You are on page 1of 385

T.C.

BABAKANLIK DEVLET AR VLER GENEL MDRL Osmanl Arivi Daire Bakanl Yayn Nu: 30

AR V BELGELER NE GRE BALKANLARDA VE ANADOLUDA YUNAN MEZL M


II ANADOLUDA YUNAN MEZL M

ANKARA1996

Proje Yneticisi smet B NARK Devlet Arivleri Genel Mdr

Proje Sorumlular Necati AKTA Necati GLTEPE Devlet Arivleri Devlet Arivleri Genel Mdr Yardmcs Genel Mdr Yardmcs smet DEM R Osmanl Arivi Daire Bakan Yayna Hazrlayanlar Uurhan DEM RBA mmhani CERRAH Ali Osman INAR Mcahit DEM REL Seher D LBER Glen ERGN Recep KARACAKAYA Nuran KOLTUK Habibe TOPALOLU Hac Osman YILDIRIM Bilgisayar Dizgi Sevin AKA Sayfa Dzenleme Nizamettin OUZ Ycel DALI ISBN 975-19-1056-0 (Tk.) ISBN 975-19-1058-7 (2.C.)

III

AR V BELGELER NE GRE BALKANLARDA VE ANADOLUDA YUNAN MEZL M


II ANADOLUDA YUNAN MEZL M

KISALTMALAR
M. S. Ra. R. Ca. C. B. . N. L. Za. Z. b. BCA. bk. BOA. DH. EUM. 3. b. DH. KMS. HR. SYS. k. ks. kz. m. n. sn. Muharrem Safer Rebu'l-Evvel Rebu'l-hir Cemziye'l-Evvel Cemziye'l-hir Receb abn Ramazn evvl Zi'l-kade Zi'l-hicce bin, ibn Babakanlk Cumhuriyet Arivi baknz Babakanlk Osmanl Arivi Dhiliye Emniyet-i Ummyye 3. be Dhiliye Kalem-i Mahss Hriciye Siyasi karye kasaba kaza mahalle nahiye sancak


KISALTMALAR NDEK LER

NDEK

LER
Sayfa V VII

.........................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................

I. BLM BELGELER N ZET VE TRANSKR PS YONU

1 Yunanllarn Midillideki Cami ve Mescitleri Yaktklar veya Kiliseye evirdikleri ...................................................................................................................... 3 2 Balkan ve I. Dnya Savalar Srasnda Rum ve Bulgar Ekyalaryla Bulgar Askerlerinin Trakyada Mslmanlara Mezlim Yaptklar ............................... 4 3 Balkan Sava Srasnda Rumlarn Edirne ve Dedeaata Mslmanlara Kar Yama, Tecavz ve Katlim Uyguladklar................................. 17 4 arky, psala ve Keanda Bulgar Askerleriyle Rum ve Yunan etelerinin ok Sayda Ky Yakp,Mslman Ahaliyi Katlettikleri.......................... 20 5 Balkan Sava Srasnda Rum ve Bulgarlarn arky, Mrefte ve nz Kazalarnda Mslmanlara zulm Yaptklar................................................................ 25 6 Yunanllarn atalca ve Hadmkynde Kuvvetlerini Arttrdklar, Keanda Soygunculuk ve Katlim Yaptklar .............................................................. 34 7 demii gal Eden Yunanllarn Mslmanlar katledip Evlerini Yamaladklar .............................................................................................................. 37 8 Bergamann Yunanllarca galiyle Mslmanlara Kar Katlim Yapld, Kurtulabilen Halkn G Ettii .................................................................... 38 9 Menemende Yunanllarn Mslman Halka Kar Katlim Balattklar, tilaf Devletlerinden Katlimn Durdurulmasnn Talep Olunduu ....................................................................................................................... 39

Belge Sayfa Sra Nu. 10 Yunanllarn Nazilli ile Aydnn gali ve Tahliyesi Esnasnda Mslmanlara Vahiyane Zulm Uyguladklar............................................................ 41 11 Yunanllarn Aydnda Trklere Kar Katlim Balattklar........................................ 42 12 Nazilliyi gal Eden Yunanllarn Mslmanlar Katledip Mallarn Yamaladklar, Tahliyeden Sonra Kuva-y Milliyenin Duruma Hkim Olduu ........................................................................................................................... 45 13 Aydn gal Eden Yunanllarn Mslman Mahallelerini Top ve Mitralyzlerle Atee Verip Katlim Yaptklar............................................................. 49 14 Akhisarda Yunan Mfrezesinin Halit Paa ve Arkadalarn Vahice Katlettikleri.................................................................................................................... 51 15 Aydn ve Nazilliyi gal Eden Yunanllarn ki Bini Akn Mslman ve Drt Yz Kadar Hrstiyan ldrdkleri ........................................................... 52 16 Aydn gal Eden Yunanllarn Mslman Halk Katledip ehri Alevler inde Braktklar............................................................................................. 55 17 Yunanllarn, Menderesin Gneyindeki Kyleri Yakt ve ine Halknn G Etmeye Balad .................................................................................... 57 18 Yunanllarn Salihli ve Civarnda Mslmanlar Katledip Tarm ve Ticareti Sekteye Urattklar ......................................................................................... 58 19 Yunanllarn, Ayasuluk-Aydn-Nazilli ve Kuadas-Aydn Arasndaki Blgede Bulunan Kyleri Yakp Halkn Katlettikleri ................................................. 60 20 Aydn ve Civarn Yakp Binlerce Mslman Katleden Yunanllarn Kuva-y Milliye Karsnda Yenilerek Geri ekildikleri .............................................. 65 21 Yunanllarla birlii Yapan Yerli Rumlarn zmir ve Kazalar ile Aydnda Kyleri Yakp Mslmanlar Katlettikleri, Yama ve Soygunculuk Yaptklar ................................................................................................. 70 22 Yunanllarn Aydnn Kylerini Yakp Mslman Ahaliyi Katlettikleri..................... 73 23 Aydnn gali Srasnda Katledilen Yz Otuz Mslmann simleri .......................... 74 24 Kuva-y Milliye Tarafndan Geri Pskrtlen Yunanllarn demiin ki Kyn Yakp Halkn Katlettikleri......................................................................... 75 25 zmir ve evresinde Yunanllarn Trklere Uygulad Mezlim Hakknda Demirci Mehmet Efenin Verdii Bilgiler.................................................... 76

26 Snnet Edilmemi Kk Mslman ocuklarnn Yunan ve Rumlar Tarafndan Zorla Kiliselere Alnd, demiin Drt Kynn Yaklp Halknn Katledildii ..................................................................................................... 80

IX

Belge Sra Nu.

Sayfa

27 demite Yunanllarn Ticareti Engelleyerek Halk Ala Mahkm Ettikleri, ok Sayda Mslman Tutuklayp Bir Ksmn Katlettikleri ....................... 83 28 Yunanllarla Rumlarn Katlim Yapmalarndan Dolay Sahil Kylerinin Ge Balad ve zmirde skn Ettirilen Rumlar Yznden Mslmanlarn Muhacir Durumuna Dt................................................................ 86 29 Nazillinin Kylerini gal Eden Yunanllarn Evleri Yaktklar ve Kadnlara Tecavz Ettikleri........................................................................................... 88 30 Yunan gal Kuvvetlerinin ve Yerli Rumlarn Manisada Irza Tecavz, Katlim ve Soygunculuk Yaptklar .............................................................................. 89 31 ngilizlerin Ardndan Gemliki gl Eden Yunanllarn Burada Soygunculuk ve Katlim Yapp Ba ve Baheleri Tahrib Ettikleri .............................. 91

32 Demirciyi gal Eden Yunanllarn Ermenilerle Birlikte Yama, Tecavz ve Katlima Giritikleri................................................................................... 98 33 Bat Anadoluyu gal Edip Mslmanlar Katleden ve apulculuk Yaparak Zengin Olan Yunanllara Kar Misillemede Bulunulmas Gerektii ...................................................................................................................... 101 34 Balkesir, Bandrma, Erdek, Soma, Orhangazi ve Gemlikte galci Yunanllarn Ermeni ve Rumlarla Birlikte Mslmanlara Yaptklar Mezlim ....................................................................................................................... 103 35 Yalovay gal Eden Yunanllarn Kyleri Yamalayp Yaktklar, ocuk ve Erkekleri ldrp Kadnlara kenceyle Tecavz Ettikleri ........................ 118 36 Yunanllarn Orhangazi ve Yalovada Mslmanlardan Topladklar Silahlar Hristiyanlara Datp Katlim ve Yamaclk Yaptklar ............................ 120 37 Yunanllarn Yalova, Orhangazi ve Karamrselde Yerli Rumlarla Birlikte Mslmanlar Katledip Mallarn Yama ve Hayvanlarn Yunanistana Gnderdikleri ........................................................................................ 123 38 Yunanllardan Cesaret Alan Rumlarn Ermenilerle Birlikte Bursaya Bal Kyleri Yakp Yamaladklar........................................................................... 127 39 Yunanllarn Yalovann Tevikiye ve narck Kylerinde Halk Dvdkleri ve Katlettikleri .......................................................................................... 128 40 Yunanllarn Boazlar ve Marmara Havzasndaki Mslmanlara mha ve Tehcir Plan Uygulad.......................................................................................... 129 41 Yunanllarn Yerli Rum ve Ermenilerle Birlikte Yeniehiri Yakp Yamaladklar ............................................................................................................ 131

Belge Sayfa Sra Nu. 42 Rum ve Ermeni etelerinin Yunanllarla Birlikte Yalovaya Bal Dereky Basp Ahalisini Katlettikleri, Eya ve Hayvanlarn aldklar ..................................................................................................................... 132 43 Gebzede Yunan Askerlerinin Rumlarla Birlikte Halk Dvp Mallarn Gaspettikleri................................................................................................................. 134 44 Yunanllarn Hdavendigar, stanbul ve Aydn Vilayetleriyle Karesi, zmit, Kala- Sultaniye, Ktahya Livalar ve Trakyada Yaptklar Katlimlarn Raporlar................................................................................................. 135 45 Yunanllarn Manisaya Bal Kazalarda Mslman Halka Yunan daresini stediklerine Dair Bir Kat mzalattklar.................................................... 175 46 Rumlarn Pnarhisar, Lleburgaz, Krkkilisede Mezzinleri Taladklar ................................................................................................................. 177 47 Yunanllarn Babaeskinin Mandra Kynde Katlim Yaptklar, Rum etelerini Silahlandrp ok Sayda Mslman Tutukladklar ................................. 178 48 Ezine Yunan gal Kuvvetlerinin Bayramide Dokuz Mslman Katlettikleri.................................................................................................................. 180 49 Yunanllarn ilenin Kyleriyle Gebzenin Tavanl Kynde Hrszlk ve Mslmanlara kence Yapt ............................................................................... 181 50 Karamrseli gal Eden Yunanllarn Maaza ve Evleri Yamaladklar, Esir Aldklar Memurlara Zulmettikleri............................................ 183 51 Yalova, Orhangazi ve Civar Kazalarda Yunan Askerleri ile Ermeni ve Rum etelerinin Mslmanlar Katlettikleri............................................................... 185 52 Rumlarn zmitte Evleri Yamaya ve Mslmanlar Katle Baladklar ................... 187 53 Yunan, Ermeni ve Rumlarn Yalova ve Civarnda Mslmanlara Kar Soykrma Baladklar ................................................................................................ 188 54 Yunanllarn Orhangazi, Gemlik ve Yalovada Ermeni ve Rum eteleriyle Birlikte Kyleri Yakp Mslmanlar ldrdkleri ve Mallarn aldklar ..................................................................................................... 191 55 Trakyada Mft, Erf ve slm Cemaat yesi Bir ok Kiinin mr Boyu Krek Cezasna arptrld ............................................................................. 194 56 Orhangazi Kazas Halkn Tehcir Eden Yunanllarn Yolda Halkn Irz ve Namusuna Tecavz Edip Katlim Yaptklar, Mslmanlarn Mallarn Rum ve Ermenilere Sattklar ...................................................................... 196 57 Yunanllarla Rum etelerinin Kandraya Bal Kylerde Irza Tecavz, Katlim ve Hrszlk Yaptklar ................................................................................... 198

XI

Belge Sra Nu.

Sayfa

58 Gemlik ve Orhangazi Kazalarna Bal Kylerin Yunanllar ve Yerli Hristiyanlardan Oluan eteler Tarafndan Yaklp Yamaland, Halknn Katledildii .................................................................................................. 202 59 Yalovann vezpnar Kyn Basan Rumlarn Mslmanlar ldresiye Dvp Ky Yaktklar............................................................................. 207 60 stanbula ltica Etmek zere Elmalkda Toplanan ou Kadn Bin Yz Kiinin Yunan Askerleri ve Rum Ekyalar Tarafndan Katledildii .................................................................................................................. 208

61 Yunan gal Kuvvetlerinin zmit ve Yalovada Katlim ve Soygun Yaptklar, Zararn Tazmin Edilmesi Gerektii........................................................... 210 62 Gemlik ve evresinde Yaplan Yunan Mezlimini Aratrmak Maksadyla Gemlike Giden Tahkik Heyetinin Yannda Bulunan Osmanl Memurlarnn fadeleri .................................................................................. 211 63 Yunan Askerlerinin anakkalenin eitli Yerlerinde Ky Yakp Yama Yapt............................................................................................................. 215 64 Yunan ve Rum etelerinin Gemlike Bal Kylerde Yaptklar Katlim ve Yamalar Hakkndaki ahit fadeleri ..................................................................... 218 65 Yunan Askerleriyle Rum ve Ermeni etelerinin Orhangazi ve Yalovann Kylerinde Mslmanlar Katledip Eyalarn Yamaladklar ............................................................................................................ 224 66 Yunan Askerleriyle Yerli Rumlarn anakkaleye Bal anpazar Nahiyesi ve Kylerinde Irza Tecavz, Yama ve Katlim Yaptklar ........................ 226 67 Yunan Askerleriyle Yerli Rum etelerinin Gemlik, Orhangazi ve Yalova Kazalarna Bal Kylerde Yaptklar Katlim Hakknda tilaf Devletleri Tahkik Heyetinin ncelemesi ...................................................................... 236 68 Ava Adasnn Araplar Kynde Rumlarn Katlim Yapt...................................... 241 69 Yunanllarn Grdes ve Civarndaki Kyleri Yakp Halkn Katlettii, Kurtulanlarn Bu Katlimlardan tilaf Devletlerini Sorumlu Tuttuu ve Tazminat stedii ......................................................................................................... 242 70 Yunanllarn Araplar Kynde Katlim Yapt ......................................................... 246 71 Ekya Takibi in Pazar Kyne Giden Yunan Mfrezesinin Halk Dvp Eyalarn Yamalad.................................................................................... 249 72 Yunanllarla Yerli Rumlarn Akhisar ve Grdeste Trk Unsuru Brakmamak Amacyla Katlim Yaptklar ................................................................. 251 73 Salihli Civarnda Yunanllarn Mslmanlara Kar Mezlim Uyguladklar .............................................................................................................. 255 XII

Belge Sayfa Sra Nu. 74 Yunanllarn zmit ve Baecikte Katlim Yaptklar ............................................... 259 75 Yalova, Gemlik ve Orhangazide Yunanllarn Rum ve Ermeni eteleriyle Birlikte Mslmanlar Katledip Mallarn Yamaladklar ..................... 259 76 Yunanllarn Trakyadaki Mslmanlara Yaptklar Mezlim Raporlar.................... 261 77 Yunanllarn Aydn Yaknlarndaki Karatepe Kynde ki Yz Trk Katlettikleri.................................................................................................................. 268 78 anakkalede Yunan Askerlerinin ve slm Dman Kr Apostolun Yapt Katlimlar ...................................................................................................... 269 79 Ske ve Kuadasnda Yunan Katlim Sebebiyle Mslman Nfusun Azald, Mslmanlarn Mal ve Mlklerine El Konulduu ...................................... 275 80 Yunanllarn Uak, Eme, Gediz ve Ktahyada Milli Servete El Koyup Halka Zulm Yaptklar ............................................................................................... 276 81 Alaehir, Salihli ve Menderes Civarndaki Kylerde Yunanllarn Vahet Yapt ............................................................................................................. 283 82 Yunanllarn anakkalenin Kaza ve Kyleriyle Dou Trakyada Trklere Kar Katlim Yaptklar .............................................................................. 285 83 Yalova ve Edremitte Mslmanlara kence Edip Yaktktan Sonra Mallarn alan ahslarn Su Cetvelleriyle ngilizlere Teslim Edildii .................. 288 84 Bandrma ve Kylerini Yakan Yunan gal Kuvvetlerinin Kovulduu ...................... 292 85 Ezine ve Bayramite Yunanllar Tarafndan kenceyle ldrlp Kuyu ve ukurlara Atlan nsan Cesetlerinin Bulunduu........................................... 293 86 Yunanllar Tarafndan Kyleri Yakldndan Mlteci Durumuna Den Trakyal Mslmanlarn htiyalar in Tedbir Alnmas Gerektii .......................... 296 87 Yunanllarn, Tekirdan Halal Kynde Kylleri iddetle Dverek Evlerinden Attklar, Sokakta Kalan Kadn ve ocuklarn Souktan lmek zere Bulunduklar.......................................................................................... 300 88 Yunanllarn Umurbey, Katrl ve Hamidiye Kylerinden Topladklar Mslmanlarn Bir Ksmn A-Susuz Brakarak veya Sngleyerek ldrdkleri................................................................................................................. 301 89 Yunan Zulm Nedeniyle Kylerini Terkeden Trakya Mslmanlarnn Ormanlara ve Dalara Daldklar ............................................................................. 303 90 Yunanllarn Tekirdan Tahliyesi Srasnda Mslmanlarn Emlak ve Akaratna Verdii Zararn Tesbit Edildii .................................................................. 305

XIII

Belge Sra Nu. 91

Sayfa

zmirin Bergama Kazasnn Baz Ky ve Mahallelerinin Yunan galinden nce ve Sonraki Nfus ve Ev Miktar ....................................................... 307

92 Yunan galine Maruz Kalan Yerlerde Yaklan ve Tahrip Edilen Evlerin Tamir ve nas in Gerekli Tahsisat Cetveli ............................................................. 312 NDEKS............................................................................................................................ 315

II. BLM BELGELER N FOTOKOP LER .................................................................... 377

XIV

I. BLM BELGELER N ZET VE TRANSKR PS YONU

1
YUNANLILARIN M D LL DEK CAM VE MESC TLER YAKTIKLARI VEYA K L SEYE EV RD KLER Balkan Sava srasnda Yunanllar tarafndan yzbinlerce Mslmann ok vahi bir ekilde katledildii, yzlerce kyn yakld, Midillideki cami ve mescidlere de saldrlp yakld veya kiliseye evrildii, Dvel-i Muazzamann, kendi resm vastalaryla da tasdik edildii halde, msalahadan sonra bile, eski ve yeni vahetlerin aratrlmas konusunda bir komisyon gnderilmesi teklifini kabul etmedikleri; Midilli meselesinin dorudan doruya Yunanistanla mzkeresine karar verildii. 23 ubat 1914

Viyana Sefret-i Seniyyesi 40162-81 26 ubat [1]914

Cevb: Midillide Yunanllar tarafndan mabid-i slmiyyeye taarruz Hriciye Nezret-i Cellesine Marz- ker-i kemneleridir, 21 ubat 1914 trhl ve 47 numaralu umm telgrafnmeye cevbdr. Balkan Muhrebt srasnda yz binlerce nfs- slmiyyenin gyet vahiyne usllerle katl ve yzlerce kylerin tahrb ve ifn ve essen cmi ve mescid olarak yaplan l-yuad mabid-i slmiyyenin ihrk veya kiliseye tahvl edildiine Dvel-i Muazzama kendi vesit-i resmiyyelerinin irt ve tasdktyla kanat- kmile hsl etdikleri hlde bile gerek o zamnlarda ve gerek harbin hitmndan ve hatt

mslahann inikdndan sonra eski ve yeni vahetlere dir vki olan teebbstmzn hi birini cidd sretde nazar- itibra almamlar ve serzeni-krne bir lisn ile tecdd-i mrcat olundukca Bu hller her iki tarafdan vuk bulmudur. Ne tahkki in komisyon gndermekden ve ne de gnderilecek komisyonlarn tahkktndan hi bir netce-i ameliyye istihsl edilemez. sretinde yes-ver cevblar vermiler idi. Teebbst- mkerrere-i sbkann semeresiz kaldn ve Midilli adasnn Yunanistana terkini sarhaten kabl ve tasdk etmediimizi dnerek 14 ubat 1914 trhl ve 40 numaralu tahrrt- ummiyye ile tavsiye buyurulan teebbstn icrsnda teahhr ve tereddd etmi ve tafslt- mebstadan bahisle talmt- cedde-i fehmnelerini ric etmee karar vermi idim. Binen-aleyh meselenin dorudan doruya Yunanistan ile mzkeresi in ittihz buyurulan karr- musb zerine slifz-zikr tahrrt- ummiyyenin hfzyla iktif edilmekle ol bbda emr fermn hazret-i men-lehl-emrindir. F 23 ubat sene 1914 Viyana Sefr-i Kebri
Hseyin Hilmi

BOA. HR. SYS. 2055/3-22

2
BALKAN VE I. DNYA SAVALARI SIRASINDA RUM VE BULGAR EKIYALARIYLA BULGAR ASKERLER N N TRAKYADA MSLMANLARA MEZL M YAPTIKLARI Balkan ve I. Dnya Savalar srasnda Rum ve Bulgar ekiyalaryla Bulgar askerlerinin Tekirda, Edirne, Vize, Malkara, Hayrabolu, arky, Demirky, nz, Havsa ve kylerinde, Mslman ahaliye kar, haneye tecavz, gasp ve soygun, yaralama, yol kesme, rza tecavz, ikence ve katlim eklinde yaptklar mezlime dair cetveller. 2 Aralk 1917

Balkan Harbi'nde [1]328 Tern-i Evvel evili ve 4

Tern-i Sn

Havsa
Numar a 1 Mhiyyet-i vaka Katl, hetk-i rz, yama ve tahrb Mahall-i vaka Ada nhiyesine merbt Emirli karyesi ve Bosna karyesi Sret-i cereyn- vaka Bulgar ordusunun takarrb esnsnda karyeden kaamayan isimleri zabt varakasnda mezkr drt Mslman civr karyeler Rum ahlsi tarafndan katledilmi ve Bosna karyesindekilerin de Edirne'nin suktu zerine kamalar nnda yine mezkr Rumlar yollar keserek ahl-i slmiyyenin mllarn yama ve kadn ve kzlarn rzlarna tecvz etmilerdir. Bulgar ordusunun karyeyi muhsara etdii esnsnda dhilde meskn Rumlar frsat bularak, isimleri malm drt Mslimin haytna htime ekmiler ve evleri basarak ey-y beytiyyeyi yama ve kadn ve kzlarn rzlarna tecvz etmilerdir. Edirne[ye] firr eden karye-i mezkre ahlsi, ehr-i mezkrun suktundan sonra Bulgar ordusu kumandannn emriyle karyelerine avdet ederken, civr Rum ahlsi nlerine karak mllarn yama etmiler ve evvelce karyeden firr ederken dahi merkm Rumlar tarafndan Mustafa olu Edhem ile Hasan olu Mehmed'i sret-i fecada katletmilerdir. Bulgar ordusunun takarrb zerine ahl, eylarnn ksm- kllsini terkedp gitmiler ve ahlden karyede kalma terch eden be alt kii Rum ahl tarafndan sret-i fecada katlolunmudur. Karye-i mezkre ahlsi, karyelerine avdetlerin[d]e btn m-meleklerinin yama ve tahrb edildiini grmlerdir. Bulgar ordusunun takarrb zerine firr eden ahl badehu Edirne'nin istirdd zerine karyelerine avdet etdikleri ve fakat btn m-meleklerinin yama ve tahrb olunduunu grmlerdir.

Katl, yama, hetk-i rz

Semetli nahiyesinin Doanca karyesi

Katl ve yama Ada nhiyesine merbt Krmut karyesi

Katl ve yama Ksemer karyesi

Yama ve tahrb

Kuzucu karyesi

Katl ve hetk-i rz

Dvane(?) lyas karyesi

Bulgar ordusunun takarrb zerine firra mecbr olan ahl, Rum hlinin hcmuna marz kalarak ilerinden pek ou katlolunmu ve muhaddertn rzlarna tecvz edilmidir. Bulgar ordusundan firr eden Mslman ahl esn-y firrlarnda civr karyeler Rumlar tarafndan yollar kesilerek bazlar katledilmi ve istirdddan sonra avdetlerinde ml ve mlklerinin tahrb ve yama edildiini grmlerdir. Burada da edilmidir. ayn cinyetler tekrr

Katl ve yama Osmanl karyesi

Katl ve yama Mustafapaa'ya tbi avdarl karyesi

Malkara
Mhiyyet-i vak'a Hetk-i rz ve katl Mahall-i vaka Demirci nhiyesinde Yaylaky Sret-i cereyn- vaka Bulgar ordusunun vrduyla ky ahlsi firr hazrlnda bulunmakda iken Ahmed Paa karyesi Rum ahlsi, ky muhsara ederek muhaddert- slmiyye'nin rzlarna tecvz ve Zhd Aa nmndaki bir kylnn huzrunda zevce ve ocuklaryla sireyi katletmilerdir.

Balkan Harbi esnsnda Edirne Vilyeti dhilindeki Rumlar tarafndan ahl-i slmiyyeye icr edilen mezlimi muhtev cedveldir.

Tekfurda [Tekirda]
Numar Mhiyyet-i vaka a 1 Yama ve ihrk Mahall-i vaka necik Feyz-i Hrriyet karyesi Sret-i cereyn- vaka Ahl-i mahalliyyenin firrndan bi'l-istifde bir buuk sat mesfede bulunan Semetli karyesi Rum ahlsi toplanarak karye meskinini yama ve ihrk etmilerdir.

Yama ve ihrk

necik

Ouzlu karyesi

Bulgar askerinin Tekfurda'na gelmesinden bi'l-istifde Iklar, Semetli, Arabhac, Mrefte'nin Yenice karyeleri Rum ahlsi, Ouzlu karyesini ate altna alup ahl-i slmiyyeyi firra mecbr etdikden sonra yirmi drt hneden ibret olan karyeyi hemn kmilen ihrk etmilerdir. Bulgar askerlerinin Tekfurda'na girmeye altklar srada Ermeni Leon nm ahs Iklar, Semetli, Araphac, Yeniceky Rum ahlsini toplayarak Ouzlu karyesini yamadan sonra Ahmedce karyesini dahi yama ve ihrk etmilerdir. Iklar vesire karyeler Rum ahlsinden yz ahs, Akahalil karyesine hcm edp Salih olu Ali'yi cerh ve katl ve mezkr karyeyi yama ve ihrk etmilerdir. Iklar vesire karyeleri Rum ahlsinden baz ahslarn Knklar karyesine hcm ederek brahim olu Hzr' katletmiler ve karyede yama ve gasblarda bulunmulardr. Seluk karyesi Rum ahlsi karyeye gelp ahlnin silh ve melbstn gasbetmilerdir. Bulgar askerlerinin Tekfurda'na girdii srada Seluk karyesi Rumlar, Ali ve Ziver beylerin iftliine gelerek erzk ve hayvant gasb ve yama ve ihrk etmiler ve Semetli karyesi Rumlar dahi ayn- fazhat icr eylemilerdir. Seluk karyesi Rumlarndan iki kii ve dier be kii, karyeye gelerek brgr vesire mevleri aldklar gibi orbac olu Hseyin Aa'nn da hnesine baskn yaparak znet altunlarn gasbetmilerdir.

Yama ve tahrb

necik

Ahmedce karyesi

Yama, ihrk ve katl

necik

Akahalil karyesi

Yama, gasb ve katl

necik

Knklar karyesi

Gasb

necik

Avclar karyesi Mahraml karyesi

Gasb ve ihrk

necik

Gasb ve baskn

necik

Dedecik karyesi

Gasb

necik

Karansll karyesi

Seluk karyesi Rumlar Bulgar jandarma kyfetine girp karyeye gelerek ahlnin on be kadar silhn gasbetmilerdir. Bulgar askerlerinin vrdundan bi'l-istifde Iklar karyesi Rum ahlsinden Arkir Khy ile Pandeli, Taumurca karyesine gelerek baz hneleri basup yamada bulunmular ve Seluk karyesi ahlsi ise ahl-i slmiyyenin tfenk ve mevlerini alup gitmilerdir. Seluk karyesi Rum ahlsi karyeye gelerek silhlar taleb etmiler ve topladkdan sonra Ahmed olu Niyaz Bey, 'i sng ile katl ve Ahmed olu Hasan Aa'y mahallinden cerheylemilerdir. Daha bir ok kiileri de darbetmilerdir. Bir ka gn sonra dahi gelp zahrelerini almlardr. Bulgar askerinin Tekfurda'na girdii sralarda Seluk Rum ahlsi gece gndz ahl-i slmiyyeye tecvz etdikleri gibi, Bulgar askerlerine de klavuzluk ederek ahlnin pre ve eslihasn aldrmlardr.

10

Gasb

necik

Taumurca karyesi

11

Gasb ve katl ve cerh

necik

Otmanl karyesi

12

Gasb ve tecvz

necik

Edirne
Numar Mhiyyet-i vaka Mahall-i vaka a 1 Gasb ve tehdd Edirne'nin Yldrmky(?) mahallesi Sret-i cereyn- vaka Edirne'nin suktundan gn sonra Dimitro veled-i Hristo nm Rum, bir ka Bulgar askeriyle bi olu Ahmed'in hnesine girerek zevcesini tehdd ile pre ve ineini ve Kuyucu Kmil'in kez iki ineini gasbetmidir. ankor Koo nm ahs ki el-yevm Anadolu'da amele taburlarndadr yannda Bulgar askerleri olduu hlde Tccr Kr Osman Aa'y sokakda darb ile mdhi ikence-lerde bulunmudur.

Darb ve ikence

Edirne'nin Rumsitihtn mahallesi

Gasb ve sirkat

Edirne

Edirne'nin suktunda el-yevm dire-i belediyye karusunda frnclk eden Kostanti zevcesi Anastaya ve dmd firr Dimitri olu Nalband, Kula Asker Klas'nda zbitna mahss ey ile ey-y emriyyeyi sirkat etmilerdir. Gevzelidi Yorgi ve oullar slm kabristnnn duvarlarn tahrb ve dkknlarnn nne kaldrm yapmlardr. El-yevm Yeniimret'de Yourtcu Yldrml Gavrili olu stefan'n gasbeyledii mr silhdan dolay inde'l-muhkeme alt mh habse mahkm olduu. ilo ve refki Bakkal Yorgi Yeniimret'de kahvede oturmakda olan Berber Mehmed'e tehr-i silh etmilerdir. Karye-i mezkre Bulgar ahlsi, Bulgar askerlerini tevk ederek mezkr karyenin slm ahlsini bir cmie doldurarak ikence etdirdikleri ve Muhtr Kara Ahmed'in eser-i darbdan mteessiren veft eyledii. Vagade hretli Bulgar, esn-y firrnda Filibeli Hazm'n hnesine cebren girerek araba ve brgrini gasbetmidir. oban Behar, Arabac Kara Mehmed'i bir sret-i fecada katletmidir. Nalc Panayot olu Hac Aleko ve olu Hac Anesti, Evkf dresi memrlarndan Arif Efendi'nin hnesine taarruzla eysn yama etmilerdir. Edirne'nin suktunda Harise olu Kara Nikoli ve oullar Dimitro ve Yorgi, askir-i Osmniyye'ye tecvzle berber bir ounu katl ve ahl-i slmiyye emvlini yama etmilerdir. Merkmn, Edirne'nin istirddnda firr ederek bir daha avdet etmemilerdir. Kabak'da Meyhneci Ligor olu stefan, Kahveci Kabasakal Yorgi olu Kostaki ve Kabak'da bulunan bi'l-umm Rumlar, askir-i Osmniyye, ve ahl-i slmiyyeye taarruz ve mllarn yama etmilerdir.

Kabristn tahrbi

Edirne

Esliha-i gasb

miryye Edirne

Tehr-i silh

Edirne

kence ve darben Edirne'nin katl Mihalkovi mahallesi

Gasb

Edirne'nin Mihalkovi mahallesi Edirne skfhzr mahallesi

9 10

Katl Yama

11

Katl ve yama

Edirne

12

Taarruz, yama Edirne ve tahrb

13

Hetk-i rz

Edirne

Esmsi mechl Rum ekiys, bkir ve zt'z-zevc malme'l-esm on iki muhaddere-i slmiyye'nin cebren hnelerine duhl ile rzlarn py-ml etmilerdir. Yahyabey mahallesinde Hasrc Sleyman ile mahdmu ve Rej Kolcusu Emin avu, Mekteb-i Sanyi Mdri Rza Bey, hviyetleri mechl Rumlar tarafndan katl ve Sleyman'n zevcesinin rzna tecvz eylemidir. Yorgi olu Yani, asker ktiblerinden Behet Bey'in zevcesinin rzna tecvzden sonra katletmidir. 7 Tern-i Sn sene [1]328 gecesi Dedeaa'n Bulgar komiteleri tarafndan zabt esnsnda ehr-i mezkr Rumlarndan bazlar tarafndan Arabac evki'nin hemresi aziye, demiryolu avularndan Sadk Aa kz, Safvet Efendi kz Emine ve dier Elif, Fatma, erife, Aziz Aa'nn kz, Mnire hanmlarn rzlarna tecvz edilmidir. Kovaclar arusunda kahvecilik eden Dimitri ile re-fki Kassb Fileanti ve tc Yorgi, Edirne'ye iltic etmi olan Ada nhiyesi ahlsinden bir kylnn koyunlarn yama ve askir-i Osmniyye'nin silhlarn gasbetmilerdir. ho olu Yorgi, Ayvaz, oban Panayot, Svac Kosti, Celaskor olu Vasil, Kokona Vasil, Baevan Mio, olak Sotiri, Sofiloki Dimitri, Baevan Dimo olu Angeli, Bakkal Sakilaridis, Frnc Anesti, Baevan Morinaya Yorgi, Baevan Potka olu Mihal ve birderi Yorgi nm Rumlar Nib elebi mahallesinden Mytb Hac Mehmed Efendi ile ilticen Edirne'de bulunan bir ok slm kyllerinin hnelerine cebren duhl ile ey ve hayvanlarn gasbetmilerdir. Kummahalleden Frnc Anesti dmd Frnc Vasil askr-i Osmniyyeden bir kan katletmidir.

14

Katl ve hetk-i rz

Edirne

15

Katl ve hetk-i rz

Edirne

16

Hetk-i rz

Dedeaa

17

Yama ve gasb

Edirne

18

Yama ve gasb

Edirne

19

Katl

Edirne

10

20

Tecvz ve tahkr Edirne

Kummahallede Frnc Toma ekmek almak zre gelen slm kadnlarnn ellerindeki meskkt- Osmniyyeyi yzlerine frlatarak kendilerini de itp kakarak tahkrtda bulunmudur. Kzlmescid mahallesinde Parayanko Hristaki, Kadnkyl ider, Kapatiri, baltalarla Marf Hoca, Mmin Hoca, ve Yldrm Byezd mahallelerine hcumla hneleri yama ve bir ok hayvant- bakariyyeyi gasbetmilerdir. Edirne'nin suktunda tccrdan Mirasyedi hretli Vasil, avenesiyle Kahveci Tatar Ahmed Aa'nn hnesine cebren duhl ile merkmu darb ve ikence etmilerdir. Deli Kosti olu Ttn Kycs Andon, Kaykc hretli Mehmed avu'un hnesine duhl ve eysn gasb ve Meyhneci Hristo dahi Edirne'ye iltic etmi olan etrf kur ahlsinin hayvant ve eylarn yama ve Madanolu mahallesinden Kr Tana ve rfeks belediye gazinosunun kapularn krarak dernunda bulunan gaz vesireyi gasb ve Kirihne ulemsndan Hac Ali Efendi'yi presine taman sret-i gaddrnede darb ve vcdunun mteaddid mahallerinden cerhetmilerdir. Etrf ve kurdan Edirne'ye iltic etmi ve kyler hricindeki bcekliklerde iskn etdirilmi olan irmen, avdarlk, Yarbustatar,, Kremin, Simen, ahince, neolu ve Ahurky karyeleriyle dier kur ahlsi, Edirne'nin suktu zerine Bulgar askeriyle Rum etelerinin katl ve yama ve tecvzlerine marz kalmlardr.

21

Yama ve gasb

Edirne

22

Yama ve cerh

Edirne

23

Katl ve yama

Edirne

Hayrabolu
Mhiyyet-i vaka Mahall-i vaka Sret-i cereyn- vaka

11

Ahz u gasb ve katl

Kabahyk karyesi

Hac Hseyin Aa'nn cebren zahresini ve birderi Ahmed Aa'nn nukdunu sirkat ve Ahmed Aa'nn katli crmleri Hayrabolulu Aristidi, erkes Msellim fabrikasnda makinist Yani olu Yorgi, Fosaki olu Dimitri, Cisr-i Ergene'nin Kad karyesi muhtr stro ve ky papas Tana olu Yanaki nm Rumlar tarafndan irtikb olunmudur. stl esnsnda, Nikola , Kama olu Nikola, Papas Ananosti Milo, ky kethds Dimyan olu elyo, Hafir olu Kostanti, Kk lya'nn olu Pavli Dumcer ve birderi Vasil nm Rumlar, karye ahlsini habs ve tazyk ve ikence ederek fidye-i nect olarak pre almlar ve Molla Mustafa, Kavs Mustafa Bilal ve Mehmed ve Eref nm ehs katletmilerdir. Bulgaristan'a firr etmilerdir. El-yevm hl-i firrda bulunan Hayrabolulu Zahari olu Kostandi ve Behar olu Nikolaki ve Demirci Kamar nm ahslar karye ahl-i Mslimesinden zzet ve Malkaral Hseyin aalar katletmilerdir. Hn-i istlda Rum, Ermeni ve Bulgar ehs- erre birleerek malmu'l-esm ahl-i slmiyyenin hnelerine duhl, mallarn gasb ve rzlarn py-ml etmiler ve esliha- askeriyyeyi yama etmilerdir.

Ahz u gasbve ikence, katl

Karakavak nhiyesi

Katl

Susuzmsellim karyesi

Hnelere duhl, gasb, hetk-i rz, esliha-y mriyyeyi yama

Hayrabolu

arky
Mhiyyet-i vak'a Katl Mahall-i vaka Doanc iftlii Sret-i cereyn- vaka shakl karyesinden Rasim, Ahmed, brahim, Hasan ve Kmil nm ehas Argiros, Filib olu akr Dimitri, Yuvan, Yakim, Ananost, Papas Dimo nm Rumlar tarafndan katledilmidir. Birka kadnn Eksamel'de(?) nlerine kan Rum ve Bulgar be alt kii tarafndan rzlar py-ml edilmidir. Vapura yetiemeyerek esn-y istlda arkyl Halil,Jandarma Sabri, Telgraf avuu Ali ve Hasan avu ve familyas ile olu ve Kbt Kr Mehmed ve iki olu ve Hseyin avu ve Kavakl Ali katledilmi ve filleri mechl kalmdr

Hetk-i rz

Kzlcaterzi karyesi

Katl

arky

12

Tahrb Tahrb

Ulaman, Bulgur arky

shakl, Karyeleri Esendik, Yayaac, Glck Rumlar tarafndan tahrb olunmudur. slm hneleri dahi tahrb olunmudur.

nz
Mhiyyet-i vak'a Mahall-i vaka Sret-i cereyn- vaka Kemerli ve civr kurs Rumlar, karye-i mezkrede iskn edilen muhcirnden bulunan zevcesinin cebren rzna tecvz ve ahlden malmu'l-esm dokuz Mslimi, karye dernunda birer birer ehd ve umm kur ahlsinin hayvant ve ey ve zehirini gasbetmilerdir. Karye Rumlar ahl-i slmiyyeyi tehdd ve bazlarn darb ve ikence ederek mllarn gasbetmilerdir. Rumlarn iretleriyle Bulgarlar ahlden bin liraya karb fidye-i nect almlardr. elebi, Kemerli, Arnavudky Rumlar karyeyi basarak ahl-i slmiyyenin hnelerine cebren duhl ve darb ve ikence sretiyle be yz lira fidye-i nect almlardr. Kocaali, elebi, Kemerli karyeleri Rumlar bu karyeye gelp bir ok ahl-i slmiyyeyi katl ve eylarn yama etmilerdir. Yenice ve Hisrl karyeleri Rumlar bu karye ahlsinden brahim olu Slim'i sopa ile ve Hseyin olu Said'i dahi kurunla katletmilerdir. avu ve Yeniceky Rumlarnn tevkiyle Liman Resi Mlzm Sleyman olu Hfz Mehmed, Telgraf Me'mru Hac Hasan Efendi Bulgarlar tarafndan katledilmidir. Rumlarn tevkiyle ahl-i slmiyyeye Bulgarlar tarafndan ikence olunmudur. Fidye-i nect almlardr. Abidin Efendi'yi katletmilerdir. Katl ve rza Kemerli karyesi tecvz, gasb

Tehdd, darb ve ikence, gasb Fidye-i nect ahz Baskn, darb, ikence, gasb

andr karyesi

ncirlik karyesi Galata karyesi

Katl ve ikence

Hasky karyesi

Katl

ataltepe karyesi

Katl

Sultanie karyesi

kence kence Ve fidye-i nect ahz Katl

Kelavu karyesi eriba karyesi Vakf karyesi Bykyassoba karyesi

13

Katl ve ikence

nz

On yedi kiiyi katletmilerdir.

Harb-i hzr esnsnda Rum etelerinin Edirne Vilyeti'nde ahl-i slmiyyeye kar icr eyledii mezlimi hulsaten muhtev cedveldir. Numar a 1 Vize Mhiyyet-i vaka Gasb Trh-i vaka 8 Mart [13]33 Mahall-i vaka Evrencik karyesi Sret-i cereyn- vaka Karyeye bir sat mesfede bulunan deirmene on ak gelerek Deirmenci Ali ile mteri Mustafa'y balayarak mterinin be buuk kile dakkini ahzeyledikleri. Karyeye bir sat mesfede Asmakaya nm mahalde be ak ahl-i slmiyyeden ahsn yollarn kat ile zerlerindeki preyi ve bir brgr, bir esterlerini gasbetdikden sonra Esma nmndaki kadn ar sretde darb ve mecrh etdikleri. Nhiyeye bir buuk sat mesfede hayvan rayeden srtmalara Rum etesi tecvz ederek iki aded kz ve bir de gasb ve hayvanlar aaca baladklar. Bir sat mesfede Pendemori(?) nm mahlde iki ak slm yolcularn nne karak ekmek ve prelerini gasbetmilerdir. Karyeye bir sat mesfede drt ak orada bulunan obandan bir kz gasbetmilerdir. Bir sat mesfede Rum aksi ahl-i slmiyyeden bazlarnn yolunu keserek ikence icr etmiler ve pre ve ekmeklerini gasbetmilerdir.

Vize Gasb

17 Temmuz [13]33

Ayana karyesi

Vize Gasb

6 Nisan [13]33

Sergen karyesi

Vize Gasb

29 Mays sene [13]33

Sergen karyesi

Vize Gasb

27 Nisan sene [13]33 25 minh

Evrencik karyesi Evrencik karyesi

Gasb ve ikence

14

Gasb

5 Mays sene [13]33 12 Haziran sene [13]33

Sergen karyesi AynaAkpnar arasnda Hamidiye ile Urgaz arasnda Evrencik karyesi

Sekiz ak yol keserek ahl-i slmiyyenin ekmek ve preleriyle bir brgrlerini gasbetmilerdir. Alt ak slmn nne karak pre, brgr ve esterlerini alarak kendilerini de bir aaca balayup savumulardr. Deirmenden gelen drt Mslimden ikisi katl ve birisi cerhedilmidir. akler alt kiidir. Karyeye bir sat Hasan Efendi skender Bey'in drt eky soymulardr. mesfede Hoca ile Tahsldr nlerine kan mm-ileyhleri

Gasb

Katl ve cerh Gasb

18

"

10

19

"

11

Gasb

15 Temmuz sene [13]33 23 Temmuz sene [13]33

EvrencikSergen arasnda EvrencikSergen arasnda Kirekuyu

Ahl-i slmiyye'nin nne drt ak karak unlarn gasbetmilerdir. Aktopak nm mahlde slm kadnn nne kan ak mezbreleri tehdd ederek erzklarn gasbetmilerdir. smail Aa'y ekylar katletmilerdir. daa kaldran merkmu

12

Gasb

13

Katl

20 minh

14

Gasb

20/21 minh

Evrencik Kirekuyu arasnda Pineke(?) -Vize arasnda neada

Sergen'e gitmekde olan slmn nne kan drt etenin, merkmnun nakid ve eylarn gasbettikleri. Yirmi yedi kiiden mrekkeb bir etenin Onba Sadk'a hcmu. Merkm firr ederek kurtulmudur. [ neada]ya bir sat mesfede Sr mandrasnn bayr altnda Rum aksi oban erif'i sazla gtrmler ve orada mm-ileyhe itirflarndan, evvelce Demirky Leyl Mekteb mandralarndan birini gasb ile obann katlettikleri anlalmdr.

15

Tecvz

26 minh

16

Gasb ve katl

8 Temmuz [13]33

15

17

Gaybbet

15 Austos sene [13]33

neada

neada korucusu smail, Longuz'dan neada'ya gelirken ortadan gib olmudur.

18

Gaybbet

30 minh

Korfakulb Karyeye ar-yek sat e karyesi mesfedeki deirmenden gelirken ortadan gib olmudur Hseyin olu Dede Hasan. Korfakulb Bir sat mesfede Elma mevkii e karyesi nm mahlde giden Hudd Takm Kumandan Hakk Efendi'ye ehs- mechle silh atarak mm-ileyhin yanndaki neferin mecrhiyetine sebebiyet vermilerdir. Drt kiiden mrekkeb bir ete iki sat msdemeden sonra efrdndan biri meyyiten, dierleri hayyen der-dest edilmidir.

19

Taarruz ve cerh

17 Tern-i Sn sene [13]33

20

Msde 20 Mays Kurudere me ve sene [13]33 istsl

21 22

Vize Cerh Vize Katl cerh

10 Nisan Hamidiye sene [13]33 karyesi

[Hamidiye karyesi] mm smail Efendi'yi ak cerhetmilerdir.

ve 19 Haziran Hamidiye - Adedleri mechl Bulgar ekys sene [13]33 Kurudere Urgaz kynden avdet eden alt kiinin yolunu keserek ikisini katl ve birini mecrh etmilerdir. 19 Tern-i Korfakulb Rum ekys Longuz korucusu Evvel sene e Muradl lyas' katletmilerdir. [1]330 arasnda ve 6 Haziran Sa[r]pa sene [1]330 karyesi Mechl Bulgar ekys ahl-i slmiyyeyi pusuya drerek Ramazan olu brahim'i katl ve sekiz yandaki Fatma'y da mteaddid mahallerinden cerhetmilerdir. Demirky ile Velika Rum kulbeleri arasnda dokuz eky pusu kurarak be refkiyle oradan geen Ahmed olu Mehmed[i] katletmilerdir.

23

Katl

24

Katl cerh

25

Katl

11 Haziran Magalavid sene [13]33

16

26

Katl

5 Mays oorika(?) Demirky Jandarma Blk sene [1]331 Kumandanl efrdndan brahim olu smail Hakk mekr ile Demirky'ne avdet ederken yedi kiilik bir etenin pususuna derek katlolunmudur. 20 Temmuz Sivri sene [1]333 Demirky jandarma efrdndan Mehmed olu smail Balkl, brahim olu shak, Sivri'den gelirken pusuya urayarak katlolunmudur. Mehmed olu Osman, Pehlivanca Ali, Mustafa olu Ali'nin nne be eky karak Pehlivan olu Ali'yi alup gtrmler, dierleri firr etmilerdir. Muahharan Ali'nin naa bulunmudur.

27

Katl

28

Katl

1 Haziran Turulya sene [1]333

29

Katl cerh

ve 23 Austos Temvoda[?] Edirne Vlsi ve Demirky Kim-i sene [1]331 bayr makm, Demirky'nden giderken ekiy pususuna urayarak otomobil ofr ile vlnin olu mecrh olmu ve muahharan vlnin mahdmu mteessiren irtihl etdii. 1 Mays Velika sene [1]331 kprs Demirky Jandarma bl efrdndan Hseyin olu Eref'i katletmilerdir. Sivrikulbe karyesinden Slo(?)olu smail ile refki Mustafa olu smail ve Ahmed olu Mehmed kylerine avdet ederken mehl eky tarafndan atlan mermilerle Ahmed olu Mehmed maktl dmdr.

30

Katl

31

Katl

26 Haziran Papakotsene [1]331 ra(?)

32

Katl

21 Nisan Hrszpnar Demirky jandarma efrdndan bir sene [1]331 ksm pusuya urayarak ilerinden Halil olu Hasan avu boazndan mecrh ve mtekiben terk-i hayt etmidir. 9 Nisan sene imendere [1]333 ak Yorgi olu Nikola'nn nne karak arabasndan kzleri karup birisini alm ve savumulardr.

33

Gasb

17

34

28 Tern-i Sn sene [13]33 Derdest 6 Eyll sene [1]333 26 Knn- Sn sene [1]333 2 Knn- Evvel sene [13]33 27 Tern-i Evvel sene [13)33 27 Tern-i Sn sene [13]33 24 Eyll sene [13]33 16 Tern-i Evvel sene [13]33 17 minh

Gzsz karyesi Gzsz karyesi Satlm kprdere Ylanl

Drt eky ile vukbuln msdemede errlerden biri maktl olmudur. Bidyet-i tahrriyyeden(?) beri ekylk eden Varmen Tana olu Nokire der-dest edilmidir. Be ak ahl-i slmiyyenin nne karak pre ve eylarn gasbetmilerdir. Takb kolu be aknin pususuna derek efrddan Karabet maktl dmdr. Kyllerin nne kan onbe ekiy eylarn gasbetmilerdir. Drt msellah Rum ile takb mfrezesi arasnda vukbulan msdemede ekydan birisi meyyiten istsl edilmitir. Be ak Teslm karyesi muhtrnn ey ve atn gasbetmidir.

35

36

Gasb

37

Katl

38

Gasb

imendere karyesi Gzsz karyesi

39

Msdeme ve derdest Gasb

40

Katranc bayr

41

Gasb

Kadky-M Drt ahs iki slm kylnn alkara mllarn gasbetmidir. arasnda Alaybey Muhtr Mustafa'nn hnesine gelen alt ak pre ve eysn gasbetmidir. ki ak Deveci Hasan'n nne karak baz ey ve erzkn almdr. Ana Osti'nin alna yedi ahs gelerek yedi koyununu gasbetmilerdir. Ali Aa'nn hnesine be ahs gelerek avluda bulunan on iki yandaki ocuu alup gtrmek istemise de endht edilen silhlar zerine terkedp kamlardr.

42

Gasb

43

Gasb

30 Temmuz sene minh 7 Mart sene [13]33 21 Tern-i Evvel sene [13]33

Dervent(?) Boaz Sarmee

44

Gasb

45

Yrk

18

46

24 Tern-i ayrl Evvel sene [13]33

nat taburundan Sleyman avu, Uzunkpr'ye giderken msellah ahs nne karak pre ve satini gasbetmidir.

BOA. DH. EUM. 3. b. 24/17

3
BALKAN SAVAI SIRASINDA RUMLARIN ED RNE VE DEDEAATA MSLMANLARA KARI YAMA, TECAVZ VE KATL M UYGULADIKLARI Balkan Sava srasnda Edirne ve Dedeaan dman eline gemesiyle beraber blgedeki Rumlarn merkeze bal mahalle ve kylerde Mslmanlara kar acmasz bir tutum sergileyerek ikence ve katlim yaptklar; evlere zorla girerek, deerli eya ve paralar yamalayp hayvanlar gasbettikleri, kadn ve kzlarn namuslarn kirlettikleri, Mslman nfusun bir ksmnn mezlimden dolay yurtlarn terke mecbur kaldklar hakknda yer, zaman ve isim belirten raporlar. 2 Haziran 1918

Edirne Vilyeti Mektb Kalemi Huss: 604

Hulsa: Merkez-i vilyetde vuk bulan tecvzta mteallk raporun leffiyle. Dhiliye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Marz- ker-i kemneleridir, 29 Mays sene [1]334 trhli ve 589 numaralu arzaya zeyldir. Merkez-i vilyetde Balkan Muhrebesi esnsnda Rum ahl tarafndan vukbulan tecvzta mteallik polis mdriyetinden bu kerre de tevd olunan bir kta rapor leffen arz u takdm klnmdr. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir.
19

F 22 abn sene [1]336 ve F 2 Haziran sene [1]334 Edirne Vlsi Zekeriya Vehbi

Numara: 5
Balkan Muhrebesi esnsnda Rum ahlsi tarafndan vukbulan tecvzt hakknda icr edilmekde bulunan tahkktda: 1- Edirne'nin suktunda Yorgi olu Yani nmndaki ahsn ol zaman dire-i belediyye civrnda ikmet eden asker ktiblerinden Behet Efendi'nin zevcesinin rzna tecvzle berber katletdii ve fil-i mezkrdan dolay merkm Yani'nin el-yevm mahkmen mevkf bulunduu. 2- yz yirmi sekiz senesi ehr-i Tern-i Snsi'nin yedinci ve d-i Adh'nn birinci gecesi Dedeaa ehrinin Bulgar komiteleri tarafndan esn-y iglinde, ehr-i mezkr Rumlarndan bazlar tarafndan Arabac evki'nin hemresi aziye, demir yolu avularndan Sadk Aa kz, Dyn- Ummiyye kantarcs Safvet Efendi kz Emine, erfdan Hac Mahmud Aa'nn zevcesi Elif ve Fik Efendi'nin evld- maneviyyesi Fatma, iko Mehmed'in kz erife, Krd Aziz Aa'nn kz, Yzba mteveff Osman Aa'nn zevcesi ve Az Naim Bey'in hidmetcisi Mnre hanmlarn rzlarna tecvz edildii. 3- Edirne'nin suktunda Kzlmescid mahallesinden olup Kovaclar arusu, 'nda kahvecilik eden Dimitro, refki Kassb Fileanti ve tc Yorgi, ol vakit ilticen Edirne'de bulunan Ada nhiyesi ahlsinden bir kylnn koyunlarn yama ve askir-i Osmniyye'nin silhlarn ahz u gasb eyledikleri. 4- Edirne kalasnn suktuyla Bulgarlarn ehre duhlnde Kzlmescid mahallesinden imo olu Yorgi, Blbl Htun mahallesinden Ayvaz, Hac Sarrf mahallesinden oban Panayot, Kzlmescid mahallesinden Svac Kosti, Kadnkyl Celaskor olu Vasil, Akmescid mahallesinden Kokona Vasil, Kummahalleden Telekci olu Baevn Mio, Bakkal olak Sotiri, Sofiloki Dimitro, Baevn Dimo olu Angeli, tebea-i Yunniyyeden Bakkal Sakilaridis, Frnc Anesti, Baevn Morniya Yorgi, Baevn Potka olu Mihal ve birderi Yorgi, Nib elebi mahallesinden Mytb Hac Mehmed Efendiyle ilticen Edirne'de bulunan bir ok slm kyllerin, Marf Hoca mahallesinden Hseyin Aa'nn ve bir ok slm ahlnin hnelerine cebren duhl ile ey-y beytiyye ve hayvantn ve asker ey deposuyla beylik hayvantn ahz u gasb ve yama eyledikleri.
20

5- Zincirlikuyu'da kahvecilik eden Istranca hretli Vasil, Elili karyesinden Hfz Slim Efendi'yi katletmek maksadyla elinde bak olduu hlde taharr etdii. 6- Kzlmescid mahallesinden Fc Hac Keprit muteberndan Kd olu Mehmed Aa'nn hnesine duhl ve balta ile hcm ederek mm-ileyhi katletmek zre arad. 7- Kummahalleden Frnc Anesti'nin dmd Frnc Vasil, Osmniyyeden bir kan katletdii ve ml-i Yunaniyye besledii mervdir. askir-i

8- Kummahallede Frnc Toma ekmek almak zre frnna gelen slm kadnlarnn ellerindeki mes[k]kt- Osmniyyeyi alarak arkasna srdkten sonra yzlerine atmakla berber "Bu ingne devletine id prelerin hkm kalmad. Bulgar presi getirmez iseniz alkdan geberirsiniz" diyerek kadnlara itp kakmak sretiyle tecvztda bulunduu. 9- Kzlmescid mahallesinden Parapanko Hristaki, Kadnkyl ider, Pekatepri, ellerinde balta ve baklar olduu hlde Marf Hoca, Mmin Hoca ve Yldrm Bayezid mahalltna hcmla slm hnelerinden bazlarn yama ve bir ok hayvant- bakariyyeyi gasbetdikleri. 10- Edirne'nin suktunda tccrndan Mrsyedi hretli Vasil, bana toplad avenesiyle Kazzz Salih mahallesinden Kahveci Tatar Ahmed Aa'nn hne kapusunu ikestle duhl ve merkmu darb ve ikence eyledii, Karaka mahallesinden Deli Kosti olu Ttn Kycs Andon, Vize elebi mahallesinden Kayk[c] hretli Mehmed avu'un hnesine duhl ve eysn gasb ve mahalle-i mezkreden meyhneci Hristodol dahi ol vakit Edirne'ye iltic etmi olan etrf kur ahlsinin hayvant ve eylarn yama etdikleri Madanolu mahallesinden Kr Tana ve rfeks belediye gazhnesinin kapularn krarak dernunda mddahar gz vesireyi ahz u gasb ve Kirihne ulemsndan Hac Ali Efendi'yi presine taman sret-i gaddrnede darb ve vcdunun mteaddid mahallinden cerh ile malliyetine sebebiyet verdikleri. 11- Nepaiye mahallesinden A Sotir esn-y suktda Osmanl zbitn ve efrd- askeriyyesine hitben "Ordularnz ne vakit gelecek ? Gelmeye yetimeye idi. ok kr ingnelerden kurtulduk. Bizim teden beru arzu etdiimiz ve beklediimiz Bulgar ordular geldi." gibi hakret-mz szler sarfetdii. 12- Harb mnsebetiyle etrf kurdan Edirne ehrine iltic etmi ve kprler hricindeki bcekhnelerde iskn ve ikme etdirilmi bulunan irmen, avdarlk, Yarbustatar, Kremin, Simen, ahince, neolu ve Ahurky karyeleriyle dier kur ahlsi kalann suktunun iki, ve drdnc gnleri Bulgar askiriyle mtereken
21

Rumlar tarafndan dr- taarruz, katl ve yama edilmiler ise de kur-y mezkr ahlsinin vilyet dhilindeki kurya iskn etdirilmi olduklarndan dr- tecvz olanlarla mtecvizlerin hviyetleri anlalamad lede't-tahkk mbeyyin ibu rapor tasdkan takdm klnd. F 29 Mays sene [1]334 Mhr

BOA. DH. EUM. 3. b. 25/61

4
ARKY, PSALA VE KEANDA BULGAR ASKERLER YLE RUM VE YUNAN ETELER N N OK SAYIDA KY YAKIP, MSLMAN AHAL Y KATLETT KLER Balkan Sava srasnda arkyn Bulgarlar tarafndan igalinden nce kaza halknn Anadolu ve Geliboluya g etmesinden dolay Rum tecavzne urayan ky olmad, yalnz shakl ve Kzlcaterzi kylerinden henz g etmekte olan on bei akn kiinin Rumlar tarafndan katledildii ve kadnlardan bir kana Bulgar askerleri tarafndan tecavz edildii; Ulaman, shakl, Bulgur kylerinin tamamen, Esendik, Yayaa kylerinin ksmen tahrip edilip, enkaz ve kiremitlerinin Rumlar tarafndan yamaland, Keana bal Mercan, Kl, Doanca-i Kebir, Seydi, kraniye, Yerlisu, Adilhan kylerinde can kayb olmayp yalnz evlerin tahrip edilerek yamaland ve psalaya bal Karpuzlu, Paa, Kumdere, nefs-i psala, Esedce, Sarpdere kylerinde de ayn zulmn yapld; Bulgar ordusunun Keandan geri ekilmesi ve Mslman erkeklerin kylerinden baka yerlerde bulunmalarndan dolay Beyky, Dibudak, Karahisar, Beylikmera kylerinin tamamen, Erikli, Mecidiye, abanmera kylerinin ise ksmen Rumlar tarafndan tahrip edilip, yakld, hayvanlarnn gasbedildii, Karasat kynden yirmi dokuz kiinin katledilip, kadnlardan bir kana tecavz edildii, Babaeskinin Rumlarn eline gemesiyle Karasatya g eden on hane slm muhacirinin vahice ldrld; ldrme ve gasb olaylarnn faillerinin bir ksmnn Yunanistana firar ettikleri. 3 Temmuz 1918
22

Edirne 728

Mdde 1- Balkan Muhrebe-i zilesinde arky kazs ahl-i slmiyyesinin, Bulgar askerinin kaz mntkasn istlsndan iki gn mukaddem bir ksm Anadolu'ya ve bir ksm da Gelibolu'ya hicret etdiklerinden, Rum ahlsi tarafndan tecvzta marz kalan ky ahlsi olmayup ancak shakl karyesinden Rasim ve Ahmed, brahim, Hasan, Kmil'in arky'e gelmekdelerken akamn hullne mebn arky'e bir sat bud- mesfede Doancl iftlii'nde kalarak Glck karyesinden Arkiros ile Filib olu akr Dimitri ve Yuvan, Khya olu Yakim, Filib olu Ananost ve Andon olu Papas Dimo ve daha tehs edemedii bir ka Rumlar tarafndan katledildikleri, mtecvizlerden her naslsa kendisi tahls edp yalnz firra muvaffak olan shakl karyeli Ali tarafndan ifde edilmidir. 2- Kzlcaterzi karyesinden bir ka kadn ile smail avu'un Gelibolu'ya hicretleri esnsnda Eksamel tarafndan yollar kat ve balarnda Yeniky Rumlarndan tehs edemedikleri bir ka kii olduu hlde Bulgar askerleri tarafndan der-dest olunarak tekrr Kzlcaterzi karyesine getirildikleri ve rza tecvz vukbulmad ifde ediliyorsa da hricen edilen arz amk tahkkta nazaran bunlardan bir kann rzlarna tecvz etdikleri anlalmdr. 3- Vapura yetiemeyerek kasabada kalan arkyl Halil ile Jandarma Sabri ve Telgraf avuu Ali Bey ve Hasan avu ve familyas ile olu ve Kbt Kr Mehmed ve iki olu Hseyin avu ve Kavakl Ali'nin dahi kasabada kimler tarafndan katledildikleri mechlnde kalmdr. 4- Ulaman, shakl, Bulgur karyeleri hnelerinin dahi kmilen Esendik, Yayaa, Glck Rumlar tarafndan tahrb edilp enkz ve kiremidleri alnm ve askir-i Osmniyyenin buralarn hn-i istlsnda, kerestelerden bir ksm mezkr karyelerde bulunarak ashbna ide edilmidir. 5- Kasabadaki slm hneleri dahi Bulgarlarn vrdundan sonra kmilen Rum ahlsi ve bi'l-hssa belediye riysetinde bulunan Mrefteli Yuvan Aa, belediye kalfas ve Sandalc Koo tarafndan tahrb edildii ve Yunanl Andonaki'nin zevcesi Anna'nn bu hussda bir ok roller oynad ve mtecvizlerden kasabada bulunanlardan madsnn Yunan'a firr etdikleri, tahkkt- vkadan anlalmala ideten takdm klnd marzdur. F 11 Haziran sene [1]334 Aslna mutbkdr.
23

Mhr

Numara: 113

Kean Kim-i makml Cnib-i lsine zzetl efendim, 29 Haziran sene [1]334 trhli ve 256 umm numaral ta[h]rrt- aliyye-i kim-i makmleri cevbdr. Balkan Muhrebesi esnsnda nhiyenin; sekenesi slm olan Mercan ve Kl ve Doanca-i Kebir ve Seydi ve krniye ve Yerlisu ve Adilhn karyeleri ahlsi kable'l-igl ummiyetle Gelibolu'ya hicret eyledikleri cihetle nhiyeden Rum ahlsi tarafndan gerek cn ve gerek rz ve nmsuna taarruz edilmi kimse olmad ve ahl-i merkmnun yalnz bo kalan hneleri ile metrktnn Grabona[Grebene] ve Mavroz ve Karl ve Mahmud ve Kad karyeleri Rumlar tarafndan kmilen tahrb ve yama olunduu ve ancak psala nhiyesinin Karpuzlu Paa ve Kumdere ve nefs-i psala ve Esedce ve Sarpdere karyeleri ahlsi ile Kean'n bir ksm ahlsinin esn-y hicret ve mrrlarnda Grabona ve Mavroz karyeleri arasnda, mezkr karyeler Rum ahlsi tarafndan zerlerine hcm ve silh istiml olunmak sretiyle tecvzta marz kaldklar bi'z-zt icr klnan tahkktdan anlalmala arz- keyfiyyet olunur efendim. F 2 Temmuz sene [1]334 Yerlisu Mdri
Mehmed

Numara: 46 Mahremdir

Kean Kazs Kim-i makml Cnib-i lsine F 29 Haziran sene [1]334 trh ve 256 mahrem numaral tahrrta cevbdr. Nhiye dhilinde Balkan Muhrebesi esnsnda Rum ahl tarafndan tecvzta marz kalan yegne slm karyesi Karasatdr. 1- Bulgarlarn Uzunkpr'ye duhllerini mteakib Doanca karyesi ahlsi Karasat'y abluka ederek evvel silhlarn toplamlar, muahharen kyn hricine
24

kararak yirmi dokuz erkek ve ocuu ehd eylemiler ve kadnlardan bir kann rz ve nmslarna tecvzle hubbt ve eyy nehb grete koyulmulardr. 2- Vaka-i fecann filleri: Doancal Kabakyani, Todoro, steryani, Muhtar Dragaman[Dragoman], Hrito, Papas Todori, Ksa Dimitro ve rfeksndan ibretdir. 3- Bunlardan Kabakyani, Papas Todori, Baevan Keberyo, Penteryani, Ksa Dimitro, Kaval Yanako, Kafal Andon, Balkan Harbi'ni mtekib Yunanistan'a firr etmilerdir. 4- Hl-i hzrda Doanca'da skin olanlar Muhtr Dragoman, Todoro, Hristo, Keici stavri, Papas olu steryani'den ibret olup bunlar da dierleriyle berber katl fiiline, hem de nehb u grete itirk eylemilerdir. 5- Kabak Dimitri, sperdaki, eyder Hrito ve emsli de el-yevm Ordu-y Hmyn'da mstahdem bulunmakdadrlar. 6- Karasat karyesinden ehd edilen kesn ber-vech-i t beyn olunur: Kerim Aa'nn Kadir, Yunus olu Hseyin, Hasan olu Mehmed, Osman Hoca, smail Hoca, Muttalib Aa, Muttalib olu Ahmed, Hac Ahmed, Hac Ahmed'in smail, Hseyin Hoca'nn Mustafa, Mustafa'nn smail, Mustafa'nn Ali, skender olu Mehmed Ali, skender olu Ahmed, dier olu Mehmed, Haseki Ahmed olu Ali, Hzr Aa, Hzr olu Mehmed, Mustafa olu Hsni, Mustafa olu Osman, Ali Aa, Abdi Aa, Bahri olu Sleyman, Kadir olu Arif, Dereli Mehmed'in kars Aye, Emin olu Veysel, Zekeriya Aa, Zekeriya'nn olu, Edhem olu Hzr. 7- Blda muharrer heddan mad Babaeski'nin suktuyla Karasat'ya iltic eden sekiz on hne slm muhcirlerini de kezlik katlim eylemilerdir. 8- Bldaki yedi maddelik marzt Karasat karyesi muhtar smail ve karye-i mezkre erfndan olup el-yevm nhiye azs bulunan Abdlkerim aalarn maal-kasem ifdeleri zerine yazlmdr. F 2 Temmuz sene [1]334 Paayiit Mdri
Osman Nuri

Numara: 112

3/7/[13]34 Kean Kim-i makml Cnib-i lsine


25

zzetl efendim hazretleri, F 29 Haziran sene [1]334 trh ve 256 numaralu emir-nme-i aliyyeleri cevbdr. Balkan Muhrebesi esnsnda Rum ahl tarafndan slmlara rs ve k edilen zyit ve tecvztn safaht ve tarz- cereyn hakknda sret-i mahremnede yaplan tahkktn muhassalas ber-vech-i tdir. 1- Nhiye dhilinde Rumlarn meskn bulunduklar karyeler krfeze nzr kur-y sireye hkim bir vaziyetdedir. Bu sretle Balkan Muhrebesi esnsnda slmlarla meskn karyeler dim bir kontrol altnda bulundurulmu ve ahl bir kavs ve karagollarla muht enber hricine karlmamdr. 2- Terk-i mesden ekinmeyen Rumlar, Bulgar ordusunun ekilmesinden ve erkeklerin tede beride angaryalarda bulunmalarndan bi'l-istifde tezyd-i faliyyet ve bo kalan kury tahrb ve ihrka gayret etmilerdir. 3- Beyky, Dibudak, Karahisar, Beylikmera karyeleri tammen imh, Erikli, Mecidiye, abanmera karyeleri de ksmen tahrb edilmidir. 4- Hicret edemeyerek karyelerinde kalan ahlnin vakitli vakitsiz hnelerine duhl ve karyeler civrnda silh endht ederek ihfe ve tehdd ve mallarn gasb, rz ve nmsa tecvztda bulunmulardr. 5- Dibudak karyesinde Delice Mehmed nm ahs bir sret-i fecnede katl ve Bulgar komitelerini tahrk ve tevk ve ileri gelenleri nukd ve servetden tecrd etmilerdir. Rumlarn env- mezlim ve itisftna marz bulunmu olan ahliden eksersinin tandklar hl-i firrdadr. 6- Ahlnin hayvantn srb gtrmler. Bulgar karagollar olmayan kur insna havsala-i beerin sdramayaca ve gayr-i kbil-i hazm hakretlerde bulunmulardr. Ol bbda fermn. Mecdiye Mdri
mza

BOA. DH. EUM. 3 b. 26/11

5
26

BALKAN SAVAI SIRASINDA RUM VE BULGARLARIN ARKY, MREFTE VE NZ KAZALARINDA MSLMANLARA ZULM YAPTIKLARI Balkan Sava srasnda arky, Mrefte, nz kazalarna bal kylerde Rumlarn Mslmanlar dvp ikence yaptklar, para, hayvan, eya ve zahire gasbedip rza tecavzde bulunduklar, zengin Mslmanlara sokak sprtp angarya ilerde altrdklar; elliye yakn Mslman eitli suretlerde ldrdkleri, Mrefte, Platnoz, Kerise, Hora, sterne, Ganoz, Umakdere kylerinden olduklar tesbit olunan yz otuz bir Rum ve Bulgarn, Mslmanlarn mallarn yamalamak, evlerini yakmak, ge zorlamak, silahla takip, katletmek, Hristiyanlar Mslmanlarn aleyhine kkrtmak gibi zulmlerde bulunduklar hakkndaki raporlar. 7 Temmuz 1918

Edirne V lyeti Mektb Kalemi Umm: 34695 Huss: 728

Dhiliye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Hulsa: arky, Mrefte ve nz kazlarnda Balkan Harbi esnsnda Rumlar tarafndan slmlara k edilen tecvzt hakknda.

Marz- ker-i kemneleridir 23 Haziran sene [1]334 trhli ve 682 numaralu arzaya zeyldir. Balkan Harbi esnsnda arky, Mrefte ve nz kazlarnda Rumlar tarafndan slmlara k

27

edilen tecvzta dir bu kerre de Gelibolu Mutasarrfl'ndan gnderilen kta rapor sreti leffen arz u takdm klnm ve Kean, psala ve Eceabad kazlarna id raporlar in mahalleriyle muhbere edilmekde olduundan bunlarn da ayrca gnderilecei mutasarrfln cmle-i irndan bulunmudur. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 28 Ramazan sene [1]336 ve F 7 Temmuz sene [1]334 Edirne Vlsi
Zekeriya Vehbi Balkan Harbi esnsnda yerli Rumlarn bil-vsta ve bi'l-vsta ahl-i Mslimenin can ve mallarna [Vesika yrtlm olduundan okunamamtr] Esmi-i [kur] Bekirli karyesi Irz ve nmsa vukbulan tecvzt Bekirli ve civr kur Rumlarnn karye-i mezkrede iskn edilen muhcirnden Yusuf zevcesinin cebren rzna tecvz eyledikleri, vuk bulan tahkkt ve bu bbda heyet-i ihtiyriyyenin raporundan anlalmdr. Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan Bekirli'de iskn edilen muhcirnden Ali Osman olu Hasan ve birderi Hseyin ve Ahmed olu Sleyman ve birderi mer ve Osman olu Salih ve Kabasakal Abdullah mer ve Mahmud olu mer ve Sleyman olu Yusuf ve Mehmed olu Bekir ve Feyzi olu Yusuf nmndaki Mslmanlar toplayarak karye dernunda birer birer katl ve ehd eyledikleri ve umm karye ahlsinin hayvant, ey ve zehirini gasbeyledikleri, vuk bulan tahkktdan anlalmdr.

andr karyesi

Bu karyede rz, nmsa tecvz Yerli Rumlarn bi'z-zt kye gelerek ahlyi vk olmad. tehdd ve ilerinden Bki olu Ahmed avu ile Bekir olu Mustafa'ya darb ve ikence ederek pre ve hayvantn gasbeyledikleri. Bu karyede dahi rz ve nmsa tecvz edilmemidir. Bulgarlarn vrdunda Kocaali karyesi Rum ahlsinin delletiyle karye-i mezkrda bulunan erkeklerin birer birer cami-i erfe toplatlarak Kocaali Rumlarnn iretleriyle bin liraya karb fidye-i nect alnd ve bakaca bir zarar u ziyn vuk bulmad anlalmdr.

ncirlik karyesi

28

Galata karyesi

Bu karyede dahi rz ve nmsa tecvz olunmamdr.

elebi, Bekirli ve Arnavudky Rumlarnn bi'z-zt karye-i mezkreye baskn yaparak ahl-i Mslime hnelerine cebren duhl ederek darb ve ikence sretiyle be yz liraya karb prelerini gasbetdikleri tahakkuk etmidir. Kocaali, elebi ve Bekirli karyeleri Rumlar Hasky'e gelerek Yusuf olu Kadir Usta ve brahim olu Hasan Aa ve avu brahim ve Uzun Ahmed ve Ahmed olu Molla Hseyin ve Molla Abdurrahman olu Mehmed ve birderi Bekir ve Arif Pehlivn ve Abdullah Mehmed ve Dal Molla Ramazan ve Hzr Salih olu Hseyin ve sa avu ve Mahmud Aa ve Galatal Yusuf, Evren-i Kebr karyesinden Aleddin Efendi ve ky hocas Hbil Efendi ve sepetci Kbtlerden Tokatl ve yine sepetilerden Kadir ismindeki ehsn yek-dierine balanarak ky hricine karlup ehd edildikleri ve cebren hnelere duhl edilerek zahre, hayvant ve eylarndan bir ksmn gasbeyledikleri ve bir takmlarna zulm ve ikencede bulunduklar, icr klnan tahkktdan anlald. Yenice ve Hisarl karyesi Rumlar tarafndan karye-i mezkr ahlsinden brahim olu Slim sopa ile ehd edildii ve Hseyin olu Said'in dahi kurun ile itlf edildii anlalmdr. avu ve Yeniceky Rumlarnn Bulgar efrdna dellet ve klauzluk ederek ahl-i Mslimenin zenginlerinden pre aldklar gibi altm kiiyi kahveye toplayarak darb ve tahkr eyledikleri ve Kean'a sevkederek kasabann sokaklarn sprtdkleri ve umr- askeriyyede angarya sretiyle iki ay kadar istihdm eyledikleri ve karye-i mezkreden nz liman riysetinde bulunan Mlzm Sleyman olu Hfz Mehmed Efendi ile Telgraf Memru Hac Hasan Efendi'ye yine Rumlarn tevkiyle nz'e gtrp ehd eyledikleri anlalmdr. Bu karyede yine Rumlarn delletiyle ahlye darb ve ikence edilerek bir res ksrak gasbeyledikleri anlalmdr.

Has karyesi

Bu karyede dahi rz ve nmsa taarruz olmamdr.

ataltepe karyesi

Bu karyede dahi rz ve nmsa taarruz edilmedii.

Sultni Bu karyede dahi rz ve nmsa e karyesi tecvz olmamdr.

Kelavu Bu karyede de rz ve nmsa karyesi taarruz olunmamdr.

29

eriba Irz ve nmsa tecvz olmamdr. Vakf karyesi Irz ve nmsa tecvz yokdur.

Rumlarn delletiyle Bulgar askerlerinin ahlye darb ve bir ka kiiden pre aldklar tahakkuk etmidir. Rumlarn tevki eseri olarak nz Bulgar kim-i makm bi'z-zt karyeye gelerek hicret etmeyp kyde kalan drt be hne Mslmandan yz lira taleb eyledii ve karye ahlsinin ancak elli lira toplayup nz'de Bulgar kim-i makmna teslm eyledikleri icr klnan tahkktdan anlalmdr. Rumlarn tevkiyle Bulgar askerleri karye-i mezkre ahlsinden Abidin Efendi'yi alarak katleyledikleri anlalmdr. nz ve civr Rum kyleri ahlsinin tevkiyle Reji kolcus Hseyin Aa ve psalal Ahmed ve akal olu Mustafa ve Kzm Aa ve Semadirekli Bekir ve Kassb Ali ve Kukucuk Mustafa ve Deli brahim, Tevfik Efendi, mal mdri efendi, Emlk Memru Ali Efendi ve Aleddin Efendi ve muhcirnden Ahmed, emecik muhcirlerinden Ahmed ve Hseyin, skee muhcirlerinden Ali ve Yunus Aa nm ehsn Bulgar askerleri tarafndan ehd edildikleri ve bir ok Mslmanlara darb ve ikence tatbk edildii vukbulan tahkktdan anlalmdr.

Byk- Irz ve nmsa tecvz vuk yassoba bulmamdr. karyesi nz kasabas Irz ve nmsa taarruz yokdur.

Balkan Muhrebe-i zilesinde kaz dhilindeki yerli Rumlarn kur ve kasaba Mslmanlarna, Bulgar askerlerine dellet etmek sretiyle bin drl ikencelerde bulunduklar ve bazlarnn da bi'z-zt kyleri basarak ahl-i Mslimenin rz ve nmslarna tecvz ve bir oklarn sret-i fecada ehd eyledikleri, bu bbda icr klnan tahkkt netcesinden anlalmala ibu rapor tanzm ve tasdk klnd. F 10 Haziran sene [13]34
Mhr

Kasaba vey karyesi

sim ve elkb

k etdii cerim Bulgar istls esnsnda slmlara hakret ve liman diresine Yunan bayra kede etmekle maznn

Mlhazt

1 Mrefte Bakkal Yorgaki Cani kasabasnd an

30

2 3

" "

" "

" " birderi Arkiryadi Niko Arslan

"

"

"

Msellahan slmlara hakret ve yama-gerlik eyledii " " " " " " " " " Bulgar istlsndan evvel slmlar bahren Anadolu'ya hicret etdiklerinden kasaba ahl-i slmiyyesi muhaddertnn nms ve rzlarna tasallut olunmayup srf emvl ve emlklarnn yama edildii

4 5 6

" " "

" " "

Bala Labadaryo Kostaki Sar Yorgaki Kara Aleko

7 8 9

" " "

" " " "

Polidros Mitrolaye Kostandi Baevan steryo Abahi Argiryadi Kostanti Hac

" " " "

" " " "

" " " "

10 " 11

Lolo Istrati Platnoz Dimitraki dan " " " Asmitoz Dimitraki Canbaz Mitro Polo Nikola

olu Msellahan slmlarn hnelerini tahrb ve yama-gerlik eyledii " " " " " " " " " Mrselli karyesi ahl-i slmiyyesinin hnelerini tahrb, hayvantn msellahan ahz u gasb ve Mrselli karyesinden Bostanc olu Halil Aa'nn birderi mahdmunu katletdikleri

12 " 13 " 14 "

15 " 16 " 17 " 18 "

" " " "

Kse Istrati Prodomo olu Nikola Bala olu Ananost Bakkal

" " " "

" " " "

" " " " 31

Yorgaki Portobsal

19 "

"

Papas Istelyanoz olu Tana

" "

" "

" "

20 Tako Yorgaki Kersiye[Ker -esse] karyesi 21 " 22 " " " Harmanc Aleko Avc Mitro

" "

" "

" " Bunlar da Mrselli vakyiinin filleri ile z-medhal olduklar

23 " 24 "

" "

Avc Giryako Garamate Nikolaki olu

" " "

" " "

" " " Milan slm mahallesiyle Mrselli karyesi yamagerliine msellahan itirk ve hne tahrb[i]

25 Hora Kassb Afendol karyesi'nd en

26 " 27 "

" "

Bakkal Ananost Polo Kostanti

"

"

"

slm hnelerini tahrb ve yama ve Mrselli ve Milan slmlarn katl kasdyle muhsaraya cret ve takb " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " "

28 " 29 " 30 " 31 " 32 " 33 " 34 " 35 " 36 " 37 " 38 " 39 " 40 " 32

" " " " " " " " " " " " "

Kiryako Karabela Baco Arkir Yenardo Kostanti Yenardo Yemandi Morzope Yuvan Anadolulu Tana Mio Kahveci Aristotel Dimaki Centi Vasil Muhtar Yuvan Kassb Yorgi Yuvan Pormoe Yenako Panayotaki

41 " 42 " 43 " 44 " 45 " 46

" " " " "

Dimosten Samakovlu Dimitri Teodo Hristoduli Kalfat Aristodel Tac Yorgo Lambo Kassb Nikoli

" " " " "

" " " " "

" " " " "

Bulgar istils esnsnda Yrg ve Yaya karyelerini yama ve hnelerini tahrb ve ahlyi msellahan takb etmek " " " " " " " " " " olu " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " "

47 " 48 " 49 " 50 " 51 " 52 " 53 " 54 " 55 " 56 " 57 " 58 "

" " " " " " " " " " " "

olak Aristi Kara Yorgi Pandelaki Kafesti olu Todori Zadino olu Leoni Rencber Teologo Palame Kostanti Ablak olu Yorgi Ablak olu Kostanti Mosko olu Lazari Baevan Panayotaki Deli Yorgi

59 Ganoz Dimitri Paloo karyesinde n

Mrselli ve Milan kur-y slmiyyelerine msellahan taarruz ve tahrb-i meskin ve yama-gerlik " " " " olu " " " " " " " " " " "

60 " 61 " 62 " 63 " 64 "

" " " " "

Yakim Yorgola stratkagi Bekiba Karanfil olu Dimitri Hervim olu Kosti Dimitro Mesakastan

33

65 " 66 " 67 " 68 " 69 " 70 " 71 " 72 " 73 " 74 " 75 " 76 " 77 " 78 " 79 " 80 " 81 " 82 " 83 " 83 " 84 "

" " " " " " " " " " " " " " " " " " " " "

Maksimoz Labadaryo strati olu Petrili

olu

" " " " " " " " " " " " " " " " " " " "

" " " " " " " " " " " " " " " " " " " "

" " " " " " " " " " " " " " " " " " " "

Dimitro olu Cefervilo Matyos olu Parakeve Yuvan olu Magore oban olu Nikola Hac olu Papa Dimitri olu Bagon stavro olu Horeli Yuvan Leondopulos Yorgi olu Sandalc stavraki Mardevise Kalye olu Gozine Dimitro olu Madikor Kostandino Malaka olu olu

Kassb olu Mihailo Manol olu

Deirmenci Tana olu Hristodolva Dimitraki olu Milanl Mihal Karde stratkaki olu

Horeli Kostandi Toma Tanaaki

Milan ve Mrselli kur-y slmiyyelerini yama ve tahrb ve ahl-i slmiyyeyi tehddle tehcr " " " " " " " " " " " "

85 " 86 " 87 " 88 " 34

" " " "

Tanaaki Bekiba Yuvan Hristo Istrati Istrati Kostandi Milanl

89 " 90 " 91 " 92 " 93 " 94 " 95 " 96 "

" " " " " " " "

Nikola Milanl Kostandi Mavro Hristo Afendol Frnc Yorgi Malkaral Teohar Perakova Todori Teohar Asmi Horola Muhtar Kr Dimitro

" " " " " " " " "

" " " " " " " " "

" " " " " " " " "

97 Umakde Dimitri Tavlaryo re karyesinde n 98 " 99 " 100 " 101 " 102 " " " " " " Dimitri Zafiraki Bora Anasta Arkiraki Tana Hac Yorgaki Yunanl Istrati Papa Elinokomo

" " " " "

" " " " "

" " " " " Ve ahl-i slmiyye aleyhine Hristiyanlar tevk Ve ahl-i slmiyye aleyhine Hristiyanlar tevk

103 "

"

Papa Mihal

"

"

"

104 " 105 " 106 " 107 " 108 " 109 " 110 " 111 " 112 "

" " " " " " " " "

Hristo Kole

Dulu

Dimitri

" " " " " " " "

" " " " " " " "

" " " " " " " "

Yorgi Papadoplo Oton Pandeli Nikola Damyanoz Tana Panbor Andon Yorgi Andon Istrati Tana Porfit Yanko Yakavarsami

Milan ve Mrselli ve Tekfurda'na [Tekirda] mlhak civrdaki kur-y slmiyyeyi yama, tahrb ve ahl-i slmiyyeyi msellahan tehdd " " " 35

113 "

"

Topal Kiryako

114 " 115 " 116 " 117 " 118 " 119 "

" " " " " "

Zafiraki Kostandi Deirmenci Yanaki Paskal Ananost Kirac Yani Andon Kostandi

" " " " "

" " " " "

" " " " "

Kostandi Lazari olu Katl ve Malkara kazsna Nikola mlhak kurdan bir slm kzn kararak fil-i en badehu ihnkan denize ilk yama-gerlik ve ahl-i slmiyye hnelerini tahrb ve slmlar msellahan tehdd Kostandi Dimitri Lazari Varsami Tana Kaaki stavraki Hristofil Zafiraki Yorgi Todori Bacaki Varsami Melekon Angelaki Tana Todori Yanaki stavraki Varsamo Arkir Simo Zafiraki Kostandi " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " "

120 " 121 " 122 " 123 " 124 " 125 " 126 " 127 " 128 " 129 " 130 " 131 "

" " " " " " " " " " " "

Neferen 131 Min hays'l-mecm BOA. DH. EUM. 3. b. 26/3

6
36

YUNANLILARIN ATALCA VE HADIMKYNDE KUVVETLER N ARTTIRDIKLARI, KEANDA SOYGUNCULUK VE KATL M YAPTIKLARI atalca ve Hadmkyde Yunan igal kuvvetlerinin arttrlmakta olduu, bask ve mezlim sebebiyle Mslmanlarn aznlk durumuna dtkleri, karde gibi grdkleri Hristiyanlarla aralarnda herhangi bir olay kma ihtimalinin uzak olduu ancak yine de tedbir alnmas gerektii, Trakyada nfusun ounluunu Trkler oluturduu halde Keanda Rumlarca gerekletirilen katlim, yama ve gasb gibi olaylarn tahamml snrn at, halkn evlerinden dar kamaz duruma geldii, Yunan askerlerinin yollarda ele geirdikleri Mslmanlar ldrp paralarn aldklar, iftlik ve allardan hayvan aldklar, tccardan zorla hara topladklar, Derbend boaznda krk-elli Mslmann kollarn kesip, eyalarn gasbederek plak bir halde salverdikleri. 3 Nisan 1919

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

atalca Mutasarrfl'ndan vrid olan 3 Nisan sene [13]35 trhli tahrrt sreti. 25 Knn- Sn sene [1]335, ifre telgrafnme-i nezret-penhleri arza-i cevbiyyesidir. Henz bir irde-i devletleri tebl buyurulmad. Vrdlarnda hat muhfz olarak geldiklerini syleyen atalca kasabasyla istasyonunda ve Hadmky'ndeki Yunan mfrezesi gnden gne efrdn teksr etmekde olduu ve 22 Knn- Sn sene [13]35trh ve alt numaralu ifre telgrafnme ile arzolunduu zre mevcdu iki yz krk be iken el-yevm iki yz seksen kiiye ibl edildii ve yalnz kasabada iki yz on nefer bulunduu ve btn bir livnn umr- inzibtiyye ve essiyyesi yz seksen nefer kadrolu jandarmaya mnhasr iken Hadmky'nden buraya kadar bir hattn yalnz istasyonlarda oturmak sretiyle beklenilmesi, byle yz kiiye messetdiremeyecei ve essen livda ahl-i slmiyye ekalliyetde ve Balkan Harbiyle harb-i hzrn felketleri altnda ezilmi olup ahl-i Hristiyaniyyeden bazlarnn, askerin burada kalmasn temn in bazan ia etdikleri gibi ml ve cnlarnn muhfazalarna hi bir sebeb ve lzm grlmeyecei
37

ve zten imdiye kadar btn kemekeler iinde karde gibi geinen her iki unsur arasnda bir hdisenin zuhru pek mstebid olmala berber Hd ne-kerde byle bir hl zuhrunda derhl msebbiblerinin takb ve tecziyesini Hkmet-i Seniyye her sretle temn ve deruhde eylecei cihetle mikdrnn tesbt ve vaziyyet-i resmiyyelerinin taynine msade-i celle-i nezret-penhleri sezvr buyurulmak bbnda. Aslna mutbkdr.
mza

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Mahreci: Kean Sret Kean ahl-i slmiyyesi nmna zre vzu'l-imz bizler muhterem ve sevgili hkmetimize arz u ibl ederiz ki senelerden beri memleketimizde skn u seknet ile imrr- hayt hukk- gayra hemn da tammiyle riyet ederek mes-i yevmiyyesiyle itigl eder ve bu sretle hem milletimizin refh- huzruna hem de hkmetin tezyd-i n u evket[ine] al kadri'l-istita yardma alrdk. Memleketimiz geen harblerin btn felketli tahrbtna sahne olduu hlde yine emel ve mesmize zerrece halel-dr olmam ve her frsatla bunu izhra almdk. Trakya ktasnn mhim ve muten bir mevki-i corafyasn igl eden memleketimizin en bast istatistiklerin mana-y vzhna gre ekseriyeti Trk ve Mslmanlar byle olduu hlde Rum ahlnin alm olduklar tecvzkr vaziyetleri, k etdikleri bir ok fecyi artk hudd ve tahammln aarak[aacak] bir hle geldi. Bu mnsebetle hkmet-i cellemizin nasfet refetine marz kaldmz hlet-i feca- messifeden bir ksmn arzeyleriz. Sadk ve fedkr ahlmizin hayt, ml ve rz nmslarnn mes-yi rz- merrelerinin skn iinde fsn muhfaza ve temni ve bu huss in her drl fedkrla azmederek pr-emn ve itminn ile istirhm ederiz. Memleketimizde hayt- diyye her gn tevl edb duran ekvet, katl, yama, kt- tark, sirkat vesire gibi fecalarla tahamml-fers bir ekle girdii ve bu hlin Yunanistan'dan gelme ve bi'l-hssa elbise-i askeriyyeyi lbis mahlkt- muzrrann telknt ve ifsdtyla zten meyyl-i tahrk olan Rum ansr tarafndan vuka getirilerek evlerimizden klamayacak bir rddeye vardn arzederiz. Ez-n cmle 22/23 Mart sene [1]335 gecesi, Kean
38

mevkiinde kprbanda Uzunkpr'den, nezdinde drt aile ile Kean'a gelen polis efendinin fec bir sretde katli, kadnlarn ryn bir hlde braklarak alt yz lira kadar nakidlerinin gasb, Grebone[Grebene] Topu Taburu Yveri Kzm Efendi ile neferinin ayn- ose zerinde katl-i eni, Grebone nhiye mdrinin maiyyetindeki karagol kumandan ile birlikde mevkilerinde habs ve katledilmek zre ormana gtrmekdeler iken kurtulmalar, kasaba dhilinde telgraf avuu katledilerek dakk fabrikas civrndaki ta ocaklarna atlm, alt ztn iflik ve koyun allar baslarak anm ve hayvanlar gasb ve silhla tehdd edildikleri, Malkara-Kean caddesinde tccrnn bin be yz lira nakidleriyle emvl- ticriyye ve binek hayvanlar gasb ve sirkat, Derbend boaznda krk elli zkr ve ins slmlarn kollarn keserek bi'l-umm ey ve nukdlarnn gasbyla rl plak bir hlde salverilmeleri ve kaz jandarma onbalarndan birisinin sret-i fecada esn-y rhda ehd edilmesi ve yine Derbend boaznda drt slm kadn plak edilerek birisi meydnda nn gib edildii, hlsa bu gibi yzlerce vakyi-i ekvet-krne ile huzr ve refh emniyet ve selmeti mnselib olan ahl-i slmiyye bir ende-i t ile pr-heyecn u halecn ve hkmet-i muazzamamzn cenh- refet ve hamsetine snarak marztmzn keml-i ehemmiyyetle nazar- dikkate alnup huzr ve syiin temni esbbnn istikml buyurulmasn istirhm eyleriz fermn. Ahl-i slmiyye Nmna Meclis-i dre Azsndan
Avni

Meclis-i dre Azsndan


Mehmed

Belediye Azsndan
Hayri

Belediye Azsndan
Hseyin

Belediye Azsndan
Ali

Aslna mutabkdr.
Mhr

BOA. HR. SYS. 2602/50

7
DEM GAL EDEN YUNANLILARIN MSLMANLARI KATLED P EVLER N YAMALADIKLARI

39

demii igale gelen Yunan askerlerine mahall kuvvetlerin karlk verdii, ancak dardan gelen yardmla demie girebilen Yunanllarn msademenin getii civardaki birok ky ve kaza merkezinde ok saydaki evi atee verdikleri, ele geirdikleri Mslmanlar ehit edip, mallarn yamaladklar, halkn bir ksmnn g etmeye balad. 5 Haziran 1919

ifre Telgrafnme Bb- l Dhiliye Nezreti ifre Kalemi Mahreci: Denizli Trh-i Kedesi: 5 Haziran sene [13]35 Kaleme Vrdu: 5 minh.

