε3#ο!αι0 γιατί πολ3 ε)όργισα τον
?εόA.
Bι ο Γέροντα- το λέει= >Παιδί !ο0 εγώ όταν προσε3#ο!αι0 έτσι λέω=
B3ριε0 α)ίωσέ !ε να σε πηρετήσω0 όπω- πηρέτησα τον Σαταν%0 κι α)ίωσέ
!ε να σε αγαπήσω0 όπω- αγ%πησα την α!αρτίαA.
28
9*. 7ίπε π%λι= >Bαλό είναι ο %ν&ρωπο- να απλώνει τα #έρια το προ- τον
ορανό για προσε#ή και να παρακαλ%ει τον ?εό0 να περ%σει ήρε!α η
1#ή κατ% την έ)οδο τη- !έσα από όλο- ατο3- πο επι#ειρο3ν να την
ε!ποδίσον στον αέραA.
85. Hνα- Γέροντα- είπε=
>Σε Yκείνον πο !ετανοεί αρ!ό:ει να κ%νει ατ%=
 Eα :ήσει !όνο-0
 να έ#ει /ροντίδα για την 1#ή το0
 να πεν&εί για τι- α!αρτίε- το0
 να !ην έ#ει !έρι!να για τα πρ%γ!ατα ατο3 το κόσ!ο0
 κανένα να !η στενο#ωρήσει0 τον εατό το να &λί<ει0
 τον εατό το να ελέγ#ει0
 να :ει στερη!ένα0 να κρίνει τον εατό το0
 π%ντοτε να αγρπνεί και !ε πόνο καρδι%- να :ητ%ει από τον ?εό το
έλεό- τοA.
89. Hνα- Γέροντα- είπε= >Cπω- κ%&ε α!αρτία0 πο &α κ%νει ο %ν&ρωπο-0 είναι
έ)ω από το σώ!α0 ενώ ατό- πο πορνε3ει α!αρτ%νει στο σώ!α το0 γιατί
απ΄ ατό έρ#εται το !όλσ!α0 έτσι κ%&ε εργασία πο &α κ%νει ο %ν&ρωπο-
είναι έ)ω από το σώ!α0 ενώ εκείνο- πο #3νει δ%κρα κα&αρί:ει την 1#ή
και το σώ!α. Γιατί το δ%κρ κα&ώ- κατε<αίνει από π%νω0 )επλένει και
αγι%:ει όλο το σώ!αA.
*5. 7ίπε π%λι=
>Το να !ιλ%ει κανεί- για την πίστη και να δια<%:ει τα δόγ!ατα είναι
πρ%γ!ατα πο )ηραίνον την κατ%ν)η το αν&ρώπο και την
ε)α/ανί:ον0 ενώ οι <ίοι και οι λόγοι των Γερόντων δίνον /ω- στην 1#ήA.
*'. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε κ%ποιον Γέροντα= >Για ποιον λόγο η 1#ή !ο
αγαπ% την ακα&αρσία@A
Bαι ο Γέροντα- το είπε= >F 1#ή &έλει τα π%&η0 αλλ% το Πνε3!α το ?εο3
είναι πο3 τη σγκρατεί.
Πρέπει να #3νο!ε δ%κρα για τι- α!αρτίε- !α- και τι- ακ%&αρτε-
δια&έσει- !α-.
7ίδε- τη Μαρία0 όταν έσκ1ε στο !νή!α και έκλαιε0 πώ- τη- !ίλησε ο
B3ριο-@ Το ίδιο &α σ!<εί και !ε την 1#ήA.
*(. Hνα- Γέροντα- είπε=
>Hνα- %ν&ρωπο- πο κ%&εται στο κελί το και !ελετ%ει το- 1αλ!ο3-0
!οι%:ει !ε %ν&ρωπο πο :ητ%ει τον <ασιλι%.
7νώ εκείνο- πο &ρηνώντα- :ητ%ει κ%τι0 κρατ%ει τα πόδια το <ασιλι%0
παρακαλώντα- να <ρει έλεο- από !έρο- το0 όπω- εί#ε κ%νει η πόρνηA.
*,. 7ίπε ένα- Γέροντα-=
29
>RίγοUλίγο σνή&ισε την καρδι% σο να λέει για τον κα&έναν από το-
αδελ/ο3-=
>Στ΄ αλή&εια0 ατό- είναι πιο προ#ωρη!ένο- από !ένα στον δρό!ο το
?εο3A.
Bαι π%λι= >Ατό- είναι καλ3τερο- από !έναA.
Bαι έτσι σιγ%Uσιγ% &α /&%σει- στο ση!είο να <%:ει- τον εατό σο κ%τω
από όλο-0 και &α κατοικήσει !έσα σο το Πνε3!α το ?εο3.
7νώ0 αν περι/ρονήσει- έναν %ν&ρωπο0 /ε3γει η #%ρη το ?εο3 από σένα
και παραδίνει- τον εατό σο σε σαρκικο3- !ολσ!ο3- και σο
σκληρ3νεται η καρδι% και δεν &α π%ρ#ει κα!ι% κατ%ν)η !έσα σοA.
*5. 7ίπε π%λι=
>Αλί!ονό σο0 1#ή0 γιατί σνή&ισε- !όνο να :ητ%- τον λόγο το ?εο3 και
να τον ακο3- και τίποτε να !ην κ%νει- από όσα ακο3-.
Αλί!ονό σο0 σώ!α0 γιατί )έρει- ατ% πο σε !ολ3νον και π%ντοτε ατ%
:ητ%-0 τον #ορτασ!ό και την απόλαση.
Αλί!ονο στον νεώτερο πο γε!ί:ει την κοιλι% το και δίνει ε!πιστοσ3νη
στο &έλη!% το0 γιατί έτσι είναι !%ταιη η απ%ρνηση το κόσ!ο πο
έκανεA.
*8. B%ποιο- Γέροντα- :ο3σε !όνο- στη !ονή των Μονιδίων και η παντοτινή
το προσε#ή ήταν η ε)ή-=
>B3ριε0 δεν έ#ω τον /ό<ο σο !έσα !ο0 γι ατό στείλε !ο κ%ποιον
κερανό ή κ%ποια %λλη δ3σκολη περίσταση0 ή αρρώστια ή δαί!ονα0 !ήπω-
έστω και !΄ ατόν τον τρόπο /ο<η&εί η πωρω!ένη !ο 1#ήA.
Ατ% έλεγε και σνέ#ι:ε να παρακαλεί τον ?εό.
>Zέρω ότι είναι αδ3νατο να !ε σγ#ωρήσει-.
Γιατί α!%ρτησα πολ3 σε σένα0 2έσποτα0 αλλ΄ αν είναι δνατόν λόγω τη-
εσπλα#νία- σο0 σγ#ώρεσέ !ε.
Αν ό!ω- ατό δεν !πορεί να γίνει0 τι!ώρησέ !ε εδώ στη γη0 2έσποτα0 και
εκεί !η !ε παιδε3σει-0 αλλ΄ ε%ν και ατό είναι αδ3νατο0 τι!ώρησέ !ε εδώ
κατ% ένα !έρο- και εκεί ανακο3/ισέ !ε0 έστω και λίγο0 από την τι!ωρία τη-
κόλαση-. Oρ#ισε από τώρα να !ε παιδε3ει-0 αλλ% α- !ην περιπέσω στην
οργή σο0 2έσποταA.
Μ΄ ατή την επι!ονή ένα ολόκληρο #ρόνο !ε αστα!%τητα δ%κρα0 !ε
πολλή ταπείνωση στο- λογισ!ο3- το και !ε νηστείε- παρακαλο3σε τον
?εό και σκεπτόταν=
>Oραγε τι να ση!αίνει ο λόγο- πο είπε ο Kριστό-= Μακ%ριοι οι πεν&ο3ντε-
ότι ατοί παρακλη&ήσονται@A
30
Bαι κ%ποια η!έρα ενώ κα&όταν κατ% γη- &λι!!ένο- και &ρηνο3σε κατ% τη
σνή&ει% το0 ν3στα)ε0 και να0 το παροσι%σ&ηκε ο Kριστό- !ε ιλαρό
πρόσωπο και !ε γλκι% /ωνή το είπε=
>Τι έ#ει-0 %ν&ρωπε0 γιατί τόσο κλαι-@A
Το απ%ντησε εκείνο-= >7πειδή έπεσα0 B3ριεA.
Bαι ο Iησο3- πο το ε!/ανίσ&ηκε το λέει= >Σήκω επ%νωA.
Αποκρί&ηκε τότε ο πεσ!ένο- στη γη= >2εν !πορώ0 αν δεν !ο δώσει- το
#έρι σοA.
Bαι %πλωσε 7κείνο- το #έρι το και τον σήκωσε και το λέει π%λι !ε
καλοσ3νη=
>Γιατί κλαι-0 %ν&ρωπέ !ο0 γιατί τόσο λπ%σαι@A
>Bαι δεν &έλει-0 B3ριε0 Uρωτ% ο αδελ/ό-U να κλ%1ω και να λπη&ώ πο
τόσο σε πίκρανα@A
Τότε ο B3ριο- %πλωσε το #έρι το π%νω στο κε/%λι το αδελ/ο30 το
αγκ%λιασε και το λέει=
>Μη &λί<εσαι0 ο ?εό- &α είναι <οη&ό- σο από δω και πέρα. 7πειδή εσ3
πόνεσε-0 δεν &α στρέ/εται πια η λ3πη !ο εναντίον σο. 7/όσον για σένα
έ#ω #3σει το αί!α !ο0 δεν &α δεί)ω πολ3 περισσότερο τη /ιλαν&ρωπία
!ο και σε σένα και σε κ%&ε 1#ή πο !ετανοεί@A
Ο αδελ/ό- σνήλ&ε κατόπιν από την οπτασία και ένιωσε την καρδι% το
πλη!!ρισ!ένη από #αρ%0 γιατί <ε<αιώ&ηκε ότι ο ?εό- τον ελέησε και
έ:ησε σ΄ όλη το τη :ωή !ε πολλή ταπείνωση ε#αριστώντα- τον ?εό.
65. B%ποιο- Γέροντα-0 κατ% τη δι%ρκεια τη- ν3#τα-0 !η γνωρί:οντα- ότι ο
!α&ητή- το %κοε0 &ρηνο3σε πικρ% !ε ολολγ!ο3-.
Τα δόντια το έτρι:αν κι έπε/ταν %/&ονα τα δ%κρ% το.
Bαι όταν τον παρακ%λεσε ο !α&ητή- το να το πει τι το σ!<αίνει0 είπε=
>Tρ&α σε κατ%ν)η και είδα τι- 1#έ- των α!αρτωλών στον Oδη σε ποια
&λί1η είναι και δεν !πορώ από την ώρα εκείνη να παρηγορη&ώA.
6,. B%ποιο- είδε ένα νέο !ονα#ό να γελ%ει και το είπε=
>Μη γελ%-0 αδελ/έ0 γιατί διώ#νει- τον /ό<ο το ?εο3 απ΄την 1#ή σοA.
'5,.7ίπε π%λι=
>7%ν περιπέσει- σε α!%ρτη!α και !ετ% αποκαταστήσει- τι- σ#έσει- σο !ε
τον ?εό και αρ#ίσει- τη :ωή το πέν&ο- και τη- !ετ%νοια-0 πρόσε)ε !ην
πα3σει- να πον%- και να στεν%:ει- ενώπιον το Bρίο ω- την η!έρα το
&αν%το σο0 γιατί π%ρ#ει κίνδνο- να )αναπέσει- γρήγορα στον ίδιο
<ό&ρο.
31
F κατ% ?εόν λ3πη είναι #αλιν%ρι τη- 1#ή-0 πο τη σγκρατεί για να !ην
)αναπέσειA.
'5*.B%ποιο- Γέροντα- πο έ!ενε στο κελί το ολο!όνα#ο-0 έκανε ε)ήντα
#ρόνια !ονα#ό- #ωρί- να στα!ατήσει ποτέ να κλαίει.
Bαι έλεγε π%ντα= >Τον #ρόνο τη- :ωή- !α- τον έ#ει δώσει ο ?εό- για
!ετ%νοια και πολ3 &α τον ανα:ητήσο!ε κ%ποτεA.
''5.B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε έναν Γέροντα=
>Τι να κ%νω0 α<<%0 πο30 όταν δω κ%ποιον να α!αρτ%νει0 τον κατακρίνω0
και όταν ακο3σω για έναν αδελ/ό πώ- είναι α!ελή-0 τον !ισώ και &α #%σω
έτσι την 1#ή !ο@A
Bαι είπε ο Γέροντα-=
>Cταν ακο3σει- κ%τι τέτοιο0 απο!ακρ3νσο α!έσω- απ΄ τον λογισ!ό ατό
κ%νοντα- ένα %λ!α και σπε3σε να &!η&εί- τη /ο<ερή η!έρα τη- Bρίσεω-0
αναλογίσο δίπλα σο το /ρικτό <ή!α0 τον αδέκαστο δικαστή0 το-
π3ρινο- ποτα!ο3-0 πο ρέον !προστ% σ΄ εκείνο το <ή!α κο#λ%:οντα-
!έσα στη /ο<ερή /λόγα0 τι- ακονισ!ένε- ρο!/αίε-0 τι- σκληρέ- τι!ωρίε-0
την κόλαση πο δεν έ#ει τέλο-0 τη ν3#τα την %/εγγη0 το σκοτ%δι το
ε)ώτερο0 το /αρ!ακερό /ίδι0 τα %λτα δεσ!%0 το τρί)ι!ο των δοντιών και
τον οδρ!ό πο δεν έ#ει παρηγορι%. Ατ% λοιπόν να σκέπτεσαι0 την
αναπό/εκτη δηλαδή πανωλε&ρία.
Bι εκείνο- ο δικαστή- δεν έ#ει αν%γκη από κατηγόρο- ο3τε από !%ρτρε-
ο3τε από αποδεί)ει- ο3τε από έλεγ#ο. Αλλ% αν%λογα !ε τα πεπραγ!ένα
&α παροσιασ&εί !προστ% στα !%τια το κ%&ε ενό#ο. Τότε κανεί- δεν &α
<ρε&εί να <γει και να !α- γλιτώσει από την τι!ωρία0 ο3τε πατέρα- ο3τε
γιο- ο3τε !ητέρα !ήτε &γατέρα !ήτε κανεί- %λλο- σγγενή-0 ο3τε
γείτονα- ο3τε /ίλο- ο3τε σνήγορο-. Μήτε !πορεί την ενο#ή να την
ε)αγορ%σει το #ρή!α0 ο περίσσιο- πλο3το- ή η δ3να!η. Cλα ατ% σαν να
΄ταν σκόνη &α ε)α/ανισ&ο3ν απ΄ τη !έση0 και !όνο- ο κρινό!ενο- &α
π%ρει- τι- απολα<έ- το για όσα έπρα)ε0 ή την α&ωωτική από/αση ή την
καταδικαστική. Τότε κανεί- %λλο- δεν &α !πορεί να κρι&εί για #%ρη %λλο.
Ο κα&ένα- &α κρι&εί #ωριστ% για όσα διέπρα)ε.
Γνωρί:οντα- ατέ- τι- αλή&ειε- !ην κατακρίνει- κανέναν και &α είσαι
π%ντα ειρηνικό-A.
32
ΤΟΜΟΣ B΄

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄

Περί εγκρατεία! και όχι μόνο στην τρο"ή# αλλά και στι υπόλοιπε
κινήσει τη $υχή

'. B%ποιοι αδελ/οί από τη σκήτη )εκίνησαν να επισκε/&ο3ν τον α<<%
Αντώνιο. Μπήκαν λοιπόν σ΄ ένα καρ%<ι για να π%νε και σ΄ ατό <ρήκαν
έναν %λλο Γέροντα0 πο
ή&ελε κι ατό- να π%ει εκεί.
2εν τον γνώρι:αν ό!ω-
ατόν οι αδελ/οί.
Bα&ισ!ένοι λοιπόν !έσα
στο καρ%<ι ανέ/εραν
!ετα)3 το- απο/&έγ!ατα
Πατέρων ή ρητ% από τη
Γρα/ή και από αν%!εσα για
το εργό#ειρό το-. Ο
Γέροντα- έ!ενε εντελώ-
σιωπηλό-. Σαν <γήκαν στο
λι!%νι0 παρατήρησαν ότι
και ο Γέροντα- πήγαινε
προ- τον α<<% Αντώνιο.
Bι όταν έ/τασαν εκεί το-
είπε ο α<<%- Αντώνιο-=
>Bαλή σνοδεία <ρήκατε
τον Γέροντα ατόνA. Bαι
στον Γέροντα είπε= >Bαλο3-
αδελ/ο3- εί#ε- !α:ί σο0
α<<%A. Bαι ο Γέροντα- το
απαντ%= >Bαλοί <έ<αια
είναι0 αλλ% η αλή το- δεν
έ#ει πόρτα0 και όποιο- &έλει
!παίνει στον στ%<λο και
λ3νει το γαJδο3ριA.
Bαι ατό το είπε0 γιατί ό0τι ερ#όταν στο στό!α το-0 το έλεγαν.
*. Ο ίδιο- <%δι:ε κ%ποτε !α:ί !ε το- !α&ητέ- το0 και ένα- απ΄ ατο3- <ρήκε
Π%νω στον δρό!ο ένα !ικρό αρακ% #λωρό και λέει στον Γέροντα=
>Π%τερ0 !ο επιτρέπει- να το π%ρω ατό@A
Τον κοίτα)ε !ε απορία ο Γέροντα- και το λέει= >7σ3 το έ<αλε- εκεί@A
>C#ιA απαντ% ο αδελ/ό-.
>Bαι πώ- λοιπόν &έλει- να π%ρει- Uτο λέει ο Γέροντα-U ατό πο δεν το
έ<αλε- εσ3@A
(5. Hλεγαν για τον α<<% 7λλ%διο ότι έτρωγε 1ω!ί και αλ%τι. Cταν έ/τανε το
Π%σ#α έλεγε στον εατό το= >Οι αδελ/οί τρώνε 1ω!ί και αλ%τι. 7γώ ό!ω-
ο/είλω να κ%νω λίγο κόπο για το Π%σ#α και επειδή τι- %λλε- !έρε- τρώγω
κα&ιστό-0 τώρα πο είναι Π%σ#α &α κ%νω τον κόπο να τρώγω όρ&ιο-A.
('. Hλεγαν για τον α<<% 7λλ%διο ότι έ!εινε είκοσι #ρόνια στα Bελλία και δεν
σήκωσε ποτέ τα !%τια το να δει τη στέγη τη- εκκλησία-.
((. Hλεγαν για τον α<<% Nήνωνα ότι <αδί:οντα- κ%ποτε στην Παλαιστίνη
κορ%στηκε και έκατσε να /%ει κοντ% σ΄ έναν κήπο !ε αγγοριέ-.
Bαι το λέει ο λογισ!ό- το= >Π%ρε ένα αγγορ%κι και /%γε0 δεν είναι
τίποτε ατόA.
Bι ατό- απ%ντησε στον λογισ!ό το= >Οι κλέ/τε- π%νε στην κόλασηA.
Σηκώ&ηκε λοιπόν και στ%&ηκε !έσα στον κα3σωνα πέντε !έρε-. Bαι α/ο3
τσιγαρίσ&ηκε0 είπε= >2εν !πορώ να αντέ)ω την κόλασηA.
Rέγει τότε στον λογισ!ό το= >Αν δεν !πορεί-0 !ην κλέ<ει- για να τρω-A.
(,. 7ίπε ο α<<%- FσαJα-=
>Τη σιωπή να την αγαπ%- περισσότερο από το λόγο. Γιατί η σιωπή /έρνει
&ησαρό0 ενώ η ο!ιλία τον διασκορπί:ειA.
(6. 7ίπε ο α<<%- Iω%ννη- ο Bολο<ό-=
>7%ν ένα- <ασιλι%- &ελήσει να καταλ%<ει !ια ε#&ρική πόλη0 πρώτα
δεσ!ε3ει το νερό και την τρο/ή. Bαι έτσι οι ε#&ροί κινδνε3οντα- να
πε&%νον από την πείνα ποτ%σσονται σ΄ ατόν. Το ίδιο ισ#3ει και για τα
σαρκικ% π%&η. 7%ν ο %ν&ρωπο- :ήσει !ε νηστεία και πείνα0 οι ε#&ροί πο
είναι στην 1#ή το #%νον τη δ3να!ή το-A.
,,. B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Iσίδωρο0 τον πρεσ<3τερο τη- Σκήτη-=
>Γιατί οι δαί!ονε- σε /ο<ο3νται τόσο πολ3@A
Bαι το απαντ% ο Γέροντα-= >Από την ώρα πο έγινα !ονα#ό- προσπα&ώ
να !ην επιτρέπω την οργή να ανέ<ει στο στό!α !οA.
34
,8. B%ποιο- από το- Γέροντε- πήγε στον σνασκητή το για να π%ν να
επισκε/&ο3ν τον α<<% Iωσή/.
Το λέει λοιπόν= >Πε- στον !α&ητή σο να !α- στρώσει το γαJδορ%κιA.
Bαι το αποκρίνεται εκείνο-= >Gώνα)έ τον και ό0τι &έλει- &α στο κ%νειA.
Τον ρωτ% >πώ- ονο!%:εταιA και απαντ% ο %λλο- >δεν γνωρί:ωA.
Πόσον καιρό είναι !α:ί σο Uλέει ο Γέροντα-U και δεν )έρει- το όνο!% το@A
>23ο #ρόνιαA το απαντ%.
>Αν εσ3 δ3ο #ρόνια δεν γνωρί:ει- το όνο!α το !α&ητή σο Uλέει ο
επισκέπτη- Γέροντα-U εγώ τι #ρει%:εται να το !%&ω σε !ια !έρα@A
45. 7ίπε ο α<<%- Μακ%ριο-=
>7%ν επιπλήττοντα- κ%ποιον0 αισ&αν&εί- !έσα σο να κινείται οργή0
ικανοποιεί- δικό σο π%&ο-.
Bαι δεν σε πο#ρεώνει κανεί- να #%σει- τον εατό σο0 για να σώσει-
%λλο-A.
49. Προσ/έρ&ηκαν κ%ποτε στον α<<% Μακ%ριο στα/3λια πο επι&!ο3σε να
τα /%ει. Από εγκρ%τεια ό!ω- τα έστειλε σε έναν αδελ/ό %ρρωστο πο3 κι
ατό- εί#ε την επι&!ία να /%ει στα/3λια. Ατό- τα πήρε0 έδει)ε !%λιστα
π%ρα πολ3 #αρο3!ενο-0 γιατί ή&ελε να κρ31ει την εγκρ%τει% το0 και
κατόπιν τα έστειλε σε %λλον αδελ/ό !ε τη δικαιολογία ότι δεν έ#ει όρε)η
για οτιδήποτε /αγώσι!ο. Τα πήρε κι εκείνο- και έκανε το ίδιο0 αν και εί#ε
!εγ%λη επι&!ία να τα γε&εί. Bα&ώ- λοιπόν σε πολλο3- αδελ/ο3- πήγαν
τα στα/3λια και κανεί- δεν &έλησε να τα /%ει0 ο τελεταίο- επίση-
αδελ/ό- δεν τα έ/αγε και τα έστειλε στον α<<% Μακ%ριο πιστε3οντα- ότι
το προσ/έρει σποδαίο δώρο. Ο Μακ%ριο- ό!ω- τα αναγνώρισε και α/ο3
ερε3νησε τι ακρι<ώ- σνέ<η0 &α3!ασε και ε#αρίστησε το ?εό για την τόσο
!εγ%λη εγκρ%τεια των αδελ/ών.
54. 7ίπε π%λι=
>7%ν ο %ν&ρωπο- &α &!%ται το ρητό τη- Γρα/ή- ότι τα λόγια σο &α σε
δικαιώσον και τα λόγια σο &α σε καταδικ%σον0 &α προτι!%ει !%λλον να
σιωπ%A.
55. 7ίπε ακό!η ο Γέροντα- ότι ένα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Πα!<ώ ε%ν
είναι καλό να επαινο3!ε τον πλησίον.
Bαι το απ%ντησε= >Bαλ3τερη είναι η σιωπήA.
*4. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Τι&όη=
>Πώ- να περι/ρορήσω την καρδι% !ο@A
Bι ο Γέροντα- το λέει=
35
>Πώ- να /λ%)ο!ε την καρδι% !α-0 όταν είναι ανοικτέ- η γλώσσα !α- και
η κοιλι% !α-@A
*8. 7ίπε π%λι=
>7κείνο- πο δεν κριαρ#εί στη γλώσσα το σε ώρα οργή-0 ατό- ο3τε στα
π%&η το &α κριαρ#ήσει ποτέA.
**. 7ίπε ακό!η= >Προτι!ότερο είναι να τρώει κανεί- κρέα- και να πίνει κρασί0
παρ% να τρώει τι- σ%ρκε- των αδελ/ών το !ε την καταλαλι%A.
'54.Dγήκε έ)ω κ%ποια /ορ% ο Γέροντα- τη ν3κτα και !ε <ρήκε να κοι!%!αι
στην αλή το κελιο3.
Bαι %ρ#ισε ο Γέροντα- να !ε &ρηνεί και έλεγε κλαίοντα-=
>Oραγε πο3 <ρίσκεται ο λογισ!ό- το και κοι!%ται τόσο α!έρι!να@A
'59.B%ποιο- από το- Γέροντε- επισκέ/&ηκε %λλον Γέροντα0 ο οποίο- είπε
στον !α&ητή το=
>B%νε !α- λίγη /ακήA. Bαι έκανε. >Μο3σκε1ε και 1ω!ίA και !ο3σκε1ε.
Bαι παρέ!ειναν !ιλώντα- για πνε!ατικ% &έ!ατα ω- την έκτη ώρα τη-
%λλη- !έρα-.
Bαι λέει στον !α&ητή το π%λι=
>B%νε !α- λίγη /ακή0 παιδί !οA.
Bαι το απαντ% ο !α&ητή-= >Από #&ε- την έκαναA.
Bαι τότε σηκώ&ηκαν και έ/αγαν.
'58.Αρρώστησε κ%ποιο- από το- Γέροντε- και επειδή δεν !πορο3σε να δε#&εί
τρο/ή0 τον παρακαλο3σε πολλέ- !έρε- ο !α&ητή- το να το κ%νει λίγο
κορκο3τι από σι!ιγδ%λι. Πρ%γ!ατι πήγε0 το έκανε και το το έ/ερε να
/%ει. Αλλ% πήρ#ε εκεί κρε!ασ!ένο ένα αγγείο !ε λίγο !έλι !έσα και ένα
%λλο !ε λίγο λ%δι από λινόσπορο0 !3ρι:ε !%λιστα ατό0 γιατί ήταν από
πολ3 καιρό και προορι:όταν για το λ#ν%ρι. Bαι ο αδελ/ό- κατ% λ%&ο-
έ<αλε στο /αγητό το Γέροντα απ΄ ατό αντί για !έλι.
Ο Γέροντα- όταν το δοκί!ασε0 δεν έ<γαλε !ιλι% αλλ% έ/αγε σιωπηλό-. Ο
αδελ/ό- επέ!εινε να π%ρει και δε3τερη /ορ% και ο Γέροντα- <ι%:οντα- τον
εατό το έ/αγε.
Το δίνει και τρίτη /ορ%0 αλλ% δεν &έλησε να /%γει λέγοντα-= >Αλή&εια0
παιδί !ο0 δεν !πορώA.
Bι ο αδελ/ό- για να το κ%νει τη δι%&εση0 το λέει= >Xραίο είναι0 α<<% !ο0
να0 κι εγώ &α /%ω !α:ί σοA.
Μόλι- ό!ω- το δοκί!ασε και αντιλή/&ηκε τι έκανε0 έπεσε !ε το πρόσωπο
στη γη λέγοντα-=
36
>Αλί!ονό !ο0 α<<%0 σε σκότωσα0 και σ !ο /όρτωσε- την α!αρτία πο
δεν !ίλησε-A.
Bι ο Γέροντα- το λέει= >Παιδί !ο0 !η &λί<εσαι0 ε%ν ή&ελε ο ?εό- να /%ω
!έλι0 !έλι &α εί#ε- <%λειA.
37
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄

%ιά"ορε διηγήσει ω"έλιμε για του πολέμου που ξεσηκώνει μέσα μα
το πάθο τη πορνεία

'. 7ίπε ο α<<%- Αντώνιο-= >Eο!ί:ω πώ- το σώ!α έ#ει !ία /σική κίνηση πο
έ#ει γίνει ένα !΄ ατό0 αλλ% δεν ενεργεί #ωρί- τη σγκατ%&εση τη- 1#ή-0
ση!ειώνει !όνο στο σώ!α !ια απα&ή κίνηση. Pπ%ρ#ει ό!ω- και %λλη
κίνηση πο προέρ#εται από το ότι τρέ/ο!ε και περιποιο3!αστε το σώ!α
!ε /αγητ% και ποτ%. Bαι η &ερ!ότητα το αί!ατο- πο ο/είλεται σ΄ ατ%0
διεγείρει το σώ!α σε ενέργεια.
Γι ατό και έλεγε ο Απόστολο-= >Μη !ε&%τε !ε κρασί πο οδηγεί στην
ασωτείαA.
Αλλ% και ο B3ριο-0 όταν έδινε εντολέ- στο- !α&ητέ- το0 είπε=
>Προσέ#ετε !η σκληρ3νον οι καρδιέ- σα- !έσα στην κραιπ%λη και στη
!έ&ηA.
Pπ%ρ#ει ό!ω- και !ια %λλη κίνηση σ΄ ατο3- πο αγωνί:ονται
πνε!ατικ%. Ατή προέρ#εται από την δολιότητα και τον /&όνο των
δαι!όνων.
[στε πρέπει να γνωρί:ο!ε ότι τρει- σω!ατικέ- κινήσει- π%ρ#ον. Μια η
/σική0 η %λλη από απροσε)ία στι- τρο/έ- και η τρίτη από το- δαί!ονε-A.
'4. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
>Cπω- ο σω!ατο/3λακα- το <ασιλι% στέκεται στο πλ%ι το π%ντοτε
έτοι!ο-0 το ίδιο και η 1#ή πρέπει να είναι σε εγρήγορση απέναντι στον
δαί!ονα τη- σαρκική- α!αρτία-A.
(4. 2ιηγο3νταν για την α!!% Σ%ρρα ότι πέ!εινε δεκατρία #ρόνια σ/οδρό
πόλε!ο από τον δαί!ονα τη- πορνεία- και ποτέ δεν προσε#ή&ηκε για να
απο!ακρν&εί ο πόλε!ο-0 αλλ% !όνο έλεγε= >?εέ !ο0 δο- !ο δ3να!ηA.
(5. 7ίπαν επίση- για την ίδια ότι κ%ποια /ορ% το πονηρό πνε3!α τη- πορνεία-
τη- επετέ&η σ/οδρότερα &!ί:οντ%- την τα !%ταια πρ%γ!ατα το κόσ!ο
ατο3.
Αλλ% ατή ανπο#ώρητη #%ρι- στο /ό<ο το ?εο3 και την %σκησή τη-0
ε&3- ανέ<ηκε στο δω!%τιό τη- να προσε#η&εί.
Τη- παροσι%:εται τότε το πνε3!α τη- πορνεία- σω!ατικ% και τη- λέει=
>7σ3 !ε νίκησε-0 Σ%ρραA.
38
Bι εκείνη απαντ%= >2εν σε νίκησα εγώ0 αλλ% ο 2εσπότη- !ο Kριστό-A.
,4. 7ίπε ένα- Γέροντα-= >Rέει ο ε#&ρό- στον Πατέρα0 στέλνω το- δικο3- !ο
στο- δικο3- σο για να καταστρέ1ω το- δικο3- σο. Bι αν δεν !πορώ να
περ%σω την πονηρι% !ο στο- εκλεκτο3- σο0 τολ%#ιστον το-
δη!ιοργώ /αντασίε- !έσα στη ν3κταA.
Bαι λέει σ΄ ατόν ο Σωτήρα-= >7%ν ποτέ το έκτρω!α &α κληρονο!ήσει τον
πατέρα το0 %λλο τόσο κι ατό &α λογαριασ&εί ω- α!αρτία στο-
εκλεκτο3- !οA.
,5. Για την αντι!ετώπιση των <λα<ερών λογισ!ών αποκρί&ηκε κ%ποιο-
Γέροντα-=
>Παρακαλώ0 αδελ/έ0 όπω- στα!ατήσα!ε τι- <λα<ερέ- πρ%)ει-0 α-
στα!ατήσο!ε και το- λογισ!ο3-. Γιατί τι εί!αστε0 παρ% #ώ!α πο
προήλ&ε από #ώ!α@A
4(. Πολε!ή&ηκε κ%ποτε ένα- !α&ητή- !εγ%λο Γέροντα από σαρκικό
πειρασ!ό.
Bαι ο Γέροντα- <λέποντα- τον κόπο το0 το λέει= >?έλει- να παρακαλέσω
τον ?εό να σο )αλα/ρώσει τον πόλε!ο@A
Bι ατό- είπε= >C#ι0 α<<%0 γιατί αν και κοπι%:ω0 αλλ% <λέπω καρπό από
τον κόπο !ο. Bαλ3τερα παρακ%λεσε τον ?εό να !ο δίνει πο!ονή να τον
αντέ)ωA.
Bι ο α<<%- τότε το είπε= >Σή!ερα διαπίστωσα ότι έ#ει- προκό1ει και !ε
έ#ει- )επερ%σειA.
*5. 7ίπε επίση- ο Γέροντα- ότι οι πονηροί λογισ!οί !οι%:ον τι- !3γε- πο
!παίνον !έσα στο σπίτι.
Αν λοιπόν τι- σκοτώνει- τ!η!ατικ%0 !ίαU!ία κα&ώ- !παίνον0 δεν
κορ%:εσαι. Αν ό!ω- α/ήσει- να γε!ίσει το σπίτι0 πολ3- κόπο- &α
#ρειαστεί για να τι- <γ%λει-.
Μπορεί <έ<αια να το κατορ&ώσει-0 !πορεί ό!ω- να αποκ%!ει- και να τι-
α/ήσει- να σο ρη!%)ον το σπίτι.
*8. 7ίπε ένα- Γέροντα-= >F α!ερι!νία0 η σιωπή και η καλ!!ένη εσωτερική
εργασία γεννο3ν την κα&αρότηταA.
39
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄

Περί ακτημοσ&νη' Παράλληλα πρέπει να "υλαγόμαστε και από την
πλεονεξία

'. B%ποιο- αδελ/ό- πο απαρνή&ηκε τον κόσ!ο0 !οίρασε τα π%ρ#οντ% το
στο- /τω#ο3-0 κρ%τησε ό!ω- λίγα για τον εατό το και πήγε στον α<<%
Αντώνιο. Cταν το ΄!α&ε ατό ο Γέροντα- το λέει=
>7%ν &έλει- να γίνει- !ονα#ό-0 πήγαινε στο τ%δε #ωριό0 αγόρασε κρέα-0
τ3λι)έ το στο σώ!α σο γ!νό και έλα κατόπιν εδώA.
Hκανε ο αδελ/ό- όπω- το πέδει)ε0 αλλ% τα σκλι% και το πολι%
)έσ#ισαν το σώ!α το.
Cταν γ3ρισε στον Γέροντα0 τον ρώτησε να !%&ει ε%ν έγιναν τα πρ%γ!ατα
όπω- τον σ!<ο3λε1ε.
Bαι κα&ώ- εκείνο- το έδει#νε το κατα)εσ#ισ!ένο σώ!α το0 το λέει ο
%γιο- Αντώνιο-=
>7κείνοι πο απαρνο3νται τον κόσ!ο και &έλον να έ#ον #ρή!ατα0 έτσι
κατακόπτονται από το- δαί!ονε- πο το- πολε!ο3νA.
8. Πήγε κ%ποιο- αδελ/ό- στον Αγ%&ωνα και το ΄πε= >O/ησέ !ε να !ένω
!α:ί σοA.
Bα&ώ- ό!ω- πήγαινε <ρήκε στο δρό!ο ένα κο!!%τι νίτρο και το ΄/ερε
ατό.
Bαι ο Γέροντα- τον ρώτησε= >Από πο3 <ρήκε- το νίτρο@A
>Στο δρό!ο Uείπε ο αδελ/ό-U το <ρήκα κα&ώ- περπατο3σα0 και το πήραA.
Το λέει τότε ο Γέροντα-= >7%ν ήλ&ε- να κατοικήσει- !α:ί !ο0 ατό πο
δεν το έ<αλε- εσ3 εκεί0 πώ- το πήρε-@A
Bαι τον έστειλε να το π%ει στο !έρο- απ΄ όπο το εί#ε π%ρει.
'*. 7ίπε επίση-=
>7ίναι αδ3νατο να :ήσει κανεί- σ3!/ωνα !ε το &έλη!α το ?εο30 ε%ν είναι
/ιλήδονο- και /ιλο#ρή!ατο-A.
((. 7πισκέ/&ηκαν κ%ποτε !ερικοί αδελ/οί τον α<<% Μακ%ριο στη Σκήτη.
Μέσα στο κελί το δεν πήρ#ε τίποτε εκτό- από νερό #αλασ!ένο0 και το
είπαν=
40
>Α<<%0 έλα π%νω στο #ωριό και &α σε /ροντί:ο!εA.
Bι ο Γέροντα- το- λέει= >Αδελ/οί0 γνωρί:ετε το 1ω!%δικο το τ%δε στην
πόλη@A
>EαιA το είπαν.
>Το )έρω κι εγώA το- αποκρί&ηκε.
>Zέρετε και το #ωρ%/ι το δείνα απ΄ όπο περν%ει ο ποτα!ό-@A
Το είπαν= >EαιA.
Bαι κατέλη)ε ο Γέροντα-= >Bι εγώ το )έρω. Cταν λοιπόν &έλω κ%τι0 δεν σα-
έ#ω αν%γκη. Παίρνω τα πόδια !ο και πηγαίνωA.
,5. 7ίπε ο α<<%- Pπερέ#ιο-=
>F &ελη!ατική ακτη!οσ3νη είναι &ησαρό- για τον !ονα#ό. ?ησα3ρισε0
αδελ/έ !ο0 για τον Ορανό0 γιατί ατέλειωτοι είναι οι αιώνε- τη-
αναπα3σεω-A.
41
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄

%ιά"ορε διηγήσει που μα ενθαρρ&νουν για υπομονή και ανδρεία

'. Πήγαν κ%ποιοι στον α<<% Αντώνιο και το είπαν=
>Πε- !α- κ%ποιο λόγο πώ- να σω&ο3!εA.
Bαι ο Γέροντα- το- λέει=
>Ακο3σατε τι λέει η Γρα/ή@ Σα- αρκεί ατήA.
Αλλ% ατοί είπαν=
>?έλο!ε και από σένα0 π%τερ0 να ακο3σο!εA.
Bαι ο Γέροντα- το- είπε=
>Το 7αγγέλιο λέει= Αν κ%ποιο- σε #τπήσει στο δε)ί !%γολο0 γ3ρισέ το
και το %λλοA.
>2εν !πορο3!ε Uτο λένεU να το κ%νο!ε ατόA.
>7%ν δεν !πορείτε να στρέ1ετε και το %λλο Uλέει ο Γέροντα-U πο!είνετε
τολ%#ιστον το ρ%πισ!α στο έναA.
>Ο3τε ατό !πορο3!εA0 το απαντο3ν.
Zανα!ιλ%ει ο Γέροντα-=
>7%ν ο3τε ατό !πορείτε0 !ην ανταποδίδετε τα ίσαA.
Rένε π%λι=
>Ο3τε ατό !πορο3!εA.
Τότε ο Γέροντα- γρν%ει και λέει στον !α&ητή το=
>B%νε το- λίγο κορκο3τι0 γιατί είναι %ρρωστοι. 7%ν το ένα δεν !πορείτε
και το %λλο δεν &έλετε0 τι να σα- κ%νω@A
4. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
>Τα ση!%δια τη- προκοπή- το !ονα#ο3 στο- πειρασ!ο3- /αίνονταιA.
9. Ο α<<%- Dησσαρίων είπε=
>Σαρ%ντα #ρόνια δεν έπεσα στο πλερό !ο0 αλλ% κοι!ό!ον κα&ιστό- ή
όρ&ιο-A.
'5. 7ίπε ο α<<%- FσαJα-=
>Τίποτε δεν ω/ελεί τόσο τον αρ#%ριο όσο οι προσ<ολέ- και οι
περι/ρονήσει-.
42
Cπω- δηλαδή προκό<ει το δένδρο πο ποτί:εται κα&η!εριν%0 το ίδιο και ο
αρ#%ριο- πο περι/ρονείται και πο!ένειA.
(5. 7ίπε π%λι ότι κ%ποιο- Γέροντα- έ!εινε σε κ%ποιο ιερό ειδωλολατρικό.
Πήγαν λοιπόν οι δαί!ονε- και το λένε= >G3γε από τον τόπο !α-A.
Bαι ο Γέροντα- το- είπε= >7σεί- δεν έ#ετε τόποA.
Oρ#ισαν τότε να το σκορπί:ον εντελώ- τα <%Jα το κι ο Γέροντα-
επέ!ενε να τα !α:ε3ει.
Bατόπιν τον έπιασε ο δαί!ονα- από το #έρι και τον έσρε έ)ω.
Μόλι- έ/τασε στην πόρτα ο Γέροντα-0 !ε το %λλο το το #έρι έπιασε την
πόρτα κρ%:οντα-=
>Iησο30 <οή&ησέ !εA και ε&3- ο δαί!ονα- ε)α/ανίστηκε και ο Γέροντα-
αναλ3&ηκε στα δ%κρα.
Τον ρώτησε τότε ο B3ριο-= >Γιατί κλαί-@A
>Γιατί τολ!ο3ν Uείπε ο Γέροντα-U να πι%σον τον %ν&ρωπο και να τον
!ετα#ειρί:ονται έτσιA.
>7σ3 α!έλησε- Uτο παρατήρησε ο B3ριο-U γιατί !όλι- !ε :ήτησε-0 να πώ-
σο <ρέ&ηκαA.
Bαι ατ% πο λέω ση!αίνον ότι #ρει%:εται πολ3- κόπο-. 7%ν δεν κοπι%σει
κανεί-0 δεν !πορεί να έ#ει τον ?εό !α:ί το. Γιατί Ατό- για #%ρη !α-
σταρώ&ηκε.
(4. 7ίπε η α!!%- ?εοδώρα ότι κ%ποτε ένα- ελα<ή- δε#όταν <ρισιέ- από
κ%ποιον και το λέει=
>Μπορο3σα κι εγώ !ε τον ίδιο τρόπο να σο !ιλήσω0 αλλ% η εντολή το
?εο3 !ο κλείνει το στό!αA.
,5. 7ίπε ο α<<%- Iσίδωρο-=
>F σο/ία των αγίων ατή είναι0 να έ#ον επίγνωση το &ελή!ατο- το
?εο3. Γιατί όλα τα νικ% ο %ν&ρωπο- πακο3οντα- στην αλή&εια0 κα&ώ-
είναι πλασ!ένο- κατ΄ εικόνα και ο!οίωση το ?εο3. Bαι απ΄ όλα τα
πνε3!ατα το /ο<ερότερο είναι το να ακολο&εί κανεί- τη δική το καρδι%0
δηλαδή τι το παγορε3ει ο λογισ!ό- το και ό#ι ο νό!ο- το ?εο3. Bαι
ατό 3στερα το προκαλεί &λί1η0 γιατί παρα!ένει γι ατόν %γνωστο το
!στήριο το ?εο3 και δεν <ρίσκει την οδό των αγίων για να <αδί:ει σ΄
ατήν. Τώρα λοιπόν είναι καιρό- να κ%νο!ε το &έλη!α το ?εο30 γιατί η
σωτηρία κερδί:εται σε καιρό &λί1εω- κα&ώ- λέει η Γρα/ή=
>Με την πο!ονή σα-0 &α σώσετε την 1#ή σα-A.
,5. Hλεγε ο α<<%- Ματόη-=
43
>Προτι!ώ εργασία ελα/ρι% και σνε#ή παρ% ε)ο&ενωτική ε)αρ#ή- πο
γρήγορα ό!ω- στα!ατ%ειA.
5*. 7ίπε ο α<<%- Gορτ%-=
>7%ν ο ?εό- &έλει να :ω0 γνωρί:ει πώ- &α !ε ε)οικονο!ήσει. 7%ν ό!ω- δεν
&έλει0 τι σκοπό έ#ει για !ένα η :ωή@A
2εν δε#όταν τίποτε από κανένα0 αν και ήταν κρε<ατω!ένο-. Bαι έλεγε=
>7%ν προσ/έρει κανεί- κ%ποια /ορ% κ%τι σε !ένα και δεν το κ%νει για τον
?εό0 ο3τε εγώ έ#ω κ%τι να το δώσω ο3τε &α ΄#ει !ισ&ό από τον ?εό0
ε/όσον δεν το πρόσ/ερε για τον ?εό0 και έτσι αδικείται ατό- πο
πρόσ/ερε.
Cσοι έ#ον α/ιερω&εί στον ?εό και σ΄ Ατόν απο<λέπον !όνο0 πρέπει να
έ#ον τέτοια ελ%<εια0 ώστε τίποτε να !ην εκλα!<%νον ω- κατα/ρόνια0
έστω κι αν σ!<εί %πειρε- /ορέ- να αδικο3νταιA.
9,. 7πισκέ/&ηκαν κ%ποιοι αδελ/οί στην έρη!ο ένα /η!ισ!ένο Γέροντα και
το είπαν=
>Πώ- !ένει- καρτερικ% εδώ0 α<<%0 σηκώνοντα- την κακοπ%&εια ατή@A
Bαι ο Γέροντα- αποκρί&ηκε=
>Cλη η κακοπ%&ει% !ο όσον #ρόνο <ρίσκο!αι εδώ0 δεν σγκρίνεται ο3τε
!ε !ια !έρα τη- κόλαση-A.
9*. Hνα- Γέροντα- !όνα:ε στην έρη!ο και το δι%στη!α πο περπατο3σε για να
προ!η&ε3εται το νερό ήταν δώδεκα !ίλια.
B%ποια /ορ% λοιπόν πο πήγε να π%ρει νερό0 <αρέ&ηκε και είπε=
>Τι #ρει%:εται ατό- ο κόπο-@ ?α ΄ρ&ω να !είνω κοντ% στο νερόA.
Μόλι- το ΄πε ατό0 στρέ/ει το κε/%λι και <λέπει κ%ποιον να τον ακολο&εί
και να !ετρ%ει τα <ή!ατ% το.
Τον ρωτ%ει ε&3-= >Ποιο- είσαι εσ3@A
>Oγγελο- Bρίο Uτο απαντ%U σταλ!ένο- να !ετρήσω τα <ή!ατ% σο για
να σο δώσω τον !ισ&ό σοA.
Μόλι- τ΄ %κοσε ατό ο Γέροντα-0 εν&αρρ3ν&ηκε0 έγινε προ&!ότερο- και
πήγε %λλα πέντε !ίλια πιο <α&ι% στην έρη!ο.
*5. Tταν ένα- Γέροντα- στη ?η<αJδα πο έ!ενε σ΄ ένα σπήλαιο και εί#ε έναν
ποτακτικό !α&ητεό!ενο. Σνή&ι:ε ο Γέροντα- κ%&ε <ρ%δ να το δίνει
ω/έλι!ε- σ!<ολέ- και !ετ% από τη νο&εσία0 έκανε προσε#ή και τον
έστελνε να κοι!η&εί. B%ποτε σνέ<η !ερικοί ελα<εί- λαJκοί0 επειδή
γνώρι:αν τη !εγ%λη %σκηση το Γέροντα0 να το- επισκε/&ο3ν και να
προσ/έρον σ΄ ατο3- κ%ποιο /αγητό να /%νε. Α/ο3 έ/γαν ατοί0
κ%&ισε π%λι ο Γέροντα- το <ραδ%κι0 όπω- το σνή&ι:ε0 και νο&ετο3σε τον
αδελ/ό. Την ώρα ό!ω- πο το !ιλο3σε0 τον πήρε ο 3πνο-. Bαι ο αδελ/ό-
44
έ!εινε κοντ% το0 έω- ότο )πνήσει και το κ%νει την ε#ή. Bα&ώ- λοιπόν
κα&όταν πολλή ώρα και ο Γέροντα- δεν )πνο3σε0 ενο#λή&ηκε από το-
λογισ!ο3- το να π%ει να κοι!η&εί #ωρί- να το κ%νει την απόλση. Αλλ%
<ίασε τον εατό το και αντιστ%&ηκε στον λογισ!ό και παρέ!εινε. Π%λι
ό!ω- ενο#λή&ηκε και δεν έ/γε. Bατ% τον ίδιο τρόπο ενο#λή&ηκε επτ%
/ορέ- και αντιστ%&ηκε στον λογισ!ό. Αργότερα0 α/ο3 εί#ε προ#ωρήσει η
ν3κτα0 )3πνησε ο Γέροντα- και τον <ρήκε να κ%&εται δίπλα το και το
λέει=
>2εν έ/γε- !έ#ρι ατή την ώρα@A
Bι εκείνο- είπε=
>C#ι0 α<<%0 γιατί δεν !ο ΄κανε- απόλσηA.
>Bαι γιατί Uτον ρωτ%ει ο Γέροντα-U δεν !ε )3πνησε-@A
>2εν τόλ!ησα Uαπαντ% ο !α&ητή-U να σε σκοντήσω για να !η σο διακό1ω τον
3πνοA.
Σηκώ&ηκαν ε&3-0 %ρ#ισαν τον όρ&ρο και όταν τελείωσε η ακολο&ία0 απέλσε
τον αδελ/ό ο Γέροντα-. Bαι την ώρα πο κα&όταν !όνο-0 ήρ&ε σε έκσταση και
<λέπει κ%ποιον να το δεί#νει έναν τόπο λα!πρό στον οποίο πήρ#ε ένα-
&ρόνο- και επ%νω στον &ρόνο ήταν τοπο&ετη!ένα επτ% στε/%νια.
Bαι ρώτησε ατόν πο το τα έδει#νε=
>Τίνο- είναι ατ%@A
Bι εκείνο- είπε=
>Το !α&ητή σο. Τον τόπο και τον &ρόνο το τα #%ρισε ο ?εό- για την πακοή
το. Bαι τα επτ% στε/%νια τα κέρδισε ατή τη ν3κταA.
Απόρησε ο Γέροντα- γι ατό πο %κοσε και γε!%το- από δέο- καλεί τον αδελ/ό
και το λέει=
>Πε- !ο0 τι έκανε- τη ν3κτα ατή@A
>Σγ#ώρα !ε0 α<<% Uαπ%ντησε εκείνο-U δεν έκανα τίποτεA.
Ο Γέροντα- νο!ί:οντα- ότι από ταπεινο/ροσ3νη δεν ο!ολογεί0 το είπε=
>2εν &α σ΄ α/ήσω να /3γει-0 ε%ν δεν !ο πει- τι έκανε- ή τι σκέ/τηκε- τη ν3κτα
ατήA.
Αλλ% ο αδελ/ό- επειδή γνώρι:ε καλ% ότι τίποτε δεν έ#ει κ%νει0 δεν εί#ε τι να πει.
Bαι λέει στον πατέρα=
>Α<<%0 δεν έκανα τίποτε0 παρ% !όνο ότι ενο#λή&ηκα από λογισ!ο3- επτ% /ορέ-
να /3γω #ωρί- να !ο κ%νει- την απόλση0 αλλ% δεν έ/γαA.
Cταν τ΄ %κοσε ατό ο Γέροντα-0 κατ%λα<ε ότι κ%&ε /ορ% πο π%λεε και
νικο3σε τον λογισ!ό το0 κέρδι:ε ένα στε/%νι από τον ?εό. Στον αδελ/ό <έ<αια
δεν είπε τίποτε0 αλλ% τα διηγή&ηκε ατ% σε αν&ρώπο- πνε!ατικο3- #%ριν
ω/ελεία-0 για να γνωρί:ο!ε ότι και για λογισ!ο3- πο3 δεν έ#ον ιδιαίτερη
σποδαιότητα ο ?εό- !α- στε/ανώνει.
45
Bαλό λοιπόν είναι να <ι%:ο!ε π%ντοτε τον εατό !α- από αγ%πη για τον ?εό.
Γιατί η Dασιλεία των Ορανών <ι%:εται και την αρπ%:ον ατοί πο
αγωνί:ονται.
*'. B%ποτε ένα- Γέροντα- πο έ!ενε στα Bελλία !όνο-0 αρρώστησε. Bαι
επειδή δεν εί#ε κανέναν να τον ε)πηρετεί0 σηκωνόταν και ό0τι έ<ρισκε στο
κελί το το έτρωγε !ε δι%κριση. H!εινε %ρρωστο- πολλέ- !έρε- και κανεί-
δεν ήρ&ε να τον επισκε/&εί. Cταν πέρασαν τρι%ντα !έρε- και κανεί- δεν
εί#ε έρ&ει0 έστειλε ο ?εό- έναν %γγελο να τον πηρετεί.
H!εινε εκεί ο %γγελο- επτ% η!έρε- και τότε &!ή&ηκαν οι Πατέρε- τον
Γέροντα και είπαν !ετα)3 το-=
>Μήπω- πέ&ανε ο τ%δε Γέροντα-@A
Πήγαν πρ%γ!ατι και !όλι- #τ3πησαν την πόρτα0 έ/γε ο %γγελο-.
Ο Γέροντα- /ώνα:ε δνατ% από !έσα=
>G3γετε απ΄ εδώ0 αδελ/οίA.
Αλλ% παρα<ίασαν την πόρτα και !πήκαν και τον ρώτησαν γιατί /ώνα:ε.
Bι εκείνο- το- είπε=
>Τρι%ντα η!έρε- ή!ον %ρρωστο- και κανεί- δεν ήρ&ε να !ε δει.
Bαι να0 εδώ και επτ% η!έρε- έστειλε ο ?εό- τον %γγελό το να !ε πηρετεί.
Bαι !όλι- ήλ&ατε0 έ/γε από κοντ% !οA.
Μετ% το λόγο ατό0 εκοι!ή&η. Bαι οι αδελ/οί &α3!ασαν και δό)ασαν τον
?εό0 πο δεν εγκαταλείπει ατο3- πο ελπί:ον σ΄ Ατόν.
*(. 7ίπε ένα- Γέροντα-=
>7%ν σε <ρει αρρώστια σω!ατική0 !η #%νει- το &%ρρο- σο.
Γιατί αν &έλησε ο B3ριό- σο να πο/έρει- στο σώ!α0 ποιο- είσαι σ3 πο3
&α δσ/ορήσει-@
Ατό- δεν σε /ροντί:ει για όλα@
Μήπω- :ει- εν τη αποσία το@
Eα είσαι καρτερικό- λοιπόν και να Τον παρακαλεί- να σο δίνει ατ% πο
σο σ!/έρον0 δηλαδή να γίνεται το &έλη!% Το.
Eα :ει- !ε καρτερία και να τρέ/εσαι από ελεη!οσ3νη \όσο είσαι
%ρρωστο-]A.
*8. Hλεγε κ%ποιο- από το- Γέροντε- για τον /τω#ό R%:αρο=
>2εν <ρίσκο!ε να ΄#ει κ%νει ατό- κα!ι% αρετή0 !όνο πο3 δεν γόγγσε
ποτέ κατ% το ?εο3 ότι δεν τον σπλα#νίστηκε0 αντί&ετα0 σήκωσε τον πόνο
το !ε εγνω!οσ3νη και δεν κατέκρινε τον πλο3σιο. Γι ατό ο ?εό- τον
δέ#&ηκε ω- δικό τοA.
46
*6. 7ίπε %λλο- Γέροντα-=
>Ο λόγο- για τον οποίο δεν προκό<ο!ε είναι ότι δεν γνωρί:ο!ε τα !έτρα
!α-0 ο3τε έ#ο!ε πο!ονή στο έργο πο αρ#ί:ο!ε αλλ% &έλο!ε %κοπα
να αποκτο3!ε αρετή.
7πιπλέον πηγαίνο!ε από τόπο σε τόπο νο!ί:οντα- ότι &α <ρο3!ε κ%ποιον
τόπο πο3 δεν π%ρ#ει δι%<ολο-A.
68. Hνα- από το- Πατέρε- κατοικο3σε σε κ%ποιον τόπο και έκανε :ωή
ποδειγ!ατική.
Ατό- εί#ε έναν αδελ/ό πο ήταν ηγο3!ενο- !ια- Rα3ρα-. Σκέ/&ηκε
λοιπόν κ%ποια !έρα=
>Γιατί να κ%&ο!αι εδώ και να κοπι%:ω@ ?α π%ω στον αδελ/ό !ο και ατό-
&α !ο δίνει τα #ρεια:ο3!εναA.
Σηκώ&ηκε και πήγε στον αδελ/ό το0 ο οποίο- !όλι- τον είδε #%ρηκε. Rέγει
λοιπόν το αδελ/ο3 το=
>?έλω να !είνω εδώ αλλ% δώσ΄ !ο ένα κελί για να !ένω !όνο-A.
Το έδωσε0 αλλ% από την ώρα εκείνη και 3στερα λησ!όνησε ότι ο αδελ/ό-
το ήλ&ε εκεί.
Οι αδελ/οί τη- Rα3ρα- <λέποντα- ότι είναι αδελ/ό- το ηγο!ένο0
νό!ι:αν ότι ο αδελ/ό- το0 το προσ/έρει ό0τι #ρει%:εται και δεν το
πήγαν τίποτε0 ο3τε τον κ%λεσαν σε κελί να π%ρει τολ%#ιστον 1ω!ί.
Bαι ατό- κα&ώ- ήταν διστακτικό- από σε<ασ!ό0 δεν ενο#λο3σε κανέναν.
Σκέ/&ηκε τότε και είπε=
>^σω- δεν είναι &έλη!α ?εο3 να !είνω εδώA.
Παίρνει λοιπόν το κλειδί το κελιο30 το επιστρέ/ει στον αδελ/ό το και το
λέει=
>Σγ#ώρα !ε0 δεν !πορώ να !ένω εδώA.
7κείνο- ε)επλ%γη και το λέει=
>Πότε ήλ&ε- εδώ@A
>7σ3 δεν !ο ΄δωσε- το κλειδί το κελιο3@A τον ρωτ%ει.
>Πίστε1έ !ε Uτο λέει ο αδελ/ό- τοU δεν &!ό!ον ότι ήλ&ε- εδώ. Αλλ%
για τ΄ όνο!α το Bρίο0 πε- !ο ποιο- λογισ!ό- σε έκανε και ήλ&ε- εδώ@A
Bι εκείνο- το είπε=
>Ακρι<ώ- !ε τέτοια ελπίδα0 να <ρω δηλαδή αν%παση κοντ% σοA.
Τότε το λέει ο αδελ/ό- το=
>2ίκαια λοιπόν !΄ έκανε ο ?εό- να σε λησ!ονήσω0 γιατί δεν στήρι)ε- την
ελπίδα σο σ΄ 7κείνον0 αλλ% σε !έναA.
47
Hτσι σηκώ&ηκε και επέστρε1ε στο τόπο πο κατοικο3σε πρώτα.
48
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄

(ίποτε δεν πρέπει να κάνουμε για επίδειξη

8. 7ίπε ο α<<%- FσαJα-=
>Eο!ί:ω πώ- είναι πολ3 σποδαίο και πολ3τι!ο αγα&ό να νικήσει κανεί-
την κενοδο)ία και να προκό1ει στη γνώση το ?εο3. Γιατί ατό- πο
πέ/τει στην ε)οσία ατο3 το πονηρο3 π%&ο- τη- κενοδο)ία-0 γίνεται
)ένο- προ- την ειρήνη0 σκληραίνει η καρδι% το προ- το- εν Kριστώ
αδελ/ο3- και τελική σ!/ορ% το είναι ότι πέ/τει στην 1ηλο/ροσ3νη0
δηλαδή στην περη/%νεια0 πο είναι η !%να όλων των κακών.
7σ3 ό!ω-0 πιστέ δο3λε το Kριστο30 κρ%τα κρ/ή την εργασία σο0 και !ε
πόνο καρδι%- /ρόντισε να !η #%σει- τον !ισ&ό τη- εργασία- σο ε)αιτία-
τη- αν&ρωπαρέσκεια-. Γιατί ατό- πο κ%νει κ%τι για να επιδει#&εί στο-
αν&ρώπο- απο!ακρ3νεται από τον !ισ&ό το0 όπω- είπε ο B3ριο-A.
'(. Πήγε %λλο- αδελ/ό- σ΄ ατόν \στον α<<% ?εόδωρο τη- Gέρ!η-] και %ρ#ισε
να !ιλ%ει και να ερεν% για πρ%γ!ατα0 τα οποία ακό!η δεν εί#ε αρ#ίσει να
τα ε/αρ!ό:ει. Bαι το λέει ο Γέροντα-=
>Ακό!η δεν <ρήκε- πλοίο0 ο3τε τι- αποσκεέ- σο /όρτωσε-0 και πριν
τα)ιδέ1ει-0 έ/τασε- κιόλα- σ΄ εκείνη την πόλη@
Πρώτα %ρ#ισε την εργασία και κα&ώ- την κ%νει-0 &α /&%σει- σ΄ ατ% πο
τώρα λε-A.
'9. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
>Μ%&ε στην καρδι% σο να ε/αρ!ό:ει ατ% πο διδ%σκει η γλώσσα σοA.
'8. 7ίπε επίση-=
>Οι %ν&ρωποι παροσι%:ον !ε πληρότητα τη διδασκαλία0 αλλ% ελ%#ιστα
απ΄ ατ% ε/αρ!ό:ονA.
(5. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
>7κείνο- πο !ε κ%&ε τρόπο επιδιώκει τη /ιλία των αν&ρώπων0
απο!ακρ3νεται εντελώ- από τη /ιλία το ?εο3.
2εν είναι καλό να &έλει κανεί- να αρέσει σε όλο-. Γιατί η Γρα/ή λέει=
Αλί!ονο σα- όταν όλοι οι %ν&ρωποι σα- επαινο3νA.
((. Ο α<<%- Α!!ο3ν τη- ;αJ&ο3- ρώτησε τον α<<% Σισόη=
49
>Cταν δια<%:ω την Αγία Γρα/ή γρε3ει ο λογισ!ό- !ο να /τι%)ει
κ%ποιε- ωραίε- /ρ%σει-0 για να έ#ω ν΄ απαντώ0 όταν !ε ρωτο3νA.
Bι ο Γέροντα- το λέει=
>2εν #ρει%:εται. Bαλ3τερα είναι από την κα&αρότητα το νο \τη-
καρδι%-] να αποκτήσει- και το να !η !ερι!ν%- τι &α πιει-0 και σωστ% να
!ιλ%-A.
(9. 7ίπε η αγία Σγκλητική=
>Cπω- ακρι<ώ- ο &ησαρό- όταν <γει στο /ανερό0 !ε τον καιρό λιγοστε3ει
και τελικ% ε)α/ανί:εται0 κατ% τον ίδιο τρόπο και η αρετή0 όταν γίνεται
γνωστή και κοινοποιείται0 #%νεται. Bαι όπω- το κερί λιώνει0 όταν
πλησι%σει τη /ωτι%0 το ίδιο και η 1#ή διασκορπί:εται από το- επαίνο-
και #αλαρώνειA.
(*. B%ποια /ορ% πο κα&όταν ο α<<%- Τι&όη-0 κοντ% εκεί ήταν ένα- αδελ/ό-
αλλ% δεν το ή)ερε ατό και στένα)ε0 και δεν κατ%λα<ε ότι ήταν ο αδελ/ό-
δίπλα0 γιατί <ρισκόταν σε έκσταση. Bατόπιν ό!ω- το έ<αλε !ετ%νοια και
είπε= >Σγ#ώρεσέ !ε0 αδελ/έ0 δεν έγινα ακό!α !ονα#ό-0 α/ο3 στένα)α
!προστ% σοA.
,'. Hνα- αδελ/ό-0 ασκητή- πο δεν έτρωγε 1ω!ί0 επισκέ/&ηκε κ%ποιον
ονο!αστό Γέροντα. Dρέ&ηκαν εκεί τη !έρα εκείνη κι %λλοι )ένοι και
!αγείρε1ε ο Γέροντα- για #%ρη το- λίγο /αγητό. Cταν κ%&ισαν να /%νε0
ο ασκητή- έ<αλε για τον εατό το !όνο ρε<ί&ια !οσκε!ένα και έτρωγε.
Cταν σηκώ&ηκαν απ΄ το τραπέ:ι0 τον πήρε ιδιαίτερα ο Γέροντα- και το
΄πε=
>Αδελ/έ0 όταν επισκέπτεσαι κ%ποιον0 !η δεί#νει- τη !ονα#ική σο
%σκηση. Αν0 π%λι0 &έλει- να κρατ%- οπωσδήποτε την %σκησή σο0 να
κ%&εσαι στο κελί σο και να !ην πηγαίνει- πο&εν%A.
Ο ασκητή- πήρε ένα καλό !%&η!α από τα λόγια το Γέροντα και στο ε)ή-
στι- σναντήσει- !ε το- αδελ/ο3- δεν )ε#ώρι:ε.
,(. 7ίπε κ%ποιο- από το- Πατέρε- ότι στι- ό#&ε- το ποτα!ο30 κοντ% στο
#ωριό όπο ο !ακ%ριο- Σιλοανό- :ο3σε στην Παλαιστίνη0 κατοικο3σε
ένα- αδελ/ό- πο προσποιο3νταν τον σαλό. Hτσι0 κ%&ε /ορ% πο τον
σναντο3σε κ%ποιο- αδελ/ό-0 %ρ#ι:ε και γελο3σε. Γι ατό λοιπόν κι
εκείνο- τον %/ηνε κι έ/εγε.
Σνέ<η κ%ποια /ορ% να επισκε/&ο3ν τον α<<% Σιλοανό τρει- Πατέρε-.
Bαι α/ο3 έκαναν προσε#ή0 τον παρακ%λεσαν να στείλει κ%ποιον !α:ί
το- για να δον το- αδελ/ο3- !έσα στα κελι% το-. 7ίπαν επίση- στον
Γέροντα=
>B%νε αγ%πη και δώσε εντολή στον αδελ/ό να !α- π%ει σ΄ όλο-A.
Bαι ο Γέροντα- ενώπιόν το- είπε στον αδελ/ό=
>Eα πα- το- Πατέρε- σε όλο-A.
50
Iδιαίτερα ό!ω- το παρήγγειλε=
>Πρόσε)ε0 να !ην το- π%- σ΄ εκείνον τον σαλό0 για να !ην
σκανδαλισ&ο3νA.
Bα&ώ- περνο3σαν απ΄ τα κελι% των αδελ/ών οι Πατέρε-0 έλεγαν στον
οδηγό το-=
>2εί)ε αγ%πη να !α- πα- σε όλο-A.
Bαι απαντο3σε εκείνο-=
>Dε<αίω-A.
C!ω- δεν το- πήγε στο κελί το σαλο3 σ3!/ωνα !ε την εντολή το
Γέροντα.
Cταν επέστρε1αν στον Γέροντα το- είπε=
>7ίδατε το- αδελ/ο3-@A
>Eαι Uτο είπανU και ε#αριστο3!ε. Αλλ% λπο3!αστε πο δεν πήγα!ε σ΄
όλο-A.
;ωτ%ει τότε ο Γέροντα- τον οδηγό το-=
>2εν σο είπα να το- π%- σε όλο-@A
>Hτσι έκανα0 π%τερA απ%ντησε ο αδελ/ό-.
Αλλ% και την ώρα πο έ/εγαν οι Πατέρε- είπαν π%λι στον Γέροντα=
>Αλη&ιν% σα- εί!αστε εγνώ!ονε-0 πο είδα!ε το- αδελ/ο3-0 για ένα
!όνο λπο3!αστε πο δεν το- είδα!ε όλο-A.
Παίρνει τότε ο αδελ/ό- τον Γέροντα ιδιαίτερα και το λέει=
>Στον σαλό αδελ/ό δεν το- πήγαA.
Α/ο3 έ/γαν οι Πατέρε-0 ο Γέροντα- καλοσκέ/τηκε ατό πο έγινε0
σηκώνεται λοιπόν και π%ει στον αδελ/ό πο προσποιο3νταν τον σαλό.
Kωρί- να #τπήσει0 ανοίγει σιγ%Uσιγ% το !%νδαλο και αι/νιδι%:ει τον
αδελ/ό.
7κείνο- κα&ισ!ένο- έκανε την πνε!ατική το εργασία και εί#ε δ3ο
καλα&%κια0 το ένα από τα δε)ι% και το %λλο από τα αριστερ%.
Σαν είδε τον Γέροντα0 %ρ#ισε Uόπω- σνή&ι:εU να γελ%ει. Bι ο Γέροντα- το
λέει=
>Oσ΄ τα τώρα ατ% και πε- !ο ποια είναι η %σκησή σοA.
7κείνο- π%λι γελο3σε. Σνέ#ισε ο α<<%- Σιλοανό-=
>Το )έρει- πολ3 καλ% ότι εκτό- Σα<<%το και Bριακή- δεν <γαίνω από το
κελί0 αλλ% τώρα ήρ&α !εσο<δό!αδα0 γιατί ο ?εό- !΄ έστειλε εδώA.
Gο<ή&ηκε ο αδελ/ό- και <%:οντα- !ετ%νοια στον Γέροντα0 το λέει=
51
>Σγ#ώρεσέ !ε0 π%τερ. B%&ε πρωί αρ#ί:ω την πνε!ατική !ο εργασία
έ#οντα- τα #αλίκια ατ% !προστ% !ο. 7%ν !ο έρ&ει καλό- λογισ!ό-0
ρί#νω ένα #αλίκι στο δε)ιό :ε!πίλι0 αν έρ&ει πονηρό- λογισ!ό-0 ρί#νω στο
αριστερό. Το απόγε!α !ετρώ τα #αλίκια και αν το δε)ιο3 είναι
περισσότερα0 τρώγω0 αν ό!ω- το αριστερο3 είναι περισσότερα0 δεν τρώγω.
Την επό!ενη !έρα π%λι ε%ν !ο έρ&ει πονηρό- λογισ!ό-0 λέγω στον εατό
!ο= Πρόσε)ε τι κ%νει-0 γιατί π%λι δεν &α /α-A.
?α3!ασε σαν τ΄ %κοσε ο α<<%- Σιλοανό-0 και είπε=
>Πρ%γ!ατι οι Πατέρε- πο ήρ&αν σή!ερα %γιοι %γγελοι ήταν0 πο ή&ελαν
να κ%νον γνωστή την αρετή το αδελ/ο3.
Γιατί και !ε την παροσία το- ένιωσα !εγ%λη #αρ% και ε/ροσ3νη
πνε!ατικήA.
,8. 7ίπε ένα- Γέροντα-=
>7κείνο- πο /ανερώνει τα καλ% το έργα και τα κ%νει γνωστ% στον
κόσ!ο0 !οι%:ει !ε τον σπορι% πο ρί#νει τον σπόρο στην επι/%νεια τη- γη-
και έρ#ονται τα πτην% το ορανο3 και τον τρώνε. 7νώ εκείνο- πο3 κρ3<ει
την %σκησή το0 όπω- <%:ει ο σπορι%- τον σπόρο !έσα στη- γη- τα
αλ%κια0 ατό- ακρι<ώ- &α έ#ει %/&ονη σγκο!ιδήA.
52
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄

)ίναι ανάγκη να επαγρυπνο&με ώστε να μη κρίνουμε κανένα
'. Σε κ%ποιον αδελ/ό πο έ!ενε στο κοινό<ιο το α<<% Fλία0 σνέ<η κ%ποτε
ένα- πειρασ!ό-. Γι ατό τον έδιω)αν από κει και πήγε κοντ% στον α<<%
Αντώνιο0 στο όρο-. Α/ο3 έ!εινε ο αδελ/ό- κοντ% το κ%ποιο #ρονικό
δι%στη!α0 τον έστειλε ο α<<%- στο κοινό<ιο απ΄ όπο εί#ε /3γει. 7κείνοι
ό!ω- !όλι- τον είδαν0 τον )αν%διω)αν και ο αδελ/ό- γ3ρισε π%λι στον
α<<% Αντώνιο και το είπε=
>2εν &έλησαν να !ε δε#&ο3ν0 π%τερA.
Τον έστειλε π%λι ο Γέροντα- και το- !ήνσε το ε)ή-=
>Hνα καρ%<ι να%γησε !έσα στο πέλαγο-0 έ#ασε το /ορτίο το και !ε
κόπο πολ3 έ/&ασε στη στερι%.
Bαι εσεί- ό0τι σώ&ηκε και έ/&ασε στη στερι%0 &έλετε να το καταποντίσετε@A
Bι εκείνοι όταν %κοσαν ότι ο α<<%- Αντώνιο- τον έστειλε0 ε&3- τον
δέ#&ηκαν.
*. 7ίπε ο α<<%- FσαJα-=
>7%ν σο έρ&ει λογισ!ό- να κατακρίνει- τον πλησίον για κ%ποιο α!%ρτη!%
το0 πρώτα να σκε/&εί- ότι εσ3 είσαι περισσότερο α!αρτωλό- απ΄ ατόν
και εκείνα πο νο!ί:ει- ότι σωστ% τα κ%νει-0 !ην πιστέ1ει- ότι ήσαν
αρεστ% στον ?εό. Bαι έτσι δεν &α τολ!ήσει- να καταδικ%σει- τον πλησίονA.
6. 7ίπε επίση-=
>7%ν δεν κατακρίνει- τον πλησίον αλλ% ε)ο&ενώνει- τον εατό σο0
παρέ#ει- αν%παση στη σνείδησή σοA.
6. Πήγε κ%ποτε ο α<<%- Iσα%κ ο ?η<αίο- σε κ%ποιο κοινό<ιο και είδε έναν
αδελ/ό να σ/%λλει και τον κατέκρινε.
Cταν επέστρε1ε στην έρη!ο0 ήλ&ε %γγελο- Bρίο και στ%&ηκε !προστ%
στην πόρτα το κελιο3 το και το είπε=
>2εν σο επιτρέπω να !πει-A.
Bι εκείνο- παρακαλο3σε κι έλεγε=
>Τι σ!<αίνει@A
Αποκρί&ηκε ο %γγελο- και το είπε=
53
>Ο ?εό- !ε έστειλε λέγοντα-= Πε- το0 πο3 προστ%:ει- να <%λω τον
αδελ/ό πο έσ/αλε και τον καταδίκασε-A.
7&3- !ετανόησε ο α<<%- και είπε=
>Α!%ρτησα0 σγ#ώρεσέ !εA.
Bαι ο %γγελο- το είπε=
>Σήκω0 σε σγ#ώρεσε ο &εό-. Bαι στο ε)ή- να προσέ#ει- να !ην κρίνει-
κανέναν0 προτο3 τον κρίνει ο ?εό-A.
'5. Hλεγε ο α<<%- Πα/νο3τιο-0 ο !α&ητή- το α<<% Μακαρίο=
>Παρακ%λεσα τον Γέροντ% !ο λέγοντα-= Πε- !ο κ%ποιον λόγοA.
Bι εκείνο- είπε=
>Eα !ην κακο!ετα#ειριστεί- κανέναν ο3τε να τον κατακρίνει-. Ατ% να
κ%νει- και σώ:εσαιA.
''. Hλεγαν για τον α<<% Μακ%ριο τον !εγ%λο ότι εί#ε γίνει0 όπω- λέει η
Γρα/ή0 &εό- επίγειο-. Γιατί όπω- ακρι<ώ- ο ?εό- σκεπ%:ει τον κόσ!ο0 έτσι
και ο α<<%- Μακ%ριο- σκέπα:ε τα ελαττώ!ατα πο έ<λεπε στο- %λλο-0
σαν να !η τα έ<λεπε0 και εκείνα πο %κοε σαν να !η τα %κοε.
'(. B%ποιο- αδελ/ό- τη- Σκήτη- κ%ποτε έσ/αλε. Hγινε σγκέντρωση στην
οποία κ%λεσαν τον α<<% Μωσή αλλ΄ ατό- δεν &έλησε να π%ει.
Το παρήγγειλε τότε ο πρεσ<3τερο-= >Hλα0 γιατί σε περι!ένον όλοιA.
Bι εκείνο- σηκώ&ηκε και πήγε κρατώντα- στην πλ%τη ένα καλ%&ι τρ3πιο
πο το γέ!ισε %!!ο.
Οι Πατέρε- πο <γήκαν να τον προQπαντήσον το λένε= >Τι είναι ατό0
π%τερ@A
>Οι α!αρτίε- !ο Uαπαντ% ο Γέροντα-U πο κλο3ν και πέ/τον πίσω !ο
και δεν τι- <λέπω. Bαι ήλ&α εγώ σή!ερα να κρίνω τα σ/%λ!ατα %λλοA.
Cταν τ΄ %κοσαν ατ% οι Πατέρε-0 δεν είπαν τίποτε εναντίον το αδελ/ο3
αλλ% τον σγ#ώρεσαν.
'*. B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα=
>Πε- !ο0 πώ- &α γίνω !ονα#ό-@A
Bαι ο Γέροντα- είπε=
>7%ν &έλει- να <ρει- αν%παση και σ΄ ατόν τον κόσ!ο και στη !έλλοσα
:ωή0 να λε- σε κ%&ε περίπτωση= Ποιο- εί!αι εγώ@ Bαι να !ην κατακρίνει-
κανέναA.
(5. 7ίπε επίση-=
>Μπορεί ένα- %ν&ρωπο- να /αίνεται ότι σιωπ% ενώ η καρδι% το
κατακρίνει το- %λλο-0 ένα- τέτοιο- %ν&ρωπο- π%ντοτε λαλεί.
54
Bαι !πορεί ένα- %λλο- να !ιλ%ει από το πρωί ω- το <ρ%δ και ό!ω-
κρατ%ει σιωπή γιατί δεν λέει τίποτε περισσότερο απ΄ όσα ω/ελο3νA.
('. ;ώτησε ένα- αδελ/ό- τον α<<% Ποι!ένα=
>7%ν δω κ%ποιο σ/%λ!α το αδελ/ο3 !ο0 είναι καλό να το σκεπ%σω@A
Bι ο Γέροντα- απ%ντησε=
>Cποια ώρα σκεπ%σο!ε το σ/%λ!α το αδελ/ο3 !α-0 σκεπ%:ει και ο ?εό-
το δικό !α-.
Bαι όποια ώρα &α /ανερώσο!ε το αδελ/ο3 το σ/%λ!α0 &α /ανερώσει
και ο ?εό- το δικό !α-A.
(*. ;ώτησε ένα- αδελ/ό- τον α<<% Ποι!ένα=
>Τι να κ%νω πο3 όταν π%ω να κ%νω την πνε!ατική !ο εργασία !ε
κριε3ει η α!έλεια@A
Bι ο Γέροντα- το είπε=
>Eα !ην ε)ετελίσει- κανέναν ο3τε να τον κατακρίνει-. Bανέναν να !ην
κατηγορήσει- και ο ?εό- &α σο δώσει αν%παση και η πνε!ατική σο
εργασία &α γίνεται ήρε!αA.
(6. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα=
>Τι να κ%νω@A
Bι ο Γέροντα- το είπε=
>7ίναι γρα!!ένο= Την ανο!ία !ο εγώ &α την ε)αγγείλω και &α /ροντίσω
να απαλλαγώ από την α!αρτία !οA.
45. B%ποιο- αδελ/ό- έκανε !ια ερώτηση σ΄ έναν %γιο Γέροντα για να έ#ει !ια
<%ση0 ώστε να !ην α!αρτ%νει !ε τον λογισ!ό.
>Α- πο&έσο!ε UείπεU ότι <λέπω κ%ποιον να κ%νει κ%τι και το λέω ατό σε
κ%ποιον %λλο0 και <λέπω ότι δεν τον κατακρίνω0 αλλ% απλώ- το
σ:ητο3!ε. Ατό πα3ει να είναι κατ%κριση@A
Ο Γέροντα- είπε= >7%ν !ιλ%- !ε ε!π%&εια έ#οντα- κ%τι εναντίον το0 είναι
κατ%κριση0 αν ό!ω- είσαι ελε3&ερο- από π%&ο-0 δεν είναι κατ%κριση. Αλλ%
για να !η !εγαλώνει το κακό0 η σιωπή είναι προτι!ότερηA.
4(. Oκοσε κ%ποιο- από το- αγίο- Πατέρε- ότι ένα- αδελ/ό- έπεσε στο
α!%ρτη!α τη- πορνεία-. Bαι είπε=
>[0 %σ#η!α έκανεA.
Μετ% από λίγε- !έρε- πε&αίνει ο αδελ/ό-. Bαι π%ει %γγελο- το &εο3 !ε
την 1#ή το αδελ/ο3 στον Γέροντα και το λέει=
>2ε- ατόν πο κατέκρινε-0 πέ&ανε. Πο3 παραγγέλλει- να τον <%λω0 στη
Dασιλεία το ?εο3 ή στην κόλαση@A
55
Μετ% απ΄ ατό0 !έ#ρι την ώρα το &αν%το το ο Γέροντα- :ητο3σε
αστα!%τητα από τον ?εό !ε δ%κρα και πόνο πολ3 να τον σγ#ωρήσει.
46. 7ίπε κ%ποιο- Γέροντα-=
>7%ν δει- αδελ/ό να α!αρτ%νει0 !η ρί)ει- την αιτία σ΄ ατόν αλλ% στον
πολέ!ιό το0 και πε-= Cπω- ατό- νική&ηκε0 έτσι κι εγώ.
Bλαίε και :ήτα τη <οή&εια το ?εο3 και δεί#νε σ!πόνια σ΄ ατόν πο
%&ελ% το π%σ#ει. Γιατί κανεί- δεν &έλει να α!αρτήσει στον ?εό0 αλλ%
όλοι σ/%λλο!εA.
54. 7ίπε ένα- Γέροντα-=
>Τίποτε δεν παροργί:ει τόσο τον ?εό και τίποτε δεν απογ!νώνει τόσο τον
%ν&ρωπο από τη #%ρη0 ώστε να /τ%σει και σε εγκατ%λει1η από !έρο- το
?εο30 όσο το να κατηγορεί τον πλησίον το ή να τον κατακρίνει ή να τον
ε)ο&ενώνει. Bαι είναι τόσο <αρ3τερη η κατ%κριση από κ%&ε %λλη
α!αρτία0 ώστε ο ίδιο- ο Kριστό- λέει=
>Pποκριτή0 <γ%λε πρώτα το δοκ%ρι πο έ#ει- στο !%τι σο και τότε &α δει-
κα&αρ% για να <γ%λει- το σκοπιδ%κι πο3 <ρίσκεται στο !%τι το αδελ/ο3
σοA.
Παρο!οίασε δηλαδή το α!%ρτη!α το πλησίον !ε το σκοπιδ%κι0 ενώ την
κατ%κριση !ε το δοκ%ρι.
7ίναι τόσο κακό το να κατακρίνει κανεί-0 σ#εδόν )επερν% κ%&ε α!αρτία.
7πο!ένω- τίποτε δεν είναι <αρ3τερο0 αδελ/οί !ο0 ο3τε #ειρότερο από το
να καταδικ%σο!ε ή να ε)ο&ενώσο!ε τον πλησίον.
Γιατί να !ην προτι!ο3!ε να κατακρίνο!ε τον εατό !α-@
Bαι εννοώ τα κακ% τα δικ% !α- πο3 καλ% τα γνωρί:ο!ε και για τα οποία
πρόκειται να δώσο!ε λόγο στον ?εό.
Γιατί αρπ%:ο!ε το δικαίω!α τη- κρίση- το ?εο3@
Τι &έλο!ε από το πλ%σ!α το0 τι &έλο!ε από τον πλησίον@
Τι :ητ%!ε από τα <%ρη το %λλο@
H#ο!ε0 αδελ/οί0 τι να /ροντίσο!ε. Ο κα&εί- α- προσέ#ει τον εατό το
και τι- δικέ- το κακίε-.
F ε)οσία να δικαιώνει και να καταδικ%:ει0 ανήκει !όνο στον ?εό0 πο
γνωρί:ει και την κατ%σταση το κα&ενό- και τη δ3να!η0 τον τρόπο τη-
:ωή- και τα #αρίσ!ατ% το0 την ιδιοσγκρασία και τι- ικανότητέ- το0
ανήκει στον ?εό πο κρίνει αν%λογα !ε το κα&ένα απ΄ ατ%0 όπω- ο ίδιο-
!όνο- τα γνωρί:ειA.
56
ΤΟΜΟΣ Γ΄

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄

Περί διακρίσεω
(. B%ποιοι αδελ/οί πήγαν στον α<<% Αντώνιο να το ανα/έρον τα ορ%!ατα
πο έ<λεπαν0 και να πληρο/ορη&ο3ν απ΄ ατόν ε%ν πρόκειται για αλη&ιν%
ορ%!ατα ή τα δη!ιοργο3ν οι δαί!ονε-.
Ατοί εί#αν ένα γαJδορ%κι
πο το- 1ό/ησε στον δρό!ο.
Μόλι- έ/&ασαν στον
Γέροντα0 πρόλα<ε και το-
είπε=
>Πώ- 1ό/ησε το γαJδορ%κι
στον δρό!ο@A
>Πο3 το )έρει-0 α<<%@A τον
ρώτησαν.
Bι εκείνο- το- είπε=
>Οι δαί!ονε- !ο το
/ανέρωσανA.
>Μα κι ε!εί- UείπανU γι ατό
το &έ!α ήρ&α!ε να σε
ρωτήσο!ε0 γιατί <λέπο!ε
ορ%!ατα και πολλέ- /ορέ-
<γαίνον αλη&ιν%. Αλλ% !η
τ#όν πέ/το!ε σε πλ%νη@A
Bαι ο Γέροντα- παίρνοντα-
ω- παρ%δειγ!α ατό πο
σνέ<η !ε τον όνο0 το-
πληρο/όρησε ότι
προέρ#ονται από το-
δαί!ονε-.
5. B%ποιο- αδελ/ό- είπε στον
α<<% Αντώνιο=
>Προσε#ήσο για !έναA.
Bαι ο Γέροντα- το λέει=
>Ο3τε εγώ σε σπλα#νί:ο!αι ο3τε ο ?εό-0 ε%ν σ ο ίδιο- δεν σπε3σει- !ε
:ήλο να :ητήσει- από τον ?εόA.
9. 7ίπε επίση- ότι ο ?εό- δεν επιτρέπει να ΄ρ&ον οι !εγ%λοι πειρασ!οί στη
γενι% ατή όπω- στι- παλαιότερε-0 γιατί γνωρί:ει ότι είναι αδ3να!οι και
δεν αντέ#ον.
8. 7ίπε ο α<<%- Αντώνιο- ότι &α΄ ρ&ει επο#ή0 πο3 οι %ν&ρωποι &α /έρονται
όπω- οι παρ%/ρονε-. Bαι όταν &α <λέπον κ%ποιον πο3 δεν &α
σ!περι/έρεται ω- παρ%/ρων0 &α τα <%:ον !α:ί το και &α το λένε=
>7σ3 είσαι τρελό-A0 επειδή δεν είναι ό!οιο- !΄ ατο3-.
'6. 7ίπε ο α<<%- Αγ%&ων=
>7%ν κ%ποιο- !ο είναι περ<ολικ% αγαπητό- αλλ% καταλ%<ω ότι !ε
παρασ3ρει σε κ%ποιο ελ%ττω!α0 κό<ω α!έσω- τι- σ#έσει- !ο !α:ί τοA.
,,. 7ίπε επίση- ο α<<%- 2ανιήλ=
>Cσο ακ!%:ει το σώ!α0 τόσο η 1#ή αδνατί:ει0 και όσο το σώ!α
αδνατί:ει0 τόσο η 1#ή ακ!%:ειA.
,5. ;ωτή&ηκε ο !ακ%ριο- 7πι/%νιο- ε%ν αρκεί ένα- δίκαιο- %ν&ρωπο- για να
κινήσει τον ?εό σε εσπλα#νία0 και είπε=
>Eαι0 γιατί ο ίδιο- ο ?εό- είπε= _%)τε να <ρείτε έναν %ν&ρωπο ο οποίο- να
είναι στην πρ%)η δίκαιο- και εσε<ή- και &α /ανώ σπλα#νικό- για όλο το
λαόA.
45. 7ίπε ο α<<%- FσαJα-=
>F απλότητα και το να !ην έ#ο!ε περί πολλο3 τον εατό !α-0 κα&αρί:ει
την καρδι% από την πονηρίαA.
48. Ο ίδιο- είπε=
>Bα!ι% αρετή δεν !πορεί να ανα!ετρη&εί !ε την αρετή0 να !ην
ε)ο&ενώνο!ε τον %λλονA.
55. ;ωτή&ηκε από κ%ποιον η α!!%- ?εοδώρα σ#ετικ% !ε τα ακο3σ!ατα πο
/&%νον στ΄ ατι% !α-=
>Πώ- είναι δνατόν UείπεU όταν γενικ% τ΄ ατι% !α- δέ#ονται λόγια
κοσ!ικών αν&ρώπων ή οποιαδήποτε %λλα %σ#ετα0 να παρα!ένον
προσανατολισ!ένα στον ?εό !όνο@A
Bαι η α!!%- το λέει=
>Cπω- ακρι<ώ- αν κ%&εσαι σε τραπέ:ι όπο π%ρ#ον πολλ% /αγητ% και
τρω- <έ<αια0 αλλ% ό#ι !ε ε#αρίστηση0 το ίδιο και όταν κοσ!ικ% λόγια
58
/&%νον στ΄ ατι% σο0 την καρδι% σο να έ#ει- στρα!!ένη στον ?εό και
!΄ ατή τη δι%&εση δεν &΄ ακο3- !ε ε#αρίστηση και δεν πα&αίνει- κα!ι%
:η!ι%A.
94. 7ίπε ο α<<%- Iακώ<=
>2εν #ρει%:ονται τα λόγια !ονα#%0 γιατί πολλ% λένε οι %ν&ρωποι το3τον
τον καιρό0 #ρει%:ονται έργα.
Ατό είναι το :ητο3!ενο και ό#ι τα λίγα τα %καρπαA.
8*. ;ωτή&ηκε ο α<<%- Μιώ- από έναν στρατιωτικό ε%ν ο ?εό- δέ#εται τον
!ετανοη!ένο.
Bι εκείνο- α/ο3 τον κατή#ησε λέγοντ%- το πολλ%0 τον ρώτησε=
>Πε- !ο0 αγαπητέ0 ε%ν σ#ισ&εί η #λαίνη σο0 την πετ%-@A
>C#ι0 UείπεU τη ρ%<ω π%λι και τη #ρησι!οποιώA.
>Αν λοιπόν εσ3 Uτο λέει ο Γέροντα-U λπ%σαι το ρο3#ο σο0 ο ?εό- δεν &α
λπη&εί το δικό το πλ%σ!α@A
*,. Hνα- αδελ/ό- σ!<ολε3&ηκε τον α<<% Ποι!ένα=
>2ιέπρα)α UείπεU !εγ%λη α!αρτία και &έλω να !πω σε κανόνα !ετανοία-
για τρία #ρόνιαA.
Bαι ο Γέροντα- το λέει=
>Πολ3 είναιA.
>Μήπω- για ένα #ρόνο@A ρωτ%ει ο αδελ/ό-.
>Πολ3 είναιA απαντ% π%λι ο Γέροντα-.
Ατοί πο <ρίσκονταν εκεί είπαν=
>Μέ#ρι σαρ%ντα !έρε-@A
Bαι π%λι ο Γέροντα- είπε=
>7ίναι πολ3A.
Bαι πρόσ&εσε=
>7γώ πιστε3ω ότι ε%ν ο %ν&ρωπο- !ετανοήσει !ε όλη το την καρδι% και
δεν σνε#ίσει να κ%νει την α!αρτία0 και !έσα σε τρει- !έρε- τον δέ#εται ο
?εό-A.
69. B%ποιο- αδελ/ό- είπε στον α<<% Ποι!ένα=
>Αν δω κ%τι0 το <λέπει- σωστό να !ιλήσω γι ατό@
Ο Γέροντα- το λέει=
>7ίναι γρα!!ένο ότι όποιο- εκ/ρ%σει γνώ!η0 πριν το δώσον τον λόγο0
προδίδει α!αλοσ3νη και είναι ντροπή το.
Αν σε ρωτήσον0 !ίλησε0 αλλιώ- σώπαινεA.
59
'5(.B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα=
>7%ν <ρε&εί ένα- %ν&ρωπο- να κ%νει κ%ποια α!αρτία και !ετανοήσει0 &α
τον σγ#ωρήσει ο ?εό-@A
Bαι ο Γέροντα- το λέει=
>Μα0 ο ?εό- πο έδωσε εντολή στο- αν&ρώπο- να κ%νον ατό0 πολ3
περισσότερο δεν &α το κ%νει ο ίδιο-@
7ίναι γνωστό ότι στον Πέτρο έδωσε εντολή= Μέ#ρι ε<δο!ήντα /ορέ- το
ε/τ% να σγ#ωρο3!εA.
'''.;ώτησε κ%ποιο- αδελ/ό- τον α<<% Ποι!ένα=
>Τι είναι !ετ%νοια για την α!αρτία@A
Bαι ο Γέροντα- απ%ντησε=
>Το να !ην κ%νει κανεί- στο ε)ή- την α!αρτία. Γι ατό τον λόγο οι δίκαιοι
ονο!%σ&ηκαν %!ε!πτοι0 γιατί έπασαν να α!αρτ%νον και έγιναν
δίκαιοιA.
'('.Oλλο- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα=
>7ίναι προτι!ότερο το να !ιλ%ει κανεί- ή να σιωπ%@A
Ο Γέροντα- είπε=
>7κείνο- πο !ιλ%ει0 επειδή το &έλει ο ?εό-0 καλ% κ%νει.
Bαι εκείνο- πο σιωπ%0 γιατί το &έλει ο ?εό-0 επίση- καλ% κ%νειA.
'48.7ίπε ο α<<%- Παλλ%διο-=
>F 1#ή πο ασκείται κατ% ?εόν πρέπει ή να !α&αίνει !ε ε!πιστοσ3νη
ακο3γοντα- όσα δεν γνωρί:ει0 ή να διδ%σκει !ε σα/ήνεια όσα έ!α&ε !ε την
πείρα. Αν κανένα από τα δο δεν &έλει0 δεν είναι στα καλ% τη-. Γιατί είναι
αρ#ή απο!%κρνση- από τον ?εό η #ορτασι% τη- διδασκαλία- και η
ανορε)ία να ακο3σει λόγο ?εο30 για τον οποίο π%ντοτε πειν%ει η 1#ή το
αν&ρώπο πο αγαπ%ει τον ?εόA.
'55.B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Σισόη=
>Τι να κ%νω0 α<<%0 πο έπεσα@A
>Σήκω π%νω π%λιA απαντ% ο Γέροντα-.
>Σηκώ&ηκα Uτο λέει ο αδελ/ό-U και )αναέπεσαA.
>Σήκω )αν% και )αν%A0 λέει ο Γέροντα-.
Bαι ρωτ%ει ο αδελ/ό-=
>X- πότε@A
>Hω- ότο Uαποκρίνεται ο Γέροντα-U σε <ρει η ώρα το &αν%το είτε στο
καλό είτε στην πτώση.
60
Γιατί σ΄ όποια κατ%σταση <ρε&εί ο %ν&ρωπο-0 σ΄ ατήν και /ε3γειA.
'56.Hλεγε κ%ποιο- από το- Γέροντε-=
>Παρεκ%λεσα τον α<<% Σισόη να !ο πει έναν λόγο0 και !ο είπε ότι όσα
!πορεί ο %ν&ρωπο- να τα απο/3γει και δεν λα!<%νει τα !έτρα το0 είναι
σαν να προκαλεί την α!αρτίαA.
'8,.7ίπε ο α<<%- Pπερέ#ιο-=
>Αλη&ιν% σο/ό- είναι ό#ι ατό- πο3 διδ%σκει !ε τα λόγια0 αλλ% εκείνο-
πο παιδαγωγεί !ε το παρ%δειγ!αA.
'*6.;ωτή&ηκε Γέροντα-=
>Ποιο είναι το έργο το !ονα#ο3@A
Bαι απ%ντησε=
>F δι%κρισηA.
'6(.;ωτή&ηκε Γέροντα-=
>Τι πρέπει να κ%νει ο !ονα#ό-@A
Bαι είπε=
>Eα επιδιώκει κ%&ε τι το καλό και να απέ#ει από κ%&ε κακόA.
'69.7ίπε Γέροντα-=
>Το να <ι%:ει κανεί- σ΄ όλε- τι- περιπτώσει- τον εατό το0 ατό- είναι ο
δρό!ο- το ?εο3A.
'68.7ίπε Γέροντα-=
>Μην κ%νει- τίποτε0 προτο3 ε)ετ%σει την καρδι% σο αν ατό πο &έλει- να
κ%νει- είναι σ3!/ωνο !ε το &έλη!α το ?εο3A.
(54.7ίπε Γέροντα-=
>Eα !η &έλει- ν΄ απο/ε3γει- την κατα/ρόνια από !έρο- των %λλωνA.
(56.>Ο ?εό- Uείπε %λλο- Γέροντα-U :ητ%ει από τον %ν&ρωπο το3τα= Τον νο30
τον λόγο και την πρ%)ηA.
('(.Ο ίδιο- είπε=
>Ο %ν&ρωπο- έ#ει αν%γκη από τα ε)ή-=
 Eα /ο<%ται την κρίση το ?εο30
 να !ισήσει την α!αρτία0
 να αγαπήσει την αρετή και
 να προσε3#εται στον ?εό αδι%λειπταA.
61
((,.7ίπε Γέροντα-=
>Οι Προ/ήτε- έγρα1αν τα <ι<λία \τη- Γρα/ή-]. Tρ&αν κατόπιν οι Πατέρε-
και τα ε/%ρ!οσαν. Οι !εταγενέστεροι τα αποστή&ισαν.
Tρ&ε κι ατή η γενε%0 τα έγρα1ε και τα τοπο&έτησε στα ρ%/ια0 όπο
!ένον α#ρησι!οποίηταA.
(95.7ίπε Γέροντα-=
>Ο %ν&ρωπο- πο εκο3σια προσ/έρει τον εατό το σε &λί1η0 πιστε3ω ότι
!ετα)3 των !αρτ3ρων τον λογαρι%:ει ο ?εό-.
Γιατί τα δ%κρα το αν&ρώπο ατο3 πολογί:ονται ω- αί!αA.
,5(.7ίπε Γέροντα-=
>Το 1έ!α το εκπροσωπεί ο παλαιό- %ν&ρωπο-0 ενώ0 αντί&ετα0 την αλή&εια
ο αναγεννη!ένο- %ν&ρωπο-A.
,5,.7ίπε επίση-=
>F ρί:α των καλών έργων είναι η αλή&εια. Το 1έ!α είναι &%νατο-A.
62
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄

)ίναι ανάγκη πάντοτε να είμαστε νη"άλιοι

,. 7ίπε ο α<<%- Αντώνιο-=
>Ατό- πο #τπ%ει τη !%:α το σιδήρο0 πιο !προστ% <%:ει στο !αλό
το τι πρόκειται να κ%νει0 δρεπ%νι0 !α#αίρι0 τσεκο3ρι@
Hτσι και ε!εί- ο/είλο!ε να έ#ο!ε στο !αλό !α- ποια αρετή
επιδιώκο!ε0 για να !ην π%ει #α!ένο- ο κόπο- !α-A.
4. Hνα- αδελ/ό- παρακ%λεσε τον α<<% Αρσένιο να ακο3σει απ΄ το στό!α το
κ%ποιον λόγο.
Bαι ο Γέροντα- είπε=
>Eα αγωνί:εσαι !΄ όλη σο τη δ3να!η για να γίνεται η εσωτερική σο
εργασία όπω- τη &έλει ο ?εό-0 και έτσι &α κριαρ#ήσει- και στα π%&η πο
εκδηλώνονται ε)ωτερικ%A.
5. 7ίπε επίση-=
>Αν ανα:ητήσο!ε τον ?εό0 &α !α- ε!/ανισ&εί και0 αν τον κρατήσο!ε0 &α
!είνει !α:ί !α-A.
9. Hλεγε ο α<<%- 2ανιήλ=
Με κ%λεσε κ%ποια /ορ% ο α<<%- Αρσένιο- και !ο είπε=
`Αν%πασε τον πατέρα σο0 ώστε0 όταν απέλ&ει στον B3ριο0 να τον
παρακαλέσει για #%ρη σο και να έ#ει- προκοπήA.
8. 7ίπε ο α<<%- Αγ%&ων=
>Ο !ονα#ό- δεν πρέπει να α/ήσει τη σνείδησή το να τον κατηγορήσει σε
κα!ία περίπτωσηA.
*. 7ίπε επίση- ότι=
>Kωρί- την τήρηση των εντολών το ?εο30 δεν είναι δνατόν να
προ#ωρήσει ο %ν&ρωπο- ο3τε σε !ια αρετήA.
6. 7ίπε %λλη /ορ%=
>7ίναι αν%γκη ο %ν&ρωπο- να έ#ει όλη την ώρα στρα!!ένη τη σκέ1η το
στο ότι &α τον κρίνει ο ?εό-A.
63
',. 7ίπε ο α<<%- Αλώνιο-=
>7%ν ο %ν&ρωπο- δεν πει !έσ΄ την καρδι% το ότι σ΄ ατόν τον κόσ!ο εγώ
!όνον και ο ?εό- εί!αστε0 δεν &α <ρει αν%πασηA.
'4. 7ίπε επίση-=
>7%ν &έλει ο %ν&ρωπο-0 από το πρωί ω- το δειλινό /&%νει σε !έτρα &εJκ%A.
'*. 7ίπε ο α<<%- FσαJα-=
>F ολιγωρία και το ότι κατακρίνο!ε κ%ποιον !ε τον λογισ!ό !α-0 δεν !α-
α/ήνον να δο3!ε το /ω- το ?εο3A.
((. 7ίπε ο α<<%- Πέτρο-=
>Cποιο- ανα:ητεί τον B3ριο !ε πόνο καρδι%-0 &α εισακοσ&εί ατό-0 και
ό0τι :ητήσει !ε επίγνωση και /ροντίδα και πόνο καρδι%-0 ελε3&ερο- από
κ%&ε τι κοσ!ικό και /ροντί:οντα- για την 1#ή το πώ- &α την
παραστήσει στο <ή!α το Bρίο ακατ%κριτη0 σ΄ ατόν &α τα δώσει ο
B3ριο-A.
(,. Ο α<<%- ?εόδωρο- το 7ν%το είπε=
>7%ν λογαρι%σει ο ?εό- την α!έλει% !α- στι- προσε#έ- και την
αι#!αλωσία το νο σε λογισ!ο3- τι- ώρε- τη- 1αλ!ωδία-0 σωτηρία !ην
περι!ένο!εA.
(4. 7ίπε ο α<<%- ?εόδωρο- τη- Σκήτη-=
>Hρ#εται ο λογισ!ό-0 !ε ταρ%:ει και !ε απασ#ολεί0 δεν έ#ει <έ<αια τη
δ3να!η να προ#ωρήσει στην πρ%)η0 αλλ% ωστόσο γίνεται ε!πόδιο στην
αρετή. Ο %ν&ρωπο- ό!ω- πο επαγρπνεί στην 1#ή το0 πετ%ει πέρα τον
λογισ!ό και σηκώνεται για προσε#ήA.
(8. 7ίπε η α!!%- &εοδώρα=
>Tταν κ%ποιο- !ονα#ό- ο οποίο-0 επειδή εί#ε πολλο3- πειρασ!ο3-0 είπε=
`?α /3γω από δω`.
Bαι !όλι- έ<αλε τα πέδιλ% το0 <λέπει και κ%ποιον %λλον %ν&ρωπο να
/ορ%ει τα δικ% το πέδιλα και να το λέει=
`7)αιτία- !ο δεν /ε3γει-@ Eα0 πο εγώ &α πηγαίνω !προστ% από σένα0
όπο κι αν πα-`A.
45. 7ίπε ο α<<%- Μακ%ριο- ο Μέγα-=
>Ο/είλει η 1#ή τι- ώρε- τη- 1αλ!ωδία- να σ!!α:ε3ει το- λογισ!ο3-
τη- !ε κατ%ν)η και τίποτε %λλο να !ην έ#ει στον νο παρ% την ανα!ονή
το Bρίο και την αγ%πη τη- την έ!/τη να την δια/λ%ττει γι ατόν και
!όνο.
64
Bαι όπω- ακρι<ώ- η !ητέρα !α:ε3ει τα παιδι% στο σπίτι0 για να τα διδ%)ει
και να τα σ!<ολε3σει0 έτσι και η 1#ή έ#ει #ρέο- το- λογισ!ο3- τη- πο3
περιπλανώνται εδώ κι εκεί0 να το- σ!!α:ε3ει από παντο3 σαν δικ% τη-
τέκνα0 έστω κι αν η α!αρτία το- διασκορπί:ει0 ώστε όσο ε)αρτ%ται απ΄
ατήν ακατ%παστα να σ!!α:ε3ει το- λογισ!ο3- και να ανα!ένει τον
B3ριο !ε πίστη <ε<αία0 για να έρ&ει και να τη- διδ%)ει την αλη&ινή
προσε#ή0 την απερίσπαστη από την ανα:ήτηση Ατο3 και !όνονA.
49. 7ίπε ο α<<%- Μωσή-=
>2εν !πορεί κανεί- να !πει στον στρατό το Kριστο30 αν δεν γίνει σαν
/ωτι% όλο-0 αν δεν κατα/ρονήσει τη δό)α και την καλοπέραση0 αν δεν
)ερι:ώσει τι- απαιτήσει- το παλαιο3 αν&ρώπο και δεν τηρήσει όλε- τι-
εντολέ- το ?εο3A.
4*. 7ίπε επίση-=
>Ο/είλει ο %ν&ρωπο- να νεκρώσει τον εατό το ω- προ- κ%&ε τι
α!αρτωλό0 προτο3 #ωρισ&εί από το σώ!α0 για να !ην κ%νει :η!ι% σε
κανένα %ν&ρωποA.
9'. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ένα-=
>F πονηρι% των αν&ρώπων είναι κρ!!ένη πίσω το-A.
95. 7ίπε επίση-=
>Οι ε)ή- τρει- αρ#έ- είναι #ρήσι!ε-= Το να /ο<%σαι τον B3ριο0 να
προσε3#εσαι και να κ%νει- το καλό στον πλησίονA.
88. ;ώτησαν κ%ποτε τον α<<% Σιλοανό=
>Τι είδο- ασκήσει- έκανε-0 π%τερ0 για να αποκτήσει- τη /ρόνηση ατή@A
Bαι αποκρί&ηκε=
>Ποτέ δεν %/ησα στην καρδι% !ο λογισ!ό πο παροργί:ει τον ?εόA.
8*. ;ώτησε ο α<<%- Μωσή- τον α<<% Σιλοανό=
>Μπορεί ο %ν&ρωπο- κ%&ε !έρα να <%:ει αρ#ή@A
Bαι ο Γέροντα- είπε=
>7%ν είναι αγωνιστή-0 !πορεί και κ%&ε ώρα να <%:ει αρ#ήA.
*'. 7ίπε η !ακαρία Σγκλητική=
>Τέκνα !ο0 όλοι γνωρί:ο!ε τον τρόπο να σω&ο3!ε0 αλλ% ε)αιτία- τη-
α!ελεία- !α- !ένο!ε πίσω στη σωτηρίαA.
*4. 7ίπε ο α<<%- Pπερέ#ιο-=
>F σκέ1η σο α- είναι παντοτιν% στη Dασιλεία των Ορανών και γρήγορα
&α την κληρονο!ήσει-A.
65

*5. 7ίπε ακό!η=
>F :ωή το !ονα#ο3 α- !ι!είται τη :ωή των αγγέλων και να κατακαίει την
α!αρτίαA.
68. 7ίπε Γέροντα-=
>Cπω- κανένα- δεν !πορεί να <λ%1ει ατόν πο στέκεται κοντ% στον
<ασιλι%0 έτσι ο3τε ο Σαταν%- !πορεί να κ%νει κ%τι ει- <%ρο- !α-0 αν η
1#ή !α- είναι κοντ% στον ?εό. Γιατί λέει= >Πλησι%στε !ε και &α σα-
πλησι%σω κι εγώA.
Αλλ% επειδή σνε#ώ- παίρνον αέρα τα !αλ% !α-0 ε3κολα αρπ%:ει ο
ε#&ρό- την ταλαίπωρη 1#ή !α- και τη ρί#νει στα %τι!α π%&ηA.
66. Hλεγαν για κ%ποιον Γέροντα ότι όταν το έλεγε ο λογισ!ό-=
>Oσε την ση!ερινή η!έρα και α3ριο !ετανοεί-A0 αντέκροε τον λογισ!ό
λέγοντα-=
>C#ι0 σή!ερα &α !ετανοήσω και α3ριο α- γίνει το &έλη!α το ?εο3A.
''6.7ίπε Γέροντα-=
>Eα σκέ/τεσαι π%ντοτε τα καλ%0 για να τα κ%νει- και πρ%)η. Bα!ι% σκέ1η
το αν&ρώπο δεν )ε/ε3γει από τον ?εό.
Eα κρατ%- τον νο σο κα&αρό από κ%&ε κακόA.
66
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙB΄

Για την αδιάλειπτη και νη"άλια προσευχή

*. 7ίπε ο α<<%- 7%γριο-=
>7ίναι !εγ%λη πό&εση να προσε3#εται ο %ν&ρωπο- #ωρί- να περισπ%ται
και !εγαλ3τερη είναι να 1%λλει #ωρί- να περισπ%ταιA.
6. 7ίπε π%λι=
>Cταν ε!/ανισ&εί στην καρδι% σο λογισ!ό- πο3 σε καταπολε!εί0 !η
:ητ%- στην προσε#ή σο %λλα αντ΄ %λλων0 αλλ% ακόνι:ε εναντίον το
ε#&ρο3 το )ί/ο- των δακρ3ωνA.
'5. ;ώτησαν κ%ποιοι τον α<<% Μακ%ριο=
>Πώ- πρέπει να προσε#ό!αστε@A
Bαι ο Γέροντα- το- είπε=
>2εν #ρει%:εται να /λαρο3!ε0 αλλ% να 1ώνο!ε τα #έρια και να λέ!ε=
`B3ριε0 όπω- &έλει- και όπω- γνωρί:ει-0 ελέησέ !ε`.
Bαι αν προ!ην3εται πόλε!ο-=
`B3ριε0 <οή&ει !ε`0 και γνωρί:ει ο ίδιο- τι !α- σ!/έρει και &α !α-
ελεήσειA.
'9. 7ίπε ο α<<%- Μωσή-=
>7%ν δεν σ!/ωνήσει η πρ%)η !ε την προσε#ή0 είναι #α!ένο- ο κόπο-
σοA.
Bαι τον ρώτησε %λλο- αδελ/ό-=
>Bαι τι ση!αίνει να σ!/ωνεί πρ%)η και προσε#ή@A
>Ση!αίνει Uείπε ο Γέροντα-U ατ% για τα οποία προσε#ό!αστε να !α-
απαλλ%)ει ο ?εό-0 να !ην τα κ%νο!ε πια.
Γιατί όταν ο %ν&ρωπο- παραιτείται από τα &ελή!ατ% το0 τότε ο ?εό-
γίνεται /ίλο- το και δέ#εται την προσε#ή τοA.
((. 7ίπε π%λι=
>Για κ%&ε τι πο3 &α το πο!είνει- !ε /ιλόσο/η δι%&εση0 &α <ρει- τον
καρπό το στην ώρα τη- προσε#ή-A.
67
(,. 7ίπε επίση-=
>7%ν επι&!εί- να προσε#η&εί-0 όπω- πρέπει0 !η λπήσει- κα!ι% 1#ή0
αλλιώ-0 #α!ένο- ο κόπο- σοA.
(4. >Eα !η &έλει- οι πο&έσει- σο να προ#ωρο3ν0 όπω- εσ3 νο!ί:ει-0 αλλ%
όπω- αρέσει στον ?εό. Hτσι &α είσαι ατ%ρα#ο- και &α ε#αριστεί- στην
προσε#ή σο τον ?εόA.
(*. Hλεγαν για κ%ποιον Γέροντα ότι επί τέσσερι- !ήνε- επισκεπτόταν κ%ποιον
αδελ/ό στη Σκήτη και ο3τε !ια /ορ% δεν τον <ρήκε ε3καιρο. B%ποια %λλη
/ορ% πο3 τον επισκέ/&ηκε π%λι και στ%&ηκε έ)ω από την πόρτα0 τον
%κοσε &ρηνώντα- να λέει=
>B3ριε0 !ήπω- δεν /τ%νει στα ατι% σο η κραγή !ο@ 7λέησέ !ε0 για τι-
α!αρτίε- !ο είναι πο !ο#&ώ έτσι παρακαλώντα- σεA.
,4. 7ίπε Γέροντα-=
>Cταν ο %ν&ρωπο- προσέ#ει να !ην <λ%1ει τον πλησίον0 τότε
εν&αρρ3νεται ο λογισ!ό- το ότι η προσε#ή το έγινε δεκτή από τον ?εό.
Αν ό!ω- <λ%1ει τον πλησίον0 η προσε#ή το γίνεται σι#α!ερή και είναι
απαρ%δεκτη.
Γιατί ο στεναγ!ό- το αδικη!ένο δεν πρόκειται να α/ήσει την προσε#ή
το %δικο αν&ρώπο να /&%σει ενώπιον το ?εο3A.
,5. 7ίπε επίση-=
>7%ν ακο3σει- για κ%ποιον ότι σε έ<ρισε0 και σε επισκε/&εί0 !ην το δεί)ει-
ότι το ΄!α&ε-0 αλλ% #αριτολόγησε !α:ί το και καλοσ3νε1ε το πρόσωπό
σο απέναντί το0 για να έ#ει- παρρησία στην προσε#ή σοA.
68
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ΄

)ίναι ανάγκη να "ιλοξενο&με και να ελεο&με με ιλαρότητα

'. 7ίπε ο α<<%- Απολλώ- για την ποδο#ή των αδελ/ών=
>Bα&ώ- έρ#ονται οι αδελ/οί0 πρέπει να ποκλινό!αστε !ε σε<ασ!ό0 την
ώρα εκείνη στον ?εό ποκλινό!αστε και ό#ι σ΄ ατο3-. Γιατί λέει `είδε- τον
αδελ/ό σο0 είδε- τον ?εό σο`. Bαι ατό0 κατ% τη !αρτρία τη- Γρα/ή-0 το
έ#ο!ε παραλ%<ει από τον Α<ρα%!. Ακό!η όταν το- ποδέ#εστε0 να
σπε3δετε !΄ όλη σα- την καλή δι%&εση να το- αναπα3σετε. Bαι ατό το
γνωρί:ο!ε από το παρ%δειγ!α το Rώτ πο !ε την επι!ονή το
/ιλο)ένησε το- αγγέλο-A.
(. Hλεγε ο !ακαριστό- 7πι/%νιο- ότι !ε π%ρα πολ3 !ικρό αντ%λλαγ!α
πολ%ει ο ?εό- τα αγα&% το σ΄ εκείνο- πο3 σπε3δον να τα αγορ%σον0
για ένα κο!!ατ%κι 1ω!ί0 ένα τιποτένιο ρο3#ο0 ένα ποτήρι κρ3ο νερό0 έναν
ο<ολό.
Πρόσ&ετε και το3το= Cταν ο %ν&ρωπο- δανεί:εται από %λλον %ν&ρωπο0
είτε γιατί είναι πολ3 /τω#ό- είτε για να <ελτιώσει κ%πω- τη :ωή το0 την
ώρα πο επιστρέ/ει το δ%νειο εκ/ρ%:ει <έ<αια την !εγ%λη το
εγνω!οσ3νη0 αλλ% το ε)ο/λεί κρ/%0 επειδή ντρέπεται. 7νώ ο δεσπότη-
?εό- ενεργεί αντίστρο/α. 2ανεί:εται κρ/% αλλ% τα επιστρέ/ει ενώπιον
αγγέλων0 αρ#αγγέλων και δικαίων 1#ών.
',. Αδελ/ό- είπε στον α<<% Ποι!ένα=
>7%ν δώσω στον αδελ/ό !ο λίγο 1ω!ί ή κ%τι %λλο0 οι δαί!ονε- !ολ3νον
την πρ%)η ατή σαν να γίνεται από αν&ρωπαρέσκειαA.
Απαντ% ο Γέροντα-=
>Bι αν ακό!η γίνεται από αν&ρωπαρέσκεια0 ε!εί- &α δώσο!ε στον
αδελ/ό ό0τι #ρει%:εταιA.
Bαι το είπε την ε)ή- παρα<ολή=
>2ο %ν&ρωποι ήσαν γεωργοί και κατοικο3σαν στην ίδια πόλη. Ο ένα- απ΄
ατο3- έσπειρε και εί#ε λίγη σοδει% και ακ%&αρτη.
Ο %λλο- α!έλησε και δεν έσπειρε0 γι ατό δεν εί#ε κα&όλο σοδει%. Αν
έπε/τε πείνα0 ποιο- από το- δο &α εί#ε να :ήσει@A
>Ατό- πο έ<γαλε τη λίγη και ακ%&αρτη σοδει%A αποκρί&ηκε ο αδελ/ό-.
69
>Hτσι λοιπόν κι ε!εί- Uλέει ο Γέροντα-U α- σπέρνο!ε λίγα0 έστω και
ακ%&αρτα0 για να !ην πε&%νο!ε από την πείναA.
'4. Αδελ/ό- επισκέ/&ηκε τον α<<% Ποι!ένα !ετ% από τι- δο πρώτε-
ε<δο!%δε- τη- Σαρακοστή-.
7)αγόρεσε το- λογισ!ο3- το και κα&ώ- αναπα3&ηκε η 1#ή το0 το
λέει=
>Παρ% λίγο &α ε!πόδι:α τον εατό !ο να έρ&ει σή!ερα εδώA.
>Γιατί@A τον ρωτ% ο Γέροντα-.
>Σκέ/&ηκα Uτο λέει ο αδελ/ό-U !ην τ#όν δεν !ο ανοί)ετε0 επειδή είναι η
περίοδο- τη- Σαρακοστή-A.
Bαι ο α<<%- Ποι!ήν αποκρίνεται=
>7!εί- δεν !%&α!ε να κλείνο!ε την )3λινη &3ρα0 αλλ% !%λλον τη &3ρα
τη- γλώσσα-A.
'5. Παρακ%λεσε ο α<<%- ?εόδωρο- τη- Gέρ!η- τον α<<% Πα!<ώ=
>Πέ- !ο έναν λόγοA.
Bαι !ε πολλή δσκολία ο Γέροντα- το είπε=
>?εόδωρε0 πήγαινε και να ΄σαι σπλα#νικό- προ- όλο-. Γιατί η εσπλα#νία
<ρίσκει π%ντα παρρησία ενώπιον το ?εο3A.
(9. Αδελ/ό- επισκέ/&ηκε κ%ποιον ανα#ωρητή και /ε3γοντα- το λέει=
>Σγ#ώρεσέ !ε0 α<<%0 γιατί σε ε!πόδισα από τον κανόνα σοA.
>Ο δικό- !ο κανόνα- Uαποκρί&ηκεU είναι να σε αναπα3σω και να σε
στείλω ειρηνικόA.
(8. B%ποιο- ανα#ωρητή- έ!ενε πολ3 κοντ% σε κοινό<ιο και έκανε πολλή
%σκηση.
Σνέ<η να π%νε κ%ποιοι στο κοινό<ιο και πίεσαν κι ατόν να /%ει εκτό-
τη- ορισ!ένη- ώρα- το.
Bατόπιν τον ρώτησαν οι αδελ/οί=
>Την ώρα εκείνη δεν στενο#ωρή&ηκε-0 α<<%@A
Bι εκείνο- είπε=
>F στενο#ώρια η δική !ο είναι0 αν κ%νω το δικό !ο &έλη!αA.
,'. 2ο αδελ/οί επισκέ/&ηκαν κ%ποτε έναν Γέροντα0 ο οποίο- σνή&ι:ε να
!ην τρώει κ%&ε !έρα. Cταν ό!ω- είδε το- αδελ/ο3- #%ρηκε και είπε ότι η
νηστεία έ#ει !ισ&ό0 αλλ% εκείνο- πο3 τρώει #%ριν τη- αγ%πη- εκπληρώνει
δο εντολέ-0 !ία γιατί παραιτείται από το δικό το &έλη!α και %λλη γιατί
ε/αρ!ό:ει την κατε)ο#ήν εντολή το ?εο30 αναπα3οντα- το- αδελ/ο3-.
70
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΔ΄

Περί υπακοή

'. 7ίπε ο α<<%- Αντώνιο-=
>F πακοή πο σνοδε3εται !ε την εγκρ%τεια ποτ%σσει &ηρίαA.
6. Hλεγαν για τον α<<% Σιλοανό ότι εί#ε έναν !α&ητή0 πο3 τον έλεγαν
Μ%ρκο. Ατό- εί#ε !εγ%λη πακοή και ήταν καλλιγρ%/ο-. Ο Γέροντα- τον
αγαπο3σε ιδιαίτερα για την πακοή το. 7ί#ε και %λλο- ένδεκα !α&ητέ-0
οι οποίοι στενο#ωρο3νταν0 γιατί ατόν τον αγαπο3σε παραπ%νω απ΄
ατο3-.
Το έ!α&αν οι Γέροντε- και λπή&ηκαν. Πήγαν λοιπόν κ%ποια !έρα και
%ρ#ισαν να τον ελέγ#ον. Το- πήρε !α:ί το0 <γήκαν έ)ω και κτ3πησε
ένα U ένα τα κελι% λέγοντα-=
>Αδελ/έ τ%δε0 έλα0 γιατί σε #ρει%:ο!αιA.
Αλλ% κανεί- απ΄ ατο3- δεν τον ακολο3&ησε α!έσω-.
Πήγε και στο κελί το Μ%ρκο και κτ3πησε λέγοντα-=
>Μ%ρκοA.
7κείνο- !όλι- %κοσε τη /ωνή το Γέροντα0 α!έσω- πήδησε έ)ω0 και τον
έστειλε σε διακονία.
Rέει τότε στο- Γέροντε-=
>Πο3 είναι οι %λλοι αδελ/οί0 Πατέρε-@A
Μπήκε κατόπιν στο κελί το αδελ/ο3 να δει την καλλιγρα/ία πο3 έκανε0
και παρατήρησε ότι εί#ε )εκινήσει να κ%νει το ό!ικρον αλλ% !όλι- %κοσε
τον Γέροντα0 δεν έστρι1ε την πέννα να το ολοκληρώσει. Το είπαν τότε οι
Γέροντε-=
>Πρ%γ!ατι0 ατόν πο εσ3 αγαπ%-0 α<<%0 ατόν και ε!εί- αγαπο3!ε0 γιατί
και ο ?εό- τον αγαπ%A.
',. 7ίπε ο α<<%- Μιώ-0 ότι η αλη&ινή πακοή έ#ει αντ%λλαγ!α την πακοή.
Cταν κανεί- πακο3ει στον ?εό0 τον ακο3ει και ο ?εό-.
'4. Ο α<<%- Μωσή- είπε σ΄ έναν αδελ/ό=
71
>Α- αποκτήσο!ε την πακοή0 η οποία γενν%ει την ταπείνωση0 την
πο!ονή0 τη !ακρο&!ία0 την κατ%ν)η0 την αγ%πη προ- το- αδελ/ο3-
και προ- όλο- το- αν&ρώπο-0 και ατ% είναι τα πολε!ικ% !α- όπλαA.
'5. 7ίπε επίση-=
>7!πρό-0 αδελ/έ0 για την αλη&ινή πακοή.
 Σ΄ ατήν π%ρ#ει ταπείνωση0
 σ΄ ατήν π%ρ#ει δ3να!η0
 σ΄ ατήν π%ρ#ει #αρ%0
 σ΄ ατήν π%ρ#ει πο!ονή0
 σ΄ ατήν π%ρ#ει !ακρο&!ία0
 σ΄ ατήν π%ρ#ει η /ιλαδελ/ία0
 σ΄ ατήν π%ρ#ει κατ%ν)η0
 σ΄ ατήν π%ρ#ει αγ%πη.
Γιατί ατό- πο έ#ει καλή πακοή0 ήδη έ#ει ε/αρ!όσει όλε- τι- εντολέ- το
?εο3A.
'9. 7ίπε π%λι=
>Μονα#ό- νηστετή- πο3 είναι ποτακτικό- σε πνε!ατικό πατέρα0 αλλ%
δεν έ#ει πακοή και ταπείνωση0 ατό- ο !ονα#ό- δεν &α αποκτήσει κα!ι%
αρετή0 αλλ΄ ο3τε και )έρει τι &α πει !ονα#ό-A.
(5. 7ίπε η α!!%- Σγκλητική=
>7/όσον εί!αστε σε κοινό<ιο0 το προ<%δισ!α το δίνο!ε στην πακοή
!%λλον και ό#ι στην %σκηση. Γιατί ατή κατε&3νει στην περη/%νεια0
ενώ η πακοή στην ταπεινο/ροσ3νηA.
(9. 7ίπε επίση-=
>Πρέπει !ε δι%κριση να διε&ετο3!ε τα πρ%γ!ατα τη- 1#ή-. Hτσι0
!ένοντα- σε κοινό<ιο !ην επιδιώκο!ε ό0τι αρέσει σε !α-0 ο3τε να
πηρετο3!ε τη δική !α- γνώ!η0 αλλ% να πει&αρ#ο3!ε στον πνε!ατικό
!α- πατέρα πο3 το ε!πιστε&ήκα!ε. Παραδώσα!ε τον εατό !α- σε
ε)ορία0 δηλαδή απο)ενω&ήκα!ε από τι- κοσ!ικέ- /ροντίδε-. Απ΄ ό0τι
απο)ενω&ήκα!ε0 !ην ανα:ητο3!ε τα ίδια. 7κεί εί#α!ε δό)α0 εδώ ατι!ία0
εκεί α/&ονία τρο/ών0 εδώ και το 1ω!ιο3 ακό!η τη στέρησηA.
(8. 7ίπε ο α<<%- Pπερέ#ιο-=
>?ησαρό- !εγ%λη- α)ία- είναι η πακοή το !ονα#ο3. Ατό- πο την έ#ει
&α εισακοσ&εί από τον ?εό και &αρρετ% &α στα&εί δίπλα στον
7σταρω!ένο. Γιατί ο 7σταρω!ένο- B3ριο- π%κοσε !έ#ρι &αν%τοA.
72
(6. Hλεγαν οι Γέροντε- ότι ε%ν κ%ποιο- έ#ει ε!πιστοσ3νη σ΄ έναν πνε!ατικό
πατέρα και παραδίνει τον εατόν το σ΄ ατόν δι% τη- πακοή-0 δεν έ#ει
αν%γκη να ΄ναι στρα!!ένη η προσο#ή το στι- εντολέ- το ?εο30 αλλ%
στον πατέρα το να κατα&έτει τα &ελή!ατ% το και δεν &α τον
κατηγορήσει ο ?εό-. Γιατί τίποτε δεν :ητ%ει ο ?εό- τόσο από το-
αρ#αρίο-0 όσο τον !εγ%λο κόπο τη- πακοή-.
,5. 7ίπε Γέροντα-=
>Αδελ/οί0 από τα πρώτα πο είπε ο Σωτήρα- στο- !α&ητέ- το ήταν ότι
&α έ#ετε &λί1η και στενο#ώρια. Bαι εκείνο- πο απο/ε3γει την αρ#ή0
#%νει τη γνώση το ?εο3. Cπω- ακρι<ώ- στα παιδι% προσ/έρονται τα
γρ%!!ατα και είναι η αρ#ή τη- !όρ/ωση-0 ώστε να αποκτήσον και την
γνώση0 έτσι και ο !ονα#ό- !ένοντα- π%κοο- !έσα σε κόπο- και σε
&λί1ει-0 γίνεται σγκληρονό!ο- Kριστο3 και ιό- το ?εο3.
,9. 7ίπε Γέροντα-=
>Ατ% :ητ%ει ο ?εό- από το- #ριστιανο3-=
Eα πακο3ει ο #ριστιανό- στι- %γιε- Γρα/έ-0 ατ% πο λέγονται να τα
ε/αρ!ό:ει και να πει&αρ#εί στο- ορ&όδο)ο- ποι!ένε- και Πατέρε-A.
,6. B%ποιο- αδελ/ό- πο3 ήταν ποταγ!ένο-0 έτσι όπω- ο ?εό- &έλει0 σε
πνε!ατικό και %γιο Γέροντα0 το είπε !ια !έρα=
>Π%τερ0 επειδή η αγία Γρα/ή λέει ότι περνώντα- !έσα από πολλέ- &λί1ει-
&α εισέλ&ο!ε στη Dασιλεία των Ορανών0 και <λέπω ότι εγώ δεν έ#ω
κα!ι% &λί1η0 τι πρέπει να κ%νω0 !ην τ#όν #%σω την 1#ή !ο@A
Ο Γέροντα- τα %κοσε και το λέει=
>Eα !ην στενο#ωριέσαι κα&όλο0 εσ3 δεν έ#ει- ε&3νη. Bα&ένα-0 πο3
<%:ει τον εατό το σε πακοή στο- Πατέρε-0 ατή την α!ερι!νία και την
αν%παση ε)ασ/αλί:ειA.
73
ΤΟΜΟΣ Δ΄

