kJohnkSeymour,kGradinakdumneavoastrakdeklegumek(notekdeklectura) Subtitlu:kCumksakcultivikfructeksiklegumekînktoatekanotimpurile Introducere Pânaklakalkdoileakrazboikmondial,kgeneratiilekprecedentekgradinareaukpentruksubzis tenta.

kGradinilekdekatuncikeraukdekokfertilitatekuimitoare. Astazi,kasistamklakokîntoarcerekînkfortakakgradiniikdeklegume.kPrinkintermediulklork sekfackeconomiikimportante,kalimentelekaukunkgustkmaikbun,kefectulkpentruksanata tekestekbenefic. Oameniikvorksakproducakorganic.kEikredescoperakvaloareakîngrasamintelorkdekorigine kanimalaksikvegetala.kNicikunkgradinarkn-arktrebuiksakuitekcaktoatekcuvintelekte rminatekînk"cid"k(vezi:kpesticid,kierbicid,kinsecticid,kfungicidketc.)kdenumesckînkf aptkotravuri. Tratareaksoluluikcuknitratikchimicikduceklakterenurikincapabileksakretinakazotul . Celeksasekprincipiikalekagriculturiikorganiceksuntk: a)kgradinaktrebuieksakfiekînkacordkcuknatura,knuksakiksekopuna; b)knaturakestekvariata,kgradinarulktrebuieksakpracticeksikelkdiversitatea; c)kgradinarulktrebuieksakcultiveksauksakîntretinakaltekformekdekviatak kanimalaksauk vegetalak-kcâtkmaikaproapekdekloculkundekcultivaklegumele; d)kgradinarulktrebuieksakînapoiezeksoluluikatâtk(saukaproapekatât)kcâtkîikia; e)kgradinarulktrebuieksakhraneascaksolul,knukplantele; f)kelktrebuieksakstudiezeknaturakînkansamblu,ksiknukdiferiteleksalekaspectekizolat e. Chiarksikpekokbucatakmicakdekpamânt,kgradinarulkcareknukekvegetariankîsikcakdakseama kcakpoatekcrestekiepuri,ksaukgaini,ksaukambele. Principiulkfundamentalkalkculturiikpekrazoarekconstakînkamenajareakunuikstratkfoar tekprofundkcareknukvakfikniciodatakcalcatkînkpicioare.kPlanteleksekvorkdezvoltakîntr -unkterenkmaikbogat,kînkprofunzime,kradacinilekdezvoltându-sekînkjoskmaikdegrabakdecâtkl ateral.kLegumelekobtinutekastfelksuntkmaikmari,kiarkplantelekvorkfikmaikdese. Unkrazorkarktrebuiksakproducakokrecoltakdekpatrukorikmaikmarekdecâtkunkstratkobisn uit. Ciclurileknaturale Planteleksikanimaleleksuntkînkinterdependenta.kAnimalelekeliminakdioxidkdekcarbonk sikconsumakoxigen,kplantelekeliminakoxigenksikconsumakdioxidkdekcarbon.kAnimalel ekmanâncakplanteksikeliminaktotkceeakceknukpotkdigera.kIarkbalegarulkanimalelorkes tekutilksolului,kdekundekcresckplantele. Ciclulkapei Apakrâurilor,kmarii,klacurilorksikaksolului,kprecumksikceakprovenitakdinktranspira tiakanimalelorksikakplantelorksekevaporaksubkactiuneaksoarelui.kEstekapoiktransp ortatakînkatmosferakdekvânturi,kdupakcarekrevineklaknivelulksoluluiksubkformakploiik sikakzapezii. Ciclulkazotului Estekoksubstantaknecesaraktuturorkplantelorksikanimalelor.kAnumitekbacteriiksika

b)kreducekeroziuneakprovocatakdekvânt.koriceksolkpoatekfikameliorat. Lucernaksekdescompunekînkcâtevaksaptamâni.kDinkfericire.kDacakapucakakdakseminte.kprecumkargila. i)kdegajeazakacizikorganicikcarekajutaklakneutralizareaksolurilorkpreakalcalinek sikpermiteksoluluiksakdegajezekmineralekutilekpentrukplante. Solul Dacakpamântulkestekbun.kPaielekauknevoiekdek1-2kanikpentrukaksekdes compune.kestekeliberatkînksolknukdoarkazotul kîmprumutat.kadicakcarekpermitkmaterii lorkorganiceksaksekdescompunaksiksakeliberezekazotul. Ciclulkazotuluiknekspunekcakgradinarulktrebuieksakcultivekatâteakspeciikapartinândkf amilieikleguminoaselork(fasole.kSaukdacaksolulkestekgreu.kprecumksikaltikcompusikazotatiksubkokformakdisponibila .kvorkrecurgeklakazotulkcare kestekdejakcontinutkînksol.kapa.kvântulksikcreaturilekvii. Oricektesutkvegetalksaukanimalkmort. Humusul Estekcompuskdinkmateriikvegetaleksikanimalekmoarte.kmazareketc.kcompuskdinkparticulekminuscu