Fevka'l-de mstaceldir Denizli Mutasarrfl'nn 4 Haziran sene [1]335 trhli ifresi demi'i igle gelen Yunan askerleri ile mahall kuv-y mdfaas arasnda vuka gelen birinci musdemede Yunanllarn malben firr etdikleri ve ikinci defa aldklar takviye ktatyla gelerek demi civrnda etdikleri msdemede kuv-y mdfaay malb ederek demi'e dhil olduklar ve bir ok hneleri ihrk eyledikleri gibi mahall-i msdeme civrnda bir ka Mslman karyesini ihrk ve mllarn ve ahlsini ehd eyledikleri, yolcularn ifdtna atfen Buldan Kim-i makml'ndan ir ve bir takm ahlnin hicrete baladklar izbr olunduu. F 4/5 Haziran sene [13]35 Mutasarrf
Faik

Derhl meclise BOA. DH. KMS. 52-2/21

8
BERGAMANIN YUNANLILARCA GAL YLE MSLMANLARA KARI KATL M YAPILDII, KURTULAB LEN HALKIN G ETT
40

Bergamann Yunan askerleri tarafndan igal edildii, Yunanllarn ftratlarnda olan vahilii burada da sergiledikleri, Mslmanlar katletmek, rza tecavz, mal ve para gasbetmeyi elence haline getirdikleri, mezlim yznden elli binden fazla Mslmann sefil bir halde mlteci durumuna dt, Dvel-i Muazzamaya olan itimadn yitirildii, zellikle Soma kazas ve Bergama halknn bu zulmden kurtarlp g etmelerinin nlenmesi iin gerekli tedbirlerin acilen alnmas gerektii. 20 Haziran 1919
Telgrafnme Mahreci: Soma Numara: 2310 Trh: 20 Haziran sene [1]335

Soma belediye resinin 20 Haziran sene [1]335 trhli telgrafnmesi Bugn Bergama kasabas Yunan askeri tarafndan igl edildii, Menemen kazsnda kim-i makm da dhil olduu hlde icr edilb katlima bir nazre yaplmak zre Bergama kazsnn da ibu igli esnsnda, askir-i Yunaniyye ftratlarnda merkz olan vaheti zavall ve masm slm ahl zerinde tatbk etmek sretiyle btn leme gsterdi. Binen-aleyh bu mumele-i elme kaz-y mezkrda erkek, kadn, gen ve ihtiyr, oluk ve ocuk elli bini mtecviz halkn zell ve sefl bir sretde btn dnyaca muhterem tutulan yalnz rzlarnn muhfazas maksadyla hicretlerine sebebiyet verdi. Yunan askerlerinin en birinci elence ve meserreti katl-i nfs, hetk-i nms, nehb-i emvl tekl ediyor. Kurn- Vust'daki vahetler, k edilmi el-yevm k edilmekde bulunmu olan u mezlime rahmet okuduyor. Ber-mceb-i mtrekenme adlet ve insniyet ve merdliklerinden emn olduumuz Dvel-i Muazzama'ya itimd etmi idik. u vahetden Mslmanlarn ale'l-huss Soma kazs ve Soma kasabas, mctemi Bergama halknn vikye ve tahlsi lem-i beeriyyet nmna hdim-i insniyyet ve hmi-i beeriyyet olan sizlerden taleb ve ric ve hicrete mheyy Soma halknn temn-i efkr in tedbr-i lzmenin tatbk ve icrsna intizr eyleriz fermn. Soma Kasabas Ahlsi Nmna Belediye Resi
Osman Nuri

BOA. DH. KMS. 52-2/52

41

9
MENEMENDE YUNANLILARIN MSLMAN HALKA KARI KATL M BALATTIKLARI, T LAF DEVLETLER NDEN KATL MIN DURDURULMASININ TALEP OLUNDUU Menemendeki Yunan igal kuvvetlerinin, Mslman halka ve orada bulunan hkmet memurlarna kar katlim uygulamakta olduklar, zmirde ve yurdun eitli yerlerinde masum insanlara yaplan vahiyane mezlimin durdurulmas ve vatann igalden kurtarlmas iin hkmetin acil ve kalc hareket ve siyaset ortaya koymas gerektii, tilaf Devletleri nezdinde cinayetlerin durdurulmas amacyla talepte bulunulduu, Yunanllar igal ettikleri yerlerden ekilmedike doacak sonulardan mesuliyet kabul edilmeyecei hakknda ahali namna Akhisar Belediye Reisi vekili Alinin telgraf 20 Haziran 1919

Telgrafnme Mahreci: Akhisar Numara: 2703 Trh: 20 Haziran sene [1]335

Akhisar belediye resi ile erf tarafndan gelen 19 Haziran sene [1]335 trhli telgrafnme Dn akamdan bugne kadar Menemen'deki Yunan askerinin memrn-i hkmetle ahl-i slmiyyeyi katlim eyledikleri ve katlimn hl devm etmekde bulunduu n-kbil-i tarf bir heyecn ve teessrle haber almakdayz. Essen vatanmza kavid-i adl ve insniyetle milliyet esslarnn hilfna olarak ayak atar atmaz zmir sokaklarnda k eyledii cinyeti pek vicdn-sz bir tarzda tekrr eylemesi, igl ordusunun mhiyetini gstermekdedir. Trk milleti ve slmiyet, vatann ve hayt ve nmsunu bu elm tecvztdan temizlemek in kym etmi. Dvel-i Mttefika nmna zmir ehrine mnhasr olan igl-i askeriyyeyi keyfe m ye tevs ve sivil memrn ile silhsz ahl ve kadn ve ocuklarn ifn-y haytn
42

medd tecvzt- hun-hrneyi ne vakte kadar devm etdirecei milletimizi cidden dndrmekdedir. Hkmetimizden hukk- milliyye, vataniyyeyi kurtaracak vzh bir hatt- hareketin tayni ve filen ibrzn katiyen taleb ederiz. zmir ve stanbul'da Dvel-i Mutelife mmessil-i siysiyyelerine sret-i mahssada ekdiimiz telgrafla cinyt- vka karusunda mensb olduklar devletlerin adletini temenn ve derhl mdhalesi taleb edilmidir. N-merd dmann vilyetimizin her noktasn hemn tahliye etmedikce silhmz elimizden brakmayacamz ve mdfa-i nefs emrinde tevelld edecek netyic-i fecadan katiyen mesl kalmayacamz arzeyleriz. Memleket Nmna Belediye Resi Vekli
Ali

Mderriszde
Mehmed

Ahlden Ulemdan
Mehmed Nuri

Musazde
Rza

Akhisar ve Havalisi Redd-i gl Kta-i Faliyyesi Resi


Edhem

Mderris
Sleyman

Hfz Osman olu Hasan

Ulemdan
Hfz Mehmed Said

BOA. DH. KMS. 52-2/49

10
YUNANLILARIN NAZ LL LE AYDININ GAL VE TAHL YES ESNASINDA MSLMANLARA VAH YANE ZULM UYGULADIKLARI Yunan igal kuvvetlerinin, Nazillinin igali sresince ve tahliyesi esnasnda Mslmanlara kar uyguladklar zulmlerin daha vahisini Aydnn tahliyesi srasnda yaptklar, Nazilli tahliye edilirken iki yz krk civarnda Mslman ehit ettikleri, Aydnn tahliyesinde ise slm mahallelerini tamamen yakarak binlerce Mslman katlettikleri, milyonlarca liralk maln yok edilmesine sebep olduklar, yanlarnda

43

gtrdkleri mutasarrf, hkim ve dier st makam memurlarndan bir daha haber alnamad. 1 Temmuz 1919

Telgrafnme Mahreci: Nazilli Numara: 9

Mstacel

Nazilli Kim-i makm Hasan Bey'in 1 Temmuz sene [1]335 trhli telgrafnmesi Nazilli'nin mddet-i igliyle tahliyesi esnsnda Yunan kuvve-i igliyyesinin icr etmi olduu mezlim-i vahiyyneye bu kerre de Aydn'n cebren tahliyesi esnsnda tyler rperten fecyi-i mdhie ilve etmidir. Nazilli'nin tahliyesinde berber gtrd krk mevkf ile berber Ata ve Sultanhisar nhiyelerinde iki yze karb Mslman bil-sebeb ehd etmidir. Aydn'n tahliyesi esnsnda ise slm mahallelerini atee vererek binlerce masmnun katline ve milyonlarca emvlin zyiine sebebiyet vermidir. Mutasarrf ve hkim ve dier res-y memrni berberinde gtrmdr. Hayt ve memtlar mechldr. bu fecyi tafslt posta ile arzedilecekdir. Nazilli Kim-i makm
Hasan

BOA. DH. KMS. 52-2/83

11
YUNANLILARIN AYDINDA TRKLERE KARI KATL M BALATTIKLARI Yunan askerlerinin Aziziye istasyonunda trenden indirdikleri yz otuz Trk, kadnlara kocalarnn gz nnde tecavz ettikten sonra toplu ekilde katlettikleri, igal ettikleri kyleri atee verip ele geirdikleri Mslmanlar kadn, ocuk ayrmadan yakarak ldrdkden sonra
44

kuyulara attklar, evlere girerek kadnlara zorla tecavz edip koca ve ocuklarn katlettikleri, Mslmanlarn oturduu semtlerin sularn kesdikleri, yangn karmak iin belli noktalara gaz tenekeleri koyduklar, gayr- Mslim halka, Mslmanlardan ayrmak maksadyla, fes yerine zorla apka giydirdikleri ve evleriyle iyerlerine iaret koyduklar, Kuva-y Milliye ile yaptklar sava katlima dntrmek iin nce Mslman mahallelerini yakp yangndan kamak isteyenleri minare gibi yksek yerlere yerletirdikleri top ve mitralyzlerle ldrdkleri, gn sren bu katlima ngiliz, Fransz ve talyan temsilcilerinin de ahit olduklar, yenilerek geri ekilen Yunanllarn takviye kuvvet alp tekrar Aydn zerine yryerek yol zerinde bulunan slm ky ve kasabalarn yaktklar, kaamayan ocuk, kadn ve yallar ldrdkleri, kaabilenlerin ise talyan igali altndaki blgeler ile dalara ve ovalara iltica ettikleri, yaplan katlima yerli Rumlarn da katld, Yunan igalinin bir an nce durdurulup mlteci durumundaki yz bin kadar Trkn kurtarlmas gerektii. 5 Temmuz 1919 ___ine___ F 5/7/[13]35 Mukarrert- dveliyyeye muhlif olarak Aydn livsn igl eden Yunanler bi'l-hssa Aydn'daki ngiliz mmessilleri Mlzm Msy Vitali ve Mlzm Msy Gara'nn Aydn'dan mfrekatndan sonra tatbkine ibtidr etdikleri imh politikasn lem-i insniyyetin enzr- efkatine arzediyoruz. Trenden Azziye istasyonunda indirilen erkek ve kadn yz otuz yolcu Trk, bir dere iine gtrlerek kocalarnn karsnda kadnlara fil-i en icrsndan sonra kaabilen birka kiiden madsnn sret-i gaddrnede itlf edilmeleri, igl mntkasndaki kylere ate vererek kadn, ocuk, erkek ellerine geeni itlf ve ihrk etmeleri ve kuyulara atmalar, Yunanlerin Nazilli'den ve daha dier nhiye merkezlerinden esn-y tahliyede aldklar mutebern- ahlyi ve esn-y rhda tesdf etdikleri kadn, erkek, ihtiyar, ocuk, b-regn itlf etmeleri, karyelere yangn vermeleri, nefs-i Aydn'da bir ok erkek ve kadnlar birer vesle ile gy tevkfhneye gtrlrken mahv ve itlf edilmeleri, cebren hnelere girp gen kadnlara fil-i en yapdkdan sonra ocuklarn ve kocalarn itlf etmeleri, memrn-i devleti ve hatt res-y memrn-i hkmeti bil-sebeb mahv ve gaybetmeleri, Aydn beldesinde gayr-i Mslim ahlnin balarndan cebren feslerinin kartlarak apka iks etdirilmesi ve slm mahallelerinin muhtelif noktalarna yangn
45

in gaz tenekeleri vaz ve slm mahallelerine gelen sularn kesilmesi ve beldenin gayr-i Mslim hne ve dkknlarna bir almet vazetdirmeleri Aydn beldesinde slmlara yaplacak bir katlim hazrl idi. bu hazrlkdan sonra essen bu mezlime karu mdfaa-i hayt ve memleket in teekkl eden mill kuvvetin Menderes kprsndeki karagoluna bil-lzm ve sebeb Yunanler f 28/6/[13]35'de taarruz ederler. Bu taarruz netcesinde balayan muhrebeyi Yunanler ricat ederek bi'l-iltizm Aydn beldesine naklederler ve minreleri vesir muhkem binlar makineli tfenklerle tutarak ve hatt belde dhilinde top istiml ederek ve dier tarafdan slm mahallelerine ate vererek muhrebeyi tasmm etdikleri katlim ekline ifr ederler. yle ki, yangndan cann kurtarmak in kendilerini darya atan Mslim kadn, erkek ve ocuklara minre vesir yksek binlara yerledirdii makineli tfenklerle ate tevch ederek bu b-regn itlf ederler. Makineli tfenk ateinden havfedp kamayanlar yangndan yandlar. Henz yanmayan slm hnelerine tevch etdikleri top ve makineli tfenk ateiyle bu binlar delik deik ve bir hayli b-regn itlf etdiler. gn devm eden bu muhrebeli katlimda Yunan zulmne karu Cenb- Hakk'n bir merhameti eseri olacak vesit-i harbiyyesi pek noksan olan ve belde ahl-i slmiyyesini katlimdan kurtarmaa alan kuvve-i milliyyemize karu Yunanler malb olmu ve firr etmiler ve bunun netcesi belde dhilinde kalabilen ahl-i slmiyye mahv ve telef-i ummden kurtulmulardr. Yunanlerin ve bunlara iltihk eden yerli Rum erkeklerinin irtikb etdikleri bu mumele-i vahiyyneye mukbil kiliselerde vesir mntkalarda tahaffuz eden cnler dhil olduu hlde ahlye karu Trklerin gsterdii eser-i efkat ve himyenin hidi olan ngiliz, Fransz, talyan tebea ve resm adamlarndan ve hatt yerli Rumlardan sul buyurulmasn istirhm eyleriz. Fakat Aydn'dan firr eden Yunanler zmir'den aldklar kuv-y imddiyye-i askeriyye ile yeniden muhtelif noktalardan taarruz etmi ve mumele-i vahiyynelerini evvelkinden daha byk bir iddetle tatbke balamdr. Bakye kalan nhiye ve kur slm hnelerini ihrk bin-nr ve kaup kurtulamayan ihtiyar, gen, kadn, ocuk, acezeyi itlf ederek Aydn zerine yrmdr. Aydn ve nevhsi ahl-i slmiyyesinin kurtulabilenleri dalara ve ovalarn hcr[cra] yerlerine ve bir ksm talya igl-i askersi altndaki Menderes'in cenb ksmna cn atmdr. Livnn yzde doksan bei Trkdr. Byle bir ekseriyetin imhs in Yunanlerin tatbk etdii mezlim-i vahiyyneye lem-i beeriyyetin rzs olur mu? Aydn livs ahl-i slmiyyesinin yzlerce seneden beri gayr-i Mslim ahliye efkat-i insniyyet ibrz etmekden ve onlar shib-i servet ve mesd klmakdan ve bi'l-hssa Rum ahlsine karu ibrz etdii sr- himye ve efkat ile onlar tesd ve nfslarn teksr etmekden baka ne kabahati vardr? Bu hakyk meydnda iken lem-i beeriyyet ve mensb olduklar millet-i muazzama-i medeniyyenin bu mezlime rz olamayacaklarna kanatimiz ber-devmdr. Dalara
46

ve hcr ovalara civr mntkalara a ve plak bir hlde cnlarn atan yz bin rddesindeki nfsun haytn kurtarmak zre Yunan igl-i askersinin Aydn livsndan srat-i refini insniyet ve beeriyet nmna istirhm ederiz. F 5 Temmuz sene [1]335 Aydn mutebern ve belediye reislerinin mhr ve imzalar Blda imz ve mhrleri muharrer kesnn Aydn mutebern ve heyet-i ihtiyriyyesinin imzlar olduu ve umm Aydn ahlsini temsl etdikleri tasdk olunur. F Minh
Mhr

BOA. HR. SYS. 2611/1, 163

12
NAZ LL Y GAL EDEN YUNANLILARIN MSLMANLARI KATLED P MALLARINI YAMALADIKLARI, TAHL YEDEN SONRA KUVA-YI M LL YEN N DURUMA HK M OLDUU Avrupa Konferansna gvenen halktan hi bir direni grmeden Nazilliyi igal eden Yunan kuvvetlerinin din ve mill deerleri rencide edecek davranlarda bulunduklar, jandarmalara grevden el ektirdikleri ve beki tekilatn dattklar, Mslmanlarn evlerine zorla girip kadnlara tecavz ve deerli eyalar gasbettikleri, halkdan Yunan askerlerini ikayet edenlerin tutuklandklar ve daha sonra ldrldkleri, evinde silah kt bahanesiyle ve hibir tahkikat yaplmadan birok Mslmann hapsedildii gibi bazlarnn da kuruna dizildii, Nazilliyi boaltan Yunan igal kuvvetlerinin Rum ailelerinden bir ksm ile krk tutukluyu yanlarnda gtrdkleri ve yollardan topladklar yz kadar Mslman ldrdkleri, geri ekilme esnasnda telgraf tellerini kesip direkleri ykarak haberlemeyi engelledikleri, mahall hkmete haber
47

vermeden geri ekilmeleri yznden Nazilliye Yrk Ali ve Skeli etesinin hkim olduu, bu hadise esnasnda slm ahalinin Hrstiyanlar koruduu, Nazilliye giren Kuva-y Milliyenin skynetim ilan ederek etecilerden bazlarn yakalad ve yama edilen eyalarn sahiplerine iade edildii, zarara urayan ve ihtiya sahibi olan Rumlara belediyece yardm saland. 5 Temmuz 1919

Telgrafnme Mahreci: Nazilli Numara: 29 Trh: F 5 Temmuz sene [1]335

Nazilli Kim-i makmnn f 5 Temmuz sene [1]335 trhl telgrafnmesi. Dhiliye Nezretine Yunan kuvve-i igliyyesinin ricati hakknda rapordur. 3 Haziran sene [13]35 Sal sat yedide Nazilli'ye bil-hdise giren kuvve-i igliyyeye karu ekseriyetden ve yakndan(?) emn olan ve Avrupa Konferans'nn hsn-i niyyetine istind eden ahlden hi bir mdfaa gsterilmedii hlde hissiyyt- slmiyye ve milliyyeyi rencde edecek sretde ber-vech-i t tezhrt- efl ve harektda bulunmudur. 1lk gnlerde Yunan askeri ve yerli Rumlar her dakka sarho olarak slm mahallelerinde ve Ramazan mnsebetiyle slmlarn ok bulunduklar yerlerde " stanbul'a gideceiz pdih keseceiz" melinde arklar syleyerek hissiyyt- milliyye ve slmiyyeyi rencde etdiler. 2- Hkmetin jandarmas icr-y vazfeden klliyen menedilmidir. Bu hl jandarma kuvvetinin inhillini mcib ve mevcd kadronun de ikisinin firrna bd olmudur. Bundan baka evvelce mevcd olan ve memleketin syi ve skneti temnde hidmet-i mhimmesi grlen beki tekltn kmilen datmdr. 3- dr ve mill zbitann murkabesinden mahrm kalan slm mahallelerinde dolaan Yunan askeri rast geldikleri hnelere girp kadnlara taarruz etmee balamlardr. Bunu msbit ve meyyid umm arzuhller Nazilli Jandarma Diresi'nde mahfzdur. Bundan baka ehrin kenarlarnda tesdf etdikleri slm kadnlar Yunan neferleri alet-i tensliyyelerini gstermek sretiyle tecvz
48

etmilerdir ve hatt bu hlden mteessir olan Er Ali Hasan neferlerden birisini yakalayup Yunan kumandanna gtrp ikyet etdii hlde kends tevkf edilmi ve serbest braklm bi'l-hire merkm esn-y ricatde yolda kuruna dizilmidir. 4Esliha derci in salhiyeti olmad hlde baz slm hnelerine hkmet-i mahalliyyenin asl haberi olmadan girp taharriyt icr etmidir. Ez-cmle mtekid Binba Kenan Bey'in ve Hac Caferzde Hfz Mehmed Efendi'nin ve dierlerinin hnelerine girp, bulduklar sr- atkadan baz esliha-i mzeyyene dolaysyla hne shiblerini tevkf etmiler ki bunlarn bi'l-hire kffesi avdet esnsnda yolda kuruna dizilmi, yalnz Kenan Bey lmemidir. 5- Yerli Rumlarn d tabakasndan bazlarnn ihbrt zerine bil-tahkk bir ok ehs tevkf ve en ar ve fen erit iinde habs ve drl drl ikencelerle tadrb edilmi ve kabhatleri olmadndan yaplan teebbst- mkerrere zerine tahliyelerine mecbr kalmlardr. Bunlardan bazlarnn esmsi ber-vech-i tdir: Nazilli tccrnndan Hac brahim Efendi, Terzi Mustafa Efendi, Muhcir Seyfeddin Efendi, Komiser Muvini Raid Efendi mahdmu Nazmi. Ve bunlar haftalarca ar sretde hasta olarak yatakdan kalkamamlardr. Raporlar istenildii vakit ire olunacakdr. Bu miynda bir ok jandarmalar bil-lzm tevkf ve habs, darbedilerek bu sretle kuvve-i hkmet muattal braklmdr. Kyllerden pazara gelenler taharr olunarak zerlerinde dili ba baklar bulunanlar bile tevkf ve darbolundukdan sonra bazlar tahliye edilmilerdir. Kuvve-i igliyyenin, tahliye esnsnda ve yoldaki harekt esnsnda kuvve-i igliyye, hkmet-i mahalliyyeyi haberdr etmeksizin 19/20 Haziran sene [13]35 Cuma gecesi sat 1/15 gee ehri terketmi ve Rum ilelerinden bir ksmn ve krk kadar mevkfu berber gtrmdr. 2- Yolda kasaba kenrnda rast geldikleri baz kyllerle Atca'dan ve Sultanhisar'ndan on kiiyi tevkf ve bunlar dier krk mevkf ile berber kuruna dizmiler ve snglemilerdir. Bunlardan Kenan Bey ve Hac Hamdi, arca mecrh olarak Keeci Hac Ahmed Mehmed dah firren kurtulmular ise de dierleri maktl dmlerdir. Maktlnden hviyetleri tahakkuk edilebilenler unlardr: Tccrdan Karacasulu Hfzzde Mehmed Efendi, Dellllar karyesinden Hac Hasan, Nazilli'den Er olu Hac Hseyin, Arslanl'dan Bekir olu Ali, Dallca'dan Hasan Hseyin olu Veli, Mestavra'dan Karahac Mehmed, Bereketli'den Haclar'n Mehmed, Nazilli'den anga olu brahim ve hidmetcisi Mehmed, Bekirlice karyesinden smail, Nazilli Tahsl Memru Ali Rza Efendi, tccrdan Hac Mahmud Efendi. Sultanhisar'dan sekiz kii maktl olup henz knyeleri, hviyetleri ve Haclar karyesinden dahi drt ahs maktl olup knyeleri anlalamamdr. Kk nhiyesinde ise rast geldiklerini katletmilerdir ki bunlarla mikdr yze blidir. 3- Esn-y avdetde telgraf tellerini ve direklerini mteaddid noktalardan kat ve tahrb ederek bu sretle muhberenin kuvvet-i cereyn imkn[n] defetmilerdir. Tahliyeden sonra Nazilli'de tahadds eden vakyi esbb: glden mukaddem afv- umm zerine kmilen istmn etmi olan etelerden bazlar igli

49

mtekib civr kurda get gzr etmilerdir. Bu cihet Kuvve-i gl Kumandanl'na malm ve kasaba dhili, blda serdedilen esbb dolaysyla kuvve-i inzibtiyyeden mahrm iken kuvve-i igliyye hkmet-i mahalliyyeyi haberdr etmeden ehri geceleyin terketmilerdir. Bunun zerine hkmet teklt- inzibtiyye ile megl iken 20 Haziran sene [13]35 gecesi sat bir buukda Yrk Ali ve Skeli etesi ehre dhil olarak hkmet konan muhsara ve zten muhtel olan jandarma kuvveti ve kumandanlar esr ve tatl ederek vaziyete hkim olmulardr. Hkmetin ve erf- ahlnin mezkr eteye karu son bir tebeddl olarak icr etdii meviz ve nesyih hiz-i tesr olmamdr. slm ahlnin Hristiyanlar himyesi: Vukt esnsnda slm erf ve ahlsi birok Rumlar ber-takrb tehlikeden tahls ile hnelerinde saklamdr. Bu cihet btn Rumlarn taht- itirfndadr ve hatt bu melde mterek ve umm raporlar vardr. yn- dikkatdir ki bu hinlerin miynnda Yunanllar tarafndan yolda kuruna dizildii hlde kurtulan binba mtekidi Kenan Bey ilesi de dhildir ve yirmi yedi ileyi himye etmidir. Vukt mtekib yaplan tedbir-i idriyye ve askeriyye: Ekylar 20/21 Haziran sene [13]35 gecesi sat drtde ehri terk etmiler. bu vukt haber alan Kuv-y Milliyye ancak sat yedide ehre dhil olabilmilerdir ve dhil-i edd bir idre-i rfiyye iln edilerek yama edilen emvlde cemine mbderet ve tahkkt icrsna mberet edilerek o gn yama-gerlerden bir ksm tevkf edilmidir. 12(?) Tahkkt devm etmekdedir. Emvl-i magsbenin takrben yzde altm bei istirdd olunmu ve ecnebye ide edilmidir. Zarr-dde ve muhtc kalan Rumlar belediyece ve ine sretiyle ie olunmakdadr. F 3 Temmuz sene [1]335 Kim-i makm
Bki

BOA. DH. KMS. 52-3/10

13
AYDINI GAL EDEN YUNANLILARIN MSLMAN MAHALLELER N TOP VE M TRALYZLERLE ATEE VER P KATL M YAPTIKLARI

50

Aydnn igalinden beri Yunanllarn, dorudan veya oluturduklar yerli Rum eteleriyle masum Mslmanlar, ocuklar da dahil olmak zere, gizli-aikr katledip kadnlara tecavz ettikleri, Menderese de saldrp minarelere ve hakim bnalara koyduklar toplarla ehri yaktklar, yangndan kurtulmak iin dar kmak isteyen kadn ve ocuklar mitralyz ateiyle ldrdkleri, korkudan evlerinden kamayanlarn ise yanarak ldkleri, Aydnn mill kuvvet tarafndan kurtarlmas srasnda Rum ahalinin, hatta Yunanllarn cinayetlerine katlanlarn dahi, can ve mallarnn emniyete alnd, fakat Kuva-y Milliye efradnn memleketlerine dnmesi ile Yunanllarn daha kuvvetli bir biimde Aydn igal edip vahetlerini braktklar yerden devam ettirdikleri, mezlimden kaabilen Mslmanlarn ine ve Denizli istikametine getikleri, geri kalanlarn ise topluca katledildikleri, mutasarrf dahil livann ileri gelen memurlarnn tutukland ve hayatta olup olmadklarnn bilinmedii, Aydn-Nazilli arasna asker sevkeden Yunanllarn burada da mezlim yaptklar, muhacir ve mlteci durumuna dm Mslmanlarn yiyecek ve adr ihtiyalarnn acilen temin edilip Yunan igalinin kaldrlmasnn salanmas gerektii. 9 Temmuz 1919

Telgrafnme Mahreci: ine Numara: 64 Trh: 9/7/[13]35 Gyet aceledir Bir dakka tehri gayr- cizdir.

Aydn Muhsebecisi Nurullah Bey'in ine'den ekdii telgrafnme Dhiliye Nezaretine Aydn'n trh-i bidyet-i iglinden beru Yunanllar tarafndan gerek dorudan doruya gerek tertb etdii yerli Rum eteleriyle bir ok b-gnh Mslmanlarn, masmlarn ve hatt ocuklarn gizli ve ikr itlf ve gaybbet ve cebren fil-i en icr edilmesi, slmlarn katlim edilmesi ve mahallelerinin yangna verilmesi istihzrat gibi irtikb etdii mezlim ve cinyet, lem-i medeniyyetin nazarnda alaca bir ekl-i vahetdir. 28/6/[13]35'de Yunan kuvvetinin Aydn'n dokuz kilometre cenbundaki Menderes'in ve kprsne taarruz etmesi zerine hl-i mdfaada burada bulunan ve mteakiben etrfdan gelenlere kuvvet olan Kuvve-i Milliyye ile balayan, gn devm eden muhrebe esnsnda Yunanllarn sahrdan
51

ricat ederek ehrin minreleri vesir hkim binlarn tutarak top istiml etmesi yznden zuhr eden yangn ve bil-lzm slm mahalltna geruden ate vererek ehrin nsfndan ziydesiyle mahvetmi ve bu miynda yangndan kurtarlmak zre taraya kmak isteyen slm kadn ve ocuklarnn bil-lzm mitralyz ateleriyle itlf ve bu korkudan hnesinden kmayanlarn yangnda yanmas ve b-gnh slm erkek ve kadnlarnn ve ocuklarnn bil-sebeb mahvedilmesi ve gerilerde de ayn vahetlerin irtikb edilmesi el-yevm livy bir harbe ve mtekallibeye evirmilerdir. Aydn'n mill kuvveti tarafndan tahlsinde Rum ahlnin, hatt bunlar arasnda bulunan Yunanllarn cinyt ve entna itirk edenler ile [edenlerin bile] hayt, livya yetien Frka Elli Yedi Kumandan tarafndan taht- temne alnm(?) ve ie ve isknlarna gayret edilerek muhfaza-i haytlar taht- temne alnm idi. Kuvve-i Milliye efrdnn tekrr memleketlerine avdet etmesi ve kuvve-i askeriyyenin kf olamamas yznden Yunanllarn cemetdii fik kuvvetlerle Aydn tekrr Yunanllarn yed-i zlimnesine gemi; kalan slm mahallelerine ve kylerine el-yevm yangnlar vererek mahvetmekde bulunmudur. Kable'l-muhrebe slm ahlnin ehirden kmasna msade etmemi olmasndan, ehrin istirddn mtekib Yunanllarn tekrr gelmesi ihtimline mebn ahl-i slmiyye ine ve Denizli istikmetine gemee balam ve Yunanllarn tekrar gelmesi zerine ehirde pek cz bir kimse kalm ve kalanlarn itlf tab bulunmudur. Mutasarrf Abdurrahman Bey dhil olduu hlde res-y memrnden cez resi, mdde-i umm ve mutebern- ahlden dahi bir ok kimseler, evvelce Yunanllar tarafndan gib edilmi olduundan bi'l-umm memrn-i hkmet dahi pern bir hlde bunlar da Aydn' terk ve ine'ye gelmeye mecbr kalmdr. El-yevm Aydn'da hkmeti temsl edecek kimse yokdur, ahl kalmamdr. Yunanllar Nazilli ile Aydn arasnda dahi ayn zamanda kuvvet kardklarndan bu civrda da mezlim crdir. Btn ovada ve dalardaki evlerde ahl-i slmiyyeye ayn enatler ve katlimlar yaplmdr. Kurtulabilenler [d]e dalara ve Menderes'in cenbuna ekilmidir. Etrfa cn atan bu halk hl seflnedir. Ve bu ahlnin Yunan igli bulundukca yerlerine idesi ve haytlarnn temni imkn yokdur. Meklta ve muvenete ve mulecta ve adrlara ihtiyc- edd vardr. Mahallinden temni imkn yokdur. Bu muvenetin tesr-i infz ve ahlnin bir an evvel memleketlerine idesi livdan Yunan iglinin insniyet nmna refi esbbnn istikmlini ehemmiyetle istirhm Aydn'dan ine'ye kadar yayan gelmekden mtevellid yorgunluk ve enat ve vahet-i mehreden mtehassl heyecn- kalb zil oldukca ve burada kalabildiim mddetce tezhr edecek mezlim pey-der-pey arzedilecekdir. ine'de Mukm Muhsebeci
Nurullah

52

BOA. DH. KMS. 52-3/25

14
AKH SARDA YUNAN MFREZES N N HAL T PAA VE ARKADALARINI VAH CE KATLETT KLER Akhisarda iftlikte bulunan Halit Paa ve be arkadann Yunan askerleri ve yerli Rumlar tarafndan vcutlar ikiye ayrlp, kulak ve burunlar kesilmek, gzleri oyulmak suretiyle katledildikleri, iftliin yamalanp yakld, ayrca Gediz ay civarndaki kylerden onbe kadnn da Yunanllar tarafndan ldrlerek nehre atld. 9 Temmuz 1919

Telgrafnme Mahreci: Akhisar Numara: 407 Trh: 9/7/[13]35

Akhisar Kim-i makml'nn telgrafnmesi ehr-i hlin yedinci gecesi iftlikde bulunmakda olan Halid Paa ve dier be refkleri, Yunan mfrezesi civr Rum karyelerinden ald mhim bir kuvvetle ve sret-i fecada katledilmiler. Ez-n cmle Halid Paa'nn gvdesinden katolunarak ikiye blnmek ve gzleri oyulmak ve parmaklar kesilmek, vcdunun muhtelif mahallinde otuz yedi aded bak ve sng yaras bulunmu ve dier refklerinin gzleri oyulmak ve kulak ve burunlar kesilmek gibi bir sret-i fecada katledilerek iftlikde bulunan emvl ve ey ve lt ve edevt yama ve bi'l-hire iftlik dahi ihrk edildii, sret-i feca[da] katlolunan Halid Paa ve rfeksnn cesedleri akrablar tarafndan merkez-i kazya gtrlp burada defnedildii ve bu vaka zerine ilerine gitmekde bulunan Gedis ay civrndaki karyelerden on be kadn dahi katledilerek aya ilk etdikleri ayrca mstahbertmzdan olduu bery- malmt marzdur. F 9 minh. Akhisar Kim-i makm Vekli Nmna
53

Mehmed

BOA. DH. KMS. 52-3/24

15
AYDIN VE NAZ LL Y GAL EDEN YUNANLILARIN K B N AKIN MSLMANI VE DRT YZ KADAR HIRIST YANI LDRDKLER Aydn igal eden Yunanllarn, ncelikle ahalinin ileri gelenlerini tutukladklar, evlere saldrp kadnlarn namuslarn kirlettikleri, Mslman ahaliye Venizelosun resmi altnda gei yaptrdklar, mezzinlere hakaret ettikleri, yerli Rumlarn yardmyla Mslman genleri tutukladklar, ekiyalar hapisten kardklar, halkn mill ve din duygularn incittikleri, Nazilliyi terkederken isimleri bilinen bir ok kiiyi beraberlerinde gtrp yolda ldrdkleri, gzerghlarndaki Mslman kylerini yakp ahalisini katlederek mallarn yamaladklar, telgraf hatlarn kestikleri, Germencikte baz Mslmanlar sorgulayacaklar bahanesiyle trene bindirip hareket srasnda boazlayarak trenden attklar, Nesebiye, Karapnar, Eriklili, Menderes civarnda Kadevi, Umurlu, Yeniky kylerini yakp, ahalisini katlederek eyalarn yamaladklar, Kuva-y Milliye ile yaptklar sava srasnda kadn ve ocuklar mitralyz ateiyle ldrdkleri, Aydnn bu igali srasnda iki bini akn Mslmann ve -drt yz kadar Hristiyann katledildii. 12 Temmuz 1919
Telgrafnme Mahreci: Denizli Numara: 159 Trh: 12/7/[13]35

Denizli Mutasarrfl'nn f 12 Temmuz sene [1]335 trhl telgrafnmesi Aydn Mebs- Sbk lhami Bey'den alnan raporun hulsas ber-vech-i t arzolunur. Maysn yirmi yedinci gn Yunan kuv-y igliyyesi Aydn' bilmuhlefet igl etmidir. Drt gn sonra Yunanllara kalben aleyhdr olmak thmetiyle muallim Ahmed Emin ve ertesi gn erfdan Kmil efendilerle
54

Aydn'dan da Dav Vekli Reid ve birderi Asm, erfdan efik Sfi ve demi dava vekillerinden Refik evket beyler dahi Balatck istasyonun[d]a tevkf edilmilerdir. gl[in] onuncu gn gecesi erfzdelerden alt zt sokakda bil sebeb bir Yunan zbiti tarafndan lm derecesinde darb ve ayn- gece ve ferds gn drt Mslman hnesine, Yunan nefert tarafndan taarruz ve muhaddert- slmiyyeye tasallut edilmi ve bu nmus-ikenne taarruzt tevl eyledii gibi yerli Hristiyanlarn tahkrt gnden gne tezyd eylemidir. Hazirann ikinci gn Nazilli igl ve Mslmanlar da Venizelos'un resmi altnda mersimne(?) imrr edilmidir. Nazilli'de on yedi gnlk igl mddetinde mteaddid slm hneleri ve kadnlar mddeten dr- tecvz olduu gibi mezzinleri ezan okurlar iken tahkr, ekylar mahbesden tlk, yerli Rumlar delletiyle genler tevkf ve darb, hissiyt- kavmiyye ve milliyyeye tecvz edilmidir. Hazirann on dokuzuncu gn nsfu'l-leylden bir sat sonra Yunan kuvve-i igliyyesi Nazilli'yi terk, esmsi mazbt bir ok zevtn kollar bal olduu hlde berberlerinde sevk ve telgraf huttunu kateylemidir. Yolda yz zt ehd etdikleri gibi gzerghlarndaki kur-y slmiyye ahlsinden tesdf etdiklerini itlf, mllarn yama eylemilerdir. Hazirann yirmi birinden otuzuna kadar Aydn'da cereyn eden ahvlin bir ksm ber-vech-i tdir: Germencik nhiyesi mdr[i] darb ve habs ve Germencik ahlsinden elli kadar alenen katledilmi. Germencik'den trene binen yirmi yedi ve isticvb edecekleri bahnesiyle cebren trene irkb edilen otuz drt Mslman esn-y hareketde boazlanarak cesedleri yollara atlmdr. Balatck karyesi ahl-i Hristiyniyyesinin tecvzt- msellahalarna msellahan mukvemet etdikleri bahnesiyle Neetiye karyesi Yunan kuvveti tarafndan kmilen ihrk ve ahlsi katledilmi ve bunlardan biraz dalara kaup kurtulmudur. Karapnar ve Eriklili karyeleri de ayn- sretle ihrk ve ahlsi katledilmidir. Nefs-i Aydn'da baz Mslman genleri Yunan askerleri tarafndan, sokak ortasnda alenen tahliyesi hlinde kmilen ihrk ve Mslmanlar katlim edilecei ia olunmu, Rumlarla berber Ermeni ve Musev ahlye de cebren fesleri kartdrlarak apka giydirdikleri ve bu emre riyet etmeyenlerin tiye-i haytlarndan dolay hi bir mesuliyet kabl edilmeyecei umm Mslimlere tebl olunmudur. Haziran[n] yirmi altnc gn Yunan kumandan, ahlyi hkmet odasna celbederek yedlerindeki alt bin silhn on sekiz sat zarfnda teslmini ve bir dne noksan karulursa ahlnin kuruna dizilecei ve Yunan igallerinin(?) muvakkat deil mebbed bir ilhk olduunun bilinmesini beyn eylemidir. Hazirann yirmi birinci gn dhiliye ve muhsebe odaclar, tahrrt kalemi mbeyyizi, yirmi dokuzuncu gnnde mutasarrf, , cez resi, mdde-i umm, erfdan zzet Ahmed ve mahdmu akir efendiler, Reji Kolcubas mer, Doktor Nuri Bey ve daha bir ok Mslman tevkf edilmi, bunlardan ksm- azamnn naalar hed miynnda grlmdr. Menderes nehri civrndaki Kadevi, Umurlu(?), Yeniky karyeleri kmilen ihrk, ahlsi katlim,

55

emvl ve mevsi yama edilerek Aydn'a sevkedilmidir. Yirmi sekizinci gn Umurlu'da mtehaid kuv-y msellaha tarafndan Yunan kumandanna gnderilen beynnmede Aydn mezlimine nihyet verilmek zre geldiklerinden Yunan kumandannn Aydn' bil-hdise terketdii takdrde kendisinin, askerinin zmir'e gitmesine mzheret edilecei ve Yunanllar harbi arzu etdikleri takdrde bu muhrebenin de ya ehir hricinde icrs veyhd ehir dhilindeki Mslim ve gayr-i Mslim ahlnin ya kendilerine tevdi vey talyan igli altnda bulunan bir mahalle gitmelerine msade olunmas ve yed harb veslesiyle ehre ve sekene-i slmiyyesine zarr grlrse netceden Yunanllarn mesl olaca ve temmuzun ikisine kadar cevba intizr olunaca bildirilmidir. Yunan kumandan, bu beynnmeye cevb vermemekle berber ertesi gn Kuv-y Milliyyeyi yandan ve arkadan vurmak zre evirme hareketine teebbs etdiinden muhrebe balam ve krk sekiz satlik msdeme netcesinde Kuv-y Milliyye ehre girerek Yunanllar tardeylemidir. Harbin devm etdii iki gn zarfnda bir tarafdan Yunan askerleri dier tarafdan bunlarn teslh etdikleri yerli Rumlar Mslman hnelerini basup ve mestrn ahz u tevkf ve bazlarn yollarda, bazlarn da esn-y ricatlerinde tfenk ve mitralyz ateiyle ehd etdikleri gibi minrelere ve yksek mahallere yerledirdikleri mitralyzlerle slm hnelerini ate altna almlar ve gazhneden celbetdikleri gazyalar ve top yatandan atdklar[](?) yal paavralar ve mavi renkli baz ecz-y kimyeviyye ile slm mahalltn kmlen ateleyerek yakmlar, yangndan kamak in hnelerinden kan ocuk, kadn, erkek btn ahl[yi] mitralyz ateine tutarak yerinde(?) yanmalarna almlardr. Bi'l-hssa ate devam etdii mddetce irtikb edilen bu cinyt Aydn'da bulunan Fransz zbitiyle Fransa konsolosu olup aslen Rum olan Doktor Vasilaki ve Srmeneler Mektebi hemehrileri(?) ve dier mutebern- ecnib ile Msy Kodor tarafndan aynen mhede edilmidir. Mutasarrf, cez resi ve erfdan zzet Bey kollar bal olarak Yunanler tarafndan gtrlm ve ehd edilmidir. Aydn'daki zyit- mddiyye on-on iki milyon lira rddesinde olduu gibi eksersi kadn ve ocuk olmak zre iki bini mtecviz Mslman ve -drt yz kadar Hristiyan telef olmudur. Aydn'dan gelen Mslman ve Hristiyan btn halkn ehdetleri ve bi'l-hssa iki Hristiyan memrun keml-i nefretle hdistdan bhis, zabtedemedikleri sad-y vicdandan mrekkeb raporlar, lhami Bey'in ifdtn teyd ediyor. Raporlarn posta ile takdm edilecei. Denizli Mutasarrf
Faik

BOA. DH. KMS. 52-3/29

56

16
AYDINI GAL EDEN YUNANLILARIN MSLMAN HALKI KATLED P EHR ALEVLER NDE BIRAKTIKLARI Nazilliyi boaltan Yunanllarn, Aydndaki igal kuvvetleriyle birletikleri, Kuva-y Milliye ehrin boaltlmas iin zaman verdiyse de buna cevap vermeyip katlimlarn artrdklar, fakat daha sonra kar koyamayp ekilirken, toplarla Mslman mahallelerini birok cami ve resm daireleri yakp tahrip ettikleri, insanlar da diri diri yaktklar, kuvvet toplayp geri dndklerinde Kuva-y Milliyenin ehri terketmek zorunda kald ve Yunanllarn bu sefer Aydnda ta ta stnde brakmayp insanlar katlettikleri, kadnlarn namuslarn kirletip ldrdkleri, Nazilliyi boalttlarsa da uaklarla mitralyz ateine devam ettikleri. 13 Temmuz 1919

Telgrafnme Mahreci: Nazilli Numara: 51 Trh: 13/7/[13]35

Nazilli Kim-i makml'nn 9 Temmuz sene [1]335 trhli telgrafnmesi 19 Haziran [13]35 trhinde Nazilli'yi terkeden Yunan kuvve-i igliyyesi Aydn'daki kuvve-i igliyye ile birlemidir. Kuvve-i igliyyeyi takb eden ve Aydn civrnda toplanan Kuv-y Milliyye, Yunan kuvve-i igliyyesine gn mhlet vermi ve bu mddet zarfnda kup giderse mmnaat olunmayaca ve sivil ahlye asl tecvz edilmeyecei vadedilmi olduu hlde kuvve-i igliyye ehir dernunda mdfaaya kym ve hatt tecvz hareketlerine mberet etmidir. slm erf Hristiyn erfna mrcaatla ehrin mdfaasndan tevelld melhz
57

felketlerin n alnmak zre ehri terkedp kmas lzmunun Yunan Kumandanl'na mtereken tebli klfetinde bulunduklar hlde Rumlar tarafndan kabl edilmemidir. Kuvve-i igliyye bir iki gn mdfaadan sonra mukvemet edemeyeceini anlayarak toplarn slm mahallelerine tevch ve o mahalleri ve bir ok cevmii ve mebn-yi resmiyyeyi tahrb etdikden ve Mslman ahlyi vahiyne diri diri yakarak mahvetdikden sonra ehri tahliye ile ricat etmidir. Binlerce Mslmanlar meskensiz kalm dn refh iinde yaayan binlerce masmn bu gn bir lokma ekmee muhtc ve bed-baht olmulardr. Mutasarrf ve erkn- memrn, bir ok erf katledilmilerdir. Kadnlarn rzlarna tecvz edilmidir. Sultn Mektebi civrnda gzl kemerler iinde iki Mslman kzn rzlar hetkedildikden sonra itlf edilmilerdir. Bunlarn mteaddid fotorafleri alnmdr. Felkete urayan Rumlara ve slmlara Nazilli ve Denizli ve civr kazlar ahlsi ekmek ve erzk gndermek sretiyle muvenetlerine itb etmilerdir. Kuvve-i igliyye Aydn' tahliye etdikden gn sonra takviye ktat alarak hcm etmi ve Kuv-y Milliyye ehri tahliye etmee mecbr olmudur. Yunanllar bu sefer Aydn'da ta ta stnde brakmamlar ve rast geldikleri insanlar b-rahmne itlf etmilerdir. Aydn ehri alevler iinde dny yznden n-bedd olmudur. Mevk-i corfsinden baka bir ey kalmamdr. Ahlsi darmadan olmu, kaup kurtulabildikleri dhile hicret etmilerdir. Nazilli fknda ara sra Yunan tayyreleri dolamakda ve mitralyz ile ate etmekdedirler. 9/7/[13]35 Kim-i makm
Naci

BOA. DH. KMS. 52-3/40

17
YUNANLILARIN, MENDERES N GNEY NDEK KYLER YAKTII VE NE HALKININ G ETMEYE BALADII Yunan igl kuvvetlerinin, talyanlarn snr olarak kabul ettii Menderes nehrinin gneyine top ve mitralyzlerle saldrp, Baltaky, Demiraas(?) ve Glhisar kylerini tamamen yaktklar, ine kasabas ve buna bal kylerdeki Mslmanlarn heyecana kaplarak yaplan nasihat ve telkinlere ramen mal ve emlkn terk edip g etmeye baladklar. 16 Temmuz 1919

58

Telgrafnme Mahreci: ine Numara: 73 Trh: 16 /7/ [1]335

Gyet aceledir
Bir dakka tehri ciz deildir

Aydn mutasarrf veklinin ine'den ekdii 8 Temmuz sene [1]335 trhli telgrafnme Dhiliye Nezretine Yunan kuvve-i igliyyesi dn ve evvelki gn ve bugn dah top ve mitralyzler ile taarruz ve talya igl-i askersinin hudd tand Menderes nehri kprsnden beri tarafa tecvz ve Baltaky ve Demiraas [Emiraas], Glhisar karyelerini tamamen ihrk ve ine'ye iki sat mesfeye kadar gelmidir. Nehrin ine'den tarafnda vki Aydn ve ine'ye merbt ve ahlsi ummiyetle yaln ayak ve ba kabak, Mula'ya doru ricate balam ve ine kasabasnn ortasnda maherden bir numne olarak feryd fgn ve galeyn gemi ve gemekde bulunmudur. Burada halskr bir ses bekleyen Aydn kasabasnn on binlerce ahlsi bu fecyiin hidi olan ine kasabas ahlsinden heyecna drerek [derek] talya devlet-i fahmesinin ine'deki mmessil-i askersinin celbetdii kuvve-i askeriyyesine istinden icr klnan nasyih ve telknta ramen kasabann mhim ksm ahlsinin ml ve emlklarn brakarak hicrete balamdr. BOA. DH. KMS. 52-3/12

18

YUNANLILARIN SAL HL VE C VARINDA MSLMANLARI KATLED P TARIM VE T CARET SEKTEYE URATTIKLARI Ahmetlide bulunan Yunan kuvvetlerinin Salihliye bal kylere saldrp mezlim yaptklar, Kestelli, Kendirlik, Yaral, Dibekdere kylerinde harmanlar yaktklar, Kestelliden yirmi kadn Ahmetliye gnderdikleri, Ahmetlide Mslman halka uygulanan zulmn ekilemez dereceye geldii, ev ve dkknlar soyup, balara, para ve mcevher dahil her trden eyaya ve hayvana el koyduklar, kadn ve kzlara tecavz edip balarndaki rtleri zorla alarak dans ettirdikleri, alt Mslman etelere yardm ettikleri iddiasyla katlettikleri, mezlimden dolay halkn ge balamas sebebiyle ekili mahsulatn ortada kald ve ktlk tehlikesiyle kar karya bulunulduu, gn nlenmesi, tarm ve ticaretin aslna dndrlmesi iin tedbir alnmas gerektii.
59

28 Temmuz 1919

Bb- l Dhiliye Nezreti Air ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi

Slihli Kim-i makml'ndan mevrd 13 Temmuz sene [13]35 trh ve 664/148 numaralu tahrrtn sretidir. Ahmedli'de bulunan Yunan askeri kazya tbi ve mahall-i mezkre civr kurya klle-yevm tecvzle zarar ve mezlim kndan geri durmamakdadrlar. Ez-cmle kur-y mezkreden Kestelli, Kendirlik, Yaral, Dibekdere karyelerinin btn harman ve demetleri askir-i merkme tarafndan ahren ihrk edilmi ve mezkr Kestelli karyesinden yirmi kadar nisvn Ahmedli'ye sevk ve Yaral karyesi Heyet-i htiyriyyesi'ne id mhr-i resmler yerlerinden cebren ahzolunmudur. Ahmedli ahl-i Mslimesine rev grlen mezlim ise hadden efzn bir rddeye varmdr. yle ki ahl-i merkmeden buraya iltic eden Hocazde Kmil ve on bir nefer rfeksnn bin dnm mikdrndaki mezrt ve balarnn ve dokuz dkkn kahvehne ve hnlar ve on iki bb hne dernunda malifatura bakkliye vesir kffe-i ey ve sandklar dernundaki her nev nakidleri ve bir ok mevleriyle birlikde yz on koyun kei ve brgirleri askir-i Yunaniyye tarafndan kmilen nehb yama ve bu esnda kolcu Mustafa hnesinde Emin olu smail ve Muhcir Glsm, Muhcir Receb ve zevcesi katl ve Rodoslu Mehmed Day ve Madenci Ahmed Efendi kermeleriyle daha ismi malm olmayan on be kz ve kadnn bikrleri izle ve rzlarna tasallut olunduu ve balarndan rtleri alnarak raksetdirildii ve bundan baka 3 Temmuz sene [13]35 trhinde Halimbey iftlii'nden Nasuholu Mustafa Efendiyle Arab Mustafa'nn ve Kestelli'de 7 Temmuz sene [13]35 trhinde kazya tbi Dibekdere karyesinden akrolu Sleyman ve mer nm kimselerin etelere ekmek verdikleri bahnesiyle kuruna dizildii ve kez Ahmedli'de Krd sa ve Tatar Hseyin ve Ktahyal Ali Osman nm kimselerin kasabaya sevk ve bunlardan Ali Osman'n ldrld ve Seyidolu iftlii'nden Ayn Seydi'nin olu, dahi kez katlolunduu buraya iltic eden slif'l-arz Ahmedli ahlsinin mctemian vuk bulan mrcaatlarndan anlalm ve nhiye-i mezkre ahlsinin hemn kffesi mezlim-i vkaya tahamml edemeyerek teye beriye dalmdr. Ahvl-i mebhse merkmlar tarafndan bir kta istidnme ile Dvel-i Mtelife mmessillerine ibl edilmek zre buradaki Fransz Mfrezesi Kumandanl'na ikyet olunmudur. Hamdolsun dhil-i kazda bil-cins ve mezheb kimsenin bir tecvze marz kalmamalarna al kadri'l-imkn allmakda ise de gnlllerin burada tecemm ve
60

faaliyeti dolaysyla ahvl-i ummiyyenin hl-i tabsinde olduu iddi olunamaz. Muhceretin meni vazfesiyle Karahisar Frkas'ndan ahren buraya cz mikdr efrd- nizmiyye ile bir binba gnderilmi ise de teevv-i ahvlden dolay tavahhu eden halkn muvakkaten civar mahallere gitmekden klliyen meni kbil olamamakdadr. Yunanllar evvelki gn bir tayyre ile bu havliyi kefetdikleri, ertesi gn sabaha doru dahi gnlllerin pusu tutduklar mevkie top atei amlar ve bu ate iki sat kadar devm etmi ve kasabadan vzhan iidilmidir. Yevm-i mezkrda nukt- muhtelifede baz msdeme vuk bularak tarafeynden birka mecrh ve maktl dm ve bu tarafdan bir Yunan neferi mecrhen esir edilmi ve badehu tarafeyn mevzna ekilmidir. Gnlllerin kurya tecvz ve zararlar tevl ve temd etmekde olup vehmet-i ahvlden ve halkn dalmasndan mahslt ortada kalup kaldrlamamakdadr. Kaznn sene-i hliyye mezrt ve mahslt mevsim-i it ve bahrda tevl eden yamur ve seylblardan zten noksan olduu gibi ahvl-i hzra dolaysyla harmanlarn ksmen ihrk olunmasndan ve mevcdlarnn harman edilp kaldrlamamasndan ni bu sene bu havlnin zahresizlikden fevka'l-de mzyakaya giriftr olaca bhesizdir. Yunanllarn u harektdan maksad buradaki Kuv-y Milliyye'yi izc ve ifn olup buray igl olmad revi-i hlden mstedil olduundan ve halbuki u harektn temdsi kazy btn btn mahv ve harb edeceinden zirat ve ticret-i mahalliyyenin daha ziyde zarr ve halelden vikyesi ve muhcirnin celbiyle hl-i aslnin idesi in tedbir ve teebbst- lzmeye bi't-tevessl harekt- mezkrenin tevkfi muktez id ve geri zayit- mliyye vuk bulmakda ise de tedbir-i mttahize syesinde hamdolsun nfsca bir gn teleft olmayup muhfaza-i syie fevka'l-de bezl-i mechd edilmekde id ve hkmetin filen bu cereyna srklenmemesine ve hukk ve nfz- hkmete mdhaleye olan mmnaatm bazlarnn gayz hiddetini celbederek tehdde de marz bulunduum ve maa-m-fih ve son noktaya kadar meslek-i b-taraf ve vazfe-perverde devm ve sebta karar verdiim marzdur. Ol bbda. F 28 Temmuz sene [13]35 Aslna mutabkdr Air ve Muhcirin Mdriyyet-i Ummiyyesi skn ubesi BOA. HR. SYS. 2603/59

19
61

YUNANLILARIN, AYASULUK-AYDIN-NAZ LL VE KUADASI-AYDIN ARASINDAK BLGEDE BULUNAN KYLER YAKIP HALKINI KATLETT KLER Yunanllarn Menderes nehrinin kuzeyinde altm ky yakp Mslmanlar katlettikleri, sahib olduklar eya, para ve hayvanlarn yamalayp, bahe ve vakfiyeleri tamamen tahrip ettikleri, yamalanan mallarn ve adedi elli-altm bini bulan hayvanlarn zmire gnderildii, Aydn kasabasnda talyan komutanlarn gzleri nnde kzlarn vahice ldrld, vaktiyle kasabadan kamayan sakat, ihtiyar ve ocuklarn katlimdan kurtulamad, Ayasuluk-Aydn-Nazilli arasnda bulunan otuz alt ky ve iki kasabann yaklp mevcut nfusunun katledildii, eya ve hayvanlarnn alnd, kaabilen ahalinin Umurluda toplanarak Yunanllara kar direnip onlara kayplar verdirdikleri, elli bine yakn mltecinin sefil ve perian bir halde devletin yardm elini uzatmasn bekledii, Kuadasndan Aydnn Kk kyne kadar olan blgedeki ehir ve kylerin btnyle yaklp yamaland ve halkn byk ksmnn hunharca katlolunduu, katlimdan kurtulanlarn Aydn ve Denizliye g ettikleri, muhacirlerin memleketlerine geri dnp emniyet ve asayi iinde alabilmeleri iin tilaf devletleri nezdinde siyasi teebbste bulunulmasnn lazm geldii. 31 Temmuz 1919

Telgrafnme Mahreci: Yenipazar Numara: 58

Gyet mhim ve mstaceldir ine'de Aydn Mutasarrflnn f 25 Temmuz sene [1] 335 trhli telgrafnme[si] Dhiliye Nezretine 20.7.[13]35 trhli telgrafa zeyldir. Menderes nehrinin br tarafnda Yunan fecyii devm etmekdedir. hrk edildii evvelce arzedilen krk iki karyeden baka Horusky, Kalfa, Kaya(?), Eyindiz(?), Kerenez, Kemeralan(?), Zeytunky, Dnimend, Daicar(?), Tahtac, Hamidler, Arzular, Ekerek, Kavack, safakhlar,
62

Mehmedler, Meeli karyelerini de ihrk ve evvelce kamayan ahlsini katlim ve emvl ve ey ve hayvantn gasb ve binlerce liralar sarfyla meydana getirilen bae hnelerini, vakfyelerini tammyla ihrk etdii tahkk edilmidir. Adedi elli altm bin[i] tecvz eden koyun, kei ve kara sr ve at ve ksraklar ve Aydn kasabas ile altm[] mtecviz karye halknn btn ey ve emvlini toplayup gtren Yunanllar bunlar zmir'e naklediyor ise acab zmir'deki Dvel-i Muazzama mmessilleri bu kadar emvl ve eyy nereden getirdiini sul etmiyor mu ? gl ve hatt ilhk- kat ternelerini matbtyla lisnyla leme iln eden Yunan hkmeti[nin] her yerdeki ahlye yapd mumele bu mudur? Bu mezlime ne vakit nihyet verilecek ve Yunan igli zmir'den ve mlhaktndan ne zaman defedilecek ve bir ksm mezlimin tevs-i dire etdii Umurlu ve Nazilli huddunda gslerini Yunan toplarna, tayyrelerine siper ittihz ve oralarda hatt- mdfaa tekl eden ve ksm- mhmmi sefletin son derecesine gelen elli altm bin muhcirnin feryd- istimdd-krne[sine] karu zt- l-i nezret-penhlerinden ve lem-i medeniyyet ve beeriyyetden istifsra cret ediyorum. Yenipazar nhiyesiyle muhbere tess edilmediinden tebrt- seralarna intizr edilmekdedir efendim. F 25 Temmuz sene [13]35 ine'de Aydn Mutasarrfl Nmna
Nuri

Telgrafnme Mahreci: ine

Numara: 149 Mahrem Gayet mstaceldir.


Bir dakka tehri ciz deildir.

Aydn mutasarrf veklinin ineden ekdii 26 Temmuz sene [1]335 trhli telgrafnme Dhiliye Nezret-i Cellesine 8 Temmuz [13]35 telgrafa zeyldir. Menderes nehrinin ine tarafna geen Yunan askeri Baltaky ve Emirasi(?) ve Savranderesi ve Bepnar karyelerini ihrk ve emvl, eyalaryla o civrn bi'l-umm hayvnatn gret etdikden sonra talyan kuvve-i igliyyesi nehir zerindeki kpry igl ve nehrin ine'den tarafdaki Yunan
63

askerinin ekilmesini temn etmidir. Vaktiyle Aydn kasabasndan kamayan mall ve ihtiyarlarla ocuklar tammen itlf ve yaln ayak ba kabak kan ahlnin brakd eyy gasbetmidir. Mklemeye giren talya kuvve-i igliyye kumandanlarnn gzleri nnde kzlar katledilmi ve yol boyunca bir ok masm Mslmanlarn cesedleri grlmdr. Ayasuluk'dan Aydn ve Nazilli'ye kadar ovada vki Balatck ve Kiliseky ve Dereky ve Ahresky(?) ve Nipli ve Kzlcapnar ve Abdurrahman ve Hzrbeyli ve Elenkyl[Elengutlu] karyeleri ve neabad nhiyesinin merkezi olan Germencik kasabas ve merbeyli ve Tahtac ve Erikli ve Tekeli ve Beyky ve ksort ve Hac Ali karyeleri ve Karapnar kasabas ve Karaba ve kizdere, Virankuyu(?)'da ve Sandkl ve Kzlcaky ve Eymir ve Kadky ve Ahurky ve Arabkuyusu ve Ikl ve Osmanbk ve Yeniky ve Tepecik ve erkesky ve mamky ve Sereky ve Tahtaclar ve Tomalan[Domalan] ve Pnarderesi ve Kalaky karyelerini tammen ihrk ve nfs- mevcdesini katlim, emvl ey, mevsini nehb gret eylemidir. Btn incir baeleriyle muht olan Aydn'n yeil ovasn mahv ve umm bae evlerini ve sekenesini ihrk etmidir. Aydn kasabasnda yeni yangnlar gzkmekdedir. Umurlu'dan br tarafda ve Menderes nehrinden bu tarafda sa kalan ahl Umurlu'da ictim ve gslerini Yunan toplarna ve tfenklerine ve mitralyz ve bombalarna siper ittihz ederek mcdele ve msdemeden ger durulmamakda ve ara sra zerine hcm eden Yunan askerlerini teleft verdirerek Aydn'a kadar ricate mecbr etmekdedir. Ovadaki dier kur ile da kylerinin ve ahlsinin urad fecyiden haber alnamamakdadr. Mtekaddem raporlara karu nezret-i cellerinden bir haber-i biret alamayan elli bini mtecviz nfs her drl levzm- insniyyeden mahrm ve tiyen zevle mahkm pern bir hlde lem-i medeniyyetden, hkmet-i seniyyeden meded beklemekdedir. Mula mutasarrfnn ve o livnn muhterem ahlsinin kifyet mikdrda deilse de ine gnderdikleri un ile keff- nefs ve idme-i hayt edebilmekdedir. Hastagn talya kuvve-i igliyye kumandannn ad hastahnede ve frkann evvelden mevcd ve fakat ecz-y tbbyyesi noksan asker hastahnesinde tedv olunmakdadr. Nazilli'den ve Yenipazar'dan heyetler gelp Yunan mezliminin memleketlerine girmemesi in talya kumandanna mrcaat eylemekde. Yunann bu mezlimi ne vakte kadar devm edecek? Wilson prensibi Sulh Konferans'nn, cemiyyet-i akvmn mzkert netcesi bu masm ve mazlm Aydn ahlsinin yznde tefessh etmi ve hnelerinde yaklm cenzelerine mi tatbk edecek? Halas-kr bir hkmet-i seniyyenin tebrt- sera-i efkat-krsine intizr ve teblgt- nezret-penhnin Denizli, Tavas ve Mula tarkiyle ine'ye gelebilecei arzolunur. 26/7/[13|35 ine'de Aydn Mutasarrf Nmna Muhsebeci
64

Nurullah Telgrafnme Mahreci: Nazilli Numara: 284 Trh: 31/7/[13]35

Aydn mutasarrf vekli tarafndan Nazilli'den ekilen telgraf Kuadas kurbnde kin Aziziye mevkiinde Aydn'n drt sat arknda kin Kk karyesine kadar mmted arz dhilindeki ehirlerin ve kylerin kffesi Yunanllar tarafndan tahrb ve ihrk ve ahl-i Mslimenin mhim bir ksmn telef etmilerdir. bu karyelerin isimleri tde zikredilmidir. lmden kurtulanlar sefl ve pern bir hlde Aydn kazlarna ve Denizli Sanca ile daha ierlere muhceret etmilerdir. Ahvl-i hzra dolaysyla mezrta baklamadndan istikbli tehdd eden mazlm bir buhrn- iktisd ba gstermekdedir. Muhcirnin seran mahallerine avdetle i ve glerine balamalar ve istlya uramayan mahaller ahlsinin dahi bu dr havf ve dehetden kurtulup emniyet ve syi iinde alabilmeleri ancak bu taraflardaki Yunan istlsnn zevliyle mmkin olacandan ahl-i mazlmenin hline ve memleketin istikbline merhameten tekrar Dvel-i tilfiyye nezdinde teebbst- lzme-i siysiyyede bulunulmas ehemmiyetle msterhamdr. 30/7/[13]35 Aydn Mutasarrf Vekli
Hseyin Naci

Tahrb ve ihrk edilen ehir ve karyelerin isimleri ber-vech-i tdir. Aydn, Sereky, mamky, Pnarderesi, Danman[Danimend], Kalfaky, Tahtacky, Kocaky, Kadky, Ovaemiri, Yeniky, Kzlcaky, kizdere, Arabkuyusu, Ahurky, etepe, Osmanbk, arklar, Mamuretl Hamidiye, Hac Osman obas, Oba(?), Karapnar, Erikli(?), akrbeyli, Kernkova, Karaba, Kemer, Ikl, Abdallar, Kkkrtler, Hackrtler(?), Germencik, Elengutlu, Tekeli, Senrteke, Balatck, Kiliseky, Mehmedler, zml, Beygr(?), Sandkl, Hamidler, Aabaltaky, Dabalbasaky[Dabaltaky], Emiraas Madranderesi, Yrklerky, Umurlu, Andon Aa iftlii(?), Sksor[ksort], Ekerekky, Drtky, Abdurrahmanlar, Reisky, Karaaal, Arzular, sasagirler(?), Gmky
65

BOA. DH. KMS. 52-3/71

20
AYDIN VE C VARINI YAKIP B NLERCE MSLMANI KATLEDEN YUNANLILARIN KUVA-YI M LL YE KARISINDA YEN LEREK GER EK LD KLER Aydnda Yunan gal kuvvetlerinin Kuva-y Milliye nnde byk bir yenilgiye uradklar, ancak ehirde kardklar yangnn rzgrn da etkisiyle yayld ve yangndan ehir dna kamak isteyenlerin makineli tfeklerle Yunanllar tarafndan katledildii, evlerinden kamayanlarn ise diri diri yandklar, Kuva-y Milliye tarafndan yangndan etkilenen Rum ahalinin ve katlimlara kart bilinen Rum genlerinin dahi, belediye binalarna yerletirilerek can gvenliklerinin ve geimlerinin saland, mahalleler tamamen yandndan halkn iskn iin baka yerlere gnderilmelerine karar verildii, tekrar saldrya geen Yunanllarn Aydn ovasndaki btn kyleri yaktklar ve Aydn ehir merkezinde yine yangn karp, kaamayan Mslmanlar hunharca ldrdkleri, katlimn durdurulmas ve igalin kaldrlmas iin Museviler de dahil Aydn halknn ileri gelenlerinin tilaf Devletleri mmessillerine bir mazbata gnderdikleri hakkndaki telgraflar ile Aydnda Yunan mezliminden bahisle binlerce Mslmann katledildii, sadece Germencikte isimleri tesbit edilebilen bin sekiz yz Mslman gencin ldrld, Hzrbeyli kynde erkeklerin camide toplu olarak ehit edildikleri, kyn yakld, esaretden dnen otuz sekiz neferin feci bir ekilde ldrl ve katlimdan kaabilen onbinlerce kiinin ok zor artlarda yaadklarna dair Deraliyye gazetelerine gnderilen yaz. 2 Austos 1919

66

Elli Yedinci Frka Kumandanl'ndan alnan 2 Temmuz sene [1]335 trh ve bil-numaralu telgrafnme ile mezkr kumandanla yazlan cevb sreti aynen tye dercedilmi olmala marzdur. kinci Ordu Mfettii Nmna
Miralay Mehmed Salhaddin

26.6.[13]35 trh ve 1092 numaralu ifreye zeyldir. Aydn dhilinde muannidne geceli gndzl devm eden muhrebe-i edde 30.6.[13]35 sat drt sonra da bi-inyetillhi tel Yunanlerin malbiyet ve perniyeti ile netcelenmidir. gn devm eden bu muhavvif ehir muhrebesinde Yunanllar mebzl mhimmt ve vesit-i harbiyyelerine istind etmekle berber ehrin Rum ahlsine karu taahhdde bulunduklar vazfe-i mkile sebebiyle makineli tfeng ve toplaryla igl etdikleri cevmi ve minrelerden muannidne mukvemet gstermilerdir. Kuvve-i Milliyye'ye gelince: Yunanlerin bi'l-hssa ahl-i Mslimeye karu etdikleri fecyi-i elmenin verdikleri vesit tesriyle cidden Trkle yakan bir azim ve metnet ile hasmlarnn tahassun etdii mevkilerine daha az vesit tm bir yangn ile geceli gndzl taarruzlarnn arkasn kesmemiler, Yunanleri ok itlf ve ihrk sretiyle malb ve pern etmilerdir. ehir dhilinde bu muhrebe-i mdhienin devm mddetlerince Yunanlerin ate verdii Aydn'n, cenb slm mahallelerine hcm eden bir cenb- garb rzgrnn tesriyle mdhi yangn devm ederek yangndan haytn kurtarmak in kendilerini sokaklara ve ehir hricine atmak isteyen slm kadn ve ocuklar zerine kyn(?) noktalarndaki makineli tfengleriyle kudurmu kpek gibi ate tevch ederek bu b-releri itlf etmekle ve bu ateden kendisini saknmak isteyenler yangn atei iinde kalmlardr. Bu sretle telef olanlarn mikdr der-dest-i tahkkdir. Yangn giderek - 30.6.[13]35'de - Rum mahallelerine de siryet ederek eln devm etmekde bulunmudur. El-yevm ehrin yars yanmdr. Yunanlerin firrleri yerli efrddan klaguzlukla zmir demiryolunu takben pern bir sretde firra balam, ehrin hkim noktasn tekl eden Topyanan mevkiinden bu ricat-i kahkaryi himye etmidir. Bu pern ricatinde gzerghndaki slm kylerine ate vermek denetini irtikbdan ekinmemi esn-y avdetde mill kuvvetin bir ksm Yunanleri takb etdikleri gibi Ske istikmetinden Aydn'a imdda gelmekde olan bir Kuvve-i Milliyye dahi karusuna bi'l-mukbele karak vuka gelen msdemeye Yunanler bir ok teleft vererek eksersi pern bir hlde karma kark firr etmilerdir ve yzden ziyde teleft brakmlardr. Yunanler ehri tahliye etdiklerinden baz yerlerde tfeng atei devm etmekde iken bi'z-zt ehre girdim ve kiliselerde Fransa srler messesesine(?) ve dier bir iki noktada byk bir korku iinde toplu bulunmu olan Rumlarn muhfazas in bi'z-zt nezdlerine gitdim. Yunanlerin bil-tefrk erkek kadn ahl-i slmiyyeye karu irtikb etdikleri mezlim ve env- enata mukbil
67

Kuvve-i Milliyye efrd ahz- intikma tenezzl etmeyerek bi'l-akis himye izhr etmek sretiyle necbet-i milliyyesini bir daha izhr etmidir. El-yevm kadn [erkek] hatt msdemeye itirk etdii istidll edilen bir ok Rum genleri dhil olduklar hlde kffesinin hayt dire-i hkmet binlarnda taht- emniyyetdedir ve kendilerine ekmek ve yemek tevz edilmekdedir. Gerek slm ve gerek Rum mahalleleri yandndan bunlarn mlhakta bery- iskn sevkleri esbbna tevessl edildii ve Germencik istikmetinde irtikb- mezlim ederek ricat eden ve gzerghdaki kuvvet alan Yunanlerin takbi Ske mill kuvvetleri tarafndan tevessl edilmidir. bu muhrebede cesret ve hamiyyet-i milliyyesini evvelki msdemelerde isbt eden mill kuvvetler ressndan mehr Yrk Ali Efendi'nin ve Kll olu Hseyin Efendi'nin mesbk gayret ve hamiyyet-i milliyyeleri yn- arz u tizkrdr. 3 Temmuz [1]335

Verilen cevb sretidir. Kuv-y Milliyye tarafndan icr edilen fedkrne harektta Aydn'n istirdd sretinde tecell eden semert- mesdesini tebrk ederim. Bi'l-hssa ansr- gayr-i Mslimenin cn ve mllarnn syneti hussunda takb edilen basret-krne harekete teekkr ederim. eref-i millmizin itils ve siyset-i devletimizin selmeti in pek ziyde mltezim olan bu hussa tiyen de son derece itin ile Yunanlerin ddkleri girveye millet-i necbe-i Osmaniyyenin katiyyen drlmemesi ve Trk kavm-i necbinin de zebn-klkle ve intikm hisleriyle harekete de tenezzl etmeyeceinin efkr- ummiyye-i cihna ire ve isbt lzmdr. Ancak Yunanlerin millet-i slmiyyeye kar icr eyledii fecyi-i elmeyi musavver fotoraflerin imdiye kadar ahz ve irslini isterdim. Her hlde gaddrlarn dne-i ihtirkyla ehd den erkek, kadn ve ocuklarla tume-i lehb olan mamrelerin mufassalan fotoraflerin ahzetdirilmesini ve metropolid vesir Rum erf ve mtehayyiznnn lehimize olacak olan ifdelerinin alnarak Yunanllarn denetlerini ve bizim tarafn merdne ve l-cenbne hasletlerinin tevsk ve tesbt etdirilmesi ve keyfiyyet-i irn ehemmiyetle ric ederim.

ine'den:

Dhiliye Nezreti'ne mevrd ifredir

68

Meden ve insn himye Fransz srleriyle konsolos veklinin ve jandarmalarnn krnn celbetmidir. Ana gre rapor yazacaklarn mkerreren beyn ve Yunanlerin vahetini, mutasarrfn itlf edildiini der-miyn etmilerdir. Rum ahl geceye kadar taht- muhfazada bulunmu ise de "Baven"(?)deki jandarma tabur kumandan, bizim muhfz efrdn Yunanllarn tecvzne muhakkak olduundan Rumlar binlara yerledirerek mufrekata mecbr olmulardr. Bugn f 4 Temmuz sene [13]35 Menderes Kprs'ne sunf- muhtelifeden mrekkeb bir kuvvetli bir Yunan mfreze-i askeriyyesi nehri gemek zre Menderes Kprs ile kilometre garbna iki cebheden taarruz etmi topu atei ile tardeylemi iken tekrar vuk bulan ikinci bir taarruz alt yz metre mesfede tevkf edilmidir. Yunanler ayn- zamanda Aydn'n yanmam olan mtebk slm mahallelerini atelemidir. Aydn'n ahl-i slmiyyeden baz aceze aksmnn kalm olmas muhtemeldir. Aydn el-yevm kmilen yanm ve yanmakdadr ve Yunanler Aydn ovasnda btn kurnn bakiyyesini ihrk etdikleri grlmekde ve firr edemeyen nfs- slmiyyeyi katletmekde olduu iidilmekdedir. Nfs- slmiyye dalara ve Minderlik cenbuna ekilmidir. Yunanllarn bir gece P Y N C N deresini mrr eden bir kuvveti nehrin cenbunda bir iki karyeyi atelemilerdir. Bu tecvze talyanlar mdhale etmiler ve Aydn ahlsi nmna muhtrn ve mutebern ve belediye riyseti, Musevler dhil Yunanler mretteb katliamlar musavver ve Yunan iglinin refini msterham bir mazbatay Dvel-i tilfiyye mmessillerine ine'de tanzm ve talyan vesitiyle gnderilmidir. Bir nshas Dhiliye Nezreti'ne takdm olunmudur. F 7 Temmuz sene [13]35 vrdu 18 minh. Elli Yedinci Frka Kumandan
efk

Telgrafnme Mahreci: Nazilli Numara: 14

Sret Mstaceldir Deralliyye - ngiliz, Fransa, Amerika, talya devletleri mmessillerine Yunanllarn Aydn havlsine tecvzlerinde yz otuz bin ahlden yalnz canlarn kurtarabilp Koarl, Bozdoan, Yenipazar, ine ve Nazilli ve Denizli havlsine iltic eden binlerce ile eln cmilerde meydanlarda ve tarla aralarnda sefl ve pern bir hlde hkmet-i fahmenizin adletini intizr etmekdedirler.
69

Hayvant ve mahsltn yzstnde brakanlar ve bugnlerde idrk edilegelen mahslta shib olmak isteyenler Mttehid Devletler'in efkat ve adletinden md-vrdr. Yunanllarn Aydn havlsinden tard ve defleri hussunda bu havl ahlsi kanlarnn son damlasna kadar alacaklardr. Maa-m-fih lem-i medeniyyete hidmet etmek ve adlet gstermek isteyen Dvel-i Muazzama'nn bu hli bir an evvel nazar- itibra alacaklarndan bhemiz olmad cihetle devm ve temd edegelen u girdb- sefletden tahlsimiz esbbnn istikmlini istirhm olunur. 2/8/[13]35 Aydn Muhcirn Cemiyet Resi
Mustafa

Telgrafnme Mahreci: Denizli Numara: 4794 Trh: 2 Austos sene [13]35

Deraliyye'de Vakit, Memleket, Tasvr-i Efkr, Sabah gazetelerine Deraliyye'de ngiltere, Amerika, Fransa, talya mmessil-i siyaslerine Yunanllarn igl[i] dhilindeki ahlnin hli pek ziyde fect kesbetmekdedir. Kasaba[Turgutlu] ehri bugn trhe karm bir harbe hlindedir. Binlerce nfs- Mslime katl ve imh edilmi, kasaba'nn btn hneleri ihrk olunmudur. Germencik nhiyesinden hkmete esmsi mazbt bin sekiz yz delikanl erkek srf Mslman olduu in ldrlmdr. Nhiyenin iki bin nfslu Hzrbeyli[Hzrbeyli] karyesi erkekleri bayram gn sabah bayram namznda iken cmi-i erfde ldrlmdr ve cmi-i erf de ber-hev olduu hlde btn ky mahv ve tahrb edilmidir. Esretden avdet eden otuz sekiz nefer Erikli stasyonu'nda pek fec bir sretde itlf olunmudur. Yunan her taraflar, igl shas hricinde olan kasabalar bu misill tahrb etmekde bir ok nfs- mazlmenin ehdetine sebebiyet vermekdedir. Aydn livsndan kaup kurtulabilen binlerce kadn, ihtiyar, oluk ocuk bugn Denizli, Bozdoan, , Yenipazar, Nazilli, ine, Mula ovalarnda plak, pern ve harb bir hldedir ve her gn pek ok nfs alkdan telef olmakda ibu mahaller ahlsi elinden geldii her bir muveneti f ediyorsa da bu ancak kuvvet-i l-yemtu tecvz edemiyor. Hkmet-i merkeziyyenin terk ve ihml etdii ibu nfs- madre ve mazlme in sizlerin muvenet-i insan-perverlerine intizr ediyor. Beeriyyet-i mtemeddinenin gz nnde bile mahv u ifn edilmekde olan
70

biz zavall Mslmanlar Yunan vahet-i beliyyelerinden kurtarmanz istirhm eylerim. stanbul ve taralardaki kardalarnn muvenetlerine arz- inkyd ediyor, Allah ve Reslullah akna ibu pern halkn muvenet ve imddlarna medr olmak zre halkn muvenet-i mliyye ve nakdiyyede bulunmalar hussunda neriyyt- insan-perverlerini istirhm eylerim. Denizli Heyet-i Resi
Kzm

Milliyye

BOA. DH. KMS. 53-4/36

21
YUNANLILARLA B RL YAPAN YERL RUMLARIN ZM R VE KAZALARI LE AYDINDA KYLER YAKIP MSLMANLARI KATLETT KLER , YAMA VE SOYGUNCULUK YAPTIKLARI Paris Konferansna aykr olarak yaplan igaller ve zmirde Yunan askerleri ile ibirlii iindeki Rumlarn yapt mezlimden dolay bir milyon Trkn ok zor durumda bulunduu, Kuadasnn talyan ve Yunanllarca igal olunduu, Seluk Rumlarnn dzenli eteler kurarak Aydna kadar olan blgeyi kontrol ettikleri ve slm kylerini yama ederek Mslmanlar katlettikleri veya srdkleri, Seluk ve Aziziye imendfer alanlarnn Mslman yolcular trenlerden indirerek ikence ve tecavzden sonra ldrdkleri sadece Aziziyede be yz Mslman katlettikleri, Rum evlerinin silah ve mhimmat deposu haline geldii, Aydn ve civarnn yaklp byk katlim yapld, Byk Menderes nehrinde binlerce Mslman cesedi bulunduu ve Rumlarn Aydndaki telgraf tellerini keserek haberlemeyi engelledikleri hakknda Kuadas kaymakamnn yardm isteini havi telgraf. 11 Austos 1919

Telgrafnme Mahreci: Kuadas Numara: 17 71

Trh: 11 Austos [13]35

Mstacel Gayet aceledir Dhiliye Nezretine Teklt- mahssa ile vilyetin hemn serseri Rumlardan mrekkeb ve haydd ve ahlksz fahr zbitlerin kumandasnda bulunan, Yunan kuvveti nm veren kuvve-i igliyyenin zmir'den itibren imendfer gzerghlarn takben ve karyelerine kadar kendilerini msellahan istikbl eden Rumlarla berber icr etdikleri ve Trk'n hi grmedii fecyiin devm ve bi'l-hssa Paris Konferans'nn hilfna olarak igllerin vuku bir milyon ahl-i slmiyyeyi yes ve mtem iinde brakm, ismeti, hrriyeti, hayt ve memt py-ml edildii ve edilmekde olduunu gren slmlar milletin, vatann nms ve erefini muhfaza etmek in esbb- mdfaay kuvvetli bir sretde hzra alma hkmetden bekliyor! Hkmeti ihbr ediyor! ki aydan ber her drl fecyi keyfiyet ve kemiyet itibryla gayr- kbil-i tarfdir. Kuadas kazsnn nsf Yunan askeri, nsf- dieri talya askeri igli altndadr. Btn imendfer gzerghlarnda bulunan Yunan askerleri dne kadar cenh- efkatinde yaayan kazya tbi Seluk nhiyesi Rumlaryla beraber slm karyelerini yama, hnelerini tahrb hayvant ve emvl- menklelerini gasbetmekle berber ahl-i slmiyyeyi tagrb ve katl ve her drl tecvz ve tahkrt icr etmilerdir. zmir'de binlerce mlhakt slmlar habsedilmidir. Seluk ve Aziziye imendfer mstahdemni ellerindeki silhlarla slm yolcularn hayvan gibi ldryorlar. imendferden karlan slm kadnlar [ve] [er]kekler tede berde tazyk ve marz- tecvz, gece vakti bir ksm ortadan gib ediliyor. Denizli, al, Mula, Milas taraflarndan zmir'e gelen yhd avdet eden ihtiyr slm yolcular ve kadnlar soyuluyor bir ka katlediliyor. Kuadas metropolid vekli tarafndan Kuadas Rumlarna Yunan asker elbisesi tevz edilerek birer birer Yunan askerlerine ilhk etdirilmek zre tekilt, kuvveden file karaca srada hkmetin icrt ile elbiseler derhl msdere olunmudur. ocuunu, ailesini, maln gib eden yzlerce slmlar Kuadas'nn talya mntkasna ilticya mecbr olmulardr. Her drl fenl Trk'n mahvn icrya alan Seluk Rumlar Aydn'a kadar btn gzerghlar idreleri altna alarak muntazaman eteler tekl ile gece ve gndz slmlar ldrmekdedir. Rumlar ummiyetle hkmete isyn etmidir. Btn hnelerine btn Rum karyelerinden byk mikysda esliha ve mhimmt depo edilmidir. zmir'den, Yunanistan'dan her gn top ve mhimmt gnderilmekdedir.

72

imendferler l-yenkat Rumlar in iliyor. safahtyla Yunan vaheti devm ediyor.

zmir'den Aydn'a kadar btn

Seluk'da jandarma takm zbiti, telgraf mdri, posta mteahhidi vazfeleri bandan alnarak darb ve tahkrden sonra zmir'e sevkedilmilerdir. Nhiye mdri bir ka gn habsden sonra nhiyeden ihrc edilmidir. Nhiye-i mezkre slmlar ale'l-umm dalmlardr. Hi bir Mslman dar kmyor. Aziziye imendfer istasyon memrunun adamlar tarafndan her gn gelen geen yolcular soyulup mahzenlere habs ve bir vesle ile taarruz edilmekdedir. Yunan zbitleri ale'l-umm ahlksz olduundan her drl tecvz slmlara rev gryorlar. ileleriyle beraber bir ka Osmanl zbiti ve kaz dhilinde be yz mtecviz slm katledilmidir. sr- crmiyye ile imh edilmidir. Yerli Rumlarn melaneti btn iddetle devm ediyor. Aydn ve civr ihrk edilmidir. Ahlsi katlima marz kalmdr. Byk Menderes nehri binlerce slm cesedleriyle doludur. Yunan askeri btn o civr bombardmn etmekdedir. Teleft ve zyit ve katl-i nfs hesabszdr. Mteaddid mahallerde yangn zuhr etmidir. Btn slmlar yes-i mutlak iindedir. Aydn'dan itibren her gn fecyi devm ediyor. Btn ovalara(?) can atan altm bin kadn, ocuk, erkek karyelerde aalar altnda akda bulunuyor. Kan ve ate ve seflet iinde kalan Aydn ve Ske ve Kuadas civr Yunan vahetlerinden kurtulup her tarafdan ferydlar devm ediyor. Her tarafdan telgraf telleri kat edilmidir. Aydn vilyeti[ni] Yunan sansr ihta etmidir. Muhbere mmkin deildir. slmlar icrt- smlerine alayarak istirhm ve istid etmekde olduklar marzdur. 30 Haziran sene [13]35 Kuadas Kim-i makm
Mehmed

BOA. DH. KMS. 52-4/3

22
YUNANLILARIN AYDININ KYLER N YAKIP MSLMAN AHAL Y KATLETT KLER Yunanllarn Aydnn Umurlu kasabasnn kuzeydousunda bulunan Terziler ky ilerisindeki mevkilere taarruz ettikleri, demie
73

bal Birgi nahiyesini bombaladklar, Bademiye ve Fata kylerini yakp Mslman olan ahalisini katlettikleri; Yunan mezalimi devam ettii takdirde Mslmanlarn da karlk verecei anlaldndan tedbir alnmas gerektii. 5 Eyll 1919

Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss Mdriyeti Trh: 5 Eyll sene [1]335

Aydn Vilyetine ifre Yunanlerin 2 ve 3 Eyll'de Umurlu'nun ark- imlinde bulunan Terziler ky ilerisindeki mevzilere taaruz etdikleri ve bu kerre de demi'in arknda vki Birgi nhiyesine top atdklar ve Adagide nhiyesinin arkndaki Bademe[Bademiye] ve garbndaki Fata karyelerini ihrk eyleyerek ahl-i slmiyyenin telef olmalarna sebebiyet verdikleri Kuv-y Milliyye Kumandan Hac kr imzsyla Harbiye Nezreti'ne ekilen telgrafnmede muharrerdir. Keyfiyet Aydn Mutasarrfl'ndan telgrafla sorulduundan alnacak malmtn dahi ir tabdir. Temnt- vkaya ramen Yunanlerin tecvztda devmlar keml-i mkilt ile zabtolunan ahlmizin tecvzt- mtekbilede bulunmalarna sebeb olacandan cb edenler nezdinde teebbst- ekde ve messire icrs mtemenndr. BOA. DH. KMS. 54-3/12

23
AYDININ GAL SIRASINDA KATLED LEN YZ OTUZ MSLMANIN S MLER Aydnn igalinde Yunanllar tarafndan katledilen ve kimlikleri tesbit edilebilen yz otuz kadar Mslmann isimleri. 7 Eyll 1919
74

Telgrafnme Mahreci: Nazilli Numara: 420 Trhi: 7/9/ [13]35

Dhiliye Nezretine 16 ve 17 Austos sene [13]35 119 numaral telgrafa zeyldir. Aydn vaka-i fecasnda ehd olup bu kerre de elde edilebilenlerin isimleri ber-vech-i t arz olunur. Muhcir brahim, Anbar olu Mehmed Ltfi, Kolanezzde kermesi ile iki ocuu, Otelci Ahmed Aa hemiresi, Trkmen Hac Ali'nin ocuu ve Mustafa olu Hasan, Yorganc olu Hac mer Aa, Kalafatc Sleyman, Demirci Osman, Hfz Hsni, Dervi Ali, znik(?) Hfz Ahmed, Sabuncu Ltfi'nin vlidesi, Berber Ahmed, mam olu Veli kz Zeliha, alkl Hfz Emin, Bank- Osmn'de brahim, Kirek(?) Ali, Atal Berber Ali olu Emin, Dav Vekli Mehmed Efendi, Mhc Ali, Kmrc Mehmed zevcesi, Cebbar olu Ali Efendi, Demirci olu Hasan Efendi, Kahveci Ali Mestan, Kerm olu damad Mustafa, Sandalyeci Rstem, Terzi Ahmed ve olu Hbil Ahmed, Baevn olu Neb zevcesi, Ispartal Mehmed Usta, Doktor Nuri Efendi, Hasan avu, Detbn Meryem, Kaygar(?) olu Hfz Ali Bayram, Hac Salih Efendi, Kirili Mehmed, Kiremidci Hac Mehmedzde Mehmed, Karyaka'dan Hasan Ali, Kbile Hanm, Muhcir Glsm, Hfz Hseyin Efendi ve drt nefer ilesi, arabac Hac Hasan oullar Ahmed ve Ali, erkes Mahmud, Durmu zevcesi Fatma, Kemer mahallesi muhtar Ali, Balkolu Sleyman ve zevcesi, Suyolcu Tana(?) Mehmed, eyh Azz Efendi zevcesi, Hdi Efendi hidmetisi brahim, Hseyin Efendi hemresi, tahsildr Mustafa Efendi, Mliye Tahsildr Ali Efendi, Etmeki Mehmed avu mahdmu, Cebeci Ahmed Efendi vlidesi Hac Hanm, Mustafa Efendi zevcesi, zmir Oteli'nde odac Hasan, Hfz Sleyman, ulluolu Durmu Ali, Oynakl Mustafa olu Kerm olu Mehmed Emin, Kara Aliler'in Mehmed Efendi, Tepecikli olu Hfz, Stc Durmu zevcesi, Kiriller'in Kara olan, Molla Hasan Kadri, Aye, Giridli Ali Bey, Demirci brahim, Hfz olu Arab Ali, Kmil Dede mahdmu hsan, Fstk kz Esma, Topallarn kz Fatma, K(?) kz Fatma, Tahtac kz Kiraz, Davulcu kz Fatma, Deveci Arab olu Tahir, Memi olu Sleyman zevcesi Emre, kermesi Aye, Dav Vekli Enver Bey beslemesi, Demirci Mehmed, Mehmed Ali, Arnavud brahim zevcesi ve ocuu, Demirci Nuri, Arab kz Tumi(?), Veli Hasan olu Hasan, Hac Sleyman zevcesi, Beki Mehmed ve smail, Sprgeci Mehmed olu, Kahveci Sleyman zevcesi ve kermesi, Molla Mustafa kermesi, Hac Slim olu, Ahmed avu olu Hasan, Fstkc Sleyman, Balk olu Sleyman zevcesi Seniyye, hafdi(?) Mustafa Efendi ile zevcesi ve vlidesi Deli Aye,
75

Bosnal akir, Ali Haydar'n ocuu, Asker Berberolu, jandarmadan mtekid Arif, Jandarma Mustafa avu ve drt nefer ilesi, Giridli Ali, Nalband Hac Ahmed zevcesi, Mulal Eyb Aa olu, Svari Jandarma Veli, all Hoca'nn kk olu Arif Efendi, damad A Mehmed, zevcesi, kermesi, Bakkal Cndar(?) ve iki kermesi, Mehmed olu smail, Atal Mehmed avu, Mustafa kermesi Zeliha, mamkyl Aye Hafize Hanm. F 28 Austos sene [13]35 Aydn Mutasarrf Vekli
Naci

BOA. DH. KMS. 54-3/21

24
KUVA-YI M LL YE TARAFINDAN GER PSKRTLEN YUNANLILARIN DEM N K KYN YAKIP HALKINI KATLETT KLER Aydnn Terziler ky ilerisindeki mevkilere taarruz eden Yunanllarn Kuva-y Milliye tarafndan geri pskrtld, dier yandan Yunanllarn demiin Dede ve Fata kylerini yakp Mslman olan halkn katlettikleri. 8 Eyll 1919

Telgrafnme Mahreci: Nazilli Numara: 97 Trh: 8 Eyll sene [13]35

Gayet mstaceldir Dhiliye Nezretine C.5 Eyll sene [13]35 ve 7724 numaralu tele. Telgrafda arzedildii vechile Yunanllar Aydn civrnda Terziler ky ilersndeki mevzilerine taarruz etmi ve bi'l-mecbriyye mukbelede bulunan
76

Kuv-y Milliyye 4 eyllde mevki-i mezkreyi istirdd etmi. Yunanllar demi taraflarnda Ded[e](?) ve Fata karyelerini ihrk ve ahl-i slmiyyesini itlf etdikleri sret-i katiyyede tahakkuk etmi olduu ve livya tbi olmayan mevki-i mezkreden bugn haber alnabildii marzdur. F 6 Eyll sene [13]35 Mutasarrf Vekli
Hseyin Nazm

BOA. DH. KMS. 54-3/19

25
ZM R VE EVRES NDE YUNANLILARIN TRKLERE UYGULADII MEZL M HAKKINDA DEM RC MEHMET EFEN N VERD B LG LER Aydn ve havalisi Kuva-y Milliye Umum Kumandan Demirci Mehmet Efe tarafndan zmir Mdafa-i Hukk- Osmaniyye Cemiyeti ve Dvel-i tilafiye Fevkalade Komiserliklerine verilen bilgilere gre; igalle birlikte Yunanllarn Trkleri sk bir takibe ald, esir olarak aldklar Mslmanlar burun, kulak ve cinsel uzuvlarn kesmek suretiyle ikence yaparak ldrdkleri, ok sayda Trk tutuklayarak hapse attklar ve buralarda ikence altnda katlettikleri, zmirde slm mahallelerini abluka altna alarak makinal tfeklerle taradklar, silahl Rumlarn sokaklarda gsteri yaptklar, akam sokakta rastladklar Trklere ate ettikleri ve bir ounu ehit ettikleri, evlere girerek ikence ve yama yaptklar, yaynlanmakta olan gazetelerin sahipleri ve yazarlarnn tehdid edilip hapis ve para cezalarna arptrldklar, mnevver tabakann, erf ve devlet memurlarnn tutuklanarak dvlp ikence yapld, demi ve Tirede Trk jandarmasnn silahlarnn toplatld, baz kaza, nahiye ve kylerin halknn Yunan mezlimine daha fazla tahamml edemeyerek g ettikleri ve ok zor artlarda bulunduklar. 30 Ekim 1919

77

zmir Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyeti Merkez-i Ummsi - stanbul

Aslet-meb, Aydn ve havlsi Kuv-y Milliyye Umum Kumandan Demirci Mehmed Efe imzsyla Denizli'den aldmz 20/10/[1]919 trhli tdeki telgrafnme sretini ehemmiyetle telakk edilmesi istirhmyla arz u takdm ve bu vesle ile derin ihtirmtmzn kabln istirhm ederiz aslet-meb.

Sret Yunan ktat- askeriyyesinin Aydn vilyetine kmalar asrlardan beri hsn-i mueret zre bulunan Trk ve Rum unsurlar in mukaddime-i emet oldu. Sizce de arzu edilmediini kaviyyen zannetdiim fecyiin, bu gnlerde artdn ve Mslmanlarn edd takbt altnda kaldklarn istihbr ediyorum. Srf Mslman ve Trk olduklarndan dolay hukk- insniyyeden mahrmiyete mahkm telakk edilen kardalarm hakknda vuka getirilen fazyihin devm bize de ayn sretle mukbele hakkn veriyorsa da meslek ve terbiyemiz muktez-y hak ve adle riyet olduuna nazaran imdiye kadar akan kanlar kf grerek insniyetin marz kald felketlere nihyet verilmesi ve bu son ihtrn hsn-i telakk edilerek slmlara vukbulan taarruzta nihyet verilmesine vbestedir. Aksi hlde meslnn tayni Dvel-i Muazzama'nn tahkktyla efkr- mmenin takdrt- mstakbelesine kalr. Bk hrmetler efendim. Deraliyye'de zmir Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyetine zmir'deki Yunan Ktat- Askeriyyesi Kumandanl'na kede etdiim telgrafnmenin bir sretini aynen yazyorum. Ben Yunanllardan aldm ser hakknda Trk kavm-i necbine lyk bir sretde mumelede bulunuyorum. Bunlar Nazilli'de keml-i istirhatle imrr- hayt etmekdedirler. Yunanler ise taht- igllerinde bulunan mahallerdeki ahl-i slmiyyenin burnunu, kulan kesmek ve hatt bizden aldklar bir esri katletmeden evvel let-i tensliyyesini kat ile ekl etdirmek gibi vahet ve cinyet irtikb eylemekdedirler. Ben bi't-tab bu sretle mukbelede bulunmayacam. Yalnz u denetin vestetinizle lzm gelen makmta ibln ric ederim.

78

zmir Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyeti Merkez-i Ummsi - stanbul

Bir haftadan beri zmir ile Yunan askerinin igli tahtnda bulunan dier mahallerde slmlara fevka'l-de hakret ve biroklarnn dahi habs ve darb ve ikence edilmekde olduunu keml-i teessfle haber aldm. Ben imdiye kadar hibir Ruma hakret etmedim. Yaknen crmn bildiklerimi dahi selmet-i vatan nmna afvetdim. Trkler ansr- gayr-i Mslimeye kar pek byklk ibrz ediyorlar. Siz ise bunun aksini iltizm ile Mslmanlara bil-sebeb env- hakret ve zulmediyorsunuz. Bu hle bir netce verilmeyecek olur ise kbetin gyet vahm olaca ve bu bbda bana sratle temnt verilmesini ehemmiyetle ihtr ve cevb intizr ederim.

Deraliyye'de zmir Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyetine Sreti blda mnderic telgraf zmir'de Yunan Kuv-y Askeriyyesi Kumandanl'na kede etdim. Cemiyetinizce de cb edenlerin sratle nazar- dikkatlerinin celbleri ve netceden bana da malmt itsn ric ederim. F 27/28 Tern-i Evvel sene [1]335 Nazilli Aslna mutbkdr
Mhr zmir Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyeti Merkez-i Ummsi- stanbul

Aydn ve Mentee ve Havlsi Umm Kumandan


Demirci Mehmed Efe

Sreti Dvel-i tilfiyye Fevka'l-de Komiserliklerine der-dest-i takdmdir. Nazilli: 29/30 /10/[1]335 Yunanllarn eyym- ahrede zmir ve havlsinde ahl-i slmiyyeye kar tatbk etdikleri mezlim hakkndaki istihbrt- mevska hulsaten ber-vech-i zr arzolunur. Mdde 1: 24 ve 25 Tern-i Evvel sene [13]35 Cuma ve Cumartesi geceleri nsf'l-leylde slm mahallt abluka altna alnarak makineli tfenk ve silh endhtna
79

balanm ve tayyreler tayeran etmi ve Yenikala'dan da projektr tutulmudur. Bu esnda yerli Rumlar msellah olarak slm mahallelerinde dolaarak nmyiler icr ve 26 Tern-i Evvel sene [13]35 trhinde ablukay refetmilerdir. Mdde 2: 24 Tern-i Evvel sene [13]35 sat altdan sonra Karyaka'da mukm Keresteci Ali Bey'in hnesine on Yunanl hcm ederek mm-ileyhin yzn, kulaklarn kesdikden ve btn ey ve emvlini yama eyledikden sonra otuz bin lira vermesi in de ikence yapmlardr. Mdde 3: 24 Tern-i Evvel sene [13]35 gecesi Msev mezarlndan evlerine giden iki slm Yunanllar arkalarndan kurunla ehd etmilerdir. Mdde 4: 25 Tern-i Evvel sene [13]35 Cumartesi gn akam sat drtde bir Yunan jandarma neferi kemerin nnde kendi zbitini katletmi ve bu cinyeti gy balkhnenin taraas zerine kan bir slm tarafndan k edildii ia olunarak gelen geen Mslmanlar zerine ok silh atlmdr. Mdde 5: Medeniyet Gazetesi shibi Yunan Fevka'l-de Komiserlii tarafndan tehdd edildiinden gazetesini tatle mecbr olmudur. Muhtelit sansrn nerine msade etdii bir makleden dolay Doktor Yunus Fehmi Bey bir sene habs cezsna ve iki bin drahmi cez-i nakd itsna ve ark Gazetesi shibi Halil Zeki ve mdr-i mesl Kenan beyler de er ay habs cezsna ve er yz drahmi cez-y nakd itsna mahkm olmulardr. Mdde 6: Yunanllar ellerine geirdikleri mnevver etmekdedirler. ehir iinde ekvet ve soygunculuk devm ediyor. tabakay tevkf

Mdde 7: Tire'de jandarma kumandan, mstantk vesir baz memrn ile erf ve aniydan krk elli kii tevkf olunarak env- ikence ve sopalar altnda ezilmekdedirler. Mdde 8: demi ve Tire kazlarndaki jandarma efrdmzn silhlar Yunanllar tarafndan toplatdrlmdr. Mdde 9: Tire kazsyla Torbal nhiyesi, Turgudlu ve Urganl karyeleri ahl-i slmiyyesi Yunanllarn zulm ve soygunculuundan bzr olarak mtemdiyen hicret ediyorlar. Hicret edenler pern bir hlde lme mahkmdurlar. Yunanllarn mezlimi artk tahamml edilemeyecek bir rddeyi bulmudur. Ben buraca zmir'de Yunan Ktat- Askeriyyesi Kumandanl'n tazykden hl kalmyorum. Bu bbda cemiyetinize imdiye kadar mteaddid telgraf yazdm. Bunlarn vsl olup olmadn ve ne gibi teebbstda bulunulduunu renmek isterim. Bunlardan baka mchidnin muvaffakiytna dir her gn telgrafla malmt veriyorum.
80

Acaba alnyor mu ? Sat ve dakkalaryla berber cevb- ciline muntazrm efendim. Aslna mutabkdr
Mhr

BOA. DH. KMS. 52-5/2

26
SNNET ED LMEM KK MSLMAN OCUKLARININ YUNAN VE RUMLAR TARAFINDAN ZORLA K L SELERE ALINDII, DEM N DRT KYNN YAKILIP HALKININ KATLED LD zmir ve civarnda henz snnet edilmemi Mslman ocuklarnn Rum olduklar iddiasyla Rum papazlar, yerli Rumlar ve Yunan subaylar tarafndan zorla kiliselere alnd, cephelerdeki Trk askerinin moralinin yksek olduu, Trklerin Hristiyanlar gereinden fazla koruduu ve bu ekilde korumaya devam edecei, Aydndan Antalyaya kadar olan blgede elli bine yakn slm muhacirinin bulunduu, bunlara evre kaza ve vilayetlerden yardm geldii ve bu yardmlardan Rum muhacirlerin de istifade ettirildii, Somada Kuva-y Milliyye ile Yunan kuvvetleri arasnda iddetli arpmalar olduu ve Yunanllarn katklar, demiin zml, Ulad, Hacilyas, Narvan kylerini basan Yunanllarn kadn, ocuk, yal demeden btn Mslmanlar katlettikleri, bu katlimdan sadece seksen be kiinin kurtularak sefil bir vaziyette Salihliye iltica ettii hakknda zmir Mdafaa-i Hukuk- Osmaniyye Cemiyetine gelen telgraflar. 10 Kasm 1919

Soma: 8/11/[13]35 Telgraf Dn ve bugn haff ve mtekbil iler tet edilmekdedir. Drt gnden beri Soma ve Balkesir, Ayvalk cebhelerini dman tayyreleri tarassud etmekdedir. Dmann umm taarruz hazrlklarnda bulunduu muhtemeldir.

81

Nazilli: 8/11/[13]35 Telgraf zmir ve mlhaktnda henz hitn icr edilmeyen birok slm ocuklarnn Rum olduklar iddisyla Yunan zbitan ile Rum papaslar ve yerli Rumlar tarafndan cebren kiliselere alnmakda olduklar zmir'den bildiriliyor.

Soma: 9/11/[13]35 Telgraf Seyyar muhbirimizden: Bugn cebheyi dolatm. Siperlerdeki mill kuvvetlerimizin kuvve-i maneviyyelerini ten, arzularn ok yn- takdr buldum. Dman tamamyla eski mevkilerine tardolunmudur. Son Soma harbindeki zyit drt yz mtecvizdir.

Nazilli: Umm Kumandan Demirci Mehmed Efe'den alnan 8/11/[13]35 trhli telgrafnmeden: Hristiyanlara btn Trkler lzmundan fazla himyet ve sahbet gstermekdedirler. Trk kavmi ile'l-ebed bu prensibini muhfaza edecekdir. Aydn havlsinden itibren Antalya ve Isparta'ya kadar olan mahallerde elli bini mtecviz slm muhcirni vardr. Bunlarn bu na kadar infk ve ieleri in Antalya, Isparta, Burdur, Denizli, Aydn livlar ahl-i hamiyyet-mendn be yz bin lira sarfetmiler. Trkler Mslman muhcirlerden baka Aydn cebhesinden buralara iltic etmi olan Rum muhcirlerini de sret-i muntazamada ie etmekde kusr eylemiyorlar. Kn hulln nazar- dikkate alarak stanbul ahl-i muhtereme ve mehfil-i aliyyesinin de bu felket-dde evld- vatan himyede gecikmeyecekleri kaviyyen memldr. Dn vuka gelen Yunanllarn son taarruzlar akm kalm ve pek ok teleft vermilerdir.

