You are on page 1of 2

VÀI Ý VỀ PHƯƠNG PHÁP TRÙNG PHÙNG

(Coincidence Method)
-----------------------------------

I. GIỚI THIỆU
Cho hai con lắc (lò xo, đơn). Chu kỳ dao động của một trong hai con lắc đã biết. Bằng cách nào
có thể xác định được chu kỳ dao động của con lắc còn lại?

II. PHƯƠNG PHÁP
Vấn đề đặt ra ở đây có liên quan đến PHƯƠNG PHÁP TRÙNG PHÙNG (trạng thái “gặp” lại
y chang như lần “gặp” trước đó).
Hai con lắc được gọi là TRÙNG PHÙNG khi chúng qua vị trí cân bằng (VTCB) cùng lúc, cùng
chiều.
Ta khảo sát dao động của hai con lắc đặt gần nhau. Kích thích cho chúng dao động cùng một kiểu
và xét cùng thời điểm ban đầu (initial time).
Tại thời điểm ban đầu, chúng cùng pha (in phase), nhưng vì chu kỳ (period) khác nhau nên sau
khoảng thời gian ngắn nhất u nào đó, chúng mới cùng pha trở lại (trùng phùng).
Gọi T
1
: chu kỳ đã biết của con lắc (1).
T
2
: chu kỳ cần đo của con lắc (2).
u: thời gian giữa hai lần trùng phùng liên tiếp (thời gian trùng phùng ngắn nhất).
. Cho rằng: T
1
> T
2
.
Trong khoảng thời gian u này, giả dụ con lắc (1) thực hiện được n lần dao động thì con lắc (2) sẽ
thực hiện được (n + 1) lần dao động.
Ta có:
1 2
2
1 2 2
1 2
nT (n 1)T
T
n(T T ) T n
T T
= +
¬ ÷ = ¬ =
÷

Để ý:
1
1
nT n
T
u
u = ¬ = . Do vậy:
2 1 2
1 1 2 1 2
T TT
T T T T T
u
= ¬u =
÷ ÷

. Cho rằng: T
1
< T
2
.
Tương tự, ta có:
1 2
2
2 1 2
2 1
2 1 2
1 2 1 2 1
nT (n 1)T
T
n(T T ) T n
T T
T TT
T T T T T
= ÷
¬ ÷ = ¬ =
÷
u
· = ¬u =
÷ ÷

Tóm lại, thời gian giữa hai lần trùng phùng liên tiếp của hai con lắc là:

Biểu diễn sang tần số (frequency):

Về mặt thực nghiệm, có thể đo đếm u, n để xác định T
2
, f
2
.

1 2
1 2
TT
T T
u =
÷

1 2
1
f f
u =
÷

III. TRƯNG DẪN
1. Cho hai con lắc lò xo. Con lắc lò xo (1) có chu kỳ dao động T
1
= 0,6 (s). Thực nghiệm
PHƯƠNG PHÁP TRÙNG PHÙNG và đếm được số lần dao động của (1) là 4. Xác định chu kỳ dao
động của con lắc lò xo (2)?

Theo trên, ta có:
1
1 2 2
2
1 2 2
1
1 2
1 2 2
4T 4.0, 6
4T 5T T 0, 48
T
5 5
n n T T T
4T 4.0, 6
T T
4T 3T T 0,8
3 3

= ¬ = = =

= · ÷ = ¬

÷
= ¬ = = =

¸

Vậy: Nếu T
2
< T
1
thì T
2
= 0,48 (s); Nếu T
2
> T
1
thì T
2
= 0,8 (s).

2. Cho hai con lắc đơn có chu kỳ dao động lần lượt là T
1
= 2 (s) và T
2
= 3 (s). Xác định thời gian
giữa hai lần TRÙNG PHÙNG liên tiếp của chúng?

Có:
1 2
1 2
TT 2.3
6
T T 2 3
u = = =
÷ ÷
(s)

(Mách nước: u = BCNN (T
1
;T
2
) !!!).

-------------------------------------------

Viết tại xóm Lưới Chì,
một xóm biển nghèo nhưng cận nhân tình ở Ninh Thuận –
nơi Vú tôi đẻ ra tôi và khổ nuôi tôi ăn học.
Nay bà đã ra người thiên cổ.