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ΄

Περί ταπεινο"ροσ&νη
'. Ο α<<%- Αντώνιο- <&ί:οντα- κ%ποια /ορ% <α&ι% τη σκέ1η το στο ?εο3
την κρίση :ήτησε να !%&ει=
"B3ριε0 είπε0 πώ- !ερικοί
:ον λίγα #ρόνια και
πε&αίνον0 ενώ %λλοι
/τ%νον στα <α&ι%
γερ%!ατα@
Γιατί κ%ποιοι :ον !έσα στη
/τώ#εια και %λλοι
πλοτί:ον@
Bαι πώ- σ!<αίνει %δικοι να
πλοτί:ον και δίκαιοι
%ν&ρωποι να ΄ναι /τω#οί@$
Oκοσε τότε !ια /ωνή να το
λέει=
"Αντώνιε0 τον εατό σο
πρόσε#ε. Ατ% είναι κρί!ατα
?εο3 και δεν σο σ!/έρει
να τα !%&ει-$.
(. 7ίπε ο α<<%- Αντώνιο- στον
α<<% Ποι!ένα ότι η
σποδαιότερη εργασία πο
έ#ει να κ%νει ο %ν&ρωπο-
είναι να αναλα!<%νει την
ε&3νη των σ/αλ!%των το
ενώπιον το ?εο3 και να
ανα!ένει πειρασ!ό !έ#ρι
τελεταία- το πνοή-.
75
,. 7ίπε επίση-=
"7ίδα όλε- τι- παγίδε- το δια<όλο απλω!ένε- π%νω στη γη και
στεν%:οντα- είπα= Ποιο- %ραγε !πορεί να τι- προσπερ%σει ατέ-@
Bαι %κοσα !ια /ωνή να !ο λέει= F ταπεινο/ροσ3νη$.
4. Cποιο- δεν δοκι!%σ&ηκε σε πειρασ!ο3- Uείπε %λλη /ορ%U δεν &α !πορέσει
να !πει στη Dασιλεία το ?εο3.
5. 7πισκέ/&ηκαν κ%ποτε Γέροντε- τον α<<% Αντώνιο0 !α:ί το- ήταν και ο
α<<%- Iωσή/.
?έλοντα- ο Γέροντα- να το- δοκι!%σει0 το- είπε ένα ρητό από την αγία
Γρα/ή και %ρ#ισε από το- νεώτερο- να το- ρωτ%ει ποιο είναι το νόη!%
το.
Ο κα&ένα- έλεγε όπω- το καταλ%<αινε0 και ο Γέροντα- το απαντο3σε=
"2εν το <ρήκε-$.
Τελεταίο απ΄ όλο- ρώτησε τον α<<% Iωσή/=
"7σ3 τι νο!ί:ει- ότι ση!αίνει ο λόγο- ατό-@$
"2εν γνωρί:ω$ απ%ντησε εκείνο-.
Rέει τότε ο α<<%- Αντώνιο-=
"Οπωσδήποτε ο α<<%- Iωσή/ <ρήκε τον δρό!ο0 γιατί είπε= δεν γνωρί:ω$.
9. Hκαναν έ/οδο κ%ποτε οι δαί!ονε- στον α<<% Αρσένιο !έσα στο κελί το
και τον ταλαιπωρο3σαν.
H/&ασαν κ%ποια στιγ!ή οι διακονητέ- το και κα&ώ- ήσαν έ)ω από το
κελί0 τον %κοσαν να κραγ%:ει προ- τον ?εό και να λέει=
"?εέ !ο0 !η !ε εγκαταλεί1ει-. 2εν έκανα τίποτε το καλό ενώπιόν σο
αλλ% <οή&ησέ !ε κατ% την αγα&ότητ% σο να <%λω αρ#ή$.
(,. ;ωτή&ηκε ο α<<%- Α!!ων%- τι είναι "η στενή και τε&λι!!ένη οδό-$. Bαι
αποκρί&ηκε=
"F στενή και τε&λι!!ένη οδό- είναι να πολε!%ει ο %ν&ρωπο- το-
λογισ!ο3- το και να κό<ει τα δικ% το &ελή!ατα από αγ%πη για τον ?εό.
Bαι ατό ση!αίνει το ρητό= 7γκαταλεί1α!ε ε!εί- τα π%ντα και σε
ακολο&ήσα!ε$.
(*. Hλεγε ο !ακαριστό- Γρηγόριο- ο ?εολόγο-=
"Πώ- &α κατέ<ο!ε προ- την σωτήρια ταπεινο/ροσ3νη0 #ωρί- να
εγκαταλεί1ο!ε τον ολέ&ριο όγκο τη- περη/%νεια-@ 7%ν παντοτιν%
επιδιώκο!ε την ταπεινο/ροσ3νη και δεν αδια/ορο3!ε σε κα!ι%
περίπτωση0 !ε την ιδέα ότι τ%#α δεν <λαπτό!αστε από ατό. 2ιότι η 1#ή
76
ε)ο!οιώνεται προ- το αντικεί!ενο !ε το οποίο ασ#ολείται και διαπλ%&εται
σ3!/ωνα !΄ ατ% πο πρ%ττει και παίρνει το αν%λογο σ#ή!α !΄ ατ%.
Για σένα λοιπόν και η ε!/%νιση και το ένδ!α0 το <%δισ!α όσο και το
κ%&ισ!α0 η τρο/ή και η όλη εικόνα τη- :ωή- σο0 ακό!η και το στρώσι!ο
το κρε<ατιο3 και το σπίτι και τα αντικεί!ενα πο π%ρ#ον !έσα σ΄ ατό0
όλα α- είναι προσαρ!οσ!ένα για λιτή :ωή. Αλλ% και η 1αλ!ωδία και το
%σ!α και η καλή σ!περι/ορ% προ- τον πλησίον0 και ατ% α- κλίνον προ-
τη λιτότητα περισσότερο παρ% στην περ<ολή.
Μην κο!π%:ει-0 σε παρακαλώ0 !ε λόγο- επιδεικτικο3-0 ο3τε !ε %σ!ατα
περ<ολικ% καλλί/ωνα0 ο3τε !ε σ:ητήσει- περή/ανε- και δσνόητε-0
αλλ% σε όλα να α/αιρεί- από το !έγε&ο-.
Bαλοσν%το- !ετα)3 των /ίλων0 ήπιο- στον πηρέτη0 ανε)ίκακο- στο-
&ρασεί-0 /ιλ%ν&ρωπο- στο- ανή!πορο-0 η παρηγορι% σ΄ όσο-
πο/έρον0 παρών σ΄ όσο- &λί<ονται0 !΄ ένα λόγο !η παρα<λέποντα-
κανέναν0 γλκ3- όταν απε&3νεσαι σε κ%ποιον0 ανοι#τόκαρδο- στην
ε)πηρέτηση0 πρό&!ο- και καταδεκτικό- προ- όλο-$.
,5. Hλεγε ο α<<%- 7πι/%νιο-=
"F Kαναναία κραγ%:ει και εισακο3εται0 η αι!ορροο3σα σωπαίνει και
καλοτ#ί:εται0 ο Gαρισαίο- !ιλ%ει δνατ% και καταδικ%:εται0 ο Τελώνη-
ο3τε ανοίγει το στό!α και δικαιώνεται$.
,'. 7ίπε ο α<<%- 7%γριο-= Αρ#ή σωτηρία- είναι το να καταδικ%:ει- τον εατό
σο.
45. 7ίπε επίση- ότι ατό- πο έ#ει ταπείνωση δεν έ#ει γλώσσα να πει σε
κ%ποιον ότι είναι α!ελή- ή να αντι!ιλήσει σ΄ εκείνον ο οποίο- τον
ταλαιπωρεί0 ο3τε έ#ει !%τια να δει ή να αντιλη/&εί %λλο αν&ρώπο
ελαττώ!ατα0 ο3τε ατι% ν΄ ακο3σει πρ%γ!ατα πο δεν ω/ελο3ν την 1#ή
το. Στό!α δεν έ#ει να /ανερώσει ελαττώ!ατα κ%ποιο ή να &λί1ει
κ%ποιον !ε τα λόγια το ο3τε έ#ει ενδια/έροντα !ε κ%ποιον εκτό- των
δικών το α!αρτη!%των. Αντί&ετα0 είναι ειρηνικό- προ- όλο- το-
αν&ρώπο-0 γιατί ατό είναι εντολή το Bρίο και ό#ι γιατί #αρί:εται
κ%ποια %λλη αδνα!ία.
Γιατί κι αν νηστε3ει κανεί- όλη την ε<δο!%δα και κ%νει πολλο3- κόπο-
έ)ω από την πορεία ατή0 π%νε #α!ένοι όλοι οι κόποι το.
4'. 7ίπε ο α<<%- Fσαία-=
"F σνειδητή παρ%δοση το εατο3 !α- στον ?εό0 και η πακοή στι-
εντολέ- το !ε ταπείνωση0 /έρνον την αγ%πη και η αγ%πη /έρνει την
απ%&εια$.
4,. ;ώτησαν τον α<<% Fσαία τι είναι ταπείνωση0 κι εκείνο- είπε=
77
"Ταπείνωση είναι να &εωρο3!ε τον εατό !α- πιο α!αρτωλό απ΄ όλο-
το- αν&ρώπο- και να ε)ο&ενώνο!ε τον εατό !α- ότι τίποτε καλό δεν
κ%να!ε ενώπιον το ?εο3.
Bαι η εργασία τη- ταπείνωση- είναι η ε)ή-= Eα σιωπο3!ε0 να !η 1η/ί:ο!ε
τον εατό !α- σε κα!ι% περίπτωση0 να !ην εί!αστε /ιλόνικοι0 να εί!αστε
έτοι!οι για ποταγή0 !ε το <λέ!!α #α!ηλω!ένο0 τον &%νατο να έ#ο!ε
πρό ο/&αλ!ών0 να !ην #ρησι!οποιο3!ε το 1έ!α και τον αργό λόγο. Eα
!ην αντι!ιλο3!ε στον !εγαλ3τερο0 να !η &έλο!ε να περ%σει ο λόγο- !α-0
να πο!ένο!ε τι- περι/ρονήσει-0 να !ισήσο!ε την αν%παση0 να
<ι%:ο!ε τον εατό !α- σε κ%&ε περίπτωση0 να εί!αστε νη/%λιοι0 να
κό1ο!ε το &έλη!% !α-0 να !ην προκαλο3!ε κανέναν και να !η /&ονο3!ε
κανένα$.
49. "Α- !η !ιλ%ει η γλώσσα σο Uείπε %λλη /ορ%U αλλ% η πρ%)η. Ο λόγο- σο
να΄ ναι ταπεινό- περισσότερο απ΄ ό0τι η πρ%)η.
Μην !ιλήσει- ερή!ην τη- σνειδήσεώ- σο και !η διδ%)ει- #ωρί-
ταπείνωση0 για να δε#&εί η γη τον σπόρο σο$.
46. Dρέ&ηκε κ%ποτε ο α<<%- ?εόδωρο- !ε αδελ/ο3- και την ώρα πο έτρωγαν0
ελα<ικ% έπαιρναν τα ποτήρια0 α!ίλητοι0 αλλ% δεν έλεγαν το
"σγ#ώρησον$. 7ίπε τότε ο α<<%- ?εόδωρο-= "H#ασαν οι !ονα#οί την
εγένει% το-0 να λένε= σγ#ώρησον$.
55. Ο ίδιο- είπε=
"Bα!ι% αρετή δεν !πορεί να σγκρι&εί !ε το να !ην ε)ο&ενώνο!ε το-
%λλο-$.
56. Hλεγε ο α<<%- Iω%ννη-=
"F πόρτα το ορανο3 είναι η ταπείνωση.
Bαι οι Πατέρε- !α-0 περνώντα- !ε #αρ% !έσα από πολλέ- κατα/ρονήσει-0
!πήκαν στην πόλη το ?εο3$.
95. 7ίπε επίση-= "F ταπεινο/ροσ3νη και ο /ό<ο- το ?εο3 είναι π%νω απ΄ όλε-
τι- αρετέ-$.
9'. ;ώτησε κ%ποια /ορ%=
"Ποιο- πο3λησε τον Iωσή/@$
"Οι αδελ/οί το$ αποκρί&ηκε ένα- αδελ/ό-.
"C#ι$ το λέει ο Γέροντα-0 "η ταπείνωσή το τον πο3λησε0 γιατί !πορο3σε
να πεί "εί!αι αδελ/ό- το-$ και να αντιδρ%σει0 αλλ% σώπασε και #%ρη
στην ταπείνωση πο3λησε τον εατό το. Bαι η ταπείνωσή το τον
κατέστησε %ρ#οντα στην Αίγπτο$.
9(. 7ίπε ο α<<%- Iω%ννη-=
78
"Α/ήσα!ε το ελα/ρ3 /ορτίο0 δηλαδή το να !ε!/ό!αστε τον εατό !α- και
κο<αλ%!ε το <αρ30 δηλαδή το να δικαιώνο!ε τον εατό !α-$.
9,. Ο ίδιο- κα&όταν στη σ3να)η και στένα)ε !η γνωρί:οντα- ότι κ%ποιο- είναι
πίσω το.
Cταν το κατ%λα<ε0 έ<αλε !ετ%νοια λέγοντα-= "Σγ#ώρεσέ !ε0 α<<%0 εί!αι
ακό!η ακατή#ητο-$.
89. ;ώτησε αδελ/ό- τον α<<% Bρόνιο=
"Με ποιόν τρόπο /&%νει ο %ν&ρωπο- στην ταπεινο/ροσ3νη@$
"Με τον /ό<ο το ?εο3$ απαντ% ο Γέροντα-.
"Bαι τι κ%νοντα- Uρωτ%ει π%λι ο αδελ/ό-U /&%νει στον /ό<ο το ?εο3@$
"Cπω- τα <λέπω εγώ Uλέει ο Γέροντα-U !ε το να περι!α:ε3ει τον εατό το
από κ%&ε τι και να τον δίνει σε κόπο σω!ατικό !ε όση δ3να!η έ#ει0 και να
&!%ται την έ)οδό το από τον κόσ!ο ατό και την κρίση το ?εο3$.
*'. ;ώτησαν τον α<<% Rογγίνο=
"Ποια απ΄ όλε- τι- αρετέ- είναι !εγαλ3τερη0 π%τερ@$
Bαι ο Γέροντα- είπε=
"Σκέ/το!αι ότι όπω- η περη/%νεια είναι η #ειρότερη απ΄ όλε- τι-
α!αρτίε-0 α/ο3 κι από τον ορανό έρι)ε κ%ποιο-0 αντίστοι#α και η
ταπεινο/ροσ3νη έ#ει τη δ3να!η και απ΄ ατ% τα απ3&!ενα <%&η να
ανε<%σει π%νω τον %ν&ρωπο0 έστω κι αν έ#ει α!αρτήσει όσο και ο
δι%<ολο-. Γι ατό και ο B3ριο- !ακαρί:ει ατο3- πο έ#ον ταπεινό
/ρόνη!α$.
*4. Πήγαινε κ%ποτε ο α<<%- Μακ%ριο- από το Hλο- στο κελί το κρατώντα-
<λαστο3-.
Bαι )α/νικ% τον σναντ%ει ο δι%<ολο- π%νω στον δρό!ο !΄ ένα δρεπ%νι
στο #έρι.
Hκανε να τον #τπήσει αλλ% δεν το κατόρ&ωσε και το λέει=
"Πολλή αντίσταση π%ρ#ει σε σένα0 Μακ%ριε0 γιατί η δ3να!ή !ο δεν
ενεργεί επ%νω σο. C0τι κ%νει-0 κ%νω κι εγώ0 εσ3 νηστε3ει-0 νηστε3ω κι
εγώ0 εσ3 αγρπνεί-0 εγώ δεν κοι!%!αι κα&όλο. Hνα πρ%γ!α !όνο είναι
στο οποίο !ε νικ%-$.
"Bαι ποιο είναι ατό@$ τον ρωτ%ει ο α<<%- Μακ%ριο-.
"F ταπείνωσή σο Uαπαντ%U και γι ατό δεν !πορώ να σε νικήσω$.
6,. 7ίπε ο α<<%- Μωσή-=
"7%ν ο %ν&ρωπο- δεν κρατ% !έσα στην καρδι% το ότι είναι α!αρτωλό-0 ο
?εό- δεν τον εισακο3ει$.
79
"Bαι τι ση!αίνει Uρωτ%ει ο αδελ/ό-U να κρατ%- στην καρδι% σο ότι είσαι
α!αρτωλό-@$
Bαι απαντ% ο Γέροντα-=
"7κείνο- πο σηκώνει σνειδητ% τι- α!αρτίε- το0 δεν <λέπει τι- α!αρτίε-
το πλησίον$.
64. Αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Μωσή=
"Σε κ%&ε κόπο πο κ%νει ο %ν&ρωπο-0 τι είναι ατό πο &α τον <οη&ήσει@$
"Ο ?εό-0 Uτο απαντ% ο Γέροντα-U είναι ατό- πο3 <οη&%ει0 διότι είναι
γρα!!ένο στη Γρα/ή=
Ο ?εό- είναι κατα/γή και δ3να!ή !α- και <οη&ό- πανίσ#ρο- στι-
&λί1ει- πο3 !α- <ρίσκον$.
"Bαι οι νηστείε- U)αναρωτ% ο αδελ/ό-U και οι αγρπνίε- πο κ%νει ο
%ν&ρωπο-0 τι σκοπό έ#ον@$
"Ατέ- Uτο λέει ο Γέροντα-U ταπεινώνον την 1#ή. Bαι η Γρα/ή λέει=
2ε- την ταπείνωσή !ο και τον κόπο !ο και σγ#ώρεσε όλε- τι- α!αρτίε-
!ο.
Bαι ε%ν η 1#ή &α /έρει το- καρπο3- ατο3-0 &α την σπλα#νιστεί ο ?εό-
#%ρη σ΄ ατ%$.
69. 7ίπε ο α<<%- Ματώη-=
"Cσο περισσότερο προσεγγί:ει ο %ν&ρωπο- τον ?εό0 τόσο πιο πολ3
α!αρτωλό #αρακτηρί:ει τον εατό το.
Ο προ/ήτη- FσαJα- όταν είδε τον ?εό αποκαλο3σε τον εατό το
ταλαίπωρο και <ρω!ερό$.
68. Hλεγε επίση-=
"Cταν ή!ον νέο-0 εί#α τον λογισ!ό ότι ίσω- κ%ποια καλή εργασία κ%νω.
Τώρα ό!ω- πο γέρασα0 <λέπω ότι κα!ι% καλή εργασία δεν έ#ω κ%νει$.
6*. Αδελ/ό- επισκέ/&ηκε τον α<<% Ματώη και το λέει=
"Πώ- οι Σκητιώτε- έκαναν περισσότερα απ΄ ατ% πο3 λέει η Γρα/ή
αγαπώντα- το- ε#&ρο3- το- παραπ%νω από τον εατό το-@$
Bαι ο α<<%- Ματώη- το είπε=
"7γώ !έ#ρι τώρα ακό!η δεν έ#ω κατα/έρει να αγαπώ σαν τον εατό !ο
εκείνον πο !ε αγαπ%$.
'5(. Αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ματώη=
"Τι να κ%νω πο3 !ε στενο#ωρεί η γλώσσα !ο0 γιατί σαν <ρε&ώ αν%!εσα
σε αν&ρώπο-0 δεν !πορώ να την σγκρατήσω και το- κατακρίνω για
κ%&ε καλή πρ%)η αλλ% και το- ελέγ#ω. Τι να κ%νω λοιπόν@$
80
Bαι ο Γέροντα- αποκρί&ηκε=
"7%ν δεν !πορεί- να κριαρ#ήσει- στη γλώσσα σο0 π%νε να :ήσει- !όνο-0
γιατί ατό είναι αδνα!ία σο. Ατό- πο !ένει !α:ί !ε αδελ/ο3-0 δεν
πρέπει να είναι τετρ%γωνο-0 αλλ% στρογγλό- για να κλ%ει προ- όλο-$.
Bαι πρόσ&εσε ο Γέροντα-=
"Το ότι :ω !όνο- δεν είναι από αρετή αλλ% από αδνα!ία. 2νατοί είναι
ατοί πο <%:ον τον εατό το- αν%!εσα σε αν&ρώπο-$.
'58.7ίπε ο α<<%- Z%ν&ιο-=
"Το σκλί είναι σε καλ3τερη !οίρα από !ένα0 διότι και αγ%πη έ#ει και δεν
&α κρι&εί$.
''(.7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
"H#ο!ε πολλο3- πειρασ!ο3-0 γιατί δεν αποδε#ό!αστε την τ%)η στην
οποία εί!αστε0 κα&ώ- και το όνο!% !α-0 όπω- !α- λέει η Γρα/ή. 2εν
<λέπο!ε τη γναίκα τη Kαναναία πο αποδέ#&ηκε τον #αρακτηρισ!ό πο
τη- έκανε ο B3ριο- και γι΄ ατό την ανέπασε@
7πίση- την Α<ιγαία πο είπε στον 2α<ίδ= 7γώ έ/ται)α0 κι εκείνο- την
%κοσε και την αγ%πησε@
F Α<ιγαία εκπροσωπεί την 1#ή και ο 2α<ίδ την ?εότητα.
7%ν λοιπόν η 1#ή !ε!/&εί τον εατό τη- ενώπιον το Bρίο0 ο B3ριο-
την αγαπ%$.
'',.7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
"Μην έ#ει- περί πολλο3 τον εατό σο0 αλλ% να προσκολλη&εί- σε
%ν&ρωπο πο η :ωή το είναι σωστή$.
''4.Αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Ποι!ένα=
"Το 1ηλό /ρόνη!α τι είναι@$
Bαι ο Γέροντα- το είπε=
"Το να περα!3νεσαι το δίκιο σο$.
'('.Αδελ/ό- είπε στον α<<% Ποι!ένα=
"7%ν πέσω σε ελεεινό παρ%πτω!α0 !ε κατ%τρωει ο λογισ!ό- !ο
κατηγορώντα- !ε "πώ- έγινε και έπεσε-@$
Bαι ο Γέροντα- το λέει=
"Cποια ώρα πέσει ο %ν&ρωπο- σε κ%ποιο σ/%λ!α και πει "ή!αρτον$0
α!έσω- πα3ει ο λογισ!ό-$.
'(5.7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
81
"Ο %ν&ρωπο- έ#ει αν%γκη από την ταπεινο/ροσ3νη και τον /ό<ο το ?εο3
όλη την ώρα0 όπω- σ!<αίνει !ε την αναπνοή από τη !3τη το$.
'(8.7ίπε επίση-=
"Το να είναι παραδο!ένο- κανεί- στον ?εό !ε απόλτη ε!πιστοσ3νη0 το να
!ην έ#ει περί πολλο3 τον εατό το και το να παραιτείται από το &έλη!%
το0 ατ% είναι εργαλεία τη- 1#ή-$.
'(6.7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν ότι ο !ακ%ριο- α<<%- Αντώνιο- έλεγε=
"F !εγ%λη δ3να!η το αν&ρώπο είναι το να αναλα!<%νει την ε&3νη
των σ/αλ!%των το ενώπιον το Bρίο και να ανα!ένει πειρασ!ό !έ#ρι
τελεταία- το αναπνοή-$.
',,.7ίπε π%λι=
"Eα !ην κ%νει- το &έλη!% σο. Αν%γκη είναι να ταπεινώνει- τον εατό
σο για #%ρη το αδελ/ο3 σο$.
',5.7ίπε επίση-=
"Ατό πο γνωρί:ει ένα- %ν&ρωπο- και πο3 δεν το τήρησε πώ- !πορεί να
το διδ%)ει στον %λλον@$
'9,.B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε τον α<<% Σισόη=
"Ποια είναι η οδό- πο οδηγεί στην ταπείνωση@$
Bαι το απαντ% ο Γέροντα-=
"F οδό- πο οδηγεί στην ταπεινο/ροσ3νη είναι= η εγκρ%τεια0 η προσε#ή
στον ?εό και ο αγώνα- να έ#ει κανεί- τον εατό το κατώτερο από
οποιονδήποτε %ν&ρωπο$.
'95.7ίπε ο α<<%- Σαρ!ατ%-=
"Προτι!ώ %ν&ρωπο πο3 α!%ρτησε0 ε%ν κατ%λα<ε ότι α!%ρτησε και
!ετανοεί0 παρ% %ν&ρωπο πο3 δεν α!%ρτησε και έ#ει τον εατό το για
εν%ρετο$.
'8(.7ίπε κ%ποιο- Γέροντα-=
"Μη λε- !όνο λόγια ταπείνωση-0 αλλ% να έ#ει- /ρόνη!α ταπεινό0 γιατί
#ωρί- ταπεινο/ροσ3νη είναι αδ3νατον να 1ω&εί- στην κατ% ?εόν
εργασία$.
'88.;ώτησαν κ%ποιον Γέροντα πώ- αποκτ% η 1#ή ταπείνωση.
Bαι απ%ντησε=
"Cταν νοι%:εται !όνον για τα δικ% τη- σ/%λ!ατα$.
'86.7ίπε Γέροντα-=
82
"F ταπείνωση δεν οργί:εται0 ο3τε κ%νει κ%ποιον να οργιστεί$.
'*(.7ίπε Γέροντα-=
"Ατόν πο τον τι!ο3ν ή τον επαινο3ν περισσότερο απ΄ ότι α)ί:ει0 πολ3
:η!ιώνεται0 ενώ εκείνο- πο δεν τι!%ται κα&όλο από το- αν&ρώπο-0 &α
δο)ασ&εί από τον ?εό$.
'*8.7ίπε Γέροντα-=
"Σε κ%&ε πειρασ!ό !ην κατηγορεί- το- αν&ρώπο- αλλ% !όνο τον εατό
σο λέγοντα-= ε)αιτία- των α!αρτιών !ο σ!<αίνον ατ%$.
'6,.7ίπε Γέροντα-=
"Μην πιστέ1ει- !έσα σο πώ- επαγρπνεί- για την σωτηρία σο πιο πολ3
απ΄ τον αδελ/ό σο και πώ- είσαι πιο ασκητικό- απ΄ ατόν0 αλλ% !΄ ένα
πνε3!α πτω#εία- εν Kριστώ και !ε αγ%πη ανπόκριτη0 να είσαι
ποταγ!ένο- στη #%ρη το Kριστο3 για να !ην σε <ρει πνε3!α
περη/%νεια- και #%σει- τον κόπο σο. Γιατί έ#ει γρα/εί= Ατό- πο
νο!ί:ει ότι στέκεται καλ% στα πόδια το0 α- προσέ)ει !ην πέσει. Eα είναι
αρτ!ένη η :ωή σο !ε αλ%τι !έσα στο πνε3!α το Bρίο$.
'64.7ίπε Γέροντα-=
"Οδέποτε )έ/γα απ΄ τα !έτρα !ο για ν΄ ανε<ώ 1ηλότερα0 ο3τε π%λι
ταρ%#&ηκα0 γιατί αναγκ%στηκα να ταπεινω&ώ.
F όλη /ροντίδα !ο είναι να παρακαλώ τον ?εό0 ώσπο να !ε απαλλ%)ει
απ΄ τον παλαιό %ν&ρωπο$.
'68.Σε κ%ποιον απ΄ το- αδελ/ο3- παροσι%στηκε ο δι%<ολο-
!ετασ#η!ατισ!ένο- σε %γγελο /ωτό- και το ΄πε=
"7γώ εί!αι ο Γα<ριήλ και στ%λ&ηκα σε σένα$.
Bι εκείνο- απ%ντησε=
"Πρόσε)ε !ήπω- στ%λ&ηκε- για κ%ποιον %λλον0 γιατί εγώ δεν εί!αι %)ιο-$.
Bι εκείνο- α!έσω- έγινε %/αντο-.
'6*.Hλεγαν οι Γέροντε- ότι κι αν ακό!η σο παροσιαστεί πραγ!ατικό-
%γγελο-0 !ην το πιστέ1ει-0 αλλ% ταπεινώσο λέγοντα-=
"2εν εί!αι %)ιο- να δω %γγελο0 !ια πο :ω !έσα στην α!αρτία$.
'66.Hλεγαν για κ%ποιο Γέροντα ότι εκεί πο κα&όταν στο κελί το κι έκανε τον
αγώνα το0 έ<λεπε /ανερ% !προστ% το το- δαί!ονε- και το- ε)ετέλι:ε.
Dλέποντα- ο δι%<ολο- τον εατό το να νικιέται απ΄ τον Γέροντα0 πήγε και
παροσι%στηκε λέγοντα-=
"7γώ εί!αι ο Kριστό-$.
Μόλι- τον είδε ο Γέροντα- έκλεισε τα !%τια το. Το λέει τότε ο δι%<ολο-=
83
"Γιατί κλείνει- τα !%τια σο@ 7γώ εί!αι0 ο Kριστό-$.
Το αποκρί&ηκε ο Γέροντα-=
"7γώ δεν &έλω να δω εδώ τον Kριστό$.
Bαι !όλι- τ΄ %κοσε ο δι%<ολο- έγινε %/αντο-.
(55.Σ΄ %λλο Γέροντα έλεγαν οι δαί!ονε-=
"?έλει- να δει- τον Kριστό@$
Bι εκείνο- το- είπε=
"Eα #α&είτε και σει- και ατ% πο λέτε. 7γώ πιστε3ω στον Kριστό !ο πο3
είπε= 7%ν σα- πει κ%ποιο-0 να0 εδώ ο Kριστό-0 να0 εκεί ο Kριστό-0 να !ην
πιστέ1ετε$.
Bι α!έσω- ε)α/ανίστηκαν.
(5*.B%ποιο- αδελ/ό- ρώτησε ένα Γέροντα=
"Ποια είναι η προκοπή το αν&ρώπο πο τη &έλει κι ο ?εό-@$
Bι απ%ντησε ο Γέροντα-=
"F προκοπή το αν&ρώπο είναι η ταπείνωση0 γιατί όσο κ%ποιο-
κατε<αίνει προ- την ταπείνωση0 τόσο ανε<αίνει σε προκοπή$.
('5.7ίπε Γέροντα-=
"7%ν πει- σε κ%ποιον0 σγ#ώρησέ !ε0 ταπεινώνοντα- τον εατό σο0 και-
το- δαί!ονε-$.
(',.;ωτή&ηκε κ%ποιο- Γέροντα- τι είναι ταπείνωση.
Bι απ%ντησε=
"F ταπείνωση είναι !εγ%λο και ?εJκό έργο0 ο δρό!ο- πο οδηγεί στην
ταπείνωση είναι οι σω!ατικοί κόποι και το να &εωρεί κανεί- τον εατό το
πιο α!αρτωλό απ΄ όλο- και κατώτερο όλων$.
Bαι είπε ο Γέροντα-=
"Ατό στην πρ%)η ση!αίνει να !ην προσέ#ει κανεί- )ένε- α!αρτίε-0 αλλ%
π%ντοτε τι- δικέ- το και διαρκώ- να παρακαλεί τον ?εό$.
('4.Παρακ%λεσε κ%ποιο- αδελ/ό- ένα Γέροντα=
"Πε- !ο Uτο είπεU κ%τι πο να το τηρήσω και να σω&ώ !΄ ατό$.
Bαι το λέει ο Γέροντα-=
"7%ν !πορεί- να <αστ%)ει- όταν σε <ρίσον0 ατό είναι το !εγαλ3τερο απ΄
όλε- τι- αρετέ-$.
('5.7ίπε Γέροντα-=
84
"Σώ:εται εκείνο- πο !πορεί να σηκώσει ε)ο&ένωση και <ρισιέ- και
:η!ία$.
((5.7ίπε Γέροντα-=
"Μην κατηγορήσει- !έσα σο τον αδελ/ό σο για οποιοδήποτε πρ%γ!α$.
((4.7ίπε λοιπόν ο Γέροντα-=
"Ατό είναι πο &εραπε3ει τον %ν&ρωπο και ατό &έλει ο ?εό-0 να
αναλ%<ει δηλαδή ο %ν&ρωπο- την ε&3νη των σ/αλ!%των το ενώπιον
το ?εο3$.
(,9.B%ποιο- ρώτησε έναν Γέροντα=
"Τι να κ%νω πο3 η κενοδο)ία !ο !ε &λί<ει@$
Bαι το απαντ% ο Γέροντα-=
"Bαλ% κ%νει-0 !ια και σ έκανε- τον ορανό και τη γη$.
Bαι απ΄ ατό καταν3#&ηκε ο αδελ/ό- και έ<αλε !ετ%νοια λέγοντα-=
"Σγ#ώρεσέ !ε0 γιατί τίποτε τέτοιο δεν έκανα$.
Bαι το είπε ο Γέροντα-=
"Αν ατό- πο τα δη!ιο3ργησε ατ%0 ήρ&ε !έσα σε ταπεινο/ροσ3νη0 εσ3
πο είσαι πηλό-0 γιατί κενοδο)εί-@ Ποιο είναι0 λοιπόν0 το έργο σο0
δστ#ισ!ένε@$
(54.7ίπε κ%ποιο- Γέροντα-=
"Αν !προστ% σο κατηγορήσει κ%ποιο- αδελ/ό- έναν %λλο αδελ/ό0
πρόσε)ε !ην τον ντραπεί- και πει-=
"Eαι0 έτσι είναι$0 αλλ% ή σιώπα ή πε- το= "7γώ αδελ/έ0 εί!αι
καταδικασ!ένο- και δεν !πορώ να κρίνω %λλον$.
Bαι έτσι σώ:ει- και τον εατό σο και εκείνον$.
85
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΣΤ΄