Karesi: 10/11/[13]35 Telgraf 1- Bugn Soma cebhesinde Yunanllar, yine hepsinden iddetli bir taarruz yapmlardr. Dman akamdan ihzr etdii topcu, makineli tfenk ve bombac blkleriyle Yeiltepe mevzmza ve merkez cebhemize iddetli bir ate baskn yapm ve klliyetli piyde kuvvetleriyle ilerlemee balamdr. Drt sat devm eden dman topu ateini fedkr topumuz iskt etmi ve mtekib bomba ve piyde taarruzu zerine dman pekok maktl vererek mnhezimen kamdr.
82

2- Dman gnden beri Bergama'nn iml-i arksindeki Kestane dalarndan keif mfrezeleri sevkine baladndan bu mntkada imdiye kadar hl-i sknetde bulunan Kuv-y Milliyyemiz mukbil tertbt almaa mecbr kalmdr. Ahl fevc fevc cebhelere itb etmekdedir. Galeyn ve azm-i mill yn- iftihr bir derecededir. zmir Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyeti Merkez-i Ummsi stihbrt Kalemi

Salihli Kuv-y Milliyye Cebhe-i Harb Kumandanl'ndan alnan 6/11/[13]35 trhli tahrrtdr. Gaddarne hareketiyle trh-i beeriyyetde imdiye kadar kaydedilemeyen vakyi ve cinyt yetim ve b-vye kalan binlerce felket-zedeler zerine tatbk edilen ve lem-i insniyyetin nefret ve telnlerle karlad barbar Yunanlerin mezlim ve fecyiine inzimm eden yeni cinyt nazar-gh- llerine arzediyorum. Tern-i Snnin nc gn vahiyne hareketleriyle asr- sbkadaki Engizisyon mezlimini unutduracak kadar zlimne emellere brnen kudurmu Yunanlerin igli altnda bulunan demi'in zml, Ulad ve Hac lyas kylleri katiyyen haberdr olmadklar bir zamanda Yunan mfrezelerinin hcmlarna marz kalarak kanl elleri altnda gnlerce ve el-yevm habsedilmilerdir. Bu canavarca hareketleri yetimiyormu gibi ayn- trhde demi'in zml ve Narvan(?) kylerine sabahleyin hcm ederek erkekleri olmayan ve srf all, ihtiyr, kadn ve ocukdan ibret bulunan bu zavall kyler ahlsini dipik darbeleri altnda gslerine saplanan kanl ve b-rahm snglerinin nnde insniyet ve medeniyetin bir kadn ve ocua kar yaplmasn hibir zaman tecvz edemeyecei ve tylerin rpermemesi kbil olmayan bu fecaya her iki ky tammyla yakarak hiss-i hayvn ve vahiyynelerini kzl alevlerin guna, ehd etdikleri bu b-re ocuk ve kadnlarn naalarn atarak mezlim ve barbarlklarn bu pek enne hareketleriyle lem-i insniyyete yeni yeni kurbanlar vermekden ekinmemilerdir. Bu b-relerden hibir eysiz, rplak ve ancak sefletleriyle kurtulabilenlerden seksen be nfs bugn Salihli'ye iltic etmidir. Bu zavalllarn sefletlerini musavver fotoraflerini de leffen takdm ediyorum. zmir Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyeti Merkez-i Ummsi stihbrt Kalemi

83

BOA. DH. KMS. 52-5/9

27
DEM TE YUNANLILARIN T CARET ENGELLEYEREK HALKI ALIA MAHKM ETT KLER , OK SAYIDA MSLMANI TUTUKLAYIP B R KISMINI KATLETT KLER demite Yunan askerlerince, Mslmanlarn tarla ve balarna gitmelerine izin verilmediinden mahslatn yamaland, evre kylerden pazara gelen kyller kazaya sokulmadndan ticaretin yaplamad, halkn alkla kar karya bulunduu, kylerdeki Mslmanlarn lm ve evlerinin yaklmas ile tehdid olunduu ve dvlerek ikence yapld, birok kiinin hapse atld, alp gtrlenlerin bazlarnn l olarak bulunduu, bazlarnn da akibetlerinin mechul olduu, hayvanlara ve eyalara el konulduu, Osmanl mahkemelerince mahkm edilen ahslarn hapishaneden salverildikleri, yzlerce kiinin Kuva-y Milliye ile alakas olduu gerekesiyle tutukland ve gerekli tedbirlerin acilen alnmas gerektii hakknda Aydn Valilii tarafndan Yunan Fevkalade Komiserliine yazlan tezkire sureti. 16 Kasm 1919

Aydn Vilyeti Mektb Kalemi Aded: 74639/831

Dhiliye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, Yunan kuvve-i igliyyesi tarafndan demi kazs ahl-i slmiyyesi hakknda ik edilmekde olan tecvzt ve itisfta dir mahall kim-i makmlndan vrid olan iki rapor zerine Yunan Fevka'l-de Komiserlii'ne yazlan tezkirenin bir sreti bery- malmt leffen takdm klnm ve mmessil-i siyslerin bu bbda ifhen ve tahrren nazar- dikkatleri celbedilmi olmala emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 23 Safer sene 1338 ve
84

F 16 Tern-i Sn sene 1335/1919 Aydn Vlsi


imz Aydn Vilyeti Mektb Kalemi

demi'de: Ahl-i slmiyyenin on dakka mesfede bulunan tarla ve ba ve baelerine veskasz gitmek salhiyetini hiz olmadklar gibi veska almak in gnlerce uramakda olduklar, veska alabilenlerin de Yunan devriyeleri tarafndan geriye evirilmekde olduu ve bu sebeble mahsltn yamaya urad ve kulbelerin tahrb ve kerestelerinin sirkat edilmekde bulunduu ve civr karyelerden meklt vesire almak zre demi'e gelen ahlnin yollarda siviller ve askerler tarafndan soyulduu ve demi'de haftada bir kerre kurulan pazarn bu sebeblerle muattal olduu ve bu hller bylece devm ederse zten fakr den ahl-i slmiyyenin ala mahkm olaca, Bezdegme ahlsinden Hoca olu brahim'in iki yz lira bedelle demi'den bi'l-itir karyesi[ne] gtrmekde olduu iki kznn yolda nne geen Adagideli drt Rum tarafndan gasb ve kendisi darbedildii, gerek demi'de ve gerek karyelerinde ve bi'l-hssa Seyrekli karyesinde ahl-i slmiyyenin Yunanllar tarafndan cmilere toplatlarak kendilerinden tahkkt icr olunaca bahnesiyle dmek, smek ve hnelerinin ihrk edileceini sylemek sretleriyle tehdd edilmekde ve Mslmanlarn cnlarndan usandrlmakda olduu, kadn, oluk ve ocuklarn hi kabahatleri yok iken habse tkld ve kylerde mahbs brakld, demi'de Byk Cmi-i erf'in minresinde okumakda olan mezzin efendinin, mendiliyle terini silerken gy mendiliyle etelere iret verdii bahnesiyle minreden indirilerek habshneye gtrld, Havlck- Sagr karyesi ahlsinden olup iki ay evvel baesinde ilemekde iken Yunan askerleri tarafndan alunup gtrlen ve nerede olduu imdiye kadar mechl bulunan altm be yandaki Hac brahim'in tern-i evvelin yirmi ikinci gn, let-i kta ile belinden ikiye ayrlm olduu hlde belinden yukars bulunarak defnedildii ve henz tefesshe balamasna nazaran bir iki gn evvel paralandnn anlald, Yunan kuvve-i igliyyesi tarafndan mbyaa edilecek lahmn beher kilosuna otuz guru ft takdr edilmekle berber altm yetmi kyyelik mev yirmi be otuz kyye tahmn edilerek bu mikdr zerinden esmn tediye edilmek sretiyle ashbnn zrr olunduu ve hayvantn cebr bir srette alnmala berber bu miynda ift ve damzlk hayvantn da alnd, hneleri taharr eden Yunan efrdnn bi'z-zt gtrebilecekleri melbst gasbetdikleri, Yeniky, Ykklar(?), Geilen(?), Sekiky, Yusufdere ve Kayaky ahlsi erkek ve kadn kendi karyeleri civrndaki tarlalarnda almakdalar iken demi'in Hac lyas mevkii Yunan karagolu efrdndan bir mfreze tarafndan evvel zerleri aranlarak neleri varsa alndkdan ve darb ve tahkr edildikden ve gece
85

karanlklarna kadar sng altnda bulundurdukdan sonra serbest brakld, demi'in Seki karyesinden Kurbanc Veli mahdmu Hseyin ve Yeniky karyesinden Hac Hfz ve Hac Mustafa efendilerin alunup gtrldkleri ve hl nerede olduklarnn bilinemedii ve karyeler ahlsinin bu zulmlerden tevahhu ederek ziratlarn terketdikleri, tern-i evvelin yirmi beinci gn kimisi etelerle mnsebetdr olduu ve kimisi Yunan aleyhdr bulunduu bahne ve iftirlaryla yz kiinin tevkf edildii ve bundan korkan kura ahlsinin demi'e gelemedikleri, demi Yunan Kumandanl tarafndan her gece devir-i hkmetin ve ale'l-huss Mal Sand Odas'nn bi't-tehdd adrlmak istenildii, tern-i evvel'in yirmi altsnda Yenice karyesi civrndaki tarlasnda ift srmekde olan elli yalarnda Hac Sleyman olunun bir Yunan mfrezesi tarafndan zeri bi't-taharr be liras gasbolundukdan sonra kurun endht ve otuz sng saplanlmas sretiyle pek gaddrne ldrld, Osmanl mahkemesince mahkmen mahbs bulunan ehsn Yunanllar tarafndan hod-be-hod tahliye edilmekle berber "Tecvzden masndur" diye ellerine vesik de verilmekde olduu istihbr klnmdr. Btn bu taaddiyt ve itisftn hedefi ahl-i slmiyye olmasna gre bu hllerden ahl-i merkmenin ne derecelere kadar ezilmekde olduunun tayni zh u tefsr klfetlerinden mstani bulunduu gibi her-br etelerle mnsebetdr olduklarnn ne srlmesinin de eteler zerinde beyhde yere kin ve advet hisleri uyandraca pek bedhi bulunduundan ahvl ve harekt- mebhsn-anhya kar adlet, insniyet, merhamet ve efkat noktalarndan ne yaplmak lzm gelir ise mstacelen tatbk ve icrs in ez-ser-i nev nazar- dikkat-i aliyyelerini celbeder ve bu vesle ile de teyd-i messir-i ihtirmkr eylerim. BOA. DH. KMS. 52-5/24

28
YUNANLILARLA RUMLARIN KATL M YAPMALARINDAN DOLAYI SAH L KYLER N N GE BALADII VE ZM RDE SKN ETT R LEN RUMLAR YZNDEN MSLMANLARIN MUHAC R DURUMUNA DT zmirde Yunanllarn Mslmanlara kar uyguladklar basklardan dolay sahil blgelerindeki kylerde yaayanlarn g etmek istedikleri, emeye bal Karaky basan Rum etelerinin Mslman nfusun bir ksmn katledip bir ksmn yaraladklar, kadnlarn rzlarna tecavz ettikleri, bu baskn duyarak korkuya kaplan evre kylerin
86

kayklarla zmire ge baladklar ve gn devam edecei ynnde istihbarat alnd, Selanik ve Makedonyadan getirilen yzlerce Rumun zmire yerletirilmesiyle muhacir durumuna den Mslmanlarn zmirde yaamalarnn imknsz hale geldii, silah olmayan Osmanl jandarmasna silah datlmas iin merkeze gelmeleri gereken ky ihtiyar heyetlerinin Yunan basks sebebiyle merkeze getirilemediinin bildirildii, ayrca muhacirlerin ihtiyalar iin istenen parann derhal gnderilmesi istirham. 15 ubat 1920
zmir Muhcirn Diresi 148

Ayir ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi Cnib-i lsine Atfetl efendim hazretleri, Yunanllarn son zamanlarda ahl-i slmiyye hakknda icr eyledikleri tazykt ve sevhildeki kur sekenesinin kmilen hicret etmeleri hussunda irtikb edilen env- fecyi cmlesinden olmak zre on be yirmi gn mukaddem eme kazsna tbi Karaky' Rum eteleri tarafndan baslarak ahl-i kurdan bazlar katl ve bazlar mecrh ve kadnlara taarruz vuk bulduu gibi klliyetli nukd gasbedilmi ve binen-aleyh ibu fecyiden tevahhu ve mtedehhi olan civr kylerde meskn muhcirn-i slmiyyeden yz elli hne halk zmir'e iltic eylemek zre ihtiyr- hicretle yelkenli kayklarla gnlerce frtna se[be]biyle deniz zerinde alkandkdan sonra keml-i sefletle zmir'e iltic eylemilerdir. Bunlarn merkeze hn-i ilticlarnda Yunan Hkmeti tarafndan Naibzde Ali Bey ile baz memrn-i Yunaniyye marifetiyle gy esbb- istirhatlarna alldn mnekkdn-i ecnibe gstermek zre faliyet ibrz edilmi ve dire-i ciznin dahi itirki taleb olunmu ve bi't-tab memrn-i idesiyle bunlarn iskn ve ielerine gayret olunmu ve maa-haz klle-yevm sevhilden yirmi, otuz, elli hne muhcir vrd etmekde bulunmu ve binen-aleyh tevliyen icr klnan tazykt ve fecyi zerine sevhilde meskn ahl-i slmiyyenin de bir t-i karbde kmilen merkeze iltic eyleyecekleri mahall memrlaryla sebkeden muhbereden anlald ve ez-cmle 11 ubat sene [1]336 trhinde Foa Kim-i makml'ndan alnan telgrafnmede Selnik'den bu kerre dahi bir Yunan vapuruyla Foa iskelesine be yz krk Rum nfs karld ve hlbuki trh-i mezkrdan gn mukaddem Foa'ya tbi Geren karyesine iskn edilmi muhcirnden bir iki kii idreye mrcaatla bir hafta mukaddem mezkr karyeden hicret etmeleri in tazyk ve ihfe edildiklerini beyn etmeleri zerine her hlde bulunduklar mahalli terketmemeleri ve sebt eylemeleri gerek merkmna ve
87

gerek kim-i makmla bildirilmi ve makm- vilyetden dahi ibu tehddtn iki unsur beyninde s-i tefehhm ve burdeti tezyd edecei ve igl hricinde fen s-i tesr vcda getirecei Yunan Fevka'l-de Komiserlii'ne zh ve ir klnm ise de ahren jandarma alay kumandanlndan alnan tezkirede Makedonya'dan mtemdiyen Rum ahl getirilmekde ve bu miynda slif'l-arz Geren karyesine de yz seksen hne halk yerledirilmek zre bulunduu ve esbb- nife karusunda muhcirn-i mezkrenin bi't-tab barnamayacaklar ve klle-yevm merkeze iltic eden muhcirnin mteksif bir hlde burada bulundurulmalar gayr- muvfk ve mebn-i ummiyyenin Yunanllar tarafndan taht- igalde bulunmas hasebiyle emr-i isknlarnn merkezce temninde usret mevcd olduu ve bunlarn tevzan kurda ve mlhaktda iskn edilmek zre mlhakt memrn-i mlkiyyesine irtda bulunularak alnan cevblar da mahall kuvve-i igliyye kumandanlklarnca muhcirn kabl edilemeyecei ve hatt baz ky ahlsi dahi grmekde olduklar cebr ve tazyk dolaysyla bir ok mkiltla ehirlerde ikmet eylemei terch eylediklerinden ve farz- muhl olarak sevkleri kabl edilse bile merkez kazda bunlar barndrmak in mnsib mahal olmad ve kaz sekenesinin de serbeste kylerine, tarlalarna gidp gelemedikleri bildirilmi ve essen Osmanl jandarmasnn silh olmad cihetle tevzt icr olunmak zre kur heyet-i ihtiyriyyesinin merkeze celbine imkn olmad alay kumandanlndan bildirilmi ve binen-aleyh muhcirnin ksmen merkezde idreleri bir emr-i zarr bulunmu olduundan 5 ubat sene [1]336 trh ve 143 numaralu tahrrt- ciz ile irsli istirhmnda bulunduum nakdin srat-i irsline msade-i atflerinin yn buyurulmas bbnda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. 15/2/[1]336 Muhcirn Mdri
mza

BCA.

272

11

15

56

29
NAZ LL N N KYLER N GAL EDEN YUNANLILARIN EVLER YAKTIKLARI VE KADINLARA TECAVZ ETT KLER Nazillinin Keten, Mescidli, Kaymak-y Kebir ve Kaymak-y Sair kylerini igal eden Yunanllarn kadn ve kzlara tecavz ettikleri, ok sayda evi yaktklar, ahalisi g eden kyleri top ateine tuttuklar ve kaamayanlar katlettikleri.
88

26 ubat 1920

ifre Telgrafnme Bb- l Dhiliye Nezreti ifre Kalemi Mahreci: Nazilli

Trh-i kedesi: 26 ubat sene [13]36 Kaleme Vurdu: 26 minh C. 5 ubat sene [13]36 trhli ve 119 numaralu tele zeyl. Yunanlerin taht- igllerinde bulunan Keten karyesinde on kadar hneyi ve Mescidli karyesinde 2 Knn- Sn sene [13]36 trhinden bugne kadar defa mikdr mechl hneleri ihrk etdikleri ve 21 Tern-i Snde igl etdikleri Kaymakc-y Kebr'de birka hne ile Kaymakc-y Sagir'in muhtelif zamanlarda ksm- azamn kezlik ihrk etdikleri ve taht- igllerinde bulunup da ahlsi ekilen btn kury her gn topa tutmakda olduklar ve Kaymakc karyelerinin bidyet-i igllerinde bir takm affe kadnlara varncaya kadar hetk-i rzda bulunduklar ve kaamayanlar katleyledikleri tahkkt- mevskaya atfen Balyanbolu Mdriyeti'nden cevben bildirilmi olduu. F 23 ubt sene [13]36 Vekl-i Mutasarrf
Hseyin Naci

BOA. DH. KMS. 52-5/60

30
YUNAN GAL KUVVETLER N N VE YERL RUMLARIN MAN SADA IRZA TECAVZ, KATL M VE SOYGUNCULUK YAPTIKLARI Yunan kuvvetlerinin Manisay igalleri esnasnda kasaba ve kylerde Mslmanlara kar katlim, rza tecavz, yamaclk yaptklar, yerli ve babozuk Rumlarla birlikte hareket ederek Manisa-Akhisar demiryolu gzerghnda bulunan Hac Rahmanl ve Kapakl kyleri de
89

dahil dier btn kylerde slm nfusunu katledip mallarn yamaladklar, ba ve bahelerinde alrken tutuklanan yzlerce Mslman zmir zerinden Atinaya gnderdikleri, Msrda esirken ngilizlerce serbest braklan yz altm kadar Mslmann Manisada Yunanllar tarafndan tekrar esir edildii, ar artlarda altrlan bu esirlerin gdaszlk ve ikence yznden vefat ettikleri, halkn sahip olduu binek ve yk hayvanlar ile nakil vastalarna el konulduu bildirildiinden mezlime son verilmedii takdirde Mslmanlarn tamamyla imha olunaca, tedbir alnmas gerektii. 28 Temmuz 1920

Bb- li Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti ube: syi Huss: 635

Yunanler tarafndan yaplan mezlime dir. Hriciye Nezret-i Cellesi Cnib-i Smsine Marz-u ker-i kemineleridir,

slmlara

28 Haziran sene [1]336 trhiyle Manisa Jandarma Taburu Kumandanl'ndan yazlup zmir Jandarma Alay Kumandanl'ndan bu kerre gnderilen raporda "Yunanllarn son taaruzlarnda dhil olduklar kasaba ve karyelerde katlim ve hetk-i rz ve gasb- emvl hussunda en ena hlta tasadd ile masm ve b-gnh ahl-i slmiyyeyi pern ve harekt- vkadan n tahls-i cn in hicrete mecbr ve muztar kalan kur halkn bil-merhamet katletdikleri gibi kuv-y igliyye ktatn adm adm takb eden yerli ve ba bozuk Rum ahlden mrekkeb ve msellah apulcu gruplarnn da kuv-y igliyye efrdnn itirk ve muvenetleriyle yekdieriyle msbaka edercesine yama-gerlikde bulunduklar ve bi'l-hssa Manisa'nn Horusky, Muradiye (Hamidiye) karyeleri Rumlarnn hayvan ve arabalarla Yunan askrini takb ile mteaddid seferler yaparak emvl-i masbe ile avdet eyledikleri Manisa ile Akhisar arasnda imendfer gzerghnda bulunan Hacrahmanl ve Kapakl karyelerinden mad igl edilen sha dhilinde kin kurnn hemn kffesinde katl-i nfs ve nehb-i emvl vuk bulduu gibi baz kyleri bsbtn ihrk etdikleri ve vakt-i hasd olmak hasebiyle ovalarda i ve
90

gleriyle itigl etmekde bulunan yzlerce ahl-i slmiyyenin kuv-y igliyye tarafndan der-dest ve tevkf edilerek bery- tehr ve tahkr zmir'e ve rivyete nazarn oradan da bahren Atina'ya sevkedildikleri ve bu sretle krlarda emniyet ve syi kalmad ve ehir ahlsi bile tarla ba ve baelerine gidemedii ve Msr'da esr iken ngiltere Hkmeti tarafndan serbest braklan yz altm kadar efrdn tekrr Manisa'da esr edilerek taht- tevkfe alndklar ve bunlarn hidemt- kkada istihdm edilmelerinden ve dr olduklar gdaszlk ve ikence yznden birer birer veft eylemekde bulunduklar ve vesit-i nakliyye dercetmekde bulunan Yunanlerin terchen ahl-i slmiyye nezdinde bulunan ve anlarn yegne medr- maeti olan bir tek brgr ve arabay bile alarak unsur- slm bsbtn her eyden mahrm ve sefl brakdklar bildirildii Umm Jandarma Kumandanl'ndan ir klnm olmala evvel ve hir arz ve ir olunduu zre Yunanlerin ahl-i slmiyyeye kar rev grmekde olduklar mezlim ve enyie nihyet verilmedii takdrde oralardaki unsur- slmn bsbtn mahv u pern olacaklar muhakkak bulunduundan keyfiyetin icb edenlere iblyla ahl-i masmenin mezlim ve taadiytdan vikyeleri esbbnn istihsline msade-i smiye-i fahimneleri sez-vr buyurulmak bbnda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F Zilkade sene [1]338 ve F 28 Temmuz sene [1]336 Dhiliye Nzr Vekli Bende
mza

BOA. HR. SYS. 2618/23

31
NG L ZLER N ARDINDAN GEML K GL EDEN YUNANLILARIN BURADA SOYGUNCULUK VE KATL M YAPIP BA VE BAHELER TAHR B ETT KLER ngilizlerin, igal ettikleri Gemliki Yunan mfrezelerine brakarak ekildikleri, Mslmanlarn, Gemliki kuatan Yunan askeri tarafndan Gemlik dna kmalarnn yasakland, silah aramak bahanesiyle zorla girilen evlerin Yunan askerlerince soyulduu, halkn yzde doksannn sebepsiz yere sopa, kam ve dipiklerle dvld, idama mahkum edilmek iin iplerle bal olarak gtrlen ahalinin ileri gelenlerinden on kiinin, Gemlik-Yunan Kumandanlk Dairesince serbest brakld, Gemlik osesi zerinde on be gn ierisinde elli kiinin kaybolduu, ba
91

ve bahelerin tahrip edildii, yollarn gvensizliinden tr halkn yarm saat mesfedeki merkeze dahi gidemedii, tamamen silahszlandrlan Gemlik halknn Ermenilerin suikastlarna ve kardklar yangnlara maruz brakldndan bahisle kye keif heyeti gnderilmesi, maduriyetlerinin giderilmesi, alnan mallarn sahiplerine iadesi hakknda Umurbey ky ileri gelenlerinin istidas. 29 Austos 1920

Huzr- l-i Cenb- Sadret-penhye ngiliz kuv-y bahriyyesinin bundan bir buuk mh mukaddem Gemliki igllerini mtekib karyemiz ahlsi dahi arz- teslmiyyet etmesiyle karyemiz de dhil olduu hlde Gemlik ve tevbiinin emn muhfaza ve asyii yed-i meslne alndkdan sonra vrd eden Yunan kuv-y mevcdesine teslm-i memleket ve syi-i mahalliyye olunarak ngilizler ekildikden sonra Yunan kuv-y igllerinden merkezden karyemize sevk ile cb eden mahallere ikme ve ahz- mevki etmesinden Yunan zbitn ve efrd haklarnda ve ihtiyct- mbremeleri hussunda karyemiz ahlsinin byk ve k bil-cret gece ve gndz hidmet ve askere her n flarla su ve hatab ve levzmt- sirenin ihzr ve irslinde fevkal-de icr-y faliyyet ve gayret olunmu ve istirhatlar ez-her-cihet temn edilerek cmlesi memnniyyet ve beyn- teekkrt etmi idiler. bu mfrezenin mahall-i hara sevklerini mtekib Gemlik merkezinden bunlarn yerlerine izm ve ikme olunan bir mfreze-i askeriyye balarnda zbitleri olduu halde ehr-i hl-i austosun yirmi drdnc d-i Sad-i Adh arefesine msdif sal gn sabhleyin karyemiz drt tarafdan Yunan askeriyle kuadlarak hrice kmas men ile hnelerde silh aramak zre heyet-i ihtiyriyye berber olarak yalnz on hnede bulunmudur. Badehu yanlarnda kimse bulundurmayarak kendleri istedikleri kapular tekme ile urulup aldkdan sonra dern- hneye duhl ile ifte ve eski ehne tfenkleri dahi alarak ve hne shiblerinden yzde doksan kii bil-sebeb sopa ve kam ve tfenk dipikleriyle, hi bir devlet knnunun cevz vermedii ekil ve tarzda ve sret-i eddede darbetmeleri yznden bir hayli kesn bereler iinde bulunmakda olduklar gibi ve ar yarallardan bir kanda ise eser-i hayt phelidir. Hnelerde silh taharrsinde silh zuhr etmeyince hne shibi bil-sul ve bil-cevb sopa ve kamdan geirilmi ve kablet-taharr silh karmas in edden ve alenen darbedilmi ve daha gayrs ise merbten takdm klnan defterde esmisi muharrer ehsn sandk ve sepetleri alarak nukd ve mcevhert ve z-kymet ey-y sire de askerler tarafndan ahz u gasb u grt edilmidir. Hsl env- ikence ve darb,
92

nehb [] grtla silh taharriyt hi bir devlet knnunca tecvz olmad hlde Yunan knnunca mes var mdr? Yoksa Yunanllardan intizr ve istizhr etdiimiz adlete ve haklarnda bir ok zaman elden geldii mertebe icr olunan muvent ve ire-i teshlta karu ahlmizi sopadan geirmek sretiyle irtikb edilen tazyk ve mczt kend zumlarnca bir mkft mdr? Hnelerin taharriyt ve bir ok zevt- b-gnh yerlere, deklere serdikden sonra yaplan bunca -artk mezlim daha dorusu Engizisyon mezlimi mertebesine varan zulm ve taaddiyt diyeceiz- az gelmi de mutebern- ahlden ve ksmen dayak yiyenlerden on kii de ip ile balanarak leylen karyeden gece akda ve krda Kapukaya mevkiinde geirtdirildikden sonr[a] gy idm cezsna tayn ve icr etdirmek in tahtel-hfz Gemlik Yunan Kumandanlk Diresine teslm edilmi iseler de zten b-crm ve nmslaryla yaam olan zevt- mm-ileyhim hemn tahliye olunmu olmalar kyde yaplan mumelt- zecriyye ve tahkriyyenin hakszlna bir burhn- cel ve kat deil midir? Bundan baka efrd- askeriyye hayvanlaryla berber ba ve baelerimizi tahrb ederek fukar ahl bu sene zm mahslnden ve ecrdan uradklar zarr ve hasrt pek az[]mdir. Ahl okdan beri ba ve baelerine gidememekdedir. Hulsa medeniyet ve adletle mtehallk olduu[nu] iiddiimiz Yunan zbitn ve efrdnn hakkmzda rev grdkleri bunca harekt- knn-ikennelerinden bzr kald ve Gemlik osesi zerinde on be gnden ber elli kii gib ve ifn edildikleri tahakkuk ve hatt gib ve daha dorusu ihtirst zamnna kurbn olan ehs- masme miynnda aylk gelin ve bir de on be yanda bkire kz ve bir kadnn dahi hayt ve memtlarndan bir gn malmt olmad gibi vcdlar ifn edilmidir. Ve bu sretle kaznn syi ve muhfazaya memr bulunduklar hlde imz- ayn ederek mcsirleri cezsz braklmakdadr. Ahlnin hatt silhlarn taharr ve msderede gsterilen la-kaydne harektdan dolay diyecek bir ey bulamyoruz. Evvelce Yunan kumandan tarafndan harb eslihasnn teslmi hakknda iln ve tenbht zerine mevcd esliha teslm edilmi ve av tfenkleri istisn edilmi idi. Binen-aleyh hdisenin ehemmiyetini ve yaplan mumelenin derecesini anlamak, karye[ye] muhteliten bir heyet-i kefiyyenin izmna mtevakkf bulunduundan bil-imhl cbt- serann icrs ve daha ziyde tahkrt ve madriyete marz braklmamaklmza meydn verilmemesini ve mtecsirlerin tecziyesini ve alnan emvl ve eynn ashbna ide etdirilmesini ve karyemiz merkez kazya yarm sat mesfede bulunduundan syisizlikden ahlnin merkez kazya inememekde olduklar gibi katiyyen ba ve baelerine dahi gidememekdedir. Bu hl bir ka gn daha devm edecek olursa bakaca hdista meydn verilmi olaca gibi ahl katiyyen silhdan tecrd edildii cihetle Hd ne-kerde Ermeniler tarafndan bir yangn ve bakaca bir s-i kasda marz ve mahss bulunduumuzu umm ahl nmna arz ve istirhm ile bb- adletlerine ilticya mecbr olduk efendim.

93

F 29 Austos sene [1]336 Gemlik Kazsnn Umurbey Karyesi mm


Mhr

Muhtr Mstafdir
Mezin olu Mehmed mm Osman

zlar

Hac Osman olu Ahmed Hac Galib

Yusuf Aa

Dursun Efendi Mehmed Kni

Bekir Aa

Osman avu

Hseyin avu

Krd Thir

Koca Ahmed olu evket Efendi

Maho'nun Mustafa

Edhem Bey olu Hakk Bey

Silh taharr esnsnda Yunan zbitn ve efrd tarafndan sirkat olunan nukd ve eynn cins ve miktryla esmnn mbeyyin cedveldir. Guru Sirkat olunan ey Esm

500 Gm ttn tabakas 200 Gm ilemeli azlk 1000 Gm havlusu 2000 ilemeli z-kymet omuz avu olu Mehmed Efendi kermesi Kevser Hanm

1 gmlek, 1 araf [araf], 5 el havlusu, 2 yalk Abidin Halil olu Ahmed Efendi Dal olu Osman Vezir olu Mustafa

8000 Altun zerine bir ift elmas kpe 5000 Altun zerine elmas yzk 4000 5 aded z-kymet yalk evre 270 2 kibrit kutusu, 2 kyye sabun, 1 kam

1500 1 kadn sati: gm zerine altun yldz ilemeli 800 Giridli'nin Mustafa Efendi 4 aded ulama evre 3000 Mcedded iki ift fotin Hfz Galip olu Talat Efendi

94

1800 ift yeni kadn iskarpini (ift: 3) 800 Bir ift parlak tulumbac kunduras 1500 Bir fener, be kyye ksele 1000 Bir aded dana derisi, bir ift kalp (Kalp makineli tfenk bl efrdndan kunduracda) 150 1 keser, 1 destere, 1 ift kadn orab 2500 350 500 2500 ki aded gm sat (aded: 2) ki aded ngiliz aks ve tesbh ki aded el havlusu, yz yumurta ki aded bilek sati 1 kordonlu sat Hac Glib'in veyi olu Kundurac Mustafa

Emme(?) Osman Kse'nin Hfz Rif Efendi Tahsildr'n Ali mam Veli'nin Abdullah Himmet'in Osman Bevvb Osman'n brhim Himmet'in Mustafa Koca Mustafa olu Ali bey

500 Bir aded gml hac tesbhi

1500 Mcedded bir takm setre pantolon 200 Muska klf 6000 1 aded elmas sat inesi , 1 elmas kopa kyye ttn, 1 bakr sigara kad 500 kutusu 500 Bir yk karpuz 7000 Bir aded altun sat kstei 53570 Yekn 400 Bir aded sedef tesbh 300 Bir aded berber sa makinesi 5000 Nakid 350 1 ngiliz terzi makas, 1 tesbh 5000 Bir aded drbn 1500 Nakid gm pare 1700 Bir ift mcedded fotin, 10 ift orap, 2 aded havlu 350 300 Bir kyye ttn, 80 aded yumurta Mlzma verilen araf [araf]

avu olu Mehmed Efendi olu Ahmed Grc Yusuf Aa Grc Yusuf Muhiddin Aa kin-birderi

Tccr mer'in Ali Aa Nalband Aleddin Usta Hac Ahmed Bey olu Enver Efendi

Bezzz Hac Rif

95

2000 4 aded tahta zerine balk ileme Mevzn Halil olu Ahmed ukur 10000 Altun maa kordon sat 3500 Altun znet bei birlii 3300 Nakid 2000 1 aded gm bilezik, 1 aded altun yzk 10000 1 ift altun zerine elmas kpe Hac'nn Ali zevcesi Fevziye Hanm Koca Mustafa'nn Ali Bey dmd Mustafa Balta Mehmed Aa Hac Mustafa dmd Bakkal Ahmed Efendi Tahsildr Salih Efendi

500 Kuma mintan 200 Kam 5000 On aded Osmanl altunu 10000 Bir aded maa altun kordon sat 1000 Bir aded gm ttn tabakas

60000 Otuz aded gm ve altun ilemeli Hac Nuri'nin Mehmed Aa yalk 10000 4000 3000 On aded tahta ukur bal Otuz aded tel makara, 1 aded gm tel makara, 10 ift yn orab 1 aded ipek yatak araf, 4 hamam takm havlu

1500 Drd aded yatak araf, 1 altun yzk

7000 Sekiz aded gmlek, on aded evre Grc Yusuf Aa ileme, maa kordon sat 1200 Bir aded cep sati 240 ki aded ustura Laz Dervi Day Dmd Yusuf Efendi Gemlik Evkf Memru Fuad Efendi 300 Drd aded sm Mecdiye 5000 Bir aded elmas yzk 1000 Bir aded altun yzk 2500 Maa kordon sat 10 Gm pre 21172 Yekn 0 Halid Pehlivn olu smail

96

600 600

ki aded berber makinesi ki aded ustura, 3 el havlusu

Krt kabaday

300 Nakid 300 kyye ttn 1900 Nakid 500 Kulblu altun 15000 Sat ve makas 700 Bir kehribr tesbh, bir aded kam 700 2 cedd fanila, 1 evre; gm telli 500 1 keser, 1 burgu, 2 destere vesire 300 Pantolon 1200 2 aded Memdhiyye altunu 500 1 yzlk altun 200 1 tesbh 200 Baston 500 3 kyye peynir, 1 kyye tereya 500 Setre 300 Pantolon 900 Nakid 2000 Kaput, maa setre pantalon Laz olu Ahmed Aa Feyzi olu Ahmed Salih Efendi olu Muhtar Gz Mehmed olu Ahmed Laz Kalyoncu olu mer Laz Hseyin olu brahim Grc Kadir zevcesi Fatma Hanm Yahya Halil zevcesi Penbe Hanm Hac mer'in Bekir Efendi Hac Glib Aa Zeybek'in Ali Helvac Mustafa Efendi Muhk(?) Mehmed olu Sleyman

1000 1 gm tel ilemeli yalk, 3 aded akr Ali olu hsan orap
226920

Yekn- umm

d-i Sad-i Adh arefesi gn Yunan zbitn ve efrd tarafndan silh toplamak fikriyle karyemiz kordon altna alnarak kendi balarna hnelerimize dehlet ederek ahlmizi fen sretde darbetmekle berber, sandk ve dolaplarmz krlmak sretiyle sirkat eyledikleri z-kymet ey ve nukdun bl-y defterde cins ve mikdr muharrer olduu zre mecm- zyitmz 226920 gurua bli olup ve el-yevm tahkkt hrici kalan ahlmizden bazlarnn zyitlar ibu deftere dhil edilememi ve ayruca nda mahss defter der-dest-i tanzm bulunmu olduunu tasdk eyler ve ibu zyitmzn ashbna ide etdirilmesi esbbnn istikmline tevessl buyurulmasn bb- adletlerinden ric eyleriz. F 29 Austos sene [1]336

97

Gemlik Kazsnn Umur Bey Karyesi mam [ve ihtiyar heyeti azlarnn mhrleri] BOA. HR. SYS. 2618/44

32
DEM RC Y GAL EDEN YUNANLILARIN ERMEN LERLE B RL KTE YAMA, TECAVZ VE KATL MA G R T KLER Yunan igal kuvvetlerinin, Demirciye girdikden sonra soyulmadk dkkn ve maaza, kaps krlarak girilmedik ev brakmadklar, para, mcevherat ve ie yarayan eyalar gasbedip beenmediklerini krdklar, kadn ve kzlara ailelerinin gz nnde tecavz ettikleri, Demirciye bal Viran ve Kkoba kylerinde yirmi iki Trk keyif iin sng ve kurunla katlettikleri, harmanlardaki demetleri hayvanlara yedirdikleri, Sereler, Akdere, Hocalar, Bozky kylerini tamamen tahrip edip yaktklar, Yenice kynde erftan Halil Aann iftliini yakarak eya ve hayvanlarn gasbedip kendisini ldresiye dvdkleri, Borlu nahiyesi Mslman halkn g ettirip eyalarn yamaladklar, dkknlarna Hristiyanlar yerletirdikleri, kaymakam vekilinin resm ikayeti zerine btn bu zulmleri aralarna karan drt yz kadar Ermeninin yaptn ileri srdkleri, ancak bunun doru olmayp mterek altklarnn bilindii. 21 Eyll 1920

Sret Yeryznde Allah'dan gayr hi bir hmleri olmayan igl mentkndaki ahl-i slmiyyeye kar Yunan askir-i nizmiyyesi tarafndan yaplan enat ve fecyi hakknda olup Yunan medeniyet ve mefkresini sarhaten ire edecek olan u raporumu, her drl milliyet, ihtirst ve hissiytn unudarak elim vicdnm zerinde olduu hlde sdece madrn ve mazlmne acyan bir insan sfatyla yazmaa baladm:

98

Zrde arz u beyn edeceim vakyi yaplan fecyiin belki onda birini bile tekl etmez. Ben yalnz misl olarak yaplanlardan be on dnesini ve fakat mahhas, zaman ve mekn taayyn ederek muhtasaran bildireceim. Yaplacak sath bir tahkktda, sylediklerimden bir dnesinin kizbi tahakkuk eder ise nmssuzlukla tehr olunmaa rzym. 1- Yunanllar ile ehir hricinde vukbulan haff bir msdemede Demirci'de bulunan erkes Edhem Bey etesi kmilen firr etdikden sonra Yunann bir frkadan ibret olan kuv-y igliyyesi f 4 Austos sene [1]336 aramba gn bade'z-zevl sat alt rddelerinde ehre girmi; o gn ve o gece sknetle gemidir. Ertesi gn afakla berber meskenlerinde dr- tecvz olan ahlden oluk ocuk, kadn ve erkeklerin etrfda medd akisler brakan istimdd vzeleriyle h u fignlar ehrin her tarafndan iidilmidir. nki, sabhleyin gn doar domaz asker bi'l-iltizm ehir dhiline saldrlarak aruda yama edilmedik hi bir maaza ve dkkn braklmam, kapular krlmak sretiyle girilmedik hi bir hne kalmamdr. Maaza ve dkknlardaki emvl ve eynn ie yarayanlar tamamiyla ahz u gasb olunmu, gtrlemeyen ksm da sokaklara salp inenmidir. Hnelerden de kymetli ey ve nukd- mevcde-kadnlarn parmak ve kulaklarndaki yzk, kpelere varncaya kadar- alnm ve mahz Trkleri zrr maksadyla ayna, konsol gibi eyler tamamiyle tahrb olunmudur. Bu hl hi bir mniaya tesdf etmeksizin tamam sat devm etmidir. 2- Bu yama-gerlik srasnda Demirci kasabasnn Pazar mahllesinden Mahkeme-i era Baktibi Hfz Mehmed Efendi'nin hnesine giren yedi kiilik bir mfreze-i askeriyye tarafndan mm-ileyhin on drt yanda Hacer ismindeki kermesi ebeveyni muvcehesinde cebren bikri izle edilmek ve her biri tarafndan ayr ayr fi'l-i en icr olunmak sretiyle dr- tecvz olmu; kermesini kurtarmak isteyen zavall peder, dibikler ile edden darbolunarak kolu dahi krlmdr. 3- Kezlik Paaolu Mehmed'in zevcesinin de bir mfreze-i askeriyye tarafndan rzna tecvz edilmidir. 4- Bunlardan baka gerek kasabada ve gerek kylerde bir ok kadnlarn, kzlarn rzlarna taarruz olunmudur. 5- Kasabaya sat mesfede vki Viran karyesinde on alt erkek, zbit kumandasndaki bir mfreze tarafndan karye hricine karlarak keyf in sng ile ldrlmlerdir. 6- Kkoba karyesinden alt Trk genci kurunla katledilmidir.

99

7- Gerek kasaba kenrlarnda ve gerek kurda bulunan harmanlarda mevcd olan demetler kmilen kaldrlarak hayvanlara yedirilmi ve maln muhfaza etmek isteyenler b-rahmne ldrlmdr. 8- Kasabaya tbi Akdere, Sereler, Hocalar, Bozky kmilen yaklarak emvl ve eylar yama edilmidir. 9- Yenice karyesinden ve erfdan Halil Aa'nn iftlii yaklm; hayvant ve eys gasbolunmudur. Kendisi de tehlikeli sretde darbolunmudur. Mm-ileyhin imdi veft etmi olmas aleb-i ihtimldir. 10- Demirci ile Slihli arasnda -o zaman Yunan frka merkezi idi- Borlu nhiyesindeki ahl-i slmiyye tehcr edilerek emvl, ey ve hayvant yama olunmu; dkknlarna Hristiyn ahl ikme edilmidir. 11- Demirci Reji Memru brahim Efendi'nin zerindeki nukdu alndkdan sonra kendisi fen halde darbolunmu ve sol kula kesilmidir. 12- Ahz- Asker ube Ktibi evki Efendi, Yunan askiri tarafndan mkerreren darbolunmu ve Borlu'da ilesine iki Yunan zbiti tarafndan taarruz olunmu ise de mm-ileyhin refkatinde bulunan yerli Hristiyanlardan Helvac Kostantin'in zevcesi "bizim rzmza eteler bile tecvz etmedi, bu enate nasl oluyor da bir hkmetin resm niformal zbitn irtikb ediyor, emn olunuz ki sizi en byk kumandanlarnza gider, ben ikyet ederim" diyerek feryd basmasyla emellerine muvaffak olamadan gitmilerdir. 13- Btn bu vakyi hakknda Kim-i makm Vekli smail Hakk Bey tarafndan frka kumandanlna sret-i resmiyyede ikyet olunarak bu bbda tahkkt icrsyla muktez-y adeletin fs taleb olunmasna kar bir ey yaplamam ve yalnz bu fecyi[i] Yunan askeri arasnda gnll Ermenilerin yapd beyn olunarak tefrk olunan drt yz kadar Ermeni, silhlarndan bi't-tecrd geriye gnderilmi ise de hadd- ztnda btn bu iler Yunanllar ile mterek yaplmakda olup Ermenilerin bu sretle geri gnderilmeleri mahz kabhati bunlara atfetmek ve zumlarnca Yunan askerini tebriye etdirmek maksad- mugfilnesine mstenid bulunmudur. 21/Eyll/[1]336 Demirci Jandarma Bl Kumandan ve Mlzm- Evvel
Nazmi

100

Seran komiserlere nota tastri ve notadan alt sret ihrc edilerek makm- nezrete tevdi. F 7 Tern-i Sn sene 1336 21 Eyll sene [1]336 trhinde Umm Kuv-y tilfiyye Polis Kumandan "Haru"ya verilen rapor sreti BOA. HR. SYS. 2621/23

33
BATI ANADOLUYU GAL ED P MSLMANLARI KATLEDEN VE APULCULUK YAPARAK ZENG N OLAN YUNANLILARA KARI M S LLEMEDE BULUNULMASI GEREKT zmirden balayarak Balkesir, Bursa ve Uak igal eden ngiltere ve Fransa destekli Yunanllarn rastgeldikleri hayvanlar toplayarak adalara naklettikleri, silah arama bahanesiyle girdikleri evlerden kymetli eyalara el koyduklar, birok Mslman vahice katlettikleri, sava tazminat ad altnda ahaliden zorla para topladklar, Trkleri soyarak ve apulculuk yaparak zengin olan Yunanllara ve onlarn mttefiklerine kar misillemede bulunulmas gerektii hakknda Bursa mebusu Operatr Emin Bey tarafndan verilerek kabul edilen takrir sureti. 6 Ekim 1920
Byk Millet Meclisi Riyseti Bakitbet Zabt Kalemi Aded: 380/903 Numara: 152

Ankara 5/10/[1]336

Heyet-i Vekle Riyset-i Cellesine

101

Ecneblerin k etdikleri zararlara kar ittihz lzm gelen tedbre dir Bursa mebsu Operatr Emin Bey tarafndan verilerek 78'inci ictimda heyet-i cellelerine tevdi takarrur eden takrr sret-i musaddakas leffen takdm edildi efendim. 6/10/[13]36 Byk Millet Meclisi kinci Res Vekli
mza

Trkiye Byk Millet Meclisi Riyseti Kalem-i Mahssu

Ankara [1]336 Sret Riyset-i Cellesine Dvel-i tilfiyye'den ngiliz ve Franszlarn tevkiyle ve hi bir hakka istind etmeksizin zmir'den balayarak Balkesir, Bursa ve Uak havlsine kadar yaylan Yunanlerin, igli mtekib rastgeldikleri hayvant ve mevyi nlerine katarak adalara nakleyledikleri gibi igl shalarnda silh taharrsi bahnesiyle emkin-i hussiyye ve resmiyyeye tecvz ederek z-kymet grdkleri kffe-i eyy ahz u gasbetmekde olduklar ve tazmnt- harbiyye nmyla ahlden bir ok pre topladklar ve bir ok b-gnh ehs katl ifn eyledikleri (ki bunlar Adana havlsinde de Ermeniler yapmakdadrlar) nazar- itibra alnursa Trk milletinin bi'l-hssa Yunan iglinden dolay manen ve mddeten ne kadar mutazarrr olduu vbeste-i arz u zhdr. Denebilir ki Yunanler u gasb u gret dolaysyla gerek Harb-i Umm esnsnda ve gerekse mtrekeden sonra icr eyledikleri kffe-i masrif-i askeriyyeyi, kffe-i marif-i askeriyyeyi maa-ziydeten ve bizim zararmza olarak telf ve tazmn eyledikden baka bir ou da servet shibi olmulardr. Ve yine iddi olunabilir ki Yunanllarn bil-lzm topraklarmzda muhrebeyi idme etdirmesi esbbndan biri de Kurn- Vust bir zihniyetle apulcu[lu]klarn tezyd maksadna matfdur. Benbern servet-i milliyyemizin azm ve mhim bir ksmn ve bir ok dindlarmz mahv ifn eden ve etmekde bulunan ngiliz, Fransz ve Yunanllara karu mukbele-i bi'l-mislde bulunmak zamn gelmi ve belki de gemidir. Gerek katl ifn edilenlerin diyeti ve gerekse mlen k edilen zararlar mukbili olmak zre lede'l-hesb evvel-i emrde dvel-i mezkreye id olmayup memleketimizde bulunan kffe-i messest- ilmiyye ve sniyye ve dniyyesi zabt ve bunlar kifyet etmedii takdrde Dyn- Ummiyye'den olan borlarmz tenzl ve bir de kifyet eyledii
102

takdrde dvel-i mezkre tebeasna id olup memleketimizde olmayan kffe-i emvl ve emlkiyyenin msderesi sretiyle zararlarmz telf mecbriyetinde kaldmz dost veya dman bi'l-cmle dvel-i ecnebiyye-i mtemeddineye tebli veyhud buna mmsil bir hatt u hareket ittihz in heyet-i icriyye[ye] havle buyurmanz teklf ederim. 3/10/[13]36 Bursa Mebsu
Operatr Emin

Aslna mutbkdr F 7/10/[13]36

BCA.

030

10

28

34
BALIKES R, BANDIRMA, ERDEK, SOMA, ORHANGAZ VE GEML KTE GALC YUNANLILARIN ERMEN VE RUMLARLA B RL KTE MSLMANLARA YAPTIKLARI MEZL M Yunanllarn igal ettikleri Balkesir, Bandrma, Erdek ve Somada bar anlamasna aykr faaliyetlerde bulunduklar; Osmanllk adna ne varsa yok etmeye altklar, Mslmanlar, ticaret hayatndan koparmak iin ithalat ve ihracat yasa koyduklar, hkmet konaklarna Yunan bayra ekip Trk memurlara grevden el ektirdikleri, ikence, katlim, rza tecavz, mal gasb olaylarnn her an yaand, Yunan milletinin esas tabiat olan hrszlkla Mslmanlarn ellerindeki her eyi aldklar, babasnn gzleri nnde evladna tecavz ettikleri, Osmanl mahkemelerinin ilemez duruma geldii, hukuk davalarna papaz bakanlnda bir kilise heyetinin bakt, Orhangazide Mslmanlardan toplanan silahlarn Ermeni ve Rumlara datld, gen kadn ve kzlarn daa kaldrlp erkeklerin tevkif olunarak mehul yerlere gtrld, kadn, ocuk demeden katlim yapld, Orhangaziye bal Tutluca, Paayaylas, Bayrky kylerinin yaklp ahalisinin ldrld, yine Gemlikte de byk katlim yapld ve Orhangaziye kamakta olan ok sayda Mslmann yolda ehit edildii, birok kyn yamalanarak
103

yakld ve katlimdan kurtulabilenlerin mlteci durumuna dt hakkndaki raporlar. 27 Ekim 1920

Umm Jandarma Kumandanl Cnib-i lsine zmir Hkmet Kona'nn Yunanler tarafndan igli zerine alay, alm olduu emre tevfkan 21 Austos [1]336 trhinde Balkesir'e hareket eylemi ve bendeniz de kim-i makm Karositi Beyle Msy Gilber refkatinde olarak mm-ileyhimin, bir mddet in zmir'de ikmetim hussunda Hkmet-i Yunaniyye'den alm olduklar msade zerine zmir'de kalm idim. Alayn hareketinden bir hafta sonra yani 29 Austos [1]336 trhinde Balkesir Alay'nn vaziyetini anlamak zre zmir'den hareket eden Msy Gilber ile zmir'den infikk eyleyerek Balkesir, Bandrma, stanbul, Erdek ve Soma'ya azmetle ahren zmir'e avdet eyledim. Mm-ileyhin teftt esnsndaki istihbrtm ve mhedtm ber-vech-i t mufassalan arzolunur: teden beri Yunnlerin Sulh Konferansnca ve be sene mddetle Hkmet-i Yunniyye'ye terkedilen mntka dhilindeki ahl-i slmiyyeye karu ittihz ve keml-i mahretle tatbk eyledikleri usul-i imh, ibu ordunun ahren igl eyledii tekml mentkda daha vsi bir teklt ile tatbk edilmekde ve igl eyledikleri her ehir veya kasabay sret-i katiyyede Yunanlladrmak ve girdikleri yerden bir daha kmamak husslarnda her drl vstaya mrcaat eylemekdedirler. Yunan ordusunu terkb eden heyet-i zbitn ve efrd her girdikleri yerde en evvel Osmanllk nmna her ne varsa imh ve Yunanll temsl edecek sr vcda getirmee balyorlar. Her hangi ehir veya kasaba Yunanler tarafndan igl olunduu vakit idhlt ve bi'l-hssa ihrctn menedildii iddetle iln ediliyor ki bundan maksad- ess Mslmanlar ticretden men ile hayt- iktisdiyyeyi yalnz Rumlara tahss eylemekden ibret olduu sr- katiyyesiyle mberhendir. Balkesir'in igli esnsnda idre-i hussiyye-i livya id olarak zira bery- tevz celb ve Balkesir'de iddihr edilen zirat makinelerini bile ganim-i harbiyyeden addederek zabt ve Yunanistan'a sevkeden bir ordu kumanda heyetinin ne gibi hesabt ile mtehassis olduu yn- tedkk olsa gerekdir. Sulh muhedenmesi mcebince Yunan mntkas hricinde kalup bugn Yunanlerce muvakkaten megl bulunan memrn-i muhtelife-i Osmniyye'nin kem fis-sbk f-y vazfe edecekleri ve Yunan ordusunun eteleri tedb etmee memr olduu mkerreren iln edilmi ve hatt Yunan Fevka'l-de Komiseri steryadis ordu tarafndan igl edilen Balkesir, Alaehir, Bandrma gibi byk ehir ve kasabalara bi'z-zt azmetle bu hussda vukbulan beynt- mkerrere-i
104

ifhiyyesi mcebince tekd edilmi olduu hlde ibu beyntn her yerde tammen zdd ahval-mehd olmakda bulunmudur. Yunan ordusunun icr-y harekt etdii mahalltda memrn-i mlkiyye-i Yunaniyye'nin ve hatt bi'z-zt Msy steryadis'in nfzu klliyen madm olup cihet-i askeriyye, Fevka'l-de Komiserlik tarafndan iln edilen ve Hkmet-i Yunniyye nmna emrolunan bi'l-cmle esst tanmamakda ve kahhr bir hiss-i mill ile hkimiyyet-i Osmniyye'yi temsl edecek her ey'e bil-istisn muhlefet ve mmnaat eylemekdedir. Essen Msy Gilber ile vuk- seyht-i ciznemde Osmanl jandarmasnn yalnz Balkesir'de ksmen fal bir hlde olduunu grdm ki o da gerek alay kumandanl ve gerek Msy Gilber'in teebbsleriyle vazfeye giden jandarmalara avdetlerinde ide edilmek artyla Yunanler tarafndan birer silh its sretiyledir. Trk jandarmasnn msellh olmas hussu, Yunanlerin en rakk hissiyyt- millyye ve askeriyyesine icr-y tesr ederek bu bbda hi bir vakt msadekr bir vaziyet almamakdadrlar. Silhsz bir Trk'n bile vcdundan dim bzr olan ve igl etdikleri muhti Trk rfnden tathr edeceklerini Rum ve Ermenilere karu sret-i hafiyyede sylemekden ekinmeyen bir ord[u] kumanda heyetinin, elinde silh bulunan bir Osmanl jandarmasna karu alaca vaziyetin dim menf olaca b-itibhdr. Yunanler Balkesir'deki hayvan deposuna da vaz- yed etmiler ve teksr-i nesl-i feres in tekl edilen bir messese-i resmiyyeye ete mal ss vererek zapteyledikden sonra ahlye id z-kymet Arap hayvantn "sizin in alyoruz" diye almlar ve Balkesir'in civr kyleri ahlsinden kumandanlara Trkler tarafndan birer at ihd edilmesi in yine o b-re kylden kll mebli toplamlar ve bu preler ile deil, gasb sretiyle tedrik etdikleri hayvant da kumanda heyetlerine Trklerin nine-i krn olmak zre takdm etmilerdir ki Trkden toplanan preler alkadrn beyninde taksm ve yine Mslmandan gasbedilen hayvant da yine o her dem mazlm kyl nmna bu zbitna ihd olunmudur. Yunanllar Balkesir'de havyic-i zarriyye ftlarna narh vazederek ahz ve ity makt bir vaziyete idhl ve kyly bu sretle ticretden meneyledikden sonra ehre mal getirmeyen kylnn kylerine giden Rum tcirler birer mikdr fazla pre vermek sretiyle mllar kapatmak usln tatbk etmekde bulunmulardr. Bir Trk kyls bir senelik messinin semeresi olarak iktitf etdii sekiz on uval arpasn bile serbestce satabilmek hakk- sarhini bile, en bynden en kne kadar Trk topranda zengin olan bir ordunun gsterdii cebir ve iddetle istiml edememek talhsizliine dr olmudur. Trk kyls tasavvur ve hatt tahayyl bile edilemeyecek bir zulme marzdur. Mslmanlar feryd etmek istiyor fakat ferydlarn ism edebilecek hi bir makm hi bir ahsiyet grmedikleri in ok, pek ok yn- merhamet bir hlde bulunuyorlar.
105

Bandrma

Msy Gilber ile Bandrma'ya muvsalatmzda mukarrert- mttehaza ve shib-i salhiyyet Yunan memrn-i mlkiyye ve askeriyyesinin en byk ahsiyetleri olan Fevka'l-de Komiser Msy steryadis ile Yunan Bakumandan Parako Pulos'un iln eyledikleri essta klliyen muhlif olarak 2 Temmuz [1]336'da ehre giren ktat- askeriyyenin hkmet konan bile igl ve fevkine Yunan bandras kede eylediini ve ibu igl dolaysyla merkez kaz memrninin cr ile bir bin tedrik ve bu sretle f-y vazfeye aldklarn grdm. Bandrma Dvel-i Mtelife zbitnnn kontrolleri tahtnda olarak ehirden bir ehr yek mesfede kin Livadya(?) nm mahalle vuk bulan ihrc hareketini mtekib 2 Temmuz [1]336 trhinde igl olunmu ve 9 Temmuz [1]336 da Yunan Fevka'l-de Komiseri Msy steryadis ve Bakumandan Parako Pulos tren ile Bandrma'ya muvsalat ve doruca hkmet konana nzil olarak memrn-i Osmniyye'nin drt gn mddetle hkmete gelmemelerini sret-i katiyye ve eddede emreylemilerdir. Hkmet konann igl ve memrnin hkmete gelmekden menedilmeleri keyfiyeti, harekt- askeriyye dolaysyla ordunun selmeti nmna vazedilmi muvakkat bir memniyyet olaca vrid ise de Msy Gilber ile Bandrma'ya muvsalatmzda hkmet konann eln hem de kolordu tarafndan megl olduunu ve fevkine de bir Yunan bandras talk edildiini grdm. Bade'l-igl Akhisar, Krkaa, Soma, Salihli, Alaehir, Balkesir ve Bandrma'ya bi'l-azme ansr- muhtelife ve ecnebiyye huzrunda Yunan ordusunun yalnz Kuv-y Milliyye'ye karu hareket etdiini ve binen-aleyh Osmanl hkmet memrninin kemfi's-sbk serbestce ve bil-kayd u art vazifelerine devm edebilecekleri ve ibu iglin muvakkat olduunu iln eyleyen bu en byk Yunan memr- siysnin bakumandanla Bandrma'ya geldii vakit hkmet memrnini f-y vazfeden meneylemesi ve hkmet binsnn eln taht- iglde ve Yunan bandras tahtnda bulunduunu grdkden sonra konan tahliyesinden sarf- nazar, hi olmazsa hkimiyyet-i Osmniyye'yi tanmamak demek olan bandra talkn menetmemeleri Dvel-i Muazzama'nn mazhar- tevecch olmu fakat bugn ess sryla anlalm olan bir devlet nmna mceb-i hicb ve bugnk muvaffakiyyt- milliyyesini kudret-i askeriyyesine deil fakat dvel-i mtefahhime-i mezkrenin siyset-i msadekrnelerine medyn olan ibu hkmetin bugnk etvr- serkenesi de dvel-i mezkre nmna mceb-i tenkd olsa gerekdir. Bandrma'nn iglini mtekib civrndaki kylerde bulunan ahl-i slmiyye Yunanler tarafndan pek sibne mumelta dr olmulardr. Ez-cmle Hamaml nhiyesine iglden iki gn sonra bir Yunan mfrezesi gelerek ahlden pre toplam ve bil-mblaa tekml nhiye halkna ikence eyledikden sonra maln ve tekml z-kymet eysn dahi verdii hlde nmsunu vermemekde heri-bd-bd srr eden on sekiz yandaki bir Mslman kzcaz mfrezeyi terkb eden efrdn
106

muhcemt- behmnelerine marz kaldk[dan] sonra azametullaha bile dokunacak bir vahetle bulunduu hnenin penceresinden atlmak sretiyle ifn edilmidir. Her dem mehd olan bu sr- vahete, zmir'de ve Trk diyrnda bu millete be sene mddetle manda tevz eden Dvel-i Muazzama zbitn dahi hid olmakdadr. Yunan milletinin tabyi-i essiyyesinden olup kendileri in bir sanat tlkna sez olan "sirkat" hussunda Bandrma pek msid bir muhit hlini alm ve yzlerce hayvan, koyun, sr ve bi'l-cmle hayvant- ehliyye matbah odunlarna varncaya kadar tekml havyic-i zarriyye ve'l-hsl Mslmana id ve kbiliyyet-i nakliyye ve beyiyyeyi hiz bi'l-cmle emvl ve ey balarnda ordu zbitn bulunduu hlde igl ordusu efrdyla yerli Rumlarn eyd-i siynelerine gemidir. B-kes ve b-vye olan Mslman kylleri tarafndan Yunan kumandanlarna vki olan ikyt hi bir vakit msemmer olmam ve bu cesreti gsteren her hangi bir iftci ikyetini ism edecek yerde tevkf, darb ve belki o[r]tadan kaldrlmak tehlikesine marz kalmdr.
Erdek

Dersadet'den Bandrma'ya bade'l-avde Msy Gilber ile Erdek'e vukbulan seyhatde bu kasabay Yunanlerin en ziyde mumele-i vahiynelerine marz kalan mentkdan biri olarak grdm. Erdek'in iglini mtekib kasaba-i mezkre papas, igl mfrezesi kumandan ile beraber hkmet konana gelmi ve tekml ahlyi topladkdan sonra hkmete bir Osmanl bayra kede etdirerek ahlye hitben emel-i millnin nihyet husl bulduunu ve krmz bayran Yunanlere id olan bu memleketlerde grlmemesi lzm geldiini syleyerek Osmanl sancan krm ve pencereden aa atmdr. Huzr- hamet ve adletinde kint secdelere kapatmak azametini mkerreren gstermi olan Osmanl sanca tabyi ve ahlk btn dnyca anlalm olan bu millet tarafndan tahkrin, aynen arz hussunda teeddb etdiim envna maruz kalrken yine ayn ahs tarafndan Yunan mfreze kumandannn gz nnde Yunan bayra kede olunmu ve papas efendi tarafndan yine bir nutuk rd edilerek Yunan ordusu takds edilmi ve Yunan milletinin dim kendi kuvvetiyle i grebileceini ve dim bu kuvvete istind eylediini syleyerek mersime nihyet vermidir. Erdek Osmanl jandarma kumandan Rumlardan grd tahkr zerine elbise-i resmiyye ile gezememek mecbriyetinde kalmdr. Erdek kazs memrni hkmet kona fevkine muallak Yunan bayra altnda bulunmak mecbriyetinde kalmakdadrlar. Bu kasabada nehb gret, emkin ve meskine taarruz, gasb- emvl, hetk-i rz ve nmus ve katl-i nfs gibi fazyih umr- tabiiyyeden addedilebilecek bir vaziyete girmidir. Kaz dhilinde Rumlarn kesreti ibu tecvztn tatbkine pek ziyde teshl eylemekde bulunmudur.
107

Erdek'de mehkim-i Osmniyye hemn hemn muattal bir vaziyetde olup btn dev-i hukkiyye papas efendinin riyseti tahtndaki bir kilise heyeti tarafndan ryet edilmekde ve dev-i ceziyyeye dahi bir Yunan kk zbiti tarafndan baklmakdadr ki, Yunan mentk- iglinde Rum papaslarnn dev-i hukkiyye ve bir silh-endz Yunan avuunun da dev-i ceziyye ile megl olabileceine dir Dvel-i Muazzama tarafndan it olunmu bir karrn vcduna ihtiml verilememesi pek tabdir. Vukbulan bir ikyet zerine Bandrma'dan Erdek'e gelen bir kumandan hkmet meydanna tekml ahlyi toplam ve mcib-i ikyet olan ahvli izle edecek yerde tekl-i mehkim in izm olunmu bir memr- mahss gibi bi'l-umm ashb- davnn ya Metropolid efendiye veya mfreze kumandanna mrcaat etmesi lzm geldiini hkmet kona pghnda tebl eylemidir. Tahayyl bile eylemedii muvaffakiyta mazhariyeti dolaysyla pusulasn gayr- kbil-i tamr bir sretde arm olan bir kumanda heyetinin dire-i itidl ve ciddiyete davet edilmesi hussunda ne yaplmak lzm geleceini tayn, dire-i hadd ve salhiyetim hricinde bulunduundan keyfiyeti huzr- kumandnlerine arz ile iktif eyliyorum. Dire-i hkmet dhilinde bulunan habshnede tevkf edilen Mslmanlar kaz kim-i makm huzrunda alenen darbedilmekde ve enatin env irtikb olunmaktadr. Bu cmleden olarak mesel Ahmed'in olu Seydi nmnda gen bir ocuk geceleyin hnesinden alnmak sretiyle tevkf ve habshneye idhl olundukdan sonra orada bulunan mfreze askerleriyle sivil Rumlarn nmsuna karu vukbulan bir taarruz- enlerine marz kalmdr. Muhfaza-i syi nmna Erdek'de braklan bir mfreze askerinin bir slm gencine karu bu derecelerde sfl bir harekete ictisr etmesi Yunanlerin slmlara karu ne derecelerde gazab ve kin ile mtehassis olduklarna yeni bir delil olduu bhesizdir. Mslmanlar ve Trk kylleri ricl ve bbnndan nisvn ve sbynna kadar erefiyyet-i insniyye ile hibir vakit kbil-i tevfk olamayacak zulmlere, Yunanllardan baka Amerika vahlerinin, Eskimolarn bile irtikb etmeyecekleri fazyihe marz kalmakdadrlar. Gzle grlmeden derece-i iddeti hi bir vakit tayn edilemeyecek olan ibu itisfta bir nihyet verdirilmesi ve tensk zbitnnn da bi'z-zt mhede etdikleri bu mezlim-i Yunaniyyenin her ne sretle olursa olsun tevkf edilmesi, bu mentk dhilinde bulunan Mslman rknn pek karb bir izmihllden vikyesi nmna vcb- kat tahtnda bulunmakdadr. Bugn eski Yunan igl mntkas dhilindeki Trk kylerinde, mukaddem emr-i lleri mcebince takdm etdiim raporda arzetdiim gibi nasl Trk ve Mslman braklmam ise, gerek vzife-i askeriyyem ve gerek vazfe-i vataniyyem nmna tekrr arzetmek mecbriyyet-i vicdniyyesinde bulunuyorum ki erit-i
108

hzra dhilinde Yunanlerin bu mentkda temdd-i ikmetlerine msade edildii takdrde pek karb bir tde bu muhtdeki slmn dahi zevli katiyyet-i riyziyye ile ve sryla muhakkakdr.

Soma

Soma kasabas ahlsinin yzde seksen bei Mslman olduu hlde nfs- slmiyyeyi nefs-i kasabada pek az olarak grdm. Yunanlerin her yerde tatbk etdikleri siyset bir essa ibtin etdii in Soma muhtinde dahi harekt ve mumelt- Yunanyyenin Mslmanlara karu dim tehddkr bir vaziyetde bulunduunu anladm gibi cebren ve silh taharrsi maksadyla Mslman evlerine girmek, rz ve nmsa tecvz etmek ve nihyet izle-i vcdu hemn cb eden her hangi bir Trk' her hangi bir vesle ile ortadan kaldrmak gibi harektn dim tekerrr etdiini istihbr etdim. Soma'nn Yunanlerce iglini mtekib mevki kumandan tarafndan belediye resi cebrolunarak dire-i belediyye mavi ve beyaza boyatdrlm ve hkmet konann kapusu fevkine dahi ber-mutd Yunan bayra aslmdr. Bayramn birinci gn koluna bir Hill-i Ahmer rozeti takan Soma belediye resinin on alt yandaki mahdmu Yunan zbitn tarafndan hemn tevkf ve habse [ilk] ve satlerce darbedilmidir. Evld in efat etmek zre merkez kumandanna mrcaat eden belediye resi ibu kumandan tarafndan kolundan tutulmak sretiyle ve elfz- mstehcene istimliyle beyne'n-ns merdivenden atlm ve bi'l-hare evld tahliye edilmidir. gl esnsnda habshnede mahbs bulunan ve cinyetle mttehem olan mahkmn derhl tahliye edilerek serbest braklm ve Kuv-y Milliyye'ye intisb veslesiyle hemn bil-kayd u art her Trk birer defa tevkfhneyi ziyrete mecbr kalmdr. Kazy vekleten idre eden bir kim-i makm, aslin Krkaac'a muvsalatn mtekib tabiatyla iden ekilmi fakat asl dah hkmet konana girmekden Yunanlerce men ve kendisine f-y vazfe edemeyecei de resmen tebl olunmudur. Yunanler her yerde bu gibi fevka'l-deliklerle Hkmet-i Osmniyye vezifini inhill-i tabye uratarak Osmanl Hkmeti'ni faliyetden iskt ve her eyi kendileri yapyorlar. Merkez-i Saltanat'dan b-irde-i seniyye her hangi bir kazya tayn edilen bir kim-i makmn mahall-i memriyetine muvsalatn mtekib Yunanlerce hkmet konana girmekden menedilmesi keyfiyetinin derece-i ehemmiyyeti bheden vreste ve o nisbetde yn- takb bir hdise olduu muhakkak ise de maa't-teessf kazca hi bir teebbsde bulunulmad vekl ve aslden her ikisinin hnelerinden kmamalaryla mberhen bulunmudur. Ahl-i
109

slmiyyenin bugnk vaziyyet-i mellimelerine en byk sebeb memrn-i mlkiyyenin ve mesel bir kazda en byk memr olan kim-i makmn Yunanlerin irtikb eyledii bunca fazyihe ramen sktu ihtiyr ederek ve ne yapaym diyerek hi bir eye teebbs etmemesidir. M-fevk makmt- aliyye ile muhbere ve muvsalas katolunan bir kim-i makmn bi'z-zt gitmesi ve Yunanlerin buna dah mmnaatlar takdrinde -ki yapyorlar- hi olmazsa tccr vesir seyyhn ile ifh malmt it eylemesi pek mmkin iken ekser memrn-i mlkiyyenin bu derecelerde ihtiyr- meskenet etmeleri igl muhti dhilindeki Mslmanlarn bugnk hl-i pr-mellini yevmen fe yevmen tezyd etmekde ve Yunanlerin harekt- melnnelerine marz brakmakdadr ki bu hussu keml-i ehemmiyyetle nazargh- l-i kumandnlerine arzeyliyorum. Krkaa Jandarma Kumandanl'na Msy Gilber tarafndan muvakkaten tayn edilen Mlzm- Sn Esad Efendi alayla zmir'den hareket ve Krkaa'da vazfesine iltihk eylemi idi. Mahall-i mezkrda mevki kumandan bulunan bir mlzm- sn mm-ileyhin f-y vazfe etmesine bi'l-fil mn olmu ve dorudan doruya bakumandan Parako Pulos tarafndan bir emr-i resm vrd etmedike Krkaa'da f-y vazfe etmesine mni olacan tekrr etdii in Balkesir'e avdeti in Msy Gilber tarafndan emir verilmidir.
Netce:

Yunanler ileri harekta baladklar trhden itibren igl eyledikleri tekml sancak ve kazlarda konferans mukarrertna ve taahhd etdikleri erite katiyyen riyet etmemiler ve bil-kayd u art her girdikleri yerde yerlemek, her drl mkilt ihds eyleyerek Osmanl jandarmasnn faliyetine bir drl muvfakat edememek, hkmet konaklarn igl ve Yunan bandras kede ederek memrni ehirler dhilinde haysiyet-iken bir tarzda dier bir mahalle nakle mecbr etmek, tahattur edilemeyen bin drl desyis icbryla Trkleri ticretden men ile hayt- iktisdiyyeyi yalnz Rumlara hasretmek, havyic-i zarriyyeye narh vazetmek sretiyle kylnn elindeki yarm kyye tereyayla yirmi yumurtasn cebren almak, Trk kylerine msellah mfrezeler gndererek Yunan idresini istediklerine dir cebren sened imz etdirmek, Kuv-y Milliyye[ye] mensbiyetleri thmetiyle hemn her Trk tevkf, darb, nefy ve en nihyet ortadan kaldrmak, girdikleri yerden katiyyen kmayacaklarn nki Avrupallarn yardmyla deil kendi kuvvetleriyle geldiklerine, Trkleri ihfe maksadyla propagandalar yapdrmak, Osmanlnn bayran Trkn dnini, milletini alenen tahkr etmek, Mslmanlarn harm-i ismetlerine cebren girerek babasnn gzleri nnde evldnn rzna, nmsuna tecvz etmek, Trk'e ve Mslmana id her ne varsa imh etmek, Trk' ihfe in alenen Dvel-i Muazzama'y bile istihff etmek gibi fazyihden baka hibir ey ile megl olmamakdadrlar. Mslmanlara taslt edilen ve "Yunan gl Ordusu" nm
110

verilen ibu bel-y muazzamn def refi in yalnz Allah'na yalvaran ve her gn her dakka inim inim inleyen Trk kyllerinin pek fec ve pek dil-sz olan vaziyyet-i hzralar pek ziyde yn- imdd ve merhamet bulunmakdadr. Msy Gilber'in son teftinde Bandrma'da bir krathnede bulunuyordum. Seksen yanda bir ihtiyr keml-i havf ile yanmza takarrb ile kendisinden bile korkarak tazallum- hle balad. Ve en nihyet ak sakalndan akan gzyalarn silerek "imdiye kadar her tarafdan bize yazk oldu efendi olum, elimiz ermiyor gcmz yetmiyor. Bu zlimler bize yapmadn komad. Sizler okumusunuz bizim gibi deilsiniz. (Msy Gilber'i iretle) bakyorum ki sen bunun dilinden anlyorsun syle de bunlara biraz lakrd etsn.. Bizim hlimiz kalmad davarmz, ift hayvanlarmz aldlar. Malmz yama etdiler. Hi olmazsa nmsumuza dokunmasalar. Gzmz kr olayd bugnleri grmeyeydik. Peygamberimizin ak in syle hey olum bizim hlimiz neye varacak? Bu adamlar (Yunanler) devlete ikyet etsnler (zt- akdes-i hazret-i pdih) biz devletimizin evld deil miyiz? .." htiyarn bu tazallumu karusunda kendisine cb eden szleri tab syledim ve hkmetce ne yaplmak lzmsa yapldn ve haber olunmas lzm geldiini anlatdm. Paa hazretleri, Senelerin tahml etdii br- girn ve mihnetle tb u tvn kesilmi ak sakall bir Mslmann mutlak bir cehletle blda aynen arzeylediim szlerini tab Msy Gilber'e dahi tercme etdim. Girdikleri yerde zulmden baka hi bir ey yapmamaa ahdetmi olan Yunanler nehb grete zabt u msdere-i emvle o derecelerde riyet-krdrlar ki Bandrma'da ordugh kuran bir Yunan frkasnn tekml frka efrdna kzarm tavuk ile pandispanya tevz eylediini Erdek'den avdetde rey'l-ayn grm ve Msy Gilber'in dahi nazar- dikkatini celbeylemi idim. Efrdna tavuk kzartmasyla pandispanya tevz edebilecek bir orduya tesdf etmekliin mmkin olup olamayaca cy- teemml olmakla berber bu etimenin frkann esn-y me ve hareketinde Trk kylerinden aldklar ve Yunan tebl-i resmlerinde tadd olunan emvl-i ganmetden bulunduklar bhesizdir. Mhedt ve istihbrtm ber-vech-i bl mufassalan arzolunur. Ol bbda. Balkesir Jandarma Alay Mlhak ve Tensk Heyeti Refkatine Memr Mlzm Bende
mza 111

Hdvendigr Vilyeti Mektb Kalemi

Orhangazi ve havlisi hakkndaki vakyia id rapor sretidir. Yunanler, igl etdikleri havlide ilk evvel Mslmanlarn ellerindeki silhlar -av tfenklerine, byk apdaki baklarna, znet eslihasna varncaya kadartoplamlar, bu mumeleden Rumlar, Ermenileri istisn, hatt bunlara her apda tfenk, tabanca it etmilerdir. Bu vech ile mkemmel bir sretde silhlanan ve mzheret ve himyetinden de emn olan Rumlar, Ermeniler ahren Osmanl jandarmasnn silhdan tecrd ve faliyyet-i inzibtiyyede akmete marz edildiklerini de grerek artk hkmetin kuv-y msellahas tarafndan mdfaa ve takb edilemeyecekleri kanat-i tmmesiyle Mslman kylerini basmak, yakmak, emvl ve eysn, mevsini nehb, ebn-y seblin yolunu keserek nukd- mevcdesini gasbetmek efli ve kadn, erkek Mslmanlar sret-i feca-i gn-gn ile katl ve itlf eylemek, gen ve kadn ve kzlar dalara kaldrmak, kadnlarn memelerini kesmek gibi vuhun bile kndan teha edecei fazyih ve fecyii ka balamlardr. Bu fecyi ve fazyih-i vahiyyneye en ziyde Orhangazi kazsyla bu kaz ve Gemlik caddesi ve havlsi marz olmu, bir tarafdan da Kuv-y Milliyye etelerinin zabt- igli hrici kalan znik taraflarndan tazykt ve tahrbtndan ser-gerdn olan baz kur ahlsiyle Orhangazi kazsnn merkezi Pazarky karyesi dolmudur. te bu esnda yani austos evstnda Gemlik'den kyne avdet eden Orhangazi kazsnn eltiki karyesi ahlsinden Hac Raid'in esn-y rhda yz bu kadar liras Beyli karyesi Ermenileri tarafndan gasbedilmi, kendisi boazndan kesilmek, gzleri oyulmak sretiyle ldrlmdr. 17 Austos'da Orhangazi'nin eltiki karyesinden Gemlik pazarna gitmekde olan Mslman be erkek ile iki kadn ve Umurbey karyesinden Grc Ahmed, biolu dier Ahmed, Grc Emin Aa, Grc Ahmed Bekr yine mezkr Ermeniler tarafndan yoldan evirilerek gtrlm, nereye gtrldkleri, hayt ve memtlar mechl kalmdr. Gemlik, Orhangazi kazlar Ermenilerinin eteler tekl ederek katl-i nfs ve nehb-i emvle baladklar ve ez-cmle Orhangazi'nin Tutluca, Paayaylas kur-y
112

Mslimesinin Eyll'n yedinci gn kmilen ihrk ve erkek, kadn ve oluk, ocukdan ibret ahlsini katleyledikleri ve kadnlar memelerini keserek ldrdkleri ve bkir kzlar daa kaldrdklar ve yalnz ferce-yb- firr olabilen drt be kiinin bu vakyi-i cniyneden kurtulabildii ve ayn trhde kaz-y mezkrun Bayr ky de ihrk ve sekenesi itlf olunduu ve Gemi ve Akviran karyeleri hayvantnn nehb gret edildii hakknda alnan fec ve messif haberleri mrcat- vka teyd ve tasdk etmee balamdr. Ez-an cmle: akir kz Hayriye isminde mteaddid uzvundan mecrh bir kadn merkez-i vilyete gelebilerek Tutluca Mslmn karyesinin Selz-i Gayr-i Mslim Ermenileri tarafndan baslup, hneleri yakldn, mallar yama edildiini ve bu srada gelini Fatma'nn alnup gtrldn haber vermi ve kendisi bu vaka-i elmenin mecrhu olduundan bery- tedv gureb hastahnesine yatrlmdr. Yine karye-i mezkreden smail zevcesi Penbe isminde bir kadn da merkez-i vilyete gelerek 7 Eyll'de yedi yz mtecviz bir Ermeni etesi tarafndan kyleri baslarak otuz kadar kadn, erkek Mslmann katl ve alt kii esr, emvl ve ey ve hayvanlarnn gasbedildiini ve mezkr alt esrin drd salverilmi ve bu drt kii miynnda bulunan kocas smail Yunan askerleri tarafndan esrete ide edilmi, hayt ve memtn renememi olduunu beyn ile kocasndan haber alnmasn ve emvl ve hayvant- magsubesinin istirdd edilmesini istid etmidir. Yunan kuvvetleri Gemlik'den ileri harekete balaynca Ermenilerin bil-hssa Orhangazi kazsnn slm karyelerinde yama ve katlim icr edeceklerini his ve tahmn eden Gemlik kim-i makm bu huss in Gemlik'deki Yunan kumandannn nazar- dikkatini celbden hl kalmam ve eylln yedinci gn Yunan askerinin Orhangazi cihetine hareketi balaynca Ermeni Selz, Grele[Grle] ve dier Ermeni kylerinde hazrlanm olan yz mtecviz bir ete derhl Orhangazi kazsnn Tutluca karyesine tecvzle otuz ile elli arasnda erkek, kadn, ocuk Mslman vahiyne bir sretde itlf ve yirmi kadar erkek ve bir mikdr gen kzlar daa gtrdklerini ve ky ihrk ve eysn yama etdiklerini istihbr etmi ve biri ar olmak zre Gemlik'e gelen iki kadnn tedv edilmekde olduunu ve vakadan sat sonra karye-i mezkreye sevkolunan Yunan svri mfrezesinin nezdinde bir mikdr da Ermeni bulunduunu ve ferds gn Gemlik'deki Yunan frka kumandan mahall-i hdiseye giderek postada otuz kadar Rum ve Ermeniyi Gemlik'e sevk ile taht- tevkfe aldn ve bunlar Dvn- Harb'e teslm edeceini sylediini bildirmidir. Kim-i makm- mm-ileyhin vsta-i mahssa ile irsline msraat gsterdii bu tahrrt Yunanler eline derek muhaze ve tazykini mcib olmu,

113

bi'l-hire makm- vilyetin msadesiyle merkez-i vilyete geldiinde bir nsha- mbeyyezesini it edebilmidir. Ermenilerin Orhangazi kazsnda k etdikleri istihbr olunduu yukarda beyn olunan fecyi-i vahiyne yine yukarda mrcaatlar hikye edilen iki kadnn ifdeleriyle de teeyyd etmi ise de fecyiin sret-i vuku hakknda muhbertla haber-i sahh edinmek imkn olmamasna ve 8 Eyll'de Orhangazi kazsnn Yunanler tarafndan igli mlsebesiyle Kuv-y Milliyye'nin ekildii ve kaz ml mdrinin kim-i makmlk vekletini fya balad haberi de alnm ise de henz vilyetle tess-i muhbere edilememi bulunmasna binen hem vekl-i mm-ileyh ile grp ahvl-i kaz hakknda malmt edinmek hem de vakyi-i ciniyye-i mezkreye dir malmt- sahha elde etmek zre merkez-i vilyetden bir jandarma zbiti Orhangazi'ye gnderilmi idi. Zbit-i mm-ileyhin sret-i memriyetinden Yunanler haberdr olarak bir mniaya marz olmamak ihtiytyla yalnz azmet ve avdetde yol zeri urayabildii kylerden ve merkez kazda kim-i makm veklinden ald malmt hv verdii rapor ile kim-i makm veklinin makm- vilyete gndermek zre yazub da vsta bulamamak yznden tebyz ve irsl edemedii ve binen-aleyh zbit-i mm-ileyhe tevdan gnderdii ve ahren mahall-i memriyetine avdet eden Cedid nhiyesi mdrinin de yine merkez-i vilyete gelerek verdii raporlar muhteviytna nazaran Orhangazi kazsnda Ermeniler tarafndan k edilp sebtedilebilen vakyi'in hlsas udur: Gemlik kasabasnn ngilizler tarafndan igli gn Gemlik'den Orhangazi kazsna kamakda olan kadn, erkek on nfsun Gemlik'le Orhangazi kazs arasnda ve ondan sonra tevrh-i muhtelifede Orhangazi kazsndan li-ecli'l-mslaha Gemlik'e giden kadn, erkek on be kyl Mslmann esn-y rhda Ermeni eteleri tarafndan en ve fec sretlerle katl ve itlf edilmi olmalarndan ve bu fecyiin kylere kadar teml edileceinden bi-hakkn havf ve ende iinde kalan kur-y slmiyye ahlsi n bir baskna marz olmamak ihtiytyla ve evlerinde mevcd kr- kadm esliha ile geceleri kylerinin etrfnda dolamak mecbriyetinde idiler. 7 Eyll sene 1336 Sal gn ale's-sabah Gemlik'in Grele karyesi Ermenilerinden krk kiilik bir ete Akharim ve Mamre slm karyelerini basm, kylnn emvl ve eysn kmilen yama etmidir. Ayn gn ve ayn satde yz kadar Grele ve Selz-i Gayr-i Mslim karyeleri Ermenileri Tutluca karyesini basm ve ahl-i Mslimenin mukvemeti zerine iki sat kadar devam eden msdeme srasnda yetien on be kadar Ermeni svrisi Yunan askeri olduklarn, kyl tarafndan silh istiml edilmemesini ihtr
114

eylediinden bunlar Yunan askeri zanneden Mslmanlar msdeme ve mukteleden fergt eylediklerinden Ermeniler hemn kye sokularak emvl ve eyy kmilen yama, elli kadar oluk, ocuk, kadn, erkek Mslmanlar sret-i fecada katl ve kadnlar rlplak soyulmak sretiyle itlf edilmi ve doksan hneden ibret olan bu ky yaklm, yalnz hne kurtulmudur. Ermeniler bu tahrb ve ihrk keyfiyetinde el bombas, ecz vesir lt- nriyye istiml etmilerdir. Bu vaka zerine Gemlik'den gelen Yunan kuvveti fecyi-i mezkre fillerinden yirmi be kadarn der-dest ile Gemlik'e sevk ve ahlden maktl denleri defnetmiler ve hneleri muharrik olan ahlye Orhangazi kazs merkezinde yemek tevz etmilerdir. Bu karyeden be kii Ermeniler tarafndan der-dest ile Karsak karyesine gtrlm ve Yunanler tarafndan tahkkt ikml edilerek muhfaza altnda kylerine sevkedilirken bunlardan Kr smail yolda ldrlmdr ki; Bu maktl merkez-i vilyete gelerek mrcaatda bulunduu yukarda yazlan Penbe kadnn zevcidir. 8 Eyll'de Orhangazi kazs Yunan kuvvetleri tarafndan igl ve derhl nihyet iki sate kadar ahl-i Mslimenin silhlarn getrp teslm etmelerini iln etmiler ve bu sretle Mslmanlarn silhlar toplanmas ve gayr-i Mslimlerdeki eslihaya iliik edilmemesi yznden cesretleri bir kat daha artan Ermeniler yevm-i mezkrda znik'den Orhangazi'ye gelmekde olan bir Mslman ldrmlerdir. 9 Eyll'de engiler karyesi arasndaki slmlara id alt yz koyun karye-i mezkre obanlarndan cebr ve iddet istimliyle alnm Yalova'dan Orhangazi'ye gelmekde olan sabun, eker gibi be arabaya mahml ey-y ticriyye yine engiler karyesi Ermenileri tarafndan gasb ve yama edilmi ve ayn gnde znik tarkiyle Yeniehir'den gelmekde olan Rediye eyhinin dmd Hfz Efendi'nin ilesi ve dier bir erkek Yeniky altnda gib olmu ve Cedid nhiyesinde kin olan yirmi slm hnesi nhiye-i mezkre Ermenileri tarafndan kmilen yama ve hneler tahrb edilmidir. Akharim karyesinden Hac Slim Aa ve Mamre karyesinden Giridli Ali Bey Selz Ermenileri tarafndan daa kaldrlm ve Hac Slim Aa'dan drt bin, Ali Bey'den yedi bin lira fidye-i nect istenilmi ve geceleyin Hac Slim Aa'nn firra muvaffak olmas zerine Ali Bey de serbest bralm ise de zavallnn yirmiden ziyde mddesini, hnesinin kmilen eysn gasbetmilerdir. Cedid nhiyesi mdrinin raporunda 29 Eyll'de Cedd nhiyesine merbt otuz hneli Osmaniye Mslman karyesi Yunanler tarafndan ihrk ve hayvant ve eys Yeniky Ermenileri tarafndan sirkat edilmi ve karye-i mezkreden bir ferdin bile hayt ve memtna dir malmt alnamam olduu mndericdir.
115

Yine yevm-i mezkrda on be hneli Vefa Mslman karyesi de Yunanler tarafndan yaklarak ahlsinden bir ferd bile meydanda grlememi olduu o rapor muhteviytndandr. 1 tern-i evvelde iki yz elli hneli Mslman akrl karyesi de Yunanler ve Ermeniler tarafndan ihrk edildiinden ahl kaz merkezine mecbr- hicret olduu mezkr raporda mndericdir. Vakyi-i mesrde ki; can, rz, mal menl, evld iyl, emlk ve mebn itlf, hetk, nehb greti, ihrk ve tahrbi gibi suver ve fazha ve fecada k ile hnednlar, hnmnlar mahvedilmi olmak yznden bi-hakkn havf ve endie iinde kalan ahl-i bakyye-i Mslime havl-i cn ve ml ve endie-i evld u iyl ile evlerinde kapanup kalm, umr- ziriyyeleri pes-mnde bir hle marz olmu bulunduuna ve bunlar tatmn ve masniyyet-i cn ve ml hussunda temn ederek ileriyle gleriyle itigle sevkedebilmek, Rum ve Ermenileri de silhdan tecrde mtevakkf olduuna binen esliha toplanmak mumelesinin gayr-i Mslim ahlye de temli lzm- cilini mkerreren Yunan gl Kumandanl'na yazdm ve bu arada umr- inzibtiyye ve teblgt- adliyyeyi de haleldr eden jandarma silhszl meselesini bi'l-hssa yine ileriye srerek jandarma esliha-i mehzasnn tammen ve il-nihye ksmen idesini kerrren ir ve ric etdim ise de Yunan Kumandanlnca isf edilmemi, el-yevm gayr-i Mslimler mkemmelen msellah, Mslmanlar her drl vesit-i tahaffuz ve mdfaadan ve jandarma kuvveti de jandarmaya id vezif-i fulnneyi(?) ibrz edebilecek eslihadan mahrm bir hlde kalmdr. F 27 Terin-i Evvel sene 1336 BOA. HR. SYS. 2618/67

35
YALOVAYI GAL EDEN YUNANLILARIN KYLER YAMALAYIP YAKTIKLARI, OCUK VE ERKEKLER LDRP KADINLARA KENCEYLE TECAVZ ETT KLER Yalovay igal eden Yunanllarn kaymakam, polis, jandarma gibi tm devlet grevlilerini kazadan ihra ettikleri, Yalovann kyler ve dier yerlerle irtibatn kestikleri, btn silahlar toplayp, ekmek baklarnn
116

dahi ularn krarak, halk her trl mdafaa aletinden yoksun braktklar, buna karlk Hristiyanlar silahlandrp faciaya zemin hazrladklar, kazann Yunan alay merkezi olmas sebebiyle Mslmanlara ait baz evlerin boaltlarak Yunan askerlerinin yerletirildii, evlerden zorla alnan kadn ve kzlarn Yunan klalarna gtrlp tecavz edildii, Yalovaya bal narck kynde halkn camiye doldurulup kam ve sopayla dvld, paralarnn alnd, bu srada birka kiinin ld, Takpr ile birok Mslman kynn yaklp erkeklerinin gtrld, ocuklarn ldrlp, kadnlara tecavz ve ikence edildii hakknda Yalova kazas kads tarafndan gnderilen rapor. 28 Ekim 1920

Bb- l Dhiliye Nezreti dre-i Ummiyye-i Dhiliyye Mdriyeti

Yalova Kazs Kd ve Mahkeme-i Bidyet Resi ve Kim-i makm Vekli tarafndan Huzr- Sm-i Hazret-i Meht-penh'ye yazlan tahrrtn sretidir. Marz- dleridir ki, Makm- semhlerinden Yalova Kazs Kdl Vekleti'ne bi't-tayn 28 Tern-i Evvel sene [1]336 trhinde ie mberetimden sonra tern-i sn nihyetine kadar kazda Yunanler tarafndan ahl-i slmiyyenin mllarna, cnlarna, nms ve rzlarna kar irtikb ve k edilen cinyt ve fecyi ve enyi hakkndaki Dhiliye Nezreti-i Cellesi'ne mtekaddim raporun ve protestonmenin birer sretleri taraf- devletlerine dahi arz u takdme mbderet olunur. yle ki: Evvel Kaznn memrn-i hkmeti ve usul-i icrat; kaznn Yunanler tarafndan iglini mtekib hkmet-i merkeziyye-i Osmniyye tarafndan tayn edilmi olan bi'l-cmle jandarma ve polis nefert ve kumandanlar kazdan ihrc edilmi ve bir daha tekline mmnaat vuk bulmu ve kaz kim-i makm Rdi Bey ile bidyet baktibi brahim Efendi kazy terk ve Dersadet'e avdetleri bi'l-icbr vuk bulmu ve Mdde-i Umm Hsni Efendi dahi Yunanler tarafndan 18 Tern-i Sn sene [13]36 trhinde tevkf ve ikence ile Gemlik'e sevkedilmi ve ml mdri dahi esr-i fir bulunmu kaznn bi'l-cmle vezif-i eriyye, adliyye, idriyye, icriyyesi ahs- diyneme inhisr eylemi oldukdan baka kazda
117

muhbert, mrselt, teblgt, tahslt, tenfzt vesire gibi bi'l-cmle vezif ve umr- hkmet bi'l-klliye inkta uradlm ve kasaba ile kyler arasnda bile ahlnin mrr ve ubru men edilmi ve kazda bir takm cheldan mteekkil muhtelit bir komisyon vcda getirlerek salhiyet-i kaziyye ve idriyye ve icriyye bi'l-klliye ilg edilmi ve ahl-i slmiyye sk bir taharriyt netcesinde -hatt ekmek baklarnn ular bile krlmak sretiyle- bi'l-cmle lt- mdfaadan tecrd edilerek bunlardan alnan esliha ve mhimmt ve lt ve edevt gayr-i Mslim ahlye tevz edilmi ve binen-aleyh ikinci ve nc marztma ve protestonmenin mnderectna bir zemn-i fecyi ve enyi ihzr edildii. Sniyen slmlarn ml ve cnlarnn izlesi; kaznn son zamanlarda Yunan alay merkezi olmas hasebiyle kasabaya gelen Dimitri nmnda bir kumandann taht- idresinde bulunan askir-i Yunaniyye tarafndan yalnz hne halk ihrc edilmek sretiyle istedikleri slm evlerine yerledikden sonra emvl-i slmiyyeyi nehb grt ve nfs- slmiyyeyi itlf emreleri yz gstermi idi. Binen-aleyh bir cuma gn kaznn narck karyesi ahlsini karyenin cmi-i erfine doldurmak sretiyle beher Mslmana be yzden il-nihye kam ve denek ile darb ve bir ok pre cebren ahzedildikden baka brahim Aa nmnda halk bir Mslman kasden ve bi-gayr hakkn al-melei'n-ns ehd eyledikleri gibi Takpr karyesiyle sir kur-y slmiyyeden bazlarn yakdkdan sonra erkeklerini gayb ve ocuklarn itlf ve kadnlarn env- fuhiyt ile ikenceye marz brakdklar ve mrcaat- addemize ramen cniyn- mtecvizn bulunan askir-i Yunaniyye ile ahl-i gayr-i Mslime ke'l-evvel k- cinytda devm eyledikleri grlmekde ve bu hl-i esef-engz mazlmnin yzlerinden akan yalar ve bedenlerinden seyeln eden dem-i masmlarn grp ve iidp de yrekler paralanmamak kbil olmad. Slisen slmlarn rzlarnn hetki; leyle-i sadeti mtekib Krd mer Aa nmnda nmslu bir slmn Zaltune ismindeki kzn ve kasabann Merakuyu mahallesinden Hadice isminde dier bir kz ve Ak karyesinden dier iki kz ve karye-i mezkreden Arnavud Davud'un zevce-i menkhasyla daha bir ok muhaddert- slmiyyeyi kumandan- merkm Dimitri tarafndan gnderilen askir-i Yunaniyye al-melei'n-ns hnelerinden ebeveyninin akrab taalluktnn vesir komularnn yanlarndan barda barda ve cebren aldrarak kendi ikmetghna nakil ile mrcat- addemize ramen mezbrt kzlarn bikrlerini izle ve nmslarn al-melei'n-ns hetkeyledikleri gibi sir muhaddert- slmiyyeye dahi ayn- sretde tecvztda bulunmulardr ki -protestonme sretinde dahi marzdurnmslarna tecvz edilen mezbrt ile ebeveyninin ve sir mazlmnin ah ennlerini grmek ve iitmek ve bunlara bir re-i tesell bulamamak gibi byk bir bed-bahtlk olamayaca ve bu hl-i esef-engz trhlerin beyaz sahfelerini karardaca ve okuyanlarn kalblerini titretecei b-itibh olduu ve ibu hl-i
118

esef-itimle nihyet verilmesi hussunun istikmli zmnnda teebbst- lzmede bulunulmas bbnda ibu rapor bi't-tanzm makm- semhlerine arz u takdm klnd. Ol bbda. BOA. HR. SYS. 2620/57

36
YUNANLILARIN ORHANGAZ VE YALOVADA MSLMANLARDAN TOPLADIKLARI S LAHLARI HIR ST YANLARA DAITIP KATL M VE YAMACILIK YAPTIKLARI Karamrsel vakas srasnda Yunanllarn reyil ve akrl kylerindeki silahlar toplayp ahalisini tamamen ldrdkleri ve ahalinin mallarn da yama edip evleri yaktklar, toplanan silahlar Hristiyan ahaliye verdikleri, Orhangaziyi kuatarak sekiz yz mavzer teslim edilmezse kasabann tamamyla yaklaca tehdidinde bulunduklar, Gemlikteki kadnlarn zorla gtrld, Dudluca ve buna civar on bir Mslman kynn Yunanllarla ibirlii yapan Ermeniler tarafndan yakld, Zindan ky camiinde bayram mnasebetiyle toplanan Mslmanlarn yirmi nn ehit edildii, Yunanllarn blgede yaptklar idamlar hakknda rapor hazrlayp bir ngiliz zabitiyle gnderen Emekli Binba Memduh Bey ve narck ky erfnn gtrld ve akibetleri hakknda haber alnamad, Yalovada da halkn byk ounluunun hapsedildii ve be yz bomba verilmedii takdirde ehrin yaklaca tehdidinde bulunulduu, ky ve iftliklerden yamalanan hayvanlarn byk bir ksmnn Yunanistana gnderildii, kalannn ise Elmal Rum kynde pastrma ve sucuk yapld, Karamrseli igal eden Yunan ktaatna Yalovann yerli Rumlarndan iki bin kiinin katld ve Karamrselde iki yz kiinin idam ve on drt kyn yerle bir edildii, meydana gelen olaylarn aratrlmas iin ngiliz, Fransz, talyan makamlarnn tayin edecei kiilerden bir komisyon kurulmas gerektii bildirildiinden Hariciye Nezaretince de siyasi giriimlerde bulunulmas istirham. 3 Kasm 1920

119

Harbiye Nezreti Erkn- Harbiyye Diresi ube: 1 Ksm: 3 4156

Hriciye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, Bugn 2/Tern-i Sn/[13]36 Orhanili ve Yalova havlsinden makm- kerye mrcaat eden bir slm heyeti tarafndan Karamrsel vaka-i ahresi srasnda Yunan ktat- igliyyesiyle yerli Rum ve Ermeniler tarafndan harekt- askeriyyeye sha olan havl-i mezkrede k edilen mezlim ve fecyi ber-vech-i t telhsan arz klnd zre zh eylemilerdir: 1 Orhangazi civrnda reyil ve akrl slm karyelerindeki silhlar toplanarak ahlsi fec bir sretde kmilen katl ve dm edilerek mllar yama ve hneleri ihrk olunmudur. Msdere edilen bu silhlar Hristiyan ahlye verilmidir. 2 Dudluca karyesi ile buna civr on bir slm karyesi yerli Ermeniler tarafndan kmilen yama edilmi bu havlde ancak bir ka hne bu tecvzden masn kalabilmidir. 3 Orhangazi'den yedi ve akrl'dan yirmi kii kuruna dizilerek Orhangazi kasabas taht- muhsaraya alnm ve sekiz yz hneden ibret olan bu ky karusuna top tabiyye edilerek sekiz yz mvzer teslm edilmedii takdrde kasabann ihrk tebl olunarak ahl tehdd olunmudur. 4 Gemlik'den gelen bir ztn ifdesine nazaran bu kasabadaki kadnlarn fahie olduklar bahnesiyle cebren gtrlmekdedir. 5 Yenikyl Ahmed Bey nmnda bir zt bery- ikyet Dersadet'e geldiinden ilesi Yunan Kumandanlnca tevkf edilmidir. 6 Katrl cihetinden gelerek Yalova'y igl eden Yunan ktat, bayram gn Zindan karyesinde bulunan cmie toplanan halk cmiden kaldrarak bunlardan sekiz kiiyi sng ile ve on be kiiyi de darb sretiyle itlf etmilerdir. Binbalkdan mtekid Memduh Bey o havlde bulunan bir ngiliz zbitiyle bu sretle idm edilenlerin cesedlerini bi'l-muyene bir rapor istihsl ederek mm-ileyh zbit vestetiyle gndermi ise de Yunanllar Memduh Bey'i Armutlu karyesinde der-dest etmiler ve narck karyesi erfn da alup gtrmlerdir. Gerek Memduh Bey'in ve gerek erfn kbetleri mechldr.
120

7 Gllk karyesinden odun tccr Pirincci olu brahim Aa darbedilerek itlf edilmidir. 8 Orhangazi'den gelen mfreze bu havlde mevcd her karyedeki hayvant srp altm il seksen kymetinde olmalarna ramen sekiz il on lira gibi pek cz bir cret mukbilinde beendiklerini cebren almlardr. bu hayvantn Yunanistan'a sevkolunduu mstahberdir. 9 Mustafa avu isminde bir zt Yalova'da bulunan silhlar teslm etdii hlde hayt ve memt mechldr. Yalova'dan beyz bomba taleb edilerek verilmedii takdirde kyn yaklaca tebl ve erf habsedilmidir. 10 Yunan ktatnn Karamrsel igli esnsnda Yalova'nn yerli Rumlarndan iki bin kii bu ktata iltihk ederek Karamrsel'de iki yz kii idm edilmi kara ve denizden icr edilen ateler ile on drt ky hk ile yeksn ve bu havldeki btn iftlikler ve hayvanlar yama olmudur. 11 Kurt Ali'nin Topcu iftlii'nden yz sr ve be yz koyun alnarak Elmalk Rum karyesine srlm ve burada pasdrma ve sucuk imline balanmdr. Bu iftlik ihrk ve bin kile zahresi de msdere olunmudur. 12 Bu hdistn cereyn etdii shada Rum ve Ermeni eteleri tekl edilmi ve yamaclk taammm etmidir. Hriden gelen ve yerli olmayan Rumlar havl-i mezkredeki zeytunlar toplamakdadr. 13 Gerek Yunan ktat ve gerekse yerli Rumlar tarafndan slm karyelerindeki kzlara tecavztda bulunularak bikrleri izle edilmekdedir. Yunanllarn taleb eyledikleri silh ve bomba gibi fecyie bir bahne in ihds edilmi olup hakkat-i hlde Yunanler ahl-i slmiyyedeki eslihay kmilen alarak hibir silh brakmamlar ve aldklar silahlar ile ahl-i Hristiyniyyeyi teslh eylemilerdir. Evvelce defatle arzedildii vechile igl ve istlya marz kalan mntkada Yunanllarn slmlar imh siysetine takb eyledikleri, bu vakyi ile de teeyyd etmekdedir. Keyfiyet ngiliz mmessil-i askersiyle Fransz ve talyan irtibt zbitlerine tebl ve hdistn derece-i hakkati ve tarz- vuku hakknda kanat-i kmile tahsl edilmek zre ngiliz, Fransz ve talyan mmessilleri makmtndan tayn edilecek zevtdan mrekkeb bir heyet tekl ve mahallinde tahkkt ve tedkkt icrs lzmu ir klnmdr. Makm- devletlerinden de teebbst- siysiyye icrsyla meselenin hsn-i netceye intc ve iktirnn ehemmiyetle arz ve istirhm eylerim. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l emrindir.