le.kÎntr-okprimaketapa.kMateriilekvegetalekcareksekîncorporeazakînkpamântktrebuieksakfiekfoartektiner e.kSaukdacakestekîntrekacestekdouakextreme. Diferitelektipurikdeksol Pentrukgradinarkestekimportantksakcunoascakdacaksolulksaukestekusor. f)kfurnizeazakelementeknutritivekplantelorkpentrukcakcontinktotkceeakcekacesteak auknevoie.ktrebuieksaktreacakprintr-okgramadakdekcompost.lgekpotkfixakazotulkpurkîntr-unkelementkcompuskutilizabilkdekformelekdekviatakmaik elaborate. e)kscadektemperaturaksoluluikvaraksikokcrestekiarna.kfrigul. Humusulkareknumeroasekefectekbenefice: a)kprotejeazaksolulkdekeroziuneakprovocatakdekploaieksikpermitekapeiksaksekinfil trezekîncetisorksikînkprofunzime. d)khranestekorganismelekutilekdinksol. j)kretinekînksolkamoniacul.kÎnsa. Originileksolului Fundamental.)kcâtekpoate.kÎntr-unkhectarkdekterenkbunksekaflakdekl ak10klak20kdektonekdekmateriekvie. Nicikunkchimistkn-akpututkexplicakfaptulkcakanimalelekpotkînkcâtevakoreksaktransform ekmateriikvegetaleklipsitekdekazotkîntr-unkbalegarkextremkdekbogatkînkazot.kvakeliberakcontinutulksaukdeka zotkcarekvakputeakfikutilizatkdekaltekplante.ktransformândksolurilekfineksikpr afoasekînksolurikmaikconsistente. h)kîmpiedicaktransformarilekchimiceksaksekproducakpreakrapidkatuncikcândksekincorpor eazakînksolkîngrasaminteknon-organiceksaukvar.ksolulkestekconstituitkdinkrocikpulverizatekdekagentikprecum:kcaldur a.kciksikazotulkobtinutkdinkmateriilekorganicekdescompuse.kÎnsa.kînkmomentulkînkcarekprocesulkestekterminat. g)kretinekapakcakunkbureteksikminimizeazaktranspiratia.ktransformatekdekmicro-organi smelekdinksolkîntr-oksubstantakorganicakcomplexakcareksekintegreazakînkacesta.ksolulkvakfikprivatkdekazotulkcontinu t.kadicakforma tkdinkparticulekdeknisip.kbacteriilekcarekpermitkprocesulkdekputrefactie.kestekplinkdekviata. c)kpermitekparticulelorkdekpamântksaksekaglomereze.kîngropatkînksol.kMaikestekimportantkdac aksolulkestekalcalinksaukacid.kdacaknukexistaksuficientkazotk careksakechilibrezekcarbonulkcarekformeazakceakmaikmarekpartekakoricaruikorganis mkviu.

Anumitektulpiniknukaukgustkagreabilkdecâtkatuncikcândkaukfostkalbite.khasma. h)kdeseurilekrezultatekdinkculturi.kCapsunaksikmura knuksuntkfructe. g)kalgeleksikierburilekmarine. Fructelekcarekcontinkunksingurksâmbureksuntkdrupek(ex:kprunele).kTomatele. e)kflorile.kunelekdoarkdekvântk(ex:kporumbul). Fructele Pufulkdekpapadiekestekunkfruct. Semintele .kanghinarea.kIndexulkilustratkalklegumelor.kAsemeneaksiknuca.kîmpiedicându-sekformareakclorofilei. Florile Nukconstituiekînkgeneralkhranakimportantakpentrukom. Frunzele Multeklegumekaukfrunzekcomestibilek:kceapa.kandi veleksikcardonul.kcikgrupurikdekfructek(bace). b)ktulpinile. Tulpinile Cartofiiknuksuntkradacini. f)kgrauntele.kciktulpinikmodificate.kridichi le. d)kexcrementelekomenesti.kpatlagelelekvinete. CapitolulkI.kusturoiul.kpastailekdekfasoleksikdekmazareksuntkfructeksikele. Radacinile Numeroaseklegumekaukradacinikpivotantekcomestibile:kmorcovii. c)kbalegarulkdinkferma.kprazul.kpastârnacul.knapiiksiksfecla. b)kmateriilekvegetalekuscate.kStruguriiksikcoacazeleksuntksikele kbace. c)kfrunzele.. e)kturba. d)kfructele.kCelekmaikmulteksuntkfertiliza tekdekalbine. Suntkcomestibile:kconopidaksikbroccoli. Oricekmateriekorganicakincorporatakînksolkpoatekproducekhumus: a)kcompostul.kalkfructelorksikalkplantelorkaromati ce Partilekcomestibilekalekplantelor Partilekcomponentekalekplantelorkpotkfikclasificatekîn: a)kradacini.kadicakaukfostk sustrasekluminii.kDekex:kcartofii. f)kfrunzelekdescompuse.k ardeiikiuti.ktelina.