Περί ανεξικακία
4. 7ίπε ο α<<%- Nήνων=
"7κείνο- πο &έλει ν΄ ακο3σει γρήγορα ο ?εό- την προσε#ή το0 !όλι-
στα&εί όρ&ιο- και 1ώσει τα #έρια το για να προσε#η&εί προ- το ?εό0
πριν απ΄ όλα και προτο3 ακό!α ε#η&εί για τη δική το 1#ή0 α-
προσε#η&εί από τα κατ%<α&α τη- 1#ή- το για το- ε#&ρο3- το. Bαι !΄
ατή το την πρ%)η0 για ότι κι αν παρακαλέσει το ?εό0 &α εισακοστεί$.
9. 7νώ κα&όταν κ%ποτε ο α<<%- Iω%ννη- ο Bολο<ό- !προστ% από την
εκκλησία0 τον περιτριγ3ρισαν οι αδελ/οί και το ε!πιστε3ονταν το-
λογισ!ο3- το-. Τον είδε κ%ποιο- απ΄ το- Γέροντε- και επειδή
πολε!ή&ηκε από /&όνο0 το είπε=
"Το καν%τι σο0 Iω%ννη0 είναι γε!%το δηλητήριο$.
Bαι ο α<<%- Iω%ννη- το είπε=
"Hτσι είναι0 α<<%. Bαι ατό το είπε-0 γιατί <λέπει- !όνο τα έ)ω. Bαι τι δεν
&α εί#ε- ακό!η να πει-0 αν έ<λεπε- και τα !έσα@$
*. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν για τον α<<% Iσίδωρο ότι0 όταν !ιλο3σε στο-
αδελ/ο3- στην εκκλησία0 ατόν τον λόγο !όνο έλεγε=
"Αδελ/οί0 σγ#ωρήστε και &α σγ#ωρη&ο3ν και οι δικέ- σα- α!αρτίε-$.
'8. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
"Οποιαδήποτε ταλαιπωρία κι αν πέσει επ%νω σο0 &α τη νικήσει- !ε τη
σιωπή$.
'*. Ακό!α είπε=
"F πονηρία δεν ε)οδετερώνει κα&όλο την πονηρία0 αλλ%0 ε%ν κ%ποιο-
σο κ%νει κακό0 εσ3 εεργέτησέ τον0 για να ε)α/ανίσει- την κακία !ε τα
καλ% έργα$.
'6. Oκοσε ο α<<%- Ποι!ήν για κ%ποιον πο έτρωγε κ%&ε έ)ι η!έρε-0 διότι
οργι:όταν.
Bαι είπε ο Γέροντα-=
86
"H!α&ε να σηκώνει το <%ρο- τη- νηστεία- των έ)ι η!ερών και δεν έ!α&ε
να διώ#νει την οργή το$.
((. B%ποιο- αδελ/ό-0 πο αδική&ηκε από %λλον αδελ/ό0 ήλ&ε στον α<<%
Σισώη και το είπε=
"Αδική&ηκα από κ%ποιον αδελ/ό και &έλω να π%ρω πίσω το δίκιο !ο$.
Ο Γέροντα- ό!ω- τον παρακαλο3σε λέγοντα-=
"Μη0 τέκνον0 καλ3τερα %/ησέ το στο ?εό το &έ!α το δίκιο σο$.
Bι εκείνο- επέ!εινε=
"2εν &α στα!ατήσω την πό&εση0 ώσπο να π%ρω το δίκιο !ο πίσω$.
Τότε ο Γέροντα- το είπε=
"Α- σηκω&ο3!ε για προσε#ή0 αδελ/έ$.
Bαι0 α/ο3 σηκώ&ηκε0 είπε ο Γέροντα-=
"?εέ δεν σ΄ έ#ο!ε πλέον αν%γκη να /ροντί:ει- για !α-0 γιατί ε!εί- οι ίδιοι
παίρνο!ε πίσω το δίκιο !α-$.
Μόλι- λοιπόν το %κοσε ατό ο αδελ/ό-0 έπεσε στα πόδια το Γέροντα
λέγοντα-=
"Σγ#ώρεσέ !ε0 α<<%0 δεν &α :ητήσω πλέον το δίκιο !ο από τον αδελ/ό$.
(6. Πήγαν κ%ποτε στο ασκητήριο ενό- Γέροντα ληστέ- και το είπαν=
"H#ο!ε έλ&ει να σο π%ρο!ε όσα έ#ει- στο κελί σο$.
Bι εκείνο- είπε=
"Π%ρτε όσα νο!ί:ετε0 παιδι% !ο$.
Πήραν λοιπόν όσα <ρήκαν στο κελί0 )έ#ασαν ό!ω- ένα σακο3λι πο ήταν
εκεί κρε!ασ!ένο.
Το πήρε λοιπόν ο Γέροντα- κι έτρε#ε από πίσω το- /ων%:οντ%- το- και
λέγοντα-=
"Παιδι%0 π%ρτε ατό πο )ε#%σατε στο κελί σα-$.
Bι εκείνοι0 επειδή &α3!ασαν την αγα&ότητα το Γέροντα0 έ<αλαν στη &έση
το- όλα τα πρ%γ!ατα το κελιο3 και !ετανιω!ένοι έλεγαν !ετα)3 το-=
"Πραγ!ατικ% ατό- είναι %ν&ρωπο- το ?εο3$.
,6. 7ίπε ένα- από το- Πατέρε-=
"7%ν κ%ποιο- σε κακολογήσει0 εσ3 πε- το καλ% λόγια. 7%ν τα δε#&εί0 &α
είναι καλό και για το- δ3ο.
7%ν π%λι δεν τα δε#&εί0 ατό- &α λ%<ει από τον ?εό για τα <ριστικ% το
λόγια κι εσ3 για τα καλ% σο λόγια$.
45. 7ίπε Γέροντα-=
87
"7%ν κ%ποιο- &!η&εί ατόν πο τον έ&λι1ε ή τον περι/ρόνησε ή τον
κακολόγησε ή τον έ<λα1ε0 ο/είλει να τον /έρνει στη !νή!η το σαν γιατρό
σταλ!ένο απ΄ τον Kριστό. Bαι έ#ει #ρέο- να τον &εωρεί εεργέτη το.
2ιότι το ότι στενο#ωρείσαι0 είναι #αρακτηριστικό %ρρωστη- 1#ή-0 αν δεν
ήσον %ρρωστο-0 δεν &α σε πείρα:ε. Ο/είλει- να #αίρεσαι !ε τον αδελ/ό0
διότι ατό- σο /ανέρωσε την αρρώστια σο0 και να ε3#εσαι γι ατόν ωσ%ν
να πρόκειται για ένα &εραπετικό /%ρ!ακο πο σο το ΄στειλε ο ίδιο- ο
Kριστό-. Αν ό!ω- νιώ&ει- !ίσο- γι ατόν0 είναι σαν να λε- !έσα σο κατ%
το Kριστο3=
2εν &έλω να δε#τώ τα /%ρ!ακ% σο0 &έλω να σαπίσω !έσα στα τρα3!ατ%
!ο$.
4'. 7ίπε %λλη /ορ%=
"Ατό- πο &έλει να γιατρετεί απ΄ τα /ο<ερ% τρα3!ατα τη- 1#ή-0
προκει!ένο ν΄ απαλλαγεί απ΄ την αρρώστια0 ο/είλει να πο!ένει όσα &α
το κ%νει ο γιατρό-. Γιατί ο3τε κι ατό- πο π%σ#ει σω!ατικ% δέ#εται
ε#αρίστω- να τον κό<ον ή να τον κατηρι%:ον ή να π%ρει κα&αρτικό0
αλλ% και !όνο πο3 τα &!%ται αηδι%:ει. C!ω- πεί&ει τον εατό το πώ-
#ωρί- ατό το είναι αδ3νατον ν΄ απαλλαγεί απ΄ την αρρώστια. Bαι
πο!ένει όσα το κ%νει ο γιατρό-0 γιατί γνωρί:ει πώ- δοκι!%:οντα-
προσωριν% κ%τι ό#ι ε#%ριστο0 &α απαλλαγεί απ΄ την !ακρο#ρόνια
ασ&ένεια.
Cργανο το Kριστο3 πο κατηρι%:ει είναι ατό- πο3 σε προσ<%λλει ή σε
κακολογεί και σε απαλλ%σσει απ΄ την κενοδο)ία.
Bα&αρτικό πο σο στέλνει ο Kριστό- είναι ατό- πο σο προκαλεί λική
:η!ία0 γιατί σε απαλλ%σσει απ΄ την πλεονε)ία.
Bαι ατό- πο απο/ε3γει έναν πειρασ!ό απ΄ τον οποίο &α έ#ει ω/έλεια0
απο/ε3γει :ωή αιώνια.
Bαι ποιο- %λλο- #%ρισε στον Oγιο Στέ/ανο τέτοια δό)α0 σαν ατή πο
απέκτησε απ΄ ατο3- πο τον λι&ο<όλησαν@$
4(. Oλλη /ορ% είπε=
"7γώ δεν κατακρίνω ατο3- πο !ε κατηγορο3ν0 αλλ% το- αποκαλώ
εεργέτε- !ο.
Bι ο3τε π%λι κ%νω πέρα τον γιατρό των 1#ών την ώρα πο προσ/έρει το
/%ρ!ακο τη- ατι!ία- στην κενόδο)η 1#ή !ο$.
4,. 7ίπε ένα- Γέροντα-=
"Dλέπο!ε τον σταρό το Kριστο30 δια<%:ο!ε για τα π%&η το0 κι ό!ω-
ε!εί- δεν σηκώνο!ε κα!ία προσ<ολή$.
88
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΖ΄

Περί αγάπη

'. 7ίπε ο α<<%- Αντώνιο-=
"7γώ δεν /ο<%!αι πια τον ?εό0 αλλ% τον αγαπώ0 γιατί η αγ%πη διώ#νει
πέρα τον /ό<ο$.
(. 7ίπε π%λι=
"F :ωή και ο &%νατο- τη- 1#ή- ε)αρτ%ται από τον πλησίον. Αν
κερδίσο!ε τον αδελ/ό0 τον &εό κερδί:ο!ε0 ενώ αν σκανδαλίσο!ε τον
αδελ/ό0 στον Kριστό α!αρτ%νο!ε$.
4. Ο α<<%- Αγ%&ων είπε=
"Ποτέ δεν πλ%γιασα να κοι!η&ώ0 έ#οντα- δσαρεστη&εί !ε κ%ποιον0 αλλ%
ο3τε και %/ησα Uόσο !πορο3σαU %λλον να κοι!η&εί0 έ#οντα- κ%τι !ε !ένα$.
8. Hλεγε ο α<<%- Αγ%&ων=
"Αν γινόταν να <ρω ένα λεπρό και να το δώσω το δικό !ο σώ!α και να
π%ρω το δικό το0 ε#αρίστω- &α το έκα!να. Γιατί ατή είναι η τέλεια
αγ%πη$.
'9. Hλεγε ο α<<%- Iω%ννη- ο Bολο<ό-=
"2εν γίνεται να #τίσει κανεί- το σπίτι0 αρ#ί:οντα- από π%νω και
προ#ωρώντα- προ- τα κ%τω. Από τα &ε!έλια &α αρ#ίσει και &α
προ#ωρήσει προ- τα π%νω$.
Τον ρωτο3ν=
"Τι ση!αίνον ατ% τα λόγια@$
"Το &ε!έλιο0 απαντ%0 είναι ο πλησίον0 προκει!ένο να τον σώσει-0 και
πρώτο- εσ3 ω/ελείσαι0 γιατί απ΄ ατόν κρέ!ονται όλε- οι εντολέ- το
Kριστο3$.
'*. Ο α<<%- Iω%ννη- είπε=
"Ο πατέρα- !α-0 ο α<<%- Αντώνιο-0 είπε= Ποτέ δεν έ<αλα το δικό !ο
σ!/έρον πιο π%νω από την ω/έλεια το αδελ/ο3 !ο$.
89
,(. 7ίπε ο α<<%- Pπερέ#ιο-=
"Προσπ%&ησε να γλιτώσει- Uόσο !πορεί-U τον πλησίον από τι- α!αρτίε-
#ωρί- να τον προσ<%λει-0 διότι και ο ?εό- δεν αποστρέ/εται όσο-
!ετανοο3ν. 7πίση-0 λόγο- κακία- ή πονηρία- εναντίον το αδελ/ο3 σο α-
!ην παρα!ένει στην καρδι% σο0 για να !πορεί- να λε-=
Σγ#ώρεσέ !α- τα παραπτώ!ατ% !α-0 όπω- και ε!εί- σγ#ωρο3!ε
εκείνο- πο !α- έ/ται)αν$.
,*. Hνα- Γέροντα- είπε=
"Αν κ%ποιο- σο :ητήσει ένα πρ%γ!α και σ <ι%:οντα- τον εατό σο το
προσ/έρει-0 /ρόντισε και ο λογισ!ό- σο να εαρεστη&εί !ε ατό πο3
δίνει-0 κα&ώ- είναι γρα!!ένο= Αν κ%ποιο- σε αγγαρε3σει να π%- !α:ί το
ένα !ίλι0 πήγαινε δο. 2ηλαδή αν κ%ποιο- σο :ητήσει κ%τι0 να το το
δώσει- !ε όλο σο το είναι$.
44. 23ο Γέροντε- :ο3σαν ω- !ονα#οί πολλ% #ρόνια !α:ί και ποτέ δεν
!%λωσαν. 7ίπε ο ένα- στον %λλον=
"Α- /ιλονικήσο!ε κι ε!εί- !ια /ορ% όπω- όλοι οι %ν&ρωποι$.
Ο %λλο- αποκρί&ηκε=
"2εν )έρω πώ- γίνεται η /ιλονικία$.
Bαι το λέει ο αδελ/ό-=
"Eα0 &α <%λω στη !έση ένα το3<λο. 7γώ &α λέω ότι είναι δικό !ο κι εσ3
να λε-0 ό#ι0 δικό !ο είναι0 και από δω γίνεται η αρ#ή$.
H<αλαν πρ%γ!ατι στη !έση ένα το3<λο. Rέει ο ένα-=
"Ατό είναι δικό !ο$.
Ο %λλο- είπε= "C#ι0 είναι δικό$.
7ίπε ο πρώτο-=
"H0 αν είναι δικό σο0 π%ρ΄ το και πήγαινε$.
Bαι έ/γαν0 #ωρί- να <ρον αιτία για /ιλονικία.
45. Hνα- Γέροντα- είπε=
"Ποτέ δεν επε&3!ησα ένα έργο πο3 να ω/ελεί ε!ένα και να <λ%πτει τον
διπλανό0 γιατί πίστεα ότι το κέρδο- το αδελ/ο3 !ο είναι καρπο/ορία
για !ένα$.
5'. B%ποιο- από το- Πατέρε- πήγε στην πόλη να πολήσει το εργό#ειρό το.
7κεί είδε έναν /τω#ό πο ήταν γ!νό-0 και επειδή τον σπλα#νίστηκε0 το
#%ρισε το επανω/όρι το. Ο /τω#ό- ό!ω- πήγε και το πο3λησε. Cταν το
έ!α&ε ατό ο Γέροντα-0 λπή&ηκε και !ετ%νιωσε πο το έδωσε το ένδ!α.
90
7κείνη τη ν3#τα παροσι%στηκε στον Γέροντα Uσε όνειροU ο Kριστό-0
/ορώντα- το επανω/όρι. Το λέει=
"Μη λπ%σαι0 να0 /ορώ ατό πο !ο έ#ει- δώσει$.
5(. Οι Γέροντε- έλεγαν=
"Ο κα&ένα- ο/είλει τα προ<λή!ατα το πλησίον να τα κ%νει δικ% το και
σε όλα να σ!π%σ#ει !ε ατόν. Bαι να #αίρεται και να κλαίει !α:ί !΄
ατόν0 και !ε τέτοια δι%&εση να στέκεται απέναντί το0 σαν να /ορ%ει το
σώ!α το πλησίον και σαν να πρόκειται για τον εατό το0 αν ποτέ σ!<εί
κ%τι κακό σ΄ εκείνον.
Ατ% είναι σ3!/ωνα !ε τη Γρα/ή πο3 λέει= K%ρη στον Kριστό όλοι εί!αστε
ένα σώ!α.
Bαι= Cλοι όσοι πίστεσαν στον Kριστό εί#αν !ια καρδι% και !ια 1#ή$.
5*. Hνα- αδελ/ό- ρώτησε κ%ποιον Γέροντα=
"Γιατί0 όταν κ%νω τι- !ικρέ- !ο προσε#έ- \τον κανόνα !ο]0 προσέ#ω ότι
%λλοτε δεν π%ρ#ει ε/ορία στην καρδι% !ο και %λλοτε προ&!ία@$
Απαντ% ο Γέροντα-=
"Πώ- λοιπόν &α /ανεί ότι ο %ν&ρωπο- αγαπ% τον ?εό@$
Bαι σ!πλήρωσε=
"7!ένα το σώ!α !ο !έ#ρι τώρα δεν !πόρεσε να ανταποκρι&εί στην
προαίρεσή !ο$.
9'. Hνα- Γέροντα- είπε=
"Μην απαιτεί- αγ%πη από τον πλησίον0 γιατί εκείνο- πο αγαπ% κ%ποιον
και δεν <ρίσκει ανταπόκριση ταρ%:εται.
Bαλ3τερα0 εσ3 δεί)ε την αγ%πη στον πλησίον0 έτσι κι εσ3 νιώ&ει-
αν%παση0 αλλ% !ε τον τρόπο ατό οδηγεί- σε αγ%πη και τον πλησίον$.
9(. 7ίπε π%λι=
"Το να στερεί- στο &έ!α τη- αγ%πη- απέναντι των αδελ/ών προέρ#εται
από το ότι δέ#εσαι το- λογισ!ο3- πο )εκινο3ν από πο1ία και
ε!πιστε3εσαι στα αισ&ή!ατ% σο. 7πιπλέον και από το ότι δεν &έλει- να
πα&αίνει- αντί&ετα από ό0τι επι&!εί-. 7κείνο λοιπόν πο σο #ρει%:εται
είναι !ε τη <οή&εια το ?εο30 πρώτα U πρώτα να !η δίνει- ε!πιστοσ3νη
στι- πόνοιέ- σο και 3στερα !ε όλη σο την προ&!ία και τη δ3να!η να
ταπεινώνεσαι ενώπιον των αδελ/ών0 και να κό<ει- για #%ρη το- το
&έλη!% σο$.
9,. Hλεγε επίση- ότι η αγ%πη πο έ#ει α/ετηρία τον ?εό είναι πιο δνατή και
από την αγ%πη πο την έ#ει κανεί- εκ /3σεω-.
91
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΗ΄

Περί διορατικών

4. Ο α<<%- 2ανιήλ είπε=
"Μα- διηγή&ηκε ο α<<%- Αρσένιο- Uτ%#α για κ%ποιον %λλον0 ενώ ο ίδιο-
ήτανU τα ε)ή-=
Hνα- Γέροντα- κα&ώ- κα&όταν στο κελί το0 %κοσε /ωνή πο έλεγε=
"Hλα0 &α σο δεί)ω τα έργα των αν&ρώπων$.
Σηκώ&ηκε και <γήκε. Τον έ/ερε σε κ%ποιο τόπο και το έδει)ε έναν
Αι&ίοπα να κό<ει )3λα και να κ%νει απ΄ ατ% ένα !εγ%λο /ορτίο0 πο
προσπα&ο3σε να το /ορτω&εί0 αλλ% δεν !πορο3σε. Bαι αντί να α/αιρέσει
)3λα από ατό0 έκο<ε κι %λλα και τα στοί<α:ε στο /ορτίο. Ατό το έκα!νε
για πολλή ώρα.
Προ#ώρησε λίγο παρ% πέρα. Το δεί#νει έναν %ν&ρωπο να στέκεται π%νω
σε λ%κκο0 να <γ%:ει νερό απ΄ ατόν και να το ρί#νει σε !ια δε)α!ενή πο
ήταν όλο τρ3πε- και έπε/τε το ίδιο το νερό π%λι στον λ%κκο.
Zαν% το λέει=
"Hλα0 &α σο δεί)ω %λλο$.
Bαι <λέπει έναν ναό και δ3ο %νδρε- κα&ισ!ένο- σε %λογα πο κρατο3σαν
οι δο το- ένα )3λο σε πλ%για &έση ο ένα- δίπλα στον %λλο. T&ελαν να
περ%σον από τη &3ρα0 αλλ% δεν !πορο3σαν0 γιατί το )3λο ήταν
πλαγιαστό. Bαι δεν πήρε την ταπεινή &έση ο ένα- πίσω από τον %λλο0
ώστε να !ετα/έρον το )3λο κρατώντα- το προ- την ε&εία πο πήγαιναν0
και γι ατό έ!ειναν έ)ω από την πόρτα.
Ατοί είναι0 ε)ήγησε0 εκείνοι πο <αστο3ν τον :γό τη- δικαιοσ3νη- !ε
περη/%νεια0 και δεν ταπεινώ&ηκαν να διορ&ώσον τον εατό το- και να
<αδίσον την ταπεινή οδό το Kριστο3. Γι ατό και !ένον έ)ω από τη
Dασιλεία το ?εο3. 7κείνο- πο κό<ει τα )3λα0 είναι ο %ν&ρωπο- ο
πεσ!ένο- σε πολλέ- α!αρτίε- και αντί να !ετανοήσει0 <%:ει κι %λλε- π%νω
στι- α!αρτίε- το. Τέλο-0 εκείνο- πο τρα<% το νερό είναι ο %ν&ρωπο- πο30
ναι !εν κ%νει καλ% έργα0 αλλ% επειδή σ΄ ατ% εί#ε ανα!εί)ει ό#ι καλό
σκοπό0 έ#ασε ε)αιτία- ατο3 και τα καλ% έργα.
B%&ε %ν&ρωπο- λοιπόν πρέπει να είναι προσεκτικό- στα έργα το0 για να
!ην κοπι%σει %δικα$.
92
,5. Hλεγαν για τον α<<% Πα#ώ!ιο ότι κ%ποτε κηδεόταν το σκήνω!α ενό-
νεκρο3 και ότι το σν%ντησε ο α<<%- στον δρό!ο.
Dλέπει δ3ο αγγέλο- να ακολο&ο3ν τον νεκρό πίσω από το νεκροκρέ<ατο.
Απόρησε γι ατο3- και παρακ%λεσε τον ?εό να το αποκαλ31ει το
γεγονό-.
Τον πλησι%:ον οι δ3ο %γγελοι. Το- ρωτ%ει=
"Γιατί εσεί- πο είστε %γγελοι ακολο&είτε τον νεκρό@$
Bαι το λένε οι %γγελοι=
"Ο ένα- από !α- είναι τη- Τετ%ρτη- κι ο %λλο- τη- Παρασκεή-. Ατό- ω-
τη !έρα πο πέ&ανε δεν παρέλειπε να νηστε3ει Τετ%ρτη και Παρασκεή0 γι
ατόν τον λόγο ακολο&ήσα!ε πίσω από το σκήνω!% το. 7πειδή λοιπόν
!έ#ρι τον &%νατό το τήρησε τη νηστεία0 κι ε!εί- !΄ ατόν τον τρόπο
δο)%σα!ε ατόν πο έκανε αγώνα ενώπιον το Bρίο$.
,'. Ο !ακ%ριο- Πα3λο- ο απλό-0 ο !α&ητή- το αγίο Αντωνίο0 διηγή&ηκε
στο- Πατέρε- ότι κ%ποτε επισκέ/&ηκε ένα !οναστήρι για ω/έλεια των
αδελ/ών. Μετ% τη σνη&ισ!ένη σνο!ιλία !ετα)3 το-0 !πήκαν στην αγία
το ?εο3 εκκλησία να κ%νον την κα&ιερω!ένη ακολο&ία. Ο !ακ%ριο-
Πα3λο- UλέειU πρόσε#ε τον κα&ένα πο έ!παινε στην εκκλησία0 %ραγε !ε
ποια 1#ική δι%&εση ερ#όταν στην ακολο&ία. Γιατί ο ?εό- και ατό το
#%ρισ!α το εί#ε δώσει0 να <λέπει ποιο- είναι ο κα&ένα- στην 1#ή0 όπω-
ε!εί- <λέπο!ε ο ένα- τον %λλο.
Cλοι έ!παιναν !ε λα!πρή την 1#ή και το πρόσωπο #αρωπό και ο
%γγελο- το κα&ενό- #αιρόταν !α:ί το. Hναν UλέειU τον <λέπει !α3ρο και
σκοτεινό σ΄ όλο το το σώ!α. 2αί!ονε- τον περιτριγ3ρι:αν κι απ΄ τα δ3ο
!έρη0 τον τρα<ο3σαν και το περνο3σαν #αλιν%ρι στη !3τη0 ενώ ο %γγελό-
το ακολο&ο3σε από !ακρι%0 σκ&ρωπό- και &λι!!ένο-.
Ο Πα3λο- κλαίγοντα- και #τπώντα- !ε το #έρι το στή&ο-0 κα&όταν έ)ω
από την εκκλησία και &ρηνο3σε ατόν πο τον είδε σε τέτοια κατ%σταση.
Οι Πατέρε- !προστ% στην παρ%)ενη στ%ση το α<<% και στην απρόοπτη
!ετα<ολή το σε δ%κρα και πέν&ο-0 %ρ#ισαν και οι ίδιοι να &ρηνο3ν0 και
τον ρωτο3σαν και τον παρακαλο3σαν να το- πει τι είδε0 /ο<ο3!ενοι
!ήπω- το έκανε γιατί εί#ε κ%ποιο παρ%πονο από όλο-. Τον
παρακαλο3σαν ακό!η να !πει στην ακολο&ία.
Ο Πα3λο- ό!ω- το- απο!%κρνε και κα&όταν έ)ω0 &ρηνώντα- !ε την
1#ή το ατόν πο τον είδε έτσι.
Sστερα από λίγο η ακολο&ία τελείωσε και όλοι έ<γαιναν. Ο Πα3λο- π%λι
παρατηρο3σε τον κα&ένα0 &έλοντα- να δει σε τί κατ%σταση ήσαν ατοί
πο έ<γαιναν. Dλέπει λοιπόν εκείνον τον %νδρα0 τον !α3ρο και :ο/ερό0 να
<γαίνει από την εκκλησία λα!πρό- στο σώ!α0 το- δαί!ονε- να
ακολο&ο3ν κ%πο !ακρι% και τον %γιο %γγελο κοντ% το να τον
93
σνοδε3ει και να #αίρεται πολ3 γι ατόν. Ο Πα3λο- αναπήδησε !ε #αρ%
και /ώνα:ε ελογώντα- τον ?εό=
"[ ανέκ/ραστη /ιλαν&ρωπία το ?εο3 και αγα&ότηταV [0 δό)α στο-
&είο- οικτιρ!ο3- Το και στην %!ετρη /ιλαν&ρωπία ΤοV$
Τρέ#οντα- α!έσω- ανέ<ηκε σε 1ηλό σκαλοπ%τι και έλεγε !ε !εγ%λη /ωνή=
"7λ%τε να δείτε τα έργα το ?εο3 τι καταπληκτικ% και α)ιο&α3!αστα
είναι. 7λ%τε να δείτε ατόν πο &έλει όλοι οι %ν&ρωποι να σω&ο3ν και να
γνωρίσον την αλή&εια. 7λ%τε να τον προσκνήσο!ε0 να πέσο!ε στα
πόδια το και να το πο3!ε= Σ !όνο- !πορεί- να απαλλ%σσει- από τι-
α!αρτίε-$.
Hτρε#αν όλοι !α:ί !ε ενδια/έρον να ακο3σον τα λεγό!ενα. Cταν
σγκεντρώ&ηκαν όλοι0 ο Πα3λο- περιέγρα1ε τί εί#ε αποκαλ/&εί σ΄
ατόν0 πριν !πον στην εκκλησία. Sστερα :ήτησε επί!ονα από Yκείνον τον
%νδρα να /ανερώσει για ποια αιτία ο ?εό- το #%ρισε )α/νικ% !ια τέτοια
αλλαγή.
Ο αδελ/ό-0 α/ο3 ε)ετέ&η από τον Πα3λο !προστ% σε όλο-0 #ωρί-
δισταγ!ό %ρ#ισε να λέει τα σ#ετικ% !ε τον εατό το.
"7γώ UείπεU εί!αι %ν&ρωπο- α!αρτωλό-. Από πολ3 καιρό και !έ#ρι τώρα
:ο3σα !έσ΄ τα σαρκικ% α!αρτή!ατα. Cταν ό!ω- !πήκα στην αγία το
?εο3 εκκλησία0 ατή την ώρα %κοσα από τον προ/ήτη FσαJα U!%λλον ο
?εό- !ιλο3σε !έσω ατο3U να λέει= Eα λοσ&είτε0 να κα&αρισ&είτε. Eα
α/αιρέσετε τι- πονηρίε- και τα α!αρτωλ% π%&η από τι- καρδιέ- σα-0 ώστε
να είσ&ε κα&αροί ενώπιόν !ο. Eα !%&ετε να κ%νετε το καλό. Bαι αν οι
1#έ- σα- είναι κόκκινε-0 &α τι- λεκ%νω σαν το #ιόνι. Bι αν &ελήσετε να
!ε ακο3σετε0 &α απολα3σετε τα αγα&% τη- γη-. Bαι εγώ ο πόρνο- UλέειU !ε
τα λόγια ατ% το προ/ήτη ένιωσα κατ%ν)η στην 1#ή. Στένα)α !έσα
!ο και είπα στον ?εό= Σ είσαι ο ?εό-0 πο ήρ&ε- στον κόσ!ο να σώσει-
το- α!αρτωλο3-. Ατ% πο τώρα ποσ#έ&ηκε- !ε τον προ/ήτη σο0 ατ%
πραγ!ατοποίησέ τα σε !ένα τον α!αρτωλό και αν%)ιο. Eα0 από τώρα σο
δίνω τον λόγο !ο κι έρ#ο!αι σε σ!/ωνία !α:ί σο0 και !ε την καρδι% !ο
σο πόσ#ο!αι ότι δεν &α κ%νω πλέον κ%τι από ατ% τα κακ%.
7γκαταλείπω κ%&ε παρανο!ία και από τώρα πηρετώ εσένα !ε κα&αρή
σνείδηση. Σή!ερα0 B3ριέ !ο0 και απ΄ ατή την ώρα δέ)αι !ε
!ετανοη!ένο0 πεσ!ένο στα πόδια σο και απο/ασισ!ένο από δω και πέρα
να απέ#ω από κ%&ε α!αρτία. Με ατέ- τι- σ!/ωνίε- UλέειU έ/γα από την
εκκλησία παίρνοντα- !έσα στην 1#ή !ο την από/αση να !ην πρ%)ω πια
τίποτε το κακό απέναντι στον ?εό$.
Cλοι όσοι τα %κοσαν ατ%0 !ε !ια /ωνή έ1αλλαν δνατ% στον ?εό=
"X- ε!εγαλ3ν&η τα έργα σο0 B3ριε0 π%ντα εν σο/ία εποίησα-$.
Rοιπόν0 #ριστιανοί0 κα&ώ- )έρο!ε από τι- &είε- Γρα/έ- και τι-
αποκαλ31ει- πόση αγα&ότητα έ#ει ο ?εό- σε όσο- κατα/ε3γον !ε
ειλικρίνεια σ΄ 7κείνον και διορ&ώνον !ε !ετ%νοια τα προηγο3!ενα
α!αρτή!ατα0 και ότι δίνει π%λι τα αγα&% πο έ#ει ποσ#ε&εί0 #ωρί- να
94
τι!ωρεί τι- προηγο3!ενε- α!αρτίε-0 ε!εί- α- !ην απελπιστο3!ε για τη
σωτηρία !α-. Cπω- δηλαδή ποσ#έ&ηκε !ε τον προ/ήτη FσαJα ότι &α
πλ3νει όσο- έ#ον <ρε&εί στον <ο3ρκο τη- α!αρτία- και ότι &α το-
λεκ%νει σαν !αλλί και #ιόνι0 και ότι &α το- κ%νει %)ιο- για τα αγα&%
τη- %νω Iεροσαλή!0 έτσι π%λι !ε τον %γιο προ/ήτη Iε:εκιήλ ορκί:εται ότι
δεν &α !α- καταστρέ1ει. Γιατί0 λέει η προ/ητεία=
"Nω εγώ Uδια<ε<αιώνει ο B3ριο-U και δεν &έλω τον &%νατο το α!αρτωλο30
ώσπο να επιστρέ1ει και να έ#ει :ωή$.
,(. B%ποτε ο Nα#αρία-0 !α&ητή- το α<<% Σιλοανο30 !πήκε στο κελί και
<ρήκε τον α<<% σε έκσταση0 και τα #έρια το 1ω!ένα στον ορανό.
Hκλεισε την πόρτα και <γήκε. Zαν% πήγε στι- δώδεκα και στι- τρει- το
!εση!έρι και τον <ρήκε στην ίδια στ%ση.
Bατ% τι- τέσσερι- #τ3πησε την πόρτα και !πήκε. Τον <ρήκε να ησ#%:ει.
Τον ρωτ%=
"Π%τερ0 τι έ#ει- σή!ερα@$
"Αδια&έτησα σή!ερα0 παιδί !ο$ απ%ντησε.
7κείνο- ό!ω- αγκ%λιασε τα πόδια το και το είπε@
"2εν &α σ΄ α/ήσω0 αν δεν !ο πει- τι είδε-$.
Bι ο Γέροντα- το λέει=
"7γώ αρπ%#τηκα στον ορανό και είδα τη δό)α το ?εο3. 7κεί στεκό!ον
ω- πριν από λίγο0 και τώρα γ3ρισα$.
,*. B%ποιο- από το- Πατέρε- είπε ότι οι !ονα#οί τρία πρ%γ!ατα τι!ο3ν
ιδιαίτερα0 πο3 κι ε!εί- πρέπει να τα πλησι%:ο!ε !ε /ό<ο και τρό!ο και
#αρ% πνε!ατική. Ατ% είναι η κοινωνία των αγίων !στηρίων0 η τρ%πε:α
των αδελ/ών και ο νιπτήρα- το-.
H/ερε και αν%λογο παρ%δειγ!α=
Hνα- Γέροντα-0 !εγ%λο- διορατικό-0 !ια !έρα ήταν !α:ί !ε πολλο3-
αδελ/ο3-. Την ώρα πο ατοί έτρωγαν0 ο Γέροντα- κα&ισ!ένο- στο
τραπέ:ι πρόσε#ε !ε το πνε3!α το0 κι έ<λεπε %λλο- να τρώνε !έλι0
%λλο- 1ω!ί0 %λλο- κόπρο. Απορο3σε !έσα το0 και παρακαλο3σε τον
?εό=
"B3ριε0 /ανέρωσέ !ο ατό το !στηριώδε- πρ%γ!α0 ότι οι ίδιε- τρο/έ-
είναι !προστ% σε όλο- π%νω στο τραπέ:ι0 ό!ω- την ώρα πο τρώνε
/αίνονται τόσο αλλαγ!ένε-0 ώστε %λλοι τρώνε !έλι0 %λλοι 1ω!ί και %λλοι
κόπρο$.
Tρ&ε /ωνή από 1ηλ% πο έλεγε=
"Ατοί πο τρώνε το !έλι είναι όσοι !ε /ό<ο και τρό!ο και πνε!ατική
#αρ% κ%&ονται στο τραπέ:ι0 και η προσε#ή το- είναι ακατ%παστη0 έτσι
η ε#ή το- σαν &!ία!α ανε<αίνει στον ?εό0 γι ατό και τρώνε !έλι.
Ατοί πο τρώνε το 1ω!ί είναι εκείνοι πο ε#αριστο3ν για το ότι τρώνε
95
ατ% πο δωρί:ει ο ?εό-. Ατοί πο τρώνε την κόπρο είναι όσοι γογγ3:ον
και λένε= Ατό είναι καλό και κείνο σ%πιο.
2εν πρέπει έτσι να σκέ/τεται κανεί-0 αλλ% !%λλον να δο)ολογεί τον ?εό
και να τον !νολογεί0 για να εκπληρω&εί το ρητό=
"7ίτε τρώτε είτε πίνετε είτε κ%τι %λλο κ%νετε0 όλα να τα κ%νετε για τη δό)α
το ?εο3$.
4'. Hνα- Γέροντα- είπε=
Ατό λέει η Γρα/ή για τι- δ3ο και τρει- α!αρτίε- τη- Τ3ρο0 αλλ% και για
τι- τέσσερι- δεν &α στρέ1ω αλλο3 το πρόσωπό !ο.
2ηλαδή τέσσερα είναι τα στ%δια τη- α!αρτία-=
 το να έρ&ει το κακό στον νο0
 το να δώσει- τη σγκατ%&εση στον λογισ!ό και
 το να σ:ητ%- !α:ί το0
 το τέταρτο είναι το να εκτελέσει- την α!αρτία.
Αλλ% και για όλα ατ% δεν &α αποστρα/ώ εκείνον πο !ετανοεί0 λέει ο
B3ριο-.
49. Hνα- Γέροντα- κ%ποτε πήρε το #%ρισ!α να <λέπει όσα γίνονται. Hλεγε=
"7ίδα αδελ/ό να !ελετ%ει στο κελί το0 και να0 ένα- δαί!ονα- ήρ&ε και
στεκόταν έ)ω από το κελί.
Cσο ο αδελ/ό- !ελετο3σε0 δεν !πορο3σε να !πει !έσα.
Μόλι- ό!ω- στα!ατο3σε τη !ελέτη0 τότε ο δαί!ονα- έ!παινε στο κελί το
και το έ/ερνε πόλε!ο$.
96
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΗ΄
Περί σημειο"όρων

