You are on page 1of 15

Ismail Dashi

Kapitulli II
Startimi I internetit (IE5.0)
N kt kapitull do t demonstrojm si t lidhemi n internet, interfejsi I prdoruesit sht spjeguarn Internet Explorer si dhe si t ndryshohen disa opsione. Si sheets ve]orit e ndims(Help) t internet explorerit jan prezentu.

Startimi i programit dhe Login


Zakonisht, nj program browser duhet pr qasje n internet dhe ti prdor serviset e tij N kt rast, browser-i sht Microsoft Internet Explorer(IE5). Ve startimi i browser-it e themelon lidhjen me internet provajderin.. Ky koneksion mund t jet nj rrjet lidhse ose nj lidhje Dial Up Netwok.

Nse PC-ja sht e lidhur LAN, lidhja me internetin krijohet atypraty. Duhet siguroheni q rrjeta sht e lidhur n internet dhe prdoruesi ka t drejt qasje pr qasje n internet. Prse kjo bhet atypraty(immediatly)? Njri prej PC-ve n LAN zakonisht sht i lidhur permanent n internet Rndomt lidhjet permanente jan m t shpejta se lidhjet Dial-up. Pr t lidhur n internet nuk rrit mimin q nga ajo koh kemi lidhje permanente dhe lidhjet permanente zakonisht faturohen muaj pr muaj dhe pa e marr parasysh kohn e kaluar online. Teknologjit e internetit 1

Ismail Dashi

Reut er

Mode m

ISD N CDN CDA

Internet Backbone http email goph er IRC


Mode m

Utent e

Teleco m

Provide r

Nse nj PC i vetmuar duhet t lidhet n internet(zakonisht nga shtpia) pak hapa duhet t zbatohet para se srfing t mund t filloj Posa Browser- t startoj (fillon) edhe procesi i zgjedhjes( dial-up)fillon. Nj dritare dialoguse shfaqet e cila shfaq se nga shkon lidhja. Prdoruesi duhet t fus emrin e tij (user name) dhe fjalkalimin Pasword Emri i prdoruesit dhe fjal kalimi verifikohen pas do zgjedhje(dial up)

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi

Tani Emri i prdorusit (User Name) Dhe fjalkalimi( Pasword) jan dhn. Kliko-ni butonin Connect t filloj lidhja

>kliko Connect

Tani fillon vendosja e lidhjes: Modem-i zgjedh numrin e provajderit dhe modemi deri n fund t lidhjes do t jet prgjegjs. Pas ksaj server-i i provajderit krkon verifikimin User name dhe Pasword . Meqense secili prdorues ka account-in e tij t dhnat do t verifikohen pozitivisht. Kjo e krijon lidhjen dhe Browser-i mund ta ngarkoj( lexoj) Home Page Zgjedhja pr mes ISDN-s parimisht punon njjt , por shum m shpejt.

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi

Tani ju jeni Online! Duke filluar nga home Page ju mund t shtegtoni n rrjete t rrjeteve

Pr t prfunduar sesionin e internetit klikoni n butonin Close(x) n skajin e djatht e shiritit Title bar

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi

Nse

nj lidhje dial-up sht prdor pr lidhje n internet, nj shfaqet nj dritare dialoguese kur t mbyllet Internet Explorer: Kliko Disconect pr t shkput lidhjen akoma aktive

Rezyme Srisht rreth formulimeve rreth Program Start & Login o Starto browserin pr qasje n internet . browseri lidhet me internetin o Internet Explorer mund t startohet nga Start/Programs/Internet Explorer o N Local Area Network LAN lidhja e internet krijohet atypr aty(immediately)

Interfejsi i prdorusit(User Interface)


Interfejsi i prdoruesit n Internet Explorer prdor pjes t njejta si dhe t gjitha produktet e Microsoftit.. Prmbatja e ktyre elementeve ka psuar ndryshime t vogla nga verzione e m parshme por manipulimi akoma sht i njejt. Nse ju prdorni produktet e Mikrrosoftit ju shpejt mund ta msoni t prdorni interfejsin e prdoruesit n internet Explorer. Fig n vazhdim paraqet interfejsin e nnkuptuar(deafult) startus t Microsoft Internet Explorer i cili paraqitet menjher pas insatalimit.

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi
:

fig Internet Explorer 5.0 me faqen startuese

TITLE BAR Shfaq Titullin(emrin) e programit dhe emrin e veb faqes aktuale. MENU BAR siguron qasje n t gjitha komandat e mundshme. Komandat jan t grupura n disa meny. P.sh Menua View mban t gjitha komandat q kan t bjn me komandat mbi pamjet/shfaqjet e internet explorerit. . Standard Tool-bar prmban butonat pr komandat m shpesh t prdorshme q mund t ekzekutohen me klik t mausit.Kur mausi pozicionohet mbi buton dhe duke ln pr nj ast shfaqet nj informacion(Hint-quick info), q spjegon funksionin e butonit.