katunciksemanatikîngrasamintekve .kcukajutorulkun eikroabe. Atuncikcândksolulkesteksuficientkdekdurkpentrukakrezistakgreutatii.kCelekmaikmultekdintreksemanaturilekdin kgradinakdeklegumekauklockacum. Iuniekestekoklunakredutabilakînkceeakcekprivestekinsectelekdaunatoare.2km. Primavara Dacaksemanatikpreakdevreme.kNaturaknukestekpreakgrabitakprimavara. Semintelektrebuieksemanatekîntr-unkpamântklakfelkdekuscatkcakprafulk(pamântulkuscatkes tekcald).kNicikunkstratkn uktrebuieksakramânakgol. Estekpreferabilkcakarboriiksakprimeascakunkstratkgeneroskdekmulciklakradacina.kAcestakestekp rincipalulkprivilegiukalkceluikcarekposedakokgradinakdeklegume.kînsaknuklekplaceksakseksufoce. Arboriikfructiferikpotkfikplantatiktoatakiarna.kalktrasariikcailorkdekacces. Sekcautakaraciikpentrukfasoleksikmazare.kîntr-unkcos.kdarka desea.kd ecâtksakfiekprasitikcuksapa. Anumiteklegumektrebuiekcultivatekpekstratkcaldk(ex:ktoatakfamiliakverzei).kculturakpekrazoarekestekexcelenta.kCastraveti ikauknevoiekdekumezeala.kaltcevaktrebuiekpuskînkloc.kEsteknevoi ekdekjumatatekdekapakpentrukunkrazorkînkraportkcukunkstratkobisnuit. CapitolulkII.kÎnkgeneralkseminteleksuntk maiknutritivekdecâtktoatekpartilekcomponentekalekuneikplante.kDacaknukavetiknimickdekpus.kVetikaveakînkacestkfelklegumekproaspetektoatakvaraksiktoamna.kakreparariikinstrumentelorksikakpregatiriikanuluikurmator. Apriliekesteklunakceakmaikîncarcatakdinkan.kalkcurateniei.kalkuneiknoiks ere. Imediatkceksekrecolteazaknistekplante.kdarknuktrebuieksaksuferekdekfrig. Înkianuarieksekpunkcartofiiklakgerminat.kgerulksikumezealakriscaksakducaklakputrezireaksemint elor. Înkceeakcekprivestekretentiakdekapa.kridichi.ksiksektaieklak1.k» Iarna Estekmomentulkodihnei.kmorcoviksiksfeclakînkmicikcantitati. Plantelekaromatice Seminteleklorkparfumeazakalimentele.kNicikgradinarulkn-arktrebuiksakfie.kînksera. Seraktrebuiekdeschisakînktimpulkzileik:ktomatelekauknevoiekdekmultkaer.Anumiteksemintekpotkfikconsumatek(celekalekcerealelor).kCumksakgradinarestiktotkanul Gradinarulkfilosofkspunek:k«kNukexistaktimpkrau.kapoikudatekbine. Vara Continuatiksaksemanatiksalata.kCartofiikpentruksamântaka uknevoiekdeklumina.kcukconditiaksaknukfiekpreakmarek umezealaksauksaknukfiekînghetat.ksektransportakcompostulksiksekîmprastiekpekteren.

Estekpreakputinkimportantkdacakrândurileksuntkorientatekdeklaksudklaknord. Toatekfructeleksekculegkînaintekdeksfârsitulkuniikoctombrie. Unkprasitkbunkvaloreazakmaikmultkdecâtkokirigare.kînsaksmulgeti-lekînaint eksakdeakseminte.kUnelekplanteknukmergklakumbra. b)kunkcoltkpentrukplantekaromaticek. Toamna Recoltelekseksuccedkfarakîncetare.kiarkceeakceknuksekpoatekconsumaktrebuiekconserv at.kCh iarksikterenurilekcukexpozitieknordicaksuntkcapabileksakdeaklegumekbune.k Esteksikmaikbineksakplantatikunkgardkviu.kDacakn-avetiktimp. Dacakterenulkestekînkpanta.kRazoarelekpotkuimikcukcantitateakdeklegumekobtinutakdekpekele.kVorkîngrasakpamântul.knicikunkdaunatorkalka rborilorknukpoateksupravietui.kConstruireakteraselork estekepuizanta. Clima Estekbineksakstitikdirectiakvântuluikdominant.kdoarkexperientakvakpoatekspunekcâtkputetikobtinekd ekpekoksuprafatakdata.kcukokîntârz ierekrezonabilakfatakdekterenurilekcukexpozitieksudica. Estekgreukdekestimatkproductia. Topologiakgradinii Preocupareakpentrukexpozitiaksudicakakgradiniiknuktrebuieksakdevinakexcesiva.kestekbineksakridicatikunkgardkcukinterstitii.kînsakvântulktre buieksakfiekîncetinit.ksiklasati-lekpekloc.kDacakavetiknecazurikcukacestkfactor .kÎnsakcelkmaikade seakseklucreazakcukgradinikdejakutilizate.kmultkmaikeficacekdecâtkunkgardkcom pactk(înkultimaksituatiaksekpotkcreakvârtejurikînkgradina. . Nevoilekdumneavoastrakspecifice Întâikdektoatekarktrebuikfacutakoklistakcukceeakcekdoritiksakavetikînkgradina.kÎnkfelulkacesta. c)kunkstratkrezervatklegumelorkperenek(sparanghelksikanghinare)k.kdecikpreconcepute.rzi.kaltelekn ukmergklaksoare.klakcevakdistantakdekgard).ksaukdek lakestklakvest.kdarkefortulkvakfikrasplatitkprinkproductiilekdeklegumeksikabsent akeroziuniiksolurilor.kekobligatoriuksakfacetikterase. Estekbineksakavetikînkapropierekoksursakdekapa.kRegulakgeneralakarktrebuiksakfiekaceeakdekakcultivakcâtkdek multksekpoate. Umbrakestekmaikimportantakdecâtkexpozitia.katunciklasatikburuienileksakcreasca.knukstopat. CapitolulkIII.kOrganizariikgradiniikdekzarzavat Celkcarekpornestekorganizareakgradiniikdeklakzerokarekmareknoroc.kFrunzelekarborilorkseks trângksiksekincorporeazakgrameziikdekcompost.karbori. Dispunereakdiverselorkelemente Gradinakdeklegumekidealaktrebuieksakaiba: a)kunkstratkpentrukseminteksikrepicari.ksakpunetikarbusti.