4. Hλεγε ο α<<%- 2ολ%-0 ο !α&ητή- το α<<% Dησαρίωνα=
Bα&ώ- <αδί:α!ε κ%ποτε στα α!!ώδη 1ώ!ατα δίπλα από τη &%λασσα0
δί1ασα και είπα στον α<<% Dησαρίωνα=
"Α<<%0 δι1ώ πολ3$.
Bαι ο Γέροντα-0 α/ο3 έκα!ε ε#ή0 !ο είπε=
"Πιε- απ΄ τη &%λασσα$.
Bι έγινε γλκό το νερό και ήπια. Xστόσο ό!ω- εγώ γέ!ισα και το δο#είο
!ο0 !η τ#όν δι1%σω παρακ%τω.
Bαι !όλι- !ε είδε ο Γέροντα- !ο είπε=
"Γιατί γέ!ισε- νερό@$
"Σγ#ώρησέ !ε0 το απ%ντησα0 !η τ#όν δι1%σω παραπέρα$.
Bαι η απ%ντηση το Γέροντα=
"Ο ?εό- είναι εδώ αλλ% και παντο3 είναι ο ?εό-$.
9. B%ποια %λλη /ορ% π%λι0 κα&ώ- πηγαίνα!ε σε κ%ποιον Γέροντα0 πήγε ο
ήλιο- να <ασιλέ1ει.
Προσε#ή&ηκε τότε ο Γέροντα- και είπε=
"Σε παρακαλώ0 B3ριε0 α- στα&εί ο ήλιο- ώσπο να /τ%σω στον δο3λο σο$.
Bι έγινε έτσι.
',. B%ποια γναίκα πο έπασ#ε από καρκίνο το !αστο30 κα&ώ- %κοσε
σ#ετικ% !ε τον α<<% Rογγίνο0 :ήτησε να τον σναντήσει.
Ασκήτεε εκείνο- στο Hνατο τη- Αλε)%νδρεια-.
Bα&ώ- τον ανα:ητο3σε η γναίκα0 σ!πτω!ατικ% ο !ακαριστό- εκείνο-
!%:εε )3λα στην ακρο&αλασσι%.
Μόλι- τον σν%ντησε το είπε=
"Α<<%0 πο !ένει ο α<<%- Rογγίνο-0 ο δο3λο- το ?εο3@$ #ωρί- να <%λει !ε
το νο τη- ότι είναι ο ίδιο-.
97
Bι εκείνο- τη- είπε= "Τι τον &έλει- εκείνον τον απατεώνα@ Bα&όλο !ην
πα- σ΄ ατόν0 γιατί είναι κατεργ%ρη-. Bαι τι είναι ατό πο έ#ει-@$
F γναίκα τότε έδει)ε το π%&ο- τη- κι εκείνο-0 α/ο3 έκα!ε το ση!είο το
σταρο3 στο !έρο- πο έπασ#ε0 την %/ησε να /3γει λέγοντ%- τη-=
"Πήγαινε και &α σε &εραπε3σει ο ?εό-0 γιατί ο Rογγίνο- σε τίποτε δεν
!πορεί να σε ω/ελήσει$.
H/γε η γναίκα0 α/ο3 πίστε1ε στον λόγο το και &εραπε3τηκε α!έσω-.
Μετ% από ατ%0 α/ο3 διηγή&ηκε σε κ%ποιο- την πό&εση και ανέ/ερε τα
#αρακτηριστικ% το Γέροντα0 διαπίστωσε ότι ατό- ο ίδιο- ήταν ο α<<%-
Rογγίνο-.
'4. Oλλοτε π%λι το ΄/εραν κ%ποιο έναν δαι!ονισ!ένο κι εκείνο- το- είπε=
"Σαν τι &α !πορο3σα να σα- κ%νω0 π%τε καλ3τερα στον α<<% Nήνωνα$.
Αργότερα ο α<<%- Nήνων %ρ#ισε να επιπλήττει τον δαί!ονα
προσπα&ώντα- να τον διώ)ει.
Bι %ρ#ισε να /ων%:ει το δαι!όνιο=
"Bαι τι νο!ί:ει-0 α<<% Nήνων0 ότι ε)αιτία- σο /ε3γω@ Eα0 εκεί
προσε3#εται ο α<<%- Rογγίνο-0 παρακαλώντα- τον ?εό εναντίον !ο και
επειδή /ο<%!αι τι- προσε#έ- το <γαίνω0 εσένα ο3τε πο σο έδινα
ση!ασία$.
'5. Oλλοτε π%λι !ια γναίκα πο3 εί#ε στο #έρι τη- αρρώστια πο3 δεν
&εραπεόταν0 πήγε !α:ί !ε !ια %λλη γναίκα έ)ω απ΄ το κελί το0 προ- το
<ορινό παρ%&ρο και τον έ<λεπε εκεί πο κα&όταν και εργα:όταν. Bαι τη
!%λωνε λέγοντα-=
"G3γε από δω0 γναίκα$.
Αλλ΄ ατή έ!ενε εκεί κοιτ%:οντ%- τον δί#ω- να !ιλ%ει0 γιατί /ο<όταν.
Bατ%λα<ε ό!ω- ο Γέροντα- τι εί#ε0 από πληρο/ορία πο3 το ΄δωσε ο ?εό-.
Σηκώνεται λοιπόν και κλείνοντα- το παρ%&ρο !προστ% τη-0 τη- είπε=
"G3γε0 δεν έ#ει- τίποτε το κακό$.
Bαι από εκείνη τη στιγ!ή &εραπε3τηκε η γναίκα.
'9. Oλλοτε π%λι πήγε σ΄ ατόν κ%ποιο- !ε σκοπό να τον σναντήσει. Bαι πήρε
το κοκο3λι το Γέροντα και κα&ώ- πήγε σε κ%ποιον πο έπασ#ε από
δαι!όνιο0 !όλι- ακο3!πησε την πόρτα για να !πει0 έ<γαλε κραγή ο
δαι!ονισ!ένο- λέγοντα-=
"Τι !ο έ/ερε- εδώ τον Rογγίνο για να !ε διώ)ει@$
Bαι α!έσω-0 την ίδια στιγ!ή0 <γήκε το δαι!όνιο απ΄ ατόν.
(4. Hλεγαν για τον %γιο Σπρίδωνα ότι εί#ε !ια &γατέρα παρ&ένο0 ελα<ή
σαν τον πατέρα τη-0 !ε το όνο!α 7ιρήνη. Hνα- γνωστό- ατή- τη- έδωσε
98
ένα πολ3τι!ο κόσ!η!α να το το /λ%)ει. Bι ατή για να το ασ/αλίσει
καλ3τερα0 έκρ1ε το &ησαρό στη γη. Μετ% ό!ω- από λίγο καιρό έ/γε
από τον κόσ!ο ατό η παρ&ένο-.
Πέρασε κ%ποιο #ρονικό δι%στη!α και παροσι%:εται ατό- πο εί#ε δώσε
τον &ησαρό. Μη <ρίσκοντα- την &γατέρα το0 τα έ<αλε !ε τον πατέρα
τη-0 τον α<<% Σπρίδωνα0 %λλοτε απειλώντα- τον και %λλοτε
παρακαλώντα- τον.
Bαι επειδή ο Γέροντα- &εωρο3σε ω- σ!/ορ% τη :η!ι% πο έπα&ε ατό-
πο έδωσε τον &ησαρό0 ήρ&ε στον τ%/ο τη- &γατέρα- το και :ητο3σε
απ΄ τον ?εό να το δεί)ει πρόωρα την αν%σταση πο έ#ει ποσ#ε&εί. Bαι
να πο3 δεν δια1ε3δεται0 γιατί ε!/ανί:εται α!έσω- :ωντανή η παρ&ένο-
στον πατέρα τη- και α/ο3 το έδει)ε τον τόπο0 όπο <ρισκόταν το
κόσ!η!α0 έ/γε πίσω π%λι. Hτσι πήρε ο Γέροντα- τον &ησαρό και τον
έδωσε.
,5. Hλεγαν για κ%ποιον Γέροντα ότι το κελί το ήταν /ωτεινό σαν την
η!έρα.Bαι όπω- δι%<α:ε και εργα:όταν την η!έρα0 έτσι γινόταν και τη
ν3#τα.
99
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κ΄

*χετικά με την ενάρετη +ωή

'. B%ποια /ορ% την ώρα πο ο %γιο- Αντώνιο- προσε#όταν στο κελί το0
%κοσε !ια /ωνή πο το έλεγε=
"Αντώνιε0 δεν έ/&ασε- ακό!η στο !έτρο το τ%δε τσαγκ%ρη πο :ει στην
Αλε)%νδρεια$.
Σηκώ&ηκε το πρωί0 πήρε το <αJτικο ρα<δί το και πήγε να τον <ρει.
H/&ασε σε κείνο το !έρο- και !πήκε στο εργαστήριό το.
7κείνο- όταν τον είδε ταρ%#τηκε. Το λέει λοιπόν ο Γέροντα-=
"Μίλησέ !ο για τι- πρ%)ει- σο$.
Ο τσαγκ%ρη- είπε=
"2εν )έρω να έ#ω κ%νει ποτέ κ%τι καλό0 παρ% !όνο0 !όλι- σηκω&ώ το πρωί
να κα&ίσω στο εργό#ειρό !ο0 λέω ότι ολόκληρη η πόλη ατή0 από τον πιο
!ικρό !έ#ρι τον πιο !εγ%λο0 !παίνον στη Dασιλεία το ?εο3 για τι-
εν%ρετε- πρ%)ει- το- και ότι !όνο εγώ κληρονο!ώ την κόλαση για τι-
α!αρτίε- !ο. Το <ρ%δ π%λι λέω τα ίδια λόγια0 πριν κοι!η&ώ$.
Τ΄ %κοσε ατ% ο α<<%- Αντώνιο- και είπε=
"Αλη&ιν%0 σαν καλό- #ρσο#όο-0 ενώ κ%&εσαι στο σπίτι0 αναπατικ%
κληρονό!ησε- τη Dασιλεία των Ορανών. 7γώ όλο !ο τον #ρόνο τον
περνώ στην έρη!ο0 ό!ω-0 κα&ώ- δεν έ#ω δι%κριση0 δεν σε έ/&ασα$.
5. B%ποτε την ώρα πο προσε#όταν ο α<<%- Μακ%ριο- στο κελί το0 %κοσε
!ια /ωνή πο έλεγε=
"Μακ%ριε0 δεν έ/&ασε- ακό!η στα !έτρα των τ%δε γναικών ατή- εδώ
τη- πόλη-$.
Το πρωί ο Γέροντα- σηκώ&ηκε0 πήρε το <αJτικο ρα<δί το κι %ρ#ισε να
οδοιπορεί για την πόλη.
Cταν έ/τασε στην πόλη και <ρήκε το σπίτι0 #τ3πησε την πόρτα. Dγήκε η
!ία και τον ποδέ#τηκε στο σπίτι. Α/ο3 κ%&ισε για λίγο0 ήρ&ε και η %λλη.
Τι- κ%λεσε0 κι εκείνε- ήρ&αν και κ%&ισαν !α:ί το. Τι- λέει ο Γέροντα-=
"Για σα- έκανα τόση πορεία και πέ!εινα τόσο κόπο0 ώσπο να /τ%σω από
την έρη!ο. Πέστε !ο λοιπόν την εργασία σα-0 ποια είναι@$
100
"Π%τερ Uτο λένεU πίστε1έ !α-0 δεν εί!αστε η κα&ε!ι% !α- έ)ω από την
κλίνη το %νδρα τη- !έ#ρι σή!ερα. Ποια εργασία λοιπόν :ητ%- από !α-@$
Ο Γέροντα- έ<αλε !ετ%νοια και τι- παρακαλο3σε=
"Gανερώστε !ο το έργο σα-$.
Τότε το λένε=
"7!εί- κατ% κόσ!ον εί!αστε )ένε- !ετα)3 !α-. Hτ#ε ό!ω- να
παντρετο3!ε δ3ο αδελ/ο3- κατ% σ%ρκα. Bαι να0 εδώ και δεκαπέντε
#ρόνια ω- σή!ερα κατοικο3!ε σ΄ ατό το σπίτι και δεν )έρο!ε να
/ιλονικήσα!ε ποτέ ή να ανα/ερ&ήκα!ε σε αισ#ρ% πρ%γ!ατα. Μ%λιστα0
ήρ&ε στο λογισ!ό !α- να α/ήσο!ε το- %νδρε- !α- και να !πο3!ε στο
τ%γ!α των !ονα#ών. Πολ3 παρακαλέσα!ε το- %νδρε- !α- να !α-
επιτρέ1ον να /3γο!ε0 αλλ% δεν το- πείσα!ε. Hτσι0 α/ο3 δεν πετ3#α!ε
ατόν τον σκοπό0 κ%να!ε σ!/ωνία !ετα)3 !α- και !ε τον ?εό0 !έ#ρι τον
&%νατό !α- να !η <γει από το στό!α !α- κανένα- κοσ!ικό- λόγο-$.
Cταν τ΄ %κοσε ατ% ο α<<%- Μακ%ριο-0 είπε=
"Αλη&ιν%0 δεν π%ρ#ει παρ&ένα ή παντρε!ένη ή !ονα#ό- ή κοσ!ικό-0 ο
?εό- την πρό&εση :ητ%ει και δίνει το Oγιο Πνε3!α σε όλο-$.
9. Ο α<<%- Ποι!ήν είπε ότι ο α<<%- Αντώνιο- εί#ε πει για τον α<<% Πα!<ώ
ότι από τον /ό<ο το ?εο30 πο εί#ε0 έκανε το Πνε3!α το ?εο3 να
κατοικεί !έσα το.
8. 7ίπε ο α<<%- Ποι!ήν=
"Πολλοί από το- Πατέρε- !α- έγιναν ανδρείοι στην %σκηση0 αλλ% στη
λεπτότητα των λογισ!ών ελ%#ιστοι$.
*. Ο ίδιο- είπε=
"Τρει- σω!ατικέ- πρ%)ει- είδα!ε στον α<<% Πα!<ώ=
Ασιτία κ%&ε !έρα ω- το <ρ%δ0 σιωπή και εργό#ειρο$.
6. Hλεγαν για τον α<<% Ποι!ένα ότι αν κ%&ονταν !προστ% το κ%ποιοι
Γέροντε- και !ιλο3σαν για α<<%δε- ή ανέ/εραν το όνο!α το α<<% Σισώη0
το- έλεγε= "Α/ήστε τον α<<% Σισώη0 τα σ#ετικ% !΄ ατόν )επερνο3ν κ%&ε
διήγηση$.
'8. Hλεγαν για τον α<<% Σαρ!ατ% ότι πολλέ- /ορέ- έκανε %σκηση επί
σαρ%ντα η!έρε- σ3!/ωνα !ε τη γνώ!η το α<<% Ποι!ένα0 και περνο3σαν
οι !έρε- σαν ένα τίποτε γι ατόν. Tρ&ε ο α<<%- Ποι!ήν και το λέει=
"Πε- !ο τι έ#ει- κερδίσει κ%νοντα- τόσο κόπο$.
7κείνο- έλεγε= "Τίποτε περισσότερο$.
Το λέει π%λι ο α<<%-= "2εν &α σ΄ α/ήσω0 αν δεν !ο πει-$.
7κείνο- είπε= "Hνα !όνο είδα0 ότι αν πω στον 3πνο "πήγαινε$0 πηγαίνει.
Bαι αν πω "έλα$0 έρ#εται$.
101
(5. Hλεγαν για τον α<<% [ρ ότι ο3τε ποτέ είπε 1έ!ατα ο3τε ορκίστηκε ο3τε
έδωσε κατ%ρα σε %ν&ρωπο ο3τε !ίλησε #ωρί- να π%ρ#ει αν%γκη.
('. Ο ίδιο- ο α<<%- [ρ έλεγε στον !α&ητή το Πα3λο=
"Πρόσε#ε να !η /έρει- ποτέ σ΄ ατό το κελί αν%ρ!οστα λόγια$.
((. Hλεγαν για τον α<<% Xρ και τον α<<% ?εόδωρο ότι σνή&ι:αν αδι%κοπα
να <%:ον αρ#ή για κ%&ε καλό και να ε#αριστο3ν τον ?εό.
,'. 23ο %ν&ρωποι σ!/ώνησαν και έγιναν ασκητέ-. Hκαναν !εγ%λη %σκηση
κι έ:ησαν εν%ρετη :ωή. Ο ένα- σνέ<η να γίνει ηγο3!ενο- κοινο<ίο. Ο
%λλο- παρέ!εινε ανα#ωρητή- και /τ%νοντα- στην τελειότητα τη-
ασκήσεω-0 έκα!νε !εγ%λα &α3!ατα= γι%τρεε δαι!ονισ!ένο-0 έλα<ε το
προορατικό #%ρισ!α0 και αρρώστο- &ερ%πεε. 7κείνο- πο3 από ασκητή-
έγινε κοινο<ι%ρ#η-0 όταν %κοσε ότι τόσα #αρίσ!ατα α)ιώ&ηκε να π%ρει ο
σνασκητή- το0 απο!ονώ&ηκε για τρει- <δο!%δε- από το- αν&ρώπο-
και προσε#ή&ηκε εκτενώ- στον &εό να το /ανερώσει "πώ- εκείνο- κ%νει
&α3!ατα κι έ#ει γίνει περι<όητο- σ΄ όλο-0 εγώ ό!ω- σε τίποτε απ΄ ατ%
δεν !ετέ#ω$.
Παροσι%στηκε %γγελο- Bρίο σ΄ ατόν και το λέει=
"7κείνο- την πνε!ατική εργασία το !έσα στο κελί την κ%νει !ε
στεναγ!ο3- και δ%κρα στον ?εό !έρα και ν3#τα0 πεινώντα- και δι1ώντα-
για #%ρη το Bρίο. 7σ3 κα&ώ- !ερι!ν%- για πολλ%0 έ#ει- την
επικοινωνία !ε το- πολλο3-0 έ0 σο /τ%νει η παρηγορι% των αν&ρώπων$.
102
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑ΄

%ιάλογο αγίων Γερόντων με ερωτήσει και αποκρίσει

'. Πώ- πρέπει να είναι ο !ονα#ό- στο κελί@
Απόκριση= Eα απέ#ει από τη γνώση των πολλών πραγ!%των0 ώστε0 κα&ώ-
ο λογισ!ό- !ένει ελε3&ερο- από τα δι%/ορα0 να κατοικήσει η γνώση το
Bρίο.
(. 7ρώτηση= Τι είναι ο !ονα#ό-@
Απόκριση= Ο !ονα#ό- είναι σαν την περιστερ%. Cπω- η περιστερ% <γαίνει
στον αέρα την κατ%λληλη στιγ!ή να τιν%)ει τα /τερ% τη-0 κι αν
κα&στερήσει έ)ω από τη /ωλι%0 δέ#εται #τπή!ατα από τα %γρια πολι%
και #%νει την ο!ορ/ι% τη-0 έτσι και ο !ονα#ό-0 <γαίνει την ώρα τη-
σ3να)η- να )ετιν%)ει το- λογισ!ο3- το0 κι αν αργοπορήσει έ)ω απ΄ το
κελί0 ραπί:εται από το- δαί!ονε- και σκοτεινι%:ον οι λογισ!οί το.
,. 7ρ.= Με ποιο λογισ!ό ο δι%<ολο- <γ%:ει έ)ω από το κελί τον !ονα#ό@
Απ.= Ο δι%<ολο- είναι σαν τον γητετή των /ιδιών. Cπω- ο γητετή- !ε
!αγετικ% λόγια κ%νει το /ίδι να <γει από τη /ωλι% και α/ο3 το πι%σει0 το
π%ει και το ρί#νει στι- πλατείε- τη- πόλη- και το α/ήνει εκεί να το
περιπαί:ον οι %ν&ρωποι0 κι όταν γερ%σει πολ3 !α:ί το0 3στερα ή το
&ανατώνει στη /ωτι% ή το πνίγει στη &%λασσα0 έτσι και ο !ονα#ό- τα ίδια
πα&αίνει0 όταν παρασ3ρεται απ΄ το- λογισ!ο3- και εγκαταλείπει το κελί
το.
8. 7ρ.= Πώ- πρέπει να γίνεται το έργο τη- 1αλ!ωδία- και ποιο να είναι το
!έτρο τη- νηστεία-@
Απ.= Τίποτε παραπ%νω απ΄ ατό πο έ#ει ορισ&εί. Γιατί πολλοί &έλοντα- το
παραπ%νω0 3στερα ο3τε το λίγο !πόρεσαν να εκτελέσον.
6. 7ρ.= Αν !ε σκανδαλίσει ο αδελ/ό-0 !ε σ!<ολε3ει- να το <%λω !ετ%νοια@
Απ.= D%λε το !ετ%νοια και )έκο1ε απ΄ ατόν. H#ο!ε τον α<<% Αρσένιο
πο3 λέει= Με όλο- να έ#ει- αγ%πη κι απ΄ όλο- να <ρίσκεσαι σε
απόσταση.
'5. 7ρ.= Τι ση!ασία έ#ει για τον %ν&ρωπο το να προσ/έρει ε#αριστήριο δώρο
στην εκκλησία@
103
Απ.= Ατό το πρ%γ!α είναι &ησαρό- /λαγ!ένο- !προστ% στον ?εό. C0τι
<%:ει- εδώ0 α!έσω- πηγαίνει επ%νω.
''. 7ρ.= H#ω επι&!ία να !αρτρήσω για τον ?εό.
Απ.= Αν σε ώρα δ3σκολη πο!είνει κανεί- τον πλησίον0 ατό είναι ίσο !ε το
κα!ίνι των τριών Παίδων.
'(. 7ρ.= Γιατί η πορνεία ενο#λεί τον %ν&ρωπο@
Απ.= 7πειδή ο δι%<ολο- γνωρί:ει ότι η πορνεία !α- απο)ενώνει από το
Πνε3!α το Oγιο0 κα&ώ- ακο3ει τον B3ριο πο λέει=
"2εν &α παρα!είνει το Πνε3!α !ο σ΄ ατο3- το- αν&ρώπο-0 γιατί ατοί
είναι σ%ρκε-$.
\7ρώτηση ενό- νέο σε κ%ποιο ?η<αίο Γέροντα για το πώ- πρέπει να κ%νει
την πνε!ατική εργασία στο κελί].
',. 7ρ.= Πώ- πρέπει να "ησ#%:ει$ κανεί- στο κελί@
Απ.= Cταν κ%νει την %σκηση στο κελί0 διόλο να !η &!%ται %ν&ρωπο.
'4. 7ρ.= Ποια εργασία ο/είλει η καρδι% να κ%νει0 για να είναι στρα!!ένο- ο
!ονα#ό- στον εατό το@
Απ.= Ατή είναι η τέλεια εργασία το !ονα#ο30 το να έ#ει π%ντοτε
στρα!!ένη την προσο#ή στον ?εό #ωρί- να περισπ%ται ο νο-.
'5. 7ρ.= Πώ- ο/είλει να διώ#νει ο νο- το- πονηρο3- λογισ!ο3-@
Απ.= 7ίναι εντελώ- αδ3νατον από !όνο- το να το κ%νει ατό ο3τε έ#ει
τέτοια δ3να!η. Αλλ% κι αν η 1#ή πέσει σε λογισ!ο3-0 α!έσω- ο/είλει να
κατα/3γει σ΄ ατόν πο3 την έπλασε ικετε3οντα- τον0 και κείνο- το-
διαλ3ει σαν κερί. Γιατί ο ?εό- !α- είναι /ωτι% πο κατακαίει.
'*. 7ρ.= Rοιπόν0 !ε ποια τέ#νη κατα/ε3γει ο λογισ!ό- στον ?εό@
Απ.= Αν σο έρ&ει λογισ!ό- πορνεία-0 α!έσω- τρ%<η)ε από κει τον νο και
/έρτον 1ηλ% !ε <ιασ3νη.
Μην αργοπορήσει-0 γιατί η αργοπορία ισοδνα!εί !ε σγκατ%&εση.
'6. 7ρ.= Αν έρ&ει λογισ!ό- κενοδο)ία- ότι κατόρ&ωσε- αρετή0 δεν ο/είλει να
τον αντικρο3σει ο λογισ!ό-@
Απ.= Οποιαδήποτε ώρα κανεί- αντιλέγει στον λογισ!ό0 α!έσω- ο λογισ!ό-
γίνεται πιο ισ#ρό- και πιο ορ!ητικό-0 εκείνο- !ε την αντιλογία το
<ρίσκεται σε πλεονεκτικότερη &έση από σένα. 7πιπλέον το Πνε3!α το Oγιο
δεν σε <οη&%ει και τόσο0 γιατί παροσι%:εσαι σαν να κα#ιέσαι0 ότι
δηλαδή !πορώ εγώ να τα <γ%λω πέρα !ε τα π%&η.
Cπω- εκείνο- πο έ#ει πνε!ατικό πατέρα0 στον πατέρα τα ανα&έτει και
είναι α!έρι!νο- για όλα και ο3τε νοι%:εται πια τι λόγο &α δώσει και στον
104
?εό0 έτσι κι εκείνο- πο παρέδωσε τον εατό το στον ?εό δεν πρέπει να
έ#ει κα&όλο /ροντίδα για τον λογισ!ό ή να αντιπαρατα#&εί στον λογισ!ό
ή γενικ% να !ην τον α/ήσει να !πει !έσα το.
Αν γίνει και !πει0 σ3ρε τον π%νω στον Πατέρα σο και πε- στο λογισ!ό=
"7γώ δεν έ#ω τίποτε !ε σένα0 να ο Πατέρα- !ο0 ατό- )έρει$. Bι επί!ονα
τρ%<α τον επ%νω0 οπότε σ΄ α/ήνει στα !ισ% το δρό!ο και /ε3γει0 γιατί
δεν !πορεί να ΄ρ&ει !α:ί σο σε 7κείνον ο3τε να στα&εί !προστ% Το. Απ΄
ατή την εργασία ανώτερη και πιο α!έρι!νη δεν π%ρ#ει σ΄ όλη την
7κκλησία.
(*. 7ρ.= Πώ- !πορεί κανεί- π%ντοτε να προσε3#εται@ Γιατί το σώ!α
παροσι%:ει αδνα!ία προκει!ένο να προσε#η&εί.
Απ.= Προσε#ή δεν λέγεται !όνο το να στέκεται κανεί- την σγκεκρι!ένη
ώρα προσε#ή- και να προσε3#εται0 αλλ% το να προσε3#εται π%ντοτε.
(6. 7ρ.= Πώ- π%ντοτε@
Απ.= 7ίτε τρω- είτε πίνει- είτε περπατ%- σε δρό!ο είτε κ%ποιο έργο κ%νει-0
να !ην α/ήνει- την προσε#ή.
,5. 7ρ.= Αν ένα- σνο!ιλεί !ε κ%ποιον0 πώ- !πορεί να πραγ!ατοποιήσει το να
προσε3#εται π%ντοτε@
Απ.= Γι ατό είπε ο απόστολο-0 !ε κ%&ε προσε#ή και δέηση.
Hτσι0 όταν δεν είσαι ελε3&ερο- να προσε#η&εί-0 κα&ώ- σναναστρέ/εσαι
!ε %λλον0 να προσε3#εσαι !ε δέηση.
,'. 7ρ.= Με ποια προσε#ή ο/είλει να προσε3#εται κανεί-@
Απ.= Eα λέει το Π%τερ η!ών ο έν τοί- ορανοί- κ.λ.π.
,(. 7ρ.= Πόσο !έτρο ο/είλει να έ#ει η προσε#ή@
Απ.= 2εν όρισε !έτρο. 7/όσον είπε π%ντοτε και #ωρί- διακοπή να
προσε3#εστε0 δεν έ#ει !έτρο.
Hλεγε ακό!η κι ατό0 ότι εκείνο- πο &έλει να τα κατορ&ώσει ατ%0 ο/είλει
όλο- το- αν&ρώπο- να το- <λέπει ω- έναν και να !ην καταλαλεί.
105
,πο"θέγματα αυτών που γήρασαν στην άσκηση#
απο"θέγματα που δηλώνουν σε περιληπτική έκθεση
την τελειότητα τη αρετή του

,9. Hλεγε \ο α<<%- FσαJα-] π%λι ότι0 αν &έλει ο ?εό- να δεί)ει το έλεό- Το σε
!ια 1#ή κι ατή )ε/ε3γει από την κανονική πορεία και δεν δέ#εται0 αλλ%
κ%νει το &έλη!% τη-0 επιτρέπει ο ?εό- να π%&ει εκείνα πο3 δεν &έλει0 ώστε
!΄ ατόν τον τρόπο να Τον επι:ητήσει.
,*. Τον ίδιον τον ρώτησαν τι είναι /ιλαργρία και απ%ντησε=
"Το να !ην ε!πιστε3εσαι στον ?εό ότι έ#ει τη /ροντίδα σο0 να !ην
ελπί:ει- ποσ#έσει- το ?εο3 και να &έλει- να /αίνεσαι σποδαίο-$.
,6. ;ωτή&ηκε π%λι τι είναι καταλαλι% κι αποκρί&ηκε=
"Το να αγνοεί κανεί- τη δό)α το ?εο3 και να /&ονεί τον πλησίον το$.
45. ;ωτή&ηκε π%λι τι είναι η οργή και απ%ντησε=
"Gιλονικία0 1έ!α και έλλει1η γνώση-$.
4'. 7ίπε ο α<<%- Fλία-0 ο διακονητή-=
"Τι δ3να!η έ#ει η α!αρτία0 όπο π%ρ#ει !ετ%νοια@ Bαι τι ω/ελεί η αγ%πη
εκεί πο π%ρ#ει περη/%νεια@$
4(. 7ίπε π%λι=
"Οι %ν&ρωποι έ#ον τον νο το- στρα!!ένο ή στι- α!αρτίε- ή στον Iησο3
ή προ- το- αν&ρώπο-$.
4,. 7ίπε ο α<<%- ?εόδωρο-=
"Πολλοί στην επο#ή !α- δι%λε)αν την αν%παση0 προτο3 το- την δώσει ο
?εό-$.
48. Ο α<<%- I%κω<ο- είπε=
"2εν &έλησα ποτέ να πω ή να ακο3σω λόγο κοσ!ικό$.
4*. Ο α<<%- Rογγίνο- είπε στον α<<% Ακ%κιο=
"F γναίκα τότε καταλα<αίνει ότι έ#ει σλλ%<ει0 όταν στα!ατήσει το αί!α
τη-. Hτσι και η 1#ή τότε )έρει ότι έ#ει σλλ%<ει Πνε3!α Oγιο0 όταν
στα!ατήσον τα π%&η τα #α!ηλ% πο ρέον απ΄ ατήν. Cσο καιρό
106
περιπλέκεται σ΄ ατ%0 πώ- !πορεί να περη/ανε3εται σαν να είναι τ%#α
απα&ή-@ 2ώσε αί!α και π%ρε Πνε3!α$.
46. Ο α<<%- Ποι!ήν είπε ότι το &έλη!α και η αν%παση και0 προπαντό-0 η
σνή&εια σ΄ ατ%0 οδηγο3ν τον %ν&ρωπο στην πτώση.
55. Ο α<<%- Πα3λο- είπε= "Α- πηγαίνο!ε πίσω από τον Iησο3$.
5*. 7ίπε π%λι ότι πολλέ- /ορέ- η αποσία τη- ντροπή- και το /ό<ο /έρνον
την α!αρτία.
56. B%ποιο- Γέροντα- είπε=
"Oν&ρωπε0 αν &έλει- να :ήσει- σ3!/ωνα !ε τον νό!ο το ?εο30 &α <ρει-
<οη&ό τον Eο!ο&έτη$.
95. 7ίπε π%λι= "Αν εκο3σια &ελήσει- να παρακο3σει- τι- εντολέ- το ?εο30 &α
<ρει- τον δι%<ολο να σε <οη&%ει στην πτώση$.
9'. 7ίπε Γέροντα-= "F α!ερι!νησία0 η σιωπή και η !στική εσωτερική !ελέτη
γεννο3ν την αγνότητα$.
9(. 7ίπε Γέροντα-= "F !έλισσα όπο πηγαίνει0 κ%νει !έλι. Hτσι κι ο !ονα#ό-
όπο πηγαίνει0 το έργο το ?εο3 εργ%:εται$.
9,. 7ίπε π%λι ότι ο Σαταν%- πλέκει σ#οινι%0 όσο εσ3 το δίνει- λορίδε- ατό-
πλέκει. Ατό το είπε για το- λογισ!ο3-.
94. 7ίπε Γέροντα-= "Cταν κ%ποιο- αδελ/ό- &έλει να π%ει να σναντήσει έναν
αδελ/ό0 ο δαί!ονα- τη- κατακρίσεω- ή πηγαίνει πιο !προστ% απ΄ ατόν
εκεί ή έρ#εται !α:ί το στον αδελ/ό$.
95. 7ίπε Γέροντα-= "Τον τε!πέλη και τον ακα!%τη δεν το- &έλει ο ?εό-$.
99. Oλλο- Γέροντα- είπε= "2ώσε δι%&εση και &α π%ρει- δ3να!η$.
98. Oλλο- είπε= "F α#αριστία !εσιτε3ει για #%ρη τη- αδνα!ία- ενώπιον το
?εο3$.
9*. Hνα- Γέροντα- είπε=
"Cπω- ο κασσίτερο- α/ο3 !αρίσει0 π%λι γίνεται λα!περό-0 έτσι και ατοί
πο πιστε3ον0 κι αν !αρί:ον0 κα&ώ- α!αρτ%νον0 π%λι λα!πρ3νονται0
όταν !ετανοο3ν0 γι ατόν τον λόγο ίσω- η πίστη παρο!οι%στηκε !ε
κασσίτερο$.
107
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ΄
Για του δώδεκα αναχωρητέ