121

F 21 Safer sene [1]339 ve F 3 Tern-i Sn sene [1]336 Harbiye Nzr Bende


mza

BOA. HR. SYS. 2619/35

37
YUNANLILARIN YALOVA, ORHANGAZ VE KARAMRSELDE YERL RUMLARLA B RL KTE MSLMANLARI KATLED P MALLARINI YAMA VE HAYVANLARINI YUNAN STANA GNDERD KLER Mslmanlar, Hristiyan etelerinden korumak zere kaza muhafazasna seilen brahim Aa zamannda Mslim ve gayr- Mslim hi kimsenin can, mal ve rzna dokunulmad halde Yunanllarn Yalovay igalleriyle birlikte Yunan medeniyetinin rneklerinin grlmeye baland, Tevikiyede bayram namaz iin toplanan halkn Yunan askerleri tarafndan camiden karlp ilerinden yedi kiinin sopayla dvlerek ldrld, Mslmanlarn silahlarnn toplanp Hristiyanlara datld, gayr- Mslimler haric ahalinin btn hayvanlarnn yok pahasna alnp Yunanistana sevkedildii, yama iin Yunan askerlerinin ardndan uval ve kz arabalaryla giden yerli Rumlar tarafndan Mslmanlarn mallarnn gtrld, kyden kye gidiin engellendii, yolda yakalananlarn akibetinin mechul olduu, Karamrselde de yama ve katlimn yaand; bir gnde kazann ileri gelenlerinin de iinde bulunduu yz Mslmann katledildii, memurlarn hapse atld, narckda cuma namaz esnasnda ok sayda Mslmann ehit edildii, yaral ve hasta insanlarn Yalova ve Karamrsel dna tedavi iin kmalarna izin verilmedii, Orhangazide de mezlimin geni boyutlara ulat, acil mdahale ve yardm edilmezse Mslmanlarn tamamyla yok edilecei. 6 Kasm 1920

Huzr- Sm-i Cenb- Sadret-penhye


122

Marz- kerleridir, Ferid Paa'nn mevki-i iktidra gelmesiyle balayan Kuv-y Milliyye harektndan memleketimiz olan Yalova kasabasn muhfaza ve slm, Hristiyan etelerinin tahrbtndan himye maksadyla gerek hkmet-i merkeziyye ve gerekse Kuv-y Milliyye'ye karu l-kayd kalnm ve det kazmz b-taraf bir mntka iln olunmu f Mays sene [13]36 ibtidsndan bi'l-ibtidr austos nihyetine kadar devm eden drt ay mddet zarfnda erf ve ayn- memleketin efkr ve rsyla kazmz muhfazsna tayn edilen brahim Aa'nn vesir mteneffizn- memleketin diryet ve kiysetiyle leh'l-hamd Mslim ve gayr- Mslim (Trk, Rum, Ermeni) hi bir ferdin ne haytna ne ml ve rzna dokunulmam hulsa hi bir ahsn hukk- eriyye ve hrriyyesi tahdd ve takyd edilmemidir. Bu iddimza o zaman Yalova'da bulunan ngiltere Devlet-i Fahmesi ordusu zbitnndan Yzba Msy Silit ve Yalova'ya gelen ngiliz torpidolar zbitn hiddir. Austos nihyetine doru Yunan Kuv-y gliyye Kumandanlnca kazmzn igli karar altna alnm ve u sretle bed-baht kasaba ve ahlsinin tlii renk-i siyha brnmdr. Almt- iglden olmak ve Yunan medeniyetinden bir nmne gsterilmek zre f 27 Austos sene [13]36 Kurban Bayram gn Tevikiye karyesine gelen mfreze-i Yunaniyye bayram namzn ed in cmide bulunan ehl-i tevhdi kmilen hrice kardkdan ve etrf- erbaasn sngl efrd ile ihta eyledikden sonra kitle-i mazlmn nnde karye-i mezkr ahlsinden Ahmed, Mehmed Ali, Hseyin avu, Mehmed, Emin, smail, Bill'in olu nm masmni sopalarla ehd etdikden sonra snglerle de snglemilerdir. F 5 Eyll sene [13]36'da Yalova'ya dhil olan kta-i askeriyye kumandan Yzba Msy Aleksandros btn ahlnin kavim ve mezheb fark gzetilmeksizin ayn mumeleye tbi olacan ve herkesin her drl hukk- ahsiyye ve hrriyyesini istimle seyynen kdir olacan alenen sylemi iken iglin ikinci gnnden bi'l-ibtidr btn ahl-i slmiyye'nin silhlar toplanm ve gayr- Mslim kur ahlsine tevd edilmidir. Sniyen gy kuvve-i igliyyenin ihtiycna medr olmak ve kur gayr- Mslime ahlsi istisn edilmek artyla ihds olunan cem-i hayvant kaziyesi dolaysyla btn Mslman kyleri birer birer abluka edilmi ve btn manda, kz, inek gibi hayvant tevzn ile kyyesi yirmier gurudan ahzedilmi ve bu tark-i cedd ile zrrn btn hayvant Gemlik tarkiyle Yunanistan'a sevk ve izm klnmdr. Slisen Osmanl jandarmasnn ilgsndan sonra ahl-i slmiyyenin can, rz ve nmsu Rumlarn taht- rahmetinde olduu gibi kur arasndaki muvsalat da inkta uramdr. Ahl-i slmiyyeden bir kyden dier kye gitmek cretinde bulunanlar yollarda katiyyen izi bulunmamak zre gib ediliyorlar. te bu cmleden olmak
123

zre Gkedere karyesinden Muhtar Odaba olu Mehmed'in mahdmu Yusuf, saman almak zre akak(?) karyesine gitmek in kyden km iken eln avdet etmemi ve Ortaburun karyesi civrnda smaildere nm mevkde Mslman maktlen her naslsa bulunabilmidir. Rbian Karamrsel'in iglinden mukaddem Yalova'ya tbi kur gayr- Mslime ahlsi heybeleriyle uvallaryla hatt kz arabalaryla silhl, silhsz fevc fevc merkez-i kazya gelmiler ve bed-baht Karamrsel'i igl in giden mfreze-i askeriyye-i Yunaniyye peinde yama v gret in hareket etmilerdir. Yirminci asr medeniyetinin bu son sistem yama-gerleri Yalova'dan alt sat bud- mesfede olan Karamrsel'e gidinceye kadar yollarda etmedik rezlet, yakmadk cn, hetk etmedik nms ve rz brakmamlardr. Karamrsel kasabasnda cereyn eden fecyi ve yamann ikinci bir nazresini henz trh-i beer kaydetmemidir. u sretle kasaba-i mezkrede tahadds eden vakyi ve hdist- malme zerine artk vahetin son derecesi icr edilmi ve bir gnde erf ve ayn- memleket dhil olmak zre bir rivyetde otuz be dier rivyetde yz zavall Mslman katl ve ifn edilmi ve Karamrsel memrn-i mliyyesi de eln Yunan habshnesi bodrumlarnda inlemekdedirler. Paa Hazretleri! te Karamrsel'de cereyn eden u hdise zerine artk Yalova'da Yunanlerin zulm ve vaheti derece-i kusvy bulmu ve dire-i tahammln fevkine kmdr. Ez-cmle narck Mslim karyesinde ehl-i tevhd geen cuma gn cuma namzn ed eder iken balarnda Yunan zbiti bulunan bir ete cmii-erfi abluka ederek Gllkl tccrdan brahim Aa'y silh bahnesiyle cmi mezrlnda katl ve bahriye etibbsndan mtekaid Operatr Memduh Bey Tevikiye hdise-i fecasnda ngilizlerin talebi zerine maktlni muyene etdiinden ve bu hussda rapor it eylediinden dolay der-dest, env- hakret ile ve iki refki ile bir semt-i mechle sevkedilmidir. Kurt karyesi muhtar Mustafa avu silh bahnesiyle Yalova tevkfhnesinde bir hafta tevkf olundukdan sonra Gemlike sevkedildii hlde hayt memtndan henz bir haber alnamamdr. Yunanistan mekteb-i askeriyyesinden neet ve snf- ihtiyta nakledildikden sonra karyesine avdet eden Kurd karyesinden Kazako olu ve Engreli Leonidi'nin tekl etdikleri etelerle slm kylerini silh aramak bahnesiyle yama ve ahlye ikence etmekdedirler. Bu kerre esretden avdet eden Adapazarl nefer zmit tarkinin mesdd bulunmas hasebiyle Yalovadan kara tarkiyle memleketlerine gider iken Takpr karyesi civrnda ehd edildikleri hlde grlmdr. Karamrselin yamasndan avdet eden Yalovann Elmalk karyesi Rumlar, yama etdikleri ganimi arabasyla naklini teklf ve muvfakat etmediinden dolay Karaay muhcirlerinden bir b-reyi bacandan kurunla cerhetdiler. Ahl-i karye tarafndan Yalovaya getirlp adliyece muyenesi icr
124

etdirilerek lzm gelen raporu ahzolundukdan sonra ilesi tarafndan bery- tedv stanbul hastahnelerine sevkedilmekde iken Yunanllar tarafndan yaral Mslman stanbula gitmez diyerek sevkine mmnaat edilmidir. Zt- smleri gibi bir vezr-i kiysetimizin merkez-i saltanatdan iki sat mesfede olan Yalova, Orhangazi, Karamrsel gibi karb mahalltdan kelimenin btn man ve umlyle imh-y slm politikas devm ve icrsna msellem-i enm olan vicdn- lleri msade etmez zannndayz. Paa hazretleri! Bugn bu kaz son dem hayatn yayor. Ser bir muvenet ve edd bir mdhele olmaz ise ahlnin ya tenassur etmesinden veya mecbr- hicret olmasndan baka bir re yokdur. nk nc k katl ve ifndr paa hazretleri. Ol bbda ktbe-i ahvlde emr fermn hazret-i men-lehl-emrindir. F 6 Tern-i Sn sene [1]336 Yalova kazs ahlsi nmna Gkedere karyesinden Dursun nml
Said kullar

BOA. HR. SYS. 2619/45

38
YUNANLILARDAN CESARET ALAN RUMLARIN ERMEN LERLE B RL KTE BURSAYA BALI KYLER YAKIP YAMALADIKLARI Yeniehir ve negln Yunan kuvvetlerince igal edilmesinden cesaret alan Rum halknn Bursaya bal Pamucak, Derbend, Susurluk ve civar kyleri yamalayp bir milyona yakn hayvan ile pek ok eyay arabalarla naklettikleri ve Bursa ovasnn bu tr alnt hayvanlarla dolu olduu, bu yamaya Ermenilerin ve znik taraflarndaki gayr- Mslimlerin de katld, Beypnar, Popazca [Papadya] ve Kprhisar kylerinin yaklp Trklere ait hereyin yamaland bildirildiinden gereinin bir an nce yaplmas. 28 Kasm 1920

125

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti ube: syi Huss: 847

Yeniehir ve mlhaktnda Rum ve Ermeniler tarafndan ahl-i slmiyye'nin hayvant ve ey-y sirelerinin yama edildiine dir Hriciye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, 13 Tern-i Sn sene [1]336 trhli ve 818, 50476, 380, 112218 numaralu tezkireye zeyldir. Evvelce Yeniehir ve negl kasabalarnn Yunanler tarafndan igl edilmi olmasndan cesret alan yerli Rum ahl tarafndan Bursa'ya bir milyona karb hayvant ve pek ok arabalarla ey-y beytiyye nakledilmekde olduu ve bunlarn lede't-tahkk Pamucak, Derbend, Susurluk ve mtecvir kylerden yama-gerlik sretiyle elde edildii anlald ve Bursa ovasnn bu misill hayvantla dolu bulunduu ve koyun srlerinden bir ksmnn Glck yani da yolunu takben Timurta cihetlerine gtrld ve kur-y mezkre Rum ve Ermeniler tarafndan yama edildii ve gasb u grete znik cihetindeki gayr- Mslim ahlnin de itirk etdikleri ve Beypnar Popazca[Papadya] ve Kprhisar kylerinin ihrk olunduu ve ahl-i slmiyyeye id nukd ve her nev eynn gretine devm edilmekde olduu jandarma alay kumandanlnn irna atfen Hdvendigr vilyetinden bildirilmi olmala ir- sbk vechile cbnn bir an evvel icrsyla ahl-i masmenin muhfaza-i hukku esbbnn istihsli ve netceden malmt its bbnda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F Reb'l-evvel sene [1]339 ve F 28 Tern-i Sn sene [1]336 Dhiliye Nzr Nmna Mster Bende mza

BOA. HR. SYS. 2620/30

39
126

YUNANLILARIN YALOVANIN TEV K YE VE INARCIK KYLER NDE HALKI DVDKLER VE KATLETT KLER Yalovaya bal Tevikiye kyne silah arama bahanesiyle gelen Yunanllarn halktan sekiz-dokuz kiiyi katlettikleri, ok sayda Mslman sopa ve dipiklerle dvdkleri, narck halkn camiye doldurup dayaktan geirdikleri, pek ok kiinin ar ekilde yaraland, Yunanllar tarafndan kesilmek istenen iki Mslmann yerli Hristiyanlarca kurtarldnn haber alnd. 2 Aralk 1920

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyet-i Ummiyye Mdriyeti ube: syi Huss: 860

Yalova kazsna tbi narck'da Yunan efrd tarafndan k olunan mezlime dir. Hriciye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, Bayramn birinci gn Yalova'ya tbi narck civrndaki Tevkiye karyesine zhiren silh aramak veslesiyle ve hakkatde slm ahlyi oralardan firra mecbr etmek maksadyla gelen Yunan efrdnn ahlden sekiz dokuz kiiyi hemn katl ve bir ksmn da sopa ve dipiklerle darb ve kollaryla balarndan cerheyledikleri ve bayramdan on be gn sonra tekrar narck'a avdet ederek ahlden dayakla silh topladklar gibi tern-i sn evilinde de ky abluka edp slmlar derek cmie topladkdan sonra birer birer karup tekrar dayakdan geirdikleri ve madrnden pek oklarnn kollar krld ve ba gz yarld ve bir kii dahi kurunla ldrld gibi kesilmek zre bulunan iki slmn yerli Hrstiyanlar tarafndan kurtarld istihbr klnm olmala bu bbda cb edenler nezdinde teebbst- mukteziyye icrsyla ahl-i slmiyyenin ikenceden vikyesi esbbnn istihsli bbnda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F Reb'l-evvel sene [1]339 ve F 2 Knn- Evvel sene [1]336

Dhiliye Nzr Nmna


127

Mtear Bende mza BOA. HR. SYS. 2620/39

40
YUNANLILARIN BOAZLAR VE MARMARA HAVZASINDAK MSLMANLARA MHA VE TEHC R PLANI UYGULADII Tekirda ve civarndaki Mslman kylerine Yunanllarn vapurlarla getirdikleri Rumlarn yerletirildii, ar Yunan basks sebebiyle Beykoz ve Gebzeye bal kylerde yaayan Mslmanlarn ge baladklar, bu kylerden birounun yerle bir edildii, Karamrsel ve Yalovada ok sayda kyn tahrip olunduu, Bandrma ve Erdekde Mslmanlara katlim uyguland, Bayrami ve Ezinede silah arama bahanesiyle Mslmanlara zulmedildii, Yunanllarn btn bunlardan asl maksadnn Boazlar ve Marmara havzasndaki Mslmanlar imha ve tehcir etmek olduunun anlald. 13 Aralk 1920

Erkn- Hrbiyye-i Ummiyye Diresi ube: 2 Ksm: 3

Numara: 2918 Marz- ker-i kemneleridir ki,

Mahremdir

Son gnlerde Yunanllarn mteaddid vapurlarla Tekfurda ve civrna bir ok Rum getirp bunlar Mslman kylerinde iskn etmekde, iddetli tazykt yznden Mslmanlarn varn younu brakarak stanbul'a ihtiyr- hicret etmekde bulunduklar gazetelerde okunuyor. Bir ka ay evvel Beykoz, Gekbuze [Gebze] civrnda yaplan tedht yznden oralardaki bir ok kyllerin teye beriye daldklar ve hatt bir ksm kurnn hk ile yeksn olduu ve yine biraz evvel
128

Karamrsel, Yalova'da bir ok Mslman kylerin tahrb edildii ve Bandrma, Erdek'de de Mslmanlara kar vakyi-i feca k edildii Bayrami, Ezine cihetlerinde silh taharrsi bahnesiyle slmlar'a pek ziyde tazykt yapld malm- devletleridir. Btn bu ahvl ve icrtn Boazlar'da ve Marmara havzasnda skin Mslmanlar mretteb bir plan diresinde tedrcen tehcr etdirerek asrlardan beri cihn siysetinde pek mhim bir mil olan Bahr-i Sefd/Bahr-i Siyah tark-i bahrsi tarafeyninde skin Mslman ansrn imhs ve yerlerine gayr- Mslim kitlenin ikmesi maksadna mbten olduunu gsteriyor. Binen-aleyh bundan byle de kasden bir takm ufak ve ehemmiyetsiz sebebler ihds edilerek bu imh ve tazyk siysetinin takbine devm edileceine bhe edilmemelidir. Bu elm hlin Meclis-i Hss- Vkel'da tezekkryle tedbr-i mnia ittihzna teebbs buyurulmas ment- irde-i fahmneleridir. Ol bbda emr fermn hazret-i velyy'l-emrindir. F 2 Rebl-hir sene 1339 F 13 Knn- Evvel sene 1336

Harbiye Nzr Bende


mza

BOA. HR. SYS. 2620/58

41
YUNANLILARIN YERL RUM VE ERMEN LERLE B RL KTE YEN EH R YAKIP YAMALADIKLARI Yunan askerinin Yeniehirden ekilmesini takiben hkmet ve belediye daireleriyle tekkenin bombaland, arnn tamamen yakld, kaza ve kazaya bal yaklan yirmi kadar kyn eya ve hayvanlarnn, cami hal ve seccadelerinin Rum ve Ermeniler tarafndan gemilerle Gemlike gtrld, kadnlara feci bir ekilde tecavzde bulunulduu hakknda, Yeniehirin Yunanllar tarafndan igli srasnda orada bulunmu olan Mddei-i Umm Hasan Ak Beyin ifadesi. 26 Aralk 1920

129

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Hdvendigr Vilyeti'nden vrid olan 26 Knn- Evvel sene [13]36 trhli ve 38837/556 numaral tahrrtn sretidir. Knn- Evvel sene [1]336 trhli ve 38819/553 numaral arzaya zeyldir. Yeniehir'in ahren Yunanler tarafndan igli esnsnda orada bulunmu olan Mdde-i Umm Hasan Ak Bey'in ifdesine nazaran Yeniehir hkmet ve belediye direleriyle tekyesi Yunan askerinin ekilmesini mtekib bombalarla atlm, ar kmilen yaklm ve bu esnda bir hayli de hne yanmdr. Halkn evlerindeki, dkknlarndaki emvl ve eys, cmiin hal ve seccdeleri asker gerisinde gemiden Rum ve Ermeniler tarafndan nehb gretle Gemlik cihetlerine gtrlm ve nisvna pek fecat-mz bir srette tecvztda bulunulmu ve yalnz katl ve itlf vki olmamdr. Bu kazya merbt yirmi kadar ky msdeme netcesi yaklarak ey ve mevsi kez Gemlik cihetlerine gtrlmdr. Mm-ileyhin mehdtna ve shhatine temn-i kanat etdii mesmtna mstenid ifdtnn hulsas bldaki mesrdtdan ibret olup kendisi de mevsku'l-kilem bir zt bulunmu olmala. Ol bbda. Aslna mutbkdr.
Mhr

BOA. HR. SYS. 2621/22

42
RUM VE ERMEN ETELER N N YUNANLILARLA B RL KTE YALOVAYA BALI DEREKY BASIP AHAL S N KATLETT KLER , EYA VE HAYVANLARINI ALDIKLARI Yalovada faaliyet gsteren Ermeni ve Rum etelerinin Yunanllarla birlikte Derekyn basarak silahsz masum ahaliyi kadn ocuk ayrmadan katlettikleri, btn mal ve hayvanlarn yamaladkdan sonra ky tamamen yaktklar, ehit olanlarn cenazelerinin defnine izin

130

verilmedii; mlteci durumunda bulunan kyllerin hukuklarnn korunmas gerektii. 30 Aralk 1920

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti ube: syi Huss: 935

Yalova'nn Dereky karyesindeErmeni eteleri ve Yunanler tarafndan k edilen mezlim ve taaddiyt hakknda .Hriciye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, Knn- Evvelin yirmi nc perembe gn srf Ermeni ile meskn bulunan ukurky, Lledere, Klky ve akak(?) karyeleri ahlsinden mrekkeb eteler ve civr Rum kyleri ahlsinden bir takm eirr Yunanlerle mtereken karyelerine taarruz ederek ahl-i masmeyi ve muhaddert ve sbyn katl ve bi'l-cmle hayvant ve eylarn yama ve otuz hneden ibret olan karyelerini top istimliyle ihrk eylediklerinden ve gyet hn-rzne icr edilen taarruz netcesinde ehd olanlarn cenzelerini bile defne mmnaat edilmekde olduundan ve Yalova gl Kumandanl'na bu bbda vukbulan mrcaatlarnn netcesiz kaldndan bahisle bakyyet's-syf olarak teye beriye dalm olan karye ahlsinin muhfaza-i can ve hukku ve temn-i selmetleri esbbnn istikmli Yalova kazsna tbi Dereky ahlsinden Mustafa olu Osman ve Hasan olu Sleyman ve Eyb olu Abdullah imzlaryla verilen arzuhlde istid edilmi olmala bu bbda teebbst icrsyla karye-i mezkre ahlsinin muhfaza-i hukku esbbnn temn ve istikmli ve netceden malmt it buyrulmas bbnda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F Reb'l-hir sene [1]339 ve F 30 Knn- Evvel sene [1]336 Dhiliye Nzr Vekli Nmna
131

Mstear Bende
mza

BOA. HR. SYS. 2621/14

43
GEBZEDE YUNAN ASKERLER N N RUMLARLA B RL KTE HALKI DVP MALLARINI GASPETT KLER Gebzede Yunan askerlerinin, beraberlerinde silahl olarak getirdikleri Yeniky Rumlaryla birlikte ky ve kasaba halknn mallarn gaspettikleri, zorla girdikleri evlerde, kahvehane ve sokaklarda rastladklar insanlar, kadnlar da dhil olmak zere, feci ekilde dvdkleri, halk Yunan askerlerine selam vermek zorunda braktklar; acilen yardm edilmesi istirham. 6 Ocak 1921

Telgrafnme Mahreci: Gekbuze Numaras: 6 Trh:6/1/[1]337

Dersadet- Sadret-i Uzmya Gekbuze[Gebze] havlsinde bulunan Yunan ktatnn teden ber b-huss u gnlerde irtikb eyledii zulm, itisf, gasb, gret tahamml-sz bir dereceye gelmidir. Srf slm olmakdan baka kabhati olmayan kur ve kasaba ahlsinin emvlini, msellahan askerle berber getirdikleri Yeniky Rumlaryla mtereken Yunan askeri tarafndan cebren gasb ve kahvehne ve sokaklarda ele geirdikleri ehs sret-i fecada darb ve hnelere cebren duhl ile masme kadnlara varncaya kadar sopa ve sngler altnda inletmek cret ve cesret[i] gsterilmekdedir ki ahlyi zbitn ve efrdna selm durmak ve vermek mecbriyetinde bulundurmalar gibi milel-i mtemeddinenin hi birisinde grlmeyen ve iidilmeyen ahvlden dolay ahlyi darb ve tahkr etmekde olmalar yaplan zulmn ufak mislidir. Bu ise srf imh ve ahz- intikm maksadna matf bulunduundan mheyy-y hicret olan

132

b-re mazlm b-gnh ahlnin canghna urulmak istenilen zehirli hanerlerden tahlsi esbbna clen tevessl buyurulmasna ahl nmna msterhamdr. Gekbuze Belediye Resi
zzet

BOA. HR. SYS. 2620/18

44

YUNANLILARIN HDAVEND GAR, STANBUL VE AYDIN V LAYETLER YLE KARES , ZM T, KALA- SULTAN YE, KTAHYA L VALARI VE TRAKYADA YAPTIKLARI KATL MLARIN RAPORLARI Yunanllarn, igal ettikleri her yerde olduu gibi Hdavendigar, stanbul ve Aydn vilayetleriyle Karesi, zmit, Kala-i Sultaniye ve Ktahya livalarnda da ncelikle mlk ve mal idareyi ele alp erkan- hkmet, mutasarrf, ceza reisi, mdde-i umum gibi hkmet ileri gelenleriyle erf tutuklayp ldrdkleri veya srdkleri, hkmet dairelerindeki eya, evrak ve defterleri yamalayp tahrip ettikleri, Osmanl Hkmetini her trl icra vastasndan mahrum etmek iin polis ve jandarmann silahlarn toplayp bir ksmn vilayet dna kardklar, Mslman mahallelerini mitralyzlerle ate altnda tuttuklar, kyleri basarak Mslmanlar camiye doldurup yakarak ldrdkleri, Mslmanlarn btn mallarn yerli Rum, Musev ve Ermenilerle birlikte yamalayp her trl yiyecek, giyecek, eya, nakit para ve hayvanlarn Yunanistana sevkettikleri, tarla ve harmanlardaki mahsulat yaktklar, Mslmanlarn ellerindeki silahlar toplayp Hristiyanlara dattklar, Trklerin baklarnn ucunu dahi krarak onlar her trl savunma aletinden mahrum braktklar, rastladklar insanlar eitli uzuvlarn kesmek, kestikleri uzuvlar yedirmek, ayaklarndan aaca balayp altlarnda ate yakmak, canl canl kuyuya atmak, ldresiye dvmek gibi ikenceler yaparak ldrdkleri, kadnlarn plak cesetlerini, kestikleri uzuvlarn da zerlerine koyarak yollara braktklar, be-alt yandaki bir ocuun dahi gzlerini oyup pencereden atacak kadar vahet uyguladklar, eli silah tutan Mslmanlar srp savunmasz kalan kadnlara ikence ve tecavz ettikleri, baz yerlerde Yunan hukuk mahkemesi tekil edip ok iddetli uygulamalarla halk korku iinde braktklar, hapishanedeki tutuklular salverdikleri, Osmanl parasn

133

tedavlden kaldrdklar, Kuva-y Milliye yesi olduklar iddiasyla pek ok kiiyi tutuklayp ldrdkleri, ihracatn yasak olduu yerlerde sadece Hristiyanlara ihracat iin izin verdikleri, ezan okutmayp halkn namaz klmasna engel olduklar ve buna benzer zulmlerine dair eitli kumandanlklardan grevli kiilerin zaman, yer, ahs isimleri de belirten raporlar. 21 Ocak 1921
Adliye ve Mezhib Nezreti Umr- Ceziyye Mdriyeti

zmir Mlhaktnda k Olunan Mezlim Bin yz otuz be senesi Haziran'nn on yedisinde Yunan askerleri, zmir'e merbt Menemen kasabasnn etrfndaki tepelere mitralyzler vaz ve slm mahalltna hcmla istiml-i silh eyleyerek kaz Kim-i makm Keml Bey'i ve ahl-i slmiyyeden drt yz kadarn itlf ve bir haylisini cerh ve itirk eden yerli Rumlarla birlikde slm hne ve dkknlarn yama eylemilerdir. Katl ve yama avu ve Helvac ve Buruncuk karyelerinde de icr olunmudur. Bu bbda mahallinde icr edilen tahkkt hv mufassal zabt varakas merbtdur. Yunan askerleri tarafndan zmir'e merbt demi kazs igl edildikden sonra Yunan askerleri tarafndan silh topland srada bil-sebeb ahlden pek oklar edden darb ve ikence edilmi ve madrblardan bazlar da darb netcesi veft eylemidir. Askir-i merkme tarafndan demi kasabas civrndaki mahslt kmilen imh ve Birgi karyesinde slm maza ve hneleri yama ve krda iine giden bir deveci bil-sebeb katl ve dier biri de diri diri kuyuya ilk ve yine demi kasabasnda bir ka slm kznn rzlar hetkolunmudur. Yunan kuvve-i igliyyesi tarafndan kasaba Mdde-i Ummsi brahim Edhem ve Aydn livs Bidyet Mahkemesi Resi smail Hakk ve Mdde-i Ummsi evket ve Urla kazs ktib-i adli ve Foa kazs mftsi mukayyeden zmir'e sevkolunarak tevkf edilmilerdir. Tire kazs Mstantk Ahmed Hamdi Efendi dahi mahallinde taht- tevkfe alnmdr. Yunan asker elbisesini lbis ehs tarafndan yz otuz be senesi Tern-i Evveli'nin on ikinci gn zmir'e merbt Nif kazsnn Kurudere karyesinde Detban Arnavud Rstem olu Bekir ve Mestan Mehmed olu Ahmed bak ve mavzerle katledilmi ve ferds gn de kaz-y mezkrun yetmi karyesi baslarak kumandan tarafndan beynnme krat edecekleri beynyla ahlyi cmie topladkdan sonra cmi kapusunu kapayup binlerce liralar gasb ve Tahsildr Fuad Efendi'nin tahslt

134

presi ahz edildikden sonra katl ve mteaddid ehs cerh ve kulaklar kesilmek gibi ikenceler icr edilmidir. ntihb- Mebsn Knnu mcebince Seferhisr kazs ahlsi tarafndan intihb olunan merkez kaz ve nevh ve kur mntahib-i snlerinin cmlesi mahall Yunan Kuvve-i gliyye Kumandanl tarafndan tevkf ve ihtiltdan menolunmudur. Nif kazs Eytm Mdri Mehmed Efendi ile dier memrn Yunan Kuvve-i gliyye Kumandanlnca bil-mcib tevkf olunup meli bildirilmeyen Rmiyyu'l-ibre evrka cebren imz vazetdirildikden sonra tahliye edilmilerdir. yz otuz be senesi Tern-i Sn'sinin sekizinci gn Yunan asker elbisesini lbis ve askir-i merkme svrlerine mahss tfenklerle msellah on bir nefer, bir avu maiyyetinde olduklar halde Menemen'in Telekler karyesine giderek ve beyannme krat edecekleri ifdesiyle ahlyi cmie celbederek ky muhtar Halil'i hnesine getrp merkmla ilesini darb ve cerh ve env- ikence icrsyla nukd- mevcdesini gasbetdikden sonra mecrh olduklar hlde cmlesini cmie gtrp ahlye tehr ve on iki bin lira vermedikleri takdrde cmlesini katledecekleri beynyla bi't-tehdd parelerini ahz u gasb eylemilerdir. yz otuz be senesi Knn- Evveli'nin on altnc gn akam Nif'in Yeniky karyesi Yunan asker elbisesini lbis msellah yirmi be kii tarafndan baslarak karye ahlsini bir yere cem ve darb ve cerh ve tehdd sretiyle nukd- mevcdeleri ahz olunmudur.

Adliye ve Mezhib Nezreti Umr- Ceziyye Mdriyeti

Memlik-i Meglede Yunanler Tarafndan k Olunan Mezlim yz otuz alt senesi Knn- Evveli'nin birinde Beykoz'da Yalky'nde hviyeti anlalamayan bir Yunan neferi Bakkal Hseyin Aa'dan ald bir paket ttne mukbil verdii yirmi be drahmilik varaka-i nakdiyyeyi bozmamasndan dolay merkmu sng ile cerh ve katl ile firr eylemidir. yz otuz alt senesi Temmuz'unun otuzuncu gn Bursa'nn Kestel karyesinde smail nm ahs baesinde iiyle megl olduu srada Yunan askerleri tarafndan kurunla cerh ve katledilmidir.

135

yz otuz alt senesi Temmuz'unun yirmi yedinci sal gn Yunan ordusunun drdnc taburu zbitnndan biri yannda otuz krk kadar Yunan askeri olduu hlde silh taharr etmek zre Bursa'nn Hamidler karyesine giderek ve ahlyi toplayup etrfna mitralyzler vazeyleyerek karye ahlsini iddetle darb ve ikence eylemi ve ahl-i mezkreden sa olu Halim'i pek edd darbetdikden sonra maiyyetindeki efrda emrederek kurunla katletdirmidir. Bursa kursnda Yunan askerleri tarafndan silh taharrsi bahnesiyle pek ok kesn darb ve ikence edilmi ve Geid karyesinde mutavattn Bekir Efendi kaburga kemikleri krlncaya kadar darbedilmidir. yz otuz be senesi Tern-i Evvel'inde dada odun kesmekde olan tebea-i Osmniyyeden alt nefer slmn eky farzyla Sinekli'deki Yunan mfrezesi tarafndan der-dest ve atalca'da tevkf olunarak kendleri darb ve ikence edilmidir. 2 Temmuz sene [1]336 trhinde Yunan askerleri tarafndan igl ve 3 Temmuz sene minh trhinde tahliye olunan Karesi Dire-i Adliyyesi'nde askir-i merkme tarafndan ey ve esliha-i crmiyye ve evrk- devden pek oklar zyi edilmi ve mevkfn ve mahkmn serbest bralmdr. Llebergos'da[Lleburgaz] bulunan Yunan kuv-y askeriyyesi tarafndan bir silh endht meselesinden dolay ahlden bir takm ehs karrghlarnda tevkf ve ikence edilmi ve bir cemiyyet-i hafiyyede dhil olduklar beynyla Krkkilise ve Llebergos ile Edirne Vilyeti dhilindeki baz kazlar memrn-i adliyyesi tazyk olunmudur. Alaehir kazsnn Katrl karyesi ahlsinden Hac Ahmed'in keyfiyyet-i katlinden maznnen mevkf Osman nm ahs vuk bulan taleb zerine Yunan Jandarma Kumandanl'na teslm edilmi ve mezkr katil filinden maznnen mevkf Deli Hseyin ve Halil ve Sleyman zikrolunan jandarma kumandan tarafndan gnderilen jandarmalar vstasyla tevkfhneden cebren alnm ve kaz-y mezkrun stasyon caddesinde Ahmed olu Ali nm ahs ve Gllk karyesinde Mustafa nm kimse Yunan askerleri tarafndan katledildii hlde Osmanl adliyyesi icr-y tahkktdan menedilmi ve Yunan memrlar tarafndan hi bir mumele yaplmamdr. Ayvack mstantk Osman Asm Efendi Yunan Kumandanl'nn emriyle tevkf ve mecma- ns olan mahallerde tehr ve tahkr edilmidir. r- mahallye msteniddir. Hdvendigr vilyeti stnf Mahkemesi Mdde-i Ummsi Numan ve Bidyet Mahkemesi Cez Resi Hayreddin Beylerle stnf Mahkemesi azsndan
136

Nfiz ve Yordan ve az mlzmlarndan Ymni ve Edib efendiler memrn ve ahlden icr klnan tevkft srasnda taht- tevkfe alnmlardr. Vilyetin irna msteniddir. Hdvendigr stnf Mahkemesi Cez Resi Vehbi Efendi de ahren Yunan gl Kumandanl'nca taht- tevkfe alnarak bi'l-ahire beretine ve evvelce tevkf olunan Edib Efendi'nin yirmi sene mddetle mahkmiyetine karr verilmidir. stnf Mdde-i Ummlii'nin irna msteniddir. Karamrsel kazs Bidyet Mahkemesi Mdde-i Ummsi Tevfik Efendi'nin memrn ve ahlden on yedi kii miynnda Yunanler tarafndan Yalova'ya sevkolunurken Tavanc karyesi civrnda katledilmi olduu zevcesinin mrcaat- resmiyyesinden anlalmdr.

dre-i Ummiyye-i Vilyt Mdriyeti

Taht- iglde bulunan mahallerde Yunanllar tarafndan vukbulan mdhalt ve tecvzt. Yunanler taht- igllerinde bulunan mahallerde idre-i mlkiyyeye mdhale ederek res-y memrn-i mlkiyyeyi marazleri vechile idre-i umra icbr ve hukk- hkmeti mdfaada azimkrne hareket eyleyen memrn-i Osmniyyeyi cebr ve tazyk ve tehdde kym eylemi olduklar gibi, Hkmet-i Osmniyye'nin her drl vsta- icriyyeden mahrmiyeti in polis ve jandarmalarn eslihasn almlardr. Taht- iglde bulunan mahallerde Yunanler en ziyde umr- mliyyeye mdhale eylemekdedirler. Evvel-emirde vridt ve masrif-i mahalliyyenin kontrol ile balayan bu mdhalt bi'l-hire tedd edilerek umr- mliyyeye vaz- yed hlini alm ve Yunan murkabe-i mliyye memrlarnn msadesi ve vizesi olmakszn her gn tediyt vuku menedilerek memrn-i Osmniyye gyet mkil bir mevkide braklmdr. Yunan kuv-y askeriyyesi taht- iglde bulunan mahallerde telgrafhneleri de igl eyleyerek telgraf muhbertn menetdikleri gibi resm ve huss bi'l-cmle muhbert sansre tbi tutulmakda bulunmudur. Mahall-i megleden aksm- sire-i Memlik-i Osmniyye'ye her nev hubbt ve mev ve kmes hayvantyla zeytun ya ve dnesi, sebze, st, ya ve peynir ve balk ve mahrkt ihrct menedilmi bulunduu hlde baz mahallerdeki
137

Yunan zbitn tarafndan s-i istiml sretiyle ahl-i Hristiyniyyenin bu mevdd ihrc eylemelerine msade edilmekdedir. Yunanler tarafndan igl edilmekde olan havlde umm sretde tatbk edilen bldaki mdhaltdan mad el-yevm taht- iglde bulunan vilyt ve elviyede ictisr eyledikleri mumelt ber-vech-i zr arzolunur:
Hdvendigr Vilyeti

19 Knn- Evvel sene [1]336 trhinde Yunanler Bursa'da memrn ve ahl miynnda muhtelif bahneler ile icr etdikleri tevkft srasnda sfat- hkimiyyetleri itibryla bir devlet-i ecnebiyye tarafndan tevkfleri ciz olmayan hkkm ve ez-cmle vilyet istnf mdde-i ummsi ve bidyet cez resi ile mahkeme-i istnf azsn tevkf eylemilerdir.
stanbul Vilyeti

Gekbuze[Gebze] ve Darca'da bulunan Yunan askiri ahl-i slmiyye yedinde bulunan emvl-i ticriyyeyi pek dn bir bedel ile cebren almakda ve kylerden, kasabalardan angarya olarak odun getirtmekde ve balta, bak, kazan gibi levzm ahlden bil-bedel taleb ederek muvfakat edilmedii takdrde meyve aalarn kat ve ahlyi tazyk gibi ahvle mcseret eylemekdedirler. Gekbuze civrndaki Yunanler kendilerine mrcaat eden mteklerin ifdt zerine baz kesn darb ve tevkf ve mehkim-i adliyye ve eriyyeye id hussta da mdhale etmekdedirler.
Karesi Livs

Erdek kazsna merbt Paaliman ve Marmara nhiyeleriyle civr adalarda Bandrma-Yunan merkez kumandannn talmt diresinde mahallinden mntahab bir heyet teekkl ederek mstakillen icr-y hkmete kym eylemiler ve ahl dahi her drl teklf-i emriyyeyi tediyeden ve kavnn-i Osmniyye'ye tebaiyyetden imtin eylemekde bulunmulardr. gl mntkasnda Yunan zbit ve nefert teklf-i harbiyye sretiyle ey ve hayvant aldklar hlde bunlara mukbil veska vermedikleri gibi takbe giden nefertn binmek zre kyllerden aldklar hayvantn iesi bile ashbna tahml olunmudur.

138

2 Austos sene [1]336 trhinde Edremid Posta ve Telgrafhnesi igl olunmu ve Osmanl memrni f-y vazfeden menedilmidir. Edremid ve Erdek gibi yerlerde Yunanler unsur- slm zrr ve kuv-y haytiyyelerini imh in harekt- tecvzkrnelerine fevka'l-de germ verdiklerinden buralarda ahl-i slmiyye her drl himye ve muvenetden mahrm ve pek dil-hr bir vaziyetde kalmdr.
zmit Livs

Karamrsel kasabasnn 23 Tern-i Evvel sene [1]336 trhinde Yunanler tarafndan iglini mtekib ahlnin yedindeki zehir ve levzm- beytiyye ve emtia-i ticriyye ve melbsat ve nukd ile bi'l-cmle mev cem ve kayklarla Yalova'ya sevkolunduu gibi mezkr kasaba ahlsinden bin iki yz seksen kii de Derince'ye tehcr edilmilerdir. Yalova kazsnn Yunanler tarafndan iglini mtekib bi'l-cmle memrn habs ve tevkf veya kazdan ihrc edilerek Hkmet-i Osmniyye'nin salhiyyet-i kaziyye ve idriyyesi bi'l-klliye ilg ve ahlnin kasaba ile kyler arasnda bile med udu menedilmidir. Ahl-i slmiyye hatt ekmek baklarnn ular bile krlmak sretiyle bi'l-cmle lt- mdfaadan tecrd edilerek bunlardan alnan esliha ve mhimmt ve lt ve edevtn cmlesi gayr- Mslimlere tevz olunmudur. Dimitri nmnda bir kumandann taht- idresinde bulunan askir-i Yunaniyye shiblerini ihrc etmek sretiyle istedikleri slm hnelerine yerledikden sonra emvl-i slmiyyeyi nehb grta ve ahl-i Mslimeye kar bir ok tahkrt ve tecvzta ictisr ile bir ok kimseleri darb ve erkekler ile ocuklar ehd ve kadnlar env- fuhiyt ile dr- ikence eylemilerdir. Kumandan- merkm tarafndan gnderilen askir-i Yunaniyye slm kz ile zt'z-zevc bir Mslimeyi ve daha bir ok muhaddert- slmiyyeyi al melein-ns hnelerinden cebren alarak feryd fign etdire etdire kendi ikmetghna nakil ve bikrlerini izle ve nmslarn alenen hetkeylemilerdir.
Kala-i Sultaniyye Livs

21 Tern-i Sn sene [1]336'da Yunanler Biga'y bir sat mesfeden abluka ederek top ve mitralyzlerini mnsib mevza yerledirdikden sonra gerek jandarma yedinde gerek debboyunda bulunan bi'l-cmle eslihann celb ve teslmini taleb eylemilerdir.

139

Bayramic Kim-i makm Kemal Bey mahall Yunan Kumandan Mlzm Zaharyos'un Hkmet-i Osmniyye'nin zararna menfaat-i ahsiyyesini temn yolundaki teebbstna hil olduu cihetle mezkr kumandan tarafndan muhtelif bahneler ile iki defa tevkf ve haysiyet-ikenne bir sretde Edremid'e sevk ve tebd edilmi ve bi'l-hire livca m-fevk kumandanlk nezdinde vukbulan teebbst zerine vazfesi bana avdet edebilmidir. Yunanler Ezine ile Bayrami'de birer mahkeme-i hukkiyye-i Yunaniyye tekl ederek keml-i iddet ve cebr ile f-y mumeleye mberet eylemilerdir. Mezkr mahkemelerden sdr olan hkmler bil-fte-i vakt Yunan Kumandanl tarafndan derhl tatbk ve infz olunarak halk dr- havf hirs edilmidir. Biga kasabasndaki medfen-i hednn talar Yunanler tarafndan sklp krlm ve makber dernu da c-be-c telvs edilmidir.

Aydn Vilyeti

Yunan ordusunun ileri harekt esnsnda Kuv-y Milliyye'ye id olduu iddisyla ahlnin bir ok hayvant asker tarafndan srlp Bandrma ve zmir tarkiyle Yunanistan'a sevkolunmu ve cebhe gerisinde eli silh tutar kimse brakmamak maksadyla bir ok kimseler Kuv-y Milliyye'ye mensbiyet veslesiyle tevkf ve tebd edilmidir. zmir ve havlsinde taht- iglde bulunan mahallerde Yunanlerce ahl-i Mslimenin bi'l-cmle hukku py-ml edilmekde ve ansr- gayr- Mslime tarafndan hakk- tasarrufa id vukbulan her mrcaat bir mumele-i resmiyyeye ve hkm-i knnye istind etdirilmeksizin derhl mdde lehine kabl ve isf edilerek vki olacak cz bir itirz yama ve cerh ve katl gibi mumelta mncer olmakdadr.
Ktahya Livs

Gedus[Gediz] ahl-i slmiyyesinin cmlesi kadn, erkek ve ocuk istisn edilmeksizin Kuv-y Milliyye'ye tarafdrlk etmek bahnesiyle katledilmi ve katlimda kasabada bulunmayup bi'l-hire vakadan b-haber olarak avdet eyleyen kadnlar da cebren toplanarak Yunan askerine mhimmt naklinde istihdm olunmudur.

* * *

140

Foa'da Yunan askerleriyle yerli Rumlar tarafndan bir jandarma baavuu fen hlde darb ve tahkr edilmidir: zmir Alay'nn f 1 Eyll sene [1]335 trh ve 1/972 numarasyla 1- Salihli'nin Sart karyesinde muhfz olarak bulunan jandarma neferi Ali olu Mehmed'in karye-i mezkredeki hnesi Yunan askeri tarafndan tammen ihrk edilmi ve kendisi Kasaba kazsna sevkedilerek tevkf olunmudur. 2- Yine ayn karyeden 11 erkek Yunanler tarafndan kaldrlarak tevkf edilmi ve bunlardan bazlarnn evleri ihrk edilmidir. 3- 57'nci Alayn Birinci Topu Taburu zbitnndan olup bir vazfe ile arkada ve mikdr- kf askerle berber Ahmedli'ye gnderilen Yzba Seyyid Ali Efendi mukaddem Ahmedli civrnda vukbulan msdemeye itirk etmi thmetiyle ithm edilerek bir arkadayla berber Yunanllar tarafndan ehd edilmi ve birisi tfengci ustas olan dier iki refki de maiyyetlerinde bulunan askerlerle berber esr-i harb olarak Kasaba kazsna gtrlp klada kuruna dizilmek sretiyle ehd edilmilerdir. 4- Ahmedli'nin Yunan askerleri tarafndan ikinci defa igli esnsnda Kr bekisi Durmu olu Ahmed'in karyedeki hnesine Yunan askerleri girerek kermelerine id 150 lira kymetinde bulunan cihz ile bir mikdr ey gasb ve hnede baz tahrbt icr eylemilerdir. 5- Kendirlik karyesinden ve karye erfndan Tavan olu Mustafa nm ahs Yunan askerleri tarafndan der-dest ve hnesinde taharriyt icr edilerek bir mikdr presiyle ey-y beytiyyesi gasbedilmi ve bakaca kendisinden aldklar bir mikdr mebla zerine serbest braklmdr. 6- Hazirann yirmi sekizinci gn Kabnzde iftlii'ne tecvz eden msellah Yunan askerleri 100 aded karasr ahz u gasb ve bu miynda iki brgr, 25 lira ve ey-y beytiyyeden bir ksmn da alarak ve iftlik dhilinde, Mersindere karyesinde kei oban Krkkulak nm kimseyi bil-sebeb katleylemilerdir. Yine ayn efrd- iftlikden Keici olu brahim'in ve muhcir Pire Mehmed ve Tahsin aalarn hnelerine de girerek eylarn kmilen aldkdan baka iftlik ml olan 170 kadar hayvant- ehliyyeyi ve iftlik demirhnesinde lt ve edevt- ziriyyeyi gasbeylemiler ve iftlik shibinin birderi Hasan' da fen hlde darbetmilerdir. 7- Sart'n Mustafabey karyesi ahlsinden Rencber Grc olu Himmet Aa'nn hnesi bir Yunan mfrezesi tarafndan aranlarak bir ok eys gasbolundukdan sonra, kendisi ve on iki yanda bir olan ocuu ve karyeden Arnavud olu mer, Gaffar olu Mehmed, ksz olu Hasan, Tra olu Mehmed, mer olu Sleyman
141

nm ehs kollar bal olduu hlde kasabaya gtrlm ve esn-y rhda darbedildikleri gibi kasabada 21 gn habs brakldkdan sonra drt arkadayla Himmet Aa salverilmi ve dierleri Manisa'ya nakledilmidir. Bunlardan mad ayn karyede Detbn Mehmed'in, Hoca Kadn'n Hac Kadir olu Ali'nin, Bal olu Ali'nin, Dul Fatma'nn evlerini eylaryla berber ihrk etmiler ve bu srada mer olu Mustafa'y katleylemilerdir. 8- Mustafabey karyeli Burhan olu Topal Ahmed'in hnesine Yunanllar tarafndan cebren girilerek nakli mmkin olan eylar ahz ve mmkin'n-nakl olmayanlar da tahrb edilmidir. 9- Austos ibtidlarnda Mersindere karyesine gelen Yunan askerleri tarafndan karyeden Kara Mehmed olu Mehmed'in, Ali Molla olu Hseyin'in ve Molla Ahmed olu Ali'nin, olak Mehmed olu Ahmed'in klliyetli mikdrdaki zehiri kasden yaklm ve Can Ahmed birderi Mehmed katledilmi ve ahlye id 21 at ve ksrak ile bir ka inek ve koyun gasbolunmudur. Salihli Ahz- Asker ubesi zbitliinden Mtekid mlzm Ali Efendi bery- ticret zmir'e azmetinde, Yunan askerleri tarafndan der-dest ve klaya sevk ve oradan da habshne-i ummye gnderilerek bir ok zamnlar habsedilmi ve mevkfiyeti zamnnda muhfz ve mevkf asker Rumlar tarafndan hakret ve ikenceye marz braklmdr: Salihli Bl'nn f 21 Austos sene [1]335 trh ve 2/807 numarasyla. 1- Temmuz sene [1]335 trhinde Manisal Halid Paa'nn, mft efendinin, Ali Bey'in iftlikleri Yunanllar tarafndan kmilen ihrk ve Halid Paa'nn dahi dhil olduu hlde skkn katl ve imh edilmidir. Halid Paa'nn res-i maktu bi'l-hire bir hendek iinde bulunmudur. 2- 22 Temmuz sene [1]335'de Bilen silsilesi eteklerinde kin Kuludere(?), Mstevl(?) cihetlerinde bulunan Mslman kyleri kmilen yama edilerek ahlsi katlim olunmudur. Sret-i fecada ve enada ehd ve imh edilen Mslmanlarn cesedlerinin meydna kmamas in cmlesi ihrk edilmidir. 3- Develi mahallesi 24 Temmuz sene [1]335 trhinde Vecinba(?) karyesi de 25 Temmuz sene [1]335'de ihrk ve ahlsi katlolunmudur. 4- 26 Temmuz sene [1]335'de Mehmedbey, Kadribey, Knibey, Karaosmanzde iftlikleriyle merhm Halid Paa'nn taalluktnn iftlikleri kmilen ihrk ve mstahdemni ehd edilmilerdir.

142

5- Austos'un onuncu gn Akhisar ovasndaki harmanlar yakmak maksadyla Koyuncu, Tatar, Hacrahmanl, Buruneren, Kapakl, Yayaky ve civrlarna tayyareler tarafndan mteaddid bombalar atlm ve Yayaky civrndaki harmanlara isbet eden bombalar, oluk ve ocuk da dhil olduu halde, yirmi be kiilik zyita sebebiyet vermidir. 6- Austos'un 11'inci gn 300 hneli Alibeyli ky kmilen ihrk edilmidir: Akhisar Bl'nn f 11 Austos sene [1]335 trh ve 1684 numarasyla. Askir-i Yunaniyye tarafndan Bergama'nn esn-y iglinde devir-i hkmete id bi'l-cmle ey, evrk, deftir vesire kmilen yama ve tahrb edilmi ve hutt- telefoniyyeden eser kalmamdr. Bergama ahlsi bi'l-umm ey-y beytiyye ve emvl-i siresiyle mevcd zehirini terkederek har kazlara iltic etdikleri cihetle gerek hne ve maazalar ve gerek kur ve iftlikt kuv-y igliyye tarafndan kmilen yama ve tahrb edilmidir. bu yamaya Ermeni ve Musevi ahl de bi'l-fiil itirk etmidir. Oradaki mahsltn hemn ksm- azam mahv ve heb olmu ve ancak bir ksm tarlalarda metrk bir halde kalmdr. Kaz ie anbarlarnda ahl-i slmiyyeye id hne ve maazalarda metrk zehir-i mevcdeye kmilen Yunanllarca vaz- yed edilmidir. zmir Alay'nn f 22 Austos sene [1]335 trh ve 797 numarasyla. F 3 Haziran sene [13]35 trhinde Yunanler Atca nhiyesini igl etmilerdir. glden gn sonra Bayramyeri nm mevkideki cmi-i kebre gelerek boru aldrmak sretiyle ezn sesini kesdirmeye teebbs etmiler, istihz ve tahkrtda bulunmulardr. F 8 Haziran sene [13]35 trhinde Yunan zbitinin emriyle cmiler seddedilmidir. Tervh namznn klnmasna msade edilmemidir ve mezzine ezn okumamas sret-i katiyyede tenbh edilmidir; mezzinin sadsna kar "gaydori konazi - merkeb baryor" diyerek tahkrtda bulunmulardr. Belediye Resi Hfz Mehmed Efendi Yunanllar tarafndan tevkf edilmi ve ancak erf ve mnevvern- memleketden 33 kiinin cem ve kendilerine teslmi artyla serbest braklmdr. Nalbandolu Mehmed kermesi Seyyibe Dat(?) nmndaki kadnn hnesine Yunan askerleri rzna tasallut etmek istemilerse de mezbrenin feryd zerine bir ey yapmaa muvaffak olamamlar. Ancak sandklarnda bulunan z-kymet eyy gasbetmilerdir. F 16 Haziran sene [1]335'de skele kahvehnesinde bulunan ahlye bir mfreze-i askeriyye sng ile hcm ederek cmlesini fen halde darb ve ertesi gn leye kadar iskele depolarnda tevkf etmilerdir. Ale's-sabh tarlalarna giden kadn ve kzlar salarndan tutarak balarn aarak taarruzt- nms-ikennede
143

bulunmular ve bunlar iskelede bir odaya habsederek alt sat bil-sebeb mevkf bulundurmulardr. Badere karyesinden Sersem olu Veli ile Paa'nn Hac Hfz Osman'n Raid Sultanhisr civrndaki baelerinde bulunduklar srada Yunan askerleri tarafndan der-dest edilerek Veli'nin zerindeki elli liralk varaka-i nakdiyye ile sekiz altun liras gasb ve cmlesi darbedildikden sonra Sultanhisar'a sevk ve orada taht- tevkfe alnmlardr. Atca'da Ekmekci nm ahsn hne in etmek zre ihzr eyledii mevdd- iniyye gasbedilerek Yunan zbitinin ikmetghna sarf ve istihlk edilmidir. F 3 Haziran sene [1]335 trhinde ve Nazilli iglinin ilk gnlerinde Yunan askerleriyle yerli Rumlar, Ramazan mnsebetiyle slmlarn toplu olduklar mahallere gelerek " stanbul'a gireceiz, padih keseceiz" melinde arklarla hissiyyt- milliyye-i slmiyyeyi rencde etmilerdir. Zbtann murkabesinden mahrm kalan slm mahallelerinde Yunan askerleri rast geldikleri hnelere girp kadnlara taarruz etmilerdir. Yerli Rumlarn garazkrne ihbrt zerine Nazilli tccrndan Hac brahim Efendi, Terzi Mustafa Efendi, Muhcir Seyfeddin Efendi, Komiser Muvini Raid Efendi, mahdmu Nazmi ile jandarmalar birok ehs bil-tahkk tevkf edilmi ve drl ikencelere marz kalmlardr. Kuvve-i igliyye hkmet-i mahalliyyeyi haberdr etmeksizin 19-20 Haziran sene [1]335 cuma gecesi ehri terkederek Rum ilelerinden bir ksm ile krk kadar mevkfu berber gtrmdr. Yolda kasaba kenrnda rastgeldikleri Atca'dan, Sultanhisr'dan on kiiyi tevkf ve bunlar dier krk mevkf ile berber kuruna dizmilerdir. Bunlardan hviyetleri tahakkuk edenler unlardr: Tccrdan Karacasulu Caferzde Mehmed Efendi, Dular karyesinden Hac Hseyin olu Hasan, Nazilli'den Erolu Ali Hseyin, Arslan'den Bekr olu Ali, Ilca'dan Hseyin olu Veli, Mestavre'den Kara Hac Mehmed, Berkinli'den[Bereketli] Haclarn Mehmed, Nazilli'den anga olu brahim ve hidmetisi Mehmed, Bekirler karyesinden smail, Nazilli Tahsl Memru Ali Rza, tccrdan Hac Mahmud Efendi ile Sultanhisr nhiyesinden sekiz kii ve Haclar karyesinden drt kii. Kasabay terk eden kuvve-i igliyye ayn zamnda telgraf tellerini ve direklerini de mteaddid mahallerden kat ve tahrb etmilerdir. Aydn taburunun f 13 Austos sene [1]335 trh ve bil numarasyla.

144

F 20 Haziran sene [1]335 trhinde Nazilli'den ekilen bir tabur kuvvetindeki Yunan askeri Kk nhiyesine muvsalatnda telgraf tellerini kat ve hkmet civrnda bulunan jandarma karagolu efrdnn esliha ve cebhnesini gasbetmidir. Efrd tfenklerle darba kym etmilerse de merkmn firr etmi ve arkalarndan mteaddid silhlar atlmdr. Bunun zerine, hkmet nnde iki noktaya vesir mevkie makineli tfenk vazederek hkmet binsn, cmi-i erfi, mahalle aralarn, Bakla karyesini ve btn ovay ate altna almlardr ve bu te sat devm etmidir. Nazilli, Sultanhisr, Pavl cihetinden kollar bal olduu hlde getirilen Mslmanlardan sekizinin aru dernunda lonca nnde bir sret-i fecada hayatlarna htime verilmidir. Bunlardan yalnz Nazilli tahsl memru ile erfdan Hac Hasan Efendi tehs edilebilmidir. Kk karyesinden 80 yanda Koca Ali ve Topal Hoca, 12 yalarndaki Halil brahim kesilmiler ve Pavl karyesinden Akaolu Ali ve Krl Osman maktlen caddede bulunmulardr. Nazilli'den Hac Hamdi, Yenipazar'dan Mehmed ve muhcir kermesi 10 yalarnda Aye cerhedilmiler ve ovaya doru yapdklar mitralyz ateinden iki[si] sokakda ve birisi deirmende olmak zre kadn yaralamlardr. Yunan askeri giderken yolda tesdf etdikleri Bey karyeli Kocakulak Sleymanla zevcesi Emetullah' ve pederi Abdullah' Umr yolu zerinde katleylemilerdir. iftlik karyesinden Sal Mestan olu ile Muhcir Yaar da zerlerindeki yirmi lira kadar paralar alndkdan sonra katledilmilerdir. Kkl Mehmed Ali'nin arkasna asker antalarn ykleterek Aydn'a kadar gtrdkden sonra ldrmlerdir. Kk'den bir ok kimselerin sr vesir hayvant- ehliyyesi ve Belediye Resi Nuri Efendi'nin maazas ve kasasndaki 200 liras, erfdan Mehmed avu'un dkkn ve cmi-i erfin lambalar gasbedilmi, cmi berbd bir hle konulmu ve bir ok slmlar[n] evleri yama olunmudur. Aydn Taburu'nun f 12 Austos sene [1]335 trh ve bil numarasyla. Yunan kuvve-i igliyyesi zmir'in esn-y iglinde yapd mezlimle Mslmanlar hakknda hsn-i niyyeti olmadn isbt etmidir. Dhilen ve hricen yaplan propagandalarn tesriyle civrdaki Rumlar, gerek ifhen ve gerek tahrren haytlarnn gy tehlikede olduunu ve Rumluu katlimdan kurtarmak in yalnz zmir'in igliyle iktif olunmayarak, igl mntkasnn tevsini iltims etdiler ve bunun netcesi olarak Yunan ktat kendilerine muktez erzk bile tedrike lzm grmeyerek Aydn kasabasna girdiler. Trkler bu igli yalnz protesto ile iktif etdiler. Yunan asker ve zbitn efkr- nsda, hissiyyt- sefle ve intikm-perverne ile zehirlenmi vah da askerleri efznlar yerli Rumlarn propagandalarnn da
145

inzimm- tesriyle masm Trk ve slm ahlye kar derhl vaziyetlerini deitirdiler. Rum ahlnin, Trklerden tefrk edilebilmek in birer apka koymas emrolundu. Hatt beni bile, bir Osmanl hkimi olduum halde (yanllkla grltye gidersin) tehddiyle apka koymaa icbr etdiler. Artk yollarda, kahvelerde bir ok nmslu slmlar, Yunan asker ve zbitn tarafndan krbac ve dipikle darbedilmee, kadnlarn peeleri ref olunmaa, rzlarna tasallut olunmaa, hnelere girilmeye balad. Satci Mehmed Efendi'nin mahdmunu, bu sretle vahiyne bir tarzda darbederlerken mdhale etmem, bunun hakszlk olduunu sylemem zerine beni Baevan Dimitri vstasyla "Sen bir Rum olduun halde Trkleri himye ediyorsun, gzn a evldlarna yazk olur" szleriyle tehdd edildim ve bu kf deilmi gibi Yunan kumandan yverinin nezdine celbolunarak ayn sretle skta davet olundum. Taarruzlar, cinyetler gnden gne artyor, halbuki Yunan kumandan bunu men etmiyor. slmlarn ikyetini dinlemiyor. Bu esnda Erikli, Hdrbeyli, Karapnar karyeleri ve daha bir ok kur baslarak, erf fec bir sretde katl, emvlleri yama, hneleri ihrk olundu. Bu esnda Tellidede'de sknetde bulunan Kuv-y Milliyye ile ilk defa iki sat msdeme etdikden sonra Aydn'a dndler ve bu kye gelen Yunan askerleri kelb-i akr gibi civr slm kylerine hcm ile tesdf etdikleri slmlar bil-merhamet katl, hneleri yama ve ihrk, hayvant gasb ve kasabada yok ftlarla Rum kassablarna satmaya, hatt hediye etmeye ve dhil-i kasabada da rst geldikleri slm ahlyi darb ve katle baladlar. Katledilenlerin nalar setr-i crm in hemn ortadan kaldrlyordu. Artk slmlar dar kamamaya dkknlarn kapamaya balad, erkn- hkmet, mutasarrf, cez resi, mdde-i umm ve erfdan bir ou evlerinden alnarak tevkf olundular. Bu esnda gy baz slmlar sakladm thmetiyle kendi hnemde de defa taharriyt yapld. Yunan kumandan gy kendi eliyle koymu gibi idm tehddiyle alt bin silh istiyor. Halbuki Rum ahl bi'l-aks teslh ediliyordu. Kuv-y Milliyye, ngiliz mmessili vstasyla Yunanllar msdeme in ehir hricine davet etdi. Buna mukbil Yunan kuvvetleri ehre ate verdi, kaan slm ahl, b-amn bir atele yerlere seriliyor, kadn, erkek, ocuk, ihtiyr mtemdiyen kesiliyor, kadnlarn kesilen memeleri, kollar ferclerine sokuluyordu. Neron'un vahetini unutduracak fecyi irtikb edildi. Aydn Bidyet Mahkemesi azsndan stimat Efendi'nin Aydn Taburu Kumandanl'ndan mevrd raporu hulsasdr. Nazilli'yi igl eden ve bi'l-hire geri ekilmek mecbriyetinde kalan Yunan askerlerinin Aydn'a doru ricatleri esnsnda Nazilli ahl-i Mslimesinin ileri gelenlerinden krk iki zt berberlerine alup Kk civrnda takb etdikleri yolun, muhtelif mahallerinde bir sret-i fecada katl ve gzerghlarnda tarla ve baelerinde i ve gleriyle megl olan ve nazarlarna tesdf eden kadn, ihtiyr,
146

ocuk imh edildii haber alnm ve Yunan Kumandanlnca bi'z-zt gitmeye bidyeten mmnaat edildiinden, ancak drt gn sonra gayr- kbil-i tehs bir hle gelen cesedler defnedilebilmi ve mtefessih bir hlde bulunmalarndan dolay hviyetleri tayn edilememidir. Balatck, Erikli, Germencik, Karapnar mntkalar dhilindeki karyelerin ileri gelenlerinden alt kii bil-sebeb aslm ve Kzlcaky'n mecm- nfsunu tekl eden yz alt kadar erkek ve kadn cmie doldurulmak ve yaklmak sretiyle ehd edilmilerdir. Germencik kyne akn eden Yunanllar ahl-i Mslimenin eksersini darb ve env- hakret ve ikence ile habsederek hnelerde kadnlarn rzlarna taarruz ve mllarn yama etmeye balamlar ve ez-cmle Nhye Mdri Emin Bey'in hnesine girp ne kadar z-kymet eys varsa hepsini aldkdan sonra mm-ileyhin kermesini drt sng ile bandan cerh ve on be kiiyi kuruna dizilmek sretiyle ehd eylemiler ve Emin Bey'i de imh etmek emeliyle taht- tevkfe almlarsa da o srada ngiliz Mmessili Msy Heleder ve refkatinde byk rtbeli bir ngiliz zbitinin trenle vrdu ve muvenet ve mzheretleri zerine salvermilerdir. Yunanllarn harben Aydn' tahliye ve ricatlerini mtekiben Yunan kararghnn yanndaki yolda genc bir slm kadn, kolu dirseinden kesilerek ferci dhiline sokulmu ve zerinden donu da alnm, plak ve maktl bir halde grlmdr. Yine ayn mahalde bir slm kadn donlar karlarak, yzkoyun yere yatrlm ve memeleri kesilp arkas zerine mevz bir hlde grlmdr. Doktor smail Bey'in refkas ve be alt yalarndaki kermesi, bir sret-i feca ve gaddrnede katledilmiler ve kzn gzlerini oyarak rlplak bir hlde hnenin penceresinden sokaa atmlardr. Kepez denilen mahalde kz ve genc kadnlardan mrekkeb on iki kiilik bir grup katledilmi ve arkas stlerine yatrlup, yine genclerden mrekkeb ve on iki erkek daha katledilerek rlplak soyuldukdan sonra fil-i en vaziyetinde zerlerine yatrlmlardr. Pnarba denilen mahalde on iki slm genci gayr- kbil-i tehs bir hlde ve bir sret-i fecada paralanmlardr. Gerek Aydn kasabas ve gerek Nibli, Tahtaclar, Abdurrahman, Kiliseky, Hdrbeyli, Kar[a]aa, Elez(?) ky, Mahalle, merbeyli, Tahtac, Arzular(?) ky, Aligz, Maaza, Kzlcaky, Teke, Urunlu, Germencik, Karaa, Reisky, Alikrdler, Erikli, Readiye, Hac Ali, Hamurlu, Osmanbk[], Karapnar, Gzdik[?], Sandkl, Demirky, Yeniky, Emirli, erkesky, Baklack, Kalfatepe, mamky, Sereky, Kocaky karyesi kmilen yaklm ve bu havza dhilindeki nfs- ummyi tekl eden kitlenin nsfndan ziydesi Yunan sngsyle imh edilmi ve krk bin koyun, at ve sr

147

gasbolunmudur. Nazilli'de Aydn Taburu'nun f 10 Austos sene [1]335 trh ve 80 numarasyla. Nisan'n on altnc gn sabhleyin Tire'nin Bykkadifeky', 64 kiilik bir Yunan mfrezesi tarafndan abluka edilerek, Muhtar Veli Mehmed olu Halil ve ky bekisi obanolu Hseyin vstasyla ale'l-acele toplayabildikleri 12 kyl cmi avlusuna getirilp iki bomba ve mitralyz endht sretiyle bir iki dakika zarfnda imh edildikden sonra, ky dhilinde toplayabildikleri 15 kadar sr alup kyden ekilirken muhtrn barsaklarn tede beride srklemiler ve Akehir nm mahalde tesdf etdikleri Karaocuk olu Mehmed'in kafatasn da tfenk dipiiyle iki ak eylemilerdir. zmir Alay'nn f 28 Nisan sene [13]36 trh ve 4139 numarasyla. Temmuz'un yirmi yedisinde Bursa'nn Hamidiye karyesinden silh taharr eden zbit kumandasndaki Yunan mfrezesi karyeden sa olu Halim'i celb ile silhn taleb eylemi ve cehlet eseri olarak, daha evvelce Hristiyanlar tarafndan silh alnm olan merkm, Silhm gvurlar ald demesi zerine fen hlde darb ve mtekiben silhla katledilmidir ve hnelere taharriyt in giren efrd bir hayli z-kymet ey gasbeylemidir. Mudanya Yunan mfreze-i askeriyyesinden Bursa'nn Madenli karyesine gelen bir mfrezenin erkek ahlyi cmie toplayarak hnelere silh aramak zre girdikleri ve bu miynda karyeden Hac Mustafa'nn hnesine girenler tarafndan zevcesi Hadice'nin rzna tasallut edildii anlalmdr: Hdvendigr Jandarma Alay'nn f 29 Temmuz sene [1]336 trh ve 5938 numarasyla. Trhden bir hafta mukaddem Yunanllarn Katrl, Engre, Kocadereler karyelerini igl eylemesi zerine karye erf ahlsinden 36 kii Yunan zbitiyle grmek ve maksadlarn anlamak zre gitmi iken ilerinden iki Ermeni ve iki slm katledildikden sonra dierlerini sefne-i harbiyyelerine alarak Gemlik kazsna gtrmlerdir. Ayn kuvvetden mfrez iki yz kiilik bir kta ertesi sabh, yani bayramn birinci gn Zindn karyesine gelerek cmiden kan btn karye erkeklerini silh taharr ve talebi veslesiyle ve env- ikence ile darbeylemiler ve bunlardan yedi kiiyi ehd etmilerdir. gn sonra da kyden darb netcesi olarak kiinin daha veftna sebebiyet vermilerdir: Yalova Jandarma Takm Kumandanl'nn f 6 Eyll sene [1]336 trh ve bil- numarasyla. Tern-i Evvel'in ikinci gecesi karyeleri civrndaki ormanlardan odun katetmek zre arabalaryla birlikde yola kan a karyesinden Ali olu Halid, Ahmed olu brahim, ayrhisar karyesinden Mustafa olu Mehmed'in kyden bir kilometre kadar uzaklar uzaklamaz nlerine ekseriyet msellah alt Yunan askeri
148

karak ellerine geirdikleri Ahmed olu brahim'i dibikle darba ve srklemeye balamlar, karanlkdan istifde eden dier arkadalar firr ile karyelerine avdet ve vakay heyet-i ihtiyriyyeye anlatmlardr. Ayn gece yine bu kyden odun tedrik etmek zre baka bir yoldan ormana gidp henz avdet etmemi Aziz olu Mehmed ve Mehmed olu Feyzullah'n da ayn kbete uramalar ihtimline binen, jandarma ve kr bekileri ve karye ahlsinden mrekkeb bir heyete derhl taharriyta mberet edilmi ve a ve Orhaniye karyeleri arasnda Hac Raid denilen emenin takrben 50 metre imlindeki orman kenrnda Aziz olu Mehmed ve Mehmed Emin olu Feyzullah ile Ahmed olu brahim'in yekdierine muttasl kendi kuaklaryla kol ve boazlarndan balanm ve mteaddid mahallerinden let-i criha ve garra kurunlaryla katledilmi bulunduklar grlmtr: Karesi Jandarma Alay'nn f 3 Tern-i Evvel sene [1]336 trh ve 862 numarasyla. Eyll'n yirmi birinci gn gurb zamnnda Balkesir'in Ortamandra karyesi ahlsinden Mehmed olu Bayram'n karye mersnda bulunmakda olan biri erkek, dier dokuzu dii olmak zre 10 aded sr hayvan, Yunan askerleri tarafndan cebren gasbedilp Balkesir'e gtrld gibi yine ibu askerler tarafndan Dereky karyeli dil'den dahi bir mikdr pre alnmdr: Karesi Jandarma Alay'nn f 22 Eyll sene [1]336 trh ve 652 numarasyla. Balkesir'e merbt vrindi nhiyesi dhilindeki kurda Yunanllar tarafndan silh toplamak bahnesiyle ahl darb ve ayaklarndan aalara aslup altlarna saman yaklmak sretiyle ikence edilmi ve Karacebi karyesinde Pamuk olu Kara Hasan eser-i darbdan mteessiren veft eylemidir: Karesi Jandarma Alay'nn f 22 Eyll sene [1]336 trh ve 639 numarasyla. Kylerde mevcd eslihann Yunan Kumandanl'na teslmine dir vki olan teblgt hilfnda teslm edilmeyenlerin derci in vrindi nhiyesine gnderilen Yunan mfrezelerinin ahlye yapmakta olduklar ikence fec bir hl iktisb etmi ve netcede eser-i darbdan Karacebi karyesinden erif olu Hac Halil de veft eylemidir: Karesi Jandarma Alay'nn f 25 Eyll sene [1]336 trh ve 684 numarasyla. Eyll'n birinci gecesi Bursa'nn Kebrsusurluk karyesi civrndaki Lofcal Hseyin Efendi'nin iftliine bir Yunan neferi gelerek, iftlikde bulunan Ahmed Efendi'den biraz ot istedikden sonra kendisinden tabancasn tehr etmek sretiyle be banknot taleb etmi ve yok cevb zerine hnenin yukarsndaki odalara kup mm-ileyhin duvarda asl bulunan cketinin cebinden 80 guru parasn aldkdan baka "Kar var m?" diye Ahmed Efendi'ye tekliftda bulunarak, bundan mteessir olan mm-ileyhin feryd zerine firr eylemidir: Hdvendigr Jandarma Alay'nn f 2 Eyll sene [1]336 trh ve 6645 numarasyla.
149

Karesi'nin Yunanllar tarafndan iglini mtekib Balkesir'deki hayvan deposu Yunanllarca zabtedildikden sonra ahlye id z-kymet Arab hayvant da "Sizin in alyoruz" diye alnm ve civr kyler ahlsinden kumandanlara Trkler tarafndan birer at ihd edilmesi in klliyetli para toplanm ve bu paralar alkadrn arasnda taksm edilerek masb hayvant iersnden mnsibleri kumanda heyetlerine "Trklerin nine-i krn" nmyla takdm edilmidir. Bandrma'nn iglini mtekib civrdaki kylerde bulunan ahl-i slmiyye, Yunanllar tarafndan pek sibne mumelta dr olmulardr. Ez-cmle, iglden iki gn sonra Hamaml nhiyesine gelen Yunan mfrezesi ahlden para toplam ve bil-mblaa tekml nhiye halkna ikence eyledikden sonra mln ve tekml z-kymet eysn dahi verdii hlde nmsunu vermemekde srr eden on sekiz yandaki bir slm kzcaz mfrezeyi terkb eden efrdn muhcemt- behmiyyelerine hedef oldukdan sonra bulunduu hnenin penceresinden atlmak sretiyle ifn edilmidir. Yine bu muhtde yzlerce hayvn: koyun, sr ve bi'l-cmle hayvant- ehliyye ve matbah odunlarna varncaya kadar tekml havyic-i zarriyye, ve'l-hsl Mslmanlara id bey ve nakli kbil bi'l-cmle emvl ve ey balarnda zbitn bulunduu hlde igl ordusu efrd tarafndan gasbolunmudur. Dr- tecvz olan Mslman kyleri tarafndan Yunan Kumandanl'na vki olan ikyt, hi bir vakit msemmer olmam ve bu cesreti gsteren her hangi bir kyl ikyetini ism edecek yerde tevkf, darb ve lm tehlikesine marz kalmdr. Erdek'de: Ayn feca vki olmu, nehb gret, emkin ve meskine taarruz, gasb- emvl, hetk-i rz ve nms ve katl-i nfs gibi fazyih umr- tabiyyeden addedilebilecek bir ekil alm ve kaz dhilinde Rumlarn kesreti, ibu tecvztn tatbkini pek ziyde teshl eylemidir. Bayramn birinci gn, koluna bir Hill- Ahmer rozeti takan Soma belediye resinin on alt yandaki mahdmu Yunan zbitn tarafndan hemn tevkf ile habse ilk ve satlerce darbedilmidir. Evld in efat taleb etmek zre Yunan merkez kumandanna mrcaat eden belediye resi, kumandan tarafndan kolundan tutulmak sretiyle elfz- mstehcene istimliyle al melein-ns merdivenden atlmdr. gl esnsnda habshnede mahbs bulunan ve cinyetle mttehim olan mahkmn derhl tahliye edilerek serbest braklm ve Kuv-y Milliyye'ye intisb veslesiyle her Trk bil-kayd u art birer defa tevkfhneyi ziyrete mecbr olmudur: Heyet-i Tenskiyye Refkat Zbitlii, f 28 Eyll sene [1]336 ve bil numarasyla.

150

Ayvack'a gelen Yunan kuvvetleri ahl ile berber jandarmalarn esliha ve cebhnelerini ve efrda tevz edilmek zre debboyda bulunan elbise vesireyi almlar ve svr hayvantn bi'l-msdere kendi rkblarna tahss eylemilerdir. Ayvack Kumandan Yzba Arif ve Mlzm- Evvel Glib, Mlzm- Sn zzet efendiler igl kumandan tarafndan bi't-tevkf Edremid'e sevkedilmilerdir: Kala-i Sultaniyye Jandarma Taburu'nun f 31 Temmuz sene [1]336 trh ve 3188 numarasyla. Biga Kim-i makml'nn emriyle Misakca havlsine sevkedilen jandarma mfrezesiyle komiser muvini Gnen'den gelen bir Yunan mfrezesi tarafndan der-dest ve semt-i mechle gtrlmlerdir: Kala-i Sultaniyye Taburu'nun f 23 Austos sene [1]336 trh ve 3788 numarasyla. Tern-i Evvel'in yirmi nc akam Bandrma Yunan kuv-y igliyyesine mensb Aydnck karagolu efrdndan yedi Yunan askeriyle babozuk, Biga'nn nar karyesine gelerek ahl-i slmiyyenin hnelerini taharr veslesiyle birok z-kymet ey ve paralarn ahz u gasbeylemilerdir: Kala-i Sultaniyye Taburu'nun f 25 Tern-i Evvel sene [1]336 trh ve 5302 numarasyla. Yunan kralnn veft dolaysyla Bayrami kazsnda dahi ticrethne ve kahvelerin kapatlmas sretiyle izhr- mtem edilmesine dir mahall Yunan gl Kumandanl'nn kaz kim-i makmlna mrcaat- resmiyyesinin nazar- itibra alnmamas dolaysyla Kim-i makm Keml Bey, Yunan kumandan tarafndan dire-i hkmetde tevkf ve mtekiben hnesinde habs ve ihtiltdan menedilmekle berber mahfzen Edremid'e sevkedilmidir: Kala-i Sultaniyye Jandarma Taburu'nun f Tern-i Sn sene [1]336 trh ve 5486 numarasyla. Temmuz'un yirmi sekizinci gn Yunan askerinin ile'yi igli esnsnda zbit kumandasndaki mfreze-i askeriyye hkmet, telgraf, liman ve gmrk direlerini taht- igle alarak taharriyyt- lzme icr edilmi ve bu miynda telgrafhnenin kasasn krarak mhr-i resmyi ahz ve gmrk diresi ardiyyesinde bulunan tccran id emtiay gasbeylemilerdir: ile Jandarma Kumandanl'nn f 30 Temmuz sene [1]336 trh ve bil-numarasyla. Balkesir'in iglinden gn sonra jandarma alay diresiyle merkez bl tefrt ve santral ve yirmi telefon makine ve levzm ve nevhye merbt btn telefon huttu ve alay debboyunda mevcd bi'l-umm esliha ve cebhne, kaput vesir, Yunanllar tarafndan kmilen gasbedilerek zmir'e sevkolunmudur: Balkesir Alay'nn f 27 Austos sene [1]336 trh ve 198 numarasyla.

151

1- Yunanllarn igli altnda bulunan Biga, Ezine, Bayrami, Ayvack kazlarnda Yunanllarn ahlye taarruzlarndan ve keyfe-m-ye hne taharrsi veslesiyle halk darb ve ikence etmelerinden ve mutebern- ahlyi bil-sebeb tevkf etmelerinden dolay, mezkr mahaller ahlisinin ahvl-i rhiyyeleri fendr. 2- Yunan kumandan Ezine erf ve mutebernndan on be kiiyi Yunanllar aleyhine propaganda yapmak veslesiyle tevkf ve dehetli sretde darbetmidir. 3- anakkale'den Ezine'ye giden drt araba yolcusu Sarmsak kprs civrnda bulunan Yunan devriyesi tarafndan tevkf olunmak istenilmi ve merkmlar kamdr. Fakat cmlesi Ezine'ye muvsalatlarnda tevkf ve iddetle darb ve habsedilmilerdir. 4- anakkale'ye merbt Muradlar karyesine bir Yunan mfrezesi gelerek nhiye azsndan Molla Mehmed, Ahmed Aa nmndaki ehs tevkf ve Bayrami'e sevketmilerdir: anak Taburu'nun f 20 Tern-i Sn sene [1]336 trh ve bil-numarasyla. Tern-i Sn'nin on altsnda msellah bir ok Rumlar, Kurueme karyesini basarak ahlden Hseyin olu Mustafa'nn hnesi dernundakileri darb ve atede kzdrdklar saayan merkm Mustafa'nn bana geirmek sretiyle ikence eylemiler ve karye dhilinde ele geirdikleri pre ve z-kymet eyy ahz u gasbeylemilerdir: Hdvendigr Alay'nn f 27 Tern-i Sn sene [1]336 trh ve 10059 numarasyla. Silivri'yi igl eden Yunan kuvvetlerinden bir ksm efrdla Fenr, anta, Srgn karyesi Rumlarndan bazlar jandarma zbitnndan Mlzm- Evvel Nazmi ve Bahri efendilere "Hey, buraya baknz, siz Yunan jandarmassnz. Bundan sonra sakn Rumlara ilimeyesiniz. Sizin tandnz Kral Aleksandros'dur." ve balarndaki kalpa ire ile "Kafanzda bu tencereleri ne tutuyorsunuz; karnz, atnz." gibi ve emsli hakretlerde bulunmular ve bi'l-umm memrnin oturmakda olduklar krathneden yine mm-ileyhimi "Burada iiniz ne? Koca eteciler haydi dar kn." hitbyla kahvehneden komulardr: atalca Jandarma Taburu'nun f 3 Temmuz sene [1]336 trh ve 2637 numarasyla. Ayvack kazsn igl eden yz kiilik bir Yunan mfrezesi tarafndan kaz jandarma efrdnn silh ve cebhneleriyle svri efrdnn hayvant ve ahl yedindeki esliha, msdere edilmi ve jandarma zbitnndan Yzba Arif, Mlzm- Evvel Glib, Mlzm- Sn zzet efendiler de mfreze tarafndan tevkf ve mahfzen Edremid'e sevkolunmudur: anakkale Taburu'nun f Austos sene [13]36 trh ve 3252 numarasyla.

152

Ayvack'n Kkkuyu Jandarma Karagolu efrdndan Hasan olu Osman bery- vazfe Ahmedce iskelesinde bulunduu srada zeytun fabrikas shiblerinden Falavko'nun hnesine geceleyin silh atd crmyle der-dest ve mahfzen Ayvack igl kumandan nezdinde tevkf edilmi ve ikrr- crm etdirmek maksadyla nefer iddetle darbolunmudur: anakkale Taburu'nun f 3 Tern-i Sn sene [1]336 trh ve 5635 numarasyla. Yunan iglinden sonra tekml slm karyelerindeki silhlar, av tfenkleri de dhil olmak zre tammen toplanm halbuki Hristiyan karyelerine bi'l-akis silh tevz edilmek sretiyle, bunlarn kur-y slmiyyeye tecvzleri iltizm ve temn olunmu, bu yzden bi'l-hssa Gemlik ve Orhangzi mntkalarnda slm kylerine msellahan ve mctemian taarruz eden Ermenilerin yzlerce nfs- slmiyyeyi ehd etmek, hneleri kmilen yakmak, cevmi-i erfe mefrtna varncaya kadar btn emvl ve ey-y menklelerini gasb ve nakletmek gibi tahamml-sz enatleri gerek kur-y slmiyyede ve gerek jandarmalarda hi bir silh bulunmamas, Hristiyan karyelerinin kuv-y igliyyece mazhar- himyesi olmas ve essen jandarmann f-y vazfede serbest bulunmamas sebebiyle hi bir takbta marz kalmamdr. rtikb edilen fecyi ve cinytn derece-i mln mahallinde tedkk etmek zre makm- idinden msade istihsliyle bir zbit gnderilmidir: Hdvendigr Jandarma Alay'nn f 13 Eyll sene [1]336 trh ve 6913 numarasyla. Ermeniler tarafndan kur-y slmiyyeye vki olan tecvzt tahkke memr Merkez Hrici Bl Kumandan Yzba Hsni Efendi'nin raporu hulsas ber-vech-i zrdir. 1- 7 Eyll [13]36 sabh Grn-i gayr-i Mslim karyesi Ermenilerinden mteekkil krk kiilik bir grub tarafndan Akharim, Mamre slm karyeleri baslarak emvl ve eylar kmilen gasbedilmidir. Ayn gnde Selz-i gayr-i Mslim Ermenilerinden mrekkeb 300 kiilik bir cemm-i gafr tarafndan Tutluca karyesinin muhsaras esnsnda arkadan yetien on be Ermeni svrsi ky halkna, kendilerinin Yunan askeri olduklarn, binen-aleyh mukvemet eylememelerini syleyerek kyllerin hi birine tedbr ittihz eyleme[me]lerini ve tammyla gfil bulunmalarn temn etmi ve bu sretle serbeste kye girmeye muvaffak olan bu grh, btn emvl ve eyy kmilen yama etdikden, elliye yakn kadn, erkek ve ocuu bir sret-i fecada ldrdkden, bi'l-hssa btn kadnlar rlplak soyarak tehr eyledikden sonra karyeye ate vermi ve mevcd doksan hneden ancak ev yangndan kurtulabilmidir. Hnelerin tahrb[inde] el bombas vesir ecz ve lt- nriyyenin mebzlen istiml edildii tahakkuk etmidir. 2- F 8 Eyll sene [13]36 trhinde ale's-sabh Orhangazi'nin Yunan kuvvetleri tarafndan igli zerine verilen emir mcebince slmlarda mevcd btn silhlar iki
153

sat zarfnda igl ktatna teslm edilmi ve kendi silhlarnn toplandn gren Ermeniler, bunu kfi bir nine-i tevk addederek taarruzta balam ve bu yzden olarak yevm-i mezkrda znik'den kasabaya gelmekde olan bir nefer katledildii gibi ertesi gn, yani 9 Eyll sene [13]36 trhinde ilingir arasnda slmlara id alt yz koyunluk bir sr, cebr ve iddet istimliyle obanlarn elinden alnm; yine ayn- gnde, Yalova'dan Orhangazi'ye gelen sabun ve eker gibi ey-y ticryyeyi hmil be araba yine mezkr ilingir Ermenileri tarafndan yol ba yaplmak sretiyle gasbolunmu ve yine ayn gnde Yeniky altnda znik tarkiyle Yeniehir'den gelmekde olan Rediye'de eyh erefeddin Efendi'nin dmd Hfz Efendi ilesiyle dier bir erkek yolcu gib edildii gibi Cedd nhiyesinde mevcd olan yirmi slm hnesi, nhiye-i mezkre Ermenileri tarafndan kmilen yama edilmi, hnelerin kapu, cam ve ereveleri tahrb ve naklolunduundan ahl-i slmiyye meskensiz braklmdr. 3- 6 Eyll sene [13]36 trhinde Akharim karyesinden Slim Aa ve Mamre karyesinden Giridli Ali Bey nmndaki erf Selz-i gayr-i Mslim Ermenileri tarafndan daa kaldrlm ve bunlardan on iki bin lira fidye-i nect taleb edilmi ise de geceleyin Hac Slim Aa'nn anszn firr zerine Ali Bey de serbest braklm fakat Ali Bey'in yirmiyi mtecviz mandas ve ev eys kmilen yama edilmidir. 4- Ermenilerin slm ahlye kar besledikleri hissiyyt- ena ve intikam-cyne netyicinden olmak zre Gemlik'in igli gn Gemlik caddesinden Orhangzi'ye kamakda olan kadn, erkek on nfs sret-i fecada ehd edildikleri gibi Orhangzi'nin eltikci, Grn'n Geic karyelerinden bery- maslahat Gemlik'e gidenlerden kadn, erkek on be nfs, Gemlik huddu dhilinde yine mezkr ehs tarafndan bil-istisn katlolunmulardr. 5- Gemlik ve Orhangazi kazlar ahl-i slmiyyesi i ve glerini tammen terkederek hnelerinde kapanmakda ve bu yzden bi'l-hssa bu sene pek kesretli olan zeytun hslt krlarda terkolunmakdadr. 6- Arzolunan efl-i ciniyye mtecsirlerinin tecziyesi hussundaki mteaddid mrcaatlarda "Bunun syi-i memleketi muhil cerimden olmasna mebn ancak Gemlik'de teekkl edecek Yunan dvn- harbinin cmle-i selhiyyetinden olduu" cevb verilerek hi bir ey yaplmamakdadr. 7- Yunan kumandanlar, temn-i syi kazyyesinin hayr- husle slini arzu etdiklerini sylemekdelerse de ilingir, Kermet, Yeniky, Orta, Selz-i gayr- Mslim, Grle-i gayr- Mslim, Harman, Karsak gibi Ermeni kylerinde mevcd klliyetli esliha ve cebhne ve bomba dercedilmedikce bunun mmkin'l-huss

154

olmad muhakkak ve zavall slm ahl dim lme mahkm bir sretde beklemeye mecbrdur. 8- Ky ky dolalacak olursa daha pek ok fecyie tesdf edilecei bhesizdir. Sansr heyeti faliyyetde olduundan, ahl vakyii tamamyla arz[a] cesret edememekde, memrn-i hkmet de mahkmiyyet-i siysiyye endesiyle hi bir faaliyet gsterememekdedir: Hdvendigr Alay'nn f 21 Eyll sene [1]336 trh ve 7146 numarasyla. Hkmetce ihzren aranlmakda olan mer nmndaki bir ahs der-dest etmelerinden dolay Bykekmece Jandarma Takm efrdndan Mehmed olu Ahmed ve Satlm olu Mehmed, Yunan Tabur kumandan tarafndan tevkf edilerek bery- isticvb Hadmky Divn- Harbi'ne sevkedilen Kabakca istasyonu karagoluna memr jandarma neferi Ahmed olu Abdullah ve Hseyin olu Durmu, Kabakca karyesi korucusuyla bir nefer de ayn- gnde tevkf olunarak jandarmalarn silh, cebhne, kasaturalarn, korucunun tabancas, askerin de yine kasaturas ahz ve kendilerini iddetle darbeylemilerdir. atalca Jandarma Taburu'nun f 15 Haziran sene [1]336 trh ve 2284 numarasyla. Deirmenky jandarmalarnn eslihas, igl kuvvetleri tarafndan alnm ve efrd esr edilmidir: atalca Jandarma Taburu'nun f 22 Temmuz sene [1]336 trh ve 2576 numarasyla. 1- Bursa havlsini igl eden Yunan ktat ahlnin arpa, buday, yulaf ve otlarn bil-cret ve veska dahi vermeksizin almlardr. 2- Bursa'nn igli zerine yerli Rumlar tarafndan civr kur ve iftliklerde bulabildikleri ey, hayvant, pre vesireyi yama etmiler ve muhlefet etmek isteyenlere de silh istiml eylemilerdir. Taarruza urayan ky ve iftlik civrnda birok cenzelere tesdf edilmidir: Hdvendigr Jandarma Alay'nn f 19 Temmuz sene [1]336 trh ve 5840 numarasyla. Sinekli istasyonuna gelen bir Yunan bl, istasyon muhfazasna memr iki nefer ile bir polisin ve bery- vazfe mevki-i mezkrda bulunan jandarmann silhlarn alarak esr-i harb sfatyla erkesky'ne sevkeylemilerdir: atalca Jandarma Taburu'nun f 8 Austos sene [1]336 trh ve 1313 numarasyla. Karacabey kazsndaki jandarmalarn ummiyetle eslihas Yunanllar tarafndan alnmdr: Mntka Mfettilii'nin f 11 Austos sene [1]336 trh ve 29 numarasyla.

155

Mudanya'da bulunan jandarmalarn silhlar da toplatlmdr: Hdvendigr Jandarma Alay'nn f 27 Austos sene [13]36 trh ve 6511 numarasyla. Kurban Bayram'nn birinci gn Krkaa Hkmet Kona'na kede edilecek bayraa, Yunanllarca mmnaat olunmudur: Karesi Jandarma Alay'nn f 31 Austos sene [1]336 trh ve 217 numarasyla. Yunan igli altnda bulunan jandarma ktatnn kffesinin silhlar Yunanllarca msdere olunmudur: Hdvendigr Jandarma Alay'nn f 9 Austos sene [1]336 trh ve 6821 numarasyla. 1- Yunan kralnn yevm-i veftnda taht- igllerinde bulunan Memlik-i Osmniyye'de Yunan memleketi gibi alim-i mtem olmak zre 17 Tern-i Evvel [13]36 trhinden itibren gn mddetle bi'l-umm ticrethne ve kahvehnelerin mesdd bulunmas Yunan Kumandanl tarafndan emredilmi ve bu gibi mersime almam olan ahl yine dkknlarn amak istediklerinden bu gibilerin dkknlar Yunan devriyelerince cebren kapatdrlmdr. 2- Kraln veft dolaysyla Yunanllarca yaplmakda olan mersime, jandarmalarmzn da mevcd silhlarn namlu ksm aa olmak zre tanmas sretiyle itirkleri in tazyktda bulunulmudur: Kala-i Sultaniyye Taburu'nun f 4 Tern-i Sn sene [1]336 trh ve 5478 numarasyla. Balkesir'in Bigadi karyeli Hseyin olu Mustafa ile birderi Ahmed, Balkesir'den ayrhisar'a giderlerken kasaba medhalinde on kiilik bir Yunan devriyesinin tecvztna uramlar ve krk aded yzlk evrk- nakdiyyeleriyle bir mikdr eylarn aldrmlardr: Karesi Alay'nn f 9 Tern-i Sn sene [1]336 trh ve 1572 numarasyla. 1- Tern-i Sn'nin yedinci gn akam Tahtal mersnda bulunan on bir hneden ibret yrkler, Tahtal karyesinden olmalar melhz dokuz msellah Rum tarafndan baslarak eylarnn yama ve yrklerden iki kii fen hlde darb ve drt gne kadar bin lira tedrik ederek tayn edecekleri mahalle braklmas in tehddt ve tenbhtda bulundukdan sonra firr etmilerdir. 2- Tern-i Sn'nin yirmi yedinci gecesi Bursa'nn Ovaaka karyesi tarz- tekellmlerine nazaran Rum olduklar zannedilen msellah otuz kadar ehs- mechle tarafndan baslarak karye ahlsi ummiyetle darb ve tahkr ve bir ok z-kymet ey ahz u gasbedilmidir. 3- Tern-i Snnin yirmi ikinci gn bery- takb Bursa'nn Ma[s]harahasan karyesi yirmi kiilik birer Rum etesi tarafndan tecvzta urayarak bir ok ey

156

gasb ve karyeden Hac Mehmed nm ahs katlolunmudur: Hdvendigr Jandarma Alay'nn 1/12/[13]36 trh ve 101142 numarasyla. Tern-i Sn'nin yirmi altnc gn bery- takb Balkesir'in vrindi nhiyesinin Yallar karyesine gelmi olan Mlzm Kondoros kumandasndaki ve Yunan mfreze-i askeriyyesi silh aramak bahnesiyle ahlye bir ok hakret ve mezlimde bulundukdan ve askerlere bak tehr etdii iddisyla cmi hatbi Ali Efendi'yi abdest almakda iken ehd ve karyeden cebren iki koyun da gasbederek heyet-i ihtiyriyyeye mnderect mechl bir zabt varakasn temhr etdirdikden sonra nhiye merkezine avdet eylemilerdir: Karesi Jandarma Alay'nn f 29 Tern-i Sn sene [1]336 trh ve 1982 numarasyla. Tern-i Sn'nin on dokuzuncu gn sabh Gnen kazsnn akmak nm- dieri Eriklioba karyesinin bir Yunan mfreze-i askeriyyesi tarafndan abluka edilerek hnelerde taharriyyt yaplm ve baz ehsdan be kuzu ve otuz kadar tavuk ve bir mikdr da pre gasbolunduu gibi mfrezenin vrdunda karyede bulunup da esn-y taharriyytda gaybbet etmesinden dolay Veli olu Mehmed'e id samanl bi'l-ihrk ky terkeylemidir. Mfrezenin kyden ayrlmasn mtekib civrdan iidilen bir ka el silh sesi zerine mfrezenin bir ksm tekrr kye avdetle karyeden elli yalarnda brahim olu Ahmed'i katl ve merkmla berber Ahmed olu Davud, Ramazan olu Sleyman, Sleyman zevcesi Hanife, Muhtr Ramazan, Rstem olu Adem, mer olu Halil, Mehmed'in ilesi Elif, Yetim Mehmed olu Hasan mahdmu Arif, Emin olu Halil, Uzun Mehmed, Halil olu Halil nm ehsa id hnelerle ey ve zahreleri ihrk ve Halil olu Hseyin, Hseyin olu smail, Tahir olu Ramazan, Adem olu Ali, Osman olu Bekir, Hasan olu Adem nmndakiler de mteaddid mahallerinden kama ve dibikle cerh ve Ali olu Halil, smail olu Uzun Mehmed Aa, brahim olu Ali, Rstem olu Adem, Halil olu Mustafa, smail olu Uzun Mehmed Aa kermesi Aye, brahim olu Mehmed, Halil olu Hseyin nm ehs, darb ve bir ok eylar gasbolunmudur: Karesi Alay'nn f 2 Kann- Evvel sene [13]36 trh ve 2018 numarasyla. Merkez jandarma svr efrdndan Kalkandelen muhcirlerinden Arnavud Ahmed olu Halil Necati, Yunanllar aleyhinde tefevvhtda bulunduu bahnesiyle Karesi Merkez Kumandanlnca 23 Tern-i Sn sene [13]36 trhinde tevkf ve elleri kelepeli olarak Manisa Dvn- Harbi'ne sevkolunmudur: Karesi Jandarma Alay'nn f 27 Tern-i Sn sene [1]336 trh ve 1943 numarasyla. 1- Erdek'in iglini mtekib mevcd jandarmann bir ksm firr eylemi ve ksm- dieri de terk-i vazfe etdirilerek, bunlarn yerlerine kim olmak zre mahall despothnesi emrinde milis teklat yaplm ve yine despothnede mteekkil bir heyet tertb ve tevkiyle efrd- merkme gece ve gndz slm hnelerinin ve genc
157

ve ihtiyr bi'l-cmle erkekleri habshneye sevk ve env- ikenceye tabi tutulmak sretiyle env- mezlim icr ve ahl-i mevkfe, pre mukbilinde tahliye olunmudur. 2- Ahl-i slmiyye tarafndan Bandrma Yunan gl Kumandanl'na vki olan mrcat ve ikyt zerine milis efrdnn vazfelerine sret-i resmiyyede hitm verilmi ise de haf ve cel sretde despothnedeki heyetin nfz ve emriyle harekt- tecvzkrneleri temd eylemekde bulunmudur. 3- Her on be gnde bir defa umm slm erkekleri Rum ahl vstasyla toplatdrlarak bir ok hakret altnda taht- tevkfe alndkdan sonra geceleri denek ve sopalarla fec bir sretde darb ve cerhedilmekde ve mllar da yama olunmakda ve bu miynda genc erkek ve kzlarn nms ve iffetlerine tecvztda bulunulmakdadr. Bundan baka mevkfnin kollar arkalarna balanarak azlarna birer denek verildikden sonra kpekler gibi havlatdrlmak istenildii srada bi't-tab azlarndan yere den denei tekrr azlarna almak in cebren yere edirildikleri esnda kollarnn arkaya bal olmalarndan n yz st yere dmelerini mtekib etrflarnda bulunan ve bu ikenceyi bil-rahm tatbk eden Rum ahl tarafndan b-re maznnn odunlarla darb ve cerhedilmidir. 4- Erdekli Seyyid nmndaki bir gence bir gecede otuz Rum tarafndan fil-i en icr edilmidir. 5- Kasabann umm yamasnda memrnden Kaz Mftsi Hseyin Hsni Efendi ile Tahsl Memru Hayri efendiler de dhil olmak zre bir ok ehsn mllar yama edilmidir. 6- Krk-elli seneden beri b-tapu slmlar elinde bulunan emlk, Rumlar tarafndan bil-muhkeme gasbolunmudur. 7- Tern-i Evvel'in yedinci gn Aydnck nhiyesi merkezinden hareketle Erdek tarikyle bery- ticret Konya'ya gitmekde olan yetmi yalarnda erif olu Rif Aa nmndaki birisi esn-y rhda darb ve cerhedildikden sonra nakd-i mevcdu kmilen gasbolunmudur. 8- Ayn- trhde Rusmt memrlarndan Salih Efendi dahi bil-sebeb aru ortasnda on dokuz mahallinden cerhedilmek sretiyle ehd edilmidir. Yine ayn- trh ve satde Dyn- Ummiyye memrlarndan Hasan Efendi dahi on yerinden mecrhen katledilmidir. hed-y mm-ileyhimnn ktilleri, eky-y mehreden Sevdal olu Estelyano ve stanbullu Arabac olu Kosti olduu hlde mahall Yunan mfrezesince der-dest edilmiken yarm sat sonra Kosti serbest braklm ve dieri Estelyano da Bandrma'ya sevkedilmi ve 22 Tern-i Evvel
158

trhinde her ikisi dahi mehr ete ressndan Kraki ve rfeks ile berber teslh edilerek ve yedlerine de Yunan Kumandanlnca bir veska verilerek serbest braklm ve merkmn msellahan tekrr Erdek'e gelmidir. 9- Aydnck nhiyesi civrnda Gnenli yetmi yalarnda Memi nmnda bir ihtiyr, keyf olarak icr edilen endht tecrbesinde hedef ittihz olunarak katlolunmudur. 10- 25 Tern-i Sn sene [1]336 trhinde jandarma ile memrn emr-i ahre kadar hkmetden darya karlmam ve kapya nbeti ikme olunarak mevkf bulundurulmudur. Bu esnda bi'l-umm Rum ahl "byk-kk, erkek-kadn" msellah olarak Bandrma'dan mrr eden krk kiilik bir mfrezeye iltihk ederek slm mahalltn ablka eylemiler ve taharriyt icr etmilerdir. Bu srada ellerine geen zkr- slmiyye bid- der-dest habshneye sevkedilmi ve esn-y rhda tarafeynden sralanm olan ahl-i Hristiyniyye, ellerindeki sopalarla bu b-reler hurde-ha edilinceye kadar darbolunmulardr. Ve kaz kim-i makm dahi dhil olmak zre bi'l-umm memrn-i hkmet yh sadlaryla tahkr edilmidir: Mstakil Erdek Takm'nn f 12 Knn- Evvel sene [1]336 trh ve bil-numarasyla. 1- Ezine Yunan gl Kumandan Mlzm Sotiri'nin refkatnda eirrdan ve habshne firrlerinden Dnme Mehmed'le teden beri Yunanllar tarafndan hafiyelikde mstahdem Ezineli Yani, nmndaki ahs olduu hlde hayvant ahlden tedrik olunmak sretiyle tekl eyledii on drt kiilik bir svr mfrezesiyle Knn- Evvelin birinci gn Saral ile Kalveres iftlii arasndaki Hasanlar obasn basarak Mustafa avu'un hnesinde taharriyt icr etdii ve mukaddem eky tarafndan gasbedilmi baz eynn zuhruna binen tazyk ve tehdd edilen merkmdan yz Osmanl altunu ile bir bei birlik ve bir mikdr znet altununn rvet olarak gasbolunduu. 2- Top muhfz olarak Halilili karyesinde bulunmakda olan topu neferlerden drdnn ekyya yataklk etmekde olduklar bahnesiyle Ezine gl Kumandanlnca tevkf ve ilerinden birisi bi'l-hire serbest braklarak dier mahfzan Edremid'e sevkolunmulardr. 3- Bayrami jandarma takm kumandannn teebbsyle mukaddem istirdd edilen takm eslihas, Ezine'den Bayrami'e vrd eden bir Yunan mfrezesi tarafndan silhlarn idesinin dier kazlara da s-i tesr hsl eylediinden bahisle on silhdan mads be-tekrr msdere olunmu ve bu sretle Biga'da on, Ayvack'da iki, Ezine'de ve Bayrami'de braklan on aded mstesn olmak zre mezkr kazlardaki bi'l-umm esliha Yunanllarn yed-i gasbna gemidir.