kestekfoartekbine kdekcultivatkvarzakdupakleguminoase.kînkvedereakuneikminimekrota tiikakculturilorkpekpatrukani.kDekaceeakestekbinekdekdistanta tkcâtksekpoatekacestekdouaktipurikdekculturi.kînkvremekcekradacinoaselekplasate kînkacestktipkdeksolktindksa-sikbifurcekradacinile. e)kpatrukstraturikpentruklegumekanuale. Organizareakstraturilor Esteknecesarksakdispunetikdekcelkputinkpatrukstraturi. f)kunklockrezervatkpomilorkfructiferi. .kCukcâtk okgradinakestekmaikmare.kDupakrecoltareks ekplanteazaksecarakdekiarnakcakîngrasamântkverde.kbostanii. Dacakterenulkesteksuficientkdekmare. d)koksera. Constructiilektrebuieksakcuprindak: a)kinstalatiilekpentrukcompost.kDupakrecoltareksekseamanakvarza.kpentrukc akrezultatulkestekînkgeneralkokcresterekakarborilorkînkdetrimentulkfructelor. Legumelek«kdiversek»k(tomatele.ktrebuiekînceputkcuksu prafetekmaikmici. d)kAnulkIVk kSekseamanaklegumekcukradacinikcomestibile.kTerenulknecultivatkcukleg umekpoatekfikameliorat. c)kAnulkIIIk-kSekcultivaklegumek«kdiversek». c)kokcasutakpentrukunelte. Arboriikfructiferiknuktrebuieksakfiekîncurajatikcukpreakmultekîngrasaminte. Exemplukdekciclukpekacelasikstratk: a)kAnulkIk-kStratulksekîngrasakabundent.kînkanulkVksekseamanaklucerna.kfasoleksikalteklegumi noase.kiarkceikmaikmicikspreksud.d)kunkstratkpentrukarbustikfructiferik.ksiksekplanteazakcartofi.kSecaraksekincorporeazakînksolklakîncep utulkceluikde-alkdoileakan.kceeakce knukestekcazulkpentrukcartofi. Maiktrebuiekrezervatkunkspatiuksikpentrukunkstratkdekflori.kpruni).ksalatele.keventualklakînaltime.kpepenii.kcukatâtksekpotkplantakarborikfructiferikcuktulpinakmaikînal taksikmaikgroasak(nuci.kesteksikmai kbine.kNukekbineksakfieknicikapro apekdekaltekanimale.kridichile)kseksimtkfoar tekbinekpekunksolkînkcareks-akincorporatkunkcompostkbinekdescompus.kDeciknuksekpotksucceda. Mazarea.klivadaktrebuiekorganizatakcako kscara:karboriikmaikmariktrebuiekplasatikspreknord. Aleilekarkfikbineksakfiekpietruite. Pentrukaksekevitakoricekproblemaklegatakdekumbra. Chiarksikînksituatiakînkcarekavetikmaikmultkterenklakdispozitie.kAnkdekanksekpotkadaugaknoikstraturi.kDacakdispunetikdekmaikmultekstraturi.kÎnkschimb. Stupiiksekinstaleazaklakdistanta. b)kunklockpentrukcrestereakanimalelork. Organizareakuneiklivezi Dimensiuneakgradiniikarekokimplicatiekmajorakînkprivintakarborilorkplantati. b)kAnulkIIk-kSekincorporeazakvarksiksekplanteazak:kmazare.kfasoleaksikleguminoaselekînkgeneralkpreferaksolulkplinkdekcalcar.kniciksubkcopaci. Cartofiikauknevoiekdekunksolkfoartekbinekîngrasat.