'. 2ώδεκα ανα#ωρητέ- %γιοι0 σο/οί και πνε!ατικοί %ν&ρωποι0
σγκεντρώ&ηκαν κ%ποτε και :ήτησαν να ο!ολογήσει ο κα&ένα- όσα
κατόρ&ωσε στο κελί το και ποια ήταν η πνε!ατική το %σκηση.
Ο πρώτο-0 ο !εγαλ3τερο- στην ηλικία0 είπε=
"Αδελ/οί0 εγώ από τη στιγ!ή πο %ρ#ισα να :ω ησ#αστική :ωή στα3ρωσα
όλο τον εατό !ο απέναντι στα ε)ωτερικ% πρ%γ!ατα0 έ#οντα- στον νο
!ο ατό πο είναι γρα!!ένο= Eα σπ%σο!ε το- δεσ!ο3- πο !α-
σνδέον !α:ί το- και να ρί)ο!ε από π%νω !α- τον :γό το-. Hτσι0
έκανα ένα τεί#ο- αν%!εσα στην 1#ή !ο και στα σω!ατικ% πρ%γ!ατα και
αναλογίσ&ηκα ότι0 όπω- ατό- πο είναι !έσα από το τεί#ο- δεν <λέπει
ατόν πο στέκεται έ)ω0 !ε τον ίδιο τρόπο και σ3 !η &ελήσει- να <λέπει-
τα πρ%γ!ατα πο3 έ#ον σ#έση !ε τα έ)ω. Αλλ% να έ#ει- στρα!!ένη την
προσο#ή σο στον εατό σο0 ανα!ένοντα- κ%&ε !έρα !ε ελπίδα τον ?εό.
Hτσι &εωρώ τι- πονηρέ- επι&!ίε- /ίδια και απόγονο- από ο#ιέ-0 και όταν
τι- αισ&%νο!αι να )ε/τρώνον στο νο !ο0 τι- )ηραίνω !ε /ο<έρε- και
οργή. Ακό!η0 δεν στα!%τησα ποτέ να τα <%:ω !ε το σώ!α !ο και !ε την
1#ή !ο0 για να !ην εκτραπο3ν σε τίποτε αν%ρ!οστο$.
Ο δε3τερο- είπε=
"7γώ από τότε πο αρνή&ηκα τον κόσ!ο0 είπα στον εατό !ο= Σή!ερα
αναγεννή&ηκε-0 σή!ερα %ρ#ισε- να δολε3ει- στον ?εό0 σή!ερα %ρ#ισε-
να κατοικεί- εδώ σαν )ένο-. Hτσι κ%&ε !έρα να αισ&%νεσαι0 σαν ένα-
)ένο- και ότι α3ριο &α /3γει-$.
Ο τρίτο- είπε=
"7γώ από το πρωί ανε<αίνω στον B3ριό !ο0 και α/ο3 τον προσκνήσω0
πέ/τω !ε το πρόσωπο κ%τω και ε)ο!ολογο3!αι τα α!αρτή!ατ% !ο.
Hπειτα κατε<αίνοντα- προσκνώ το- αγγέλο- το και το- παρακαλώ
να ικετέ1ον τον ?εό για !ένα και για ολόκληρη την κτίση. Α/ο3 το κ%νω
ατό0 κατε<αίνω στην %<σσο και ό0τι κ%νον οι Iοδαίοι0 όταν πηγαίνον
στα Iεροσόλ!α0 πο3 σ#ί:ον τα ενδ3!ατ% το- και κλαίνε και πεν&ο3ν για
τη σ!/ορ% πο <ρήκε το- πατέρε- το-0 ατό κ%νω κι εγώ.
Περιπλανιέ!αι στο- τόπο- τη- κόλαση-0 <λέπω τα δικ% !ο !έλη
\δηλαδή το- εκεί %λλο- #ριστιανο3-] να <ασανί:ονται και κλαίω !΄
ατο3- πο κλαίνε$.
108
Ο τέταρτο- είπε=
"7γώ έτσι νιώ&ω0 σαν να κ%&ο!αι !ε τον B3ριο και το- Αποστόλο- το
στο όρο- των 7λαιών. 7ίπα στον εατό !ο= από δω και πέρα κανέναν
σγγενή να !ην )έρει-0 αλλ% π%ντοτε να <ρίσκεσαι !΄ ατο3-0 να το-
ανα:ητ%- και να !ι!είσαι τον καλό τρόπο τη- :ωή- το-0 όπω- η Μαρία
πο κα&όταν κοντ% στα πόδια το Bρίο και %κογε τα λόγια το=
"Eα γίνετε %γιοι0 γιατί εγώ εί!αι %γιο-. Eα γίνετε σπλα#νικοί και τέλειοι0
όπω- ο Πατέρα- σα- είναι τέλειο-. Eα διδα#τείτε από !ένα ότι εί!αι πρ%ο-
και ταπεινό- στην καρδι%$.
Ο πέ!πτο- είπε=
"7γώ κ%&ε /ορ% <λέπω αγγέλο- να ανε<αίνον και να κατε<αίνον για
την πρόσκληση των 1#ών. Bαι π%ντοτε0 περι!ένοντα- το τέλο- !ο0 λέω=
7ίναι έτοι!η η καρδι% !ο0 ?εέ !ο$.
Ο έκτο- είπε=
"7γώ κα&ώ- κ%νω την πνε!ατική !ο εργασία στο κελί0 νο!ί:ω ότι ακο3ω
από τον B3ριο ατ% τα λόγια= Eα κοπι%στε για !ένα κι εγώ &α σα-
αναπα3σω0 ακό!η λίγο να αγωνιστείτε και &α σα- δεί)ω τη σωτηρία και τη
δό)α !ο. Αν !ε αγαπ%τε0 αν είσαστε παιδι% !ο0 σαν Πατέρα πο
παρακαλ%ει0 να αισ&αν&είτε για !ένα σε<ασ!ό0 αν είστε αδελ/οί !ο0 να
!ε σε<αστείτε όπω- εκείνον πο πέ!εινε πολλ% για σα-. Αν είσαστε
πρό<ατ% !ο0 να ακο3στε τη /ωνή το ποι!ένα0 αν είστε δο3λοι !ο0 να
ακολο&ήσετε τα πα&ή!ατα το δεσπότη σα-$.
Ο έ<δο!ο- είπε=
"7γώ ατ% τα τρία !ελετώ σνε#ώ- και λέω αδι%κοπα στον εατό !ο=
πίστη0 ελπίδα0 αγ%πη0 για να #αίρο!αι !ε την ελπίδα0 να στηρί:ο!αι !ε την
πίστη0 και !ε την αγ%πη να !η λπήσω ποτέ κανένα$.
Ο όγδοο- είπε=
"7γώ <λέπω τον δι%<ολο να πετ%ει :ητώντα- ποιον να καταπιεί. Cπο κι
αν π%ει0 <λέπω !ε τα εσωτερικ% !%τια0 και ανα/έρο!αι ικετετικ% στον
2εσπότη !ο Kριστό εναντίον το0 ώστε να !είνει %πρακτο- και να !ην
!πορέσει να κ%νει τίποτε σε κανέναν0 ιδίω- σ΄ ατο3- πο /ο<ο3νται τον
?εό$.
Ο ένατο- είπε=
"7γώ όταν κ%νω την πνε!ατική !ο εργασία0 <λέπω την εκκλησία των
νοερών δν%!εων κι αν%!εσ% το- τον B3ριο τη- δό)α- να λ%!πει
περισσότερο απ΄ όλο-. Cταν !ε <ρει ακηδία0 ανε<αίνω στο- ορανο3-
και <λέπω την έ)ο#η ωραιότητα των αγγέλων κι ακο3ω το- 3!νο- πο
αν1ώνον ακατ%παστα στον ?εό0 κα&ώ- και τη !ελωδία το-.
P1ώνο!αι !ε το- ή#ο- και τη /ωνή και τη !οσικότητ% το-0 ώστε να
νιώσω ατό πο είναι γρα!!ένο=
109
"Οι ορανοί διηγο3νται τη δό)α το ?εο3$ και όλα τα επίγεια τα &εωρώ
στ%#τη και σκοπίδια$.
Ο δέκατο- είπε=
"7γώ π%ντοτε <λέπω κοντ% !ο τον /3λακα %γγελό !ο και προσέ#ω τον
εατό !ο0 έ#οντα- στο !αλό !ο ατό πο έ#ει γρα/εί=
"H<λεπα !προστ% !ο τον B3ριο π%ντοτε0 ότι στέκεται στα δε)ι% !ο0 για
να !ην κλονισ&ώ από τη &έση !ο$.
Gο<ο3!αι λοιπόν ατόν πο παρακολο&εί την πορεία !ο. 2ιότι τον
<λέπω κ%&ε !έρα να ανε<αίνει στον ?εό και να παροσι%:ει τα έργα και
τα λόγια !ο$.
Ο ενδέκατο- είπε=
"7γώ προσωποποίησα τι- αρετέ-0 όπω- π.#. την εγκρ%τεια0 τη σω/ροσ3νη0
τη !ακρο&!ία0 την αγ%πη κι έστησα τον εατό !ο αν%!εσ% το- ώστε να
!ε περικκλώσον ατέ-. Bι όπο κι αν π%ω0 λέω στον εατό !ο= "Πο3
είναι οι παιδαγωγοί σο@ Μην αδια/ορήσει-0 !ην ακηδι%σει-0 α/ο3
παντοτιν% ατέ- τι- έ#ει- δίπλα σο0 όποια αρετή &έλει- κοντ% σο είναι0
και καλ% λόγια &α πον στον ?εό για σένα0 ότι δηλαδή <ρήκαν σε σένα
αν%παση$.
Ο δωδέκατο- είπε=
"7σεί-0 Πατέρε-0 έ#οντα- /τερο3γε- από τον ορανό0 αποκτήσατε ορ%νια
:ωή. Bι ατό κα&όλο παρ%)ενο δεν είναι0 σα- <λέπω να στέκεστε 1ηλ%
λόγω των έργων σα- και να επιδιώκετε τα ορ%νια. Με δ3να!η !%λιστα
!ετακινείστε απ΄ τη γη εσεί- πο απο)ενω&ήκατε εντελώ- απ΄ ατήν. Πώ-
να σα- ονο!%σω@ 7πίγειο- αγγέλο- ή ορ%νιο- αν&ρώπο-@ 7γώ
κρίνοντα- τον εατό !ο τόσο αν%)ιο ακό!η και να :ει0 <λέπω !προστ%
!ο τι- α!αρτίε- !ο. Cπο κι αν π%ω0 όπο κι αν στρα/ώ τι- <λέπω να
προ#ωρο3ν πριν από !ένα.
Στα κατα#&όνια καταδίκασα τον εατό !ο. Rέω "?α εί!αι !α:ί !΄ ατο3-
πο !ο α)ί:ει. Μ΄ ατο3- 3στερα από λίγο &α !ε κατατ%)ον$. Dλέπω εκεί
&ρηνητικέ- κραγέ- και δ%κρα0 πο δεν στα!ατο3ν ποτέ και είναι
ανεκδιήγητα. Dλέπω κ%ποιο- να τρί:ον τα δόντια και να πηδο3ν !΄ όλο
το- το σώ!α και να τρέ!ον απ΄ το κε/%λι !έ#ρι τα πόδια. Πέ/τω !ε το
πρόσωπο κ%τω και ρί#νοντα- στ%#τη στο κε/%λι !ο ικετε3ω τον ?εό να
!η δοκι!%σω εκείνε- τι- σ!/ορέ-. Dλέπω και !ια &%λασσα από /ωτι% να
πα/λ%:ει και να /σο!αν%ει εδώ κι εκεί και να <ρ#ιέται0 σε ση!είο πο3
να νο!ί:ει κανεί- ότι τα κ3!ατα τη- /ωτι%- /τ%νον !έ#ρι τον ορανό. Bαι
!έσ΄ τη /ο<ερή ατή &%λασσα α!έτρητο- αν&ρώπο- ριγ!ένο- από
%γριο- αγγέλο-0 και όλοι !α:ί εκείνοι οι %ν&ρωποι !ε !ια /ωνή να
<γ%:ον δνατέ- κραγέ- και να κρ%:ον !ε ισ#ρο3- &ρήνο- και /ωνέ-
τέτοιε-0 πο3 κανεί- δεν έ#ει ακο3σει. Σαν )ερ% #όρτα όλοι να καίγονται0
και οι οικτιρ!οί το ?εο3 να /ε3γον !ακρι% απ΄ ατο3-0 για τι- α!αρτίε-
το-.
110
Τότε &ρηνώ το γένο- των αν&ρώπων0 πώ- τολ!% να !ιλήσει ή να δίνει την
προσο#ή το σε κ%τι ε/ή!ερο0 α/ο3 τόσο !εγ%λα κακ% περι!ένον τον
κόσ!ο. Με τέτοιο- λογισ!ο3- κρατώ το πέν&ο- στην καρδι% !ο0
κρίνοντα- τον εατό !ο αν%)ιο για τον ορανό και τη γη0 και
πραγ!ατοποιείται σε !ένα ο λόγο- τη- Γρα/ή-= Τα δ%κρ% !ο έγιναν για
!ένα 1ω!ί !έρα και ν3#τα$.
Ατ% είναι τα κατορ&ώ!ατα των σο/ών και πνε!ατικών Πατέρων.
Μακ%ρι κι ε!εί- να δεί)ο!ε στο- %λλο- !ια :ωή %)ια να την &!ο3νται0
για να ε#αριστήσο!ε τον 2εσπότη !α- Kριστό0 α/ο3 γίνο!ε τέλειοι και
α1εγ%διαστοι.
(. Hνα- Γέροντα- είπε ότι πήρ#ε κ%ποιο- ανα#ωρητή-0 πο κατοικο3σε στην
πιο <α&ι% έρη!ο από αρκετ% #ρόνια κι εί#ε αποκτήσει #%ρισ!α διορατικό0
ώστε να σναναστρέ/εται !ε το- αγγέλο-. Bαι σνέ<η το ε)ή-= 23ο
αδελ/οί !ονα#οί %κοσαν τα σ#ετικ% !΄ ατόν και εί#αν την επι&!ία να
τον γνωρίσον και να ω/ελη&ο3ν. Dγήκαν από τα κελι% το- και πήγαιναν
προ- ατόν !ε ε!πιστοσ3νη στην καρδι%. Bαι ανα:ητο3σαν τον δο3λο το
?εο3 στην έρη!ο.
Sστερα από !ερικέ- !έρε- πλησίασαν στη σπηλι% το Γέροντα. Από
!ακρι% <λέπον κ%ποιον σαν %ν&ρωπο ντ!ένο στα λεκ% να στέκεται
π%νω σε έναν από το- λό/ο- πο ήταν κοντ% στον όσιο σε απόσταση
περίπο τριών ση!είων.
Το- /ώνα)ε=
"Αδελ/οί0 αδελ/οί$.
Ατοί τον ρώτησαν=
"Ποιο- είσαι και τι &έλει-a$
"Eα πείτε0 το- αποκρί&ηκε0 στον α<<% εκείνον πο &α σναντήσετε=
&!ήσο ατό πο σε παρακ%λεσα$.
Οι αδελ/οί ήρ&αν0 <ρήκαν τον Γέροντα0 τον #αιρέτισαν και πέ/τοντα- στα
πόδια το παρακαλο3σαν να ακο3σον από το στό!α το λόγο σωτηρία-.
Πρ%γ!ατι0 διδ%#τηκαν απ΄ ατόν και ω/ελή&ηκαν πολ3.
Το !ίλησαν και για τον %ν&ρωπο πο είδαν κα&ώ- έρ#ονταν0 και την
παρ%κλησή το. Ο Γέροντα- κατ%λα<ε ποιο- ήταν0 αλλ% προσποιο3νταν
ότι δεν τον ή)ερε. Μ%λιστα έλεγε= "Bανένα- %λλο- %ν&ρωπο- δεν κατοικεί
εδώ$. Οι αδελ/οί ό!ω- <%:οντα- σνέ#εια !ετ%νοιε- και αγκαλι%:οντα- τα
πόδια το τον πο#ρέωναν να πει ποιο- ήταν ατό- πο είδαν.
Ο Γέροντα- το- σήκωσε όρ&ιο- και το- είπε=
"2ώστε !ο τον λόγο σα- ότι δεν &α !ιλήσετε επαινετικ% σε κανέναν για
!ένα σαν για κ%ποιον %γιο0 !έ#ρι να /3γω στον B3ριο0 και τότε &α σα-
!ιλήσω κα&αρ% για την πό&εση$. 7κείνοι έκαναν όπω- το- :ήτησε. Το-
λέει λοιπόν=
111
"Ατό- πο έ#ετε δει ντ!ένο στα λεκ% είναι %γγελο- Bρίο0 πο ήρ&ε
εδώ και παρακαλεί ε!ένα τον αδ3να!ο και !ο λέει= "Iκέτεσε τον B3ριο
για !ένα0 να )αναγρίσω στον τόπο !ο0 γιατί έ#ει πια σ!πληρω&εί η
προ&εσ!ία πο ορίσ&ηκε σε <%ρο- !ο από τον ?εό$. Στην ερώτησή !ο
"ποια είναι η αιτία τη- ποινή- σοa$ απ%ντησε=
"Σνέ<η σε !ια επαρ#ιακή πόλη πολλοί %ν&ρωποι να παροργί:ον τον
?εό !ε τι- α!αρτίε- το- για !εγ%λο #ρονικό δι%στη!α0 και !΄ έστειλε να
το- παιδε3σω !ε εσπλα#νία. 7γώ ό!ω- όταν το- είδα πολ3 να ασε<ο3ν0
το- επέ<αλα !εγαλ3τερο παιδε!ό0 !ε αποτέλεσ!α πολλοί να ε)οντω&ο3ν.
Γι ατό !ο επε<λή&η η απο!%κρνσή !ο από προσώπο το ?εο3 πο3
!ο εί#ε ανα&έσει την αποστολή$.
Cταν το είπα "και πώ- εί!αι %)ιο- να παρακαλέσω τον ?εό για έναν
%γγελο@$0 εκείνο- είπε=
"Αν δεν ή)ερα ότι ο ?εό- δέ#εται την προσε#ή των γνήσιων δο3λων το0
δεν &α ερ#ό!ον και δεν &α σε ενο#λο3σα$.
7γώ αναλογίσ&ηκα εκείνη τη στιγ!ή το α!έτρητο έλεο- το Bρίο και την
%πειρη αγ%πη το προ- τον %ν&ρωπο0 πο τον έκανε %)ιο να !ιλ%ει !α:ί
το και να τον <λέπει0 επίση- οι %γγελοί το να πηρετο3ν το-
αν&ρώπο- και να έ#ον επα/ή !α:ί το-0 όπω- έ#ει γίνει !ε το-
!ακ%ριο- δο3λο- το Nα#αρία και Bορνήλιο και τον προ/ήτη Fλία και
το- %λλο- αγίο-. Hνιωσα κατ%πλη)η !΄ ατ% και δό)ασα την
εσπλα#νία το$.
Μετ% απ΄ το περιστατικό ατό ο τρισ!ακαριστό- πατέρα- !α- αναπα3τηκε.
Οι αδελ/οί τον έ&α1αν τι!ητικ% !ε 3!νο- και προσε#έ-. Bι ε!εί- α-
επιδιώ)ο!ε να !ι!η&ο3!ε τι- αρετέ- ατο3 το Γέροντα !ε τη δ3να!η το
Bρίο !α- Iησο3 Kριστο30 πο &έλει όλοι οι %ν&ρωποι να σω&ο3ν και να
/τ%σον στην επίγνωση τη- αλή&ει%- το$.
*. Hνα- Γέροντα- έλεγε ότι δεν πρέπει κανεί- να !ερι!ν% για τίποτε παρ%
!όνο για τον /ό<ο το ?εο3. Bαι πρόσ&ετε=
"Bι αν αναγκασ&ώ να /ροντίσω για γήινη αν%γκη0 ποτέ δεν την
σκέ/το!αι πριν από την ώρα τη-$.
6. Hλεγαν οι Γέροντε- ότι όπω- η /ωτι% καίει τα )3λα0 έτσι και το έργο το
!ονα#ο3 ο/είλει να καίει τα π%&η.
'5. Για κ%ποιο Γέροντα πο κατοικο3σε σε κοινό<ιο έλεγαν οι αδελ/οί τη-
ίδια- !ονή- ότι ατ% τα τρία πλεονεκτή!ατα απέκτησε περισσότερο από
κ%&ε %λλο !ονα#ό ατή- τη- γενι%-= το να νηστε3ει πολ30 το να αγρπνεί
πολ3 και το να εργ%:εται πολ3.
'4. Ο %γιο- Γέροντα- ?εόδωρο- πο καταγόταν απ΄ τα Oδανα0 !α- διηγή&ηκε
ότι όταν :ο3σε στα !έρη τη- Αγία- Πόλεω-0 στο κοινό<ιο το Πεν&οκλ%0
κοντ% στον %γιο ποτα!ό Iορδ%νη0 ήρ&ε κ%ποιο- απ΄ τα !έρη τη- Ασία-
112
&έλοντα- να γίνει !ονα#ό- στο !οναστήρι ατό. Bαι ο ηγο3!ενο- τον
δέ#τηκε.
H!εινε κ%ποιο #ρονικό δι%στη!α και επειδή ω/ελή&ηκε πνε!ατικ% απ΄
την καλή κατ%σταση το !οναστηριο30 !ια πο εί#ε αρκετό #ρσ%/ι το
/έρνει και το δίνει στον α<<%0 λέγοντ%- το=
"Α<<%0 επειδή ω/ελή&ηκα απ΄ την :ωή στο κοινό<ιο και &έλω ε%ν και ο
?εό- σγκατανε3ει0 να κ%νει- την κορ% !ο και να !ο δώσει- το %γιο
σ#ή!α0 π%ρε ατήν την ελογία και δια#ειρίσο την όπω- νο!ί:ει-$0 και
το δεί#νει το #ρσ%/ι.
Ο ηγο3!ενο- ό!ω- πο ήταν %ν&ρωπο- εν%ρετο- και εί#ε /ό<ο ?εο30 δεν
έσπεσε να π%ρει το #ρσ%/ι0 αλλ% το λέει=
"Ατ%0 παιδί !ο0 εδώ δεν τα #ρεια:ό!αστε. Cπω- γνωρί:ει- δεν εί!αστε
πολέ)οδοι στι- αν%γκε- !α-0 αλλ΄ όπω- τ3#ει !ε /την% πρ%γ!ατα
περνο3!ε0 κα&ώ- :ο3!ε εδώ στην έρη!ο. Αλλ% σ3!/ωνα !ε την εντολή το
Bρίο0 πήγαινε και δώσ΄ τα στο- /τω#ο3- και &α έ#ει- &ησαρό στο-
ορανο3-$. 7κείνο- ό!ω- επέ!ενε να παρακαλεί και να λέει=
"Το έτα)α0 π%τερ0 όπο εγκατα<ιώσω0 εκεί να τα προσ/έρω$.
Bι ο Γέροντα- το απαντ%=
"7γώ0 παιδί !ο0 ε%ν τα π%ρω0 &α τα δώσω στο- /τω#ο3-. Γιατί δεν
!%&α!ε να σγκεντρώνο!ε &ησαρό επ%νω στη γη$. 7κείνο- π%λι
επέ!ενε λέγοντα-0 "Π%ρε τα0 Π%τερ0 και όπω- νο!ί:ει- δια#ειρίσο τα$.
Τότε ο α<<%- δέ#τηκε τον #ρσό και το έκανε την κορ% και το ΄δωσε το
%γιο σ#ή!α.
Bατ΄ οικονο!ίαν ?εο3 ό!ω- δεν )όδε1ε ο α<<%- τα #ρή!ατα0 αλλ%
περί!ενε &έλοντα- να δει την προκοπή το. Xστόσο κανένα- δεν γνώρι:ε0
ο3τε και ο ίδιο- ο αδελ/ό-0 ότι πήρ#αν ακό!η τα #ρή!ατα. Στην αρ#ή
λοιπόν0 πο εί#ε ακό!η τη &έρ!η τη- αποταγή-0 εκπλήρωνε κ%&ε ποταγή
και έκανε ακο3ραστα και το διακόνη!α πο το ανέ&εταν. Μετ% ό!ω- από
καιρό %ρ#ισε να #αλαρώνει και να !η δεί#νει την ίδια προ&!ία0 αλλ%
σιγ%Uσιγ% %ρ#ισε κ%πω- να !ορ!ορί:ει λέγοντα-=
"7γώ εί#α δώσει πολλ% λε/τ% στο κοινό<ιο και δεν τρώω δωρε%ν το 1ω!ί$.
Cταν %κοσαν λοιπόν ατ% κ%ποιοι αδελ/οί0 %ρ#ισαν να σκανδαλί:ονται
και προπαντό- οι πιο απλοJκοί. Cταν το ΄!α&ε ατό ο α<<%-0 τον κ%λεσε
και το είπε=
"2εν !ε πίεσε-0 αδελ/έ0 σ ο ίδιο-0 για να δε#&ώ τα #ρή!ατ% σοa 2εν τα
έ#ει- δώσει για να τα !οιρ%σο!ε στο- /τω#ο3-@ T !ήπω- κ%να!ε
σ!/ωνία να !ην εργ%:εσαι και να σκανδαλί:ει- το- αδελ/ο3- !ε το-
γογγσ!ο3- σο@ C#ι0 έτσι0 παιδί !ο0 γιατί η Γρα/ή λέει= Προσέ)τε να !ην
σκανδαλίσετε κανέναν απ΄ ατο3- το- !ικρο3-$.
Bι ενώ πολλέ- και δι%/ορε- νο&εσίε- το έκα!ε ο α<<%-0 δεν
απο!ακρ3ν&ηκε απ΄ τη δια<ολική ενέργεια0 πο3 ενισ#3&ηκε !έσα το απ΄
την πονηρή σνή&εια το γογγσ!ο3. Dλέποντα-0 λοιπόν0 ο α<<%- ότι δεν
113
αλλ%:ει γνώ!η0 το λέει κ%ποια !έρα0 "Hλα0 αδελ/έ0 να π%!ε κ%τω στον
Iορδ%νη$. Cπω- είπα!ε παραπ%νω0 το !οναστήρι <ρίσκεται σε κοντινή
απόσταση απ΄ το ποτ%!ι. Bατέ<ηκαν0 λοιπόν0 εντελώ- !όνοι οι δο το-.
Bαι κα&ώ- περπατο3σαν στι- ό#&ε- το Iορδ%νη0 %ρ#ισε ο α<<%- να τον
νο&ετεί. Dγ%:ει κ%ποια στιγ!ή το #ρσ%/ι έτσι όπω- ήταν σ/ραγισ!ένο
και το λέει= "Το γνωρί:ει- ατόa$ "Eαι0 δέσποτα$0 το απαντ%.
Τότε το λέει ο α<<%-= "Π%ρε0 παιδί !ο0 τον #ρσό και είτε0 όπω- έτα)ε-0
δώσ΄ τα στο- /τω#ο3-0 είτε κατ% την κρίση σο κρ%τα τα. Γιατί δεν
παρα<αίνω τον κανόνα το κοινο<ίο ε)αιτία- ατών των #ρη!%των0 ο3τε
π%λι σκανδαλί:ω το- αδελ/ο3-0 ώστε να παροργί:ω και τον ?εό. 7ίναι
αδ3νατο να !ένει- !α:ί !α- #ωρί- να κ%νει- διακόνη!α0 όπω- ακρι<ώ-
κ%νον και οι %λλοι αδελ/οί. Bαι εγώ όταν ή!ον νέο- έκανα το ίδιο και
!έ#ρι τώρα πιέ:ω τον εατό !ο να κ%νω όσο !πορώ0 όπω- και σ ο ίδιο-
το γνωρί:ει-$.
Ο αδελ/ό- !όλι- είδε τον #ρσό και %κοσε ατ% απ΄ τον α<<%0 πέ/τει στα
πόδια το λέγοντα-=
"Σγ#ώρεσέ !ε0 π%τερ0 ατ% τα έ#ω δώσει στον ?εό και σε σα-0 και δεν τα
παίρνω πίσω$.
Bι ο Γέροντα- το λέει=
"Παιδί !ο0 ο ?εό- δεν έ#ει αν%γκη απ΄ ατ%0 διότι όλα είναι δικ% το
δη!ιοργή!ατα. Nητ%ει ό!ω- την 1#ική !α- σωτηρία. Αποκλείεται να τα
κρατήσω ατ% από δω και πέρα$. 7κείνο- π%λι επέ!ενε πέ/τοντα- στα
πόδια το και λέγοντα-= "2εν σηκώνο!αι απ΄ τα πόδια σο0 ε%ν δεν !ο
δώσει- τον λόγο σο ότι δεν &α !ε αναγκ%σει- να τα π%ρω$.
Dλέποντα-0 λοιπόν0 ο Γέροντα- να τον παρακαλεί !ε πόνο 1#ή-0 το λέει=
"Σ3!/ωνοι0 παιδί !ο0 ο3τε κι εγώ στο ε)ή- σε αναγκ%:ω να τα π%ρει-0
αλλ΄ ο3τε κι εγώ τα κρατώ$.
Bαι !όλι-0 λοιπόν0 σηκώ&ηκε ο αδελ/ό-0 λ3νει ο α<<%- το κο!πόδε!α και
το λέει=
"Ατ% είναι0 παιδί !ο0 τα νο!ίσ!ατα$.
Bι εκείνο- είπε= "Cπω- !ο ΄κανε- τη #%ρη να σ!/ωνήσει- !α:ί !ο0
π%τερ0 !η !ο )ανα!ιλήσει- γι ατ%$.
Bι ο Γέροντα- #α!ογέλασε ήρε!α και είπε0 "C#ι0 παιδί !ο$.
Bαι !όλι- είπε ατ%0 !προστ% στα !%τια το αδελ/ο30 τα εκσ/ενδονί:ει
στον <&ό το ποτα!ο3. Bαι λέει στον αδελ/ό= "Cλα ατ%0 παιδί !ο0
διδα#τήκα!ε από τον B3ριο να τα περι/ρονο3!ε0 ο οποίο- είπε=
"Ποιο το ό/ελο- αν κ%ποιο- κερδίσει όλο τον κόσ!ο0 #%σει ό!ω- την 1#ή
τοa$
Bαι "πόσο δ3σκολα &α !πον στη Dασιλεία των ορανών ατοί πο έ#ον
#ρή!αταV$
114
Bι ο Μωσή-0 π%λι0 όταν είδε το- Iσραηλίτε- να έ#ον )επέσει στην
ειδωλολατρία0 το ίδιο το #ρσό ατό είδωλο0 α/ο3 το έσπασε σε πολ3 !ικρ%
κο!!%τια0 το διασκόρπισε !έσα στα νερ%0 δεί#νοντα- πώ- απ΄ όλα τα
πρ%γ!ατα προτι!ότερη είναι η εσέ<εια.
Hλα0 λοιπόν0 παιδί !ο0 στο κοινό<ιο και !α:ί !ε το- αδελ/ο3- αγωνίσο
#ωρί- ντροπή σε κ%&ε διακόνη!α για τον B3ριο0 /έροντα- στη !νή!η σο
τον ίδιο τον B3ριο0 πο3 έλεγε=
"2εν ήρ&ε ο Pιό- το ?εο3 για να τον πηρετήσον0 αλλ% για να
πηρετήσει και να δώσει την 1#ή το λ3τρο για πολλο3-$.
Dλέποντα- ο αδελ/ό- την &εο/ιλή πρό&εση το α<<% και την περι/ρόνησή
το προ- τα #ρή!ατα0 ένιωσε κατ%ν)η !ε τον /ό<ο το ?εο3 και
επέστρε1ε !α:ί το στο κοινό<ιο. Απέκτησε !εγ%λη ταπείνωση και
ποταγή σε όλο-. Bαι !ε τη #%ρη το ?εο3 έγινε σκε3ο- εκλογή- και
εκοι!ή&η σ΄ ατή τη !ονή.
ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΕΟ Η ΔΟ#Α$$$
115

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->