159

4- Biga Yunan igl kuvveti, yzba kumandasnda iki yz elli mevcdlu bir blkle takviye edilmi ve Gvr mm nmyla marf mm Feyzi Efendi ve refki Yunanllarca der-dest ve tevkf olunmudur. 5- Ezine Jandarma Takm efrdndan Mehmed olu Mehmed yedinde grlen bir ngiliz silhndan dolay tevkf olunmudur: anakkale Jandarma Taburu'nun f 11 Knn- Evvel sene [1]336 trh ve 6174 numarasyla. 1- 11/12/[13]36 trh ve 6174 numaralu raporun drdnc mddesinde Yunanllar tarafndan tevkf edildii bildirilen Biga kazsnn Asmal karyesinden Gvr mm nm Feyzi Efendi ile karye-i mezkreli refki Ali avu, Yunanllarca mahfzan Bandrma'ya sevkolunmudur. 2- Knn- Evvel'in on drdnc gn Ezine-Saral arasnda kiderbend nm mevkide krk kiilik bir Yunan mfrezesiyle yirmi alt mevcdlu Sadk etesi arasnda bir msdeme vuka gelmi ve msdemede bir Yunan onbasnn maktliyeti ve bir Yunan neferinin mecrhiyetiyle netcelenmi ve ete bir zyita uramakszn ekilp gitmidir. Msdeme esnsnda bery- maslahat Ezine'ye gitmek zre mahall-i msdemeden gemekde olan Dmrek karyeli Mustafa, Him, Kzm, Halilili karye muhtr- snsi Hseyin ve karye-i mezkre korucusu Ali nm ehs iki te arasnda kalarak olduklar yerde ihtif eylemiler ve bade'l-msdeme Yunanllara teslm olmulardr. Kendilerinin gayr-i msellah bulunmalarna ramen Yunanllar, ekylara msdemede yardm etdikleri bahnesiyle merkmnu Ezine'ye sevk ve habseylemiler ve geceleri habshnede kasatura ile darb ve cerhetmek sretiyle ikenceye marz brakmlardr. Bunlardan korucu Ali eser-i darbdan ve bann drt mahallinden sopa ile ald cerhadan mteessiren veft eylemidir. 3- Ulahl nhiye mdri, nhiyeye merbt Ksedere karyesinde mukm tebea-i Osmniyyeden Rum papasnn bir mddetden beri pazar gnleri hnesine kede eyledii Yunan bandrasn bade-m ekmemesi in nhiye Jandarma Kumandan Vekli Ser-avu Tahsin'e ifhen verdii emri, Jandarma Kumandan Vekli Ksedere Jandarma Karagol Kumandan Ali avu vstasyla infz etmek istemi ve papasa vki olan bu tenbhtdan Yunan kumandanl haberdr olarak Tahsin ve Ali avularn der-destlerine teebbs olunmudur. Yunanllarca taharr edilmekde olduklarndan haberdr olan Tahsin ve Ali avulardan Tahsin avu, firren tabur merkezine iltihka muvaffak olmu ise de gaybbet eden Ali avu'un mahall-i ihtifs henz anlalamamdr: anakkale Jandarma Taburu Kumandanl'nn 18/12/[13]36 trh ve 6281 numarasyla. 1- Balkesir'in pnar, Ayebac, Soukkuyu karyelerinde iki Yunan ahl-i slmiyye[ye] ikence ve emvl ve hayvantn gasb ve sirkat eyledikleri istihbr
160

olunarak merkmn muhtelit bir mfreze tarafndan der-destle Balkesir-Yunan Kumandanl'na teslm edilmidir. 2- Akakyl Halil Aa'nn prelerini gasbeden ak Arab Hasan olu Halil ile refki Arif'i hkmete ihbr eden Bayat karyeli Mehmed olu dris, Akaky'nden Mustafa olu Halil, Mustafa olu Hasan ve Hseyin olu smail nmndaki ehs, Yunanllar tarafndan bi-gayr hakkn tevkf edilmilerdir. 3- Balkesir'den karyesine gitmekde olan Kocapnar karyeli Ramazan olu Aziz yolda bir Yunan onbasyla bir sivilin taarruzuna uram ve sekiz yz gurula kordon bir sat gasbolunmudur. 4- Balkesir'in Ortamandra karyesinden Bayram Aa'nn on res sr Yunan askerleri tarafndan cebren gasbolunarak Balkesir'e sevkedilmidir. 5- Balkesir'den bir ok erzk vesire ile karyelerine gitmekde olan iki Mslman, Paaky karyesi civrnda bir Yunan askeriyle bir sivilin taarruzuna dr olmala nakd-i mevcdu gasbolunmudur. 6- Eyll'n on dokuz, yirmi ve yirmi birinci gnleri Balkesir'in vrindi nhiyesiyle kursndan silh toplamak bahnesiyle memr edilen bir Yunan mfrezesi ahl-i slmiyyeye yapmad hakret ve ikence kalmamdr. Bozviran karyesinden Mustafa Mustafa, Demirci Mehmed, Bayram akir, Muhtr smail, Emin Mustafa, Hatb Mehmed Efendi, Ahmed Hseyin, Ahmed brahim, Halil smail, Halil evki ve Karacebi karyesinden erif Hac Ali, Molla Ahmed Yusuf, Tac Mustafa nmndaki ehs pek fec bir tarzda darb ve esn-y darbda ayaklarndan tavana asup altnda saman yakmak sretiyle tedd-i zulm ve enatde bulunulmu ve iddet-i darbdan Karacebi karyesinden erif olu Hac Ali'nin veftna sebebiyet verilmidir. 7- Balkesir'in Ortamandra karyesi sr hayvant miynndan yedisi Yunanllar tarafndan merdan kaldrlarak gtrdklerini kyller tarafndan grlerek takb edilmek sretiyle ellerinden istirdd edilebilmi ise de askerlerden birisi tarafndan atlan bir revolver kurunuyla Srtma Mustafa olu smail maktl dmdr. 8- Balkesir'in Satlm karyesi ahlsinden Ali olu Halid, Ahmed olu brahim, Mustafa olu Mehmed Emin ile Aziz shak Mehmed ve Emin olu Feyzullah nmndaki ehs, karyeleri civrndaki ormandan odun kesmek zre gitmekdeler iken nlerine kan asker elbiseli yedi ehs- msellah tarafndan tevkf olunmulardr. Ve ilerinden Halid, ile Mehmed ber-takrb firra muvaffak olmulardr. Dier bi'l-hire a-Orhaniye karyeleri arasnda Hac Raid denilen eme yannda, orman kenrnda cerh ve katledilmi olduklar hlde bulunmulardr.

161

9- Sndrg kazsnn Cmi-i Cedd mahallesinde mukm ns Mektebi Mdresi eref rfan Hanm'a bir mddetden beri harf-endzlkda bulunup ahslarn tand iki Yunan avuu tarafndan mm-ileyhnn ikmetgh penceresini krup ierye atlamaa teebbs etmilerse de vki olan feryd ve istimdd zerine firr eylemilerdir. 10- Yedi Yunan askeri Balkesir'in Korucu nhiyesinin obanlar karyesine vrd ve silh aramak bahnesiyle bir ok ehs darb ve silh bulacaklar yerde hnelerini aradklar ehsdan ceman 126 rubiyye, 30 yirmilik, 20 seksenlik altun ve otuz aded yz guruluk banknot gasbeylemilerdir. 11- Balkesir pazarndan mbyaa etmi olduklar erzkla berber karyelerine avdet eden Bigadili Bekir smail ve smail Hfz Mehmed, Kerim Ahmed ve brahim ile Arif Hoca nmndaki ehs, Paaky karyesi civrnda bir Yunan askeriyle bir sivilin taarruzuna dr olmular ve zerlerindeki yirmi banknot ile ift kundura, be lira kymetinde bir kn ekmek vesir erzklarn gasbettirmilerdir. 12- Msellah iki Yunan asker elbiseli ve babozuk ki ceman be ahs Edremid'in nn karyesini basarak karye cmiinde bulunmakda olan on iki kiiyi ky kahvehnesinde habsetdikden sonra Kundakc smail Aa'nn hnesine girerek pre talebiyle ilesini darbetmilerse de fakr- hlinden dolay bir ey alamayarak Rukiye nmndaki dier kadnn hnesine de ayn- maksadla girp mezbreyi let-i ktia ile darb ve cerhle yz liralk evrk- nakdiyyesiyle bir ok eys ve mtekiben Ali oban olu Mehmed'in hnesinden de on beibiryerde altun ve otuz be aded yzlk varaka-i nakdiyye ile kadnlara mahss balk altunlarn gasbeylemilerdir. 13- zmir Mretteb Kolordu Kumandan Ceneral vanof Bandrma'da tess etdii karargh diresini erf- beldeden toplatdrlm olduu gyet kymetdr hallarla tefr etdirmidi. Bi'l-hire mm-ileyhin infikk hasebiyle karrgh diresi[ni] tesellm eden bir dier Yunan zbiti direde bulunduu hlde bu hallar Kuv-y Milliyye'ye idiyeti bahnesiyle shiblerine ide etmemi ve resmen ahz u gasbeylemidir. 14- Gnen kazsyla kursnda bulunan zengin slmlar yerli Rumlarn tazykiyle birer sretle Yunanllarca taht- tevkfe alnmakda ve an-asl stanbullu olup mahall igl kumandanl mfreze ktipliinde mstahdem Hac Polo nmndaki ahsn delletiyle kll mebl mukbilinde tahliye olunmakdadr. 15- Balkesir tccrndan Tirelizde Ahmed Bey'in, stanbul'dan Balkesir'e getirmek in Bandrma'dan geirdii gyet kymetdr bir oda takm, kanapeler Bandrma'da Merkez Kumandanl nezdinde bulunan bir yzba tarafndan Kuv-y
162

Milliyye mensbninden Balkesirli Servet Bey'e id olduu bahnesiyle zabt ve msdere olunmu ise de vki olan teebbs zerine ey-y mezkre istirdd olunmudur. 16- ngiltere'den esr olarak anakkale'ye getirilmi olan doksan Trk askeri anakkale'yi igl eden Yunanllar tarafndan Bandrma'ya naklolunmu, orada hidemt- kkada kullanlmakdadrlar. 17- Yunan istls nnda, Yunanllarn Hayrabolu ve orlu kazlarnda tutduklar dokuz jandarma neferini esr-i harb sfatyla eln Bandrma'da Yunan ekmeki mfrezesinde istihdm etmekdedirler. Merkmnun seflet-i hli cidden yn- merhamet bir hlde bulunmudur. 18- Balkesir'de iken hareket emrini alan Zadof nmndaki frka kumandan esn-y infikknda Balkesir mersnda damzlk olmak zre bulundurulmakda olan bir brgr vki olan taleb ve srr zerine mutasarrf tarafndan kendsne it edilmi ve nmsu zerine ide edeceine dir sz verdii hlde eln ide etmemidir. 19- Tern-i Sn'nin yirmi ikinci gecesi Erikli karyesinden Veli olu erif Ali, karyelerinde tahadds eden mnzaay ihbr etmek zre Aksakal istasyon muhfzlarnn kouuna girerken kou nbetisi tarafndan bil-sebeb katlolunmudur. 20- Tern-i Sn'nin sekizinci pazartesi gn Balkesir'den ayrhisar'na gitmekde olan Hseyin olu Mustafa ile birderi Ahmed, on kiilik bir Yunan mfreze-i askeriyyesi tarafndan tevkf ve nakd-i mevcdlar krk lira ve zerlerindeki ekmek ve erzk- sirelerini gasbetdikden sonra serbest braklmlardr. 21- Manyas'n Salur karyesine bir zbit kumandasnda olarak vrd eden bir mfreze efrd sellemeh's-selm hnelere girerek rast geldikleri erkeklerle kadnlar darb ve ikence etmiler ve ahlden Mehmed olu Hasan'n eser-i darbdan mteessiren veftna sebebiyet vermilerdir. 22- Tern-i Sn'nin yirmi beinci gn zbit kumandasndaki on alt kiilik bir Yunan mfrezesi Manyas'n Kzk karyesine giderek hissiyyt- slmiyyeyi rencde edecek tarzda hnelerde taharriyt icr eylemi ve tertb etdikleri bir pusuya Detban smail'i drerek katleylemilerdir: Karesi Jandarma Alay Kumandanl'nn f 5 Knn- Evvel sene [1]336 trh ve 2326 numarasyla. Tern-i Sn'nin sekizinci pazartesi gn Gnen'den Bandrma'ya ve Bandrma'dan Gnen'e araba ile gitmekde olan yolcular, Gnen'in aloba karyesi

163

civrnda hviyet ve mikdrlar mechl bir ete tarafndan soyulmakda iken Biga'dan Bandrma'ya mahbs sevkine memr alt kiilik bir Yunan mfrezesi vaka mahalline ve ekynn pusular dhiline vrdu zerine eky tarafndan mfreze zerine ate alm ve devm eden msdeme netcesinde Yunan mfrezesinden; nefer maktl ve iki nefer mecrh ve efrd- ahlden iki Gnenli ve yedisi Bandrma ve Erdekli ve Ermeni milletinden dokuz kii maktl dmdr. Mezkr ete tarafndan yolcularn kffesi bil-tefrk-i cins mezheb taarruza uram ve soyulmu olduu hlde vakann Bandrma'da yu zerine ansr- gayr- Mslime hdisenin dorudan doruya kendilerine tevch ve li-maksadin icr edilmi bir husmet telakk ederek essen tehcr meselesinden mugabber bulunduklar ahl-i slmiyyeye kar izhr- advet in vesle aramakda olan Ermeniler bundan bi'l-istifde Tern-i Snnin onuncu gn Bandrma Ermeni kilisesinde ictim ederek heyecn-mz nutuklar rdyla msellahan bir miting icrsn kararladrmlardr. Yevm-i mezkrda bade'z-zevl Bandrma'ya getirilmi olan maktln, Yunan Merkez Kumandanlnca cemat-i Hristiyaniyyeye teslm klndndan bir cenze alay tertb ve mersim-i tedfniyyeden sonra kiliselerde yn-i rhn icr edilmi ve almet-i mtem olarak Ermeniler tarafndan dkknlar kapatlmdr. Tern-i Sn'nin on birinci gn Bandrma'daki hdiseden haberdr olmalar dolaysyla Bandrma'nn merky'nden on-on be kadar kyl karyelerinden Mustafa olu smail'in Bandrma'da hsniye mahallesinde mukme menkhasn cemiyetleri icr edilmek zre alp gtrmek in nmyisiz ve silhsz olarak Bandrma'ya girdiklerini gren Ermeniler, ez-cmle bu gelenler miynnda Bandrmal bir Ermeniden bir tabanca satun alan ve imdiye kadar presini vermeyen karye muhtarnn olu Hseyin Hsni'yi de grerek ahz- intikm zmnnda merkmun nnde bir yere tabanca brakmak sretiyle nezdinde silh bulunduunu ve Gnen vakasnda z-medhal olduunu iddi ederek darb ve tevkf ve mtekiben daha bir ka kii zerinde de yine ayn- vechile silh ve kama bulunduu ia edilerek Rum ve Ermenilerle yzlerce serseri Yunan askerleri tarafndan tesdf etdikleri beli kuakl, kalpakl Mslmanlar ve bi'l-hssa erkesleri, klk ve kyfetleri dzgn marf ve mnevver genleri darb ve tevkf ve kasabada rs- dehete balamlardr. Bu kargaalk hd bir dereceye varm ve kme kme sivil Ermenilerle Rumlar, eskiden garazlar olan Trkleri ve Mslmanlar Yunan askerlerine iret etmek sretiyle hemn tevkf ve esn-y tevkfde env- hakret ve darba marz brakmakla berber habshneye sevkedilmi ve bi'l-hssa Bandrma'nn Src karyesinden de Hac Muradoullar'ndan Nib ve Ali beyler, merkez kumandanl diresi nnde Yunan askerleriyle Hristiyan ahl tarafndan pek vahiyne bir tarzda darbedilmilerdir. Sng takm Yunan efrd tarafndan bir takm sivillerin tevkf ve sevkinde her tarafa hcm etmek, koumak, ke balarn tutmak gibi mecnnne bir takm
164

harektda bulunulmudur. Tfenksiz bulunan baz Yunan askerlerini de ellerindeki yaln kasaturalarla ahlyi tedh eylemiler ve bazlar da tabancalarla kahvehne ve dkknlara girerek mterilerin zerlerini taharr etmiler ve bu esnda kyden odun satmak zre kasabaya gelen bir kadnn merkebindeki odunlar kfile-i msellahaya muvenetlerini temnen silhsz ve sivil ehsa tevz eylemilerdir. Tern-i Sn'nin on ikinci cuma gn silh taharriyt yaplacandan Mslmanlarn hnelerinden dar kmalar menedilmi ve taharriyta memur mfrezelere bi'l-hssa Ermenilerden muhbir sfatyla bir ok kadnlarla muvenetci olarak bir ok ilingir, marangoz vesire terfk edilmi ve hn-i taharriytda baz evlerden z-kymet ey sirkat olunmudur. Taharriyt esnsnda erkes Aznavur[Anzavur] (Paa) tarafdrnndan bazlarnn hnelerinde silh bulunmu ise de tevkf edilmemilerdir. Yalnz Ahmed Anzavur Paa'nn kayn olan Susurluk Nhiyesi Mdri Nuh Bey'in evinde abdesthneye atlm olan yz ngiliz tfengine id fienk Nuh Bey'in kolu sadlarak necset ierisinden kartdrlm ve kendisi ile hidmetci darbolunmudur. Vuktn cereyn etdii iki gn zarfnda yz yirmiyi mtecviz ehs tevkf olunmu ve kim-i makm ile kaz jandarma kumandannn mrcat ve teebbst- mtevliyesi zerine bunlardan seksenden fazlas tahliye etdirilmidir. El-yevm krk kii mevkf bulunmakdadr. talya tebeasndan Manifatura Tccr Cell ve Hayri beyler de bunlar miynndadr. Kasabada taharriytn hitm zerine aloba vakas fillerinin tenkl ve taharrsi zmnnda Yunan Merkez Kumandanlnca tertb edilen mfrezelere Mlkiye Tevkfhnesi'nden serbest brakdrlan eirr-y mehreden Kraki stavri ve Mio nmndaki res ile sekiz on kiiden ibret maiyyeti terfk edilmidir: Karesi Jandarma Alay'nn f 5 Knn- Evvel sene [1]336 trh ve 2093 numarasyla. 1- Bery- vazfe Karabiga skelesinde bulunan jandarma neferi Salih olu Halil, bil-sebeb Yunan avuu Koo tarafndan darbedilmidir. 2- Ezine'deki bi'l-umm slmlarn hnelerinde hkmetin malmt olmakszn Yunanllar tarafndan Rumlara id ey aramak maksadyla taharriyt icr edilmi ve hneler dernunda grlen konsol, ayna, sandalye, diki makinesi, bakr ve pirincden maml mangal, hal, kilim ve buna mmsil z-kymet ey gy "Tehcr edilen Rumlarn eylardr" diyerek bil-tahkk msdere edilerek bir mahalle depo edilmi ve kendisinde mevcd olmayan bir eyy teslm in Hamamc Ahmed Aa nmnda biri tevkf ve pek iddetli sretde darbolunmudur. 3- Ezine'de icr-y fuhiyyt eden slm kadnlar Yunan gl Kumandanlnca toplatdrlarak bunlardan bi'l-muyene, frengili olanlarn Kala'ya sevki emredilmi
165

ve hastalk bulunmayanlarn da Yunan efrdnn huzzt- nefsniyyelerinin temni maksadyla ummhne ittihz edilen bir mahalde ikmetleri tasavvur edilmekde bulunulmudur. 4- Ezine dhilinde Yunanllar tarafndan mevki-i tedvle karlan Yunan drahmisinin beher frang on iki buuk gurudan tedvl in cebredilmekde olduu gibi mahall ml mdrliine de bu bbda teblgt- ifhiyyede bulunulduundan Yunan evrk- nakdiyyesi mikdr pek ziyde tekessr etmi ve bi'n-netce Osmanl evrk- nakdiyyesinin mevki-i tedvlden kalkmasna ve haznenin zrrna sebebiyet verilmidir. 5- Knn- Sn'nin onuncu gecesi Bayrami'in Tepecik mahallesinden on alt yalarnda Ahmed nm ahs hnesine giderken tesdf eyledii bir Yunan devriyesinin "Dur" ihtrn anlamayarak yoluna devm etdiinden mezkr devriye tarafndan garra tfengiyle sol kalasndan ar sretde cerhedilmidir: Kala-i Sultaniyye Jandarma Taburu Kumandanl'nn f 21 Knn- Sn sene [1]337 trh ve 399 numarasyla.
Mhr

Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Hdavendigr Vilyeti Dhilinde Yunan Askiri Tarafndan k Edilen Cerim Hulsas Vaka Trhi 7 Eyll sene [1]336 7 minh Mahall-i crm Orhangazi'nin Akharim Mamre karyeleri Orhangazi'nin Tutluca karyesi Nev-i crm ve madrn ve Yunanler tarafndan teslh edilen Ermeni eteleri bu iki ky basarak ahlnin emvlini yama etmilerdir. Yunanler tarafndan teslh edilen Ermeni eteleri bu ky dahi basarak ahlnin eysn yama ve elli kiiyi katletdikden sonra karyeyi kmilen ihrk eylemilerdir.

166

7 minh 15 Tern-i Sn sene [1]336 19 minh

Orhangazi'nin Bayrky Paayayla karyeleri

ve Bu iki karye dahi kmilen ihrk ve sekene-i mevcdesi katledilmidir.

Beypnar, Pupazca[Papadya], bu kyler Yunanler tarafndan teslh Kprhisar karyeleri ve tec edilen Rum ve Ermeni eteleri tarafndan ihrk edilmidir. Gnen'in akmak karyesi Bir Yunan mfrezesi, bu karyeyi basarak, hnelere duhl ile eyy gasb ve kyn samanlklarn ihrk ve ahlden brahim olu Ahmed'i katl ve alt kiiyi cerh, sekiz kiiyi darb ve tazyk eylemilerdir. Ahlden jandarma neferi Misak olu Cemal, Yunanler tarafndan katledilmidir. Bu karye ahlsi ummiyetle Yunanlerin tecvztna uramdr. ve Bu karyenin muhaddertnn nmslar Yunanler tarafndan py-ml edilmidir. Hkmet kona, dire-i belediyye, Dyn- Ummiyye, telgrafhne ile Edhem Paa Oteli ve civrndaki binlar, Hac Gkgz'n tekml akrt ve Hac Tahir'in olu Mehmed Efendi hnesi ve mahalltdaki mebn-i mehre Yunanler tarafndan atlan bombalarla ve gazya dkmek sretiyle ihrk edilmi ve kadnlarn rzlar py-ml olunmudur. Yunanler tarafndan teslh ve himye edilen Rum ekys tarafndan deirmende bulunan ameleden ikisi cerhedilmidir mer Aa ve oban Abdullah olu Mustafa'y Yunanllarn tevkiyle Paaky Rumlar daa kaldrmlar ve karye ahlsini darbeylemilerdir. smail avu ve mahdmu Raid Yunanlerin tevkiyle Yeniky Rumlar tarafndan daa kaldrlmdr.

1 Knn- Evvel sene [1]336 20 minh 25 minh

Gnen'in Ekidere karyesi

Missi karyesi Yeniehir'in Barn Karabahadr karyesi Yeniehir kazs

26 minh

28 minh

Dobruca karyesi

stanbul Vilyeti
11 Austos sene [1]336 skdar-Ovack karyesi

18 Austos sene [1]336

Gekbuze'nin[Gebze] Karaal mevki

167

20 Austos sene [1]336

Gekbuze'nin rktl karyesi

Emin olu brahim ve Tosun olu brahim Efendi'nin mahdmu Yenikyl Rumlar tarafndan katledilmilerdir. Ahl-i edilmidir. slmiyyeye ikence

29 Eyll sene [1]336 Gekbuze ve Darca 29 Eyll sene [1]336 Gekbuze

Eyb, Bekir olu Salih, Koca Tahir, Eref aalar Yunanllar tarafndan darbedilmilerdir Kadir, Hasib, Frnc Mehmed aalarla Fikri ve Dava Vekli Hamdi efendiler Yunanllar tarafndan iddetle darbedilmilerdir. ahin olu Edhem, Arnavud Ali, Hac Mehmed olu Srr, Zurnac smail, Akif olu Hayri nm ahslar, Yunan askerleri tarafndan iddetle darb ve ikence edilmidir. Muallim Mustafa Efendi katl, Muhtar Edhem Aa, mm Hfz Tevfik, Cemal, Salih olu Mustafa Yunan efrd tarafndan ar sretde cerhedilmilerdir. Manav olu Mustafa Res ile Hac Air Efendi hafdi Ahmed Muhtr ve Mehmed olu Hseyin ve Resul olu Ahmed, Yunanllar tarafndan daa kaldrlmlardr. ile Belediye Res-i sbk Ali Rza Efendi, Yunan askerleri tarafndan katledilmidir. Mezkr karyeye gelen bir Yunan mfrezesi, karye ahlsini tazyk ile Yunan askirinin vrdundan n memnuniyeti hv cebren mazbata tanzm etdirmilerdir. Giridli lya ismindeki Yunan avu gece kasabada ahlyi darb ve tahkr ederek Ac Hseyin olu brahim'i sng ile cerheylemidir. Mezkr karye Yunanllar tarafndan baslarak kmilen ihrk ve ahlsine zulm ve ikence icr edilerek kadnlarn rzna tasallut edilmidir.

14 Tern-i Evvel sene [1]336

Gekbuze

15 Tern-i Evvel sene [1]336

Tavancl karyesi

21 Tern-i Evvel sene [1]336

Gekbuze'nin Denizli karyesi

22 Tern-i Evvel sene [1]336

Alacal nhiyesi Sofular karyesi

9 Tern-i Sn sene [1]336

ile kasabas

18 Tern-i Sn sene Tavanl karyesi [1]336

19 Tern-i Sn sene Gekbuze stasyonu [1]336

2 Knn- Evvel sene 1336

Yalova'nn slm lyas karyesi

168

10 Knn- Evvel sene 1336

Gekbuze'nin Kargadivan karyesi

Mezkr karye Yunanllar tarafndan baslarak hneye duhl ve ey gasbedilerek, kadn ve erkeklere darb ve ikence icr olunmudur. Kargal karyesi, Yunan efrd tarafndan abluka edilerek ahlsi darb ve emvl ve eys gasbolunarak, bu miynda Mhted Mehmed Yunan zbiti Manol tarafndan darb ve tehdd edilmidir. Karye ahlsinden Nuri olu Mehmed ve mahdmu Receb nm ahslar Yunan askerler tarafndan darbedilmilerdir. Mhted Mehmed'in kinvlidesine ikence edilerek iddetle darbedilmidir. ak Kaplan'n zevcesi Yunanllar tarafndan hnesinden kaldrlarak nmsuna tecvz ve mezbrenin kinpederi Krolu Mehmed darbolunmudur.

10 Knn- Evvel sene 1336

Gekbuze

24 Knn- Evvel sene [1]336

Gekbuze Pelidli karyesi

3 Knn- Sn sene 1337

Gekbuze Sultan Orhan mahallesi

23 Knn- Sn sene Gekbuze kasabas [1]337

Karesi Sanca
13 Eyll sene [1]336 Erdek kazsnn Hamaml Yunan askerinin himyesi altnda karyesi hareket eden Yukarboyac Hristiyan kylleri, ibu karyeye bi'l-vrd ahl ve muhaddert- slmiyyeyi cmie kapayarak iddetle darb ve ikence etmilerdir.

169

19 ve 20 ve 21 minh

Balkesir'in karyesi

Bozviran Mezkr karyeye silh toplamak bahnesiyle gelen Yunan mfreze-i askeriyyesi tarafndan karye ahlsinden Mustafa, Demirci Mehmed, Bayram akir, Muhtar smail, Emin Mustafa, Hatb Mehmed Efendi, Ahmed brahim, Halil smail, Halil evki ve Karacebi karyesinden erif Hac Ali, Molla Ahmed Yusuf, Tac Mustafa nmndaki ehs pek fec sretde darb ve esn-y darbda ayaklarndan tavana aslmak sretiyle k- zulm[] vahet olunmu ve iddet-i darbdan erif olu Hac Ali veft etmidir. smail olu Mehmed, Yunan neferleri tarafndan katlolunmudur.

24 minh 24 minh

Ayebac karyesi;

vrindi nhiyesinin Pamuk olu Kara Hasan, Yunanler Karacebi karyesi tarafndan katledilmidir.

1 Tern-i Evvel sene Balkesir'in Ortamandra Srtma Mustafa olu smail, Yunan minh karyesi civrnda askerleri tarafndan atlan revolver kurunuyla katledilmidir. 1/2 minh a ve Orhaniye Balkesir'in a karyesi ahlsinden karyeleri arasnda Aziz olu Mehmed, Emin olu Feyzullah ve Ahmed olu brahim, Yunan asker elbiseli ehs tarafndan kasatura ve garr kurunuyla katledilmidir. Erdek Yunanler tarafndan himye edilen Rum ekys tarafndan Kolcu Hasan Efendi tehlikeli sretde cerh ve Rusmt memrlarndan Arab Salih Efendi katledilmilerdir. erif olu Rif Aa dahi Yunanllarn himyesindeki ayn- ehs tarafndan cerh ve eys gasbedilmidir.

5 minh

7 minh

Erdek Pirinlik(?) karyesi

12 minh

Burhaniye'nin nhiyesi Esn-y rahda

Korucu Karye ahlsinden bazlarn bi't-tehdd eylarn gasb ve baz gne tecvzt icr etmilerdir. Balkesir'in Yakubky ahlsinden Mehmed, Yunan askerleri tarafndan dibikle cerh ve ehd edilmidir.

25 Tern-i Evvel sene [1]336

170

11 Tern-i Sn sene Bandrma minh

Gnen vakas zerine Bandrma'nn merky muhtarnn olu Hseyin Hsni ile daha bir ka kii, Rum ve Ermeni unsurlarna mensb ehs tarafndan darb ve tevkf edilmi olduu gibi bi'l-hssa Src karyesinden Hac Murad Bey oullarndan Nib [ve] Ali beyler merkez kumandanl diresi nnde Yunan askerleriyle birlikte Hristiyan ahl tarafndan pek vahiyne sretde darbedilmilerdir. Karyeye bir zbit kumandasnda gelen Yunan mfreze-i askeriyyesi karyedeki erkek ve kadnlar darb ve ikence ederek Mehmed olu Hasan'n eser-i darbdan veftna sebebiyet vermidir.

15 Tern-i Sn sene Manyas'n Salur karyesi minh

22 minh

vrindi nhiyesinin Karye hatbi Ali Efendi, Yunan takb Yallar karyesi mfrezesi tarafndan mfreze zbitinin emri ile abdest almakda iken ehd edilmidir. Aksakal stasyonu Manyas nhiyesinin Erikli karyesinden Veli olu erif Ali, istasyon muhfzlarnn ikmet etdii kou nbetisi tarafndan katledilmidir. Bir Yunan mfreze-i askeriyyesi karyeye gelerek tertb etdii pusuya Detbn Hakarolu(?) smail'i drp cerh ve katletmilerdir.

22 minh

25 minh

Manyas'n Kzk karyesi

zmit Livs
20 Tern-i Evvel sene [1]336 20 minh Yalova'nn karyesi Yalova'nn karyesi Tevikiye bu karyede Yunanler dokuz kiiyi katl ve mtebk ahlyi darb ve ikence icr etmilerdir.

narck Yunanler karye ahlsinden birini katl ve dierlerini darb ve ikence etmilerdir. Yunanler ahlden on kiiyi idm etmilerdir.

27 minh

Karamrsel kazs

171

28 minh

Karamrsel-Altnzde iftlii ve Topu iftlii

Yalova ve Karamrsel'den Yunan askerleriyle berber gelen ahl-i Hristiyaniyye tarafndan mezkr iftlik mutasarrf dris Hfz'nn iftlii ihrk ve fabrika mstahdemni darbedilmidir.

17 Tern-i Sn sene Karamrsel'in Karamutlu, bu karyeler Yunanler tarafndan [1]336 Krova, Senaiye, Oluklu, ihrk ve emvl ve eys Pazaryeri, Suluca, gasbedilmidir. Pnarkumluk, Akat karyeleri 22 minh Karamrsel atalca Ahz- Asker Resi Binba Mehmed Ali Efendi'nin hnesi yama ve zevcesi darb ve ikence icr edilmidir.

Kala-i Sultaniyye Livs


23 Tern-i Evvel sene [1]336 Biga'nn Gebe karyesi Yunanler jandarma karagolunu basdklar gibi karyedeki Mslman hnelerine tecvz ederek bir ok fenlklar yapmlardr. Bir Yunan avu tarafndan Yal mahallesi imamyla muhtar darbedilmidir. Dmrek ve Halilili karyesinden drt kii Yunanler tarafndan darb ve ikence edilmidir. Yunan mfreze-i askeriyyesi karye ahlsini bir ahur ierisine koyarak silh taleb ve bir ounu darb ve ikence etmilerdir.

14 Knn- Evvel sene [1]336 14 minh

Karabiga nhiyesi

Ezine kazs

7 Knn- Sn sene [1]337

Orhaniye karyesi

BOA. HR. SYS. 2611/2

45
YUNANLILARIN MAN SAYA BALI KAZALARDA MSLMAN HALKA YUNAN DARES N STED KLER NE DA R B R KAIT MZALATTIKLARI

172

Manisaya bal Kasaba (Turgutlu), Ahmedli, Salihli ve Alaehiri igal eden Yunanllarn silah aramak bahanesiyle girdikleri yerlerde halk dverek ikence yaptklar, rz ve namusa tecavz ettikleri, binlerce hayvan Yunanistana sevkettikleri, Ankara Hkmeti lehinde propaganda yapmak suundan tutuklayp camsz ve souk klalarda hapsettikleri, "gemite Osmanl Hkmetine imdi ise Kuva-y Milliye ve Mustafa Kemal Paann zalimane idarelerine artk tahamml edemeyip Yunan Hkmetini istediklerine dair" bir evrak ahalinin ileri gelenleri, mft, belediye reisleri ve muhtarlara imzalatmak istedikleri, bu belgeyi baz ahslarn imzalamak zorunda kaldklar; gerekli yerlere mracaat edilmesi istirham. 13 ubat 1921

Trh: 13 ubat [1]337/921

Dhiliye Nezret-i Cellesine Biz kasaba ve civr ahlsi esn-y iglde ve gerekse iglden sonra env- ikence ve tahkrta marz kaldk. Geen sene silh taharrsinde erf- beldeden askir-i Yunaniyye tarafndan b-tb ve b-ho kalncaya dein dlmedik ve edden darbedilmedik bir ferd kalmad. Rhn resimizin bu tecvzt- barbarneden masn kalmas cb ederken ibtid mft efendiden ibtidr oldu. Hl u ki, Hkmet-i Yunniyye'nin tevd-i silh ilnnn neri zerine umm belde mevcd eslihasn gtrp teslm etmidi. Bundan mad bir ok haksz asr- hzr- medeniyyete gayr- yn iddetler mahallt aralarnda, ez-cmle kurda rz, nmsa pek ok tecvzt vuk bulmudu. Bu hl-i mahf eln devm etmekde bulunuyor. Zavall ahl kendisini emniyet altnda hissedemiyor. Bundan on be gn akdem kasabann erfndan krk kii klann pencerelerinde cam olmayup edid-i haviyyeye tammen marz odalarna hayvant- vahiyye gibi habsedildi. Yataksz ve tesettr edilecek bir nesneden mahrm olarak be alt gn taht- tevkfde brakld. ileleri nezdinden yatak, yorgan gibi ey getirildiyse de hi birinin istirhmna atf- ehemmiyyet edilmeyerek msade edilmedi. Bunlardan bir oklar tahamml edemeyerek soukdan muztariben hasta yatmakdadrlar. Bu gn mumelta gy Ankara Hkmeti lehinde propaganda ve tekl[]t- hafiyye tertp etmekde olduklar ihbr zerine teebbs ve icr [e]tmiler. Badehu inde't-tahkk asl olmad tezhr ederek tahliye olundular. Her ne kadar muhbiri meydn- zhire ihrc edecekleri sylenmi ise de muhbirin mmessil ve asker kumandan tarafndan bulunamadn sylediler. Esasen bu beynlerinde ahlyi btn btn tedh edp, tertb etmi olduklar hukk- milliyyemizi zrr edecek bir takm evrk- muzrray bil-itirz
173

ahlye mhrletmek iin tasn edilmidi. Nitekim be alt gn sonra hakkt meydana kd yle ki... Asrlardan beri Trkiye Hkmeti'nin idresizlikler ve yolsuzluklar zulmleri yznden bu na kadar ekilen meakkate imdi de Kuv-y Milliye ve Mustafa Kemal Paa'nn zlimne idre ve ikencelerine tahamml edemeyeceklerini ve ancak Yunan Hkmeti'nden memnn olduklarn ve onu istediklerini melinde bir ok ifdt- gayr- muhkkay muhtev evrk ileri gelen ahl ile mft ve belediye resleri mahalle ve kur muhtrn tarafndan temhr iin ibu geen 6 ubat [1]337 pazar gn kasaba asker kumandanlna jandarmalar delletiyle celbedilerek mmessil vesir mer ve zbtn hzr bulunduu hlde temhr ve imz edilmesi teklf olunmu, ahl-i belde ve ulemnn "Byle bir evrak kendi aleyhimizde; mhrleyemeyiz." demeleri zerine "Bu evrk mhrlemezseniz yine sizi tevkf eder ve size edden ikence icr ederiz. Ve bunu her hlde mhrleteceiz." Ve bir ok tahkr-miz szlerle erf- memleket tehdd edildi. Ve bir gn kendilerine msade edilmi. Zten b-re ahl hayt-memtndan emn olmad gibi slmlara rev grlen fenlklar da gz nnde duruyorken bunlar az geliyormu gibi hkmetimizin aleyhinde Yunan lehinde mhrlemek ne kadar abes teklf. Maa-m-fh kurdan muhtrn jandarmalar vstasyla getirtilmi ve bir takmna zirat hakknda verilecek tohum istid-y ummsi nm verilerek bazlarn byle ifl ederek mhrletdirmiler. Ve bir ksmn da jandarmalarn tehddt zerine temhrde n-r brakmlar, bir ksm da savuup firr sretiyle imzdan kurtulabilmiler. Bu tertb edilen muhtralar yalnz Kasaba'ya mnhasr kalmayup Ahmedli, Salihli, Alaehir hulsa igl-i asker altnda bulunan yerlerde hep byle ihfe ederek mecbren muhtralar mhrletmek iin uralyor. B-re ahl bu kadar felket ve mezhim altnda inliyorken ve kendi aleyhinde aza alnmayacak sz syleyp idm in imz eder mi? Ve byle bir millet, bir kavim vatanna ihnet etsn tasavvur olunur mu? Hkmet-i Yunniyye'den grlen zulm meydanda. Asker igli altnda bulunan yerlerde yaplan fenlklar inkr edilemedii gibi darda b-re ahlnin yedinde hi bir hayvan kalmad. Yz binlerle byk kk hayvanlar Yunanistan'a sevkedildi. te ahl-i slmiyye bu fenlklar grm olduu hlde mezlime kar kendi arzularyla bir evrk mhrlemeyeceklerini her akl- selm tasdk eder. Ess maksad ahl-i slmiyyenin ellerinden byle bir evrak alup 21 ubat [1]337/21 trhinde inikd mukarrer mttefikn hkmet murahhaslarna ibrz etmek ve hi olmazsa bu sretle dav-y btlalarna yardm etmek istiyorlar. Bed-baht Asya-y Sura ahl-i slmiyyesi nmna bu irkin hdiseyi zt- nezret-penhlerine arzeder ve lzm gelen makmt- liyeye mrcaat edilmesini bi'l-cmle ahl-i Mslime nmna gz yalaryla ric ve istirhm ederiz.
zmir-Fransa ve talya Mmessillii'ne birer nshalar verilmidir 174

Mehmed Hayri

BOA. HR. SYS. 2622/30

46
RUMLARIN PINARH SAR, LLEBURGAZ, KIRKK L SEDE MEZZ NLER TALADIKLARI Pnarhisar, Lleburgaz, Krkkilisede ezan okumak iin minareye kan mezzinlerin Rumlar tarafndan talandklar ve Edirnedeki tutuklularn bir ksmnn Yunanllarca salverildii. 12 Mart 1921
Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti Umm: 194

Emniyyet-i Ummiyye Mdriyyet-i Aliyyesine Atfetl efendim hazretleri, Pnarhisar, Llebergos [Lleburgaz] ve Krkkilise kasabalarnda ezn- Muhammed okumak in minreye kan mezzinler Rum ahl tarafndan talanarak menedilmekde olduu ve Edirne'deki mevkflardan yirmi kadar Yunanler tarafndan tahliye olduu istihbr klnmala arzolunur efendim. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 12 Mart sene [1]337 Sinekli Hudd Emniyet Mfettii
Mehmed Nazmi

BOA. DH. KMS. 60-1/71

47
175

YUNANLILARIN BABAESK N N MANDIRA KYNDE KATL M YAPTIKLARI, RUM ETELER N S LAHLANDIRIP OK SAYIDA MSLMANI TUTUKLADIKLARI Yunanllarn Babaeski kazasnn Mandra kynde Mslmanlardan on kadn idam ettikleri, yedi erkei de dverek ldrp ky topa tuttuklar, Trakyadaki Rumlarn Yunan Hkmeti tarafndan silahlandrldklar ve Yunan armal Rum etelerinin ilingos iftliinde toplandklar, Yunanllarn, Edirne, Lleburgaz, Sarayda seksen bir kiiyi tutuklayp hapsettikleri, hatt- fasl zerindeki karakollar takviye ettiklerinin gzlendii. 16 Mart 1921

atalca Mutasarrfl

Jandarma Tabur Kumandanl'nn f 16 Mart sene [1]337 trh ve 2/12 numaralu mzekkiresi sretidir. Yunanllarn Trakya'daki ahl-i slmiyyeye rev grdkleri mumele-i ena ile oradaki tertbt- ceddeleri hakknda menbi-i muhtelifeden istihsl klnan malmt ber-vech-i zr arzolunur: 1- Babaeski kazsnn Mandra (Pomak Mslman kydr) karyesinden yedi Mslmann trhden on gn mukaddem Yunanllar tarafndan dayakla ldrldklerinin, ilerinden kaan biri tarafndan atalca istasyonundaki karye-i mezkreli ameleye sylendii ve gn mukaddem de ayn karyeden on Mslman kadnnn Yunanllar tarafndan salben idm edildiklerinin ve karyenin topa tutulduunun Edirne yolcularndan biri tarafndan atalca ef-i istasyon muvinine (mm-ileyh Msevdir) sylendii merkez bl kumandanlnn irndan anlalmdr. 2- Trakya dhilindeki Rumlarn Yunan Hkmeti'nce kmilen teslh edildiklerinin ve Yunan tfenkleriyle msellah, babozuk elbiseli ve apkalarnda Yunan armas mevcd ete efrdna ilinkos [ilingoz] iftlii'nin ictim-gh ittihz edildiinin, Yunan tazyktndan kurtulmak zre Istranca'ya iltic eden Mslmanlardan alnan malmta atfen Istranca'daki zbitimiz tarafndan bildirildii merkez bl kumandanlnn irndan anlalmdr.

176

3- Yunanllarn Edirne'den Sbk Defterdr Emin Bey'i olu ile berber, Eski Cmi mam Hfz Rkm Efendi, Belediye Resi evket Bey'in birderi brahim Bey, Mustafa Paazde Fethi Bey, Dervi Bey, Makineci Ahmed Efendi, Terzi evket Efendi'yi, orlu'dan Arnavud Ali Bey, Ziya Bey, Talat Bey, Reji Memru Mnib Bey'in birderi sbk mfti, Ramazan ve smail avular, Eyb Efendi, Kantarclarn Halid'i, Saray'dan Sadk Efendi, mft, Ferhad Efendi, Halid Efendi, Eczc Hulusi Bey, Sleyman Bey, Salih Aa ve birderi Hasan Aa'y habs ve tevkf etdiklerinin ve bunlardan baka [Lleburgaz]'dan on sekiz ve Saray kylerinden de krk kiinin daha tevkf edildikleri anlalm ise de, isimlerini renmee vakit kalmad ve teebbst- vka netcesi olarak eyym- ahrede Trakya istasyonlarnn hemn hepsine vazedilmi olan kontroln dnden itibren kaldrlarak yalnz erkesky'nde kontrol yapld Trakya yolcularndan alnan malmata atfen Hadmky rtibat Zbitlii'nden bildirilmidir. 4 - imdiye kadar vukbulan marztdan dahi anlald zre Yunanllar vaziyyet-i ahre dolaysyla hatt- fsl zerindeki karagollar takviye etmilerse de bunlarn bu na kadar tecvz bir hareketleri grlmedii marzdur. Ol bbda. F 16 Mart sene [1]337 Aslna mutbkdr
atalca Mutasarrfl

BOA. DH. KMS. 60-1/70

48
EZ NE YUNAN GAL KUVVETLER N N BAYRAM DE DOKUZ MSLMANI KATLETT KLER Ezine igal kumandannn grevlendirdii Mlazm Papazaharya kumandasndaki bir mfrezenin, ekiya takibi gerekesiyle gittikleri Bayramie tabi Salihler kynden be kiiyi yanlarna alp drdn Dmrek ky yaknlarnda, birini Bayramite kurun ve kasaturalarla katlettikleri, Ezineye dnerken karlatklar yedi masum Mslmandan da drdn ldrdkleri, nn kamay baard hakkndaki rapor. 19 Mart 1921

177

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Sret Ezine Kim-i makmlna ehr-i hlin beinci cumartesi gn Ezine igl kumandan eky takbi in Ezine'de Mlzm Papa Zaharya Efendi kumandasnda krk be kiilik bir mfreze sevk ve mezkr mfrezesine Bayrami kazsna tbi Salihler karyesine giderek efrd- ahlden yirmi iki yalarnda Hamzaoullar'ndan Mustafa olu Hseyin ve otuz yalarnda Mehmed olu smail ve otuz yalarnda Hseyin olu Hasan ve abcoullar'ndan otuz yalarnda Ahmed olu Mustafa ve yirmi sekiz yalarnda Mehmed olu Hsni ki ceman be ahs 5/6'nc pazar gecesi karyelerinden nezdlerine alarak Kosky ve Erenky karyelerinden geirdikden sonra maktullerin cenzeleri bulunduu Dmrek karyesi ile Saral arasndaki Dmrek karyesi kprsne hn-i muvsalatlarnda be ahsdan yirmi sekiz yalarndaki Mehmed olu Hsni'yi Bayrami'e sevk ve izm eyledikden sonra dier drdn fec bir sretde kurun ve kasaturalarla katlederek ertesi gn Ezine'ye avdet eyledikleri esnda Mlzm Papa Zaharya tarafndan Saral civrnda bir dere ierisinde yedi eky ile msdeme ederek bunlardan drdn katl ve firr eylediini ifde eylemi ve mm-ileyhin ifdesi hilfna olarak tahkkt netcesinde drt ahsn masm bulunduklar ve bu cinyetin mahz bir intikam kasdyla k edilmi olduu ve Bayrami'e gnderilen Mehmed olu Hsni'nin de kuruna dizilmek sretiyle katledildii istihbr klnm olmala alen bir sretde icr klnan masm ve fakr ahl hakkndaki mezlimi musavver ibu rapor bit-tanzm takdm klnd. 19/3/[1]337 Ezine Jandarma Bl Kumandan Yzba
Ali Arif

Aslna mutbkdr.
Mhr

BOA. HR. SYS. 2623/46

49

178

YUNANLILARIN LEN N KYLER YLE GEBZEN N TAVANLI KYNDE HIRSIZLIK VE MSLMANLARA KENCE YAPTII ile ve etrafn igal altna alan Yunanllarn Tavanl kynden Rahmi, Eyb Aa ve Laz Hasan adl ahslar el ve kollarndan tel ve iple balayp tepeleri aa asmak ve dvp ikence etmek suretiyle silah ve ekiya hakknda bilgi almaya altklar, Klnl, Gorna(Korna), Bozhane ve Karakirazda dehet sap evlerden eya ve hayvan aldklar, Karakirazda iki ocuklu bir kadn balayp saatlerce ikence ettikten sonra tecavz ettikleri, korla vcudunun baz yerlerini yaktklar hakkndaki raporlar. 23 Mart 1921
stanbul Vilyeti Mektubculuu

Gekbuze [Gebze] Kim-i makmlnn 16 ubat [1]337 trhli 89 numaralu tahrrt sreti. F 5 ubat [1]337 trh ve 75 numaralu telgrafla marz Yunan Kumandanlnca tevkf edilen Tavanl karyesinden Rahmi'nin Yunan zbitine selm f etmemesi bahnesiyle darb ve el ve ayaklar tel ve iplerle baladkdan sonra ayaklarndan telgraf teliyle asarak ttsye verdikleri srada "Cmide mitralyz, mavzer, tfenk var imi; bunlarn nerede olduunu biliyormusun, nerede ise syle" diyerek ikence etdikleri ve bi'l-hire de kylerine gelmekde olan ekynn kimlerin hnesine geldikleri ve grdkleri kimselerin Gekbuze'de kimin kahvesine gitdikleri suline de ekynn karyelerinden Eyb Aa ve Laz Hasan Aa ile grdkleri ve bunlarn da Gekbuze'de Kahveci Mustafa Efendi'nin kahvehnesine devm etdikleri cevbn verdii ve kends orada iken getirdikleri ve kendsne yapdklar gibi kahveci Mustafa Efendi'ye de el ve kollarndan tel ve iple ve tepesi aa asmak sretiyle darb ve ikence ile kendsnden eky hakknda Eyb ve Hasan Aalarn Gekbuze'den Hfz Ali ile nerede grdklerini sul ve kendsyle berber cmiin nnden der-destle gtrdkleri ve Gekbuze'den 80 yanda Hac Mehmed Aa'y da darbetdiklerini beyn ve ifde eylemi ve bu bbdaki ifdesiyle merbtu rapor leffen takdm klnmdr. Ol bbda. Aslna mutbkdr.
Mhr

179

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Dresi ube: 2 Ksm: 3 Numara: 438

Marz- ker-i kemneleridir ki, ile ve civrndaki kylerde Yunanllarn Mslman halka rev grdkleri gayr-i insn mumelelerden itik eden bir kylnn hulsa-i ifdt ber-vech-i t arzolunur: 1- Geen knn- sn nsf- ahrinde ile'den msellahan Klnl'ya gelen Yunan askerleri bir kadnn cebren hnesine girerek sandklar krm ve cihz takmlaryla baz eysn gasbetmilerdir. 2- Gorna[Korna] ve Karakiraz'da baz ehs darb ve prelerini almlardr. 3- Karakiraz'da Slim Reis zevcesi Firdevs hanm nmndaki 38 yalarnda iki ocuklu bir kadn muhtr vstasyla celbederek baz gn bahneler serdiyle ayaklarn tfeng kayyla balayarak krba vesire ile fslal bir sretde satlerce darb ve ikence etmilerdir. Badehu geceleyin muhtrn hnesinde tevkf ve gece yars lmle tehdd ederek azn tkam, cebren tasallutla kadna fil-i en icr etmilerdir. Daha sonra da ocakdaki yanar odunlarla b-renin etrf- sfliyyesinin baz- aksmn bir hrs- behm ile yakarak hasta brakmlardr. 4- ile'den msellahan gelen Yunan askerleri Karakiraz, Klnl ve Bozhne gibi kylerde ahlyi tedh ve zulm ve ikence ile pre, ey, tavuk ve hayvanlarn alup gitmi olduklar muhakkak bulunduu marzdur. Husst- marza Harbiye Nezreti nezdinde bulunan ngiliz ve Fransz irtibt zbitlerine de yazlm olmala ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 13 Receb sene 1339 F 23 Mart sene 1337 Harbiye Nzr
mza

BOA. HR. SYS. 2622/28

50
180

KARAMRSEL GAL EDEN YUNANLILARIN MAAZA VE EVLER YAMALADIKLARI, ES R ALDIKLARI MEMURLARA ZULMETT KLER Karamrsel Eytam Mdr Hseyin Hilminin Yunanllarn Karamrseli igalleri srasnda kasabadaki btn ar ve dkknlar yamaladklar, kendi evinden de bir ok deerli eyann Yunan askerleri tarafndan alnd, bir ok hakaret ve ikence grdne dair ifadeleri. 24 Mart 1921 Hriciye Nezret-i Cellesine Marz- bendeleridir ki, Kullar Karamrsel Eytm Mdrlii'nde bulunduum esnda sene-i marfenin Tern-i Evvel'i yirmi nc cumartesi gn Yunan ktat kasaba-i mezkreyi igl edp arudaki dekkn ve maazalar ikest ve btn emvl-i ticriyyeyi yama ve grt eyledikleri hengmda hnemin de odalarn sandk ve konsol kilidlerini krarak merbt mfredt defterinde cins ve kymetleri muharrer ey ve nukd ile ileme id ve pek kymetdr mcevhert ve znetleri de bil-ftr gpe gndz ikre ve vahiyne ahz u gasbetdikleri ve keyfiyet essen Dvel-i Mtelifece de mtehakkk bulunmakda ise de byle vahiyne gasb- emvl ve grta dvel-i mtemeddinenin rz ve kil olamayacaklar bedh bulunduundan hukk- dvel ve asr- hzr- medeniyyete klliyen mugyir bulunan ibu knn-ikenne icr etdikleri zulm ve itisflarnn ltfen Dvel-i Mtelife mmessillerine ismyla merbt defterde muharrer madd ve manev dr etmi olduklar iki yz yetmi bin be yz guru zarr ve ziynmn Yunan Hkmeti'nden tazmniyle giriftr olduum seflet ve madriyetden tahlsim esbbnn istikmline dellet ve inyet buyurulmas bbnda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 24 Mart sene [1]337 Karamrsel Kazs Eytm Mdri
Hseyin Hilmi

Mfredt Defteri
Guru 50000 15000 12000 Alt aded cesm prlanta talarn hv elmas bro Nisya mahss Flemenk mamltndan elmas kpe Nisya mahss elmas gs inesi Aded 1 1 1

181

5000 28000 12000 30000 10000 20000 3000 15000 3000 4500 3000 60000

Nisya mahss elmas yzk Beher adedi mercimek cesmetinde yirmi sekiz miskl inc Flemenk tandan maml elmas bilezik Elli aded Osmanl altunu Acem-kr hal seccde sr- atkadan cesm Krd kilimi Nisya mahss znet bei bir yerde altun- Osmanl Srma ilemeli antika havlu Kebr ipek mendil Srma ilemeli kr- kadm antika evre Nisya mahss ipek fta Karamrsel memrni miynnda Yunanler tarafndan esr addiyle f 3 Tern-i Sn [1]336 trhinde Karamrsel'den vapurla Gemlik'e sevk ve gece sabaha kadar soukda yataksz ve yorgansz vapurun gvertesinde ve akda braklmak ve gn sonra sngl askerlerin nezretleri tahtnda cnlere bile yakmayacak bir sretde cebr yryle ve her drl tahkr ve tehre marz braklmak ve mezhim-i seferden trnaklarm dmek sretiyle f 6 Tern-i Sn sene [1]336 trhinde Bursa'ya sevk ve f 14 ubat sene [1]337 trhine kadar b-gnh ve masm olduum hlde Bursa'da kuru tahtalar zerinde ve her drl seflet ve hakret ve ikenceler rev grlmek ve cnlerle berber habsolduum gibi Karamrsel'de b-kes kalan ilem gerek Karamrsel'de grd fcialarla marz kald gn gn tehddler ve gerekse gaybbetimden sonra yes ve ende netcesi olarak hastalanmas zerine mh devm eden tedvsinde tabb cretiyle ecz esmn ve eln memriyetden mahrmiyetim gibi zarr- manevm. Yalnz iki yz yetmi bin be yz gurudur.

1 1 1 1 1 1 10 12 15 1

270500

F 24 Mart sene [1]337 Karamrsel Kazs Eytm Mdri Bende


Hseyin Hilmi

BOA. HR. SYS. 2623/28

51
182

YALOVA, ORHANGAZ VE C VAR KAZALARDA YUNAN ASKERLER LE ERMEN VE RUM ETELER N N MSLMANLARI KATLETT KLER Yalova, Orhangazi ve civarnda Yunan askerleri ile Ermeni ve Rum etelerinin Mslmanlara kar olan zulmlerini artrdklar, drt kazada yz otuz ky yaktklar ve Mslman ahalinin byk bir ksmn katlettikleri, Cihankyde katlimdan sadece sekiz kiinin kurtulabildii, Hristiyan ahali Yunanllar tarafndan silahlandrlrken Mslmanlarn ellerinden silahlar alnarak kendilerini mdafaa edemez, ba ve bahelerinde alamaz duruma getirildii, bu zulmn nlenmesi iin buralara ve Yunan igali altndaki dier yerlere tilaf Devletlerinin polis ve jandarmasnn gnderilmesi veya bu yerlerden karlan ya da silahlar alnan Osmanl jandarmasnn silahlandrlarak yeniden grevlendirilmesi, Hristiyanlarn ellerindeki silahlarn toplatlmas; bunlar da olmaz ise Mslman ahaliye silah verilmesi yolunda giriimlerde bulunulmas gerektii. 5 Nisan 1921

Umm Erkn- Harbiyye Diresi kinci ube Ksm: 3 Numara: 532 stanbul

Marz- ker-i kemneleridir ki, Son zamanlarda Yalova, Orhangazi ve havlsindeki Yunan askeri ve Rum ve Ermeni etelerinin ekveti tezyd eylemidir. Bu hafta Cihanky kmilen ve Pazarky ksmen Rum ekys tarafndan yaklm ve Cihanky'den yalnz yedi erkek ve bir kadn kurtulup kyn ahlsi itlf edilmidir. Yunanllarn oray istlsndan beri drt kazda 130 ky ihrk edilmi ve bu kyler ahlsinin ksm- azam itlf olunmudur. Ahl-i Hristiyniyye kmilen Yunanllar tarafndan teslh edilp Mslman ahlden bi'l-cmle esliha toplanm olduundan Mslmanlar mdfaa-i nefse gayr- muktedir bir hlde bulunmakda ve her gn lme muntazr olmakdadrlar. B-huss son zamanlarda Rum ve Ermeni ekys pek gaddrne hareket etmekde ve tesdf etdikleri ahl-i slmiyyeyi katleylemekde olduklarndan Mslmanlarn kylerinden kmalar, tarlalarnda almalar gayr- mmkin
183

bulunmakdadr. Bu vaziyyet-i fecann bu sretle temdsine lem-i medeniyyetin hayt- insniyyet-krneleri msid bulunmayaca der-kr olduundan gerek ibu havlye ve gerek Yunanllarn igli altnda bulunan dier mahallere hkmt- mtelife jandarma ve polisine mensb baz zbitnn izmyla bu vakyiin meni veyhd havl-i mezkreden karlm veya silhlar alnm olan Osmanl jandarmasnn yeniden sevki veya silhlarnn idesi ve Hristiyanlarn ellerinde bulunan silhlarn toplanmas, bunlar mmkin olamaz ise ahl-i slmiyyenin mdfaa-i nefs in teslh edilmesi en bast kavid-i adl ve insniyyet cbndan bulunmala bu bbda cb eden teebbstn seran fsyla netcenin emir ve tebli ment- rey-i fahmneleridir. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 26 Receb sene [1]339 ve F 5 Nisan sene [1]337 Harbiye Nzr mza BOA. HR. SYS. 2623/45

52
RUMLARIN ZM TTE EVLER YAMAYA VE MSLMANLARI KATLE BALADIKLARI zmit Yunan Kumandanlnca eli silah tutan Mslmanlarn sabah ve akam polis karakollarna grnmelerinin emredildii, btn erkeklerin muhfazahane denilen yerde topland, Yunanllarn bu uygulamalarndan cesaret alan mahall Rumlarn da evleri yamaya ve tesadf ettikleri Mslmanlar katletmeye baladklar. 12 Nisan 1921

Bb- l Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss 12/4/[13]37

Dersadet Emniyet Mfettiliine


184

Trh-i hzrdan gn mukaddem zmit Yunan Kumandanlyla makm- mutasarrfden tamm edilen bir emirde eli silh tutan ahl-i slmiyyenin her gn sabah ve akamlar polis mevkiinde isbt- vcd ederek bulunmalar emredilmi ve son defaki emr zerine btn erkeklerin muhfazahne ittihz edilen bir mahalde toplanarak mevcdiyetleri temn edildii ve bundan cesret alan mahalle Yunan, Rum sivil ve askerleri hnelerde yama kasd ve silh taharr bahnesiyle dhl ve tesdf eyledikleri kadn, ocuk ve ihtiyarlara hcm ile katlima ictisr eylemekde olduklar, zmit erfndan Tccr Mustafa Beyle yine erfdan Erefzde Ahmed Efendi ifdtndan anlalm olmala bery- malmt arzolunur. Dersadet Isttlt Memru Aslna mutbkdr
mza

BOA. DH. KMS. 60-2/2

53
YUNAN, ERMEN VE RUMLARIN YALOVA VE C VARINDA MSLMANLARA KARI SOYKIRIMA BALADIKLARI Yalova ve civarnda Yunanllar ile onlarn silahlandrd Rum ve Ermeni etelerinin, Mslman halk yok etmek amacyla yama, ldrme, rza tecavz, zulm ve ikence uyguladklar, ulam yollarn kestikleri, harb blgesi ilan etmeksizin sahil kylerini gemilerdeki toplardan atlan yal paavralarla yaktklar, top menzili dnda kalan kyleri de etelerin yardmyla yakp halkn katlettikleri, Mslmanlarn ellerindeki btn silahlar alarak Rum ve Ermenileri silahlandrdklar hakkndaki bilgiler ile yaklan kylerin isim ve ev saylar. 16 Nisan 1921

Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss Mdriyeti Trh: 16 Nisan sene [1]337

185

Hriciye Nezret-i Cellesine ve Sadret-i Uzmya Yalova kazs Meclis-i dresi az-y sbkasndan Yakub Bey tarafndan verilen varakann sreti (Manzr- sm-i Sadret-penhleri olmak zre leffen takdm klnd) leffen savb- l-i nezret-penhlerine irsl klnd. Mnderectna nazaran Yunan igl-i askersi altnda bulunan Yalova kasabasyla mlhaktnda Yunanlerin ve anlar tarafndan teslh ve himye edilen Rum ve Ermeni etelerinin k etdikleri mezlim ve fecyiin u son zamanlarda pek elm ve hd bir dereceye geldii ve bir tarafdan turuk- muvsalas katedilmi olan ahl-i Mslime katl ve emvl ve eys gasb ve muhaddert- slmiyyenin rzlarna tasallud edilmekle berber dier tarafdan da mntka-i harb iln edilmeksizin gemilerden atlan yal paavral top ateleriyle kylerin ve eteler marifetiyle dahi top menzili hricinde kalan karyelerin ihrk olunmakda bulunduu anlalm ve Yalova'da katlimn balad da dn akam firren Dersadet'e gelen bir yolcunun ifdesine atfen mm-ileyh tarafndan bakaca bildirilmidir. Her girdikleri yerlerde ahl-i slmiyyeye kar drl drl vesleler ile mezlim kndan hl kalmayan Yunanlerin bi'l-hssa Marmara sevhili Mslim ahlsi hakknda takb etmekde olduklar siyset-i imh-krne, eyym- ahrede clib-i dikkat bir dereceye varm olduundan evvel ve hir yazld zre bu misill mezlim ve fecyiin men-i tahadds ve tekerrr in cb edenler nezdinde sret-i messirede teebbst icrsyla berber mezkr varakada beyn olduu vechile tevkf edilmi olan ahlnin ihl-y seblleri ve kylerinin ihrk edilmesinden dolay akda kalm ve hayt ve memtlar mechl bulunmu olan ahl hakknda dahi malmt- lzme istihsli (lzmu Hariciye Nezret-i Cellesi'ne yazlm olmala ol bbda) mtevakkf- himem-i aliyye-i nezret-penhleridir ol bbda. Trk-Yunan meselesine mtedir tahadds eden vaziyyet-i ahre zerine Anadolu'da balayan harbin, zmit krfezine kadar tevess etdii malmdur. Mezkr krfez dhilinde ve leb-i deryda bulunan Yalova kasabasyla merbtu karyeler teden beri Yunan igl-i askersi tahtnda olmala berber bidyet-i iglinden itibren zuhr-yfta olan bir takm fecyi ve sivil ve mut ahlye kar Yunan kuvvetleriyle anlarn himye ve tevk-kerdesi olan bir takm Ermeni ve Rum etelerinin icr etmekde olduklar yama, ktl, zulm ve ikence, mteaddid defa iktiz eden makmta ikyetle n alnmas ve inde'l-iktiz Dvel-i tilfiyye mmessillerinin nazar- dikkatlerinin celbi hussu ric ve istirhm edilmi ise de maa'l-esef bir netce-i slimeye dest-res olunamamdr. Beeriyet ve insniyete muhlif olan u harektn menine muvaffakiyet hsl olamamasna ve medeniyet nmna hi bir tarafdan mdhale vki olmadn grenler bu defa yn- esef, tamri imknsz bir takm hlta cret-yb olmakdadr ki ehemmiyetle enzr- lem-i medeniyyete ilnn ric eyleriz, yle ki:
186

1- Yalova Yunan igl kumandan gerek nefs-i kasabada ve gerek kurda mevcd ve mtemekkin ahl-i slmiyyenin btn eslihasn zabt ve Rum ile Ermeni olan ahlnin silhlarn kendilerine terk ile olmayanlara da silh tevz eylemidir. 2- Ermeni ve Rumlardan mteaddid ve muhtelif eteler tekl ederek kasaba ve kurnn turuk- muvsalasn kat ve ahl-i slmiyyenin btn emvl ve eysn gasbetdirmidir. 3- slm olan aff bir takm nisvna cebren taarruz ve bir oklarnn bikrlerini izle ve yol zerlerinde veya dere kenrlarnda slm yolcularn katl ve fillerini bildikleri hlde takb etmemekdedir. 4- Btn fecyie let ve vsta olan eteler msellah olduklar hlde, keml-i emniyyet ve serbest ile adalara ve stanbul'a gidp gelmekde ve slm olan erkek deil kadnlarn bile Dersadet'e azmetlerine ve u sretle haytlarnn taht- emniyyete alnmasna msade edilmemekdedir. Garbi ve medeniyete bir leke tekl eden bir mesele varsa fillerin nefs-i stanbul'da bile serbestce dolaup hareket etmeleridir. 5- Harb mntkas olduunu iln etmeksizin bahren btn karyelere gemilerinden ate alarak yal paavralarla kyleri ihrk ve dier tarafdan hussi eteler marifetiyle top menzili hricinde kalan kury giriftr- remd etmekdedir ki, sivil ahl, kadn ve ocuklarn ne olduu mechlmz kalm ve nefs-i Yalova'daki btn erkek ve ahlyi habs ve tevkf ile akam Yalova'dan firren Dersadet'e gelen bir yolcunun elm ifdesine nazaran da Yalova'da katlimn balam olduu; Solucak[Soucak] hne: 120, Esediye hne: 100, Paaky hne: 95, Kurtky hne: 150, Readiye hne: 800, Gack hne: 150, kurnn evvelen yama ve bi'l-hire ihrk ve ahlsinin ne olduu hl-i mechliyetde kalmdr. Sivil ahlnin tahlsine ve henz ihrk edilmeyen kurnn men-i ihrkna ve katlima meydn verilmemesi esbbnn ehemmiyetle istikmli zmnnda Hkmet-i Seniyye'nin nazar- dikkati celbolunur. stanbul Balkpazar'nda Kafes sokanda 1 numarada ya ticarethnesi shibi Meclis-i dre azsndan Yaloval
Yakub

BOA. DH. KMS. 60-2/55

54
187

YUNANLILARIN ORHANGAZ , GEML K VE YALOVADA ERMEN VE RUM ETELER YLE B RL KTE KYLER YAKIP MSLMANLARI LDRDKLER VE MALLARINI ALDIKLARI Yunanllarn Orhangazide on alt ky yakp yamaladklar ve ahalisinin bir ksmn ldrdkleri, kadnlarn namuslarn kirlettikleri, kaza nfusunu ikence altnda Gemlike srdkleri, Dyn- Ummiye ve Reji idrelerinin kasalarn soyduklar, Yalova ve Gemlikte Rum ve Ermeni eteleriyle birlikte hareket ederek, yalnz Yalovada on bir ky yakp ahalisini katlettikleri, eya ve hayvanlarn gtrdkleri, katlimdan korkan civar ky ahalisinin narckta topland, kaza merkezinde bulunan Mslman idareci ve memurlarn tutukland, katlimn durdurulmas, Mslmanlarn can, mal ve namuslarnn emniyet altna alnmas iin acilen tedbir alnmas gerektii. 21 Nisan 1921

Bb- l Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss 9988/296 Mstaceldir

Huzr- Sm-i Cenb- Sadret-penhye Marz- ker-i kemneleridir, 16 Nisan [1]337 trhli ve 9981 numaralu tezkire-i cizye zeyldir. Yalova ve Gemlik kazlar muhtrlar ile erfndan be zt bugn makm- kerye bi'l-murcaa Yunanler tarafndan oralarda u son gnlerde k olunan mezlim ve fecyiden bir lisn- szile bahis ve ikyet etdiler. Gerek mm-ileyhim cnbinden vki olan ifdta gerek Orhangazi kazs beled resi ile erf ve mutebernndan mteaddid imz ile verilp bir sreti leffen takdm klnan varaka mnderectna nazaran Yunanlerce teslh ve tevk edilen Rum ve Ermeni eteleri ile birlikde hareket eden Yunan askerleri tarafndan Yalova kazs mlhaktndan on bir pre kyn tammen ihrk ve ahlsinden bir ksmnn katledildii ve kadnlarn rzlarna tasallut olunmakla berber ahlye id emvl ve eynn ve hayvantn kmilen gasb ve yama olunduu ve maktlnin nalarnn kaldrlmayarak el-yevm meydanda bulunduu ve alcaky, Zendan(?), Gllk ve Ortaburun kyleri ahlsinin korkularndan kylerini terk ile narck civrnda toplandklar ve haytlarnn
188

tehlikede bulunduu ve Gemlik kim-i makmyla mftsinin ve memrn-i kazdan bir ksmnn Yunanler tarafndan bi't-tevkf zmid'e ve Armudlu jandarma kumandannn da kezlik tevkf olunarak Gemlik'e gnderildikleri ve Gemlik erfndan bir ka ztn silh aramak bahnesiyle hnelerine girilerek mcevhert ve sire gibi z-kymet emvl ve eysnn yama edildii ve Orhangazi kazsn ihtiv eden yirmi bir para slm kursndan on altsnn Yunan igl ktat tarafndan ihrk ve ahlsinden bazlarnn katl ve kadnlarnn nmslarna tecvz olunduu ve kasaba ahlsinin kffesinin bu kerre de memrn-i mahalliyye ile berber Gemlik kasabasna sevk ve tehcr edildii ve hn-i tehcrde Dyn- Ummiyye ve Reji idrelerinin kasalar krlarak muhteviyt yama ve esn-y rhda ahlye env- mezlim ve ikence icr olunmakla berber gerek kasabalarnda brakdrlan gerek nezdlerinde bulunan emvl ve eynn tammen gasbolunduu anlalmdr. Evvel ve hir arzolunduu ve Hriciye Nezret-i Cellesi'ne de bu kerre tekden ir klnd vechile Yunanler tarafndan ahl-i slmiyyeye kar drl drl sebeb ve vesleler ile k edile gelen zulm ve itisf artk tahamml-gdz bir dereceye varm olduundan bu mezlime sret-i katiyyede nihyet verilmek ve ahl-i Mslimenin can ve rz ve mallar temn edilebilmek in iktiz edenler nezdinde cilen teebbst- messire fs mertebe-i elzemiyyetde bulunmala icr-y cbna msade buyurulmak bbnda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 14 abn'l-muazzam sene 1339 ve F 21 Nisan sene 1337 Dhiliye Nzr Nmna Mster Bende
mza

Hulsa: Orhangazi kazs tehcri hakknda olup birer sreti ehrimizdeki tilf mmessillerine Franszca olarak takdm edilmidir.Dhiliye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Devletl efendim hazretleri, Orhangazi kazsn ihtiv eden yirmi bir slm karyeden ancak be karye kalmdr. Dier on alt karye ise Hkmet-i Yunaniyye'nin igl ktat tarafndan bil-sebeb yama, ihrk, rz nmsa tecvz ahlden bir ksmn katletmilerdi. Bu defa da f 16 Nisan sene [1]337 Cumartesi gn nefs-i kasaba ahlsinin kffesini erkn- hkmetle berber Gemlik kasabasna tehcr etdiler. Hn-i tehcrde Dyn- Ummiyye ve Reji idrelerinin eylaryla kasa mevcdlarn yama ve esn-y rhda mezlim ve ikence icrsyla rz, nmsa tecvz ve imh ve ahlye hi bir ey berberlerinde gtrmee msade edilmedii gibi bi'l-cmle emvl ve eylarn da
189

gasbetmilerdir. Hl-i hzrda nefs-i kasaba ahlsi Gemlik'de asker binsna yerledirilerek gecenin hulliyle Yunanllar tarafndan s-i niyyet netcesi n baskn icr edilerek nezdlerinde bulunan bi'l-cmle nukd ve z-kymet eylarn dahi gasbederek a, b-il, sefl bir hlde brakmlardr. Yunanllarn imdiye kadar kazmzda yapdklar mezlim ve ikenceye inzimmen bu defaki tehcrde srf imh politikasndan ibret olan zulm ve hukk- dvel ve hi bir hkmet-i medeniyyece tervc olunur harektdan bulunmadndan el-yevm Gemlik'de sefl bulunan ahl-i slmiyyeye Hill- Ahmer ve Salb-i Ahmer heyetlerince muvenet-i mukteziyyeye tavassut buyurulmas ve imdiye kadar vuk bulmakda olan bu tahamml-sz zulm ve ikencesine bir nihyet verilmek zre kazmzn bakyye kalan eltiki, Gedelek, Kl, Grle karyeleri ahl-i slmiyyesinin de rz, nms ve canlarnn taht- emniyyete alnmasn ve el-yevm Gemlik'de lem-i medeniyyetin tecvz edemeyecei vahiyne enva- hakret grmekde olan kasaba erkn- hkmet ve ahl-i slmiyyesinin de Dersadet Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi'ne nakline veyhd mahalline idesiyle ml ve cnlarnn muhfazasn lem-i slmiyyet nmna ric ve istirhm eyleriz. Ol bbda. F 21 Nisan sene [1]337

Orhangazi Kazs Belediye Resi


Mehmed

Erfdan
Aleddin

Bu dahi
Ahmed

Bu dahi
Talat

Bu dahi
Mehmed

Bu dahi smail

Bu dahi ........

Bu dahi
Edhem

Bu dahi
Osman

Bu dahi
Behet

Bu dahi
Hseyin Hsn

Bu dahi
Arif

BOA. DH. KMS. 60-2/7

55
TRAKYADA MFT, ERF VE SLM CEMAAT YES B R OK K N N MR BOYU KREK CEZASINA ARPTIRILDII Lleburgazda Mustafa Kemalin askeri olduunu syleyerek Yunanllara iletilmek zere haber toplayan bir Rumun yalan ifadesi
190

zerine, Lleburgaz mfts, kaza erf ve Krkaa muallimiyle, Krkkilise mebusu ve kardeinin de dahil olduu bir ok kiinin idam cezasna arptrld fakat cezalarn daha sonra mr boyu krek cezasna evrildii, Hayrabolu ve Dedeaa mftleriyle, slm cemaat yeleri ve erftan ok sayda Mslmann srklenme, cnbzla sakal yolunma gibi ikenceler grdkten sonra hapsedildii, Mandral Hfz Cemalin avucuna ate konarak lmne sebebiyet verildii, Yunan kuvvetlerinin Anadoluda ald yenilgiler dolaysyla Yunanistanda siyas istikrarszlk ba gsterdii. 24 Nisan 1921

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Emniyet-i Ummiyye Mdriyeti Cnib-i lsine Atfetl efendim hazretleri, Tahmnen yirmi gn mukaddem Mustafa Kzm nm- msteryla lyadis ismindeki Rum Llebergos [Lleburgaz] kazsna tbi Karaaa kyne giderek karye muallimi Hayri Efendi'ye kendsnn Mustafa Kemal Paa askerlerinden olduunu ve yaknda ark Trakya'ya geleceklerini beynla azn aram ve mtekiben Llebergos mftsine de ayn- sretle ifdtda bulunarak ald cevblar Yunan Hkmeti'ne hilf- hakkt olarak ihbr etmesi zerine mm-ileyh mft efendi ile karye muallimi Hayri Efendi ve Llebergos erfndan Mahmud ve dmd brahim beyler, Sanduk Emni Ahmed, Enver, uhac Hsni ve Hac Ahmed efendiler Krkkilise Dvn- Harbince taklb-i hkmet crmyle tecrm olunarak idm karr verilmi ise de bunlardan Enver ve brahim beyler tutduklar dav vekli syesinde beret etdikleri ve dierleri de kraln afvyla cezlar mebbed kree tebdl edildii ve mukaddem Hayrabol[u] mftsini dere kenarna kadar srkleyerek sakaln cnbzla yolan mfreze, ayn- zulm yapmak zre f 12 Nisan sene [13]37 trhinde Llebergos'a gitdikleri ve Dedeaa Mftsi Tevfik, Cemat-i slmiyye Resi Hac Safvetzde Said ve azs erf- memleketden Emin Efendizde Hfz Said Bey ve Hfz Said Bey'in pederi Hac Safvet Efendi de dier bir iftir ile habsedildikleri. Bununla berber umm Yunanistan'da kuvve-i maneviyye son derece krk olduundan Anadolu'da vukubulacak ikinci taarruzun akm kaldn mtekb Venizelos Partisi tarafndan hkmeti iskt in bir ihtillin vuku muhakkak olduu
191

ve Makedonya nmyla nerolunan gazetenin bamuharriri Petros Andanitis, yazd bir bamaklede zyitn mikdrn tasrhle Yunan Hkmet-i hzras aleyhinde tenkdtda bulunduu ve ark ve Garb Trakya'da Anadolu malbiyetine binen son derece iddet gsteren jandarmalar kylerden tavuk ve kz istemekde bulunduklar haber alnmakla arzolunur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 14 Nisan sene [13]37 Hudd Emniyet Mfettii
Mehmed Nazmi Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti Umm: 263

Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti Cnib-i lsine Atfetl efendim hazretleri, Yunanistan'da silsile-i tevkft devm etmekde olup Krkkilise'den Doktor smail Hakk, mebslardan Nazmi Bey, birderi Hfz Halil, Vakfc Ali, Kzlckdere'den Ahmed, Ankara'ya seyhat etdiinden dolay tccrdan Mlikzde Sleyman Bey'in tevkf ve Milas Adas'na tebd edildikleri ve Lleburgaz'dan da Bulgaristan'da mteekkil Trakya Cemiyeti htill Komitesi azlarndan addedilen ve Cafer Tayyar Bey zamnnda mesbku'l-hdme olan topu miralaylarndan Mtekid Mahmud, kinci Ordu Kumandan Nazm Paa'nn yveri Svr Mlzm Murad, Lleburgaz Mftsi Eyb, erfdan Arif efendilerin idma mahkm edildikleri ve Krkkilise Mft-i lhk gh, Arzuhalc mer efendilerle Milyon(?) Hasan Aa'nn Trakya Mslmanlarna gelen mektblarn sansrnde Yunan Hkmeti memrlaryla mterek vazfede bulunmak sretiyle Yunan mline hidmet etdikleri ve Trakyallara kar yaplan zulm Mslmanlarla mterek protestoda bulunan Yunan mebslarnn da tevkf edildikleri Bulgaristan'n muhtemel tecvzne kar huddlarn tel rglerle takviye ve Midye taraflarna fazlaca atf- ehemmiyyet edildii ve Mandral Hfz Cemal Efendi'nin avucuna ate koymak sretiyle lmne sebebiyet ve emvl ve emlknn da msdere edildii ve Mslmanlarn da yakn bir tde askere davet edilecekleri istihbr klnmala marzdur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 24 Nisan sene [1]337 Sinekli'de Hudd Emniyet Mfettii

192

Mehmed Nazmi

BOA. DH. KMS. 60-2/9

56
ORHANGAZ KAZASI HALKINI TEHC R EDEN YUNANLILARIN YOLDA HALKIN IRZ VE NAMUSUNA TECAVZ ED P KATL M YAPTIKLARI, MSLMANLARIN MALLARINI RUM VE ERMEN LERE SATTIKLARI Orhangazi kazas halknn tehciri srasnda Yunanllarn, halkn rz ve namusuna tecavz edip bir ksmn ldrdkleri, tehcir edilenlerin Orhangazide kalan mallarn Rum ve Ermenilere satp, sekiz yz hanelik kazay tamamen yaktklar, eltiki ve Gedelek kylerini ablukaya alarak halk eyalarn brakp dalara kamaya mecbur ettikleri, kaamayan yirmi kii ile Gedelek ky ahalisinin yarsn el ve ayaklarn kesmek, gzlerini karmak ve tecavz etmek gibi trl ikencelerle katlettiklerinden bahisle yaplan bu zulm hakknda Dvel-i Mutelife mmessillerinin dikkatlerinin ekilmesi istirhamna dair Gemlik kazasnn Armudlu nahiyesi erf ve ahalisi ile Orhangazi kazas belediye reisi ve erfnn istidalar. 27 Nisan 1921

Dhiliye Nezret-i Cellesi Huzr- Smsine Devletl efendim hazretleri, Biz zrde vzu'l-imz Gemlik kazsnn Armudlu nhiyesi ahlsinden olup Yunanllarn memleketimizi igli zerine rev grlen zulm ve taaddden tavahhuen b-kes ve acezeden ibret ilelerimizi Cenb- Hakk'n synetine tevd ederek firr ve sne-i hkmete iltic etdik. Bu gnlerde Yunanllarn bi'l-umm cebhelerdeki hezmeti zerine gerek mteferrik bir sretde dolaan mfrezeler ve gerek Yunan askeri firrlerinin tekl etdii msellah etelerin civr kur memleketlerimize tasallut ve ilelerimizin rz ve nmslarna en ve zlimne bir
193

srette tecvz etmekde olduklarn haber almakda ve bunlar nezdlerimize celbetmek kudret ve vesitinden mahrm edilmi bir vaziyetde bulunuyoruz. Binlerce aceze-i nisvnn Yunan firrlerinin sngleri ve bunlardan cret alan yerli Rumlarn intikm darbeleri altnda mahv u pern edilmesine tahamml edecek hi bir vicdnn rz-dde olamayaca cihetle hkmetimizin Mslim lem[e] olan himye-i muvenet ve efkatine iltic ederek ilelerimizin hayt ve nmslarnn taht- emniyyet ve muhfazaya aldrlmas ve imkn mertebesinde sahne-i harb olmayan u mntkadan bu gibi zavalllarn buraya kendi masrif ve vesitimizle nakline inyet ve dellet buyurulmas ve ale'l-huss cihn-ml insniyet ve adletle lem-i medeniyyetin ve asr- hzrn m-bihil-iftihr olan Dvel-i Mtelife hkmt mmessillerinin nazar- dikkat ve merhametlerini isticlba tavassut ile can, nms ve rzmzn taht- zamn ve muhfazaya aldrlmas hussunun istikmlini keml-i szile istid ve istirhm eyleriz. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 24 Nisan sene [1]337 Gemlik kazsnn Armudlu nhiyesi eraf ve ahlsinden baz ahslarn imz ve mhrleri

Hriciye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Devletl efendim hazretleri, 21 Nisan sene [1]337 trhli arza ile Orhangazi kazs ahlsinin tehcr edilerek esn-y rhda rz nmsu pay-ml ve ahlden bir ksmnn imh edildii arzedilmidi. Ahren kasaba- mezkrede bir gn hdise hissolunmad hlde efrd- Yunaniyye tarafndan kasaba dernundaki ey-y ummiyye bir hn dernuna cemedilerek Rum ve Ermeni ahlye frht etdikden sonra sekiz yz hnelik kasabaya ate verilerek kmilen ihrk- bi'n-nr, badehu eltiki, Gedelek karyeleri abluka edilerek ahl btn eysn brakmak sretiyle dalara firr ve bunlardan yirmiye karb b-regn ile Gedelek karyesinin be yz mtecviz ahl-i masmeden nsfna karb oluk ocuk, sab ve nisvna drl mezlim kyla katl ve imh, el, ayak kesmek, gz karmak ve gen bkire kz brakmamak gibi Kurn- Vustda tesdf edilemeyen ikence ve mezlim u asr- medeniyyetde asl tervc edilemeyeceinden Yunanllarn milliyet prensiblerine istinden imh nazariyesini takb etmekde halbuki beyne'd-dvel harb, imh- ahl olmamala berber masmni himyeye matf bulunmak lzm geldiklerine, el-yevm Gemlik'e iltic eden seflet-zedelerin ahvli nazar- dikkate alnacak bir mesele-i mhimmedir. unu da ilveye lzm hissederiz
194

ki, felket-zede Orhangazi ahlsi Gemlik'e tehcr edildikden sonra da gn-gn mezlim ve fecyie marz kalmakdadr. Bunlarn Dersadet'e gelebilmelerine msade edilmedii halde hi bir tarafdan bir dest-i muvenet uzadlmamasna keml-i dikkatle Yunan Kumandanl sarf- mes eylemektedir. Bu na kadar cereyn eden vakyiin kffesi hakknda Dvel-i Muazzama'nn stanbul mmessillerine tafslt- lzme it eylemi olduumuzu arz ile berber zt- l-i cenb- nezret-penhlerinin de bu hussda sarf- mes buyurmalarn keml-i szle istirhm eyleriz. Ol bbda. F 27 Nisan sene [1]337 [Orhangazi kazs Belediye Resi Mehmed ve erfdan bazlarnn imzlar] BOA. HR. SYS. 2623/69

57
YUNANLILARLA RUM ETELER N N KANDIRAYA BALI KYLERDE IRZA TECAVZ, KATL M VE HIRSIZLIK YAPTIKLARI Yunan ktalaryla Rum etelerinin Kandrada Mantarclar, Kla, Karasakal, Karakiraz, erkesler, Cebeciolu, Vareman [Araman], Dkiren[Ddren], Hac smail, Bikin, nanlar kyleriyle eyhler nahiyesinde Mslman halka zulmedip birok erkei kulak ve burunlarn kesmek, gzlerini karmak gibi trl ikencelerle ahali nnde katlettikleri, kadnlara toplu olarak tecavz ettikten sonra ikenceyle ldrdkleri, ziynet eyalarn aldklar, Karadere kynde kk erkek ocuklarna tecavz ettikten sonra hepsini diri diri kestikleri, halknn kaarak kurtulduu tkler kyn tamamen yaktklar, Kandra telgrafhanesini tahrip edip resm evrk paraladklar, zmite doru ekilirken binlerce hayvan ve camilerden aldklar deerli hallar yanlarnda gtrdkleri, stanbul [Rum] Patrikhanesinin Rum ve Ermeni komitelerini techiz ederek ile, Kandra ve zmite sevk etmek hazrlnda olduuna dair rapor. 2 Mays 1921

195

Telgraf ile 2/Mays/[1]337

Sret Umm Jandarma Kumandanlna 29 Nisan sene [1]337 trhinde Kandra ahvlini tedkk etmek zre Kandra'ya gnderdiim sabk ile Bl baavularndan Ali Rza ile be arkadann Kandra'y igl edp iki gn zarfnda tahliye eden Yunan ktatyla Rum etelerinin yapdklar mezlim ve fecyi ber-vech-i tdir: 1- Mantarclar karyesinden arkl(?) Hseyin'in ilesini rplak soyarak yirmi Yunan neferi mezbrenin rzn hetketdikden sonra ayaklarndan hnesinin ocana asarak sng ile muhtelif mahallerinden cerhetmek sretiyle katletdikleri gibi karye-i mezkredeki kadnlarn rzlarn ayn sretle hetkederek pre ve takm altunlarn kartmak bahnesiyle cerhetmilerdir. 2- Kla karyesinde Doancolu brahim'in ensesinden kasatura ile vahiyne bir sretde ky slmlarnn muvcehesinde kesb cesedini sng ile paralamlardr. 3- Karasakal karyesinden bir kadnn be alt Yunan neferi tarafndan cebren rzna taarruz edildii gibi Kandra'nn Karakiraz karyesinden btn kadnlar toplayarak yz kadar Yunan askeri mezbrelerin namuslarn kirli elleriyle lekeledikden sonra zerlerinde ve hnelerinde bulunan eylarn kmilen yama etmilerdir. 4-Adapazar'ndan gelen yz kiilik Yunan ve yerli Rum, Ermeni eteleriyle; erkesler, Cebeciolu, Vareman[Araman] karyeleriyle eyhler nhiyesine girerek kadnlarn rzlarn hetk ile birok katl ve mezlim icr etmilerdir. 5- Kandra'nn Karakiraz karyesinden Bayram Ali'nin kulaklarn keserek ceplerine koyub gzlerini kararak ehd etmiler ve karyenin eysn arabalarla koyun, kei, sr hayvantn sr halinde gtrmlerdir. 6-tkler karyesi ahlsi mezlimden haberdr olarak daa ekildiklerinden mezkr karye kmilen Yunanllar tarafndan ihrk edilmidir.

196

7- Bikin(?) Hacismail karyesinden polislikden mtekid Ceml Efendi katl ve avu nmnda birisinin de kulak ve burnunu kesmek sretiyle ehd edilmi ve karyenin ey ve mevisini alup gtrmlerdir. 8- Adapazar'ndan gelen Yunan eteleri ve efrd Karadere karyesine girerek alt kiiyi katl ve kadnlarn rzlarn hetketmilerdir. 9- Araman karusunda nanlar karyesinde Atac nmndaki slm sng ile katl ve kadnlar bir hneye toplayarak pre ve z-kymet eylarn gasb ile rzlarn hetkederek cerhetmilerdir. 10- Tekeler karyesinden onbe bakire kzn bikrlerini izle etdikleri gibi plak bir hlde ayaklarndan asup omuzlarndan cerhetmek sretiyle pre ve mzeyyentlarn karmalar in mezlim icr etmilerdir. 11- Hatibli[Hatibler] karyesinden Yeni(?) Halil Dkiren [Ddren] karyesinden henz esretden avdet eden bir delikanly fec ve pek vahiyne bir sretde katletmilerdir. 12- Karadere karyesinden drt delikanl ve dne yedi-sekiz yalarnda olan ocuunu ddkleri, gz yalarn nazar- dikkate almayarak masmlarn rzlarna tecvz etdikden sonra sralayup cmlesini kesmilerdir. 13- Kandra'dan ricatlerinde kasabann cmi-i erfindeki hallar alup Adapazar'ndaki Aliye nmndaki kadnla Receb Aa'nn gelininin kzn ve Kengirili Mustafa Aa'nn ilesinin rzlarna tecvz edilerek birlikde ubuklu'ya gtrmler ve henz hayt ve memtlar hakknda bir haber alnamamdr. 14- Yunanllar Kandra telgrafhnesini tahrb edp ve hkmetin evrk- resmiyyesini paralamlar ve hkmet diresinde bulunan eylar tahrb etmilerdir. 15-Ktat ibu fecyii yaparak zmit'e doru ekilmekdeler iken Kuv-y Milliyye'den Halit Molla mfrezesiyle vuka gelen msdeme netcesinde bir mikdr maktl ve esr brakarak birlikde gtrmekde bulunduklar hayvantdan bir ksmn istirdd etmilerse de bini mtecviz koyun ve sr zmit'e gtrlmdr. Kandra'dan ubuklu'ya ekilen Yunan mfrezesiyle Halid Pehlivan'n kumanda etdii bir Kuv-y Milliyye mfrezesi msdeme ederek Yunanllara pek ok teleft verdirp masb hayvantdan bir ksmn istirdd etmilerdir.

197

16 Kandra igl kuvvetinin esn-y ricatinde Kuv-y Milliyye'nin elde etdii kesnn ifdelerinden stanbul Patrikhnesi'ni ile, Kandra, zmit, havlsinde ekvet etmek zre alt bin kiiden mrekkeb Rum ve Ermeni komitelerinin u gnlerde mezkr mntkalara pey-der-pey izm edecekleri anlalmala arzolunur. ile Takb Kumandan Yzba
Yusuf

BOA. HR. SYS. 2624/12

58
GEML K VE ORHANGAZ KAZALARINA BALI KYLER N YUNANLILAR VE YERL HIR ST YANLARDAN OLUAN ETELER TARAFINDAN YAKILIP YAMALANDII, HALKININ KATLED LD Silahl Yunan ve Rum etelerinin Orhangazi kazasna bal yirmi bir ky tamamen yakp yamaladktan ve halkn katlettikten sonra ayn imha hareketini Kocadere, Akky, Souksu, Ltfiye, hsaniye, Tevfikiye ve Mecidiye kylerinde de tekrarlayp bu kyleri viraneye evirdikleri, sahil kylerine kaan kyllerden geride kalanlar iplerle baladktan sonra yaylm ateine tutarak ldrdkleri, kadnlar plak bir ekilde oynatp tecavz ettikten sonra hepsini bir evde toplayp zerlerine bomba atarak katlettikleri, etelerin ardndan yerli Rumlarn kylere gelip eya ve hayvanlar yamalayarak stanbula gnderdikleri, yine etelerin; Gemlike bal Fstkl kynden drt kiiyi ldrerek ky

198

yamaladklar, Gemlik tarafndan gelen bir yelkenlinin Fstkldan kamak iin kaya binen halkn zerine yaylm atei at, da kylerindeki zulm duyan ve kamak zere sahilde biriken Kapakl ky halknn zerine ate ald ve eyalarnn Yunan askerleriyle dolu bir istimbot tarafndan alnd, ayrca Gemlik yerli Rumlarnn Kkkumla, Bykkumla, Karacaali, Narl kylerini yamaladklar, Yunan karakollarndaki askerlerin en basit gda ihtiyalarn dahi kyllerden tehdid yoluyla aldklar, karakollara bomba ydklar ve ikayeti nlemek zere halkn Gemlike gelmesini engellediklerine dair kyllerin ifadeleri. 3 Mays 1921

Makm- Sadret-i Uzmya Marz- kerleridir, Yunan zulm ve vaheti altnda rz ve nmsumuzu tecvzden kurtarmak, bomba, ihrk, yama ile ifn-y haytmza kasdetmi dmann ve erk-i melanetleri olan muntazam etelerin tahrbtndan tahls-i girbn in yine lm tehlikeleri ile muht olarak btn seflet ve pernlmzla drl-hilfemizin guna atldk. Gsb ve muharrib olduklarn dim isbtdan geri durmayan dman, kylerimizi mtevl bahnelerle yama ederken tertb ve teslh etdii ikr Rum etelerini istiml ederek s-i kasdlarn ikml ediyor ve cretlerini en son tkat-gdz gyesine kadar vardrmakda bir gn mkilta dr olmuyorlar. Gn be gn mkerreren ve mtezyiden k edilen fecyi ve cinyt, zavall Mslmanlarn mteaddid defalar uradklar ktl ve ifn hareketlerinin en iddetlisi olduundan tedbr-i cile-i katiyye ittihz klnmad takdrde rs edilen tahrbtn itmm edilecei revi-i ahvlden nmyn olmakdadr. Orhangazi kazsnn yirmi bir pre kursnn bomba ve mitralyzlerle mcehhez eteler tarafndan bir sistem dhilinde icr edilen yama, ihrk ve itlf, kbeti ikml olundukdan sonra ayn- sistem Kocadere, Akky, Mecdiye, hsniye, Tevfkiye, Souksu karyelerine tatbk edilmi ve bu sretle mrruz-zikr kyler harbe-zra dnmdr. Bil-hssa Kocadere ahlsi, firr in bindikleri kayklar ile berber garkedilmiler. Ve mutd vechile gen kadnlarn rz ve nmslar hetkedilerek ihrk edilmilerdir. Bundan iki gn mukaddem Armudlu nhiyesine muzf Fstkl karyesine mcvir Rumlar tarafndan taarruz edilerek gasb u gret ile ahl-i masmeden imdilik drt kiiyi ehd etmeleri ve ayn- tecvzn tekerrrne mni hi bir sebeb bulunmamas, fecyi-i slifenin shasnn tevess etmekde bulunduunu gstermekdedir. Bu hal; Armudlu
199

nhiyesiyle Gemlik kazs arasnda bk kalan ve imdiye kadar gerek askir-i muntazama ve gerek yerli Rumlar tarafndan mtevliyen ikre olarak soyulan Kkkumla, Bykkumla, Karacaali, Narl, Kapakl karyelerinin son gnlerdeki mahall Rumlarn soygunculuklarndaki faliyete verdikleri germ ile ayrca teeyyd eden ayn- kbet-i fecaya uramak netcesini pek cel bir sretde ifhm etmekdedir. Ahren Yunanllarn bil-cmle mnkalt kat etmeleri tammen eser-i fil ve tevkleri olan cinytn setr ve ihfs hussundan neet etmekdedir. bu kyler ahlsi bil-cmle mehlik-i heviyyeyi istihkr ederek kk kk sandallarla muhcerete balamlardr. Netce-i muhceretin ne elm sefletler tevld edeceini dnemeyecek kadar hdist- fecadan tedehh eden cizlerin zlimlerin yakalarndan kurtarlmas ve bu sretle emn [] syiin idesi hussuna himmet buyurularak katiyyen itimd ve emniyetli olmayan Yunann idre-i zlimnesine nihyet verecek sretde Dvel-i tilfiyye polisinin mahalline izm buyurulmas zmnnda teebbst- mukteziyyenin icrs msteddr. Ol bbda emr fermn hazret-i men-lehl-emrindir. F 2 Mays sene [1]337 Kkkumla karyesinden Kaykcoullarndan
Ahmed Kmil

Kkkumla karyesinden Yakub Kalfaoullarndan


Hasan Usta

Kkkumla karyesinden
Ptr Mehmed

Kkkumladan
Krd Ahmedin Ali

Gemlik kazs Kkkumla karyesi ahlsinden Yazczde Hakk Mehmed Efendi-i merhm mahdmu ...... Kumla-i Sagr karyesinden
Kabakczde Hakk

Kkkumla kar[y]esinden
Dost Mehmedzde Ali

Kkkumladan
Eskicizde Hasan

Rum etelerinin Samanl ibh-i cezresinde k etdikleri mezlim ve cinyt.