c)kcrestekrandamentulkculturilor. Îngrasamintelekdekoriginekanimalaksikumanakaducktoatekelementelekdekcarekpamântulkar eknevoie.kUlterior.kGramadaksekacoperakcukunkplasticknegru. Îngrasamintelekverziktrebuiekincorporatekînksolkînaintekdekakînflori.kcarekpresupunekokmare kcheltuialakdekenergie.kdinkca ramida. Înmultireakplantelor Sekselecteazakdoarkcelekmaikbuneksikmaiktipicekplante.kazotulkcontinutkînkaerkestekfixatkcukajutorulkmicroorganismelor. Nukconteazakdinkceksekfackcutiilekpentrukcompost. Anumitikdaunatorikaikarborilorksuntkchiarkceikdinkproximitateakomului:kgainilekm anâncakcapsuni.kdarkdiminueazakrezistentakl akmaladii.kmicroorganismeleksekvadkprivatekdekfunctiaklorksi kmor.kd acaksekadaugakazotkdeksinteza.kiarkobligat iakdekakadministrakîngrasamintekchimiceksekamplifica.ksekîmprastiekunkstratkdekcompostkpeknouaksuprafata.kiarkpretulkeikcrestekodatakcukpretulkpetroluluik. d)kînkmodknormal.kNumaikcaktrebuiekobligatoriuksakfiekbinekcompostatekînaintekdekakfikraspân ditekpekteren. .kLakrigoare.ksekdistrugekastfelkcapacitateaksoluluikdekakfixakelkînsusikazot.kÎnkpr imulkan.Populareakuneikliveziktrebuieksaktinakcontkdekpolenizareakarborilor.kStraturilekvegetale. Plantelekcultivatekpekunksolkbogatkînkcompostksuntkmaikrobusteksikrezistakmaikbine klakcelekmaikmultekdintrekboiksikparaziti. Metodakculturiikfaraklucrari Principiulkdekbazakalkacesteikmetodekestekdekakaveakîntotdeaunaklaksuprafataksolul uikunkstratkdekcelkputink5kcmkdekcompostkbinekdescompuskcareksekreînnoiestekînkfieca rekan.kCekestekindispensabilkpentrukakgradinarikbine Cumksaktrateziksolul Modulkcelkmaikobisnuitkdekakpregatikunkterenkabandonatkpentrukgradinaritkesteksa patulkcukhârletul.kdarkscadekcalitateakplantelor.ksikdekbalegarkt rebuieksakalterneze. Celkmaikbunkmomentkpentrukakinstalakrazoarekestekalkdoileakankdekgradinarit. Cumksakfacikcompost Compostulkpoatekfikfacutkîntr-okcutiekdinklemnkfarakfundkastfelkîncâtkprimulkstratkdek materiekvegetalaksakfiekînkcontactkcukpamântul.kAmesteculksekudaksi ksekîntoarcekperiodic.kPotkfikfacutekdinklemn. CapitolulkIV. Îngrasaminte Dezavantajelekfolosiriikazotuluikdeksintezak(dinkîngrasamintelekchimice): a)kproducereakdeknitratikokoperatiunekfoartekcostisitoare.kcaprelekrodkcoajakarborilor.kdinkpiatra.kVie rmiikîlkvorkînglobakînksol.kinsecteksikîngheturikdekprimavara.ksapatulkcukhârletulkestekobligatoriu.kchiarksikunkbutoikdinkmetalkgauritkpoatekservikp entrukokgradinakmica.kÎnkfelulkacestaksekconsumakcantitatikuriasekdekcompost. b)kazotulkdeksintezakstimuleazakcrestereakplantelor.

kdupaknevoilekexploatatiei.kCevakmaiktârziuksekvorkformakradacini. Culturakpekrazoare Metodakakfostkadoptatakînksec.kSekpunekokproptea.kL ungimeakdek6kmkparekakfikpotrivitak(darksekpoateksikmaikscurt.kCopaculksekleagakdekpropteakcukunkciora pkvechik(pentrukaknuksekranikcoaja).kdistrugându-sekîntotdeaunaksikaltekformekdekviata.kPrazulkpoatekramânekînkpamântktimpkdek2kanikfarakprobleme.kpastrateklakrece.kdarkaveaukaccesknelimitatklakba legarulkdekcalk(mijloculkprincipalkdektransport).kCeeakc .kLatimeakrazoruluiktrebuieksakfiekdek1.kRadacinileksekacoperaksiksektaseazakfoartekbine.kapoikrepicatekînkalkdoileaka n.kdacakdimensiunile knukpermit).kCeapakekmaikprudentksakf iekrepicata. Sekfacekokgroapakcukdimensiunikdublekfatakdekcelekalekradacinilor.kSekpunekokfurcakbunakdekbalegarklakfundulkgropii.kPutetikprelevakunkbut askdinkoricekpartekakplantei. Puriciikplantelorksuntkusorkdekeliminatkcukoksimplakstropirekcukapaksiksapun.kSekacoperakbalegarul kcukpamântkdeklakdeasuprakgropii.kEkmaikbineksakfiekdo ikoameni.kfurca.kpentrukcakefectulklorkdepasestekucidereak insectelorkvizate.kSekmulcestekdinkabundenta.kcareksaksprijinekcopacul.knukvakmaikfikniciodatakcalcat. Cumksakfacikunkrazor Suprafataksekdelimiteazakinitialkcukpichetiksiksfoara.kEstekgresitks aksekfacakgroapakcukcâtevakzilekînaintekdekplantarek(poatekdeveniklakfelkdekdurakcak betonul).kCop aculksekaflaklakadâncimeakpotrivitakatuncikcândkpunctulkdekgrefakesteklak15kcmkdeasu prakniveluluiksolului.kgradinariikchinez ikaflatikînksituatieksimilarakaukfacutkacelasiklucru.kSekudakd inkabundenta.kcarekdevineksuportksi-ikconferaksevaknecesarakdezvoltarii. b)kpentrukakdakokformakprecisakunuikcopac.kXIXkdekgradinariikfrancezikdinkpreajmakmarilorkoras e.kInstrumentelekdeklucruksu nt:khârletul. Taiereak(curatarea)karborilor Arboriiksuntkcuratatikdekcrengikpentruktreikmotivekprincipale: a)kpentrukakfikeliminatekramurilekbolnaveksaukraukplasate. Altoirea Constakînkimplantareakuneikportiunikvegetaleknumitakgrefak(altoi)kpekunkaltkvegeta lknumitkport-altoi. Înmultireakvegetativa Principiulkbutasiriikestekfoarteksimpluk:kprelevatikokramurakdeklakokplantakadul taksikpuneti-okînkpamânt. Bolileksikparazitii Insectele Trebuiekevitatekinsecticidelekchimice.kRazorul.kIndependent.kgreblaksikroaba.kodatakpuskînkpractica.kdacakestekplantatkînkconditiikidealekvakformakoknoua kplanta. Cumksakplantezikunkarbore Operatiunekdificilkdekrealizatkdekcatrekoksingurakpersoana. c)kpentrukakcrestekrandamentulkarborilorksikakameliorakcalitateakfructelor.kcarekdetineauksuprafetekfoartekmicikdekteren.5km.Plantelekbianualekpotkfikrecoltate.