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi ADDRESS BAR N ktt shirit futen Adresat e internetit (URL-t). Shfaq gjithashtu dhe URL-n (Uniform Resource Locator) e veb-faqes aktuale . Fut nj URL t re pr t ndryshuar n nj veb-faqe t re

Shiriti i lidhjeve /Links bar


Prmban disa butona, t personalizueshm, q lejojn hyrjen e shpejt n disa site Web..
Figura 6: Shiriti i lidhjeve t Internet Explorer / Links Bar

STATUS aktual.

BAR

shfaq informacion rreth komands aktual t przghedhur ose aksionit

SCROLL BARS prdoren pr ti zhvendosur pikat e shiqimit(Viewpoint), majt, djtht, lart posht(pra ju mundson t scrolloni npr prmbatjen e faqes). Menya e kontekstit

Menyt e kontekstit mund t hapet me klikim t djatht . Kta prmbajn komanda q kan t bjn me objektin e klikuar.

Rrezyme Srisht rreth formulimeve rreth interfejsit shfrytzues(user interface) o Interfejsi shfrytzues i Internet explorerit t windowsit prmban elementet standarte q jan tipike pr aplikacionet q punojn nn windows: Title bar, Manu bar,Toolbars, Status bar, dhe scroll bar

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi o M sipr prmendm se Internet exploreri ka dhe nj Addres Bar q prdoret pr t shfaq dhe fut URL(Uniform Resource Locators (adresses(- adresat e vebfaqeve Paraqitjet dhe prcaktimet-Views and Settings Interfejisi i Internet Explorer-it mund t konfigurohet n disa nivele Varsisht prej preferencave personale toolbar-et mund t shfaqen ose fshehen. Internet explorer posedon toollbar shtes pr qasje t shpejt n disa komanda Pr situacione speciale, sht i mundhsm full screan si dhe opsione t tjera. Mjaftushmria e elementeve t interfejsit t shfrytzuesit redukton hapsir t vleshme pr t shaqur veb-faqet.

Elementet e me bollshme t interfejsit t prdoruesit redukojn hapsirn e vleshme pr shfaqjen e webfaqeve. Komanda Full Screen nga menya View fsheh t gjitha elemetet e panevojshme pr ti lr hapsir maksimale pr pamjen e Web faqeve >Kliko Full Screen.

Full screan nga View menu fsheh t gjitha shfaqjet e elementeve t panavojshme pr t ln hapsir maksimale pr pamjen e veb-faqeve

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi

Kliko butonin Restore n skajin e siprm djatht ekranit pr ta gushtur pamjen

Paraqitja ose fshehja e toolbareve

Picture 1: Showing or hiding Tool bars

Komandat e tulbarit t menus View ju mundsojn ti shfaqni dhe fsheni tulbart duke klikuar n komand (toggles) tulbari bhet i dushm . simboli i krabzs (checkmark) tregon s e ai toolbar sht aktualisht i dukshm

Teknologjit e internetit

Ismail Dashi
Explorer bar

Komanda explorer bar n menun view ju mundson t shfaqni function bar (shirit funksioni)

Picture 2: Explorer bars

Prdor komandn VIEW / EXPLORER BAR pr t shfaqur ose fshehur Explorere bar. Dukshmria aktuale e explorer bar tregohet me shenjn e krrabzs para emrit t komands

Teknologjit e internetit

10

Ismail Dashi Picture 3: Shiriti i krkimit t explorer-it paraqitet n ann e majt Shiritin Explorer mundeni gjithashtu ta aktivizoni (ta bni t dukshm) duke klikuar n butonit prkats t toolbarit . Gjithashtu n kt mnyr mund ti akitvizoni edhe search , favorites dhe Hystory

Ekran i mbushur -Full Screen


Nj mod speciall full screen mode sht n disponim. Ky mod sht i dobishm pr ti lr m shum hapsir pr web faqen kur nj explorer bar dhe toolbars jan t shfaqur. Kcomanda VIEW / FULL SCREEN ky n modin full screen, ku elementet e panevojshme fshehen . Klikon ikonn RESTORE i in sakjin lart djatht pt to ky n modin Noraml. Tasti funksional normal view. mundet gjithashtu t prdoret pr kyje ndrmjet full screen dhe

Opsionet e internetit
Komanda TOOLS / INTERNET OPTIONS hap nj dritare dialoguese q prdoret pr t br disa prcaktime t internet explorerit

Dritarja dialogues Internet Options prdor tab-et pr t grrupuar prcaktimet sipas temave. Secila tem ofron disa opsione p.sh grupa Home page(faqja startuse) n tabin General lejnon ndryshimin e faqes startuse t Internet Explorerit

Teknologjit e internetit

11

Ismail Dashi Kjo dritare dilaloguse ka disa tabe (tabs) pr ti grupuar prcaktimet sipas temave . Secila tem (topic) siguron disa opsione. p.sh HOME PAGE mund t ndryshohet n GENERAL TAB.