200

Hayriye iftlii ahlsinden bir ztn anlatd:

etelerin yapdklar zulm ve ikenceleri iiden Souksu, Ltfiye, hsniye, Tevfikiye, Mecidiye karyesi ahlsinden ksm- azmi zten shil kylerine iltic etmilerdi. Kalanlar eteler, iplerle birbirlerine balayarak sraladlar. Sonra birden tabur atei ile ehd etdiler. Btn kyler hep ayn- tarzda mahvedildi. Kadnlar ryn bir hle getirdikden sonra karularnda oynatyorlar ve nihyet rz ve nmslarna tecvz in hcr mahallere gtryorlard. Muhfaza edecekleri bahnesiyle cmlesini bir hneye doldurup zerlerine bomba atyorlar, sonra apulcu Rum kylleri gelp btn hayvant ve eyy yama eylediler. Bunlar frsat buldukca stanbula sevketmekdedirler. Nitekim bir ka mahalde bu gibi hayvant tutulmudur. Da havlsindeki kyler bu sretle ifn edildikden sonra bu tarafda imdiye kadar taarruz edilmeyen Armudlu ile Gemlik arasndaki shil kyleri kalmd. Bunlara da birer birer baladlar. Bu zmreden olarak, Fstkl karyesine tecvz edildi, ahlden drt kiiyi ehd, hneler yama edildi. Ahlnin bir ksm firr in k Mehmedin piydesine binmilerdi. etelerin vrdundan evvel hareket eden bu kk kaya, Fstklnn Gemlik tarafndan kan byk bir yelkenli gemi yaklar. Piydeye yakladklar zamn halk ile dolu olduunu bilerek zerlerine yaylm ate ederler. Halkdan kopan feryd u fign fk titretiyordu. Yelkenli piydeyi kendisine balayarak uzaklad. Ne olduklar mechldr.

Kapakl karyesinden Kalaft Mehmed Ustann anlatd fecyi:

Da kylerinin ( hsniye, Tevfikiye, Hayriye, Mecidiye, Ltfiye) bir ksm ahl-i mazlmesi pern bir hlde bizim Kapakl kyne hicret etmilerdi. Bunlarn hl-i pernsi insnn tylerini rpertirken, kendimiz de ayn- fecaya marz kaldk. Muhcirlerin bu halinden hakkati gren bizim kyller kibeti anlamlard. Zten Fstkl karyesi ayn- Rum eteleri tarafndan baslm olduundan her n ve zamn bamza gelecek tehlikeyi idrk ediyorduk. Btn kyller deniz kysna eylarn tamaa baladlar. Ksmen ahl kayklara bindikleri srada, birden bire zeytunluklar arasndan bize doru silhlar atlmaa balad. Gerek karadaki gerek sandallardaki halk bunlara hedef oluyordu. Ne istediklerini sorduk. Hi durmuyorlar, mtemdiyen ate ediyorlard. O nda Yabanolu, Muhtr Hac olu Hseyin ve bir de Sar Tevfikin zevcesi ehd oldular. Mecrh olanlarn mikdrlarn bilmiyorum. Her hlde ok olacakdr. Silhlarn devm etdii srada Gemlik cihetinden bir istimbot geldi. mammz Rumca biliyordu, bard. stimbotda on kadar Yunan askeri vard. Onlar, etelere bardlar. Benim sandalm vard. mam ve etelerden birini istimbota gtrdm. Sonra btn askerler berber dar kdlar. Herkes eylarn shile getirmidi. Askerler btn eylar benim sandalma doldurdular. Herkesin
201

czdnlarn topladlar. Sonra onlar istimbota gtrdm. Eylar aldlar. Beni serbest brakdlar. stimbotun ostromnas(?) bana Nereye gidebilirsen git, hliniz daha fen olacak dedi. stimbot, bir ksm ahl ile dolu olan iki kk kay alarak, Mudanyaya doru gitdi. eteler, kye doru gitdiler. Ben sandalma ilemi doldurup kaabildim. Bu sabh yine sandalla gelenler civr Rum apulcularnn btn hayvant ve eylarn yamasn ikml etdiklerini sylyorlar. eteler, giderlerken: "Yrn da sra ile dier kylere gideceiz. imdilik da kylerini yakdk, tarla gibi yapdk. Yarn, br gn de sizin kylerinizi yakacaz. Evvelen yama edelim de, ondan sonra." Mudanyaya iltic eden dier bir sandaldaki ehs kabl etmemiler. Yunan limn resi, "Onlar sizin etelerinizdir. Daha fen olacaksnz" demi. Katrll lya apulcularn ba imi.
Gemlik yerli Rumlarnn civr kylerini ikre olarak soyduklar:

Ahvlin Mslmanlar in tehdd-kr olduu zamnlarda, Gemlik Rumlar, birer birer civr Kkkumla, Bykkumla, Karacaali, Narl karyelerine dalarak ahlden drl drl bahnelerle hediyeler taleb etmekdedirler. Gemlik ahlsinden Bulgucu Vaso, Mili Apostol, Kkkumla karyesine gidp, kyden mhiye be yz lira taleb etmilerdir. Bu pre kyller tarafndan taahhd olunursa muhfaza edeceklerini bildirmilerdir. Ahlnin skn-perverliine misl olmak zre mtevl teebbst netcesinde Yunan karagolu bir haftadan beri kye gelmidi. Askerler en bast ihtiyct- gdiyyelerini her gn bir kei ve yzlerle yumurta ile tatmn ediyorlar. Gemlikden gelen yerli Rumlar, heman karagola gidp mvere ediyorlar. Sonra "u kadar yumurta, u kadar kei isteriz" diyerek ahlyi tehdd ediyorlar. Ve der-akab rzlar isf olunuyordu. Yine Rum kylleri, Kkkumla karyesinin hayvantna krda tesdf ederek nlerine katup cmlesini gtrmlerdir. Gemlik kumandan ile res-i dniyyesine kyller tarafndan mteaddid hediyeler gnderilmesi tavsiye olunur. Nihyet hi bir lzm olmad hlde karagola sanduklarla bombalar getirilmidir. Bunlar karben karyenin tahrbi in yaplan hazrlklardan baka bir ey deildi. Bir Rum, btn o civrn en byk ahs- z-nfzu oluyor. sterse en byk hediyeleri ahlden topluyordu. Yunan idresi ahlnin ikytna marz kalmamasn temn in ahlyi Gemlike gelmekden menetmidir. Bir gn karagol Gemlike gitmek in rvet mukbilinde bazlarna veska vermi, fakat gidenler muntazaman yolda soyulmulardr. Bu, karagolun tertb etdii soygunculuk plan idi. Ahlyi tecvzden muhfaza in Yunanllar byle hareket ediyorlar. F 3 Mays sene [1]337

202

Gemlike tbi Kkkumla, Karacaaali, Kapakl karyeleri ahlsi:

Gemlik kazsna mensb otuz karyeden bizim infikkmzda kalan kyler: Kkkumla, Bykkumla, Karacaali, Narl. Orhangazi kazsna id yirmi bir karye kmilen ihrk edilmidir. Dier tezkir ve evrk ile birledirilerek hemn Umr- Siysiyye'ye F 3 Mays sene [1]337 BOA. HR. SYS. 2624/17

59

YALOVANIN VEZPINAR KYN BASAN RUMLARIN MSLMANLARI LDRES YE DVP KY YAKTIKLARI Yalovann Kadky, Zaferan, Hac Mehmet, Koru, narck ve Elmal kylerinden biraraya gelen Rumlarn ekiya Toma komutasnda vezpnar kyn bastklar, kimlerde para olduunu syletmek iin on be yandaki bir ocuu ar ekilde yaraladklar, ky halkndan birok kiiyi azlarndan kan gelinceye kadar dverek hayvan ve kymetli eyalarn gaspettikleri ve ky yakacaklarn syleyip gittikleri, kyn yaklaca tehdidi zerine ahalinin btn eyasn terkedip ormana kamasndan iki gn sonra da elli hanelik ky tamamen yamalayp yaktklar. 10 Mays 1921

Hk-i Py- Sm-i Cenb- Sadret-penhye Marz- ker-i kemneleridir, 14 Nisan sene [1]337 Perembe gn yz kiilik bir Yunan mfrezesiyle bunlarn erk-i cinyt olan Kadky, Zaferan, Hac Mehmed, Koru, narck, Elmal kurs Rumlarndan mteekkil ve Elmalkl err Toma'nn kumandas altnda ve refkatlerinde Hac Mehmedli Hristo, Mihal, Vangelolu Nikola, Kadkyl Terzi Anesti, Kzolu(?) stavri, kardei Sotiri, akrolu Hristo nm ehs bulunduu

203

hlde karyemizi basarak 15 yalarnda Kalzde Saidolu Halid'i tutup ky kenrnda iddetle darb ve tehdd ile karye erfndan kimlerde pre olduunu sorup ocuu tebd etdikden sonra karyeye girerek Karakazde smil, birderi Hrun, Mayakolu Said ve smailolu Aziz, Kseolu mer, Kseolu Mustafa, Arhavili Ali ve Usta Ahmedolu Receb Onba nm ehsa id hayvant ve zerlerindeki sat, elbise kuak vesirelerini ahz u gasbetdikden mad cmlesini azlarndan kan gelinceye kadar dipik ve sopa ile b-rahmne darbetdiler ve Hakanolu Ahmed ile yeeni brahim ve Kalzde Ziya ve Kalzde Fik nm ehsa ky yolunda tesdf edp cmlesini soydukdan sonra iddetle darb ve Hakanolu Ahmed'i bandan kama ile cerhetdiler. Ve ertesi gn gelp ky yakacaklarn sylediler. Zten heyecnda bulunan ve etrfda kylerin yama ve ihrk edildiini ve nfsunun katlima marz kaldn iiden ahl artk kyde devm- ikmete imkn bulamayarak btn eysn terkle ormanlara firr etti. ki gn sonra tekrar gelen Yunanllar ky yama etdikten sonra her yama etdikleri hneyi tutudurarak elli hneden ibret olan karyemizi de kmilen ihrk eylediler. bu fcit zerine gnlerde[ce] dalarda saklanarak Dersadet'e gelebildiimiz cihetle tfet-i seniyye-i Sadret-penhlerine iltic eyleriz. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 10 Mays sene [1]337 Glhne Misfirhnesinde Yalova'nn vezpnar Karyesi Ahlsinden
Sadkolu Raidolu Ahmed

Birderi
Yusuf

Karye mam
Kalzde smail Hakk

Birderi
Harun

mza

mza

mza

mza vezpnarl
Yamanolu Said bin Ali

mza BCA. 272 11 15 60 19

60

204

STANBULA LT CA ETMEK ZERE ELMALIKDA TOPLANAN OU KADIN B N YZ K N N YUNAN ASKERLER VE RUM EKIYALARI TARAFINDAN KATLED LD Gemlike bal Haydariye ve daha bir ok kyden kaarak stanbula gelmek zere Kkkumla ky civarndaki Elmalk mevkiinde toplanan ve ounluunu hamile ve bebekli kadnlarla ocuklarn oluturduu bin yz kiinin, Yunan mitralyz taburu ve Rum ekiyalar tarafndan ablukaya alnarak mitralyz ateiyle katledildii ve katlimdan sadece bir kiinin kurtulabildiinin istidaname ve ifahi izahattan anlald; gn getike artan Yunan mezlimi konusunda tilaf Devletlerinin dikkatinin ekilmesi ve bu zulmlerin tekrarlanmamas iin teebbste bulunulmas. 15 Mays 1921

Bb- l Dhiliye Nezreti Air ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi ubesi: Tahkk-i fecyi Umm: 48084 Huss: 360

Hriciye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, Gemlik kazsna mlhak "Haydariye" karyesiyle kaz-y mezkra tbi dier kylerde Yunan askerleriyle Yunanllar tarafndan teslh ve ie edilen Rum ekys tarafndan k edilen fecyiden yalnz haytlarn kurtarmak sretiyle gnlerce ormanlar arasnda maaralar iinde ihtif etdikden sonra Dersadet'e iltic etmek zre "Kkkumla" karyesi civrnda vki "Elmalk" mevkiinde toplanan ve aralarnda birok hmile kadn ve kucaklarnda kk ocuklar bulunan bed-baht vlidelerle kadn, erkek ve sbyndan mrekkeb ve mikdrlar "1100" kiiye bl olan bir mazlm kfilesini Mays'n on birinci aramba gn bir Yunan mitralyz taburu ve bunlara dellet eden Rum ekys abluka altna alarak kffesini mitralyz ateiyle katl ve imh eyledikleri ve bu bin yz kiiden ilk atete urulmu gibi yere yatarak zerine ylan maktuller arasnda tabur ve eky uzaklancaya kadar kalan

205

ve bi'l-hire gecenin hullnden bi'l-istifde firra muvaffak olan yalnz "ihanolu(?)" nmnda bir ahsn kurtulabildii Kapakl karyesi mam Mustafa ve Hayriye karyesi muallimi Nide Dr'l-muallimn Mdriyeti'nden mtekid smail Hakk efendiler tarafndan makm- sm-i Sadret-penh'ye takdm olunup nezret-i cizye havle buyurulan istidnme ile mm-ileyhim tarafndan ayrca ifhen verilen zhtdan anlalmaktadr. Yunan askerlerinin Mslman kylerinde knda musr olduklar cinytn gnden gne tevess etmekde olduuna pek sarh bir hid olan u hdise-i fecann Dvel-i Mtelife mmessillerinin enzr- dikkatine vazyla men-i tekerrr hakknda cb eden teebbstn fsna msade-i aliyye-i nezret-penhlerinin sez-vr buyurulmas bbnda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F Ramazan sene [1]339 ve F 15 Mays sene [1]337 DhiliyeNzr Vekli Nmna Mstear Bende mza BOA. HR. SYS. 2624/64

61
YUNAN GAL KUVVETLER N N ZM T VE YALOVADA KATL M VE SOYGUN YAPTIKLARI, ZARARIN TAZM N ED LMES GEREKT Yunan kuvvetlerinin zmit Krfezindeki ky ve kasabalar igal ederek yamalayp yaktklar, kadn ve ocuklar sraya dizip tabur ateiyle katlettikleri, bu katlimn Yalovaya da yaylaca anlalarak nlem alnmas iin tilaf Devletleri nezdinde etkili teebbste bulunulmas iin mracaat yapldysa da sonu alnamad ve Yunanllarn Yalova civarndaki on drt ky yamalayp atee verdikleri, kaamayanlar camiye doldurup yaktklar, Mslmanlarn bulunduu yerlerde dikili bir aa dahi brakmadklar; zel bir tahkik komisyonu oluturulup bu faciann tek tek tesbit edilmesi ve yre halknn zararlarnn tazmin edilmesi hususunda tilaf Devletleri nezdinde teebbste bulunulmas istirham. 21 Mays 1921

206

Dersadet Merkez Kumandanl Cnib-i lsine Sadetl efendim hazretleri, Yunan ktat- askeriyyesinin zmit Krfezi'ndeki kasabt ve kurnn igliyle btn mebn ve messest ihrk ve sivil ahlyi b-gnh olarak katl ve igl eyledii kyleri evvelen yama ve bi'l-hire ihrk ile kadn, oluk, ocuk ne buldu ise mdfaadan ciz bulunduklarndan bunlar bir sraya tertb ve mfrezesine ate emri vermekde olduunu ve u zulm ve deneti Yalova kursna dahi teml eyleyeceini bir heyet-i mahssa ile berber gerek makm- llerinize ve gerek nezret-i celleye ihbr ve bu bbda ser bir tedbir ittihzyla buna mmnaat olunmas ve inde'l-iktiz beyne'l-milel kavide muhlif ve beeriyyet-i medeniyye ve ictimiyye ile gayr- kbil-i telf bulunmasndan n Dvel-i tilfiyye memrn-i siysiyye ve askeriyyesi nezdinde teebbst- edde ve sera ittihz ve icrsyla hi olmazsa muhtelit bir heyetin Yalova'ya izm etdirilmesi hussunda vki olan mrcaat- ciznemiz maa't-teessf salhiyetdr ve vazfedr olan makmt tarafndan bir netce-i msemmere iktitf ve temn olunamamasndan n arz ve ihbrt vechile Yunanllar Yalova kasabas etrfnda mevcd 14 aded slm kyn evvelen yama ve ahlsinin bir ksm firra muvaffak ve ksm- dierini der-dest ile cm dernunda bunlar ve kyleri bir anda gaz ile ihrk ve slm mntkasnda dikili bir aa, z-ruh bir insan cesedi brakmamlardr ki mrcatmzn shhat ve isbeti u sretle ve maa't-teessf meydn- aleniyyete gelmidir. Bundaki vazfe ve mesliyet bhesiz alkadr ve vazfedr olan makmt ve devire id olaca vreste-i b-itibh ve inde'l-iktiz zamnnda vki olacak tahkkt- amka ile vsl- mertebe-i subt olaca bir emr-i beddr ise de hakkatin tecellsi maksadyla bu bbda tahkkt- amka icr ve fecyii yegn yegn tesbt etmek zre ora ahlsinin verecei malmt tevhd zmnnda bir komisyon tekliyle ahlnin zararlarn da tayn ve Dvel-i tilfiyye mmessilleri nezdinde dellet ve teebbst- mahssada bulunulmas hakknda lzm gelen makmta ibu istidmzn ibln ric eyleriz. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 21 Mays sene [1]337 Yalova Ahlsinden Dersadet'de KkMustafa Paa'da Glcmi Mahallesinden
Said

BOA. HR. SYS. 2624/74

207

62
GEML K VE EVRES NDE YAPILAN YUNAN MEZL M N ARATIRMAK MAKSADIYLA GEML KE G DEN TAHK K HEYET N N YANINDA BULUNAN OSMANLI MEMURLARININ FADELER Gemlik ve evresinde yaplan Yunan mezlimi hakknda rapor hazrlamak maksadyla dolaan ngiltere, Fransa, talya temsilcileriyle Osmanl zabitleri ve bir svireli siyasi memurundan oluan tahkik heyetinin yannda bulunan ve isimleri belli olan ahslar ile baz Osmanl memurlarnn ifadelerine gre Yunanllarn, ncelikle Mslmanlarn silahlarn toplayp yerli Rum ve Ermenilere datarak silahl eteler olumasna sebep olduklar, amalarnn sadece yama olmayp slm imha ve bulunduklar blgelerde ounluu salamak olduunun anlald, mabetleri ykarak halkn din ve mill mnasebetlerini kesip oturduklar yerlere geri dnmemelerini salamaya altklar, Kumla-i Sagirden Gemlike sevkedilen elli-altm kadndan drt tanesinin kurtulduu, dierlerinin akibetlerinin bilinmedii, Narl kynn kaamayan ahalisinin camilerde yakld, Byk Kapakl ahalisinden altm kadarnn kuruna dizildii, on be kza tecavz edildii, Kk Kapaklda yirmi be kiinin dere kenarnda ldrld, elli be kiinin de evde yakld ve on iki kza tecavz edildii, Fstklda yine erkeklere ikence, kadnlara tecavz edildii, Gemlikte angarya ve umumi ilerde altrlmak zere gtrlen bin be yz kiinin yollarda eitli bahanelerle ldrldnn duyulduu, Katrl, Muradoba kylerinin yamalanp eyalarnn Yunan askerleriyle yerli Rumlar arasnda paylald, yetmi yandaki bir kadna on sekiz Yunan askeri tarafndan tecavz edildii, heyet tarafndan arlan Gemlik-Yunan merkez kumandannca bu katlim ve yamalarn gayr muntazam asker ve eteler tarafndan yapld sylendiyse de ahitlerin bu facialarn tamamen Yunan zabit ve askerlerinin istei dorultusunda gerekletiini syledikleri, Rum palikaryalar ve Ermeni genleriyle birlikte Gemlik faciasn yapan ekiya reislerinin isimlerinin bilindii, yama ve katlim yaplan kylerin zararlarnn belirlendii. 21 Mays 1921

Bb- l Dhiliye Nezreti 208

Kalem-i Mahss

stanbul sttlt Memrluu'ndan Emniyyet-i Ummiyye Mfettilii'ne mevrd 21 Mays sene [13]37 trhli rapor sretidir. Gemlik havlsinde Yunan mezlim-i fevk'l-desinin fecyi-i cier-sz ve elem-nkn aynen mhede ve cb eden makmt- liye-i siysiyye raporlarn takdm eyleyecek olan ngiliz, Fransz, talya ve berberlerinde bulunan Osmanl zbitleriyle muhcirn arasnda hidemt- hayr-hhnesiyle temyz eden bir svireli memr- siyssinden mteekkil heyet-i liyenin refkatinde bulunan Pazarkyl olup Sirkeci'de bir otel msteciri bulunan ve muhcirne nakd muvenetlerde ibzl- sr- insniyyet eden Refik Bey ve refki Grc Ali Bey'in olu Tevfik Bey muhtralarnda bulunan fecyi-i gn gn ile Gemlik Belediye Resi Dersadet Telgraf Muhbert- Ummiyye Bakitbeti'nden mtekid Cemal Bey'in ve yine Gemlik kazs Ml Mdri Refik ve muvinlii memr- sbk Sdk, Geduz ml mdrliklerinde bulunmu brahim Dervi Efendi'nin ifdelerinden alnan netic-i mhimme ber-vech-i tdir. Gemlik kazsnn geirdii vukt, ess itibriyle bir ka fikrin mahall-i mezkrda program dhilinde olarak tatbk edilmekde olduu anlalmakda, bu hussda raporlar mtlaa ve lkadrlar istim olundukda tamamiyle efkr- mezkrenin tecelliytna tesdf edilmekdedir. Bu fikirlerden olarak zrde isimleri ve vakalar zikrolunacak ktl ve harklerin esbb- mcibesi tedkk olundukda evvelen yerli Rum ve Ermeni ahlsinin evvelce yaplan silh taharriytnda kendilerinin silhlar alnmamasndan bi'l-istifde eteler tekl etdikleri ve icr etdikleri mezlimin gasb u gretden ibret olmayup tamamyla grnecek sretde imh-y slm ve mentk- mezkrede ihrz- ekseriyyet olunduu tamamyla anlalmakdadr. Ehs ve eynn zyitlarndan mad mabid ve zevynn katl ve hedmine, hi olmazsa kurun ile tahrbine uralmas oralara tekrr slmlarn avdet etmemesini temn in mnsebt- dniyye ve milliyyelerini inkta uradklar ve Yunan programna bilerek let olan Rumlar ile bilmeyerek let olan Ermenilerin msellahan terk-i messine Yunan ordu ve donanmasnn btn mevcdiyetleriyle zahrolmalar essen her drl vesit-i tedfiyyeden mahrm braklm b-re ahlyi hib ve adem-i muvaffakiyyete dr klaca keml-i bedhetde olmala zikrolunan program karusunda imhya mahkm halka heyet ve Hill-i Ahmer'in muvenet-i l-cenbnelerini ve mevt-i muhakkakdan tahls-i girbn edilmeleri memleketimiz in bir n- trh olmudur.
Gemlik havlsi fecyiini idre eden res-y eky: 209

Sakzl Kireneci(?), Yorgo, Meyhaneci Haralambo ile Apostol olup bunlar Rum palikaryalar ve Ermeni genclerinden cb eden ehs maiyyetlerinde alarak lzm gelen yerlerde cinyt ve katlim ve harkler vcda getirmekdedirler. bu res-y eky byk ve mhim ilerde Yunan kk, byk asker mfrezeleriyle cb eden mahallerde vezif-i ena ve rezlelerini kdan ekinmemekdedirler. Taraf- llerine gnderilen mezlim rapor ve listelerine ilveten kaydna lzm grlen ber-vech-i t zyitn arz brahim Dervi Efendi'nin zht- mutennesi zerine tahrr klnmdr.

Aded-i hne 530 170 80 90 160

Hne bedeli 500.000 Altun 220.000 120.000 160.000 218.000 " " " "

Ey bedeli 800.000 Altun 85.000 80.000 108.000 96.000 " " " "

Zeytun ba 1.200.000 Guru 900.000 750.000 800.000 800.000

sm-i kur Kumla-y Kebr Narl Kapakl Karacaali

Belediye Resi Cemal Bey'in ifdelerinden ve o havlye giden heyetin mhedtndan Gemlik'e tbi Kumla-i Sagr ahlsinden elli altm kadn Gemlik'e sevkedilmiler ve bunlardan yalnz drt dnesi kurtularak kye avdet etmi ve iki dnesinin cenzesini heyet grm ve dierlerinin kbetleri ise klliyen mechl kalmdr. Heyetin Kumla-i Sagr'e muvsalatla, yaplan fecyiin heyet-i ummiyyesi hakknda lzm gelen malmt istihsl klnm olduundan Gemlik merkez Yunan kumandan Kumla'ya heyetin emriyle celbedilerek kendisinin malmtna mrcaat edilmi ve ne sretle mzkert ve mbhastn cereyn tabatyla malm bulanamamas, yalnz mezkr merkez kumandannn Kumla-i Sagr'de bulunan ahlyi toplayarak imdiye kadar yaplm fecyiin gayr- muntazam asker ve eteler tarafndan ordunun malmt olmakszn irtikb edilmi olduunu badem kur-y slmiyyeye Yunan askir-i muntazamas ve jandarma kta-y inzibtiyyesi getirilecei beyn klnarak teskn-i heyecna alm ise de Belediye Resi Cemal Bey ve Hatib Hseyin Efendi, mm Ahmed Efendi byk bir cesret-i medeniyye ibrzyla bu fecyi ve ktl tammyla Yunan zbit ve askerlerinin arz ve emellerinden neet etdiini evvelce aralarnda hukk- kadme bulunan slm ve Hristiyanlarn, Hristiyanlarn slmlara hitben "Eski hukk bitmitir. Mdam ki isminiz Ahmed, Mehmed, Mustafa'dr. Binen-aleyh sizin mahvnz muhakkakdr" diyerek en eski hukklarn p-ml edilmekde[eylemekde] iken artk ahlnin kendilerini merkez kumandanna dah teslm edemeyeceklerini heyet muvcehesinde
210

mezkr merkez kumandan Terzil Vabraret'i(?) if etmek sretiyle mahcb etmilerdir. Heyetle bulunan talyan ceneralinin muvenet-i ummiyyesi kylleri medyn- krn brakm ve ngiliz ceneralinin Gemlik merkez kumandanna vki olan itb-mz sl ve mumeleleri kez muhcirne gsterilen nevzileri halk ok memnn etmidir. bu gelen muhcirn kfilesinin beynna nazaran heyetin getirdii kur ber-vech-i tdir. Ber-vech-i t karyelerdeki vuktn blda ismi geen Refik ve Tevfik beylerin muhtra defterlerinde ayn bulunmakla arz klnm ve yine mm-ileyhimnn Sadret ve Dhiliye Nezretiyle ecnebi mmessilliklerine mrcaat eyleyecekleri cmle-i isttltdan bulunmudur. Narl karyesi ahlsinin bir ksm cmilerde Kurn- lda yaplamayan bir vahetle ibdethnede yaklm ve ihrk bi'n-nr cezs gren halkn mtebksi bi'l-cmle mevcdtndan sarf- nazarla firr etmilerdir. Bykkapakl karyesinin ahlsinden altm kadar kuruna dizilmi ve on be bkire kzn bikri izle edilmidir. Dier Kapakl'dan yirmi be kii bir dere kenarnda, elli be kii bir hne dernunda ihrk ve on iki bkire kzn beheri on be vah asker tarafndan bikri izle edilmilerdir. Fstkl karyesinin erkekleri bir ok mezlime dr olmu ve kadnlarndan bir ksmnn rzlarna tecvz edilmidir. Bykkumla ahlsinden pek oklar Karamrsel'e kamak sretiyle tahls-i hayt etmilerdir. Gemlik kazs dhili ile civr kursnda hl-i hzrda bin be yz kadar ahl bulunup Yunanler tarafndan angarya ve hidmet-i ummiyyeye gtrlmek bahnesiyle alnan kesnn bir daha avdet etmedikleri ve yollarda birer sebeb ve bahneler ile mahv ve ifn olduklar cmle-i istihbrt- cizden bulunmu ve heyetin fotografsini ald yetmi yanda bir ihtiyar kadnn on sekiz Yunan askeri tarafndan fil-i enaya marz kald Katrl Muradoba karyeleri ahlsinin eylarn gasb u gret Yunan askerleriyle yerli Rumlar arasnda taksm edildii ve pey-der-pey arzolunacak fecyi-i cier-szun takb edilmekde bulunduu marzuyla rapor- ciz bi't-tanzm makm- idine takdm klnur efendim. F 21 Mays sene [13]37 Aslna mutbkdr.
Mhr

BOA. HR. SYS. 2624/77

63
YUNAN ASKERLER N N ANAKKALEN N E TL YERLER NDE KY YAKIP YAMA YAPTII

211

Biga Yunan kumandannn, ilerinde yerli Rumlarnda bulunduu efradyla anpazar nahiye merkezini ablukaya alp erftan Osman Efendinin eviyle dier evleri tahrip ettii ve eyalarn yamalad, civar ky ahalisiyle arpma meydana geldii, Bayrami Yunan kumandannn iki yz kadar kuvvetle Hacbekirler, Muradlar ve Hac Kasm kylerini bast, be yandaki bir ocuun ldrlp on yandaki bir kza tecavz edildii, mal ve hayvanlarn yamalanmasndan sonra kyn yakld, Biga ve anakkale arasndaki haberlemenin kesildii, be yz kadar Yunan askerinin top ve makinal tfekle birlikte Bayramiden ana doru hareket ettii, mikdar belli olmayan bir dier Yunan mfrezesinin de Bigadan ayn yne gittii, Mamure nahiyesine bal Kilisealan, erbetlikei(?) ve Ayeli civarnda Yunanllarla Mslman halk arasnda atma olduu ve heyecana kaplan Mamure ve civar kyler halknn ge hazrland, Ezine civarnda halkn elindeki nakliye aralarnn topland ve bu olaylardan evvel Yunanllarn memur ve erftan bazlarn Bayramiten zmire sevkettikleri. 22 Mays 1921

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi

anakkale Osmanl Komisyon Riyseti'nden mevrd 19/5/[13]37 trh ve 592 numaral rapor sretidir. Mdde 1 ehr-i hlin on ikinci perembe gn ale's-sabh anpazar nhiye merkezini Biga Yunan kumandan maiyyeti efrdyla abluka ederek erfdan Osman Efendi'nin hnesini tahrb ve kendisini bulamaynca dier hneleri de tahrbe mberetle ellerine geirdii ey, pre vesireyi ahz u gasbla karye dhilinde rast geldiklerini darb ve cerh ile berber birok silh endhtyla ahlyi tedh etdikleri ve bu mtemd silh seslerini iiden civr kur ahlsi nhiye merkezini eky basd zannyla ellerine geirdikleri ifte, revolver, baltalarla gelmiler ise de karye kenrnda abluka ve tarassudda bulunan Yunan askerinin ateiyle karulam ve bi'l-mukbele anlar da atee balam ve msdeme akama kadar devm ederek ahlden iki kii ehd drt mecrh ve Yunanllardan drt maktl grld ve karye hricinde vuka gelen ahvl hakknda henz bir malmt- sahh alnmad ve gayr-i Mslim bulunan mahall jandarmas fenl ref ve izleye muktedir olamad ve Yunan askeri arasnda asker elbiseseni lbis yerli Rumlarn da bulunduu ve yine
212

ehr-i hlin on drdnc cumartesi gn Bayrami Yunan kumandan iki yz kadar bir kuvvetle Hacbekirler, Muradlar ve Hackasm karyelerine gelerek cmi-i erfin kilimlerini ve hnelerinden z-kymet ey ve nukdu ve hayvant ahz u gasb, be yanda bir ocuu katl ve on yanda bir kzn bikrini izle ve ahlyi bir tarafda tevkf ile ky kmilen ihrk ile sr- vahet gsterdikleri anakkale Jandarma Kumandanl'ndan alnan malmt zerine marzdur. 2 Bir haftadan beri Biga kasabasyla anakkale arasnda muhbere, telgraf Yunanllar tarafndan katedilmitir. 3 Meseleyi mahallinde tedkk ve tahkk etmek zre dn ngiliz cenerali 83. Liv kumandan Kala'ya gelmi ve bugn Ezine'ye hareket eyledii ve vaka hakknda pey-der-pey alnacak malmt arzedilecektir efendim.

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi

anakkale Osmanl Komisyon Riyseti'nin f 22/5/[13]37 trh ve 605 numaral raporu sretidir. ehr-i hlin yirminci gn Bayrami'den be yz kadar Yunan askeri berberinde cebel topu ve makinal tfenk olduu hlde an istikmetine hareket eyledii dier mikdr mechl bir Yunan mfrezesinin de ayn- mevkie gelmek zre Biga'dan hareket etdii Mamre nhiyesine tbi Kilisealan, erbetli, Keial civrnda Yunanllarla ahl arasnda msdeme balam ve Yunanler tarafndan kylerin ihrk edilmekde olmasndan Mamre nhiyesi ve havlsi fevka'l-de heyecnda ve hicrete mheyy bulunduklar ve Ezine cihetlerinde Yunanllarn vesit-i nakliyye topladklar Bayrami ve Biga'dan ahvl hakknda malmt alnamad bi't-tahkk anlalm olduu ber-y malmt arzolunur.

Hmi: Vakadan evvel Yunanllar tarafndan Bayrami'den memrn ve erfdan bazlarn der-destle zmir'e sevkedilmi ve bu kerre birka serbest braklarak evveli gn Kala'ya geldikleri marzdur. BOA. HR. SYS. 2615/3

213

64
YUNAN VE RUM ETELER N N GEML KE BALI KYLERDE YAPTIKLARI KATL M VE YAMALAR HAKKINDAK AH T FADELER Yunan askerleri ve Rum etelerinin Gemlikin Karacaali kyn basarak isimleri tesbit edilebilen yirmi iki kiiyi sng ve kurunla katledip evleri yamaladklar, kadnlara ve on yandaki kz ocuklarna dahi tecavz ettikleri, ky, kaamayan oluk ocukla beraber yaktklar, katlimdan pek az kiinin kurtulabildii, ayrca Armudlu, Kumla, Kapakl, Orhangazi ile Gemlik-Kumla arasnda isimleri belirli altm dokuz kiinin vahice ldrlp drt kiinin yaraland ve Kapaklda on bir kadna tecavz edildii hakknda katlimdan kurtulabilen baz ahslarn ifadeleri. 24 Mays 1921

Dhiliye Nezreti Air ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi Gemlik "Karacaali Karyesi"

Gen kadnlar daa kaldrlarak emvl ve eys yama edildikden sonra ahlsi sng ve kurunla katl, mebnsi ihrk edilen Karacaali karyesi: Yunan askerlerinin takb ve iltizm etdii imh siysetinde kendisine erk ittihz eyledii yerli ve msellah Rumlarla berber mebnsi ihrk ve nfsu env- fezhatla katl ve itlf edilen kurdan pern bir hlde dalara ve ormanlara kaan ve bi'l-hire mahallerinde tahkkt icr etmek zre Gemlik sevhiline giden muhtelit heyete refkat eden Salb-i Ahmer Heyeti delletiyle Dersadet'e getirilen kfile-i muhcirn miynnda Gemlik kazsna mlhak Karacaali karyesinden vrd eden bakyyet's- suyf b-relerin bir heyet muvcehesinde vukbulan ifdelerinden ve Bb- l'den mevrd f 24 Mays sene [1]337 trh ve 243 numaral mazbatadan: 16 Nisan sene [1]337 Cumartesi gn Gemlik kazsna mlhak Karacaali karyesi yz mtecviz Yunan askeriyle bunlara itirk eden Rum ekyas tarafndan baslarak bir tarafdan katlima ve bir tarafdan da gasb grete balanmdr.

214

Askerlerden bir ksm evlerde gizlenen kadnlara tecvz ederek nmuslarn pyml etmiler ve Hurid kz, Hseyin'in kermesi 14 yanda erife, 13 yanda Narll Esad kermesi, 18 yanda Murad kermesi Emine ve 10 yanda Hseyin kermesi Aliye ve Hac Mustafa kermesi hende'nin bikrleri izle olundukdan sonra Yunan askerleri tarafndan cebren daa kaldrlmlardr. Peran bir hlde kaan kadn, erkek, oluk, ocuk birok halk sng ve kurunla katledilmi, ky sokaklar maktl ve mecrhla dolmudur. Yunan askerleri bu vaheti k ederken yama etdikleri hneleri ihrka balamlar, ky badan baa kaamayan kk ocuklar ve maktl ve mecrhlaryla alevler iinde yanmdr. Bu fciadan pek az ahl derelere saklanmak, da kovuklarna iltic etmek sretiyle ancak kurtulabilmilerdir. Armudlu nhiyesinden Hasan Efendi ifdesiyle
Mahall-i katl Armudlu " " " Latfe karyesi " " " " " " " " Sultaniye Galib olu Hseyin Cerrah olu Hasan Emin olu brahim Mezzin Mehmed Reid olu Hseyin olu Abdullah olu Hseyin Abdullah zevcesi Hanife Sleyman zevcesi Hadice Hac Ahmed olu Ahmed karyede " " " karyesinde " " " " " Nisan sene[1]337 " " " " " " " " " " Maktl " " " " " " " " " "

Kumla karyesinden Hoca Hseyin Efendi ifdesiyle


Sinni Kumla karyesi Muhtar Mehmed Aa 40 Karyeden alnarak Gemlik yolunda " 12 Mays sene [1]337 Katl

"

aban Mustafa

35

12

"

"

215

"

Yourtu Mustafa

60

" Para para edilmek suretiyle

12

"

"

" " "

Abdullah avu Hasan Remzi Sandalc saf

55 25 40

" " Gemlik'e heyete giderken Tarlasnda "

12 12 12

" " "

" " "

" "

Bonak Yusuf Raf Hasan Tosyal(?) Hasan

35 27 50

12 10 10

" " "

" " "

Kapakl karyesinden Sleyman Reis olu Ahmed Reis'in ifdesiyle


Kapakl karyesi " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " " Muhtar Hasan Aa Yabanoval Hasan mer kermesi fkat Hoca Mehmed Aa Ali Day olu Ali Kalafat olu erif Krd Mustafa Koca Hseyin olu Mehmed Karadenizli Kmil Krd Ali Kara Ahmed olu Hseyin Kara Ahmed zevcesi Emine Kara brahim zevcesi Hanm(?) Muhcir Adem zevcesi erife Hseyin zevcesi Emine Mahdmu smail Mehmed zevcesi Sdka akr Reis zevcesi Hsniye Karyede " " " " " 13 minh 13 minh 13 minh 13 minh 13 minh

216

Mecrhlar
[Kapakl karyesi ] " " " Ahmed olu zevcesi Fatma Hseyin zevcesi Elmas Edhem Reis olu Hasan Mahmud kermesi Emine

Irzna tasallut edilenler


[Kapakl karyesi] " " " " " " " " " " Mehmed Reis'in kermesi Hacer Kermesi Penbe Mehmed zevcesi Penbe Bayram'n Mehmed kermesi Arab Hasan'n kermesi Hacer Sar olu kermesi Penbe Karye hocasnn zevcesi Aye Halil kermesi Asiye " kermesi Hacer Arnavud Hasan kermesi erife Aziz kermesi Penbe bkire bkire 11 yanda bkire

Yunan kumandan berberlerinde gtrerek Gemlik ile Kumla arasnda katl:


Ali Hoca'nn zevcesi Ali kermesi Hadice Murad zevcesi Elmas Murad kermesi Emine Murad mahdmu Ahmed Mehmed zevcesi Hacer (Be ocuu berber) Hac Nuri zevcesi Emine olu Halid brahim zevcesi Makble ( ki ocuuyla berber) 217

Osman zevcesi Aye Mahdmu Behet mam zevcesi mmhan Baldz Server Hanm Mehmed zevcesi Kk Hanm (Drt ocuu berber) Mehmed zevcesi erife Hac Mehmed zevcesi erife Hac Kele(?) kz hende Eref kermesi Elmas Kutbullah kardei Zeliha " Zeyneb Bekir kz Hadice

Karacaali karyesinden rzlarna taarruz edilenler


Sinni Hseyin kermesi erife Narll Esad kermesi Murad kermesi Emine Hac Mustafa kermesi hende Hseyin kermesi Aliye 10 bakire 14 13 18 bkire bkire bkire

Sinni Orhangazi Nfus ktibi brahim Efendi Hfz Hasan Mehmed avu'un Halil zevcesi Topal Hasan zevcesi Huriye Mehmed Ali Usta'nn veyi olu Mehmed 30 Gemlie tehcr edilirken " " 16 Nisan sene [1]337 maktl 16 minh 16 minh iskt- cenn hastadr

" " "

32 27 75

Kasaba ve " yirmi otuz asker Gemlik'de tarafndan rzna tasallut Tehcrde 16 minh Maktl

"

17

Karacaali karyesinden Eref'in Ahmed zevcesi Penbe ifdesiyle

218

Karacaali " " " " " " " " "

Tahsildr Hac Mehmed: 14 Mays sene [1]337, maktl Bekr zzet Fettah olu Hac Hseyin Narll Hac Ali olu Ali Krd Bekir avu olu Abbas mam Ali Galip Efendi Korucu Mehmed avu Arif Aa'nn mer Halim olu Hseyin Pilavc Tahir zevcesi Saniye Hurid zevcesi Glhanm Ali Hoca'nn vlidesi Emine Narll Tahsin zevcesi Hanife Mahdmu Yahya Kermesi Yaar Narll Hac Ali zevcesi Narll Gll Narll Hac Ali'nin ocuu Uzun brahim'in Hac Mehmed Tatar Kurd Molla oban Mustafa

Maktl, Mecrh Orhangazi Karacaali Armudlu Ltfiye Sultaniye Kumla Kapakl

219

BCA.

272

12

38

30

19

65
YUNAN ASKERLER YLE RUM VE ERMEN ETELER N N ORHANGAZ VE YALOVANIN KYLER NDE MSLMANLARI KATLED P EYALARINI YAMALADIKLARI Yunan askerleriyle yerli Rum ve Ermenilerden oluan etelerin Orhangazi kazasna bal reil, Altkoz(?), Cihanky, Readiye, Pazarky, Omzal(?), eltikky, Cedelik(?), Tutluca, Yalova kazasna bal Kocadere-i Bl ve Zr, Gack, Dereky, Burhan, Kirazl(?), Takpr gibi Mslman kylerine saldrarak halkn para, eya ve hayvanlarn yamalayp kylerini yaktklar, kadnlara tecavz ettikleri, halktan pek aznn katlimdan kurtulabildii, Kocadere-i Bl ve Zr kylerini yaktktan sonra Yalovaya gndereceklerini syleyerek kayklara bindirdikleri Mslmanlar denize alr almaz bomba ve kurunlarla imha ve ky halkndan geride kalanlar da byk bir eve toplayp yakarak ve pencereden atlayp yangndan kurtulmaya alanlar da silahla vurarak katlettikleri, bu katlim gerekletirenlerin yerli Rum ve Ermeniler olduunun anlald, Yunan mezliminden kurtulmak zere Gemlik, Pazarky, Bykkumla, Kkkumla, Krcaali, Umurbey kylerinden ounluu kadn ve ocuk olmak zere bin be yz on kiinin vapurlarla stanbula iltica ettii, Kkkumlada elliyi akn kadn ve ocuun kesilerek ldrld, Narl ve Krcaali kylerinde bir tek Mslman kalmamacasna katlim yapld ve tilaf Devletleri Tahkik Heyetinin gz nnde bile halkn elinden zorla hayvanlarnn alnd, Gemlik ahalisinden yetmi yalarndaki bir kadna ahali nnde on be Yunan askeri tarafndan tecavz edildiine dair raporlar. 29 Mays 1921

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi ube: 2 Ksm: 3 Numara: 732

H. U. M

Yunan harekt Hriciye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri,

220

Yunan mezlimine id alnan baz raporlarn mevdd- mhimmesi sreti leffen takdm klnd. Bu gibi malmtn Avrupa matbutnda temn-i neri marz- fecyi olan milletimizin derece-i felketini ifhm in fideli olaca malm- devletleridir. Malmt- mezkrenin Avrupa'daki mmessillerimize sli ment- rey-i devletleridir. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 20 Ramazan sene 1339 F 29 Mays sene 1337

Harbiye Nzr
mza

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi

Sret Bundan alt yedi mh mukaddem bir ksm Yunan askerinin dhil olduu yerli Rum ve Ermenilerinden mrekkeb eteler Bursa vilyetine merbt Orhangazi kazsnn reil[reil], Altkoz(?), Cebanky[Cihan](?), Rediye, Pazarky, Omzal, eltikky, Cedelik(?), Dutluca ve geen paskalyadan gn evvel de Yalova kazsna mlhak Kocadere-i Bal ve Zr, Gack, Dereky, Burhan, Kerizli[Kirazl], Takpr vesir slm karyelerine taarruz ederek ahl-i slmiyyenin nukd ve emvl ve hayvanlarn gasb ve kylerini ihrk ve baz kadn ve kzlarn rz ve nmslarna tecvz ve pek czsi kurtulmak zre eksersini katl ve hatt slif'z-zikr Kocadere-i Bl ve Zr karyelerini yama ve ihrk etdikden sonra ahlsini kadn, erkek, ocuk Yalova'ya gnderecekleri beynyla iki ksma bi't-tefrk bir ksmn alt aded yelken kayna tka basa doldurmak sretiyle bi'l-irkb biraz denize aldkdan sonra tfenk ve bombalarla zerlerine ate ederek cmlesini kayklaryla berber gark ve imh ve dier ksmn da kyn byk bir hnesine doldurarak gaz ile ihrk ve havl-i cn ile hnenin penceresinden atlamak teebbsnde bulunanlar da kurunla katl ve ifn eylemi ve bu esnda ate karusuna geerek "hurra" oynamak sretiyle icr-y d-mn etmi olduklar ve fillerinin dahi Yalova kazsna merbt, Engre, Koru ve Orhangazi kazsna mlhak, engiler, Kermet karyeleriyle Adapazar kazs, ve mahall-i sire ahlsinden Rum ve Ermeniler olduklar beyn ve ifde edilmekde olduu. 21 Mays sene [13]37 gn sabh Seyr-i Sefin dresi'nin Gayret, Galata, Gelibolu vapurlaryla Gemlik, Pazarky, Bykkumla, Kkkumla, Karacaali, Umurbey kylerinden eksersi kadn ve ocuklardan mrekkeb olmak zre 1210

221

muhcirin limanmza vrd etdii ve Yunanllarn genlerden yz elli kiinin Dersadet'e gelmelerine msade etmeyerek Pazarky'nde alakoyduklar. Dersadet'den giden beyne'l-milel tahkk heyeti refkatinde bulundurulan bir jandarma zbitimizin Gemlik iskelesinde Yunan askerleri tarafndan dr- hakret olduu ve Yunan ikence ve mezliminin eln ber-devm bulunduu ve Kkkumlu[la]'da byk bir ta zerinde elliyi mtecviz kadn ve ocuk kesdikleri, vrd eden muhcirlerin ifdesinden anlald. 21 Mays sene [13]37'de nebolu vapuruyla 300 muhcirin vrd etdii ve bu kfilenin de eksersini kadn ve ocuklar tekl etdii ve bunlardan birinin ifdesine nazaran Yunanllarn, muhcirlerin iltic etdikleri sevhilde ve Dvel-i tilfiyye Tahkk Heyeti'nin gz nnde bile muhcirnin ellerinden cebren koyun, sr msdere etdikleri Narl, Karacaali'de ahl-i slmiyye'den hibir ferd kurtulmamak artyla ifn edildii ve bu fenlklar Yunan askerleri ile berber daha ziyde yerli Rumlarn yapdklar. Yunanllarn Gemlik ahlsinden takrben yetmi yanda olan bir kadna ahl muvcehesinde alenen fil-i en yapdklar ve bu denet ve rezleti sra ile irtikb edenlerin on be nefere bli olduu ve b-renin o esnda terk-i hayt etdii. BOA. HR. SYS. 2625/16

66
YUNAN ASKERLER YLE YERL RUMLARIN ANAKKALEYE BALI ANPAZARI NAH YES VE KYLER NDE IRZA TECAVZ, YAMA VE KATL M YAPTIKLARI anpazarn abluka altna alan Yunan kuvvetleri ve yerli Rumlarn, nahiyeden on kadar Mslmann evini tahrip edip eya, para ve kymetli ne varsa yamaladklar, sokaklarda rastladklar Mslmanlar dverek yaraladklar, yardma koan evre ky ahalisiyle meydana gelen arpmada her iki taraftan da kayplar olduu, Bayramiteki Yunan kuvvetlerinin Hac Bekirler, Muratlar, Hac Kasm kylerini basarak ev ve camileri talan ettikleri, kymetli eya, para ve hayvanlar aldklar, gen kz ve kadnlara tecavz edip, be yanda bir ocuu katlettikleri ve halk bir yerde toplayp ky yaktklar, Biga ile anakkale arasndaki haberlemenin kesildii, tarlada alan renber ve mltecilerin katledilmeleri zerine Karakocalar kynden yirmi sekiz ailenin btn
222

eyalarn brakarak g ettikleri, Kolfakye[Kolfal] gelen Yunanllarn manifatura ve bakkal dkknn yamalayp, birok ev eyas ve hayvan gasbettikleri, halktan bazlarn yaraladklar, avuky tamamen yamalayp evleri, aalar, lcalar yaktklar; kylerden aldklar kilim ve hallar kizeme mevkiinde snmak maksadyla yakp, gasbettikleri hayvanlar yedikleri, Mallky halkna byk yolmak, sakal koparmak, dvmek, defalarca boynuna ip geirip asmakla kokutmak ve kadnlara tecavz gibi ikenceler uyguladklar, Kocayayla kynden olup, Yunanllarn bir ey yapmayacaklarn sylemeleri zerine inanarak kylerine dnen be aileye feci ekilde ikence edildii, para ve eyalarnn alnd, Dereky ve Yahyakyde de benzer zulmler yapldna dair isim, yer, ahs ve zaman belirten ifade ve raporlar. 29 Mays 1921

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummyye Mdriyeti Aded 307 Tarih:12-13/5/[13]37 Gayet Mstaceldir

Sret ehr-i hlin on ikinci perembe gn sabh alaturka sat on rddelerinde Biga Yunan igl kumandan maiyyetinde elli neferlik bir mfreze ile an merkez nhiyesine gelp anl Osman Efendi'nin hnesini taharr ve mm-ileyhi bulamaynca merbt pusulada esmsi muharrer bulunanlarn hnelerini taharr edp ve merbten takdm klnan cedvelde cinsi ve mikdr muharrer ey ve nukdu gasbedildikden sonra Mekteb Muallimi Hakk Efendi'yi, ahlden Ali'nin dmad brahim, lyas avu, Veliolu Ali, Davulcu Mehmed Ali avu'un olu Hamdi vesireyi fen bir hlde darb ve mdriyet odacs Ali Rza'y baldrndan sng ile cerh ve brahim avu'un Halil'i mteaddid mahallerinden darb ve kama ile cerh, Topcu olu Mehmed'i sng ile hafif sretde cerhetdikden sonra mahallt arasnda her ne esbba mebn ise drt sat kadar silh endht etdikleri ve silh sadsn iiden civr kurdaki ahlden bir ksm ekydr zannyla alaturka sat yedi buuk rddelerinde nhiye merkezine gelerek Yunanllar ile aralarnda devm eden msdeme netcesinde Yunanllardan ikisi telgrafhne dernunda ve ikisi ky dhilinde olmak zre drt nefer maktl dp dalk arzden Biga'ya doru
223

savuduklar ve ahlden anpazar karyeli Hayreddin olu Beytullah, Mall karyesinden Koca Muhacir'in aban ehd ve avu karyesinden Muhacir Osman gsnden ve seyyar satclardan Arnavud Hac ayandan mecrh olduu ve nhiye merkezine yarm sat mesfede cenb istikmetinde ngiliz igl mntkas dhilinde Kocayank mevkiinde be alt Yunan neferinin daha maktl dd ahl tarafndan sylenmekde ise de vaktin ge olmas ve arznin dalk bulunmas hasebiyle hakkt anlalamadndan keyfiyet ayruca arzedilecei ve ahl kylerine dalm olduundan bu hussda tahkkt- lzimenin icrs in heyet-i tahkkiyyenin srat-i izm ble arzedildii marzdur. anpazar Takm Kumandan Mlzm- Sn
Sreyya

Aslna mutabkdr.

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Sret Zabt Varakas ehr-i hlin on drdnc cumartesi gn Bayrami'de iki yze karb Yunan kuvve-i igliyye askeri, otuzu mtecviz Yunan etesi Muradlar'a gelp bir gece orada kaldkdan sonra sabahleyin Hac Bekirler karyesine gelerek karyeyi abluka edp elli kiilik bir kuvvetle karye-i mezkreyi taharr maksadyla btn hneleri soyup ml, nukd ve ey-y beytiyyelerinin, kymetli kadn ve cihz takmlarn da kmilen ahz u gasb ederek ahl-i madreyi iddetle darb ve ikence ile de ayrca pre istedikleri ve karye ahlsinden Molla Ahmed olu Yusuf Aa'nn be yalarnda Salih nmnda olan ocuunu Fransz tfengi ile ocuun sa dizinden urarak cerhedilmi ve yarm sat sonra masm veft etmi ve yine karye-i mezkre ahlsinden Hasan olu Ali'nin on yandaki ehriye nm kz cebren bikrini izle etmek fil-i cinyeti k ile karyeden gen kadnlarn kez rz ve nmslarn cebren taarruzla fil-i enati icrdan sonra ahl-i madreyi bir araya toplayup tekrr darb ve ikence ile ilerinden ceman be kii berberlerinde alup gtrdkleri ve talan etdkleri nukd ve ey vesireyi karyeden be aded merkebe ykleterek gtrdkleri ve badehu kendilerinin karyede be sat zamn zarfnda blda gsterildii zre env- crm ve mezlimt ve nice ent ve muktele ile karyeden kmalarndan yarm sat evvel
224

karyeden Osman olu mer, Osman olu Mustafa, mer olu Ali, Ahmed olu smail, Hseyin olu Hasan, Hseyin olu Koca Mustafa, Hac Bayram olu Ramazan, Hac Ahmed olu Osman ve Hac Ahmed Aa nmlarndaki ehs- madrenin hne, zahre anbar ve koyun klas, samanlk ve ahur damlarn kmilen ihrk edp ve dier hnelerin de kffesini atelemiler; dernundaki eylarn katiyyen alnmamasna mecbren ahlyi hnelerinden uzak mahallede bir mddet tevkf etdikden sonra yama ve gasbetdikleri eylar, aldklar be merkeble gtrp savumular. Bunun zerine madr ahl korkarak her drl tehlikeyi gze alup yanmakda olan hnelerinin itfsna komular ise de blda isimleri muharrer ehsn hnelerinden gayrlarn az bir yangnlkdan kurtarabilmiler ve netce-i tahkktn blda muharrer dokuz hne, ebniye-i sire kmilen imh olunmu ve dernundaki bir ok hayvant- ehliyyenin dahi yand anlalm ve cmi-i erfin de iki aded byk kilim[i] dahi gasbolunmu ve kefolunmayan birok nevksla karye-i mezkr vuktn mbeyyin ibu zabt varakas zrde esmleri muharrer ehs huzrunda tanzm klnmala arzolunur efendim. 14/Mays/[1]337 Bzergnlar Jandarma Seyyar Mfreze Kumandan
Mehmed Durmu

Jandarma Mfreze Efrd


Mustafa

Bu dahi
Mehmed

Bu dahi
Mustafa

Hacbekirler Karyesi mm Az
Eyb

Karye-i Mezkre Muhtr- Evveli

Karye-i Mezkre Muhtr- Snsi

Az
Yusuf

Madr
Hseyin olu Koca Mustafa Aslna mutabkdr

Madr
mer olu Ali

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Sret Umm Jandarma Kumandanl'na 16/Mays/[13]37 trh ve 4111 numaralu arzaya lhkadr:
225

1- ehr-i hlin on ikinci perembe sabh Biga'nn anpazar nhiye merkezi afakla berber Biga Yunan kumandan maiyyeti efrdyla abluka edilerek erfdan Osman Efendi'nin hnesi taharr ve kendisini bulamaynca dier hneleri de taharrye balayarak bu miynda ellerine geirdikleri ey, pre vesire ahz u gasbedilmekle berber memleket iinde nlerine geleni darb ve cerhederek ve her tarafa silh atarak ahlyi tedh etmilerdir. Sabahdan lene kadar bu ikence devm etmi ve mtemd silh seslerini iiden civr kur ahlsi nhiye merkezini eky basd zann zehbnda bulunarak ellerine geirdikleri ifte, revolver ve baltalaryla anpazar'n imddna komularsa da karye kenarnda abluka ve tarassudda bulunan Yunan askeri bunlar grerek zerlerine ate adklarndan ahl de bi'l-mukbele atee balamdr. Msdeme gurba kadar devm etmi ve Yunanlerin tekrar Biga'ya ekilmeleriyle atee nihyet verilmidir. Msdemede karye dhilinde ahlden iki kii ehd, drt mecrh bulunduu gibi Yunanlerden de drt maktl grlmdr. Karye hricinde vuka gelen ahvl netcesi henz mechldr. Gerek Yunanlerin vrduyla hneleri taharr ve tecvz srasnda ve gerekse kyllerin vrduyla msdeme bidyetlerinde nhiye mdri ve jandarma takm kumandan gayr- Mslim efrdyla fenln ref ve izlesine allm ise de semere-bah olamamdr. Yunan askir-i muntazamas miynnda asker elbisesini lbis Biga ve Karada ahl-i Hrstiyniyyesi de bulunduu grlmdr. Vakay mtekib ahl-i kur kylerine ekilerek sknet ide edilmi herkes iiyle gcyle megl bulunmudur. Bu hussda mahall mntka kumandanlndan alnan rapor merbtdur. 2 ehr-i hlin on drdnc Cumartesi gn Bayrami Yunan kumandan iki yze karb bir kuvvetle Bayrami kazsna merbt Hacbekirler ve Kala-i Sultniyye kazsna merbt Muradlar ve Hac Kasm karyesine gelerek canavarlarn bile yapamayaca sr- vahetde bulunduklar, cmiin kilimleri, hnelerden z-kymet ey ve nukdu nehb gret ve hayvan ve mevyi ahz u gasbetdikden baka merbtu veskadan keyfiyet mstebn buyurulaca vechile be yandaki bir ocuu bile katl ve on iki, on yanda bir sbynn bikrini izle etmek ve kye ate vererek ve ahlnin sndrmemeleri in de ky halkn bir mahalde tevkf etmek gibi canavarlklar irtikb edilmidir. Bu miynda mukaddem Bayrami Yunan kumandan tarafndan seddedilen ve muahharan ngiliz kumandannn veskasyla taburdan efrd gnderilerek tekrr kd edilen Bzergnlar jandarma karagol kumandan 93 Mehmed olu Durmu ile
226

efrddan 69 brahim olu Mehmed'i dahi ibu askir-i cniyye yolda tevkf ederek ez v cef eyledikleri ve bunlardan 93 Mehmed olu Durmu bi't-takrb firren gelmi ise de dierinin hayt ve memt mechl bulunduu jandarmalarmzn hn-i tevkfinde Yunan kumandanna vazfeten bulunduklar hakknda ngiliz Kumandanlndan ahzedilmi olan veska ibrz olundukda bsbtn sr- ur ibrzyla veskann da para para edildii anlalmdr. Meselenin arz u amk tahkki ahlnin lm ve ztrblarnn tesknine sknetin ide ve hkmetin nazar- efkat ve himyesi dim zerlerinden eksik olmad ihss maksadyla Kumarlar nhiyesi mntka kumandan mahall-i vakaya hareket etdii gibi anakkale Bl kumandan da mahall-i vakaya azmet eylediinden bi'l-hire alnacak rapor ayrca arz u takdm klnaca. 3-Bir haftadan beri Biga kasabasyla anakkale arasndaki telgraf muhbertnn munkat bulunmas dolaysyla mezkr blkle muhbere edilememekde olduu bery- malmt marzdur. Ol bbda. 17/Mays/[1]337 Kala- i Sultniyye Jandarma Taburu Kumandan Binba
mer Ltfi

Aslna mutbkdr.
Mhr

Bb- l Dhiliye Nezreti dre-i Ummiyye-i Dhiliyye Mdriyeti

Yunanler tarafndan k edilen fecyi ve mezlimi bery- tahkk ngilizler tarafndan havl-i mezkreye izm klnan Yzba Vedri refkatine memr Mlzm Nizameddin Efendi'den mevrd rapor sretidir. F 29 Mays sene [1]337 1- Dn sabah 28/5/[13]37 Cumartesi alaturka bir rddelerinde Glck isikmetine hareket edildi. Henz kyden be kilometre alm idik ki yirmi sekiz ileden mrekkeb Yunan igl mntkas dhilinde bulunan Karakocalar ahlsine rast geldik. Bunlar kylerine avdet ediyorlard. Bunlarn hicretlerine sebeb Yunanlerin
227

kylerine takarrb etmeden civrda bulunan dier mltecleri ve tarlalarda alan rencberleri katledilmi bulunmalarn grp korkmalardr. Kynde ey kmilen yama ve gasbedilmi hayvant btn alnmdr. Kyl ancak canlarn kurtarabilmilerdir. Glck karakolu henz alm ise de bir iki neferi henz iltihk etmemidir. 2- 25/5/[13]37 aramba gn akam ezanna doru bir zbit kumandasnda elli kiilik bir Yunan mfrezesi gelerek geceyi kyde geirdikden sonra ertesi sabh yanlarna bir klaguz alarak Muradlar'a gitmilerdir. Klaguzu Muradlar'dan ide etdikleri in hangi istikmete gitdikleri bilinememidir. 3- Kolfaky[Kolfal] 25/5/[13]37 aramba gn ezn sabh sat iki rddelerinde sekiz kiiden mrekkeb bir Yunan mfrezesi kye gelp Kocabyk olu Abdullah, Abdullah olu Hasan, Kk Mehmed Aa'nn Ramazan, Dede olu Zekeriya'nn hayvantn gasb ve Yaar Aa'nn bakkliye ve manifatura dkknn yama ve Fehm Bey'in hnesine cebren duhl ile 104 liralk kd pre ile 10 aded kilim, bir top patiska 15 aded havlu, 10 aded barts ve Kocabyk olu Abdullah'n gm sat ve kordonunu ve bir ok kimselerin de zerleri taharr ve ar sretde darbetdikden sonra pre ve eylar alnarak bir semt-i mechle hareket etdikleri, 26/5/[13]37 Perembe gn sabhleyin yine sekiz kiilik bir Yunan mfrezesi kye gelerek Sinan olu Emin Hoca'nn drt res kuzusunu gasbedp geldikleri istikmete mteveccihen defolduklar. 4- avuky ve anpazarky avuky tammyla yama edildikden sonra Yunan mfrezesi tarafndan evler gaz dklerek atelenmi ve bugn ky bir harbe-zra dnmdr. Evlerin yanmasyla da iktif etmeyen alak hin dman buradaki aalar bile atelemei unutmamdr. Mdde 1'de arzedildii vechile Karakocalar ahlsine hn-i tesdfde Yzba Msy Vedri tarafndan Yunan mfreze kumandanna hitben bir tezkire yazlup leyin kendisini avuky'nde bekleyeceini bildirmi ise de kye muvsalatmzda kimseyi bulamaynca biraz ileriye gidilmee mecbriyet hsl olmudur. avuky ile anpazar ky arasnda bulunan ve kizeme tabr olunan mahalle vsl olundukda avuky'nden eyy gasbetdikleri zaman gtrdkleri hayvantn bir ksmn burada ale'l-acele ekl etdikleri, etrfda bulunan dana, tavuk ve hindi gibi ve kaz kemik ve tylerinden ve unutduklar bir ka mermiden anlalyor. Hatt odun yakmaa lzm grmeyen bu mfreze yama etdikleri kilimlerle atei yakdklar bu kilimlerin mevcd paralarndan anlalmdr. ehre -anpazar- iki kilometre yakladmzda daha ileri gidilmeyp oradan atf- nazar edilerek ehrin tammen mahv ve harb olduu grlmdr. Birok hastagnn yegne ifgh olan
228

lcalar bile yakmakdan sarf- nazar etmemi ve ehirde katiyyen bir eser-i hayt grlmediinden gerye dnlp kieremeler'de(?) Yunan zbitini beklemek zre bir buuk sat kadar rm edilmidir. Yunan zbiti gelmeyince yola devm edildi. 5- Mallky 20/5/[13]37 Cuma gn Kktepeky istikmetinde 15-20 aded obs dnesi kyn muhtelif cihetine endht edilerek bir mermi Halil Aa'nn hnesinin atsna isbet ederek patlamadan yere sukt etmi dier mermiler kyn be on metre uzaklarna dmdr. Bunlardan bir iki mermi de kyn sokaklarna dmdr. Birka mermi paras Msy Vedri tarafndan alnmdr. Bu kyde pek ok kimseler ar hakrete, tarfi n-kbil ikencelere marz kalmlardr. Byk yolmak, sakal koparmak, darb, boynuna mteaddid defalar ip geirp asmaa teebbs ve bir dul kadnn rz ve nmsunu pay-ml etmek ilh. gibi. Bunlardan smail olu Mehmed Emin'in ifdesinden 21/5/[13]37 Cumartesi gn bir mlzm- evvel kumandasnda bir tercmn ve tahmnen yz kiiden mrekkeb ba bozuk ve Yunan askeri kye gelerek yanlarnda cebren getirdikleri Dereky Muhtr Salih Aa'y cmiin minresine kartarak kyn etrfndaki harmanlara dalm olan ahlyi celb in "Korkmayn ey ahl kye geliniz" diye bartarak ahlyi toplamaa teebbs etmi ise de kimse gelmediinden ky soyarak ve yama ederek gitmilerdir. 23/5/[13]37 Pazartesi gn Yunanlerin bir mfrezesi Kocayayla kyne geldiinden btn civr kylere haber gnderp herkesin kyne gelp ileriyle megl olmalarn tavsiye etmidir. O vakit bu kye mensb be ile de szlerine innarak avdet ederler. 26/5/[13]37 Perembe gn bir zbit kumandasnda mlzm- evvel ve tercmn berberinde olarak 100 kiiden mrekkeb babozuk ve Yunan askeri ky ihta etdikden sonra kyn cmii etrfnda tecemm ederek iki gn evvel gelmi olan bu be ileyi cmie cemedp bi'z-zt her biri zbit ve tercmn tarafndan bir mddet darb ve ikence ve cmiin tavanna asm olduklar bir ipe mteaddid defalar boyunlarna geirerek asmaa teebbsde bulunmular ise de bi'l-hire sarf- nazar ederek kalkamayacak derecede darbetmilerdir. Eln bunlarn vcdlarnn yara ve bere iinde olduunu grdm. Bundan sonra smail olu Emin'in hnesine giderek 100 liralk evrk- nakdiyyesiyle sir eysn aldkdan sonra b-reyi yar l bir hlde brakmlar. Ve 65 yanda brahim olu Halil avu'un ifdesi; 66 yanda: Ayn- sretle kyne avdet eden bu adamcaz byklar yolunmak ve sng ile sol bacann iki mahallinden ikier ve bir mahallinden santimetre kadar snglenmidir. Bunu berberine alarak fevka'l-de bir ikence ile anpazar'na

229

gtrmler ve ertesi gn zbitin huzruna karmlardr. Kendisine bir sul sorulmakszn serbest olduunu bildirmilerdir. Ayn- sretle kye avdet eden 50 yalarnda Hac Yusuf olu mer'in ve 30 yalarnda Halil olu Ahmed ve Emin olu smail, Hac Ramazan olu brahim, Hasan olu Ahmed vcdlar hurd u h olacak derecede tfenk dipii, namlu darbesiyle fevka'l-de darb ve byk, sakallar env- ikence ile yolunmudur. Bugn merkmnn vcdlar yara bere iinde her taraf imi kvranmakdadrlar. Derekyl olup tesdfen bugn bu kyde grlen mer olu Hac Mahmud'un ifdesi; 49 yanda: Hayvana binmi Daadca[Daaca] kynden kendi kyne gitmekde iken bir Yunan mfrezesi tesdf ederek merkmu bi't-tevkf dlerek hayvan gasbedilmidir. ldrmee de kalkdklar bir srada yanlarn[daki] Bulgar Dereky muhtrnn ric ve niyz zerine sarf- nazar etmilerdir. Kocas askerde bulunan Bac Yusuf olu Ali'nin zevcesi 22 yalarnda Aye'nin birka Yunan askeri tarafndan evine kapadlup nmus ve rzna tecvz etdikleri kendi ifdesinden anlalmdr. Bu miynda Halil olu Osman'n evi baslup 10 aded yirmilik altun, 3 aded beibirlik, bir top kuma sirkat edilmidir. Hac olu Mustafa'nn baesinde bal bulunan hayvan takmyla birlikde ahz u gasb edilmidir. Daha birok evlerden nukd, z-kymet ey gasbedilmi ise de baz hnelerin shibleri henz avdet etmediklerinden mikdr mechl bulunmakdadr. Merhm Hasan'n kz ve Ahmed'in zevcesi Aye'nin dahi tfenk dipii ve tekmelerle kapusu krlarak ierye girilmi ve kadn yere yatrarak boazna bak dayamak sretiyle tehdd ve ikence ederek btn emvl ve eysn ahz u gasbeylemilerdir. 6- Yahyaky 24/5/[13]37 Sal gn alaturka sat drt rddelerinde bir zbit kumandasnda 54 kiiden mrekkeb bir Yunan mfrezesi gelerek ky muhsara etdiler. Muhtar brahim olu Mehmed Aa'y nezdlerine celbederek bir takm sulleri bahne ederek pre, silh, cebhne vesire isteyerek ar sretde darbederler. Bi'l-hire Ali olu Kmil'in hnesine girp 10 aded Osmanl banknotu ile bir lirasn ve Hac olu Mustafa ile kyn imam Hfz Mehmed Efendi'nin gm sat ve kordonunu, Hac olu Mustafa ile Ali Osman olu Ahmed'in merkeblerini gasbedp bir sat kadar kyde kaldkdan sonra yanlarna muhtr alarak Bahadrl, Doanclar, Koyunyeri'ne gidp oradan tekrr Yahyaky'ne muhtr brakarak Dural istikmetine defolduklar. bu muhtrn ifdesine gre Doanclar'[d]a yalnz yemek yiyp Koyunyeri'nde muhtr Hsni'yi bi'l-celb darb ve bir eeini gasbetmilerdir. 7- Bugn mfrezemiz Karada, Kocayayla tarkiyle geceyi Yakack'da geirecekdir. Yzba Vedri Yakack'dan Biga'ya gitmek niyetinde olduu veyhud Yunan zbiti bir mahalle arup ngiliz mntkasna girmemelerini kendsne syleyeceklerini bildirmi olmala arz- keyfiyyet olunur.
230

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Pusula Sreti
Osman Efendi'nin hnesinden 970 birer liralk evrk- nakdiyye 16 bei bir yerde Osmanl altunu, 80 Mahmdiye znet altunu, 51 Osmanl liras, 35 sm Mecdiye 3 elmas yzk, 1 heybe, 1 hal mteveff 100 birer liralk evrk- nakdiyye, mikdr mechl hne eys

Osman Efendi'nin birderi Ramiz Aa'nn hnesinden

Ahmed olu Mehmed Aa'nn hnesinden Mikdr mechl ey Hac Lazn hnesinden Muhtr Hseyin Aa'nn Kbt Hasan'dan avukyl Mehmed'den Glckl smail'den Yaveler'den Osman olu brahim'den " " " "

6 yzlk evrk- nakdiyye ki kyye ttn, 1 aded evrk- nakdiyye 25 yzlk evrk- nakdiyye 4 evrk- nakdiyye

Kalburcu karyesi hocas Molla Hasan'dan Maa kstek gm sat Kzm avu'dan Bakkal Hac brahim'in dkknndan " "

Bakkaliye ve manifatura eys

Aslna mutbkdr. BOA. HR. SYS. 2624/80

67
YUNAN ASKERLER YLE YERL RUM ETELER N N GEML K, ORHANGAZ VE YALOVA KAZALARINA BALI KYLERDE YAPTIKLARI KATL M HAKKINDA T LAF DEVLETLER TAHK K HEYET N N NCELEMES

231

tilaf Devletleri Tahkik Heyetinin, Yunan askerleriyle, onlarn silahlandrd yerli Rumlar tarafndan yaplan mezlimi aratrmak maksadyla Gemlik, Orhangazi ve Yalova kazalarnn yalnz sahil ve sahile yakn yerlerinde yaptklar tahkikatda; bin hanelik Orhangazi kasabasnda sadece be evin kald, cami, okul, on iki medrese, iki hamam, bir iplik fabrikas ve drt zeytin fabrikasnn yakld veya tahrip edildii, engiler, eltiki, Gedelek, Karacaali, Kapakl, Kumla ve Narl kylerinin yaklp, halknn katledildii, sokaklarda insan kafataslar, ene kemikleri, talarda kan izlerinin grld, Engrede byk bir ukurda sng ve kurunla katledilmi yirmi-otuz, yine bir bostan kuyusunda da yzlerce cesed bulunduu, sahile uzakl sebebiyle heyetin gitmedii otuz kyde de sekiz bini akn Mslmann katledildii, kylerin yamalanp yakld, baz kylerin halknn katlimlardan kaarak kurtulduunun anlald. 29 Mays 1921

Bb- l Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss 10081 385

Hriciye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, Yunanler cnibinden igl olunan mevkideki ahl-i slmiyyeye kar k olunup son zamanlarda tahamml-gdz bir dereceye gelmi olan mezlim ve fecyiin tahkki in vukbulan teebbst zerine Dvel-i tilfiyyece geende izm edilmi olan heyet-i muhtelitenin Gemlik, Orhangazi ve Yalova kazlarnn yalnz sevhilinde ve sevhile yakn yerlerinde icr-y tahkkt ile avdet etdikleri anlalup bir sreti leffen savb- l-i nezret-penhlerine tisyr klnan cedvelde muharrer olduu vechile Yunanlerin ve anlarn tevk ve himyesiyle teekkl eden Rum ve Ermeni etelerinin mezkr kazlar dhilinde daha pek ok karyeleri ihrk ve kur-y muharrereden baz karyeler ahlsini kmilen ve bazlarn ksmen katl ve imh etdikleri sret-i mevskada bildirilmekde olmasna ve buralarda icr edilecek tahkkt netcesinin pek elm ve dil-sz fecyiin dahi zuhru bhesiz bulunmasna nazaran tahkktn buralara da temli sretiyle tevsi in teebbst- lzime fs
232

ment- msade-i aliyye-i nezret-penhleridir. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 17 Ramazan sene [1]339 ve F 26 Mays sene [1]337 Dhiliye Nzr Vekli
Mustafa Rza (?)

Gemlik, Orhangazi, Yalova ve Mlhakt Fecyiinin Hulsas Yunan askerleriyle bunlar tarafndan teslh olunan Rum ahl tarafndan k edilen fecyiin tahkki in Gemlik, Orhangazi ve Yalova havlsine azmet eden ngiliz Cenerali Frenk'in riyseti altnda talya Miralay Msy Rolato, Fransz Miralay Msy Veyg ve beyne'l-milel Salb-i Ahmer nmna svireli Msy Geri ve Ceneralin yveri Yzba Mister [E]ston ve Msy Rolato'nun tercman Msy Amelyo'dan mteekkil heyet tde muharrer yerlere gitmi ve icr-y tahkkt eylemidir..
1 13 Mays sene [1]337 Gemlik'den otomobille Orhangazi kasabasna gitmi

1000 hnelik kasabann be hneden madsnn kmilen ihrk edildiini grmdr. hrk ve tahrb edilen 30 cmi, 3 mekteb, 12 medrese, 2 hamam, 1 iplik fabrikas, 4 zeytun fabrikas vesir byk mebnnin fotorafleri alnmdr..
2 engiler karyesi: Kmilen ihrk edilerek be on hneden ibret kalan ky

grmlerdir..
3 eltikci karyesi: Karyenin ihrk edilmekde olduu grlm ve crm-i

mehd hlinde yakalanan yedi Yunan askerinin fotoraflar alnmdr..


4 Gedelek karyesi: Sokaklarda insan kafataslar, ene kemikleri bulunarak

heyete ire edilmidir. Buras 17 Nisan sene [1]337 trhinden itibren ihrka balanm idi..
5 Karacaali karyesi: Alevler iinde yanmakda idi. Deniz kenarnda on iki

maktl ve mecrh, talarda kan lekeleri mhede edilmi, Msy Geri tarafndan fotoraflar alnmdr. Karye dhilinde maktl yirmi kiinin fotoraflar da Yver Mister Eston tarafndan alnmdr..
6 Kapakl karyesi: Dere kenarnda 16 ve henz ate almam hne iinde 6

maktl, 2 yaral bulunmudur.. Karyenin alevler iinde fotoraf alnmdr..

233

7 Kumla karyesi: skele banda iki maktl, bir yaral grlmdr. Ky nehb

grete ve katlima marz kalmdr. Burada Msy Geri tarafndan fotoraf alnmdr..
8 Narl karyesi: Alevler iinde yanmakda iken Msy Geri ve Yver Eston

tarafndan karyenin fotoraf alnmdr.. Heyet shilde ve shile pek yakn bulunan mevkide katlima ve yamaya marz oldukdan sonra ihrk edilen bldaki kury rey'l-ayn grmdr. Zrde isimleri muharrer kur dahi ihrk ve yamaya marz kalm olup dhilde bulunmalar hasebiyle heyet bu havliye gitmemidir.

Mikdr- nfs Tevkiye Kocadere-i Bl Kocadere-i Zr narck alca Kurdky Ortaburun Gnlk[Gllk] Gkedere vezpnar Paaky Solucak [Soucak] Kirazl Yortan Dereky Akky Samanl 430 350 550 550 120 400 150 200 100 150 350 200 250 250 250 550 150 125(?) 234 ahlsi katl, mebnsi ihrk edilmidir. " " " "

Katlima ve yamaya marz kalm ancak 20 kii kurtulmudur. Ahlsi katl mebnsi ihrk edilmidir. " " " "

hrk edilmidir. Ahlsi firr etmi iki kii katlolunmudur. Ksm- azam ihrk edilmidir. hrk edilmidir. Ahlsi ksmen katledilmi ve ksmen firr etmilerdir. Ahlsi katl ve ky ihrk edilmidir. " " " " " " " "

Ahlsinin ksm- azam katledilmidir. " " " "

Rediye Esediye akrl reil Cihanky Dutluca Fstkl Karacaali Mecidiye Selimiye Ltfiye Hayriye Haydariye hsniye Kkkumla Sultaniye Bykkumla

1250 200 550 700 250 850 550 650 200 700 100 250 250 100 150 10 620

Karye kmilen ihrk edilmi ve katlima marz kalmdr. " "

Karye kmilen ihrk edilmi ve katlima marz kalmdr ve ahlsi katledilmidir. " "

Ahlsi firr etmi, ky yama etmidir. Ahlsi katl, mebnsi ihrk edilmidir. Karye yama edilmi ahlsi firr etmidir. Ahlsi katl, karye yama ve ihrk edilmidir. Ahlsi ksmen katledilmi ve yamaya marz olmudur. " " " " " " " " " " " " " " " " Mhr

F 25 Mays sene [1]337

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi ube: 2 Ksm: 3 Numara: 719 Mahremdir

H.U.M Yunan harekt-Muhtelit Tetkk-i Fecyi Heyeti Marz- ker-i kemneleridir ki,
235

18/Mays/[13]37 gn sat 10.30 ol rddelerinde tilf Heyet-i Tahkkiyyesi bir istimbotla ile'den avdet ve ubuklu iskelesine km ve refkatinde bir takm kadar ngiliz efrd bulunduu hlde Osmanl komiser muvini ve polis ve ubuklu nzibat Karagolu postabasyla berber dere boyunda Engre bana gitmilerdir. Mahall-i mezkrda kendilerine ire olunan cesm bir ukur dhilindeki sng ve kurunla ehd edilmi 20-30 kadar laz balkl cesedleri ve dernunda ehd edilerek atlm yzlerce masmlar bulunan ve bi'l-hire ksmen toprakla doldurulmu olan bir bostan kuyusunu tedkk etmilerdir. Heyetin Fransz, talyan zbitleri ecsdn fotoraflerini aldkdan sonra heyet ubuklu'ya ve oradan da istimbotla stanbul'a gitmilerdir. Berberlerinde bulunan tercmnn ifdesine nazaran ibu heyet krk sekiz sat sonra bery- tahkk zmit, znik, Gemlik ve havlsine hareket edecekdir. Yine ayn- trhde ve zevlde drt ngiliz svri neferi tercmnlaryla birlikde ekiky'ne[ekmeky] giderek karye immn, Mfreze Kumandan smail avu'u Dudullu'ya gtreceiz diye endht mektebine sevketmilerdir. Yine yevm-i mezkrda sat 1 sonra da Mister Ni ismindeki bir ngiliz yzbasyla bir baavu ve iki tercmn otomobil ile Dudullu'ya gelerek tefttda bulundukdan sonra Kzm Aa nmndaki ihtiyrn hnesini silh aramak zre taharr eylemilerdir. Dersadet Merkez Kumandanl'ndan b-rapor bildirilen ibu malmt muht- ilm-i fahmneleri olmak zre marzdur. Ol bbda emr ferman hazret-i veliyy'l-emrindir. F 20 Ramazan sene 1339 F 29 Mays sene 1337

Harbiye Nzr Bende


mza

BOA. HR. SYS. 2615/8

68
AVA ADASININ ARAPLAR KYNDE RUMLARIN KATL M YAPTII Marmara adas ahalisinden Dersaadetde bulunan Tccar Hfz Hsni Efendinin ifadesine gre, Erdek kazasna bal Ava adasnn Araplar kynn Rumlar tarafndan baslp ahalisinin bir ksmnn katledildii, sadece kadn ve ocuklarn bulunduu kye acilen yardm edilmesi gerektii.
236

12 Haziran 1921

Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss Mdriyeti Trh: 12 Haziran [1]337

Hriciye Nezreti'ne Marmara adas ahlsinden ve erbb- ticretden olarak ahvl-i hzra sebebiyle Dersadet'de bulunmakda olduunu beyn eden Hfz Hsni Efendi nmnda bir zt bugn nezd-i cizye geldi ve Erdek kazsna merbt Ava adasnda ahl-i slmiyye ile meskn Arablar karyesinin gn evvel Rumlar tarafndan baslarak hnelerinin ihrk ve ahl-i karyeden bir takmnn katledildiini bu sabh oradan gelen bir Yunan vapuru yolcularndan haber aldn ifde etdi. Essen erkeklerinin Yunan etelerinin taarruzt- muhtemelesinden havf ile baka mahallere iltic etmelerinden dolay karye-i mezkre ahlsinin hemn kmilen denilebilecek derecede sbyn ve nisvndan ibret bulunduu ve bunlarn tecvzt- mezkreden dolay el-yevm cidden muhtc- muvenet ve merhamet bir hlde olmalar lzm gelecei mm-ileyhin cmle-i beyntndan olmasna nazaran teebbst- lzme fsyla kendilerinin muhfaza-i cn ve mllar esbbnn temni ment- msade-i aliyye-i nezret-penhleridir. Ol bbda. 12 Minh BOA. DH. KMS. 60-2/43

69
YUNANLILARIN GRDES VE C VARINDAK KYLER YAKIP HALKINI KATLETT , KURTULANLARIN BU KATL MLARDAN T LAF DEVLETLER N SORUMLU TUTTUU VE TAZM NAT STED Yunan igal ordusunun Akhisar-Balkesir ve Salihli-Uak zerine yrd srada Grdese urayp Mslmanlarn ellerindeki btn silahlar, av tfei ve ekmek bana varncaya kadar toplayp
237

gtrd, bir sonraki gelilerinde tamam yz kiiyi bulmayan Rumlar eyalar ile birlikte Akhisar ve Salihliye sevkettikten sonra Mslmanlara Kuva-y Milliye ile ilikilerini kesmedikleri takdirde memleketlerini yakacaklarn syledikleri ve bir mddet sonra da alt bin nfuslu Grdes kasabasn top atmak ve kundaklamak suretiyle tamamen yaktklar, Engizisyon devrini aratacak ekilde vahet sergiledikleri, evleri ve insanlar yakp Trkleri sulu drmek iin zaten harab olan bir kiliseyi tahrib ettikleri, gzerghlarndaki yetmi-seksen kadar mamur ve zengin ky basp halk soyduklar, alnan eyalarn Akhisar ve Salihli arlarnda alenen satld, kadn ve kzlara tecavz edip tyler rpertici cinayetler iledikleri, alt yz evli Kayack kasabasn tamamen yaktklar, maddi zararn ok byk olduu ve btn bu katlimlardan tilaf Devletlerinin sorumlu olduundan bahisle heyet gnderilerek durumun inceletilmesi, zararlarn tazmin ve memleketin yeniden ina edilmesi hususunda Grdes ahalisinden drt kiinin istidas. 13 Haziran 1921

Grdos[Grdes] omakl Da 31 Mays [1]921

Zt- Sm-i Hazret-i Sadr- Azamye Aydn vilyetinin mnteh-y hudd- arksinde ve Akhisar, Krkaa- Salihli, Kula ve Demirci kazlaryla Hdavendigr vilyetinin Sndrg kazsyla muht yz seksen ksr karyeyi ve krk be bin nfs- slmiyyeyi muhtev bin iki yz hneli ve alt bin nfslu hal imltyla mtehir mhim bir kaz merkezi olan Grdos [Grdes] kasabas 21 ve 22 Mays [1]921/[1]337 trhine msdif geen Cumartesi ve Pazar gnleri askir-i Yunaniyye tarafndan evvelen top dneleriyle muahharan da kundak konulmak sretiyle tammen ve kmilen mahv ve ihrk edilmidir. Harb-i Umm esnsnda iki muhrib ordu arasnda mevki-i msthkemeden ve ak ehirlerden ibret geri bir ok ehirler yanm, birok kyler harb edilmi, mamreler vrneye dndrlm, ocaklar, hn-mnlar sndrld grlm iidilmi ise de evvelen mevaki-i mezkrenin sahne-i harb add ve iln edilmesi, sonra iinde dman askerleri bulunmas, birok malzeme-i harbiyye iddihr edilmi olmas ve daha sonra da mensbu olduu hkmet tarafndan tahliye ve ahlsinin baka mahallere sevk ve iskn olunmas gibi esbb dolaysyla bu hller zarret-i harbiyyeden ve harbin netyic-i memesinden addedilir fakat mevki-i
238

mstahkemeden olmamakla [olmala] berber dernunda muhrib bulunmayan koca bir memleketin bil-sebeb ihrk-bi'n-nr edilmesi yirminci asrn iftihr etdii medeniyet ve adletle nasl kbil-i telf olur? Bundan evvel Yunan igl ordusu Akhisar-Balkesir, Salihli-Uak zerine yrd esnda memleketimize de gelmi, av tfenklerine, ekmek baklarna varncaya kadar ahl nezdinde bulunan eslihann tammn toplam berberinde Akhisar'a gtrmd. Drt ay kadar mukaddem ikinci geliinde tekrr taharriyta girimi ve topu yz neferi gemeyen Rumlar btn eyalaryla maan Akhisar'a ve Salihli'ye muhcerete icbr ve sevketdikden sonra ahlye hitben: "Kuv-y Milliyye ile olan mnsebtn katedilmesini, aksi hlde memleketin yaklacan" alenen beyn ve; "Silahlarmz aldnz, jandarmay, hkmet kuvvetlerini dattnz, hkmet-i merkeziyyeden tecrd eylediniz, Kuv-y Milliyye buralara geldii sretde ne ile mukbele, nasl mukvemet edeceiz, nasl kat- mnsebet eyleyebileceiz" tarznda gyet mantk bir sretde ahl tarafndan verilen cevba mukbeleden ciz kalarak ekilp gitmilerdi. Bu kerre ise sekiz, on taburlu bir kuvvetle akrne bir savletle vatanmza hcm etdiler, memleketimizi atee verdiler. Medeniyet devri denilen u yirminci asrda Avrupa Dvel-i Muazzamas nmna Kurn- l vahetini hatrlatacak, Engizisyon devrine rahmet okudacak bir sretde birok mezlim ve fecyi kndan, gzlerimiz nnde sevgili yurtlarmz cayr cayr yakdkdan, ykdkdan, numnelik tek bir ev, dikilir bir ta brakmadkdan, bir vrneden ibret olan kiliseyi de tahrb eyledikden sonra ber-mutd avdet eylemilerdir. Kilisenin tahrbindeki maksad ikr bir sretde gze arpmakdadr. Trklere atf- crm in tertb ve tasni olunmu bir let-i tezvrdir, baka birey deildir. nk vkii gayr- vki gstermek gayr- vkii vki gibi iln ve ia eylemek bu milletin, yani Yunanlln anant- milliyyesi ve kadmesi iktizsndandr. Gayr- muntazr bir feca karusunda kalan halk cnndan baka birey kurtaramam, ey nmna bir ey alamam, nakid gibi, mcevhert gibi en kymetdr eysn almaa vakit bulamam, btn servetini, eysn terke mecbr olmudur. u hlde bir Trk nasl olur da kendi memleketini, kendi iynesini atee verir, kendi eliyle nasl olur da yine kendini mahveyler? Bu isndta hedef olmamak ve hakkatn meydana karlmasn temn etmek indr ki bir heyet-i tahkkiyyenin srat-i izmn taleb ve istirhm eyliyoruz. Grdos etrafnda eky zuhr etmi olabilir, etrfa akn ve sarkntlk da eyleyebilir. Nasl ki arasra treyen ekylarn akn ve sarkntlarndan Yunanllardan ziyde kyller, aretler mteessir ve b-zr olmulardr, be serseri in, be eky in koca bir memleket yaklr m? Eky her yerde her zamn iin ekydr. Kendi tebli-i resmleri bile "Krtiz - Grdos ve etrfnda zuhr eden eky.."diyordu. u hlde ekyy takb etmek, nerede bulursa tenkl eylemek
239

herhangi hkmetin vazfesi ve bu vazfenin de yalnz ekynn tenkline ve bulunduu mahalle inhisr eylemesi lzm iken koca bir ehri atelere vermek, binlerce halk mesken ve mevsndan mahrm brakmak Yunan Hkmeti'nin fahr mbhtla iln ve iadan ger durmad medeniyet muktezs mdr? Yoksa yzlerini kzartacak hltdan mdr? te u tafslt ve muhkemtdan ve tebli-i resmden tezhr eden bir hakkat var ise o da ehrimizin kasden yaklmasdr. Asrlardan beri kendileriyle pek ho geindiimiz Rumlar asl bizden ayrlmak istememilerdi. Ne re ki gayr- mstahlis Rumlar kurtarmak Yunanlln mill gyesi iktizsndan bulunduundan bunca feryd u fign ric v istirhm krgr-i tesr olamamd. Rumlarn btn eylaryla berber mreffehen sevkedilmeleri mterek vatandan uzakladrlmalar memleketimizin t-i mukaddertn pek gzel tayn eylemidi. te o mukaddert, ite o tasmm ve tasavvurlar btn fecyiiyle kbet zuhra geldi. Memleketimizin kasden yaklm olduuna bundan baka dell aramak abesdir, bir vesle, bir sebeb cdyla bu ehrin yaklmas mltezim idi. Hilf- iddi klliyen merdddur, kizb u durdan ibaretdir. Yunan askerinin bu havlde icr etdii mezlim yalnz ehrimizin yaklm olmasndan ibret deildir. Salihli'den, Marmara'dan ve Akhisar'dan azmet ve avdet eden asker, gzerghlarna msdif yetmi seksen kadar mamr ve zengin karyeleri de basm, halk soymu, tyler rpertecek bir ok vahet ve cinyet irtikb etmi, bir hayli kadn ve kzlarn rz ve nmslarna tecvz eylemi be il alt yz hneli nhiye merkezi olan Kayack kasabasn dahi atee vermi hk ile yeksn eylemidir. Zarar- mddmiz bugn otuz milyon liradan aa deildir. Zarr- manevmizin tahmnine zten kdir deiliz. Yaplan mezlimi, k olunan cinyt birer birer zabt ve tahrr in binlerce sahfe yaz yazmak lzmdr, buna ise hlen imkn yokdur. nk her drl vesitden mahrm da bandayz. Nfsca ziytmz da vardr. Fakat hviyetleri henz tayn ve tehs olunamamdr. Marztmz mblaadan rdir, belki binde birini bile tasvr edemedik. nanmak istemeyenleri seran davet ediyoruz, gelsnler, grsnler. Bir yn kl hlinde bulunan bir ehri, bir de o ehrin rlplak da balarnda a ve susuz, sefl ve pern kalan halkn seyreylesnler. Ey meden Avrupa'nn zmir mmessilleri; vazfeniz yalnz zmir'de oturmak mdr? Geliniz, hi olmazsa insniyet ve beeriyet nmna geliniz. Dn ebn-y cinsine muveneti kendine ir ve meslek edinmi, fakat bugn elinizle memleketimize getirdiiniz, sokduunuz zlim bir dmann pene-i kahrna derek hereyden mahrm, sefl ve pern uzadlacak rahm ve efk ellere dest-i tazarruunu aarak ar-emle ve keml-i tahassr ve itiykla boynunu bkerek bir sil gibi
240

intizr ve nafaka dilenmekde bulunmu olan halkmzn vaziyyet-i elmelerini, ferydlarn, iniltilerini gzlerinizle grnz, kulaklarnzla iidiniz. Grnz ve iidiniz de mukaddes harb in, harb nm altnda insanlar nasl imh ediliyormu, memleketler nasl yaklyormu grnz de insniyete olsun hid olunuz. Ey beeriyet hdimleri ve btn cihnn insniyet-perver ahlsi, hitbmz sizleredir; Anadolu mahvoldu. seneden beri kzyla soyuyla(?) btn menbii kurudu. Hkmetler cinyet ilemi ise b-gnh ve masm halkn, zavall kadn ve ocuklarn taksri nedir? Artk yeter, imdiye kadar bil-sebeb hakkmzda rev grlegelen fecatdan ve bu fecyia bir nihyet verilmemesinden trh ve insniyet huzrunda Dvel-i Muazzama-i tilfiyye'yi mesl addeder ve Yunan Hkmeti'ni iddetle protesto eyleriz. Dr olduumuz zarar u ziynlarmzn tazmn ve telfsini ve memleketimizin yeniden ihy ve insn[n] esbbnn istikmlini de dvel-i mr'n-ileyhimden taleb ve istirhm eyleriz efendimiz. Grdos Ahlsi Nmna: Karaolanolu mza Karagzzde
Mehmed

Ali Ustazde
Ahmed

Resilzde(?)
Fik

Hmi - ngilizce ve Franszca lisanlarna in memleketimizde essen kimse olmadndan tercme etdirilememidir. Mazr grnz. unu da ilveye mecbruz ki; u dakkada aldmz malmta nazaran ehrimizin yanmasndan evvel ve yangn srasnda yama edilen eylarmzdan bir ksmnn Akhisar ve Salihli arularnda alenen satlmakda olduu bildirilmidir. Bu hussa dahi nazar- dikkatinizi ehemmiyetle celbeyleriz. F 13 Haziran sene [1]337 BOA. HR. SYS. 2625/21

70
YUNANLILARIN ARAPLAR KYNDE KATL M YAPTII

241

Araplar kynde Yunanllar tarafndan yaplan katlim nedeniyle halkn lklarnn Marmara adasndan duyulmas zerine durumun Karabiga hkmetine ve ngiliz Mfreze Kumandanlna bildirildii, bir ngiliz torpidosuyla adaya varldnda yangnn devam ettiinin ve Mslman halkn sefil bir halde bulunduunun grld, Erdekten gelen Yunan mfrezesinin ortada kalan on alt cenazeyi gece zorla defnettirdii, halk tarafndan teslim edilmeyen baz kiilerin ise yakldnn ifade edildii, katlimdan kurtulabilenlerin Karabigaya sevkedildii, Dyun- Umumiye mdr Sleyman Beyin de bulunduu heyetin, Rum nahiye mdrnn tevikiyle hapsettirilip ikenceye tabi tutulduu, etelerin tekrar katlim yapmas ihtimali zerine Paaliman ve civarndaki Mslmanlarn Karabiga ve Dersaadete sevkedildii hakknda Marmara adas Liman Reisi Mlazm- Evvel rfann raporu. 15 Haziran 1921

Nezret-i Umr- Bahriyye Birinci Dire

Yunanllar tarafndan Arablar adasnda icr edilen katlim hakknda Marmara adas liman resi tarafndan mut 15 Haziran sene [1]337 trhli rapor sretidir. Mh- hlin onuncu cuma gn, Yunanllar tarafndan icr edilen katlim, ve karyenin etrfndan iidilen istimdd Marmara adasndan duyularak mahall-i mezkr Dyn- Ummiyye Mdri Sleyman Bey ile bi'l-istire nhiye mdri Rum olmas hasebiyle istimdd in olan mracat- vka akm braklaca p-i teemmle alnarak, adada Dyn- Ummiyye'nin kotrasyla Karabiga Hkmeti'ne ve ngiliz Mfreze Kumandanl'na malmt verilmek zre hareket edilmi ise de mezkr kotraya be alt yz[] mtecviz mavzer fiengi endht edilmi olmasna ramen yine yolumuza devm edilmekde iken mezkr ada nhiye mdrinin emriyle sekiz ifte balk kayna teslh edilmi ahlden on be neferin zerimize doru ate aarak gelmekte olduklar ve havann adem-i msadesinden bi'l-istifde leh'l-hamd Karabiga'ya iltic olunmu ve nhiye mdrine, jandarma kumandanlna ve ngiliz mfrezesine malmt verilmi ve oradan Kala-i Sultniyye Mutasarrfl'na dahi b-telgraf ir- keyfiyyet olunmu ve ngiliz Mfreze Kumandanl tarafndan ayruca Dersadet'deki mensb olduu kumandanlna telsiz telgrafla ihbrtda bulunulduu cihetle, yaplan zulm ve enate kar bery- istimdd "Istovav"(?) nm torpidonun hareket ettirildii bildirilmi ve ferds gn mezkr torpido gelerek
242

on aded merkib-i sagre ile maan ve Seyr-i Sefin dresi'nin nebolu vapuru tarafndan edilen srr ve ibrm zerine hareket etdirildii ve doruca rkib olduum torpido ile Arablar adasna gelinerek mtereken karaya kld, ahl-i slmiyye sokaklar zerinde sefl, ser-gerdn ve akn bir hlde; yangn ise eln devam etmekde idi. Yz elli hneden ancak otuz kadar kalabilmi b-re halk bizleri grnce alaya alaya vaka- szi-nk hikyeye baladlar. Bir ok yetim ocuklar, ciz dul kadnlar, pederlerinin ve birderlerinin vesir akraba v taalluktlarnn bombalar ve lt- kta-i mteaddide ile nasl katlolunduklarn keml-i szile anlatdlar. O gece Erdek'den mretteb Yunan mfrezesi gelerek ortada mevcd kalan on alt cenzenin gece yars cebr sretde defnetdirildii ve teslm edilmeyen l-yuad ve l-yuhs ehl-i slmn ateler ierisinde yakld yine mahall-i mezkr sekenesi tarafndan ifde edilmidir. Bunun zerine bakyye-i ahl-i mahalliyye maa-eya Karabiga'ya sevketdirildii ve cizleri ngiliz torpidosu svrsi tarafndan vki olan davet zerine Marmara adasna gelinerek Yunan limn resi mezkr torpidoya geldii hlde svrsi tarafndan adem-i kabl gsterildii ve bi'l-hire geminin ikinci kapudn, Karabiga ngiliz mfreze kumandan ve tercmn ile birlikde karaya klarak erf- slmiyyeden bir ka zt istenilmi ise de, cizleri ile bu heyet mnsebetdr bulunmalar hasebiyle, Dyn- Ummiyye mdri dahi dhil olduu hlde evvel Rum mektebine gnderildii, Nhiye Mdri Zaharaki ve maiyyetinin tevkiyle habsetdirilen heyete bir ok efrd ve(?) ikence etdikden sonra elleri balanarak Arablar adasndaki Yunan mfrezesine teslm edilmek zre kayklarla gnderildikleri, mezkr torpidonun Marmara'ya gelmesi zerine mrr'l-arz heyeti der-akab "Ava" karyesinden avdet etdirdikleri ve ngiliz Mfreze Kumandanl'na teslm olunarak serbest brakld edilen tahkiktdan anlalm olduu, mahall-i mezkrda dahi etelerin bulunmas dolaysyla bir katlimn karb'l-vuk olduu melhz bulunmasna mebn, ahl-i slmiyyenin mezkr adada beks gayr- ciz grld ecilden, kayklarla maa-ey nebolu vapuruna bi't-tahml Karabiga'ya karlm ve Paaliman ve civrndaki sekene-i slmiyye dahi mezkr torpidonun maiyyetinde bulunan merkib ile kffeten maa-ey yine Karabiga'ya sevketdirildii ve mahall memrn-i hkmetinin kffesi ve ahlden bir ksm halk nebolu vapuruyla Dersadet'e geldikleri gibi ahvl-i messefenin zuhru ve mteaddid tahrrt ve telgrafla makm- llerine mrcaatmda esbb ve ahvl-i n-lykay arzettiim vechile tekml evrk- resmiyye ve mhr-i resmyle maan merkeze iltic eylediimi mbeyyin ibu raporum bi't-tanzm takdm-i l-i riyset-penhleri klnd efendim. F 15 Haziran sene 1337 Marmara Adas Liman Resi Mlazm- Evvel
rfan