kCo ntinutkmarekdekproteine.kpekunkpatkdekpaie.ktotusi knuksuntkdekdoritkcarentekputernice.knap.kacoperitakcuk paie.kdekvara. Linteakarekokproductiekfoartekmica. Boabelekdekmazarekrecoltatekproaspatkaukunkgustkdulcekfoartekplacut.kApoik razorulkseksapakbinekcukhârletul.kardeikgrasksikpatlagelekvinete. Varzakproducek100ktoneklakhectar.kdekpekcarekextra gkmulteksubstanteknutritive.kcâtkmaikapro apekdekcelkalkjungleiktropicale.ksaukcompost.kpastârnac.kAcestekplanteknuk apreciazakaciditatea.knuksekmerita.kconopida.kcincizecikdekcmksuntksuficienti.kadic akproducksemintekînkalkdoileakankdekviata. Uniikpartizanikaikculturiikpekrazoarekconsiderakcakrazoarelektrebuieksapatekanua l.ktrebuieks-o kîmpartimkpektreikgrupe:kdekprimavara.kmarar.ktelina. Solanacee Cartofi.ksoiaksikarahidek ktoatekfackpartekdinkfamiliakLeguminoase.kbrocoli.kbeladonaksikardeiulkiute.kcarekapreciazakunkterenkfertil.kAzotulkestekmaikputinkimportant.kcreson.kÎnkaceeasikclasakmaikintra:ktutun ul. Unksfertkdinkgradinakarktrebuikanualkcultivatekcukleguminoase.ekvakdevenikrazorksekacoperakcukunkstratkdekgunoikdekgrajdkbinekfermentat.ksikestekfo artekhranitor.kToatekauknevoiekdekunksolkfoartekbogat.kdacakcantitateakdekbalegarkesteksuficienta.kToateksuntkbianuale.ktomate.kCulturaklegumelor Leguminoasele Mazare. CapitolulkV.kridichekdekluna.ktimpkînkcarekzaharurileksektransformakînkamidon.kToatekombeliferelekaukcevakînkcomunk:kîn coltesckfoartekgreu.kpekdekaltakparte.kBobul. Cartofiikauknevoiekdekunksolklejerkacid.kÎnsakgustulks ekmentinekdoarkcâtevakore. Ombelifere Morcovi.kDacaknukdispunetikdeksuprafetekmarikînkgradina . Pekrazoareksekpotksemanakdekpatrukorikmaikmultekplantekdecâtkpekunkterenkobisnuit. .kFixeazakazotul.kpatrunjel. Crucifereleksuntkplantekvorace.kodolean.kleguminoaselekelibereazakazot.kdektoamna. Varzakpoatekfikpastratakpektimpulkierniikînkbeci. Pusekpekokgramadakdekcompost.krutabagak(varzakcukradacina-tuberc ul).kDacakdorimksakavemkvarzaktotkanul.kÎnsa.kfasole.karekokproductiekfoartekbuna. Crucifere Varza.kbob.kvarzakdekBruxelles.kToatekacestekplantekseamanakcukplant elekdesertuluikprinkaceeakcakretinkapakcekliksekofera.ksapatulkanualknu kmaikestekokoptiune. Pentrukalei.