Viewing Pictures
Madhsia e veb faqes prcakton dhe kohn e shkarkimit. Fotografit zakonisht jan m t mdha se teksti . Kshtuq faqet me m shum fotografi krkojn koh m t gjat pr t lexuar se faqet e bazuara me tekst . Internet Explorer-i mund t konfigurohet pr t mos i lexuar(ngarkuar) fotografit pr t shpejtuar shkarkimin e veb faqes Ky prcaktim mund t ndryshohet duke selektuar TOOLS / INTERNET OPTIONS. Opsioni prkats sht SHOW PICTURES n seksionin MULTIMEDIA t lists n tab-in ADVANCED tab t dritares dialogues Internet options

Fotografit ngadalsojn shkarkimin n internet. Faqet harhjojn shum kujtes krahasuar me text. Faqet, q prmbajn shum imazhe mund t jen shum t gjata t ngarkohennga server-i . Tab-i Advanced ngadritarja dialogu Internet options ju mundson ti fsheni fotografit (pictures) dhe t shpejtoni shkarkimin. > kliko Show pictures

Prdorimi i udhzuesit -Using Help Sikurse te t gjtha programet e windowsit, nj veri e till shum detale e ndhims gjthashtu sht e integrume n Microsoft Internet Explorer. seksioni n vazdom spjegon se si t prdoret ndhima(udhzuesi) n Internet Explorer
Startimi i Help-it

Ndihma starohet duke selektuar komandn prmbatja dhe tregusi/ CONTENTS AND INDEX nga menun ndihmo/HELP .

Teknologjit e internetit

12

Ismail Dashi

Fig: Help-i n Internet Explorer N panin e majt kemi tre tabe. Kta mundsojn navigim t shpejt npr sistemin e ndihms Tabi i prmbatjes -Contents Tab Tabi i prmbatjes liston prmbatjen e librit t ndims. Ky tab sht i ngjajshm me tablen e prmbatjes t nj libri normal. Faqja e prmbatjes tregon librn - dhe symbolet e tekstit and text symbols . Symbolet e librit (Book symbols) tregojn kapitujt t cilt mund t happen pr t treguar nn kapituj ose tekst dokumente. Simbolet e tekstit prezentojn tekstin e ndims aktuale, hyperlinks (q tregohen me ngjyr t ndryshme dhe nnvizime) ju mundsojn kcim t shpejt n temat relacionale Tabi i tregusve-Index Tab Tabi i tregusve( Index tab) sht i ngjajshm me treguesit e nj libri. Ktu falt kye(els) ndihmojn pr gjetje t shpejt t tems prkatse. Pasi q t keni fut(dhn) fjaln kye , index list shfaq temat e cila tema e krkuar nund t zgjedhe dhe dhe tju shafaqet. Temat mund t zgjedhen secila duke i selektuar dhe kliku DISPLAY ose me kliim t dyfisht n n temn e krkuar

Tabi i krkimit-Search Tab


Tabi i krkimit/Search tab mundson krkimin e tr tekstit prgjat t sistemit t udhzuesit(Help system). Njejt si dhe tabi i indekseve( Index tab, nj fjal kye duhet future dhe m pas t gjitha temat q prmbajn fjaln els listohen.

Teknologjit e internetit

13

Ismail Dashi
Butonat e Navigimit-Navigation Buttons Back: pr t shfaqur ndihmn e tems paraprake Forward: shkon para n listen e vizits t dokumenteve Help( sht n disponim vetm nse Back sht prdor).

Rezyme
Srisht mbi formulimet view & settings o Tasti Funksion F11 ju ndlidh ndrmjet Full screan dhe Noraml view o Toolbaret mund ti aktivizoni ose fshehni me komandn view/Toolbars o Shiritat Search, Favorits dhe History mund t aktivizohen ose fshehen me View/Explorer Bar o Komanda Internet Options nga Tools mundson gjithashtu konfigurime Testo njohurit 13 Pik Pr ka prdoret Full Screen View e internet Exploreit? T shfaq nj web faqe t re Shumica e elementve t ekranit jan t fshehura Hapet home page Hapsira pr pamjen e web faqeve maksimalizohet 23 Pik ifto termet dhe domethanjet e tyre: Menu Bar Zhvendos viewport-et Status Bar Prmban t gjitha komandat e mundshme Scroll Bar Prmban butonat pr komandat m t randsishme ToolBar Shfaq prshkrimin e komandave dhe informon pr dtyrn aktuale 3.2 Pik ka verifikohet nga provajderi kur lidheni n internet prmes modemit? User Name (emri i shfrytzuesit) Numri i telefonit Password (fjal kalimi) Nse modemi sht i kyur 44 Pik Klasifiko formulimet si t sakta ose t pasakta si n vazhdim: Fqja am(Home page) mund t ndryshohet n internet Options(osionet e internetit) Prdor Full screen View pr t maksimalizu hapsirn e mundshme pr shfaqjen e faqeve web Zoom zmadhon/zvoglon pamjen(paraqitjen) e nj web faqeje

Teknologjit e internetit

14

Ismail Dashi

Addres bar shfaq URL e faqes aktuale Toolbaret nuk mund t zhvendosen

Teknologjit e internetit

15