243

BOA. HR. SYS. 2625/45

71
EKIYA TAK B N PAZAR KYNE G DEN YUNAN MFREZES N N HALKI DVP EYALARINI YAMALADII anakkaleye bal Ezineden ekiya takibi maksadyla, Pazar kyne gelen ve iinde Kr Apostolun da bulunduu Yunan mfrezesinin, halktan bazlarn etelerin yerini sylemeleri iin tfek dipii ve krbala feci bir ekilde dvd, evlere girip eyalar yamalad, bir kadna tecavz ve bir evi yakmaya teebbs ettii, bir kadnn korkudan lmesine sebep olduu ve ekiya mal diye bir at gtrdne dair zabt varakas ile alnan eyalarn listesi. 20 Haziran 1921

Dhiliye Nezreti Umm Jandarma Kumandanl

stanbul

Sret Zabt Varakas ehr-i hlin on nc pazartesi gn eky takbi hussunda Ezine'den hareketle Pazar karyesine vrd eyleyen Yunan mfreze-i askeriyyesi karye dhiline dalarak ahlden Abdullah Efendi olu Ahmed, muhcir Sleyman olu brahim, Osman olu Halil, Eyb olu Halil'in dmd Halil, Numan olu Mustafa'nn Ahmed ve erkes Hseyin olu brahim'i "Siz eteleri biliyorsunuz nerede efeleriniz ?" diye Yunan askeri kyfetinde icr-y takbtda bulunan Ezineli babozuk Rum milletine mensb Kr Apostol nm merkm dahi ellerinde mevcd bulunan krba ve hmil bulunduklar tfenk dipikleriyle ekylarn adem-i mevcdiyyetini bahne ederek det bir intikm kasdyla madr- merkmna fen hlde darb, tazyk ve tehddlerden sonra karye dhiline dalarak shibleri mevsim itibryle tarlalarda, tede berde bulunan hnelerin kilitlerini krmak ve shibleri mevcd bulunan hnelerden dahi iddet-i cebr bir sretde ellerine geeni yama ile ahzetdikleri ve ahzolunan ey-y mezkrun cins ve mikdr ve adedlerini ire eder liste merbten takdm klnmala berber karye ahlsinden Ali Bey'in Ali Aa'nn hnesine bi'd-duhl zevcesi Hanife'nin dahi rz ve nmsuna taarruz maksadyla mezbrenin zerine hcm edecekleri bir srada muhtr- sn Halil Aa'nn derhl mezbrenin ferydna mtekib yetiebilmesinden dolay sarf- nazar etdikleri ve yine mezkr karye ahlsinden Topal olu Halil'in hnesine giderek tahmnen bir buuk kyye
244

kadar gazyan merdiven bana dkerek ihrk eylemek teebbstyla ceblerinden kibrit kararak hneyi yakmak maksadyla ateledikleri bir srada Muhtr- Evvel Yahya avu tarafndan sndrld ve zulmn Yunan askerleri tarafndan k edilmesi zerine hnenin ilesi fen hlde byle mhim bir tehddlere kar ziyde korkarak vcdu imek gibi bir emrza marz ve mbtel olarak Ezine Hkmet Tabbeti'ne bery- muyene izm klnm ve yine karye-i mezkr ahlsinden Sar Mehmed'in dmd Halil brahim'in ky tarasnda rayedilmekde bulunan demir kr tonunda bir res erkek hayvann eky ml addedilerek alup refkatlarnda gtrdkleri cihetle ibu zabt varakas mahallinde bi't-tanzm takdm ve tasdk klnd. F 20 Haziran sene [1]337 Ezine Merkez Karagol Kumandan Muvini
Mehmed Skb
stanbul

Jandarma Neferi
Hasan

Karye mm
Yahya

Muhtr- Sn
Halil

Aded 1 ipekli gmlek 1 Entri 1 Yelek 1 Oyal enber 1 evre

Muhtr- evvel Yahya avu'un hnesinden Bir aded kantar

Hseyin olu Demirci Usta'nn hnesinden alnan Aded 1 kuzu 800 mh Bir kahve deirmeni 60 yumurta 1 ift erkek orab 1 ift ocuk fotini Drt kyye zeytunya Yarm inik melez unu Yz dirhem sabun 100 gur kymetinde tas Bir aded tarak Bir aded makas

Kara Hseyin olu Mehmed dmd brahim'in hnesinden Bir aded gm tabaka 100 gur evrk- nakdiyye Topal Ferhad'n hnesinden Zenneye aid bir takm canfes elbise Bir ift tire orap Bir aded enber ki aded gm yzk Ese olu Hseyin zevcesi Glsm'n hnesinden alnan ki aded krep Bir aded oyal yazma Bir aded ilemeli ukur Bir ift zenne orab Bir aded kahve deirmeni Bir kyye paket unu Bir inik bdem Bir kyye pestil Yz dirhem eker Bir aded gm yzk

Mekteb muallimi Ali Efendi'nin hnesinden Yz dirhem eker Alt arun basma 10 tabaka sigara kd 1 aded gm saat 1 aded makas

Ali Bey'in dmd brahim'in hnesinden 1 aded kahve deirmeni 1 aded yamurluk

245

BOA. HR. SYS. 2626/14

72

YUNANLILARLA YERL RUMLARIN AKH SAR VE GRDESTE TRK UNSURU BIRAKMAMAK AMACIYLA KATL M YAPTIKLARI Akhisar ve havalisinin Yunanllarca igal edilmesinin ardndan Mslmanlarn her an bir sebeple dvlp ikenceye maruz kald, kadnlara tecavz edilip ldrld, ikayette bulunanlarn dvlp tehdit edildii, merkez ve kylerde yalamalanmadk ev ve dkknn kalmad, halkn camilere gnderilmedii ve camilerin iine pislenip tahrip edildii, hal ve kilimlerinin alnd, baskna urayan kylerden Kzllar, Sleymanl, Milinge, oban Hasan ve Tikenli kylerinin yamalanp halknn katledildii, kurtulabilenlerin evre kylere iltica ettii, Haskyn de yamalanp halkna ikence edildii, pekok insann kaybolduu, Grdes ve Kayackn yakld vesair hakknda Akhisar ve Grdes havalisi imam ve muhtarlar tarafndan ikyetname gnderildiinden katlim yaplan bu yerlerde inceleme yapmak zere bir tahkik heyetinin grevlendirilmesi istirham. 24 Haziran 1921

Huzr- Sm-i Cenb- Sadret-i Uzmya Fehmet-meb Yunan ordusu efrdnn ve hkmet-i mlkiyyenin en mhlik vsta ve let-i imhiyyesi olan jandarmalarn ve bunlarla hem-hl ve ml olan yerli Rumlarn memlik-i meglede Trk unsurunu imhya matf ve muayyen bir program tahtnda icr etdikleri, katl, gasb, rza tecvz, tahrb gibi efl-i ciniyyenin ahren sahne-i inkif olan Akhisar ve Grdos [Grdes] havlsi eimme ve muhtrn tarafndan mahf ve nm- safnelerine muharrer bir kta ikyetnme melffen takdm-i huzr- smleri klnd. Mezkr ikyetnme asllaryla birer kta tercemelerinin zmir'deki dvel-i mtehbbe konsoloslarna takdm edildii bery- malmt marzdur. Mutlaasndan mstebn buyurulaca vechile bu havldeki tecvzt ve tahribt- vahiyyne vsat ve sibata Marmara ve zmir havlsinde ve mntka- iglin uzak ve yakn mahall-i siresindeki ktllerden katiyyen geri kalmaz. Taktl ve tehcr ve emvli gasbedilen mahallerden gelen ikyetnmeler

246

muntazaman konsoloslara it edilmektedir. Bununla berber tazyktn deheti hasebiyle sl- ikyet edenler edemeyenlere nisbeten cz-i kalldir. Konsoloslara takdm olunan bu ikyetnmelerin bir fideyi intc etmedii gibi bazan mrcaatlardan haberdr olan Yunan Hkmeti'nin tedd-i zulm etmesi gibi elm ve maks bir netce vermektedir. Fehmet-meb! Bu ktller, gasb ve tahrbler, tehcrler bu tarz ve minvl zre daha bir mddet devm etdii takdrde memlik-i meglede Trk unsuru ekalliyette kalmak yle dursun mevcdiyetinden eser bile kalmayacakdr. Ve vilyetlerimiz ana vatana avdet etdii zaman, ordumuzu istikbl edecekler bulunmayacakdr. Teebbst- siysiyye ile bu mezlimin tevkfine imkn yoksa bir heyet-i tahkkiyye izm esbbnn temni eltf- saflerinden istirhm olunur. nki heyet-i tahkkiyye geldii zamn Trk unsuru biraz nefes alabiliyor ve ktller muvakkaten duruyor. Bu tevakkuf- muvakkat bile bu zlm-dde halk in bir ltufdur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 24 Haziran sene [13]37 Heyet-i Fale

Makm- Cell-i Cenb- Sadret-i Uzmya bbehetl devletl efendim hazretleri, Akhisar ve havlsinin askir-i Yunaniyye tarafndan igli bir seneye karbdir. imdiye kadar ahl-i slmiyyeye karu yaplmadk mezlim ve fecyi kalmad. det memleketimiz mezlim koleksiyonu oldu. Esn-y iglde ve n mtekib gnlerde bir ok mezlim yaplarak masm ve b-gnh insanlar ldrld. Birtakm kadnlarn hem rzna tecvz edildi ve hem de bazan ldrld. ar ortasnda, mahallt aralarnda, karyelerde, krlarda rast gelen Mslmanlar darb ve ikence edildi. ikyet etmek isteyenler tekrr darbedildi. Bazan lm ile tehdd edildi. Gerek merkezde ve gerek kurda alenen yama edilmedik hemn hibir slm hne ve maazas kalmad. aru ortasnda bir ok Mslmanlarn preleri gasbedilmekle iktif edilmeyerek ayruca darbedildi. Biraz mmnaat gsterenler habs ve ikence edildi. Cmilerimizden kilimler, hallar alnmakla iktif olunmayarak bazlar tahrb ve hatt iersne pislendi. Makbir-i slmiyyede heman dikili bir ta kalmad
247

kmilen krld. Gece gndz dinlemeyerek slm hnelerine girmek, muhaddert- slmiyyeye tecvz etmek hne taharrsi bahnesiyle bir ok z-kymet ey ve pre almak, kadnlar darbetmek, bazlarn gtrp gnlerce habsetmekden ekinmediler. slmlarn mukaddestna tecvz etmek izzet-i nefsi-i mill ve dnmizi kesretmek zebn-zed oldu. Birer bahne ile vey temn-i inzibt maksadyla karyelere gidilerek kur halkn darb, habs, ikence ve emvllerini ve hnelerindeki z-kymet eylar ve sandukdaki prelerini ve koyun, kei, tavuk gibi hayvanlar alnmadk hemn hi bir karye kalmad. cb eden makmta ikyet etdik; msmir olmad gibi ikyet etdiimiz ahvl mtezyiden tekrar edildi. Bu tecvzt her nedense biraz kesb-i sknet etmi gibi idi. Fakat bir aydan beridir keml-i dehet ve iddetiyle yine balad. Akhisar'a iki sat mesfede Kzllar nmndaki karye hemn kmilen yakld; ahlsinin bakyyet's-suyfu perin bir hlde civr kurlara iltic etdi. Emvlleri kmilen yama edildi. Ve yine Akhisar'a bir sat mesafede Hasky karyesi bir gece mfreze-i askeriyye tarafndan basld. Erkek, kadn, oluk ocuk ayr ayr mandraya hayvan doldurur gibi bir araya toplayp hnelerindeki ey ve preler yama edildikden sonra ahlsine yaplmadk ikence ve eziyet kalmad ve yine Akhisar'a saat mesfede Sleymanl, Milinge [Milingi], oban Hasan karyeleri ayn- kbete dr oldular. Hulsa yol stnde, ayak urar karyelerden hi birisi bu gibi mezlimden kurtulamadlar ve eln bu mezlim temd etmektedir. Akhisar'a drt sat mesfede Tikenli karyesinde gece halk tervh namznda iken yirmi, yirmi be kadar msellah asker ve sivil kesn tarafndan cmi abluka edilerek karye erfndan Mehmed Aa ve Konyal olu dier Mehmed Aa ve Kanl olu Halil ve birderi Molla ve karye detbn Mercan namzdan alnup hnelerindeki z-kymet ey ve mevcd preleri alndkdan sonra karye civrnda biribiri stne balanarak kafalarn kurunla datmak sretiyle gyet fec bir sretde ldrld. Civr kurnn bazlarnda bu hl tekrr etdi. Sarlar imm, Balaml Hac Ahmed isminde iki kimse Akhisar'dan karyelerine giderler iken yolda ahs- mechl tarafndan katledildiler. Mlhaktdan Akhisar'a, Akhisar'dan mlhakta gidp gelir iken vey Akhisar'dan bir hidmet zmnnda taraya gidb de avdet etmeyen ve hayt ve memt malm olmayan bir ok Mslman var. gn mukaddem halk kmilen cmilerde tervh namznda iken cmiler abluka edilerek namzdan kan veya aru ve mahalltda bulunan ahl-i slmiyyeden erkek kadn kmilen habsolunarak sabhlara kadar darb ve ikence ve eziyet edildi, bunlardan bir ksm sabhleyin saluverildi ve bir ksm ise eln habs ve ikence ediliyor. Ahl-i slmiyye habsedildikden sonra mahallt aralarna hnelere yine askerler tarafndan girilerek hnelerinde bulunan muhaddert- slmiyyeye tecvz edildi. Znet altun ve ey-y sire ile prelerini kmilen aldlar. Kadnlardan sl-hrdelere ve ufak ocuklara varncaya kadar
248

darbetdiler. Bazlar da hnelerinden alnarak habsedildi. Dayak yemedik, tecvz edilmedik hemn hi bir Mslman kalmad. ki aydan beri pazar vesir gnlerde mlhaktdan Akhisar'a ve Akhisar'dan mlhakta gelp gider iken yolda presi alnmadk darb ve ikence edilmedik hi bir Mslman kalmad. Akhisar ahlsinden ba ve tarlalarna giden ahl-i slmiyye ayn- kbete dr oluyorlar. Biraz mmnaat gsterenler fazla olarak darbedildikden sonra bir de gnlerce mcrim gibi habsediliyor ve hatt bazan kuvve-i msellahaya karu geldi bahnesiyle dvn- harblere sevkediliyor. Akhisar'a on sat kadar mesfede bulunan Grdos [Grdes] kasabasnn ve nhiyesi bulunan Kayack karyesinin Rum ahlsi kmilen bundan drt mh mukaddem askir-i Yunaniyye tarafndan Akhisar'a gtrlm idi. Bi'l-hire drt gn mukaddem Grdos'a bir meiyyet-i askeriyye yaplan[yaplarak] her drl mdfaa ve istihkmatdan mahrm srf ahl-i slmiyye ile meskn ak bir ehri hukk- dvel ve hukk- beyne'l-milele mugyir olarak kmilen yakdlar ve emvllerini gasb ve msdere etdiler ve zbitn da dhil olduu hlde bi'l-umm nefert- askeriyye, yama etdikleri znet ve mefrta mteallik ey, kilim, hal vesireyi Akhisar'a nakl ile aru ortasnda alenen alenen satdlar ve gzerghlarnda bulunan slm karyelerinin hayvant ve mllarn yama etdiler. Hetk-i rz ve katl-i nfs gibi bir takm fecyi irtikb etdiler ve mrcaat eden ml shiblerini darb, habs ve ikence ettiler ve shiblerinin gzleri nnde msdere ettikleri emvl ve hayvant ml- ganyim diyerek hkmetin gz nnde satdlar.Ak bir ehri bombardman ederek kmilen yakdlar ve her drl mdfaa ve techztdan mahrm, masm bir sr halk ezdikden sonra tene ve gurur ile Akhisar'a devm eden askir geceleyin Mslman ahlyi cmilerde, tervh namzn klmak zere hnelerden kartmadlar. Sokakdan geen slmlar tutup balarndaki fesleri kardup "Yaasn Yunanistan, kahrolsun Trkiye" diye barttlar. slmiyye in hakk- hayt kalmamdr. Biz ahl-i slmiyye kmilen hicrete mheyyyz. Fakat hicrete msid bir zamnda olmadmz takdr ediyoruz. Bu mezlimden tahls-i girbn eylemekliimize veya hi olmazsa tahffini dellet-i smleri buyurulmak zre makm- devletlerine keml-i szile mrcaata mecbr olduumuzu arzederiz. Fermn. F 30 Mays sene [1]337 Akhisr Belediye Resi
Hfz Mehmed Hulsa: Akhisar ve mlhaktnda ahl-i

Ulemdan
Yazczde Enver

249

Erfdan
Alizde Reid

Erfdan
Ragb Beyzde Ali

BOA. HR. SYS. 2625/17

73
SAL HL C VARINDA YUNANLILARIN MSLMANLARA KARI MEZL M UYGULADIKLARI Salihlide Yunanllarn ok sayda Trk idareci ve memuru tutuklayarak Atinaya gnderdikleri, Eskiehir ve Afyonkarahisar savan takiben Mslman halka yaptklar basklar arttrarak iddete dntrdkleri, sava vergisi ad altnda hayvanlar topladklar, tenha yerlerde Mslmanlar soyup ikayeti olanlar ise dvdkleri, camileri tahrip ettikleri ve posta hizmetlerinde Osmanl pulu tayan mektuplar kabul ve tevzi etmedikleri, Osmanl jandarmasnn silahlarn toplayp kyleri gezmelerine engel olduklar, Poyrazkyde evlerden eya, para ve ziynetleri yamaladklar, Grdes ve Kayack yamalayp yaktklar, Demirci ve Grdesten gelen eteler yznden daima asker harekt mecburiyeti olduundan Salihlide yeterli lde vergi tahsilat yaplamad ve Hazinece nakd yardmda bulunulmas gerektii. 26 Haziran 1921

Salihli Kazs Kaim-i makml Tahrrt Kalemi Aded: 132/27

Dhiliye Nezret-i Cellesi Huzr- Smsine Devletl efendim hazretleri, 7 Mays [1]337 trhli ve 130/25 numaralu raporda ahl-i Mslimeye kar tatbk edilmekde bulunduu arzedilen taaddiyt cmlesinden olarak ehr-i Maysn
250

on dokuzuncu perembe gn kaz merkezinden hareket eden eksersi efznlardan ibret bulunan bir kta-i askeriyyenin Poyraz karyesine giderek balarndaki kumandan ahliyi kmilen bir tarafa topladkdan ve bunlara gy bu civrda ete gelmekde olduu beynyla tekdrt ve karyenin ihrk edilecei yolunda tehddtda bulundukdan sonra bir ksmn serbest ve bir ksmn sabha kadar nezdinde alkoymu ise de karye erkeklerinin bu sretle kmilen bir tarafa topladldn mtekib kimsesiz kalan hnelerine askerler bi'd-duhl kadn ve ocuklarn feryd ve itiklarna ramen pre ve znet ve kymetdr ey misill btn mllarn yama gret eylemilerdir. Ve zten Yunan igli altnda bulunan bu karyeye bir ete gelmedii ve halkn masm bulunduu anlaldkdan ve zavall kyllerin ey ve mllarndan mahrm bir hl-i pern ierisinde brakdkdan sonra bu kta-i askeriyyenin dorudan Grdos[Grdes] istikmetine gitdikleri arzolunur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 3 Haziran sene [1]337 Salihli Kim-i makm Bende
Feyzi

dre-i Ummiyye-i Dhiliyye Mdriyeti Trh: 26 Haziran sene [1]337

Hulsa-i Mel: Salihli ve Grdos [Grdes] kazlarnda Yunanllarn icr etdikleri mezlim ve fecyi hakknda. Nzr Ali Rza Paa Hazretlerinden Hariciye Nzr zzet Paa'ya Hulsa: Salihli kazs ile civrnda Yunanlerce icr edilmekde olan mezlim ve fecyiden bahisle itisft- mezkreye bir an evvel nihyet verilmesi esbbnn istikmline dir.

Nisan'n on nc gn Yunan kumandanl diresi nbetcisine bir kurun atlmas veslesiyle birok hnelerde taharriyt icr, on altnc gn kaz Mdde-i Ummsi Mehmed Kmil, Jandarma Blk Kumandan Vekli Mlzm evket, Mstantk Mustafa ve Tahsildr Tevfik efendilerin erf- kaz ile birlikde tevkf edilerek zmir'e ve oradan da Atina'ya sevkedildikleri ve 22 Nisan sene [1]337 trhinde de sekiz kiilik ikinci bir posta tertb edilmi ve bu miynda hkmet tabbi
251

Mahmud Beyle Jandarma Mehmed Arif nmnda iki memrun dahi Atina'ya gnderilmi olduu ve mm-ileyhimin sebeb-i tevkfleri hakknda Yunan Merkez Kumandanl'ndan vukbulan istifsra, asker aleyhine sz sarfetmi olmalar hasebiyle bir tedbr-i inzibt olarak muvakkaten tebdleri lzm geldii yolunda cevb alnd ve harbin ve siysetin ald istikmete gre Yunanlerin ahl-i slmiyye zerinde gh teeddd gh tahafff ile mumelt- tazykyyesi son Eskiehir ve Afyon- karahisar muhrebtn mtekiben n-kbil-i tahmml bir dereceye geldii ve sokakda Yunan zbitnna selm vermeyenleri dvmek, fes giyenleri tahkr eylemek, teklf-i harbiyye olarak bi'l-hire creti verilmek artyla yalnz Mslmanlarn hayvanlarn pek dn bir ftla toplayup Hristiyanlara imz- ayn etmek, tenh yerlerde tesdf edilen Mslmanlar soymak ve bu yolda ikyet eylemek isteyenlere "Yunanler byle ey yapmaz; eteler yapt" tehddiyle bir de dayak atmak ve askir-i Yunaniyye tarafndan bi'l-hssa cmiler hedef ittihz olunarak silh endht eylemek gibi tecvztn vukt- diyye srasna gedii ve ikyet eyleyecek bir merci ve kendilerini himye edecek bir bb- adlet bulamayan ahli-i Mslimenin muhfaza-i hayt kaygusuyla bu itisfta bi'l-mecbriye boyun emekde bulunduu ve Mays'n on dokuzuncu perembe gn kaz merkezinden hareket eden ve ekseri efznlardan ibret olan bir kta-i askeriyyenin Poyraz karyesine girerek balarndaki kumandann o civra ete gelmekde olduu beynyla tekdr ve tehdd in ahlyi nezdine toplad srada askirin erkeksiz kalan hnelere bi'd-duhl kadn ve ocuklarn ferydlarna ramen nukd ve z-kymet eylar gasb u gret eyledikleri ve karye-i mezkreden Grdos kazs istikmetine hareket eden bu kta-i askeriyyenin Akhisar cihetinden gelen dier bir kta-i askeriyye ile birleerek Grdos kazsn ihrk ve bulduklar emvl ve eyy yama etdikleri gibi avdetlerinde mezkr kaz merbttndan Kayack' da yakdklar ve hkmet kona da dhil olduu hlde btn mebnsi yanan Grdos kazsnda ancak on bir hne kald, Salihli kazs Kim-i makml'ndan alnan muharrertdan anlalmala Yunanlerin ibu fecyi ve fazyihi hakknda cb edenler nezdinde teebbst- lzme icrsyla mezlim-i mezkreye bir an evvel nihyet verilmesi esbbnn istikmli ment- rey-i l-i nezret- penhleridir. Ol bbda. Nzr Ali Rza Paa Hazretleri'nden Posta ve Telgraf ve Telefon Mdr-i Ummsi Orhan emseddin Bey'e Hulsa: Salihli kazs Postahnesi'nin vaziyyet-i hzrasna dir.

Kazda devm etmekde olan Osmanl posta mumeltn ibtl in Osmanl postahnesinin bad-ezn alaca mektbe, Yunan posta pullar basdrmas Yunanlerce talebedildii ve hkimiyyet-i Osmaniyyeye mnf olmas hasebiyle

252

teklf-i vkiin kabl edilmemesi zerine Trk postas mektbini almamaa baladklar gibi evvelce Yunan seyyrlaryla gelen mektb tevd ve halka tevz edilmekde bulunmu iken bu mumele de refolunarak postamzn dr- atlet olduu ve maa-m-fih postahnenin ber-sbk kd etdirilmekde bulunduu Salihli kazs Kim-i makml'ndan alnan tahrrtda bildirildii beynyla tezkire-i senveri terkm klnd.

Nzr Ali Rza Paa Hazretleri'nden Mliye Nzr Abdullah Bey'e Hulsa: Salihli kazs in Haznece muvenet-i nakdiyyede bulunulmasna dir.

21 Tern-i Evvel sene [1]336 trhli ve 23486 numaralu tezkireye zeyldir. Yunanlerce jandarmamzn silhlar alnd gibi bunlarn kury get gzr eylemelerine de bir ok mevni ve mkilt gsterildii ve kaznn hem-civr olduu Demirci, Grdos taraflarndan gelen baz etelere kar dim sretde harekt- askeriyye icr edildii cihetle kf derecede tahslt yaplamad gibi kaznn mlhaktndan bir ksmna zmir hinterland dhilinde kald veslesiyle kasaba Yunan Mal Mdriyeti tarafndan ve ksm- dierine de Ankara nmna Pehlivn Mehmed Efe namnda birisi tarafndan bi'l-mdhale anm resmini tahsl eyledikleri cihetle vridtn pek cz tahslta inhisr eylediinden ve bu yzden birok malln ve mtekidnin bb- hkmet nnde feryd etmekde olduundan bahisle Yunan harekt- askeriyyesinin ve ahvl-i hzrann rd eyledii fevkal-deliin indifna kadar kazya muvenet-i lzmede bulunulmasna Salihli Kim-i makml'ndan bu kerre de alnan tahrrtda lzm gsterilmesine ve ir- sbka nazaran iktizsnn f ve netcenin inbs bbnda.

BCA.

272

11

15

61

74
YUNANLILARIN ZM T VE BAEC KTE KATL M YAPTIKLARI Yunanllarn zmiti tahliye etmeden nce ehirde yzlerce Mslman ehit edip birok evi atee verdikleri, faciaya tilaf Devletleri subaylarnn da ahit olduklar ve Baecikte tek bir Mslman kalmamacasna katlim yapld. 30 Haziran 1921
253

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi ube: 2 Ksm:4 H.U.M Numara: 987 Yunan harekt

Marz- ker-i kemneleridir ki, Yunanllarn her tarafda imdiye kadar yapm ve yapmakda olduklar mezlim ve fecyie zammeten ahren zmit'in tahliyesinden evvel ehr-i mezkrda yzlerce Mslman ehd etdikleri ve ehrin birok yerlerini atee verdikleri ve ibu fecyie Dvel-i tilafiyye zbitnndan da bzlarnn hid olduklarnn anlalm ve Baecik'de kadn ve erkek tek bir Mslman kalmadnn maat-teessr istihbr edilmi olduunu arzeylerim. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 20 evval sene [13]39 ve 30 Haziran sene [13]37 Harbiye Nzr
mza

BOA. HR. SYS. 2626/15

75
YALOVA, GEML K VE ORHANGAZ DE YUNANLILARIN RUM VE ERMEN ETELER YLE B RL KTE MSLMANLARI KATLED P MALLARINI YAMALADIKLARI Yalova, Gemlik ve Orhangazi kazalarna bal kylerde, Mslman halka kar yaplan zulm nedeniyle, tutuklanan ahslarn muhakemelerinden, Yalovann igali srasnda Yunanllarn, Mslman halktan zorla topladklar silahlar yerli Rum ve Ermenilere dattklar, Rum ve Ermenilerden oluan etelerin Mslmanlarn rz ve namuslarna tecavz ettikleri, ihtiyar, ocuk, kadn ayrdetmeksizin halkn bir ksmn kayklara bindirip denizde boduklar, bir ksmn karada katlettikleri, byk bir ksmn da evlere doldurup yaktklar, mal ve eyalarn gaspettiklerinin anlald. 4 Austos 1921
Bb- l Dhiliye Nezreti dre-i Ummiyye-i Dahiliyye Mdriyeti 254

Ummi: 25333 Hussi: 526

H.U.M Yunan harekt

Hriciye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Marz- kerleridir Yalova ve Gemlik ve Orhangazi kazlarna merbt kur ahl-i slmiyyesine kar k olunan mezlim ve fecyiden dolay taht- tevkfe alnm olan ehs hakknda cereyn eylemekde olan muhkeme ve tevkft esnsnda Yalova'nn Yunanler tarafndan iglinden sonra iddetli ve ser taharriytla ahl-i slmiyyenin silhlar, cem ve dercedilerek yerli Rum ve Ermenilere tevz olunmu ve bu sretle yz bularak kesb-i kuvvet eden yzlerce Rum ve Ermeniden mrekkeb etelerin, ahl-i slmiyyenin heyet-i ummiyyesi zerine bi'l-hcm Yunan kuvve-i igaliyyesinin gz nnde b-re ahlnin gen, ihtiyr ve kadn ve ocuk tefrk edilmeksizin ksmen yelkenli kayklara bi'l-irkb denizde gark ve ksmen karada katl ve ifn ve bir ksm- kllsi de bir hneye doldurulup ihrk edilmek sretiyle mahv ve ifn ve emvl ve eylar nehb yama ve rz ve nmslar hetk ve kyleri ihrk edilmi olduu mdde ve mteklerin beyntna inzimm eden mteaddid uhdun ehdtndan anlald idre-i rfiyye bir numaralu Divn- Harbi Riyaseti'nin irna atfen Harbiye Nezret-i Cellesinden makm- sm-i Sadret-i Uzm'ya bi't-takdm havle buyurulan tezkirede bildirilmekle beyn- malmt olunur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 29 Zilkde sene [1]339 ve F 4 Austos sene [1]337 Dhiliye Nzr Nmna Mster Bende
mza

BOA. HR. SYS. 2627/2

76

YUNANLILARIN TRAKYADAK MSLMANLARA YAPTIKLARI MEZL M RAPORLARI Yunanllarn Trakyada Rumlar zorla askere aldklar, Makedonyada slm, Musev ve Ermenilerden bedel-i nakdi istedikleri, Trakya Cemiyeti htilal Komitesi azas olduklar iddiasyla Lleburgaz mftsyle beraber drt Mslmann idam edildii, Hayrabolu mftsne, ayana ip balanarak yerde srklemek suretiyle, ikence yapld, erkeskyde gen Mslman kadnlara tecavz edildii, yine erkeskyde tutuklu bir Mslmann boazna kaynar su dklerek, Mandral Hfz Cemal Efendinin avucuna ate konarak ldrld,
255

Uzunkprnn Hamidiye kynde bir Mslman kadnn kocasna ait silahlarn yerini syletmek iin ayaklarndan aslarak atete yakld, yine Silivrinin Seymenler ky birinci ve ikinci muhtarlarnn da szde Trk etelerin yerlerini syletmek iin ikence yaplp dvldkleri, Krkkilise ve Edirne hapishanelerinde mahbus Trklere ikence edildii, baz mahpuslarn Milas adasna srldkleri, pekok yerde esnafa ikence edilip mallarnn yamaland, orluda hapsedilen ve isimleri tesbit edilen yirmi bir Trkn yaplan ikencelerden ld, Trklere yaplan mezlimi protesto eden Yunan milletvekillerinin tutuklandklar, Trklerin yapt iddia edilen olaylar hakknda tahkikat yapan Franszlarn Trklerin masum olduunu rapor ettikleri, Trakyada Rum nfusun ounluunu salamak amacyla Mslmanlara yaplan basklarn iddetlendii, ge balayan Mslman halkn yollarda souktan ve alktan daha perian bir hale gelecekleri dnlerek ge engel olunmas gerektii, Bulgar hududuna yakn yirmi be Trk kynn abluka altna alnp dar ile irtibatnn kesildii, Bulgar eteleriyle ibirlii yaptklar bahanesiyle binlerce Mslmann hapishanelere tkld ve yarallar haricindekilerin ar ilerde altrld, bir ok kiinin dayak ve ikenceden ld hakkndaki raporlar 14 Eyll 1921

Harbiye Nezreti J-3

ark Hatt Asker Komserliinin 9/4/[13]37 trh ve 194 numaralu raporu sretidir. Trakya ve Makedonyada cereyn etmekde olan ahvl hakkndaki isttlt ve istihbrt ber-vech-i t arzolunur. 1- Yunanllar Makedonyada, slm, Musev ve Ermenilerden bedel-i nakd kabl etmekdedirler. 2- Trakyada Mslmanlarn 21-31 yanda olanlarnn belediyeden knyeleri istenmidir ve Rumlardan 35 yana kadar olanlar askere davet edilmilerdir. Kuvve-i

256

maneviyyeleri bozulmu olduundan davete adem-i icbetleri hasebiyle cebr ve tazyk ile celblerine karr verilmidir. 3- ark Trakyada siyseten habsedilen yedi bin kadar Mslmandan eksersi tahliye olunduundan el-yevm Edirnede iki bin kii kadar mevkf bulunmakdadr. Yunan Hkmetinin yznc sene-i devriyyesinde afv- umm iln edilecekdir. Yevm-i mezkru tesden Edirnede taklar yaplmdr. 4- Bir hafta mukaddem Hayrabolu mftsinin ayana ip balanarak dereye kadar srklenmek sretiyle ikence edilmi, Tekfurda Mebsu Mustafa Neyyir Bey bi'z-zt kaz-y mezkre giderek mft-i mm-ileyhi alup Edirne vlsine gtrm ve bade-m Mslmanlara iliilmemesi in emir verilmidir. 5- Uzunkpr kazsna tbi Hamidiye karyesinden bir slm kadn zevcinin silhlarn sylemesi maksadyla tehdden bacaklarndan bir aaca aslarak donuna bir kedi konulmu, altna yaklan atein dumanyla izc olunmudur. 6- Mukaddem erkeskynden tevkf edilen Belediye Resi Mehmed Aa, tccrdan Osman, Sarayl Halid, Kahveci Faik, inzibt- asker memru Mustafa efendiler salverilmiler ise de Mustafann boazna kaynarsu dklmesi sebebiyle veft etmidir. 7- orlu erfndan Arnavud Ali ve Ziya beyler ile Bakkal Mustafa, Tccr Emin, Reji memru Feyzi, engel iftlii shibi Ziya ve Mehmed beyler ile mft-i belde ve daha krk kii habsedilmilerse de son gnlerde eksersi tahliye olunmudur. 8- Mektblar ummiyetle postahnede almakda, sansr edildikden sonra kapadlmakdadr. 9- Son gnlerde Ortaky, Karaba, Keml, Doanca huddunda Bulgarlar ile sk sk msdeme vuk bulmakda, her gn drt be mecrh Edirneye gelmekdedir. 10- Yunan eteleri tarafndan der-dest olunarak gtrld vaktiyle arzolunan Kadri Aa, Yunan Hudd Kumandanlna gtrlm, Istranca karyesi ve civrnda ne mikdr asker ve ete kuvveti olduunu ve bunlarn nerelerde olduunu ve hangi kyller tarafndan ie edildii, darb ve ikence sretiyle sorulmu, bil-hire hudd- Osmn dhiline braklmdr. Bery- malmt marzdur.

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi ube: 1

257

Numara: 1550

Marz- ker-i kemneleridir ki, Trakya slmlarna yaplan mezlime ve husst- sireye dir olan istihbrt hulsas ber-vech-i zr arz- huzr- efhamleri klnd. 1- Bulgaristan'da mteekkil Trakya Cemiyeti htill Komitesi zsndan addedilen Llebergos'da [Lleburgaz] mukm topcu mralaylarndan Mtekid Mahmud, Svri Mlzm Murad, Llebergos Mftsi Eyb, erfdan Arif Bey ve efendiler idma mahkm edilmilerdir. 2- Krkkilise'den Doktor smail Hakk, mebslardan Nazmi, birderi Hfz Halil ve Kafesci Ali ile Kzldere'den Ahmed ve Ankara'ya seyhat etdiinden dolay Mlikzde Sleyman Bey ve efendiler tevkf edilerek Milas adasna sevkedilmilerdir. 3- Trakyallara yaplan zulm Mslmanlarla mterek protestoda bulunan Yunan mebslar da tevkf edilmilerdir. 4- Mandral Hfz Cemal Efendi'nin avucuna ate koymak sretiyle veftna sebebiyet verilmi ve emvl ve emlk msdere edilmidir. 5- Yunanllar tarafndan tevehhm edilen Trk etelerinin gy mevkilerini syletmek in Silivri'ye tbi Seymen karyesi Muhtr- Evveli Efrahim Aa koltuklarndan aslmak ve ayaklar altna ate yaklmak sretiyle tazb edilmi ve Muhtr- Sn Hasan Aa dahi fen hlde darbedilerek mahfzan Fenar karyesine gnderilmidir. 6- Krkkilise Mft-i lhk gh, Arzuhalci mer efendiler ile Milyon Hasan Aa, Trakya Mslmanlarna gelen mektblarn sansrnde Yunanla terk-i mes etmek sretiyle Yunan mline hidmet etmekdedirler. 7- Bulgaristan'n muhtemel bir tecvzne kar Yunan huddlar baz nuktn tel [r]gleriyle takviye edilmekde ve Midye taraflarna fazla ehemmiyet verilmekdedir. 8- Trakya Mslmanlarnn yakn bir tde askere davet edilecekleri yi bulunmakdadr. Ber-vech-i bl marz mezlim isim ve mekn tasrhi sretiyle tesbt edilmekde olduundan iktiz edenler nezdinde teebbst- messire-i safnelerinin yn buyurulmas ment- rey-i fehmet-penhleri bulunduu marzdur. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir.

258

F 18 abn sene [1]339 ve


F 27 Nisan sene [1]337

Harbiye Nzr
mza

Harbiye Nezreti Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi ube: 1 Numara: 1652

Marz- ker-i kemneleridir ki, Trakya'da ve hatt- fsl civrlarnda Yunanler tarafndan irtikb edilmekde olan mezlim vesireye dir olan istihbrt hulsas ber-vech-i t arz- huzr- fehmet-penhleri klnur: 1- Bir aydan beri trenle gelp giden yolculardan gen muhaddert- slmiyye birer bahne ile erkesky'nde indirilerek Yunan zbitn ve askeri tarafndan cebren rzlarna tecvz edilmekdedir. Bu miynda 26 Nisan sene [1]337 trhinde Fatih'de Nianca'da Ovazzde mahallesinde iki numaralu hnede ikmet etmek zre Edirne'den gelmekde olan Neyyire ve Edibe hanmlar erkesky'nde trenden indirilerek ve uzunca boylu sarn bir Yunan zbiti tarafndan hilf- nms teklftda bulunularak ismini bilmedikleri bir kye gnderilmilerdir. Ertesi gn hanmlar trene irkb edilirken, erkesky'nde alkonulduklarn ve sebkeden nms-ikenne mcery sylememeleri lzmu mezkr zbit tarafndan kendilerine ihtr edilmidir. Hanmlar hakknda bu gibi mumelelerin tekessr etmekde olduu erkesky istasyon memrlarndan isimleri mazbt olan bir iki kiinin ehdet ve ifdtyla da kesb-i katiyyet etmekde olduundan bu gibi tecvzt- enann meni netcesine kadar muhaddert- slmiyyenin ibu tarkle seyhatlerinin meni ment- rey-i fehmet-penhleri bulunmakdadr. 2- Edirne Tevkfhnesi'nde bulunanlarn kfile hlinde hrice sevkine balanm ve on alt mevkf, birinci posta ile Milas adasna tebd edilmidir. Sofulu erfndan kir Aazde Veli, Ovaky erfndan Hac Mehmed Efendizde Hakk efendiler bu postadadr. Edirne erfndan Cevd, Tekfurdal Ali, Kemahl Hseyin, Yzba Keml Bey bin Veli, Mlzm- Evvel Cemil, orlu Mftsi aban, Gelibolulu Hfz Emin Hayri, sbk Belediye Resi Hfz Hseyin, Necmeddin, Veli, Hakk, Pritineli

259

Ali brahim, orlulu Keml efendiler de ikinci posta ile sevkedilenler miynnda bulunmakdadrlar. 3- Altaa- Sagr karyesi erfndan brahim Aa, btn emvl ve serveti gasb ve env- ikenceden sonra Uzunkpr'ye nakledilmidir. Yenice Kprceky erfndan Sadullah Aa'nn ayn- kbetle bir kolu krlmdr. 4- Yunan Hatt- Fsl Kumandanl tarafndan Trk eteleri tarafndan yapld iddi edilen mevhm ve musanna fecyi hakknda tahkktda bulunmak zre Fransz mlzm Mermeris 28 Nisan sene [13]37'de Hadmky'nden Sinekli'ye giderek Sayalk ve Alaton kylerinde tahkkt icrsndan sonra ve Trklerin masmiyeti intibtyla avdet etmidir. Muktezsnn fsna emr irde-i celle-i cenb- fehmet-penhlerinin yn buyurulmas marzdur. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 26 abn sene [1]339 ve F 5 Mays sene [1]337

Harbiye Nzr
mza

Bb- l Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss

Sinekli Hudd Emniyet Mfettilii'nden vrid olan 1 Austos sene [1]337 trh ve 370 numaralu raporun sretidir. orlu kazsnda habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerin esmsi Yunan itisftnn canl bir hidi olduundan ber-vech-i zr arzolunur. Ol bbda.
Emrzde Halid Bey Arnavud Ali Bey Ressam Niyazi Bey Temel Efendizde Zeki Bakkal Mehmed Aa Hac Osman kalfa " kence netcesi veft etmidir." Bakkal Mehmed Aa dmd Hakk Bey 260 Uzunhacl Bakkal Kzm Ferhad olu brahim Emir Efendi "zbitlikden mtekid" Hoca Hseyin Efendi olu Fik Efendi Reji Memru Fevzi Efendi Mehmed Bey'in ktibi Mustafa Efendi "Krkkilise Habshnesi'nde Yunanler tarafndan katledilmidir.". Krkkilise'nin Kavakdereli Yusuf Aa

Sleyman avu Ali Pehlivanzde Hseyin Kalle Receb " kence netcesi veft etmidir." Kalle Receb birderi Halil zzet olu Emin Mslim Khya Arnavud Ali Khya

Aslna

mutbkdr F 9 Austos sene [1]337

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi ube: 2 Ksm: 3 Numara: 1340

Marz- ker-i kemneleridir ki, Ahl-i Mslimeyi hicrete icbr ile Trakya'da bir Rum ekseriyeti tekli in Mslmanlara rev grlen tazyktn son gnlerde yine btn iddetiyle tatbk edilmekde olduu ve ahl-i Mslimenin bu tazyk karusunda emvl ve emlkn ya yok bahsna satarak veya yzst brakarak cn, rz ve nmslarn kurtarmak in hicret etmekde bulunduklar ve bu hicretin bir akn eklinde devm etmekde bulunduu Hatt- Fsl Komiserlii'nin cmle-i istihbrtndandr. Her gn artan bu muhceret aknnn hem ie ve iskn, hem de mevsim mnsebetiyle sebebiyet verecei seflet ve pern vreste-i arz u beyn olmala berber bu hlin devmn t-i memleket nokta-i nazarndan dahi muvfk olamayaca muht- ilm-i hidvneleridir. Temn-i ekseriyyet maksadna matf olan Trakya'daki Rum ve Yunan zulm ve itisftna bir nihyet-i katiyye verdirilmesi ve bu sretle slif'l-arz hicret aknnn nne geilmesi ment- rey-i rezn-i smleri olmala. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 11 Muharrem sene [1]340 ve F 13 Eyll sene [1]337 Harbiye Nzr
mza

Harbiye Nezreti Erkn- Harbiyye 261

ube: 1 J3 Numara: 3209

Hriciye Nezret-i Cellesine Marz- kerleridir, Trakya'da Yunanllar tarafndan icr edilen mezlim ve vukuta dir Hatt- Fsl Komiserlii'nden mevrd raporlarn hulsas ber-vech-i t arzolunur: 1- Trakya Trklerinin Bulgar eteleriyle terk-i mes etdikleri bahnesiyle tevkfta germiyet verilerek Edirne ve Krkkilise habshneleri masm Trkler ile doldurulmudur. Yalnz Krkkilise Habshnesi'ndeki iki bin be yz mevkfdan yalnz mcrimn mahbsnede alkonularak mtebksi tahkmt ilerinde ve hidemt- kkada istihdm edilmekdedir. Ekser mahbsn b-tb bir hle gelinceye kadar darbedilmekde ve bazs eser-i darbdan veft etmekde ve rz ve nmsa tecvz vakalar tekessr etmekdedir. Trklerin hicreti;ne Yunanllarca mmnaat edilmekde ve Trakya veya adalara tehcrleri mevz- bahs olmakdadr. 2- Bulgar huddunda Lalapaa kazs civrnda yirmi be ky kordon altna alnm ve ibu kyllerin hricle temsa imknlar kalmamdr. 3- Kostantin zamnnda Trklere mezlim yapldndan bahisle Venizelos tarafdrn, Trkler arasnda propaganda yapmakdadrlar. 4- Vize'den Makedonyal Muhcir Abdl Aa odun kesmekde iken Yunan jandarmalar tarafndan katledilmi ve hmil olduu dahil veskasn merkebin semerinde bulundu diye mirlerine teslm etdikleri hlde en ibtid bir tahkkta bile tevessl edilmemidir. 5- Vize'nin Tatari kynden olak Mustafa ve ilesine bakla ikence yaplarak bin alt yz liras alnmdr. Ve yine mezkr kazdan esmsi merbt ehs tevkf edilerek Edirne ve adalara sevkolunmudur. 6- Dimetokal olup Tekfurda'nda muallimlik eden Hasan olu Ahmed Efendi ve kin birderi Ali olu Mustafa Efendi Yunanlerin mezliminden havfen Istranca cihetinden Hkmet-i Osmniyye'ye iltic etmilerdir. 7- Eyll'n ikinci gn Istranca'nn iki sat garbnda ve hatt- fsl zerinde zuhr eden yangn, Istranca ahlsinin muvenetine ramen 8 Eyll sene [13]37 trhinde devm etmekde bulunduu marzdur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir.

262

F 11 Muharrem sene [1]340 ve F 14 Eyll sene [1]337

Harbiye Nzr
mza

BOA. HR. SYS. 2540/12, 14; 2541/3, 5

77
YUNANLILARIN AYDIN YAKINLARINDAK KARATEPE KYNDE K YZ TRK KATLETT KLER Yunanllarn Aydna iki saat mesafedeki Karatepe ky halkn camide toplayp, camiyi atee vermek suretiyle yaktklar, iki yz kadar Mslmann yanarak ld. 15 Nisan 1922
Bb- l Dhiliye Nezreti dre-i Ummiyye-i Dhiliyye Mdriyeti Umm: 26555 Huss: 158

Hriciye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsne Marz- kerleridir, ubat'n birinde tfenk ve makineli tfenk ile mcehhez bir Yunan takb mfrezesinin Aydn'dan iki sat mesfede kin Karatepe karyesine gelerek kyllerin cmide tecemmlerini emretdii ve kyller cmie toplandkdan sonra da mfreze efrd tarafndan cmiin drt kesine benzin tenekeleri konularak ate verildii ve hsl olan infilk netcesinde cmiin tavan mctemi bulunan btn ky ahlsinin zerine kerek iki yz kadar kylnn bu fciann kurbn olduu ve ecsd miynnda Molla Salih olu Molla Mustafa ve Kahveci Abdullah Mehmedi'nin tehs edildii ve esn-y infilkda ahlnin feryd fign mahall-i vakadan bir sat mesfede bulunan eyh karyesi ahlsi tarafndan iidildii mevsk bir menba'dan vki olan istihbrdan anlalmasna binen Yunanllar tarafndan ahl-i slmiyye hakknda tafsl olunan dereceye varan mezlim ve itisftn bir an evvel

263

nihyetlendirilmesi in cb eden teebbstda bulunulmas ment- rey-i l-i dverleridir. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 16 aban sene[1]340 ve F 15 Nisan sene [1]338 Dhiliye Nzr Nmna Mstear Bende
mza

BOA. HR. SYS. 2631/34

78
ANAKKALEDE YUNAN ASKERLER N N VE SLM DMANI KR APOSTOLUN YAPTII KATL MLAR Yunanllar tarafndan yaplan mezlim hakknda anakkale- ngiliz gal Kumandanlna vesikalar dahi gsterilmek suretiyle mracaatta bulunulduysa da sonu alnamad, Yunan postasna memur Yunan mfrezesinin Bozili ky yaknlarndaki derelerde ekiya pususuna derek kayp vermesi zerine, slm dman olan Kr Apostolun da bulunduu bir mfrezenin Bozili kyne giderek drt Mslman ldrd, dokuz kadar evi yakt, Ezinede belirli bir saatten sonra sokaa kma yasa ve evlerin kapsna fener asma zorunluluu konduu, rzgrn tesiriyle feneri snenlerin evlerinden alnarak dvld, ikence yapld, eitli bahanelerle tutuklananlar hakknda bir daha haber alnamad, Kr Apostolun arksz ky imam ve muhtaryla ahaliden bir kiiyi feci bir ekilde katlettii, Akakeili kynden de bir kiiyi ldrd, ekiya korkusuyla kylerden kap kasabaya yerleen Mslmanlara, Yunan askerlerinin rz, namus, mal ve canlarn muhafaza ettiine dair birer mazbata imzalatlmaya alld, cani Kr Apostola teslim edilen mfrezenin Mslmanlara her trl fenal yapmaya hazr olduu, Ezinenin en byk ve zengin kylerinden Geyikli ve Bergos ky halknn btn eya ve hayvanlarn brakp kamak zorunda kaldklarndan bahisle acilen siyas tedbirler alnmas gerektiine dair rapor ve tezkireler. 21 Mays 1922

264

Kala-i Sultniyye Mutasarrfl 220

Mahrem Dhiliye Nezreti Huzr- Smsine Marz- ker-i kemneleridir, Livnn Yunan igli altnda bulunan mentknda Yunanllar tarafndan ahl-i slmiyyeye teden beri k edilegelmekde olup vaziyyet-i hzra haylletiyle ref ve tahddine imkn bulunamayan mezlim hakknda tedrik ve cemedilebilen vesikin dahi ire ve itsyla mezlim-i vka- mebhsenin nne geilmesi lzmu anakkale ngiliz gl Kumandanl'na evvel ve hir bi'l-mrcaa taleb edilmekde ve mezkr kumandanlkca da shhatlerine kanat hsl olan ahvl-i mtek-bih Dersadet'deki mercilerine izbr ve ibl olunagelmekde idi. Bundan iki gn akdem kendisiyle mlk olduum igl kumandan veklinin Dersadet'de Kolonel Stuvrt'tan aldn beyn ile kerlerine ire ve baz fkrt da krat ve tercme eyledii bir tahrrtda liv dhilinde, Yunanllar tarafndan k ve irtikb edilegelmekde olup kendilerini de fevka'l-de mteessir eden mezlim ve fecyi ref edilmi olmak zre livnn Yunanllardan tahliyesi hussundaki imdiye kadar mesbk gayretleri maa't-teessf mntic-i muvaffakiyyet olamadnn ve maa-hz yine bu maksad mahallen takb ile matlb netceye sle almak in Kuv-y Mttefika gl Kumandan Ceneral "Harington" cenblar tarafndan memr edildiini sret-i mahssada taraf- cizneme tebli ir edilmekde bulunduu bery- malmt arzolunur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 19 Nisan sene [1]338 Kala-i Sultniyye Mutasarrf Bende
Vahab

Kala-i Sultniyye Mutasarrfl 277

Mhimdir Dhiliye Nezret-i Cellesi Hk-i Py- Smsine Marz- ker-i kemneleridir,

265

Yunanler tarafndan Ezine kazsndaki ahl-i slmiyyeye kar k edilen fecyie dir mahall memrn-i inzibtiyyesinden alnan iki kta raporun suver-i mstahrecesi leffen takdm-i hk-i py- sm klnmdr. Mtlaasndan muht- ilm-i l buyurulaca vechile gnden gne tezyd etmekde olan mezlim-i Yunaniyye, eyym- ahrede de pek ziyde kesb-i iddet ederek Yunan mntka- igli dhilinde bulunan slm ahl in huzr ve emniyet tammyla mnselib bir hldedir. Ezine'nin en cesm ve zengin kylerinden madd olan Bergos ve Geyikli karyeleri ahlsinin Apostol nmndaki hun-hr bir Yunan mfrezesi kumandannn zulm ve tazyki ve kylerini ihrk edecei hakkndaki iln ve ias zerine btn ey ve mevlerini karyelerinde terkle yalnz canlarn kurtarmak in dalara ve oradan da bizim tarafdaki kylere ilticya mecbriyetleri, fazyih-i Yunaniyyenin derecesini tayne kfdir. Binen-aleyh tevlsinden korkulmakda olan bu hlin men ve tahddi emrinde btn mdler, Bb- l'nin kudret ve siyset-i liyesine merbt bulunmu olmala. Ol bbda emr fermn hazret-i veliyy'l-emrindir. F 23 Ramazan'l-mbrek sene 1340 ve F 21 Mays sene 1338 Kala-i Sultniyye Mutasarrf Bende
Vahab Kala-i Sultniyye Mutasarrfl

Sret Zeyl, 14 Mays [1]338 trh ve 2/841 numaralu rapora: 11 Mays sene [1]338 Cuma gn bade'z-zevl Ezine ve Bayrami Yunan postasnn Baeli'ye sevk ve sline memr yirmi kiilik Yunan mfrezesinin Baeli'nin iml-i garbsinde kin Bozili karyesinin arkndaki derelerde eky pususuna urayarak yedi maktl, drt mecrh ve yedi nefer kadar da gibleri bulunduu ve bi'l-hire Ezineli ak-yi sbk ve slm mntakimi Kr Apostol'un da mevcd ve ald bir mfreze ile berber vukt mtekib Bozili karyesine azmetle isimleri mtekaddim drt slmn kurunla katl ve birisinin de ar sretde cerhedildii ve bundan mad sekiz-dokuz hnenin de ibu mfreze tarafndan ihrk edildii arzedilmi idi. Trh-i mezkrdan bugne kadar Yunan Kumandan Yzba Marva tarafndan slmlar hakknda takb edilen imh politikasn mdde-be-mdde ber-vech-i zr arzeylerim.

266

1- 12/13 Mays sene [13]38 Cumartesi gecesi ezn sat bir karrlarnda mnd tarafndan aru ve sokaklarda ahlye hitben "Yunan kumandannn emri; sat iki buukdan sonra kimse darda bulunmayacak ve herkes hnesi kapusuna fener takacak. Tayn edilen mddetden sonra hricde grlecek olanlar derhl devriyeler tarafndan kurunla urulacakdr" diye iln edilmesi zerine bi'l-umm ahl-i slmiyye dkkn ve kahvehnelerini kapatarak hemn hnelerine firr ve sat birden itibren ibu geceden beru kimse darya kmaa cesret edememek[de]dir. 2- 14 minh trhinde kasaba civrnda koyun ve kei olaklarn rayeylemekde olan kassb esnfndan ve Midilli muhcirlerinden Ramazan bil-sebeb ve bahne tesdf eyledii birka Yunan askeri tarafndan sopa ile darb ve cerhedildii. 3- 14/15 minh gecesi nsfu'l-leylden sonra kasaba ahlsinden Mehmed Efendi olu A Kmil Usta ve Hac Halil Aa'nn mahdmu Ahmed Aa ve Halil avu'un birderi smail'in hneleri kapusuna talk etmi olduklar fenerlerin rzgrn tesriyle snm olduu, devriyeler tarafndan grlerek kendileri hnelerinden kaldurulup belediye diresine celb ve kendileri fen hlde darbedildikleri ve bunlardan smail'in vcdunun mteaddid mahallerinden devriye askerleri tarafndan bakla cerhedildii. 4- 15 minh pazartesi gn kasabada gezmekde olan Bayrami kazs ahlsinden ve araba srcl ile mtagil on yedi yalarnda erefeddin vaka gn Ayvack'dan Ezine'ye yolcu getirirken ekylar grd hlde bi'l-hire rstgeldii mfrezeyi kz etmedii sebeb ve bahnesiyle Yunan askerleri tarafndan depoya gtrlerek tevkf edilmi ise de imdiye kadar hayt ve memt hakknda hi bir malmt alnamad. 5- 15 minh pazartesi gn kasabada, pazarda gezmekde olan Kzltepe obas ahlsinden ve sbk aklerden iken Kzlkyl Halil ve birderleriyle birlikde teslm olarak afva mazhar olan iekyzl Ali Osman, Yunan askerleri tarafndan yakalanarak depoya gtrlp tevkf edilmi ise de imdiye kadar hayt ve memt hakknda hi bir malmt istihsli mmkin olamad. 6- 15 minh pazartesi gn Ezine pazarna bery- maslahat gelmi olan Kzlky Muhtr Hac Osman Aa Yunan askerleri tarafndan der-dest edilerek depoya sevkolunmu ise de imdiye kadar hayt ve memt hakknda kat malmt istihsli mmkin olamamdr. 7- 15 minh pazartesi gn bery- maslahat kasabaya gelmi olan Sarpdere karyesi ahlsinden Gaydac smail kerimesiyle Ezine'den karyesine avdet eylemekde iken nar karyesi civrnda Yunan mfrezesi tarafndan yakalanarak kurunla katledildii ve berberinde bulunan kermesinin bin mkiltla rz ve nmsunu ve
267

haytn kurtararak Kzltepe karyesine iltic eyledii ve mfrezesi miynnda Kr Apostol'un da mevcd bulunduu. 8- 16 minh sal gn kaznn arksz obasna Yunan takb mfrezesiyle birlikde giden Kr Apostol, karye-i mezkreye muvsalat ve icr-y taharriyyt esnsnda mam Adem Efendi'nin hnesinde bir ngiliz tfengi zuhr eylemesinden dolay mm-ileyhi pek fec bir sretde katl ve bundan mad karye muhtr mer Aa ile ahlden Salih avu'u dahi bil-sebeb ve bahne kurunla katl ve Salih olu Halil'i dahi ar sretde cerh ile yedindeki brgrini de ahz u gasb ile Baeli karyesine doru azmet, Yaylack ve Kestanbol karyeleri tarkiyle Akakeili karyesine vsl olan mezkr mfreze Bozcaadal olup ibu karyede mtemekkin Kabsman(?) Hseyin Kapudan' hnesinden alarak Kestanbol karyesine doru getirmekdeler iken Kestanbol karyesi erfndan olup Ezine'de ikmet etmekde olan Hac Hsni Efendi'nin baesi altnda kurunla katl ve cenzesi, mahall-i mezkrda terkeyledikleri Kestanbol korucusu tarafndan grlerek Akake[]ili muhtrna ihbr ve malmt verildii. 9- Katledilen ahl-i slmiyye hakknda karye muhtrlarndan mevrd vesikin leffen arz u takdm klnd. 10- 16 minh trh ve sal gn Yunanllarn iglden beru yapdklar mezlimi setreylemek maksadyla igl kumandanl tarafndan kasabaya karyelerden gelerek ikmet etmekde olan karyeler ahlsini belediyeye davet ile kasabada ikmet eylemeleri esbbn sul ederek merkmndan alm olduu cevbda aklerden firr eylediklerini bildirmeleri zerine igl kumandan o hlde kendilerinin eky zulmnden kasabaya iltic eylediklerini ve Yunan efrd- askeriyyesinden hibir zulm ve zarr grmediklerini ve dim rz ve nms ile ml ve cnlarnn muhfazasna alldn mbeyyin herkesin kendi nmna birer mazbata tanzm ve temhr eylemesini emir verilmi ve bu srada Yunan kumandan nezdinde bulunmakda olan Dav Vekli Hayri Efendi ayaa kalkarak Yunan kumandanna hitben askerlerden iglden imdiye kadar katiyyen bir zulm ve ikence grmediklerini ve dim huzr ve rhatla hnelerinde hereyden emn ve msterh'l-kalb olarak imrr- hayt eylediini beyn etmesine karu kumandanlk tarafndan "Bravo Hayri Efendi!" hitbyla elinden sklarak kendisine yer gsterilp oturtdurulmala berber temhr edilecek mazbatann da tanzm ve imlsna Hayri Efendi'nin memr edilmi olduu. 11- Be gn zarfnda cereyn eden vakyi ve mezlim bunlardan ibret olup umm ahl-i slmiyyenin haytlarnn katiyyen taht- emniyyetde bulunmamasndan dolay son derece havf ve ende ierisinde hayt geirilmekde ve katlimdan her dim korkulmakdadr. nk Kr Apostol gibi cn, ktil bir ahsn eline teslm
268

edilen mfreze efrdnn her drl fenl yapmaa slik ve hhi-ger olduunu kat sretde arzeder ve gitdike alevlenecei ikr olan u fenln men resi hakkndaki tedbr-i siysiyyenin cilen ittihz ve temni esbbnn istikmlini ahl-i slmiyye nmna ehemmiyetle ric ve istirhm eylerim efendim. 17/5/[1]338 Aslna mutabkdr. F 21 Mays sene [1]338 BOA. DH. KMS. 60-3/46 Ezine Jandarma Kumandan Mlzm- Evvel
Mehmed zzet

79

SKE VE KUADASINDA YUNAN KATL MI SEBEB YLE MSLMAN NFUSUN AZALDII, MSLMANLARIN MAL VE MLKLER NE EL KONULDUU Ske ve Kuadasnn ani Yunan igaline uramas sebebiyle Mslmanlarn btn eya ve mallarn brakarak katklar, Skede kalan yz altm nfusun da her gn ikier er azald, Ske yaknlarnda, Gmyenikynde ve Tatar kynde toplam yz on alt kiinin ehit edildii, erfn mal ve mlkne zorla el konulup Mslman halkn her trl eya ve mallarnn alnd, btn tanabilir eyalarn trenle zmire, Kuadasndan da Sisam ve Yunanistana gnderildii, kadnlara tecavz edildii, Mslman halkn blgede cereyan eden olaylar aratrmak iin bir tahkik heyeti talep ettii. 12 Haziran 1922

Huzr- Devletlerine Devletl Tevfik Paa Hazretleri Malm- devletleridir ki, Ske ve Kuadas'nn n igli hasebiyle ahl-i ummiyye servet ve nukd ve eylarn ahzetmeden firr etmilerdir. Ske'de zkr ve ins yz altm nfs kalmdr. Bunlarn da gnden gne mikdr azalmakda ve her gn hnelerinde ikier ve er nfs ehd edilmi bulunmakdadr. Ske'ye bir sat mesfede yirmi alt kii, Gm Yeniky'nde on sekiz kii ve Tatarlar karyesinde yetmi iki kii ehd edilmidir. Btn ehl-i slmn emvl ve emlk
269

emvl-i metrke diye vaz- yed edilerek furuht ve zabtedilmekdedir. Hatt Ske'den kmaa muvaffak olamayan erfdan Einli Hac Mustafa Efendi'nin elli bin liralk debbahnesi ve yirmi bin liralk kereste maazas btn emtias ile vaz- yed edilmidir. Bil-istisn btn Mslmanlarn mllar ve ey-y beytiyyeleri huzrlarnda ahz u gasb edilmidir. h u enn iindeyiz ifn ve imh ediliyoruz. mddmza yetiin. Bb- Hilfete ilticya karr verdik Allah ve Resullullah akna heyet-i tahkka gnderilsn ve hi olmazsa gnden gne mikdrmz azalmakda olan ehl-i slmn imddna yetiin. Ne servet ve ne smn ne de mev ve ne de ey kalmdr. Binlerce dnm mezrtmza da vaz- yed edildi. Bu kadar zulm ve hakret ve imh edileceimizi md etmiyor[d]uk. Btn kadnlarn nmuslar hetkedildi. Allah ve Resullullah akna imdd- ruhniyyete snarak tahlsimizi ilcya(?) ricya ictisr etdik. mh ve ifn ile tehdd ediliyoruz ve edilmekdeyiz. Mtebk ahlnin cn ve nmslarnn muhfazas matlb ise imddmza yetierek tahlsimize re-sz olunuz. Paa hazretlerinin merhamet-i devletlerine iltica etdik. Yazkdr ve gnahdr. Ehl-i slm muttasl imh ve ifn ediliyor. Btn servet smn ayrca imendfer ile zmir'e vapur ile Kuadas'ndan Yunanistan'a ve Sisam'a sevkedildi. Ankara'dan imdd yok zaten. mdimiz yok, hi olmaz ise hilfet-i muazzama vekli olan zat- devlet-penhleri re-i na-szmza dev bularak tahlsimize muvaffak olun. Bk bek-y devlet ve tahlsimiz ahsr mlimizdir devletl Tevfik Paa hazretleri. F 12 Haziran sene 1338 [Ske'de dman elinde mahsr kalan ahliden baz ehsn isim ve imzalar.] BOA. HR. SYS. 2631/77

80
YUNANLILARIN UAK, EME, GED Z VE KTAHYADA M LL SERVETE EL KOYUP HALKA ZULM YAPTIKLARI Balya kazasn igal eden Yunanllar tarafndan on yandaki kz ocuklarna dahi tecavz edildii, Aravack ky erkeklerinin camiye toplanarak evlerde kalan kadn ve kzlarn namuslarnn kirletildii, Hac Hseyin, Manclk, Deliler ve Haydaroba kylerinde de ayn olaylarn yaand, gzel gen kadn ve kzlarn evleri yerli Rumlardan renilerek
270

geceleri evlerinden alnp daa kaldrld, direnenlerin ise acmadan ldrld, Kuva-y Milliye ile ilgisi olduu iddiasyla ok sayda Mslmann hapsedilerek ldresiye dvld, dayak yiyenlerin be-on dakika ierisinde ldkleri, ev ve camilerin yamaland, deerli eya ve hallarn alnd, Fndkl kynde yetmi evin yakld, Uak kaymakam ve erftan yirmi sekiz kii dahil olmak zere yzlerce kadn ve ocuun Atinaya gnderildii, pek ok kiinin ate zerinde ba aa aslmak gibi eitli ikencelerle ldrld, medrese, mektep, mabet ve evlerin zorla boaltld, Uak, Eme, Gediz, Ktahya ve buralara bal yerlerde ziraat, ticaret ve imalata ait btn alet, makina ve vastalara el konulup halkn elindeki btn hayvanlarn ve gda maddelerinin alnd, anbarlarn boaltld, ahalinin cepheye sevkedilip siper kazdrld, Mslman mezarlarnn alp llerin kafalarnn kopartlarak Rum ocuklarna top oynatld, maliye gelirlerine ve memur maalarna el konularak igalci Yunan askerlerinin ailelerine verildii, Rumlarn ticaret yapmalar serbest braklrken Mslmanlarn ellerindeki her trl ticar malzemenin alnd, karlnda bedel isteyenlerin ise lmle veya cepheye gnderilmekle tehdit edildii, cepheye yaknl sebebiyle Trk aknc mfrezelerinin hcumuna urayan abankyde Yunanllarn Kuva-y Milliyeyi ardklar ve Yunan askerlerini krdrttklar bahanesiyle Mslman halktan, ate zerinde yakmak, boazlamak, rz ve namusa tecavz etmek gibi ikenceler yaparak intikam aldklar, tarafsz devletlerden oluturulacak bir tahkik heyetinin acilen gnderilmesi gerektii. 28 Haziran 1922

Bb- l Dhiliye Nezreti dre-i Ummiyye-i Dhiliyye Mdriyeti

Balya Kim-i makm brahim Edhem Beyin raporu sretidir. Bendeleri, Balya kazs kim-i makmym. Sret-i musaddakas leffen takdm-i pgh- smleri klnan zmir Yunan Fevkal-de Komiserlii'nin Balya Mmessilliinden tebl klnan tahrrt mcebince memriyetimden infisl etdirildim. Kaz-y mezkr kim-i makmlnda bir buuk sene devm eden

271

zamn- memriyyetimde teessf ve teessrlerle grlen mezlim-i gn gndan bazlarn arzetmei kendim in bir vecbe addederim: 1- Hetk-i rz; takb mfrezesi nm tahtnda kazmzn mlhaktna kan efrd- askir-i Yunaniyyenin on yandan itibren muhaddert- slmiyye hakknda rev grdkleri fil-i en, lanetlerle yda sezdr. Misl olarak Aravack karyesinde yedi yandan yetmi yana kadar mevcd erkeklerse cmi odasna doldurulup, hnelerde yalnz kalan muhaddert- slmiyyeye cebren ve kahren fil-i en icr eylemeleri; kez Hac Hseyin karyesinde on yandaki kz ocuklarndan balayarak dalara karup, kyde bulunan muhaddert- slmiyyeye fil-i en icr eyledikleri; Manclk, Deliler ve Haydaroba karyeleri mrr'l-arz felket-zedelerin ser-mednndandr. Bi'l-hssa urasn yn- arz grrm ki Ilca Karagol Kumandan avu Mannof tarafndan on, on iki kiiden ibret maiyyeti ile karye-i mezkrede evvelce iskn etmi zt'z-zevc Feride ve Bahriye nmlarnda iki shibe-i izzet hemrenin ikmetgh kapusu bir gece krlarak ieriye bi'd-duhl t-be-sabh mezbrelere icr-y fil-i en etmilerdir. Ertesi sabh, bundan haberdr olan ve Balya kasabasnda madenlerde amelelikle akvt- yevmiyyesini tedrk eden zevci ikme-i dav etmek zre merkez-i kazya gelmi ise de bunu haber alan askir-i Yunaniyye merkmu lmle tehdd ederek davsndan fergat etdirmiler ve yedinden de tahrr bir sened almlardr. 2- Darb ve ikence ve itlf- nefs; trl trl bahnelerle ve bil-hssa eky ile temsda bulundu isndtyla arz etdikleri ehs hemn tevkf ve derhl habshneye ilk ederler ve mtekiben darb- edd ile sopa ile dmeye balarlar. Bundan mteessir olan madrb bardkca env- gn seb ve etm ile darb tedd ederler ve be dakka zarfnda madrb ya lr veya nm-mrde bir hlde dar atlur. Emsl-i addesinden bir ka danesini arzedeyim. Meclis-i idre azsndan Danimendli Sleyman Efendi on dakka zarfnda eser-i darb netcesi olarak veft eylemidir. idem karyesinden genc bir rencber bu sretle dlerek nm-mrde bir hlde ebeveynine teslm edilmi ve drt gn deriye sarldkdan sonra terk-i hayt etmidir. Belediye Ktib-i sbk smail Efendi sret-i marza diresinde darb edilerek braklm ve drt ay evinde derilere sarlarak tedv edilmidir. Balya -Karaaydn Madeni letme Mdri[ye]ti yazhnesinde mhendis Hasan Tahsin Efendi de madrbn miynnda olup, be ay tedvde bulunmudur ki, mm-ileyh el-yevm Divanyolunda mamlt- zeytiyye maazasnda sat memru bulunuyor. Belediye azsndan ve erf- memleketden Yrk Ali Aa bu sretle darbedilenler miynndadr. 3- Gasb- emvl; takb mfrezesi nm tahtnda mlhakta azmet eden efrd- Yunaniyyenin balca vazfesi evlerde z-kymet ey ve huliyyt ve btn ky

272

cmilerindeki ndde ve gzde hal ve kilimleri gasbetmekdir. Bu gibi sadmeye uramayan ky hemn yok gibidir. 4- hrk- byt; takb mfrezesinin gitdikleri mahalde irtikb eyledikleri env- fazyh miynnda ihrk- byt noktasn da unutmuyorlar. Bil-hssa, Fndkl karyesinde son zamnda 70 hne yaklmdr. 5- Orman harki; orman harkinin hesb ind-Allah malmdur. Yakmadklar orman kalmamdr. Bil-hssa tenekelerle gaz gtrp dkerek ateledikleri gibi sndrmek teebbsnde bulunan civr kylleri menediyorlar. Nitekim Akba karyesi ahlsi, kylerinin iine gelmekde olan harki itfya teebbs etdiklerinden kendileri lmle tehdd edilmilerdir. 6- bdethnelere taarruz; Balya kazsnda kin cmi-i erfin minresi gn sabhdan akama kadar mavzer kurununa tutulmu ve ksmen tahrb edilmidir. Kabristanlara da taarruz edilerek talar krlmdr. Zkr Mektebi'n[in] camlar ve kapular krlarak ieriye girilmi, talebenin talme mahss tfenk ve trampeteleri gasbedilmidir. Bu ve emsli mezlime hedef olmak tehlikesi karusunda bulunan ahl ve sekene-i memleket yn- merhamet bir hl ve vaziyyetdedirler. nyet-i br ve ruhniyyet-i peygmber ve hkmetimizin tedbr-i sibe-i hals-grnesi ile sefne-i hkmetin shil-i selmete slini eltf- ilhiyyeden niyz ve ibu rapor- ciznemi huzr- l-i cenb- nezret-penhlerine arz u takdme ictisr eylerim. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 22 Mays sene [1]338 Balya Kazs Kim-i makm
brahim Edhem

Aslna mutbkdr. F 3 Haziran sene 1338

H.U Mtreke Anadolu'da Yunan harekt ve mezlimi Huzr- Sm-i Cenb- Mehat-penhye Devletl, semhatl efendim hazretleri;

273

7 Mart [1]338 trh ve 50 numaral msade-i celle-i cenb- Mehat-penhleriyle evvel huzr- devletlerine varup eteklerinizden pmek, sniyen msade-i celle-i cenb- Mehat-penhlerini mustashaben Avrupa hkmetlerini dolaup vahet ve mezlim-i Yunaniyyeyi birer birer meydn- aleniyyete dkmek emeliyle bir kta pasaportun its hussundaki mzekkire-i diyneme, zmir Fevkal-de Komiserlii tarafndan merbten takdm klnan cevb- red verilmi olduundan hemn zmire gitmek vahet ve mezlim-i Yunaniyyeyi mdde be-mdde zt- devletlerine arz u ibl etmek sretiyle ahl-i Mslimenin hfz- n ve nmsunu ve bir dereceye kadar hrriyyet-i tmmesinin beksn temne medr olmak zre u arzam takdme ictisr ediyorum. yle ki: Evvel: glin akabinde bada kaz Kim-i makm Ahmed Cevdet Bey olduu hlde yirmi sekiz erfn merkez kazdan ve yzlerce kadn ve erkek ocuklarn mlhaktdan Atinaya sevkedildii ve pek ok kimseleri habs ve ate zerinde baaa asmak gibi mtenevvi ikencelerle darb ve idm etmek sretiyle memleketin mnevvern ksmn mahvetmidir. Sniyen: Muvenet ve muzheret-i devletleri syesinde pek byk fedkrlklar netcesi Drl-hilfe Uk Medresesi'nin bir ksmndan mad otuz iki medreseyi hv olan Uk medris ve mektibinin kffesi ile bir ksm mabid ve yzlerce meskin shibleri dar atlmak sretiyle bil-lzm ve bil-ihtiyc igl ve bu na kadar mahallesi imh edilmekle millet-i slmiyye hakkatde acnacak bir hlde madr ve esef ki yzlerce senelik emekleri heben mensr[a] olup gitmidir. Slisen: Uak, Eme, Gedus, Ktahya ve mlhaktnda zirat ve ticrete id ne kadar araba, brgr, kz, deve, merkeb var ise tekmline bil-bedel sahibleriyle vaz- yed edp zirati mahvetmek sretiyle vesit-i nakliyyesini temn etmekdedir. Rbian: Memleketin koyun, kei, inek srleriyle, anbarlar dolusu buday, arpa, nohud, fasulye gibi meklta mteallk mevdda bil-bedel vaz- yed ederek nesl-i hayvan kesmek sretiyle ordusunu infk etmekdedir. Hmisen: Ahl-i kury cebheye sevkedp, istihkm kazdrmakda ve pek ok karyelere bir mteahhid gibi beher hafta yz, iki yz, yz ilh. okka et tedrik edemedikleri takdrde, bedellerini nakid olarak tahsl etmekle mezlimin gyesine varmak siyset-i Yunaniyye ise millet-i slmiyyeyi mahvetmek sretiyle derdine dev aramakdadr. Sdisen: htiyct- hayvniyyelerinin temnini vesle ittihz etdikleri ummhnelerin tevhdi mmkin iken srf ahl-i Mslimeyi rencde etmek in her slm mahallesinin muhtelif mahallerinde on, on be ummhne kd etmek sretiyle haytda olanlara azb, mezr duvrlarn ykmak, Sabh(?) mahallesinden
274

Torlak olu Mehmed mahdmunun ve daha bir oklarnn kabirlerini aup meyyitlerinden boazlarndan kesp, skmak sretiyle kellelerini alup Rum ve Ermeni ocuklarna kozak oynatdrmak gibi vahetlerle millet-i slmiyyeyi rencde etmekde olduklarndan ahl-i Mslimenin bu vahete sabr u karr ve bundan fazlasna tahamml ve iktidr kalmamdr. Sbian: Kurda silh taharrsi veslesi ile erkekleri bir cmie doldurup, kadnlarn rz, ml ve cnna tasallut etmek ve bir ksmlarnn hnelerini yakmakla en yksek vahet ve mezlimi icr etmekdedir. Sminen: Bi'l-fil hkmetde f-y hidmet edenlerden mad vridt- Mliyye'ye vaz- yed ederek teklt ve sarfiyt mkemmel olduu hlde bil-makbz Uk Sanduundan on bin liray mtecviz mebla alr, bdcenin tevzn in ibu mebla Mliye Nezretine gndermeyp Anadoluda icr-y mezlim eden asker ilelerine verirken yzde yirmi zamimin kat emrinin memlik-i megleye temli vahet ve mezlimin imtiddn arz edercesine eh-rh- selmete slkdan udl ve bu kadar bast bir meseleyi fark ve temyz etmeyerek millet-i slmiyyeyi felketden felkete srklemek bunu kabl etmek demek olacandan, Mliye Nezret-i Cellesi vstasyla Yunanler tarafndan neredilen ibu tammin memlik-i megleye adem-i ml sretiyle tekzbine, Asya-y Sugr'nn bu kemeke hli imtidd etdii takdrde hayvant ve meklta id bir habbe kalmadndan, merkez-i kaznn servet-i ummiyyesine tecvz edecei, tahliye etdii takdrde oldukca hiz-i ehemmiyyet olan fabrika ve messest- ticriyye ve sniyyenin hedm ve tahrbi cihetine gidecei vreste-i itibh bulunduundan, millet-i slmiyyenin byle bir skleti ekecek hli ve bu gibi mezlim ve yama-gerlie htime verilmedii takdrde bir daha refh ve sadet grmek ihtimli kalmayacandan b-taraf devletlerinden mrekkeb bir heyetin Hriciye Nezret-i Cellesi vstasyla srat-i izm hussuna inyet-i devletlerinin b-dir buyurulmas bbnda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. 12 Mays sene [1]338 Uk Medresesi Mdri Ed-d
Mehmed Slih

H.U Mtreke Anadolu'da Yunan harekt ve mezlimi

275

Huzr- Sm-i Cenb- Mehat-penhye Devletl, semhatl efendim hazretleri, Ska-i vahet bi'l-hssa son zamnlarda Yunanler tarafndan k edilen mezlimi grmekle muazzeb olan vicdnmn srr bu gibi yolsuzluklarn men ve tahffine medr olmak zre u arzamn da takdmine icbr eylediinden zt- devletlerine arz- mberet ediyorum. glin idme ve izlesinde melhz olan mehzrden slim kalabilmek resi ancak b-taraf devletlerden mrekkeb bir heyet-i tahkkiyyenin srat-i izm ile kbil olabilecei, muvffak olunamad takdrde Yunanler tarafndan servet-i ummiyyeye tecvz edilmek sretiyle millet-i slmiyyenin mahv ve izmihlli cihetine gidilecei, mukaddem arz- atebe-i devletleri klnmd. te bugn on slm ve iki Hristiyan mahallesinden mrekkeb olan merkez kasabada mnhasran on slm mahallesinin beherinden onar gn mddetle onar kimse ki ceman yz slm cebhe-i harbe sevkederek istihkm kazdrmakda, yk tatmak sretiyle askeriyede istihdm edilmekde ve imtin edenlerden yevmiye ikier lira hesbyla yirmier lira alnmakda ve bu sretle elli bin zkr nfsu hv olan Uak kazsndan bir milyon lira almak ve vermekden ictinb edenleri de kurunla tehdd etdikleri gibi, bu gnlerde de meklta ayrca da vaz- yed edilmi, on bin okka eker, sekiz bin kyye sabun msdere edildii gibi ahlnin yegne medr- maeti olan halnn imli in lzm eden yn, yapak da bi'l-umm fabrika shibleri ve tccrn ve esnf beyninde olan ynler de zabtedilmi ve Hristiyanlar kem-f's-sbk ticretlerine keml-i serbest ile devm etmekde olduklar gibi, gerek mlen ve gerekse nukden hi bir zarr ziyna dr olmamakdadrlar. Tccrn yedinde bulunan eker, sabundan Aliyeli Hac Ahmed ve Sleyman efendilerin maazalarnda mddahar yzlerce uval sabun, eker, fasulye ve daha bir ok mevdd- ekliyye, bil-bedel msdere etmek, zehiri zabtetmek ve bunlar Mslman fabrikalarnda tmek ve bedelini taleb eden tccr cebhe-i harbe sevkedeceklerinden bahisle tehdd etmek ve bu da kfi gelmiyormu gibi, hissiyyt- ehvniyyelerinin tatmni in elde edemedikleri gen ve gzel Mslman kz ve kadnlarn isimlerini ilelerini ve hnelerini Rumlardan renp geceleri cebren hnelerine girp karmakda ve imtin edenleri ldrmekde ve bunun zerine nukd ve mcevhert [nehb] sretiyle gasbederek akdan aa servet-i ummiyyeyi istihlk etmekdedirler. imdiye kadar trhlerin kaydetmedii ve Firavunun bile yapmakdan ictinb eylemedii[eyledii] mezlim ve fecyii artk keml-i iddetle Yunanler devm etdirmekde ve yapmakdan da bir an geri kalmamakdadrlar. Ez-cmle cebhe-i harbe kurbiyeti mnsebetiyle kahramn aknc mfrezelerimizin hcmuna urayan abanky karyesi, karye-i mezkrede bulunan Yunan askirinin zyna msdeme
276

netcesi dr olduklarndan ahl-i slmiyyeyi, "Kemalistleri siz haber verp buraya getirterek askerlerimizi telef etdiriyorsunuz" iftirlaryla ate zerinde yakmak, koyun boazlar gibi boazlamak ve artk vukt- diyye hkmne geen rza, nmsa taarruz etmek sretiyle hiss-i intikm almakda ve bu sretle millet-i slmiyyeyi imh etmekdedirler. Yine Uaka tbi slmky karyesinde peder ve vlidesiyle tarlada alan on drt yandaki gen gzel bir Mslman kzna, yirmi be kiiden mrekkeb msellah Yunan askerleri taarruz ederek peder ve vlidesinin gzleri nnde rzna gedikden sonra zavall masm kzcaz terk-i dadaa-i hayt eylemi ve bu manzara-i elmeyi grmemek in Yunan askir-i rezlesine ric ve istirhmda bulunan b-re ebeveyn de sng ile katledilmidir. Artk yirminci asr medeniyetinin hidi olduu ve btn dnyya medeniyet samak iddisnda bulunan meden Avrupallar daha bu vahetin karusunda skt kalacaklar deil mi? te yz binlerce felket-zede dn kardalarmz rezl Yunanlerin mlevves izmeleri altnda feryd u fign etmekde olduundan trh bu rezller kfilesini lanetlerle ydedecek ve bu kan kokusu, denet nmneleri trhin temz sahfelerini karartacakdr. Binen-aleyh env- mezlim iinde inim inim inleyen tebea-i Devlet-i Aliyye-i slmiyyenin tahlsi neye mtevakkf ise Hriciye Nezret-i Cellesi vstasyla cb- icrsna inyet-i devletlerinin b-dir buyurulmas bbnda ve her hlde emr fermn hazret-i men-lehl-emrindir. 28 Haziran sene [1]338 Uak Medresesi Mdri Ed-d
Mehmed Salih

BOA. HR. SYS. 2631/68

81
ALAEH R, SAL HL VE MENDERES C VARINDAK KYLERDE YUNANLILARIN VAHET YAPTII Bozyk, Salihli ve Ahmedlinin Yunanllardan kurtarld, Buldan-Nazilli mntkasnn dmandan temizlendii ve bir miktar top ve cephane ele geirildii, Yunanllarn Salihli, Menderes ve Alaehir civarndaki kyleri tamamen yakp Mslmanlar insanlk tarihinde misli grlmedik bir ktlk ve fecaatla katlederek yaktklarna ahit olunduu. 9 Eyll 1922
277

Telgrafnme Mahreci: Karrgh

Sret 6/9/[13]38 Tebl-i Resm: Ordu sa cenhnda Bozyk civrndaki harekt- taarruziyyenin muvaffakatiyle netcelenmi ve Bozyk tarafmzdan igl olunmudur. Bursa istikmetinde tazyke devm olunmakdadr. Merkezde Simav istikmetinde tardedilen dman takb edilmekdedir. Sol cenhda Salihli'yi igl eyledik. Ve Buldan-Nazilli mntkasn dmandan tathr eyleyerek bir mikdr top ve cebhne ele geirdik. Dmann Menderes civrndaki kyleri kmilen ihrk etdii grlmdr. Eln Buldan, Alaehir ve civrndaki kurda yapm olduu mezlim ve tahrbt tasavvurun fevkindedir. 9/9/[13]38 Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Resi
Fevzi

Telgrafhnede takb netcesi olarak Matbt Mdriyeti'ne hitben yazlm ve bir sreti alnm olan tebl-i resm sretidir. Kalem-i Mahss Baktibi mza

Telgrafnme Mahreci: Karrgh

Sret 7/9/[13]38 Tebl-i resm: Sa cenhda Yeniehir kttmz tarafndan igl olundu. Sol cenhda Ahmedli'yi igl eden dman garba doru tardeyledik. Dman gerek Salihli'yi gerekse Salihli'ye civr olan bi'l-cmle kury yakm ve ber-mutd ahl-i Mslimeyi beeriyetde misli grlmeyen bir enat ve fecatle katl ve ihrk eylemidir. 7/9/[13]38
E.H.U.R. [Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Resi]Fevzi

BCA.
278

030

10

54

355

10

82
YUNANLILARIN ANAKKALEN N KAZA VE KYLER YLE DOU TRAKYADA TRKLERE KARI KATL M YAPTIKLARI Yunanllarn Bayramite yaptklar katlimda yze yakn Mslmann ldrld, kuyulardan ok sayda Mslman cesedinin karld, Ezinede katledilen insan saysnn ise akllara durgunluk verecek kadar ok olduu, erkeskyde belirli bir saatten sonra dar kan Trkler iin Yunan askerlerine vurma emri verildii, Trakyann ileri gelenleri ile askere yarayacak yataki Mslmanlarn tutuklanp Krkkilise hapishanesine gnderildii, ihtiyar, gen bir ksm erkeklerin de kollar bal olarak bilinmeyen yerlere gtrld, Silivrideki slm mahallelerinin yakld, erkesky ile Lleburgaz arasndaki istasyonlar civarnda bulunan ky ve kasabalardan toplanan zahirelerin Yunanistana sevkedildii, Edirne erfnn Adalar ve Selanike gtrldkleri, Tekirda ve Dedeaata bulunan seksen bin kadan muhacirin geim ve yerletirilmeleri konusunda sknt ekildii, bo Rum evlerinde oturan Mslmanlarn da sokaa atld, Yunan zulmnn devam etmesi halinde ark Trakyada Mslman nfus kalmayacandan bahisle acilen tedbir alnmas gerektii hakkndaki raporlar 20 Eyll 1922

Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Diresi

Bayrami Ahz- Asker ube Riyseti'nin raporundan ube arzsi iersnde yapdklar tahrbt: Mevcd btn ceviz ve bdem aalarnn kat ve ihrk, debboy iersnde mevcd tfenklik ve ey raflarnn kmilen refiyle kou hline ifr, havz duvarlarnn hedmi, gerek debboy ve gerek direnin pencere kasalaryla erevelerinin ve camlarnn ksmen tahrbi gibi az masrafla telfsi kbil tahrbttan ibretdir. Debboyun st ksmndaki arzde mevcd drt kuyunun iersnde bugn icr klnan taharriyt tyleri rpertecek fecyiin mevcdiyetini meydana karm. Canavarca katledilerek mezkr kuyulara atlm beeriyyet-i masme-i Mslimenin na- mafiret-nak mezkr kuyulardan hrice karlmdr. Yollarda, dalarda katledilen, ne olduu bugn meydnda olmayan kaz ahlsinin mikdr- teleft hakknda henz tedkkta giriilmemi ise de yalnz Bayrami'de katledilen insanlarn
279

adedi takrb olarak yze karb olduu anlalmakdadr. Hkmet Sand'ndan yirmi be bin liraya karb pre ardklar ahlden yapdklar resm, gayr- resm soygunculuun mikdr aldklar hayvant da dhil olmak zre drt yz bin liray mtecviz bulunduu, tahrb edilen ve yaklan emlk ile zyit- mddiyye yeknu her hlde bir milyon liray tecvz bile edecei bheden vrestedir. Ezine kazsnn tahrbt Bayrami'e nisbeten on misli fazla bulunduu her kazdan toparlayup tabur merkezi olmak itibryla Ezine'ye getirilen ve orada katledilp el-yevm nalar meydana karlmakda olan zavall masm slmlarn adedi akllara hayret verecek derecede olduu ve eln da arkas alnamad ve Ayvack kazs ise dier kazlara nisbeten zyit- mddiyye ve insan zyit nokta- nazarnda bir para haff bulunduu, Bayrami'de bulunan Hristiyan sivil ahlden iki kiiden mad cmlesi yerlerinden kmldatlmayarak oturmakda bulunduklar, ahlnin muhfaza- sknet ederek imdiye kadar ufak bir vukt bile zuhr etmedii marzdur.

ark Hatt Asker Komiserlii'nin raporundan etelere yataklk etdiklerinden bahisle Pnarca Muhtar lbasanl Arnavud brahim, Manika ile erkesky arasnda Yunan askerleri tarafndan katledildii. erkesky mevki kumandan[nn] idre-i rfiyye ahkmna tevfkan akam sat sekizden sonra darda grlecek herhangi bir Trk'n katledilmesi hakknda askerlere emir ve salhiyet verdii. Yunanler btn Trakya'nn ileri gelenleri ile askere yarayacak sindeki Mslmanlar tevkf ile Krkkilise Habshnesi'ne sevketdikleri. 18 Eyll sene [13]38 trhinde msellah ve ete kyfetinde on be erkesin Dedeaa'dan orlu'ya geldikleri ve ifdelerine nazaran Anadolu'dan Yunanllarla Dedeaac'na gedikleri. Silivri'deki slm mahalleleri Yunanllar tarafndan ihrk edilmidir. erkesky'nden Llebergos'a [Lleburgaz] kadar istasyonlar civrndaki kur ve kasabalarda toplanan zehirin eski Yunanistan'a nakli in ark imendfer dresi'nden 150 vagon taleb olunmudur. Trklere muhbirlik etdiklerinden dolay kumpanyadan yirmi be kiinin listesi Yunanllara verildiinden tevkft balamdr. Dedeaa'da altm Trk esrine ta krdrlmaktadr.

280

Rumili Hatt- Fsl Komiserlii'nin raporundan Yunanllar tarafndan nefyedildikleri arzedilen Edirne erfnn adalar ve Selnik cihetlerine sevkedildikleri. 16/9/[13]38 trhinde Manika, Vize ve erkesky'nden iki vagon slm erf- mutebernndan bir ksm Selnik'e bir ksm da Edirne'ye gnderildii, Trakya'da vaz- yed edilen zehirin yirmi gnden beri Selnik'e sevkedilmekde olduu, Krkkilise'den tekrr otuz kii daha taht- tevkfe alnarak bir semt-i mechle sevkedildikleri. Tekfurda [Tekirda], Dedeaac'nda yetmi-seksen bin mikdrnda muhcir bulunduu ve muhcirnin iskn ve ieleri hkmeti pek byk bir acze drm olup evvel bi'l-umm kasaba ve karyelerdeki hnelerin nfs ve hacm-i istbleri tahrr edilerek mnsib mahallere yerledirilmesi tasavvur edilmi ise de mukaddem hicret etmi olan Rumlarn hnelerinde ikmet etmekde bulunan slmlarn karlmas tensb edildiinden bir ka gnden beri muhtelif sebeb ve bahneler ile b-re Mslmanlarn hnelerinden karlarak sokak ortalarnda brakldklar. 18/9/[13]38'de Anadolu'dan on be kadar msellah bir erkes etesinin orlu'ya getirildii. Silivri'den araba silh ahlye tevz edilmek zre Bigados ve atoz'a sevkedildii ve bir torpido ile ihrc edilen efrd ile yerli ahlden ete teklt icr edilecei.

Bb- l Dhiliye Nezreti Kalem-i Mahss

atalca Mutasarrfl'ndan vrid olan 19 Eyll sene [13]38 trhli ifre telgrafnme sretidir. Trakya ahvline dir bir ka gnden beri vrid olan huss haberlere nazaran Yunanllarn slm kylerine gece ve gndz basknlar yaparak ele geirdikleri gen ihtiyar btn erkekleri kollarn baladkdan sonra bir semt-i mechle sevketmekde olduklar ve bu fecyiin tesr ve tahrkiyle kadn, erkek bi'l-umm Trakya ahl-i slmiyyesinin kylerini terkederek dalara, ormanlara daldklar, Istranca Hatt- Fsl Bl'nden ir klnmdr. Bu hlin bir mddet daha devm hlinde ark
281

Trakya dhilindeki nfs- slmiyye tammyla heder olacandan nfs- merkmenin temn-i haytna mtedir vazfe-i milliyye ve trhiyyenin fs ne gibi tedbr-i siysiyyeye muhtc ise cilen infzna msade buyurulmas ehemmiyetle marzdur. F 20 Eyll sene [1]338 BOA. HR. SYS. 2617/1-34, 36, 37 Aslna mutbkdr
Mhr

83
YALOVA VE EDREM TTE MSLMANLARA KENCE ED P YAKTIKTAN SONRA MALLARINI ALAN AHISLARIN SU CETVELLER YLE NG L ZLERE TESL M ED LD Yalovann Kocadere kynde be yz Mslman bir eve toplayp gazla yakan ve pencereden atlayanlar kurunla ehit eden Vasil, Yani ve arkadalaryla; Edremitte Mslmanlara zulm ve ikence edip mallarn gasbeden Kaptan Vangel olu Anasta, sular ahitler, tahkik ve zabt varakas ile sabit olup zerlerindeki para ve eya ile birlikte tebligat gereince ngiliz zabtasna teslim edildilerse de ngilizlerce serbest braklacaklarnn anlald, hukuka aykr bu durum karsnda siyas giriimlerde bulunulup bunlarn Osmanl mahkemelerine verilmelerinin salanmas gerektii, sularn gsterir cetvelin de sunulduu. 25 Eyll 1922

Bb- l Dhiliye Nezreti dre-i Ummiyye-i Dhiliyye Mdriyeti Umm: 57156/10 Huss: 340

Hriciye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Marz- kerleridir , Anadoludan gelen ve haklarnda ikyet vuk bulan bheli ehsn hangi millete mensb olursa olsun mttefikn zbtasna lzm- teslmlerini mbelli bulunan sreti melff iki kta varaka zerine o sretle mumele fsna mecbriyet

282

hsl olduu ve Anadoluda ahl-i slmiyyeye zulm ve ikence icr ve bunlardan biroklarn katl ve imh ve emvl ve eylarn yama ve hnelerini ihrk eylemelerinden dolay vukbulan mrcaat ve ikyet zerine der-dest ve ancak nifz-zikr teblgt mcebince zerlerinde zuhr eden pre ve ey ile birlikde ngiliz zbtasna teslm etdirilen kesnn esmsini mbeyyin cedvelin gnderildii ve Yalovada Mslmanlara kar icr-y zulm ve itisf ve birok kadnlar ihrk etdikleri tahkkt- vka ile sbit olan Vasil ve Yani ve rfeksnn vukbulan taleb zerine haklarndaki evrk suretleriyle berber Eylln yirminci gn ngiliz zbtasna teslm olunduklar ve imdiye kadar Dersadete firr ve iltic eyleyen ve mdde-i ahsleri tarafndan vki olan ikyet zerine der-dest etdirilen kesndan herbirinin katl, ihrk, nehb grt eflinin fil ve mrtekibleri olduuna kanat- vicdniyye hsl ve ez-an cmle Vasil ve Yani nm- dieri Mitronun be yz Mslman, Yalovann Kocadere karyesinde Bekir avu nmnda birinin hnesine toplayarak ve hneye gaz dkdrerek cmlesini ihrk ve imh etdiklerinin ve pencereden atlayup tahls-i cna teebbs edenleri de kurunla ehd ve ahlnin pre ve mllarn gasbeylediklerinin ruyete mstenid ehdt ile mertebe-i sbta vsl olmu ve Kaptan Vangel olu Anasta nmnda birinin dahi Edremidde ahl-i slmiyyeye zulm ve ikence ederek gasb- emvle cret eyledii evrk- tahkkiyye ve zabt varakas mnderect ve hd ifdtyla tebeyyn etmi olduu ve merkmlarn ngiliz zbtasnca serbest braklacaklar dahi mahss bulunduu beynyla hukk- ummiyye ve ahsiyyeyi ihll edecei mstagn-i zh bulunan ibu tarz mumele hakknda lzm gelenler nezdinde teebbst- siysiyye icrsyla ehs- merkmenin mehkim-i Osmniyyeye tevdleri esbbnn istikmline Polis Mdriyyet-i Ummiyyesinden alnan tezkirde lzm gsterilmi ve tevd klnan slifz-zikr cedvel dahi leffen irsl edilmi olmasna nazaran f-y muktezs ve netcesinden malmt ts ment- rey-i l-i dverleridir. Ol bbda emr fermn hazret-i men-lehl-emrindir. F 4 Safer sene [1]341 ve F 25 Eyll sene [1]338 Dhiliye Nzr
mza

283

yatk tablo girecek 85

284

yatk tablo girecek 85

285

84
BANDIRMA VE KYLER N YAKAN YUNAN GAL KUVVETLER N N KOVULDUU Bandrmann onda dokuzunu ve sekiz kyn yakan Yunan igal kuvvetlerinin blgeden kovulduu, akta, a susuz kalarak muhacir ve mlteci durumunda bulunan yirmi bin kadar Mslmann barnma ve gda ihtiyacnn temin edildii, elden geldiince tedarik edilmek zere dier ihtiyalarnn da bildirilmesi. 27 Eyll 1922

Dhiliye Nezret-i Cellesine Devletl efendim hazretleri, Maa't-teessf Bandrma'nn onda dokuzunu ve imdilik tahkk edilebilen kurnn sekizini ihrk eden hin dman leh'l-hamd kasabamzdan tard ve defedilmidir. Ancak mevsz kalan yirmi bin kadar nfsun ihtiyct- mtenevviasndan en ziyde kendisine ihtiyc hsl olan adrn yarn gidecek vapurla gnderilmek zre cilen tedriki hussuna dellet buyurulmas ehemmiyetle arz ve ric olunur efendim. F 21 Eyll sene [1]338 Memlik-i Megle Mslmanlar Mdfaa-i Hukk Cemiyeti Resi 52546 Bandrma ile kursnn keyfiyyet-i ihrkndan dolay mevsz ve melcesiz kalan muhcirn ve mlteclere ihtiyctna medr olmak zre mstaceliyyet-i maslahata binen yz uval dakkin bi'l-iln pazarlk sretiyle mbyaas hussu tezekkr klnd. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 24 Eyll sene [1]338 kdr- Muhcirn Komisyonu Resi Mdriyyet-i Ummiyye Muvini ve dier azlarn imzalar
286

Ber-mceb-i karar yz uval dernunda yedi bin iki yz kilo dakk bi'l-mbyaa Bandrma'ya sevkedildii cihetle dosyasnda hfzna msade buyurulmak bbnda. F 27 Eyll sene [13]38 kdr Komisyonu Resi ve Mdriyyet-i Ummiyye-i Aliyyeleri Muvini Nmna
mza Dhiliye Nezreti Air ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi

Trkiye Byk Millet Meclisi Hkmetine Bandrma Kumandanl Cnib-i lsine Dmann mukaddes vatanmzda k eyledii mezlim ve cinyta zammeten Bandrma'nn da ihrk edildii ve ahl-i Mslime'nin pek elm bir hlde akda kald beynyla mikdr- kf adr irsli lzmu Memlik-i Megle Mslmanlar Mdfaa-i Hukk Cemiyeti'nin 21 Eyll sene [1]338 trhli tezkiresiyle ir edildikden, bu zavall dindlarmzn barndrlmas ve tehvn-i ihtiycna cilen medr olmak zre imdilik elimizde mevcd olan yz uval un, dokuz yz kilo pirin ile yz altm adr memr- mahssuna tevdan irsl klnm olduundan f-y muktezsyla bu bbdaki tesellm mazbatasnn irsli ve imkn hsl olduu takdrde tedrik ve irsl edilmek zre daha ne gibi mevdda ihtiyc bulunduunun ir ric ve bi'l-vesle teyd-i hrmet olunur efendim. 25/9/[13]38 BCA. 272 11 16 62 11

85
EZ NE VE BAYRAM TE YUNANLILAR TARAFINDAN KENCEYLE LDRLP KUYU VE UKURLARA ATILAN NSAN CESETLER N N BULUNDUU Ezine ve Bayrami kazalarnda, Yunanllarn tahliyelerinin ardndan yaplan aratrmalarda, kuyularda kafalar kr bakla kesilmi, tala ezilmi ve eitli ikencelerle ldrlm insan cesetleriyle kr

287

bak, fes ve kemikler bulunduu, baz cesetlerin hviyetlerinin belirlenip resimlerinin alnd, maktullerin byk bir kalabalkla cenaze namazlarnn klnp kabirlerine konduu. 8 Ekim 1922

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti ube: syi Huss: 358

H. U. M. Anadolu'dan Yunanllarn ihrac

Hriciye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Marz- kerleridir, Yunanlerin tahliyeden mukaddem Bayrami kazs ahlsinden bazlarn drl drl ikencelerle ehd eyledikden sonra kuyuya atdklar istihbr klnmasyla ahren icr edilen taharriyt netcesinde bunlarn cesedleri kuyudan karlarak lede't-tehs Ayvack'n Tuzta Trkmenlerinden Nesim olu Veli ve Mamre nhiyesinin iekli karyesi ahlsinden olak Ramazan ve Kayklar [Kaykler] karyesinden Karaka olu Hseyin bin smail olduu anlald ve bunlardan baka tehs edilemeyen insan kemikleri ve alt aded fes bulunduu, Kala-i Sultniyye Mutasarrfl'nn irndan mstebn olmu ve kezlik Yunanlerin tahliyeden evvel Ezine kazsnda yapdklar mezlime dir Jandarma Taburu Kumandanl'ndan yazlup mezkr mutasarrflkdan gnderilen raporun sreti ile fotorafleri Yunan mezlimine canl bir dell olmak zre leffen takdm klnm olmala*. Ol bbda emr u fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F Safer sene [1]341 ve F 8 Tern-i Evvel sene [1]338

Dhiliye Nzr Nmna Mster Bende mza

Belgede sz edilen fotoraflar belge fotokopileri blmnde verilmitir.