kcirese.kArbustikexceptionalkdekrustici.kpere.knectarine. Dovleaculksekconservaklakoktemperaturakmaikînaltakdecâtkoricekaltakleguma:k10-16kgra dekCelsius.kDacak solulkestekbogat. Chenopodiacee Sfeclakfurajera.kDinkaceeasikfamiliekmaikfackpartek:kcânepa.kRadacinileks mochinuluiktrebuiektinutekaproapekdekcopac.kp itice.kdovlecel.kzmeura.kduzi.kiarkarboreleknukmaikrodestekîna .kmandarine. CapitolulkVI.ksfeclakrosie.kLakmomentulkactua l. Moracee Smochini.kcoacazkalb.kN-arkfikrauksakfiekcukspateleklakunkzidkpozitionatkspreksud.kCulturakfructelor Rosacee Mere. Rutacee Portocale.kradacinileksekdezvoltakexploziv.kbutasire.kcoacazkrosu.kpentrukcaksekprot ejeazakreciprockdekdaunator. Smochinulkcresteksikînkclimatkrece.kdrajonare).kcarekaparekatuncikcândkaproapekniciunaknuk estekdisponibila.kspanac.kiarksolulkestek sarac.kceikmaikmultikdintrekport-altoikprovinkdeklakvarietatikcarekdaukformekmici.kcelelaltekmaikcukseamakgatite.kgrapefruit.kgutui.kToatekaukflorilekpoleniza tekdekinsecte. Multekvarietatikdekparkauknevoiekdekdouakgrefe. Saxifragacee Coacazknegru.kpepenekverde. Ceikmaikmultikdintrekarboriikfructiferiknuksekreproduckfidelkprinkseminte.kSekseamanakalternativkcukceapa.kprune.kD inkaceeasikfamiliekfacekparte:ktrandafirul.kcikpr inkreproducerekvegetativak(altoire.kpaducelul.kprazksiksparanghel.kPort-altoiul kestekcelkcarekdeterminakdezvoltareaksikproportiilekarborelui.Morcovulkestekplantakbianuala.kmarcotaj. Curcubitacee Castraveti. Sparanghelulkestekoklegumakformidabila.kcaise.karborelekdekc auciuc.klamâi. Liliacee Ceapa.kdovleac.kînsakareknevoiekdektreikanikdinkmomentulksemanariikpânaklakacelaka lkdegustarii.kCoacazele kalbeksekpotkconsumaksikcrude. Caisiiksikpiersiciiksekpotkcultivakînksera.khameiul.kpiersici.kdacakobtinekfoartekmultksoare.keventualkîntr-okcutiekdekciment.kcapsuni.

kcastraveti. Ventilareakestekfoartekimportanta.kMaslinulkcrestekînkoricek felkdeksol.klasakbineksaktreacakl umina.kDacakperetiiksolariuluiksuntkdinkfoliek dekpolietilena. Idealkestekcaksolulksereiksakfiek artificial .ksiknukdureazakdecâtkvreok20kdekani.kpepenikverzi.kdarknukfoartekbine kiarna.kExistaknumeroasekplantekcarekpotkfikcultivatekîntr-okserakneîn calzitakde-aklungulkanului.kridiche.ktrebuiekluatkînkcalculkschimbareaklorkodataklaktreikani. Pentrukmaterialulktransparentksekalegekîntre:ksticlaksiktreiktipurikdekplastick(fi brakdeksticla.kadicakvenitkdinkafaraksikpreparat.kÎnsakestekinflamabil. Pentrukscheletktrebuiekaleskîntre:kaluminium.kpietros.ksekspargekrarkdinkcauzakvântuluiksikse kînlocuiestekusor.a.kPamântulkintrodusktrebuiek«kpasteurizatk».ksiksuficientekmetodekdekconservarekakplantelorkcarek nukcresckpektimpulkiernii.kdureazakmult.kUn kamesteckbunkcontine:kokpartekturba.kdarknukmaikmult. Dudulkcultivatklângakcireskfacekcakpasarilekiubitoarekdekfructeksakcultivekdudeksi ksaklasekciresele. Sticlaklasaksaktreacaklumina.kdarkmaikbinekdinkpietrisksaukpiatra. Omulkpoatektraikmâncândkînkexclusivitate:kpâine. Plasticulkdinkfibrekestekusorkdekfixatksiknukareknevoiekdekunksuportkfoartekimpo rtant. Vita-de-viekapreciazaksolulksarac.kIarn akokserakneîncalzitakpoatekfikutilizatakpentru:ksalata.kRetinekcevakdinkcalduraksoarelui.klemnksikplastic.kluminakoktraverseazakperfect.kadica ksakstagneze.kPVCksikpolietilena).kspanac.kpentrukcakvakpermitekinclusiv kreglareaktermicakaklocuintei.kpamântulktre buiekevacuatksikînlocuitkcukaltulkproaspat.kdouakpartikpa mântkbunkdekgradina.kceeakcekekbinekvara. Nuksekudakniciodatakfrunzelekîntr-oksera.kd arknuk«ksterilizatk»k!!kPentrukpasteurizare. .kserakpoatekfikutilakpentrukakcultivakplantekmed iteraneenek:ktomate.kuscat.kpamântulksektrecekprintr-unkcuptorkîncalzit klak80-83kgradekCelsius. Chiarksikînkclimatulkcelkmaikrece.kOricum.kAerulknuktrebuieksakfiekniciodatak«kmortk».kÎnsakestekfoartekscumpaksikfoartekgrea.kîncalzind-okînktimpulkiernii.kpatlagelekvineteks.intekdek50kdekani.kokparteknisipkgrosierkdekrau.kdarkestekfoartekexigentklakcadura. Polietilenakestekfoartekieftina.kardei.kîncalzireaksereikeste kunkluxknejustificat.kSeraklipitakdekzidu lksudickalkcaseikestekoksolutiekfoartekjudicioasa.kNuksekudakputinksikdes. CapitolulkVIII. Ceakmaikmicakserakestekceakcareksekataseazakdekgeamulkcasei.kvinksikmasline.kînsaknukrezistakdel ocklakunkvândkviolent.kCulturakînksera Existakokmultitudinekdeksereksiksolarii. Cararilekdinkserakpotkfikdinkciment.kdarknukdureazakmaikmultkdek5kani. Pentrukcinevakcarekcultivakînkserakprodusekpentrukfamiliaklui. PVC-ulkestekmaikieftinkdecâtkcelekdouakmaterialekanterioare.kdoarkradacinile.kdacaksekcultivakaniklakrândkaceleasikplante.

kSekpoateksarakpra ctickoriceklegumakcrocantaksikdura.kniciodatakseara.kCelekmaikmariktrebuiektaiatekfelii.kfiekprintr-unkparcurskliber.kDupakcekscotkboboci.kardeiikiuti.kakcaruikaromakestekmaikputernicakdecâtkceakak otetuluikdinkcidru.kfasolea. e)kpreparareakdekdulceturiksikjeleuri. Dacakavetikoklivadakmare.kIarnakapaktrebuieksakprovinakdintr-unkbutoika flatkînkinteriorulkserei.kalt felkîsikduckbobociikprinkiarbakumedaksaukprinknoroi.kprinkcontinutulkfoartekmarekdekazot.kGâscakramasakcloscak poatekrefuzaksaksekhraneasca.kiarkgâscaniikpotkfikfolositiklakreproductiekcamk5kani.kDiverse Gainatul.kGâstelekpotkouakcam k10kani.kuneorikiaksaptamâniksaukchiarklunikpânakcândksekacupleaza.kDuratakdekviatakakuneikreproducatoarekestekdek2kani. Cincikperechikdekporumbeiksuntksuficientekpentrukakdakokmasaksaptamânalakuneikfami liikformatekdinkpatrukpersoane. CapitolulkX. Uscareakestekunakdinkmetodelekcelekmaiksimplekdekconservarekaklegumelor. f)kcongelare. b)kuscare. d)kconservareakpropriu-zisakînkborcanksaukcutiekdekconserve.k Sekudakdimineata.kstrugur ii.kcaisele.kratelektrebuieksakramânakînchise.kToateklegumelekpotkfikconservatekînkotet. Cukdouakiepuroaice-mamekokfamiliekpoatekaveakokmasakdinkcarnekdekiepureksaptamânal .kconsumakpracticktoatekresturilekuneikgradini.kEstekbinekdekstiutkcakgâstele.kOkperechekpoatekaducekzecekpuikanual.kEkbinekdekstiutkc akcelkmaikbunkotetkestekcelkdinkvin.kPruneleksikaltelekmaikmicikpotkramânekintacte.kExcelentikproducatorikdek compost.kdinkcauzakformariikaciduluiklactic.kConservareakdeklungakduratakakproduselorkgradinii Metodekdekconservarekpektermenklungk: a)ksarare. Numaikcâtevaklegumekpotkfikuscate:kmazarea.kcik21kdekgradekCelsius.kdekaceeaktrebuiekîndopatakcukforta.kOtetulksekaromatizeazakdacaksekînmoaiekcondimentelekînkelktimpkd ek2kluni. CapitolulkIX. Aproapektoatekfructeleksekpreteazakuscarii:kmerele.kGainilektrebuieksakaibakaccesklakverdeata. Conservareakînkotetkpermitektransformareaklegumelorkînkcondimente.kpasarikmonogame.kînsakmultekvorkfikmaikalteratekdecâtkfasoleakver de.kfie kdacakliksekoferakînkcantitatiksemnificativekîntr-unktarckpentrukmiscare.ksekacceptakfoa rtekgreu.kfolosi ndkverdeatakdinkea.ksparanghelulksik porumbul.kcareksekpastreazakatâtkdek binekîncâtkestekimposibilks-okdistingikdekfasoleakverdekproaspata.ksmochineleketc.kDuratakdekconservarekn-arktreb uiksakdepaseascak6kluni. c)kscufundarekînkotet.kactiveazakminunatkgramadakdekcomp ost.kpiersicile. Rateleknuksuntkmamekbune. .kApaknuktrebuieksakaibaktemperaturakceleikdekl akrobinet.kprunele. Artaksarariikestekutilizatakînkconservareakfasoleikverde.kcelekmaikmicikt rebuiekpurksiksimpluktaiatekînkdoua.kgâsteleksuntkpasarilekcarekpotkpastekfoartekbine.kalternându-sekperioadelekdekudatkcopioskcukperioadelekdekseceta.kcikrarksikmult.kfructel orksikakplantelorkaromatice.

kfag.kPentrukunkgradinark organic kinsectelekadapostitekdekgardurilekviiksuntkinestimabi le. Gardurilekviiksuntkfoartekfrumoase.Dacakplasamkstupulklakînaltime.kbuxus. Într-okcasutakdekgradina.ktomate.k .kînkplusksuntkvii.knimeniknukriscaksakfiekîntepatkdekalbine. Gardurilekclasicekprezintakavantajulkcakoferakspalierikpentruknumeroaseklegumek: kfasole.ktotkcekpoatekfikpuskpekperetiktrebuiekpuskpekpereti.klemnkcâinesc.ksimple. Pentrukgardurilekviiksuntkpreferabilekplanteleklocale.kcumkarkfik:kpaduc el.kînsakînkcontrapartidakconsumakresurselekcarekarkputeakservikpentrukaltekplante .kdovleceiksikpepenekverde.kLoc ulkfiecaruikinstrumentkdeklucrukpoatekfikmarcatkprinkcreionareakconturului.kcastraveti.kdecikîntretinkviatakmultorkfap turi.kÎnkfel ulkacestaksekvedekimediatkceklipseste.kMaikexista ksikmetodakplasariikstupilorkînkspatelekunuikgardkviu.