288

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Liv Jandarma Tabur Kumandanl'ndan mevrd 14 Eyll sene [1]338 trhli ve 4652/1382 numaralu raporun sretidir. Ezine kazs Yunanllarca tahliye edildikden sonra mntka- mezkrenin umr ve inzibtn deruhde eden Trk jandarmas esn-y iglde k olunan fecyi ve taaddiyt hakknda pek vzh malmt istihsline muvaffak olmu ve ez-cmle elsine-i mmede devern eden yitn, ikence ve ktl gibi malmtn shhatini sr ve deliliyle tesbt eylemidir. Hissiyyt- ahsiyyelerine malben irtikb eyledikleri fecyiin mesln aleyhi olduklarn tahattur etmeyen Ezine igl kuvs kumandan, taht- igllerinde bulunan bi'l-umm mevkde olduu gibi ansr- slmiyyeyi kahr u tedmr in her drl vesite mrcaat ile nazar- Hak ve halkda kbil-i afv olmayan efl-i ciniyyelerini tekrr ve tevl etdirmilerdir. Ezine Ahz- Asker ubesi Diresi'nin yz elli metre garbndaki arz maktel hlinde kefolunmudur. Bu mevkide hafredilmi mteaddid ve yek-dierine karb ukurlar dhilinde henz tehsi kbil olabilecek ecsda tesdf edilmi, bir ksmnn fotorafleri alnarak Ezine Jandarma Takm Kumandanl'nn 12 Eyll sene [13]38 trhli ve 1213 numaralu raporuyla tabura tevd edilmidir. ukurlardan karlan ecsddan biri Ezine mlhaktndan Srl karyeli Emin olu Hseyin olup katlden evvel telefon teliyle elleri balanm ve fevka'l-de tazyk netcesinde ehd-i merkmun mafsal kemiklerindeki sr grlebilmidir. Ecsdn balar bakla kesilmi ve gvdelerinin yanna vaz ve defnolunmudur ve medfende kanl, kr bak bulunmudur. ehrin iml-i garbsinde kin kabristn kurbnde icr klnan taharriyt netcesinde elbisesiyle ba aa atlm ve ta tazykyla katledilmi bir cesede daha tesdf olunmudur ki hviyeti der-dest-i tahkkdir. hednn iskeletleri ahl-i mahalliyyenin arzu ve muvenetiyle maktelden alnm ve Osmanl sancayla setr ve tezyn edilen bir tabuta torba dernunda vazolunmu ve bir cemm-i gafr ile cenze namz bade'l-ed ihtiflt- lyka ile makber-i asllerine nakledilmidir. Bu bbda tahkkt ve taharriyt devm etmekdedir. Alnacak malmt mir raporun takdm edilecei marzdur efendim. Aslna mutbkdr.
Mhr

BOA. HR. SYS. 2617/4- 25, 26, 27, 28, 29

289

86
YUNANLILAR TARAFINDAN KYLER YAKILDIINDAN MLTEC DURUMUNA DEN TRAKYALI MSLMANLARIN HT YALARI N TEDB R ALINMASI GEREKT Bulgaristana yakn olup Yunanllar tarafndan yaklan yirmi sekiz Trakya ky ahalisinden bine yakn Mslmann Bulgaristana sndklar ve bunlarn Aydostaki Mslman kylerine yerletirilmesine alld, Sarayn Gngrmez kynden bei erkek yzden fazla kadn ve ocuun Istrancaya iltica ettii, bunlarn ifadelerinden; Yunanllarn o civardaki Mslman kylerini tamamen yakp erkekleri hapsettikleri veya ldrdkleri, kadnlar da tecavz ettikten sonra vahice katlettikleri, dalara snabilen kadn ve ocuklar bulup insanln yzn kzartacak ekilde boazladklarnn anlald, Byk ve Kk Manika kylerinin de ayn akbete maruz kald, erkesky ve Silivriden daa kaldrlan on drt Mslman kzdan haber alnamad, Trakyann on iki ky ve bir kazasndan be yze yakn Mslmann atalcann baz kylerinde geici olarak iskn ettirildii, Istranca kynde kalan Gngrmez, Sultanbae, Safaalan ve Kavakdere kyleri mltecilerinin iaelerinin Trakya Teavn Cemiyeti tarafndan karland, yeni tedbirler alnmas gerektii. 10 Ekim 1922

Bb- l Hriciye Nezreti Umr- Siysiyye Mdriyyet-i Ummiyyesi Aded: 35508/250

Hulsa: Bulgaristan'a iltic eden Trakya Mslmanlar Melff: 1 Dhiliye Nezret-i Cellesine Marz- kernemdir, Yunanllarn Trakya'nn her cihetinde k etmekde olduklar itisft ve mezlim tahamml-gdz bir dereceye geldii ve bir takm Yunanllarn slm kylerini ihrka ve ahlsini katle baladklar cihetle Bulgar hudduna mcvir mahaller ahlsinden olup Yunanllardan tahls-i girbn edebilen Mslmanlarn
290

Bulgaristan'a iltic etmekde olduklar ve bunlarn adedi trh-i irda bine bli olmu bulunduu ve Kk Trnova'da bulunan mlteclerden alnan istimdd-krne telgraflar zerine Bulgaristan Bamftsi ve Messest- Vakfiyye Mdri Mehmed Efendilerle bi'l-mzkere bir komisyon tekline karr verildii ve mezkr komisyonun ine derciyle mlteclerin Aydos kazs dhilindeki slm kylerine yerledirilmesine gayret edecei ve mlteclerin bu sretle tehvn-i ihtiyct ancak bir dereceye kadar kbil olaca cihetle Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesince de mlteclere muvenetde bulunulmas komisyon nmna istirhm edildii Bulgaristan'da menfi-i Osmniyyeyi himyeye memr spanya Sefreti maiyyetine memr ehbender Samel(?) Bey'den vrid olan tahrrtda ir ve beyn klnmakda bulunmudur. Kk Trnova'dan brahim Mustafa, Mehmed Hayri ve kez mahall-i mezkrdan Mehmed Lira Aa tarafndan istimdd hv alt yz mlteci nmna kede edilen telgraflarn mtercem sretleri leffen takdm klnm ve keyfiyet Hill- Ahmer Cemiyeti'ne de izbr edilmi olmala sern f-y muktezs ment- himem-i aliyyeleridir. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 10 Tern-i Evvel sene [1]338 ve F 17 Safer sene 1341 Hriciye Nzr Nmna Mster
evki

Bb- l Hriciye Nezreti Umr- Siysiyye Mdriyyet-i Ummiyyesi

Kk Trnova'dan brahim Mustafa ve Mehmed Hayri imzlaryla 29 Eyll 1922 trhiyle Dhiliye Nezreti'ne gnderilen telgrafn tercmesi Yunanllarn itisaft- mdhiesinden haytmz kurtarmak zre zevce ve ocuklarmzla birlikde firr etdik. Burada hsn-i kabul grdk ve kurtulduk. Yirmi sekiz kymz harb ve iimizden biroklarn maktl brakdk. mdsiz bir hldeyiz. Krkkilise'nin Sazara karyesi, Kamila, Kurudere kylerinden alt yz Trakyal mltec nmna imdd ve muvenet taleb ediyoruz. Kk Trnova'dan, Osmanl Konsoloshnesi'ne Mehmed Ali Lira(?) Aa imzsyla 600 mlteci nmna gnderilen telgrafn tercmesi Kylerimizde varmz youmuzu braktmz cihetle evldlarmz adr. Sern ekmek gndermenizi ric ederiz.
291

Bb- l Dhiliye Nezreti Emniyyet-i Ummiyye Mdriyeti

Umm Jandarma Kumandanl'ndan vrid olan atalca Jandarma Taburu Kumandanl'nn 30/9/[13]38 trhli raporu sretidir. Mdde 1- Saray kazsnn Gngrmez karyesi ahlsinden bei erkek ve dierleri kadn, ocuk olmak zre yz mtecviz nfslu bir kfilenin bugn pern bir hlde Istranca'ya iltic eyledikleri ve zabtolunan ifdelerine nazaran kendi karyeleri de dhil olduu hlde o civrdaki slm kylerinin Yunanler tarafndan kmilen ihrk ve erkekleri habs, katl ve imh edildii ve kadnlarn da rzlarna tecvz olundukdan sonra kezlik vahiyne bir tarzda katl ve imh edilmekde olduu ve dalarn kadn, oluk ve ocuk ile dolu bulunduu ve bu b-relerin taharr ve der-desti in dalara yaylan Yunan askerlerinin ellerine geirdikleri Mslmanlar katl, kadn, erkek, ocuk demiyerek b-rahmne ve beeriyetin yzn kzartacak sretde boazlamakda olduklar anlalmdr. 2- 27/9/[13]38 trhinde erkesky ahlsinden Hamza olu Mehmed ve Sivrilili Berber Mehmed ve Nalband Osman nm ahslarn kermeleriyle berber on iki gen kzn zlim Yunan askerleri tarafndan daa karlarak imdiye kadar avkb- hllerinin mechl kald istihbr klnmdr. 3- Saray kazsnn Byk, Kk Manika karyelerinin Yunanllar tarafndan ihrk edildii ve bu iki karye ahl-i slmiyyesinin birinci mddede arzolunan Gngrmez karyesi ahlsinin kbetine uradld tahakkuk etmidir. 4- Yunanllar tarafndan ihrk edilp ahlsi ksmen Istranca'ya iltic edebilmi olan Safalan karyesinin ey, hubbt ve hayvantnn Yunan efrd tarafndan erkesky'ne nakledilmekde olduu mhede olunmudur. 5- 30/9/[13]38 trh ve 2/3240 numaralu raporla da arzedildii zre Yunanllarn ark Trakya ahl-i slmiyyesi hakknda tatbk etmekde olduklar siyset, slmlarn tammen katl ve imhsn istihdf etmekde olduu cihetle bu hl-i dil-sza sern nihyet verilmesi esbbnn srat-i istikmli ve klle-yevm Istranca'ya gelmekde olan mlteclerin adedi n-ben tezyd etmekde olduu cihetle iskn ve ieleri in dire-i idesince cilen tedbr-i lzme ittihznn temni keml-i ehemmiyyetle marz ve msterhamdr. Aslna mutbkdr.
292

Mhr

atalca Sanca Muhcirn Memrluu Aded: 5 Fevkal-de

Air ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi Huzr- Smsine Atfetl efendim hazretleri, skn ubesi ifdesiyle eref-vrid olup idre-i cz hesb memrluu tarafndan el-yevm f-y vazfede bulunduum Istranca karyesine irsl klnan ve 4 Tern-i Evvel sene [13]38 trhinde vrd eden F 30 Eyll sene [13]38 trh ve 52583 numaralu tahrrt- smleri arza-i cevbiyyesidir. Yunanlerin taht- iglinde bulunan Sultanbae karyesinden yirmi alt hnede yetmi be nfs ve Gngrmez karyesinden yirmi bir hnede yz on sekiz nfs ve Saray kazsndan drt hnede be nfs ve Velimee karyesinden drt hnede yedi nfs ve Doanc karyesinden bir hnede bir nfs ve Kapakl karyesinden iki hnede nfs ve Safalan karyesinden yetmi dokuz hnede yz krk yedi nfs ve Kk Manika karyesinden hnede nfs ve Sofular karyesinden yedi hnede sekiz nfs ve Halal karyesinden drt hnede yirmi nfs ve Pnarhisar'n Kazan(?) karyesinden bir hnede iki nfs ve Kapaklpnar karyesinden be hnede be nfs ve Krkkilise'nin Kavakdere karyesinden hnede yedi nfus ki cemn yz altm be hnede alt yz bir nfsdan yz on sekiz hnede drt yz seksen be nfs, atalca'nn Terkos, Dayekadn, nceiz, Danamandra, Sinekli, Ormanl, Karacaky, Tarfa, Boyalk, Belgrad ve Gmpnar karyelerinde muvakkaten iskn eylemek zre sevkedildikleri ve el-yevm Istranca karyesinde kalan Gngrmez ve Sultanbae ve Safalan ve Kavakdere karyelerinden gelen krk iki hnede yz on alt nfs mltecden eksersinin erkekleri Yunanllar tarafndan esr edilen kadnlardan ibret olup cmlesinin istirhatlar temn edildii ve bu gne kadar olan ielerinin Trakya Tevn Cemiyeti tarafndan temn etdirildii ve pey-der-pey vrd etmekde bulunan mlteclere muvenet ve teshlt- lzme gsterilmek zre el-yevm Istranca karyesinde f-y vazfe edilmekde bulunulduu ve bade-m vrd edecekler hakknda ayruca arz- malmt edilecei ve makm- mutasarrf vstasyla talebolunan, iskn faslna id havlenmenin tesr-i irsline msade buyurulmas marzdur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 5 Tern-i Evvel sene [1]338 Istranca Karyesinde
293

atalca Muhcirn Memru


Hseyin Yesar

BCA.

272

11

16

63

87
YUNANLILARIN, TEK RDAIN HALALI KYNDE KYLLER DDETLE DVEREK EVLER NDEN ATTIKLARI, SOKAKTA KALAN KADIN VE OCUKLARIN SOUKTAN LMEK ZERE BULUNDUKLARI Tekirdan Halal kyne gelen Yunanllarn imam, ky muhtar ve ihtiyar heyeti azalaryla halktan birok kiiyi iddetli bir ekilde dvdkleri, kylleri evlerinden kararak kendi askerlerini yerletirdikleri, sokak ortasnda kalan Mslman ahaliden, yz kadn ve ocuun iddetli yamurlardan ve souktan tr lmek zere olduunun mltecilerin ifadelerinden anlald. 16 Ekim 1922

Bb- li Dhiliye Nezreti Air ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi Tahkk-i Fecyi ubesi

Istrnca Muhcirn Memru Yaar Efendi tarafndan kede klnan 5/6 Tern-i Evvel sene [1] 338 trhli ve krkbir numaralu telgrafnmenin sretidir. Halal karyesi mam Mehmed Efendi ile Muhtar Feyzullah avu ve heyet-i ihtiyriyye azlarndan erkes Sleyman ve smail olu Arif ve Koca Hasan ve Mehmed olu Osman ve ahlden Pamuk Osman'n Him ve Ali Osman olu Hseyin aalar Yunan askerleri iddetle darbetdikden sonra dhile sevketdiklerini ve badehu karyede kalan ahlyi hnelerinden kararak girmi olduklar, bin be yz mikdrndaki askerlerini yerledirdikleri ve bu sebeble sokak ortasnda kalan ahl-i slmiyyeden yz mtecviz kadn ve ocuklarn iddetle nzl eden yamurlardan ve hsl olan souklarn tesrinden cmlesinin telef olmak derecelerine geldikleri ve gen kzlarn nmslar py-ml ve emvlleri askerler tarafndan yama
294

edildii gibi karye-i mezkreden bu kerre gelen otuz drt nfs mltecnin ifdelerinden anlalmala bir an evvel tahlsleri esbbnn istikmline dellet buyurulmas msterhamdr. Fermn. Aslna mutbkdr.
Mhr

F 16 Tern-i Evvel sene [1]338 BOA. HR. SYS. 2617/2- 80

88
YUNANLILARIN UMURBEY, KATIRLI VE HAM D YE KYLER NDEN TOPLADIKLARI MSLMANLARIN B R KISMINI A-SUSUZ BIRAKARAK VEYA SNGLEYEREK LDRDKLER Yunanllar tarafndan, Gemlik Tersanesinde altrlmak zere Umurbey, Katrl ve Hamidiye kylerinden elli Mslman topland, bunlardan bir ksmnn, Yunanllarn Mudanyaya geri ekildikleri srada, yolda alktan, susuzluktan, bitkinlikten veya snglenerek ldrldkleri, bu kfileden sa kalanlarn, Mihali ovasndan geerken yetmi kadar Mslman cesedi grdklerini ve ovada yaklmadk kyn kalmadn syledikleri. 21 Ekim 1922

Bb- l Dhiliye Nezreti dre-i Ummiyye-i Dhiliyye Mdriyeti Umm: 27229 Huss: 374

Hriciye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsine Marz- kerleridir,


295

Gemlik civrndaki Umurbey, Katrl, Hamidiye karyeleri ahlsi miynndan Yunanlerce cebren toplanlarak Gemlik Tersnesi'nde altrlan elli Mslmann hn-i ricatda Yunanler tarafndan sngl neferler arasnda ve cebr yryle gnlerce doladrlarak bunlardan bir ksmnn yorgunluk ve susuzlukdan yollarda kaldklar gibi bir ksmnn da askerler tarafndan snglenerek ldrldkden sonra otuz alt slmn Tekfurda'na [Tekirda] gtrld ve kendilerine serbest bulunduklar tebl klnmas zerine 30 Eyll sene [1]338 trhinde Dersadet'e geldikleri ve ahl-i mezkreden malmtlarna mrcaat olunan bir kann zabtedilen ifdelerine nazaran Eyll'n beinci gn bir mlzm kumandasnda olarak Umurbey karyesini saran otuz be kiilik bir Yunan mfrezesinin kyden yz adam ve yz hayvan verilmesini talebettii ve bu mikdr hayvan olmad cevb verilmesi zerine mfrezenin elli altm kadar hayvan ve o mikdr insan toplayarak bunlar muhfaza altnda Gemlik'e nakl ve orada vapur tahml ve tahliyesinde istihdm etdikleri ve Yunan askirinin Mudanya'ya doru ricata balamas zerine ibu Mslmanlarn yirmi drt satde bir peksimd verilmek ve katiyyen su iirilmemek artyla cebren Mudanya'ya ve oradan da Tekfurda'na sevkolunduu ve esn-y rhda bunlardan bir ksmnn susuzlukdan derek kaldklar gibi Mihali Ovas'nda den iki arkadalarnn snglendiklerini grdkleri ve mezkr ovada kin muhcir kynden mrrlar srasnda katledilmi yetmi kadar Mslman cesedi mhede olunduu gibi mezkr ovada yaklmadk ky kalmad ve Yunanlerin ahl-i Mslime hakkndaki zulm ve itisflarnn gayr-i kbil-i tarf bulunduu anlalm ve bu bbdaki ifde varakas leffen irsl klnm olmala ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 27 Safer sene [1]341 ve F 21 Tern-i Evvel sene [1]338 Dhiliye Nzr Nmna Mster Bende
mza

BOA. HR. SYS. 2617/2- 90

89

YUNAN ZULM NEDEN YLE KYLER N TERKEDEN TRAKYA MSLMANLARININ ORMANLARA VE DALARA DAILDIKLARI Yunanllarn Trakyada Mslman kylerine basknlar yaparak erkekleri kollar bal olarak bilinmeyen yerlere gtrdkleri, bu zulmden korkuya kaplan Trakya ahalisinin kylerini terkle ormanlara ve dalara daldklar, orluya bal Kara Mehmed ve Bakrca kyleri
296

Mslman ahalisinin bir ksmnn Yunan karargh askerleri tarafndan katledildii, yine Yunanllar tarafndan baslan Geliboluya bal Bigal kasabasyla Yalova ve dier baz kylerin Mslman halkna ikence edilip sekiz kiinin feci bir ekilde ldrld. 22 Ekim 1922

ifre Telgrafnme Bb- l Dhiliye Nezreti ifre Kalemi Mahreci: atalca Trh-i kedesi: 19 Eyll sene [13]38 Kaleme vrdu: 20 minh

Telefonla alnmdr

Trakya ahvline dir bir ka gnden beru vrid olan huss haberlere nazaran Yunanllarn slm kylerine gece ve gndz basknlar yaparak ele geirdikleri gen, ihtiyr btn erkekleri, kollarn baladktan sonra bir semt-i mechle sevketmekde olduklar ve bu fecyiin tesr ve tahrkiyle kadn ve erkek bi'l-umm Trakya ahl-i slmiyyesinin kylerini terkederek dalara, ormanlara daldklar, Istranca Hatt- Fsl Bl'nden ir klnmdr. Bu hlin bir mddet daha devm hlinde ark Trakya dhilindeki nfs- slmiyye tammiyle heder olacandan nfs- merkmenin temn-i haytna mtedir vazfe-i milliyye ve trhiyyenin fs ne gibi tedbr-i siysiyyeye muhtc ise cilen infzna msade buyurulmas ehemmiyetle marzdur. F 19 Eyll sene [13]38 Mutasarrf
Fevzi

atalca Mutasarrfl
3904/407

Dhiliye Nezret-i Cellesi Huzr- Smsine Devletl efendim hazretleri, orlu'ya merbt Kara Mehmed ve Bakrca karyeleri ahl-i slmiyyesinin Yunan karrgh efrd tarafndan katlim edildii haber alndndan bahisle istihbrt- vkann tamki Sinekli Mdriyeti'ne yazlmd. Mdriyyet-i mezkreden alnan ifre telgrafnmede fi'l-hakka kur-y mezkre ahl-i slmiyyesinin bir ksm Yunanllar tarafndan katledilmi ve bir ksmnn da firr

297

sretiyle tahls-i nefs edebilmi olduklar bildirilmekle arz- malmt olunur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 2 Reb'l-evvel sene [1]341 ve F 22 Tern-i Evvel sene [1]338 atalca Mutasarrf
Fevzi

Kala-i Sultaniyye Mutasarrfl Numara: 2

Dhiliye Nezret-i Cellesine Marz- ker-i kemneleridir, ehr-i hlin on altnc gecesi Gelibolu sancana merbt Bigal kasabas ile baz kurnn ve Kilid'l-bahr'e karb Yalova karyesi nin Yunanllar tarafndan baslarak ahl-i slmiyyeye ikenceler icr edildii ve mezkr Bigal ile Yalova'da sekiz ahsn sret-i fecada katledilmi olduklar mevskan istihbr klnm ve Yunanllarn Trakya ktasn terke mecbr olduklar u srada ahl-i slmiyye hakknda irtikb etdikleri vahet ve enatn mrrz-zikr mahallerde de tatbkine kalkmalar der-kr bulunduundan bahisle bu misill mezlime meydn verilmemesi hussu Kala-i Sultniyye ngiliz gl Kumandanl'na bildirilmi olduu bery- malmt arzolunur. Ol bbda emr fermn hazret-i men-leh'l-emrindir. F 22 Tern-i Evvel sene [1]338 Kala-i Sultaniyye Mutasarrf mza BOA. DH. KMS. 62/78

90

YUNANLILARIN TEK RDAIN TAHL YES SIRASINDA MSLMANLARIN EMLAK VE AKARATINA VERD ZARARIN TESB T ED LD Yunanllarn Tekirdan tahliyesi srasnda Mslmanlarn sahip olduklar emlk ve akaratla cami, mescit, mektep vesaireye verdikleri zarar ve ziyann belirlenip cetvel halinde sunulduu. 24 ubat 1923
298

Tekfurda [Tekirda] cemat- slmiyyesinin mutasarrf olduu emlk ve akrtla taht- idresindeki cevmi ve mescid ve mekteb vesireye mteallik olup tahliye esnsnda Yunanllar tarafndan k edilen zarr u ziyna id cedveldir
Kymet i Trk Mutasarr Mevki liras f 40.000 TekfurHkmet da Kona cemat- civr slmiyyesi Krgr veya Ahb Krgr Sret-i ihrk veya Mtecsirgasb ve leri tahrbt Kundak vaz sretiyle kmilen ihrk Dvel-i Mtelife-i Mttefika heyet-i tahkkiyyesi hzr olmalarna ramen hitm- tahliyyeden bir hafta mukaddem Yunan askeri ve eteler Esn-y igl ve tahliyede ikme edilen Yunan askeri ve Rum eteleriyle ileleri Kez

Nev

Fevkn ve tahtn be bb maaza

500

"

"

adrvan caddesi

Eski Cmi-i Ahbdr erf

Yama edilen hal ve mobile ve tahrbt

1.800

"

"

Shilde

Rstem Paa Krgr Cmi-i erfi Orta Cmi-i erf "

"

"

500

"

"

Hkmet Kon caddesi

Kez

Kez

200

"

"

Kara Ktib Hasan mahllesi Efendi Cmi-i erfi skender avu mahallesi Servili Mecsid-i erfi

Ahbdr

Kez

Kez

100

"

"

"

Kez

Kez

299

2.000

"

"

Tahmis soka

Depo ittihz edilen maaza

"

Kurun ve Kez demir boru ve inko, masa ve kanepe ve camlk ve Dr'l-eytam musika alt ve karyola bedelleri Tahrbt Kez

500

"

"

brhim Bey mahallesi Kurnal caddesi

Halvet dergh Nak dergh

"

300 400

" "

" "

" "

Kez Kez

Kez Kez

Yunus Bey Yunus Bey mahallesi Mescid-i erfi Shilde Kebr Mekteb-i dd Kz Mektebi bins Behrm Res Mecsid-i erfi Bevvb Mehmed Bey Mescidi erfi Halvet dergh Server Ali Baba Trbesiyle eyhin isknna id hne Yirmi drt bb kir hneleri

5.000

"

"

"

Kez

Kez

300 150

" "

" "

Hac sa mahllesi Behrm Res mahallesi Bevvb Mehmed Bey mahallesi Gazhne civr " "

" "

Kez Kez

Kez Kez

100

"

"

"

Kez

Kez

200 400

" "

" "

" "

Kez Kez

Kez Kez

3.000

"

"

Kurnal caddesi

"

Kez

Kez

300

400 55.850

"

"

Kmr pazar

Fethiye Mektebi

"

Kez

Kez

Yekn

Numara: 35

Ankara'da Trkiye Byk Millet Meclisi Hkmeti Hriciye Veklet-i Cellesine Yunan askerleriyle eteleri tarafndan icr edilen ve Tekfurda [Tekirda] cemat- slmiyyesine id olan akrt ve cevmi ve mescid-i erfe ile mekteblerinin ihrk ve tahrbtndan ve muhteviyt olan mefrtn gasb ve yamasndan mtevellid zarar u ziynn nev ve mfredt blda gsterildii zre elli be bin sekiz yz elli Trk lirasndan ibret olmala istihsli esbbnn istikmli istid ve ric olunur efendim hazretleri. F 24 ubat sene [1]339 Tekfurda Cemat- slmiyye Meclisi Resi
Mehmed Adil

[ve dier azlarn imzalar]

Tekfurda cemat-i slmiyyesine id akrtdan Yunanlerin tahliyeden bir hafta mukaddem Yunan askerleriyle eteleri tarafndan mstecirlere id muhteviyt gasb ve yama edildikden sonra kundak vaz sretiyle ihrk olunan fevkni ve tahtni be bb krgr maazann fotorafdr*. 24 ubat sene [1]339- [1]923 Reis-i Mebs- esbak
Mehmed dil

BOA. HR. SYS. 2604/64, 65

91
ZM R N BERGAMA KAZASININ BAZI KY VE MAHALLELER N N YUNAN GAL NDEN NCE VE SONRAK NFUS VE EV M KTARI

Bu pasaj zikr olunan fotorafn arka ksmnda mevcuttur.

301

zmirin Bergama kazasnn amky ve Pnar kyleriyle Kurunlu ve Talatbey mahallelerinin Yunan igalinden nce, kurtarldktan sonra ve 1 Mart 1339 tarihi itibaryla Mslman ve gayr- Mslim nfus ve ev miktarn gsteren cetveller. 30 Mays 1923
Dmandan stihls Olunan Kasaba ve Kylere id Nfs statistii[*]

Vilyeti: Aydn, Livs: zmir, Kazs: Bergama, Karyesi: Pnar


Cins ve mezheb glden evvel stirdd esnsnda stihlstan ubat sene 1 Mart sene [1]339 gyesine kadar [1]339'daki yeniden iskn lticdan Mahalli avdet aharden hicret Nfs Hne sretiyle veya iltic sretiyle Nf Hane Nf Hne s s 0 0 191 47

Trk Krd Arab erkes Lezgi een Asetin Abaza Arnavud Bonak S'ir rklar

210

59

191

47

Yekn
Rum Ortodoks Rum Katolik Rum Protestan Ermeni Gregoryen Ermeni Katolik Ermeni Protestan Hay Hozm(?) Ermeni Ortodoks Msev

210

59

191

47

191

47

Yekn 302

Cmlei yekn

210

59

191

58

[191]

[47]

[*]Tablo orijinallerindeki yeknlarda baz tutarszlklar mevcuttur

Eer kasaba veya ky tahrbta uram olanlar


glden evvel mevcd Dman tarafndan tammen tahrb ve ihrk edilen Dman tarafndan ksmen tahrb ve ihrk edilen stihlsdan sonra tamr ve tecdd edilen stihlsdan sonra in edilen 1 Mart [13]39'da mevcd 1 Mart [13]39'da mevcd harb

Mesken aded 59

Mesken aded 12

Mesken Aded 10

Mesken Aded 10

Mesken Aded

Mesken Aded 47

Mesken Aded 12

glden mukaddem iki yz on nfs, istirdd esnsnda yz doksan bir nfs, krk yedi hne, f 1 Mart sene [13]39: yz doksan bir nfs, krk yedi hne, iglden evvel mevcd hne elli dokuz, on iki hne ihrk, on hne tahrb, on hne tamr ve tecdd edilmi. F 1 Mart sene minh: mevcd krk yedi hne on iki hne harb olduunu ntk ibu defter hkmete takdm klnd. F 29 Mays sene [1]339 Bergama'nn amky Karyesi Hey'et-i htiyriyyesi
Mhr

Dmandan istihls olunan kasaba ve kylere id nfs istatistii


Cins ve mezheb glden evvel stirdd esnsnda stihlstan ubat sene [1]339 gyesine kadar yeniden iskn lticdan Mahalli avdet harden hicret sretiyle veya iltic sretiyle 1 Mart sene [1]339'daki Nfs Hne

303

Trk Krd Arab erkes Lezgi een Asetin Abaza Bonak Arnavud S'ir rklar Acem Yekn Rum Ortodoks Rum Protestan Hay Hozm(?) Ermeni Ortodoks Ermeni Gregoryen Ermeni Katolik Ermeni Protestan Musev Yekn Yekn- umm

700

133

312

70

53

13

312

83

11 711

2 135

60 372

15 85 [53] [13]

60 372

15 [98]

711

135

372

85

53

13

372

85

Eer kasaba veya ky tahrbta uram ise ibu cedvel doldurulacakdr


glden evvel mevcd mesken adedi Dman Dman tarafndan tarafndan tammen ksmen tahrb edilen tahrb ve mesken ihrk edilen adedi mesken adedi stihls dan sonra tamir ve tecdd edilen mesken adedi stihls dan sonra in edilen mesken adedi F 1 Mart sene [1]339 mevcd ve mamr mesken adedi F 1 Mart sene [1]339 mevcd harb mesken adedi

135 304

(?)

50

83

85

Mahallemizin iglden evvel mevcd hne mikdryla istirdd esnsnda olan mevcd nfs ve hnenin dman tarafndan tahrb ve ihrk olunan hnelerin adedini ire cedvel bi't-tanzm takdm klnd. F 30 Mays sene [1]339 Talat Bey Mahallesi Muhtar
Mhr

Dmandan stihls Olunan Kasaba ve Kyleri[e] id Nfs statistii zmir Vilyeti, Bergama Kazs, Livs(?) Kurunlu Mahallesi Cins ve mezheb stihlstan ubat [13]39 1 Mart sene gyesine kadar [13]39'daki lticdan avdet Mahalli hara Nfs Hne Nfs Hne sretiyle hicret veya Nfs Hne iltic sretiyle Nfs Hne Nfs Hne 400 140 300 130 3 1 0 0 300 140 glden evvel stirdd esnsnda

Trk Krd Arab erkes Lezgi een Asetin Abaza Arnavu d Bonak S'ir rklar Yekn

400

140

300

130

300

140

Eer ky ve kasaba tahrbta uram ise u cedvel doldurulacakdr.


glden evvel mevcd mesken adedi Dman tarafndan tammen tahrb, ihrk edilen mesken adedi Dman tarafndan ksmen tahrb ve ihrk edilen mesken adedi stihlsdan sonra tamr ve tecdd edilen mesken adedi stihls-dan 1 Mart sonra in [13]39'da edilen ki mevcd mesken mesken adedi mamr mesken adedi 1 Mart [13]39'da mevcd harb mesken adedi

305

140 140

10 10

0 0

0 0

1 1

131 131

9 9

bu cedvel mnderectna muvfk- hakkat olduunu tasdk eyleriz efendim. Kurunlu Mahallesi Muhtr- Evveli
Mhr [ve ihtiyar heyeti azlarnn mhrleri]

BCA.

272

12

40

40

11

92
YUNAN GAL NE MARUZ KALAN YERLERDE YAKILAN VE TAHR P ED LEN EVLER N TAM R VE NASI N GEREKL TAHS SAT CETVEL zmir ve Bursa vilayetleriyle Aydn, Erturul, Eskiehir, zmit, Balkesir, Kala-y Sultaniyye, Ktahya ve Karahisar- Sahib livalarnda Yunan igali esnasnda yaklan ve tahrip edilen evlerin inas ve tamiri iin 1339 senesinde ayrlan tahsisat gsteren cetvel. 12 Eyll 1923

Trkiye Byk Millet Meclisi Umr- Shhiyye ve Muvenet-i ctimiyye Vekleti Muvenet-i ctimiyye ve Dr'l-eytmlar Mdriyyet-i Ummyyesi skn ubesi Aded: 43499/4492 Lef/2

cr Veklleri Heyeti Riyset-i Cellesine 23 Austos sene []339 trhli ve 6/2460 numaralu tezkire-i celle-i riyset-penhleri cevbdr. Yunan igline marz kalan mahallerde baz mertebe tamrt ve int icrs ve akda bulunan ahlye nmneleri vechile hneler ins maksadyla geen sene be yz bin lira tahss edilmi ve Mliye bdcesine mevz olan ibu tahsstdan vilyet ve mutasarrflklara vukbulan tevzt mbeyyin cedvel ile ibu tahsstn sret-i sarfn mbeyyin muvenet-i ictimiyye talmtnmelerinden bir nshas leffen arz u takdm klnmdr. bu tahsst bi'l-hssa akda kalan ve muhtc- muvenet ve ibte bulunan halkn temn-i isknlar maksadna matf olduu cihetle bu sene zarfnda ayn- maksadla mikdr- kf tahsst istihsli mertebe-i vcbda
306

grlmektedir. Havli-i mstahlasadaki tahrbtn azameti muvcehesinde hakkyla imrt vcda getirilmesi pek ok para sarfna mtevakkf ve buna sia-i mli msid olmayaca der-krdr. Ancak tedrci bir mrn ve tekmln ve en zarr ihtiyct- iskniyyenin temni in bu sene zarfnda mikdr- kfi tahsst istihsli maksadyla mukaddem mlhaktdan celbolunan cedvil ve malmtdan istinbten havli-i mezkrede vukbulan tahrbtn derece ve mikdrna ve yalnz muhtcn hnelerinin ins in mahallerinden taleb olunan tahssta dir tanzm klnm olan bir kta cedvel leffen takdm klnmdr efendim. F 12 Eyll sene [1]339 Shhiye ve Muvenet-i ctimiyye Vekli mza

307

yatk tablo girecek -94-

308

NDEKS

Abaza 308, 309, 311 Abbas, avu olu, katledilen, Karacaali k. 223 Abdallar karyesi, Aydn 64 Abdi Aa, Rum ahli tarafndan ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Abdullah, Ahmed olu, jandarma neferi, Kabakca istasyonu karakolunda memr, Hadmky 157 Abdullah Bey, Mliye Nzr 258 Abdullah avu, Yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 220 Abdullah, Eyb olu, Yalova 133 Dereky halkndan,

Abdullah, Yunan askerlerince katledilen, Bey k., Nazilli 147 Abdurrahman Bey, Mutasarrf, Aydn 50 Abdurrahmanlar karyesi, Aydn 62, 64, 150 Abdl Aa, Muhcir, Makedonyal, Yunanllarca katledilen, Vize 268 Abdlkerim Aa, nahiye azs, Kean 24 Abidin Efendi, Rumlar tarafndan katledilen, Byk yassoba k., nz kz. 12, 28 Acem 309 Ada nahiyesi, Havsa 5, 9, 18 Adagide nhiyesi, demi 73, 85 adalar 267, 268, 287 Adapazar 200, 225 Adem Efendi, mam, Yunanllar tarafndan katledilen, Ezine kz. 273 Adem, Hasan olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Adem, Rstem olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz.160 dil, Yunanllarca darbedilen ve paralar gasbolunan, Dereky k., Karesi 151

Abdullah, mam Veli'nin, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Abdullah, Kocabyk olu, Yunan mfrezesince mallar gasbedilen, Kolfaky k., Biga kz. 232 Abdullah Mehmed, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Abdullah Mehmedi, Kahveci, Yunanllar tarafndan katledilen, Karatepe k., Aydn 269 Abdullah mer, Kabasakal, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 Abdullah, Reid olu Hseyin'in olu, maktl, Latfe k. 219

Adilhn karyesi, Kean kz. 22 Afendol, Kassb, silah zoruyla slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Hora k. 30

310

gh,

Krkkilise Mft-i lhk, emellerine hizmet eden 195, 264

Yunan

Ahmed, Abdullah Efendi olu, Yunan mfrezelerince darbedilen, Pazar k., Ezine kz. 249, 250 Ahmed Aa, Hac Halil Aa'nn mahdmu, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Bayrami kz. 272 Ahmed Aa, Hamamc, Yunanllarca tevkif ve darbedilen, Ezine kz. 169 Ahmed Aa, Laz olu, Yunanl tarafndan para ve eyalar Umurbey k., Gemlik 97 Ahmed Aa, Muradlar k., anakkale 154 Ahmed Aa, Otelci, hemiresi Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ahmed Aa, paras alnan ve katledilen, Hayrabolu 10 Ahmed, Ali Osman olu, hayvan alnan, Yahyaky 235 Ahmed, Ali Ustazde, Grdos ahalsinden 246 Ahmed, Arabac Hasan olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ahmed b. smail, Bandrma memurlarndan 291 imendfer askerler alnan,

Ahmed, olak Mehmed olu, Yunan askerleri tarafndan zahiresi yaklan, Mersindere k., Salihli kz. 144 Ahmed, Durmu olu, Kr bekisi, Ahmedli 143 Ahmed Efendi, Bakkal, Yunanl tarafndan para ve eyalar Umurbey k., Gemlik kz. 96 askerler alnan,

Ahmed Efendi, Hasan olu, Dimetokal, Tekfurda'nda muallim, Yunanllarn zulmnden Osmanl Hkmetine iltica eden 268 Ahmed Efendi, mam, Gemlik kz. 214 Ahmed Efendi, Madenci, kermeleri, Yunanllarca katledilen, Ahmedli 59 Ahmed Efendi, Makineci, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Ahmed Emin, Muallim, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Aydn 53 Ahmed, Feyzi olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 97 Ahmed, Gz Mehmed olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan Umurbey k., Gemlik kz. 97 Ahmed, Hac Ahmed olu, maktl, Sultaniye k., Armudlu n. 219 Ahmed, Hac Osman olu, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Ahmed, Hakanolu, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, vezpnar k., Yalova kz. 207 Ahmed, Halil olu, Yunanllarca darb ve ikence edilen, Mallky k., Biga kz. 234 Ahmed Hamdi Efendi, Tire kazs Mstantk 136 Ahmed, Hasan olu, Yunanllarca darb ve ikence edilen, avuky k., Biga kz. 234 Ahmed, Hseyin olu, Yunanllarn saldrsna urayan, Bigadi k., Balkesir 159 Ahmed Hseyin, Yunanllar tarafndan iddetle dvlen, Bozviran k., Balkesir 164 Ahmed, bi olu, para ve hayvan gasbedilen, Edirne 8

Ahmed Bekr, Grc, Ermeniler tarafndan karlan, Umurbey k., Orhangazi kz. 113 Ahmed, Berber, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ahmed Bey, Tirelizde, Balkesir tcarndan 166 Ahmed Bey, Yenikyl, ailesi Yunan kumandanlnca tevkif edilen, Orhangazi kz. 122 Ahmed Cevdet Bey, Kaymakam, Uak 280 Ahmed avu, Bki olu, ikenceye urayan, Edirne 27 Ahmed, avu olu Mehmed Efendi olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k.,Gemlik kz. 95 Ahmed, emecik muhcirlerinden, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28

311

Ahmed, biolu, Ermeniler tarafndan karlan, Umurbey k., Orhangazi kz. 113 Ahmed, brahim olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160, 170 Ahmed brahim, Yunanllar tarafndan iddetle dvlen, Bozviran k., Balkesir 164, 172 Ahmed, psalal, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Ahmed, skender olu, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Ahmed Kmil, Kaykcoullarndan, Kkkumla k. Gemlik kz. 204 Ahmed, Kzlckdere(Kzldere)'den, Yunanllarca tevkif edilip, Milas'a srlen 195, 263 Ahmed, Mehmed olu, Bykekmece Jandarma Takm efrdndan 157 Ahmed, Mestan Mehmed olu, Katledilen, Kurudere k., Nif kz., zmir 136 Ahmed, Mevzn Halil olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan Umurbey k., Gemlik kz. 96 Ahmed, muhcirnden, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Ahmed Muhtr, Hac Air Efendi hafdi, Alaca n., Gebze kz. 171 Ahmed, Murad mahdmu, Yunan kumandannn beraberinde gtrerek Gemlik ile Kumla arasnda katlettii 221 Ahmed, Muttalib olu, Yunanllarca ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Ahmed, Numan olu Mustafa'nn, Yunanllar tarafndan darbedilen, Pazar k., Ezine kz. 249 Ahmed, Resul olu, Yunanllarca daa kaldrlan, Soylular k., Alaca n. Gebze kz. 171 Ahmed Reis, Sleyman Reis olu, Yunan mezalimi hakknda ifade veren, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Ahmed, Rumlar tarafndan katledilen, shakl k. 11

Ahmed, Sadkolu Raidolu, Yalova'nn vezpnar Karyesi ahlsinden, Yunan zulm ile ilgili dileke veren 208 Ahmed, sanduk emni, Yunanllarca haksz yere idama mahkum edilen ve sonradan kurtulan, Lleburgaz 194 Ahmed, sopalarla ehit edilen, Yalova 125 Ahmed, Terzi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ahmed, Yunan devriyesinin saldrsna urayan, Tepecik m., Bayrami 169 Ahmed Yusuf, Molla, ikenceye maruz kalan, Karacebi k., Balkesir 164, 172 Ahmedce karyesi, Tekirda 6 Ahmedli, Salihli kz. 58, 59, 143, 177, 284 Ahresky(?) karyesi, Aydn 62 Ahurky karyesi, Aydn 62, 64 Ahurky karyesi, Edirne 10, 20 Akba karyesi, Balya 279 Akahalil karyesi, Tekirda 7 Akakeili karyesi, Ezine kz. 273, 274 Akat karyesi, Karamrsel 174 Akdere karyesi, Demirci kz. 100 Akharim karyesi, Orhangazi kz. 115, 156, 170 Akhisar 90, 107, 145, 243, 245, 246, 251, 252, 253, 254, 257 Bl 145 Redd-i gl Heyeti 41 Akky karyesi, Yalova kz. 120, 203, 239 Akmescid mahallesi, Edirne 18 Aksakal stasyonu, Karesi 174 muhfzlar 166 Akehir, Tire 150 Aktopak, Vize 13 Akviran karyesi, Orhangazi 114 Alacal nahiyesi, ile 171 Aleddin, Orhangazi erafndan 193 Aleddin Efendi, Evren-i Kebr karyeli, Rumlar tarafndan ehid edilen, Has k.,Edirne 27

312

Aleddin Efendi, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz 28 Aleddin Usta, Nalband, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan Umurbey k.,Gemlik kz. 95 Alaehir, Manisa 105, 107, 177, 284 Alaton ky 265 Alaybey karyesi, Malkara 16 Aleko, Agor olu, gasbeden 291 Komisyoncu, hayvan

Ali Bey, Hac Murad Bey oullarndan, Src k., Bandrma 168, 173 Ali Bey, Keresteci, evi Yunanllarca baslp ikence edilen, Karyaka, Nazilli 79 Ali Bey, Manisa'da iftlii yaklan 144 Ali Bey, Naibzde, eme 87 Ali Ali Bey, Telgraf avuu, katledilen, arky 11, 21 Yunanllarca Karakol

avu, Ksedere Jandarma Kumandan Ezine kz. 163

Aleksandros, Yzba, Yalova'daki Yunan kta-i askeriyye kumandan 125 Ali Aa, ocuu karlmak istenen, Yrk k., Malkara 16 Ali Aa, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Ali Aa, Tccr mer'in, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Gemlik kz., Umurbey k. 95 Ali, Ahmed olu, katledilen, Alaehir 138 Ali, Akaolu, Yunanllarca katledilen, Pavl k., Nazilli kz 147 Ali, Akhisar Belediye Resi Vekli 41 Ali, Ali Day olu, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Ali, arabac Hasan olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ali, Arhavili, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova 207 Ali Arif, Yzba, Ezine Jandarma Bl Kumandan 181 Ali, Bal olu, evi yaklan, Mustafabey k., Sart 144 Ali, Bekir olu, Arslanl (Arslan)dan, Yunanllarca kuruna dizilen, Nazilli 47, 146 Bey, Ermeniler tarafndan Orhangazi kz. 116 karlan,

Ali avu, tevkif edilen, Biga 163 Ali, iftliindeki erzak ve hayvanat gasb ve ihrak edilen, Mahraml k., necik 7 Ali, Deirmenci, Rum etecileri tarafndan unu gasbedilen, Vize 12 Ali, Adem olu, Yunan taarruzuna urayan, Eriklioba k., Gnen kz. 160 Ali, Dost Mehmedzde, Kkkumla k., Gemlik kz. 204 Ali Efendi, Hatb, ehit edilen, Yallar k., vrindi n., Balkesir 159 Ali Efendi, Cebbar olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ali Efendi, Emlk Memru, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz 28 Ali Efendi, Hatb, Yallar k., vrindi n. 174 Ali Efendi, Mliye tahsildr, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ali Efendi, Muallim, hanesinden alnan, Ezine kz. 250 eyalar

Ali Efendi, Mlzm, Salihli Ahz- Asker ubesi zbitliinden mtekid 144 Ali Galip Efendi, mam, katledilen, Karacaali k. 223 Ali, Hac Kadir olu, Yunanllarca evi yaklan, Mustafabey k., Sart, Salihli kz. 144 Ali, Halilili karyesi korucusu, ikence neticesi vefat eden, Ezine kz. 163 Ali Hasan, er, kuruna dizilerek ldrlen, Nazilli kz. 47 Ali, Hasan olu, Yunanllarca kz ifal edilen, Hacbekirler k., Bayrami kz. 229

Ali

Ali Bey, Giridli, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Ali Bey, Giridli, Mamre karyesinden, Ermeniler tarafndan karlan, Orhangazi 116, 157

313

Ali, Haseki Ahmed olu, Rumlarca ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Ali Hoca, zevcesi Yunanllar tarafndan katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 221

Ali Osman, Ktahyal, Yunanllarca ldrlen, Ahmedli n., Manisa 59 Ali, mer olu, hne ve eyalar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Ezine kz.229 Ali, Pehlivanca, ekya tarafndan katledilen, Demirky 15 Ali, Ragb Beyzde, Akhisar erafndan 255 Ali Rza Efendi, Nazilli Tahsl Memuru, Yunanllarca kuruna dizilen 47, 146, 147 Ali Rza Efendi, ile Belediye Res-i sbk 171 Ali Rza, mdriyet odacs, Yunan askerlerince cerhedilen, an n. 227 Ali Rza Paa, Nzr 256, 258 Ali Rza, sabk ile bl baavularndan, Kandra ahvalini tedkik iin gnderilen 199 Ali, Rum tecavzne urayan, shakl k., Edirne 21 Ali, Salih olu, Rumlarca katledilen, Akahalil k., necik kz.7 Ali, Tahsildr'n, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Ali, Tekfurdal, Edirne tevkifhnesinden Milas adasna sevkedilenlerden 265 Ali, Veliolu, Yunan askerlerince darbedilen 227 Ali, Zeybek'in, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 97 Alibeyli ky, Akhisar kz. 145 Aligz karyesi, Aydn 150 Alikrdler karyesi, Aydn 150 Aliye, Hseyin kermesi, Yunan askerleri tarafndan rzna taarruz edilen Karacaali k. 219, 222 Yunanllarca Adapazar 200 rzna tecavz edilen,

Ali Hseyin, Erolu, Yunanllarca kuruna dizilen, Nazilli 146 Ali, brahim olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160

Ali brahim, Pritineli, Edirne Tevkifhnesinden Milas'a sevkedilenlerden 265 Ali, Ali, skee muhcirlerinden, Bulgar askerleri tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Kafesci, Krkkiliseden, Yunanllar tarafndan tutuklanarak Milas adasna gnderilen 263

Ali Khya, Arnavud, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Ali, Kassb, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz 28 Ali, Kavakl, istila srasnda katledilen, arky 11, 21 Ali, Kemer mahallesi muhtar, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ali, Kean Belediye Azs 37 Ali, Kirek(?), Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ali, Krd Ahmedin, Kkkumla k., Gemlik kz. 204 Ali Mestan, Kahveci, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Ali, Molla Ahmed olu, zahiresi yaklan, Mersindere k., Salihli 144 Ali, Mustafa olu, Rum ekyasnn saldrsna urayan, Turulya k., Demirky kz. 15 Ali, Mustafa'nn, Yunanllarca ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Ali, Narll Hac Ali olu , Yunanllarca kars ve ocuuyla katledilen, Karacaali k., Gemlik kz. 223 Ali Osman, iekyzl, Yunan askerleri tarafndan tevkif edilen, Ezine kz. 273

Aliye,

Altkoz(?) karyesi, Orhangazi kz., Bursa 225 Altnzde iftlii, Karamrsel 174 Amelyo,Yunan mezalimini tahkik edecek heyette tercman 237 Amerika 68

314

mmessil-i siyassi 69 Ana Osti, koyunlar alnan, Malkara 16 Anadolu 8, 21, 29, 195, 246, 279, 281, 286, 287, 288, 289, 294 Ananost, Bala olu, Bakkal, Silahl olarak slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Platnoz'dan 29, 30 Ananost, shakl katleden 11 karyesinde Mslmanlar

Antranik Tarakcyan, Bursa ve camii'ne ait hallar alan 290 Apostol, Gemlik civarnda bulunan 213 Arab 308, 309, 311 halka

Mudanya zulmde

Apostol, Yunan mfrezesi kumandan, Ezine 271 Arab Ali, Hfz olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Arab Mustafa, Yunanllar tarafndan kuruna dizilen, Halimbey iftliinden, Salihli 59 Arab Salih Efendi, Rusmt memrlarndan, ehid edilen, Erdek 161, 173 Arabhac karyesi, Tekirda 6 Arabkuyusu karyesi, Aydn 62, 64 Arablar karyesi, Ava adasnda, Erdek kz. 241, 247 Araman (?), Kandra 200 Aravack karyesi, Balya 277 Argiros, shakl katleden 11 karyesinde Mslmanlar

Ananosti Milo, papas, Karakavak nahiyesi halkna darb ve ikence yapan, Hayrabolu 11 Anasta Arkiraki, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, ahaliyi tehdd eden 33 Anasta, Kaptan Vangel olu, Mslmanlara zulmeden, Edremit 289 Anastaya, Kostanti zevcesi, klasndan eya alan 8 Andon Aa iftlii(?), Aydn 64 Andon, Deli Kosti olu, ttn kycs, hnelere girerek ey gasbeden, Edirne 10, 19 Andon Istrati, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve ahliyi tehdd eden 33 Andon Kostandi, Milan, Mrselli ve Tekfurda'na bal slm kylerini yama, tahrb ve ahliyi silahla tehdd eden 33 Andon Yorgi, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve slm ahliyi tehdd eden 33 Anesti, Frnc, yamac ve gasp, Edirne 9, 18, 19 Anesti, Kadkyl terzi, Rum ekyasndan 207 Angelaki Tana, Malkara kazsna bal kylerde slm hnelerini tahrb ve yama eden 34 Angeli, Baevn Dimo olu, yamac ve gasp, Edirne 9, 18 Ankara 195, 258, 276, 307 Hkmeti 176 Anna, Yunanl Andonaki'nin zevcesi, hanelerini tahrip eden 22 Antalya 81 slm Kula asker

Argiryadi Hac Kostanti, silahl olarak slmlara hakret ve yamalamada bulunan, Mrefte ks. 29 Arif Bey, Lleburgaz erfndan, Yunanllarca idama mahkum edilen 195, 263 Arif Efendi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Arif Efendi, Evkf dresi memrlarndan 8 Arif Hoca, Bigadili, Rumlar tarafndan paralar gasbolunan, Paaky k., Balkesir 165 Arif Pehlivn, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Arif, smail olu, Yunan askerlerinin saldrsna urayan, Halal k., Istranca 300 Arif, jandarmadan mtekid, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Arif, Kadir olu, ehid edilen, Karasat k,.Kean 23 Arif, Orhangazi erafndan 193 Arif, ak, Balkesir 164

315

Arif, Yetim Mehmed olu Hasan mahdmu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Arif, Yzba, Ayvack Kumandan 153, 155 Aristidi, Hayrabolulu, slm ahlinin parasn alan ve katleden, Hayrabolu kz. 10 Aristodel Tac, Mrselli ve Milan slmlarna mezlimde bulunan, Hora k. 30 Arkir Khy, yamac, Tekirda 7 Arkir Simo, Malkara kazsna bal hnelerini tahrb ve yama eden 34 Arkiros, Glck karyesi, zulmeden, Edirne 21 arky'de slm halka

Asmakaya, Vize 13 Asmi Horola, Milan ve Mrselli sm kylerini yama, tahrb ve ahliyi tehdd eden 32 Asmitoz Dimitraki, silahl olarak slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Mrefte ks. 29 Asya-y Sugr 177, 281 Aabaltaky karyesi, Aydn 64 Air ve Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi 60, 87, 299 Atac, Yunanllarca katledilen, nanlar karyesi 200 Atca nahiyesi, Nazilli 42, 47, 145, 146 Atina 90, 257, 280 Avc Giryako, Silahl olarak slm hnelerini tahrb ve yama eden, Kersiye[Ker-esse] karyesi, Edirne 30 Avclar karyesi, Tekirda 7 Avni, Kean Meclis-i dre Azs 37 Avrupa 225, 245 Dvel-i Muazzamas 244 Konferans 46 matbut 224 llarn yardm 111 Ava adas 241 Ayn, Seydi'nin olu, Seyidolu iftlii'nden, Yunanllarca ldrlen, Salihli kz. 59 Ayana karyesi, nz kz. 13 Ayasuluk 62 Aydn 42, 43, 44, 45, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 61, 62, 63, 66, 67, 68, 69, 72, 73, 76, 77, 81, 142, 147, 148, 149, 150, 243, 313 cebhesi 82 Mutasarrfl 61, 62, 73 ovas 68 taburu 147, 149 Aydnck nhiyesi, Erdek 161, 162 Aydos kazas 297 Aye, Ahmed'in zevcesi, tehdd ve ikence ile mal ve eyalar gasbedilen 234

Arkiryadi, Bulgar istls esnsnda slmlara hakret ve liman diresine Yunan bayra eken, Mrefte ks. 29 Armudlu nahiyesi, Gemlik kz.122, 197, 203, 204, 219, 223 Arnavud 308, 309, 311 Arnavud Ali Bey, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 179, 262, 266 Arnavud Ali, Yunan askerleri tarafndan ikence yaplan, Tavancl 171 Arnavud Davud, zevcesine Yunanllar tarafndan tecavz edilen, Yalova 120 Arnavud Hac, Yunanllarla yaralanan 228 arprken

Arnavud brahim, lbasanl, Pnarca Muhtar 286 Arnavud brahim, zevcesi ve ocuu Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Aralos bint-i Serayik, Orhangazi muhacirlerine ait eyalar alan 291 Arzular karyesi, Aydn 61, 64, 150 saf, Sandalc, Yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz.220 Asetin 308, 309, 311 Asm, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Aydn 53 Asiye, Halil kermesi, rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Asker Berberolu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75

316

Aye, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Aye, Bac Yusuf olu Ali'nin zevcesi, rzna tecavz edilen Mallky k. 234 Aye, Dereli Mehmed'in kars, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Aye, smail olu Uzun Mehmed Aa kermesi, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Aye, muhcir kermesi, 10 yalarnda, Yunanllarca cerhedilen, Nazilli 147

Bagon, Dimitri olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldran ve haneleri yamalayan 32 Baecik, zmit 259 Baeli karyesi, Ezine kz. 272, 273 Bahadrl, Biga kz. 235 Bahri efendi, jandarma zbitnndan, Silivri 155 Bahriye, Yunanllarn tecavzne urayan, Balya 278 Bakrca karyesi, orlu 304 Bki, Nazilli kim-i makm 48 Bakla karyesi, Aydn 147 Baklack karyesi, Aydn 150 Bala Labadaryo, silah zoruyla slmlara hakret eden ve yamaclk yapan, Mrefte ks. 29 Balatck karyesi, Aydn 53, 62, 64, 149 Balkesir 102, 104, 105, 106, 107, 111, 151, 152, 154, 159, 164, 165, 166, 243, 313 Jandarma Alay 112 Yunan Kumandanl 164 Balkan Harbi 3, 5, 6, 17, 21, 22, 23, 24, 26, 28, 35 Balta Mehmed Aa, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 96 Baltaky karyesi, Aydn 57, 62 Balya kasabas, Balkesir 278 Bandrma 104, 105, 106, 107, 108, 112, 130, 152, 161, 162, 163, 165, 166, 167, 173, 292, 293 Ermeni kilisesi 167 Yunan gl Kumandanl 160, 166 Yunan merkez kumandan 140 Barn karyesi, Yeniehir kz. 170 Baskn, nz 12 Bayrky karyesi, Orhangazi kz. 114, 170 Bayram Ali, Yunanllarca vahiyne suretde ldrlen, Karakiraz k., Kandra 200

Aye,Osman zevcesi, Gemlik ile Kumla arasnda katledilen 221 Aye, Yunanllarca rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Ayebac karyesi, Balkesir 164, 173 Ayvack 153, 154, 155, 162, 273, 286 Ayvalk kazas, 313 cephesi 81 Ayvaz, yamac ve gasp, Edirne 9, 18 Aziz Aa kz, Dedeaa'ta, rzna tecavz edilen 9 Aziz b. Osman, Orhangazi muhacirlerinden 291 Aziz shak Mehmed, Satlm ahlsinden, Balkesir 164 karyesi

Aziz, smail olu, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova 207 Aziz, Ramazan olu, Kocapnar k., Balkesir 164 Aziziye kazas, Karahisr- Ship Livs 313 Aziziye, Kuadas yaknlarnda 63 istasyonu 43 Aznavur [Anzavur] (Paa), erkes 168

Bb- Hilfet 275 Bb- l 218, 271 Babaeski kazs, Edirne 23, 179 Baco Arkir, slm hnelerini tahrb ve yama eden, Hora k. 30 Bademe [Bademiye] karyesi demi kz. 73

317

Bayram, Mehmed olu, hayvanlar Yunanllar tarafndan gasbedilen, Ortamandra k., Balkesir 151, 164 Bayram akir, Bozviran k., Balkesir 164, 172 Bayrami 130, 142, 154, 162, 180, 181, 217, 228, 230, 273, 286, 294, 313 Ahz- Asker ube Riyseti 285 Hristiyan sivil ahlsi 286 jandarma takm kumandan 162 Yunan kumandan 216, 230, 231 Behar, oban, slm ahliyi ldren Rumlardan, Edirne 9, 8 Behet Bey, zevcesi Rumlar tarafndan tecavze urayan ve katledilen, Edirne 9 Behet, Orhangazi erafndan 193 Behrm Res mahallesi, Tekfurda 306 Behrm Res Mescid-i erfi, Tekfurda 306 Bekr zzet, Yunanllar tarafndan katledilen, Karacaali k. 222

Bekirli karyesi, Edirne 26 Bekirlice karyesi, Nazilli 47 Belgrad karyesi, atalca 299 Belyen Vapuru, Fransz bandral 290, 291 Bereketli karyesi, Nazilli 47 Bergama kazs 39, 145 Bergos, Ezine kz. 271 Bepnar karyesi, ine 62 Bevvb Mehmed Bey mahallesi, Tekfurda 306 Bevvb Mehmed Bey Tekfurda 306 Beykoz 130 Beyky karyesi, Kean 24 Beylikmera karyesi, Kean 24 Beypnar karyesi, Yeniehir kz., Bursa 128, 170 Beytullah, Hayreddin olu, Yunanllarla arprken ehid den, anpazar k. 228 Bezdegme karyesi, demi 84 Biga 141, 154, 162, 167, 217, 228, 230, 231, 235, 313 Kim-i makml 153 Yunan igl kumandan 216, 227, 230 Bigados 287 Bigal kasabas, Gelibolu sn. 304 Bilal, olu sopalarla ehit edilen, Yalova 125 Bilal, Rumlar tarafndan katledilen, Hayrabolu 11 Birgi karyesi, demi 73, 136 Bikin(?) Hacismail karyesi, Kandra 200 Boazlar 130 Bolvadin kazas, Karahisr- Ship Livs 313 Borlu nahiyesi, Demirci 100 Bosna karyesi, Ada n., Havsa 5 Bonak 308, 309, 311 Bonak Yusuf, Yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 220 Boyalk karyesi, atalca 299 Mescid-i erfi,

Beygr(?) (Beyky) karyesi, Aydn 62, 64

Bekir Aa, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Bekir, Arnavud Rstem olu, Detban, Yunan askerlerince katledilen, Kurudere k., Nif kz., zmir 136 Bekir avu, evi yaklan, Kocadere k., Yalova 289 Bekir efendi, Hac mer'in, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan Umurbey k., Gemlik kz. 97 Bekir efendi, Yunanllarca darbedilen, Bursa 138 Bekir smail, Bigadili, Yunan askerleri tarafndan paralar gasbolunan, Balkesir 165

Bekir, Mehmed olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 Bekir, Bekir, Molla Abdurrahman olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Osman olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160

Bekir, Semadirekli, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28

318

Bozdoan, Aydn 68, 69 Bozhne karyesi, Beykoz kz. 183 Bozili karyesi, Ezine kz. 272 Bozky karyesi, Demirci ks. 100 Bozyk, Bilecik 284 Bozviran karyesi, Balkesir 172 Buldan kazas, Denizli 284 Kim-i makml 38 Bulgar(lar) 11, 12, 18, 22, 23, 27, 234, 263 ahlsi 8 askeri 6, 7, 8, 10, 21, 27, 28, 20 eteleri 267 ekys 14, 15 huddu 297 istls 28, 29, 31 karagollar 25 komiteleri 9, 18, 24 ordular 5, 6, 20, 24 ordusu kumandan 5 paras 19 Bulgaristan 11, 195, 196, 264, 296, 297 Bulgucu Vaso, ahliden har Kkkumla k., Gemlik kz. 206 Bulgur karyesi, arky 11, 21 Burdur 81 Burhan karyesi, Yalova kz. 225 Bursa 102, 128, 138, 140, 158, 185, 225, 313 ovas 128 Buruncuk karyesi, Menemen kz. 136 Buruneren karyesi, Akhisar kz. 145 Blbl Htun mahallesi, Edirne 18 Byk Manika karyesi, Saray kz. 298 Byk Menderes nehri 72 Bykkadifeky, Tire kz. 150 Bykyassoba karyesi, nz kz. Edirne 12, 28 isteyen,

Cafer Tayyar Bey (Paa) 195 Canbaz Mitro, silahl olarak slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Mrefte ks. 29 Cebanky[Cihan](?) karyesi, Orhangazi kz. 225 Cebeciolu karyesi, Kandra kz. 200 Cedelik(?) karyesi, Orhangazi kz. 225 Cedd nahiyesi, Orhangazi kz. 116, 117, 156 mdri 115, 117 Cefervilo, Dimitro olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla taarruz edip hanelerini yamalayan 31 Cell, talya tebeasndan, Manifatura Tccr 168 Cemal Bey, Gemlik Belediye Resi, 213, 214 Cemal Efendi, Bikin(?) Hac smail karyesinden, Yunanllarca katledilen 200 Cemal, Misak olu, jandarma neferi, Yunanllarca katledilen, Ekidere k., Gnen 170 Cemal, Yunanllar tarafndan yaralanan, Denizli k., Gebze kz. 171 Cemil, Mlzm- Evvel, Yunanllarca Edirne Tevkifhnesinden Milas'a sevkedilen 265 Centi Vasil, Mrselli ve Milan kylerinde slm hnelerini tahrb ve yama eden, Hora k. 30 Cevd, Edirne erfndan, Tevkifhnesi'nden sevkedilenlerden 265 Cihanky, Orhangazi kz. 239 Cndar(?), Bakkal, Aydn'n igali srasnda iki kerimesiyle beraber ehid olan 75 Edirne Milas'a

a karyesi, Balkesir 151, 165, 173 akr Dimitri, Filib olu, arky'de slm ahliyi katleden 11, 21 akrbeyli karyesi, Aydn 64 akrl karyesi, Orhangazi kz. 121, 122, 239 akmak karyesi, Gnen kz. 170 al kazas, Denizli 71

319

alca karyesi, Yalova kz. 239 aloba karyesi, Gnen kz. 167, 168 amky karyesi, Bergama 309 an nahiyesi, Biga kz. anakkale 217, 227 anakkale 154, 166, 217, 231 ngiliz gl Kumandanl 270 Jandarma Taburu Kumandanl 163, 217 Osmanl Komisyon Riyseti 216, 217 Taburu 154, 155 andr karyesi, nz kz., Edirne 12, 27 anpazar ky (nahiye merkezi) Biga kz. 216, 228, 230, 232, 233, 234 arklar karyesi, Aydn 64 arkl(?) Hseyin, ailesi Yunanllarn tecavzne urayarak katledilen, Mantarclar k., Kandra kz. 199 arksz obas, Ezine kz. 273 atalca 35, 138, 299 istasyonu 179 Jandarma Taburu 155, 158 Mutasarrfl 35, 180, 287 ataltepe karyesi, nz kz. 12, 27 avdarlk karyesi, Edirne 6, 10, 20 avu karyesi, Menemen kz. 136 avu, Yunanllarca katledilen, Hacismail k. 200 avuky, Biga kz. 232, 233 ayrhisar karyesi, Balkesir 159, 166 ayrl karyesi, Malkara kz. 17 een 308, 309, 311 ekiky [ekmeky], Beykoz 240 eltikci karyesi, Orhangzi kz. Bursa 113, 157, 193, 198, 225, 238 elyo, Dimyan olu, ky kethds, Karakavak nahiyesi halkna darb ve ikence yapan, Hayrabolu kz. 11 engiler karyesi, Orhangazi kz. 116, 225, 238 eriba karyesi, nz kz. 12, 28 erkes (ler) 308, 309, 311, 168 Bikin(?)

etesi 287 erkes Edhem, Akhisar ve Havalisi Redd-i gl Kta-i Faliyyesi Resi 41 etesi 99 erkes Lokman, Osmanl tebeasndan, Fransz Belyen vapuruyla sahipsiz hayvan getiren 291 erkes Mahmud, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 erkes Msellim fabrikas, Hayrabolu'da 10 erkes Sleyman, heyet-i azlarndan, Halal k. 300 erkesky karyesi, Aydn 63, 150 erkesky, atalca kz. 158, 179, 264, 265, 286, 287, 298 erkesler karyesi, Kandra kz. 200 eme kazas, zmir 87 etepe karyesi, Aydn 64 ete(ler) 86, 105, 155, 167, 205, 213, 260, 263, 286, 307 ksort karyesi, ine kz. 62 nar karyesi, Biga kz. 153 nar karyesi, Ezine kz. 273 narck karyesi, Yalova kz. 119, 122, 126, 129, 192, 239 idem karyesi, Balya kz. 278 ilingir, Orhangazi kz. 156, 157 ilinkos [ilingoz] iftlii, atalca kz. 179 ilo, kahvede silah tehir eden, Edirne 8 imendere karyesi, Malkara 16 ine 49, 50, 51, 57, 61, 62, 63, 67, 68 ovas 69 irmen karyesi, Edirne 10, 20 ivril kazas, Karahisr- Ship Livs 313 oban Hasan karyesi, Akhisar kz. 253 obanlar karyesi, Balkesir 165 oorika karyesi(?), Demirky 15 olak Aristi, Yrg ve Yaya kylerini yama ve hneleri tahrb eden, sterne karyeli 31 ihtiyriyye

320

olak Mustafa, Tatari kynden, Vize 268 olak Ramazan, Yunanllar tarafndan katledilen, iekli k., Mamre n., Bayrami kz. 294

Deli Yorgi, Bulgar istils esnsnda Yrg ve Yaya karyelerini yama ve hneleri tahrb eden, sterne k. 31 Delice Mehmed, Kean'da feci ekilde katledilen 24 Deliler karyesi, Balya 278 Dellllar karyesi, Nazilli 47 Demiraas [Emiraas] karyesi, Aydn 57 Demirci kazas, Ktahya 313 Demirci ks. Manisa 99, 100, 243, 258 Demirci Mehmed Efe, Aydn ve havlsi Kuv-y Milliyye Umum Kumandan 77, 78, 81

omakl Da, Grdos[Grdes] 243 orlu 166, 266, 286, 287, 304 ubuklu 201, 240 iskelesi 240 ukurky, Yalova 133

Daadca [Daaca] ky, Biga kz. 234 Dabalbasaky [Dabaltaky], Aydn 64 Daicar(?) karyesi, Aydn 61 Dhiliye Nzr Vekli 133, 210, 237 Dhiliye Nezret-i Cellesi 26, 46, 49, 57, 61, 62, 67, 68, 71, 74, 76, 118, 128, 129, 175, 192, 197, 210, 215, 256, 260, 269, 270, 271, 289, 292, 294, 297, 302, 304 Dallca, Nazilli kz., Aydn 47 Danamandra karyesi, atalca 299 Danman [Danimend] karyesi, Aydn 61, 64 Darca, Gebze kz. 171 Dr'l-eytam, Tekfurda 306 Drl-hilfe Uk Medresesi 280 Davud, Ahmed olu, Yunan taarruzuna urayan, Eriklioba(akmak) k., Gnen kz.160 Dayekadn karyesi, atalca 299 Ded[e](?) karyesi, demi 76 Dede Hasan, Hseyin olu,Korfakulbe k., Demirky kz. 14 Dedeaa, Edirne 9, 18, 286, 287 Dedecik karyesi, Tekirda 7 Deli Aye, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Deli Hseyin, katl zanls, Katrl k., Alaehir kz. 138 Deli brahim, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28

Demirci nahiyesi, Malkara 6 Demirci Usta, Hseyin olu, hanesinden mal ve eyalar alnan, Pazar k., Ezine kz. 250 Demirky, Edirne 14, 15 Demirky karyesi, Aydn 150 Deniz-Fransz Zabtas Kumandanl 291 Deniz- ngiliz Zbtas Kumandanl 290, 291 Denizli 50, 56, 63, 64, 68, 69, 71, 77, 81 Mutasarrfl, 38, 53, 55 Denizli karyesi, Gebze 171 Derbend (Dervent ?) boaz, 16, 36, 37 Derbend ky, Bursa 128 Dereky karyesi, Aydn 62 Dereky karyesi, Yalova kz. 225, 234, 239 Derince, zmit 141 Dersadet 108, 119, 122, 134, 198, 208, 209, 211, 218, 226, 247, 248, 270, 289, 302 Merkez Kumandanl 210, 241 Muhcirn Mdriyyet-i Ummiyyesi 193 Telgraf Muhbert- Bakitbeti 213 Ummiyye

Dervi Ali, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Dervi Bey, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Develi mahallesi, Akhisar kz. 144 Dvane(?) lyas karyesi, Havsa 5

321

Dibekdere karyesi, Salihli 58, 59 Dimitraki, Lolo Istrati olu, silahl olarak slm hnelerini tahrb ve yamalayan, Platnozdan 29 Dimitri, Baevan, slmlar aleyhine faaliyette bulunan, zmir 148 Dimitri, Fosaki olu, slm ahliyi katl ve mallarn yama eden, Hayrabolu 10 Dimitri, Kahveci, yamac ve gaspda bulunan, Edirne 9 Dimitri, Karanfil olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahl olarak taarruzda bulunan 31 Dimitri, Nalband, olu Kula asker klasndan eya alan 8 Dimitri Paloo, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldran ve haneleri yamalayan 31 Dimitri Tavlaryo, Milan ve Mrselli slm kylerine silahla saldran ve haneleri yamalayan 33 Dimitri Teodo, Mrselli ve Milan hanelerini Tahrip ve yama eden, Hora k. 30 Dimitri veled-i Yasef, Bursa camii'ne ait hallar alan 290 Dimitri, Yunan kumandan, Yalova 119, 120, 141 Dimitri Zafiraki Bora, Milan ve Mrselli slm kylerine yama ve tahrbde bulunan 33 Dimitro, Kara Nikoli olu, slm ahaliyi katl ve mallarn yamalayan, Edirne 9 Dimitro veled-i Hristo, para ve hayvan gasbeden, Edirne 8 Dimitro, Ksa, rz dman, katil ve yamac, Kean, 23 Dimo, Papas, Mslmanlar katleden, k.11 shakl

Doanca karyesi, Havsa 5, 22, 23, 263, 299 Doanc iftlii, arky 11, 21 Doanclar, Biga 235 Dkiren [Ddren] karyesi, Kandra kz. 200 Dnme Mehmed, hapishne firrlerinden, Ezine 162 Drtky karyesi, Aydn 64 Dragaman [Dragoman], Muhtar, rz dman, katil ve yamac, Kean 23 Dudullu 240, 241 Dural istikmeti, Biga 235 Durmu Ali, ulluolu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Durmu, Stc, zevcesi Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Dursun Efendi, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Dursunbey kazas, Ktahya 313 Dutluca karyesi, Orhangazi kz. 121, 225, 239 Dmrek karyesi, Ezine 175, 181 Dvel-i tilfiyye/Mtelife 64, 102, 184, 237, 246 Fevka'l-de Komiserlikleri 79 mmessilleri 40, 59, 68, 197, 209, 211 memrn-i siysiyye ve askeriyyesi 211 polisi 203 Tahkk Heyeti 226, 240, 305 zbitn 106, 259 Dvel-i Muazzama 3, 39, 69, 77, 107, 108, 111 mmessilleri 61, 198 zbitn 107 Dvel-i Mttefika 40 Dyn- Ummiyye 103, 247 mdri 248 ve Reji idreleri 192, 193

Dimosten Samakovlu, Mrselli ve Milan slmlarn katl ve hanelerini yamalayan, Hora k. 30 Dinar kazas, Karahisr- Ship Livs 313 Dibudak karyesi, Kean 24 Dobruca karyesi, Yeniehir 170

Eceabad kazas, Gelibolu 26 Edhem bkz. erkes Edhem

322

Edhem, Mustafa olu, katledilen, Edirne 5

Rumlar

tarafndan

Emetullah, katledilen, Bey k., Nazilli 147 Emre, Memi olu Sleyman zevcesi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Emin Aa, Grc, Ermeniler tarafndan karlan, Umurbey k., Orhangazi kz. 113

Edhem, Orhangazi erafndan 193 Edhem Aa, muhtar, Yunan askerleri tarafndan cerhedilen, Gebze 171 Edhem Paa Oteli, Yeniehir 170 Edhem, ahin olu, Rumlar tarafndan darb ve ikence edilen, Tavancl 171 Edib Efendi, Hdvendigr vilyetinde stnf Mahkemesi az mlzmlarndan 138, 139 Edibe Hanm, Edirne'den saldrya urayan 265 stanbul'a gelirken

Emin Bey, Nahiye Mdr, Nazilli 149 Emin Bey, Operatr, Bursa mebsu 102 Emin Bey, sbk Defterdr, Yunanllar tarafndan olu ile beraber tutuklanan, Edirne 179 Emin avu, rej kolcusu, Rumlar tarafndan katledilen, Edirne 9 Emin Hoca, Sinan olu, Yunanllarca hayvanlar gasbedilen, Kolfaky, Biga kz. 232 Emin, smail olu, Yunan askerlerince para ve eyalar alnan, Kocayayla k., Biga kz. 234 Emin, zzet olu, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Emin Mustafa, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Bozviran k., Balkesir 164, 172 Emin, Tccr, Yunanllar tarafndan habsedilen, orlu 262 Emin, Yunanllar tarafndan sopalarla ehit edilen, Yalova 125 Emine, Ali Hoca'nn vlidesi, Yunanllar tarafndan katledilen, Karacaali k. 223 Emine, Dyn- Ummiyye kantarcs Safvet Efendi kz, Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 9, 18 Emine, Hac Nuri zevcesi, Yunan kumandannn beraberinde gtrerek Gemlik ile Kumla arasnda katlettii 221 Emine, Hseyin zevcesi, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Emine, Kara Ahmed zevcesi, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik 220 Emine, Mahmud kermesi, Yunanllarca yaralanan, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Emine, Murad kermesi, Yunanllarca rzna taarruz edilen, Karacaali k., Gemlik kz. 219, 221, 222

Edirne 5, 8, 9, 10, 12, 18, 19, 20, 138, 178, 179, 262, 263, 265, 268, 287 habshnesi 265, 267 Edremid 141, 142, 153, 154, 155, 162 ahl-i slmiyyesi 289 Posta ve Telgrafhnesi 141 Efrahim Aa, Muhtr- evvel, Seymen k., Silivri 263 Eriboz kazas., Ktahya 313 Ekerek karyesi, Aydn 61, 64 Eksamel 11, 21 Ekidere karyesi, Gnen 170 Elili karyesi, Edirne 19 Elenkyl[Elengutlu] karyesi, Aydn 62 Elez(?) karyesi, Aydn 150 Elif, erfdan Hac Mahmud Aa'nn zevcesi, Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 9, 18 Elif, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Elma mevkii, Demirky 14 Elmalk karyesi, Yalova 122, 126 Elmas, Eref kermesi, Gemlik ile Kumla arasnda Yunanllarca katledilen 222 Elmas, Hseyin zevcesi, Yunanllarca yaralanan, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Elmas, Murad zevcesi, Yunanllarca Gemlik ile Kumla arasnda katledilen 221

323

Emir efendi, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Emiraas (Emirasi?) karyesi, Aydn 62, 64 Emirli karyesi, Ada n., Havsa 5 Emirli karyesi, Aydn 150 Emme Osman, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 95 Emniyet-i Ummiyye Mdriyeti 178, 194, 195 Emniyyet-i Ummiyye Mfettilii 212 Engre ba, Dersaadet 240 Engre karyesi, Yalova kz. 150, 225 Enver Efendi, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Enver, Krkkilise divan- mahkum edilen 194 harbince idama

Esad, Narll, kermesi rzna taarruz edilen, Karacaali k, Gemlik kz. 219, 222 Esedce karyesi, psala 22 Esediye karyesi, Gemlik kz. 239 Esendik, arky 11, 21 Eskiehir Livs 313 Eskiehir ve Afyonkarahisar muhrebt 257 Esma, Fstk kz, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Esma, Rum ekysnca ar ekilde yaralanan, Vize 13 Estelyano, Sevdal olu, eky, Erdek 161 Eston, Yzba, Yunan mezalimini tahkik iin tilaf devletlerince grevlendirilen heyette yaver 237, 238 eky (lar) 13, 14, 15, 16, 48, 53, 162, 163, 167 pusular 15, 167 ya yataklk 162 Eme, Manisa 280 Eref Aa, Yunanllar tarafndan darbedilen, Gebze 171 Eref, Hseyin olu, Demirky Jandarma bl efrdndan, katledilen 15 Eref, Rumlar tarafndan katledilen, Hayrabolu 11 Evrencik karyesi, Vize 12, 13, 14 Eyindiz(?) karyesi, Aydn 61 Eymir karyesi, Aydn 62 Eyb Aa, Mulal, olu srasnda ehid olan 75 Aydn'n igali

Enver, Yazczde, Ulemdan 255 Erdek 104, 108, 109, 112, 130, 141, 153, 160, 161, 167, 173, 241, 248 Erenky karyesi, Ezine 181 Erikli karyesi, Aydn 53, 62, 64, 148, 149, 150 Erikli karyesi, Kean 24 Eriklioba (akmak) karyesi, Gnen kz. 160 Ermeni(ler) 54, 94, 100, 101, 102, 113, 114, 115, 116, 117, 124, 145, 151, 155, 156, 157, 167, 168, 198, 213, 225, 260, 262 eteleri 114, 115, 133, 170, 191, 200, 225, 237 gencleri 213 Gregoryen 308, 310 Katolik 308, 310 komiteleri 201 kyleri 114, 116, 133, 156, 157 Ortodoks 308, 310 Protestan 308, 310 svrsi, 116, 156 Erturul Livs 313 Esad Efendi, Mlzm- Sn, Krkaa jandarma kumandanlna tayin edilen 111

Eyb Aa, Yunan kumandanlnca aranan, Tavanl k., Gebze kz. 182 Eyb Efendi, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Eyb, Hac bekirler k. 229 Eyb, Llebergos Mftsi, Yunanllarca idama mahkum edilen 194, 195, 263 Eyb, Yunanllar tarafndan darbedilen, Gebze kz. 171

324

Ezine 130, 142, 154, 162, 163, 169, 175, 180, 181, 217, 249, 271, 272, 273, 274, 286, 294, 295, 313 Ahz- Asker ubesi Diresi 295 Hkmet Tabbeti 250 gl Kumandanl 162 Jandarma Takm Kumandanl 274, 295 Kim-i makml 180

Fehm Bey, Yunanllarca hanesinden para ve eyalar alnan, Kolfaky 232 Fenar karyesi, Silivri 155, 264 Ferhad Efendi, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Ferid Paa 124 Feride, Yunan askerlerinin tecavzne urayan, Balya 278 Fethi Bey, Mustafa Paazde, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179

Faik, Denizli Mutasarrf 38, 55 Faik Efendi, Hoca Hseyin Efendi olu, Rumlar tarafndan habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266 Faik, Kahveci, Yunanllarca erkesky 262 tutuklanan,

Fethiye Mektebi, Tekfurda 306 Fevzi, atalca Mutasarrf 303, 304 Fevzi Efendi, Reji Memru, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 262, 266 Fevzi, Erkn- Harbiyye-i Ummiyye Reisi 284 Fevziye Hanm, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 96 Feyz-i Hrriyet karyesi, Tekirda 6 Feyzi Efendi, Gvr mm namyla bilinen, Yunanllarca sevkedilen, Asmal k., Biga kz. 163 Feyzi, Salihli Kim-i makm 256 Feyzullah avu, Muhtar, Yunan askerlerinin darbettii, Halal k. 300 Feyzullah, Emin olu, Yunan askeri elbiseli ahslarca katledilen 164, 173 Feyzullah, Mehmed Emin olu, Yunanllarca katledilen, a k., Balkesir 151 Fndkl karyesi, Balya 278 Fstkl karyesi, Armudlu n. 203, 204, 205, 215, 239 Fikri, Yunanllarca darbedilen, Gebze 171 Fileanti, Kassb, yamaclk yapan, Edirne 9, 18 Firdevs Hanm, Slim Reis zevcesi, Yunanllarca ikence edilen, Karakiraz k., ile kz.183 Foa 87, 143 iskelesi 87 Kim-i makml 87

Faik, Kalzde, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova 207 Falavko, zeytun fabrikas shiblerinden, Ayvack 155 Fata karyesi, demi 73, 76 Fatma, Ahmed olu zevcesi, Yunanllarca yaralanan, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Fatma, Bulgar ekyas tarafndan yaralanan, Demirky 15 Fatma, Davulcu kz, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Fatma, Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 9, 18 Fatma, Durmu zevcesi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Fatma, evi yaklan, Mustafabey k., Sart 144 Fatma Hanm, Grc Kadir zevcesi, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 97 Fatma, K(?) kz, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Fatma, Selz Ermenileri tarafndan alnp gtrlen, Tutluca k., Orhaneli kz. 114 Fatma, Topallarn kz, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75

325

Fransa, 68 Fransz (lar) 44, 102, 103, 212, 240 konsolos vekli 67 Mfrezesi Kumandanl 59 Mmessillii 177 srleri 66, 67 tfengi 228 zbiti(ler)i 54 Frenk, ngiliz Cenerali, Yunan mezalimini tahkik edecek heyetin bakan 237 Fuad Efendi, Tahsildr, Yunanllarca ldrlen, Kurudere k., Nif kz., zmir 136 Fuad Efendi, Evkf Memru, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 97

Gelibolu vapuru, Seyr-i Sefin dresi'nin 225 Gemi karyesi, Orhangazi 114 Gemlik 92, 93, 94, 113, 114, 115, 116, 119, 122, 125, 126, 132, 151, 155, 157, 185, 191, 192, 193, 197, 198, 203, 204, 205, 206, 209, 213, 214, 215, 218, 219, 220, 222, 225, 226, 237, 238, 240, 260, 302 havlsi'nde fevk'l-desi 212 Yunan mezlim-i

iskelesi 226 Tersnesi 302 Yunan Kumandanlk Diresi 93 Geren karyesi, Foa 87 Geri, svireli, Yunan mezlimini tahkik iin Kzlha adna gnderilen 238 Germencik karyesi, Aydn 53, 62, 64, 67, 69, 149, 150 Gevzelidi Yorgi, slm kabristn tahrb eden, Edirne 8 Geyikler kazas, Karahisr- Ship Livs 313 Geyikli karyesi, Ezine 271 Gilber, Yunan mezlimini tahkik eden heyet yesi 104, 105, 106, 107, 108, 111, 112 Gorna[Korna] karyesi, ile 183 Gozine, Kalye olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldran 32 Gkedere karyesi, Yalova 127, 239 Glck 128, 232 Glhisar karyesi, Aydn 57 Gnen 153, 165, 167, 173 Grdos [Grdes] 243, 244, 246, 251, 254, 256, 257, 258, 313 Gzdik[?] karyesi, Aydn 150 Gzsz karyesi, Malkara 16 Grebone karyesi, Kean kz. 36 Gureb Hastahnesi, Bursa 114 Glhanm, Hurid zevcesi, Yunan askerlerince katledilen, Karacaali k., Gemlik kz. 223 Gll, Narll ,Yunanllarca katledilen Karacaali k., Gemlik kz. 223 Gllk karyesi, Yalova kz. 192, 239

Gack karyesi, Yalova kz. 225 Galata karyesi, nz 12, 27 Galata vapuru, Seyr-i Sefin dresi'nin 225 Glib, Mlzm- Evvel, Yunanllarca tevkif edilip Edremit'e gnderilen, Ayvack 153, 155 Ganoz karyesi, Edirne 31 Gara, Mlzm, ngiliz mmessili, Aydn 43 gayr-i Mslim 43, 44, 54, 67, 68, 116, 117, 119, 124, 125, 128, 130, 141, 142, 167, 216, 230, Gayret vapuru, Seyr-i Sefin dresi'nin 225 Gazhne civr, Tekfurda 306 Gebe karyesi, Biga 174 Geic karyesi, Grn 157 Gedelek karyesi, Orhangazi kz. 193, 198, 238 Gedis ay 52 Gedus kazas, Ktahya 142, 280, 313 Gekbuze (Gebze) 130, 134, 171, 172, 182 stasyonu 171 Gelibolu 21, 22 Mutasarrfl 26

326

Glsm, Ese olu Hseyin zevcesi, hanesinden mal ve eyalar alnan, Ezine 250 Glsm, muhcir, Aydn'n igali srasnda ehid olan 59, 74 Gm Yeniky, Ske kz. 275 Gmky, Aydn 64 Gmpnar karyesi, atalca kz. 299 Gngrmez karyesi, Saray kz. 298, 299 Grele[Grle] karyesi, Orhangazi 114, 193

Hac Ahmed, Rum ahali tarafndan ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Hac Aleko, Nalc Panayot olu, yamac, Edirne 8 Hac Ali Efendi, Kirihne ulemsndan, darb ve cerh edilen, Edirne 10, 19 Hac Ali karyesi, Aydn 62, 150 Hac Ali, Trkmen, Aydn'n igali srasnda ocuu ehid olan 74 Hac Anesti, Hac Aleko olu, yamac, Edirne 8 Hac Glib Aa, Yunan askerleri tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 94, 97 Hac Gkgz, Yunanllarca mallar yaklan, Yeniehir kz. 170 Hac Hfz, Yunanllarca gtrlen,Yeniky k., demi 85 alnp

Habil Ahmed, Terzi Ahmed'in olu, Aydn'n igali srasnda ehit olan 74 Habil Efendi, ky hocas, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Hacer, Arab Hasan'n kermesi, rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Hacer, Halil kermesi, Yunanllarca rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Hacer, Mahkeme-i era Baktibi Hfz Mehmed Efendi'nin kz, Yunan askerlerinin tecavzne urayan, Demirci ks. 99 Hacer, Mehmed Reis'in kermesi, rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Hacer, Mehmed zevcesi, Yunanllarca Gemlik ile Kumla arasnda be ocuu ile berber katledilen 221 Hac Ahmed Aa, hne ve anbar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz. 229 Hac Ahmed, Aliyeli, Tccar, Yunanllarca mallarna el konulan, Uak 282 Hac Ahmed, Balaml, kimlii kiilerce katledilen, Akhisar 253 belirsiz

Hac Halil, erif olu, Yunan askerleri tarafndan dvlerek ldrlen, Karacebi k., Balkesir 152 Hac Hamdi, Yunanllarca cerhedilen, Nazilli kz. 47, 147 Hac Hanm, Cebeci Ahmed Efendi vlidesi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hac Hasan, Arabac, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hac Hasan Efendi, Telgraf Me'mru, Bulgarlar tarafndan katledilen, Sultanie k., nz 12, 27 Hac Hasan, Yunanllarca kuruna dizilen, Dellallar k., Nazilli 47, 147 Hac Hseyin Aa, Rumlar tarafndan cebren zahresi gasbedilen, Hayrabolu kz. 10 Hac Hseyin, Er olu, Yunanllarca kuruna dizilen, Nazilli kz. 47 Hac Hseyin, Fettah olu, katledilen, Karacaali k. 222 Hac Hseyin karyesi, Balya kz. 278 Hac Hsni Efendi, Kestanbol karyesi erfndan olup Ezine'de ikmet eden 274 Hac brahim, Bakkal, evinden para, mal ve eyalar gasbedilen, Glck kz. 236

Hac Ahmed Efendi, Yunanllarca haksz yere idama mahkum edilen, sonradan kurtulan, Lleburgaz 194 Hac Ahmed, maktul, Katrl k., Alaehir kz. 138 Hac Ahmed Mehmed, Keeci, Yunanllarca ar surette yaralanan, Nazilli kz. 47 Hac Ahmed, Nalband, zevcesi Aydn'n igali srasnda ehid olan 75

327

Hac Hac

brahim Efendi, Nazilli tccrnndan, Yunanllardan ikence gren 47, 146 brahim, Yunan askerleri katledilen, demi ks. 85 tarafndan

Hac mer Aa, Yorganc olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hac Polo, stanbullu, mahall igl kumandanl mfreze ktipliinde mstahdem, Gnen kz. 165

Hac lyas karyesi, demi ks. 83, 85 Hac sa mahllesi, Tekfurda 306 Hac Kasm karyesi, Kala-i Sultniyye 230 Hac Keprit, Fc, Kad olu Mehmed Aa'y katletmek isteyen, Kzlmescid m., Edirne 19 Hac Laz, evinden para, mal ve eyalar gasbedilen, Biga kz. 235 Hac Mahmud Efendi, Tccr, yunanllar tarafndan kuruna dizilen, Nazilli kz. 47, 147

Hac Rif, Bezzz, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 96 Hac Raid, Beyli karyesi Ermenilerince paras gasbedilip, ldrlen, eltiki k., Orhangazi kz. 113 Hac Raid emesi, Balkesir 151, 165 Hac Safvet Efendi, Yunanllarca haksz yere hapsedilen, Lleburgaz kz. 195 Hac Salih Efendi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hac Slim Aa, Ermeniler tarafndan karlan, Akharim k., Orhangazi kz.116, 157 Hac Slim olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Hac Sarrf mahallesi, Edirne 18 Hac Sleyman olu, Yunanllarca paras gasbedilip ldrlen, Yenice k., demi kz. 85

Hac Mahmud,mer olu, Derekyl, Biga dolaylarndaki Yunan zulm hakknda ifade veren, 234 Hac Mehmed Aa, Yunanllar darbedilen, Gebze kz. 182 tarafndan

Hac Mehmed Efendi, Mytb, evine girilen ve eyalar alnan, Nib elebi m., Edirne 9, 18 Hac Mehmed, Rumlar tarafndan katlolunan, Ma[s]harahasan k., Bursa 159 Hac Mehmed, Tahsildr, ldrlen, Karacaali k. 222 Yunanllarca

Hac Sleyman, zevcesi Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Hac kr, Kuv-y Milliyye Kumandan 73 Hacbekirler karyesi, Bayrami kz. 217, 228, 230 Hackasm karyesi, Bayrami kz. 217 Hackrtler(?), Aydn 64 Haclar karyesi, Aydn 47, 147 Hacrahmanl karyesi, Akhisar kz. 90, 145 Hadmky, atalca 35, 265 Divn- Harbi 157 rtibat Zbitlii 179 Hadice, Ali kerimesi, Yunanllarca Gemlik ile Kumla arasnda katledilen 221 Hadice, Bekir kz, Yunanllarca Gemlik ile Kumla arasnda katledilen 222

Hac Mehmed, Uzun Karacaali k. 223

brahim'in, katledilen,

Hac Mustafa Efendi, Ske'de erftan, Einli, mallarna Yunanllar tarafndan el konulan 275 Hac Mustafa efendi, Yunanllarca alnp gtrlen, Yeniky k., demi kz. 85

Hac Osman Aa, Kzlky Muhtr, Yunan askerleri tarafndan yakalanan Ezine kz. 273 Hac Osman kalfa, Yunanllar tarafndan habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266

Hac Osman obas karyesi, Aydn 64

328

Hadice, Hac Mustafa'nn zevcesi, Yunan askerlerince rzna tasallut edilen, Madenli k., Bursa 150 Hadice, Merakuyu mahallesinden, tecavz edilen, Yalova 120 rzna

Hfz Mehmed Efendi, Mlzm Sleyman olu, nz liman reisi, Rumlar tarafndan ehid edilen, Sultanie k., nz 27 Hfz Mehmed Efendi, Yahyaky imam, Yunanllarca eyalar gasbedilen, Biga kz. 235

Hadice, Sleyman zevcesi, Yunanllarca ldrlen, Latfe k, Gemlik kz. 219 Hfz Ahmed, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hfz Ali Bayram, Kaygar(?) olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hfz Ali, Gebze kz. 182 Hfz Cemal Efendi, Mandral, ldrlen, mal ve mlkleri msadere edilen 196, 263 Hfz Efendi, Rediye'de eyh erefeddin Efendi'nin dmd, ailesi kaybolan, Orhangazi 116, 156 Hfz Emin, alkl, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hfz Emin Hayri, Gelibolulu, Tevkifhnesinde 265 Edirne

Hfz Mehmed Said, Ulemdan, Akhisar 41 Hfz Rif Efendi, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 95 Hfz Rkm Efendi, Eski Cmi mam, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179

Hfz Said Bey, Emin Efendizde, Yunanllarca haksz yere hapsedilen, Llebergos 195 Hfz Slim Efendi, Bak tehdidiyle zeri aranan, Elili k., Edirne 19 Hfz Sleyman, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hfz, Tepecikli olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Hfz Tevfik, mm, Gebze 171 Hakk Bey, Edhem Bey olu, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Hakk Bey, Habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266 Hakk Efendi, Hac Mehmed Efendizde,Ovaky erfndan, Edirne Tevkifhnesinden Milas'a sevkedilen 265 Hakk Efendi, Hudd Demirky kz. 14 Takm Kumandan,

Hfz Halil, Yunanllarca tevkif edilip Milas adasna srlen, Krkkilise kz. 195, 263 Hfz Hasan, Gemlik'e tehcir edilirken katledilen 222 Hfz Hseyin Efendi, Aydn'n igali srasnda ailesinden drt kiiyle beraber ehid olan, 74 Hfz Hseyin, sbk Belediye Resi, Edirne Tevkifhnesinde 265 Hfz Hsni, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hfz Hsni Efendi, Tccar, Marmara adas ahlsinden, Arablar karyesinin Rumlar tarafndan igalini bildiren 241 Hfz Mehmed, Akhisr Belediye Resi 255 Hfz Mehmed Efendi, Belediye Resi, Ata 145 Hfz Mehmed Efendi, Hac Caferzde, evinde silah bulunduu iddiasyla tutuklanan ve kuruna dizilen, Nazilli kz. 47 Hfz Mehmed Efendi, Mahkeme-i Baktibi, Demirci ks. 99 era

Hakk Efendi, Muallim, Demirky kz. 14 Hakk, Kabakczde, Yunan mezlimi ile ilgili dileke veren, Kumla-i Sagr k. 204 Halal karyesi, atalca kz. 299 Halid, Ali olu, Yunan askerlerince tevkif edilen, Balkesir 151, 164 Halid Bey, Emrzde, habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266 Halid Efendi, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179

329

Halid, Hac Nuri zevcesi Emine'nin olu, Yunanllarca katledilen 221 Halid, Kantarclarn, Yunanllar tutuklanan, Edirne 179 tarafndan

Halil, Halil

brahim avu'un, Yunan askerlerince darb ve cerhedilen, an n. 227 brahim, Sar Mehmed'in dmd, Yunanllarca hayvan alnan, Pazar k., Ezine kz. 250

Halid, Kalzde Saidolu, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova kz. 207 Halid Paa, Manisal, Yunan askerlerince katledilen, Akhisar kz. 51, 52, 144

Halil brahim, Yunanllarca katledilen, Nazilli 147 Halil smail, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Bozviran k., Balkesir 164, 172

Halid Pehlivan, Kuv-y Milliyye mfrezesi kumandanlarndan, Yunan mfrezesini yenilgiye uratan 201 Halid, Sarayl, Yunanllar tarafndan tevkif edilen, erkesky 262 Halid, Yunanllar tarafndan tevkif edilen ve sonra firar eden, Satlm k., Balkesir 165 Halil Aa, Akakyl, aklerce gasbedilen, Balkesir 164 paras

Halil, stil srasnda katledilen, arky 11, 21 Halil, katl zanls, Yunanllarca tevkifhaneden cebren alnan 138 Halil, ky muhtar, Yunan askerlerinin ikencesine maruz kalan, Telekler k., Menemen 137 Mehmed avu'un, zevcesi Yunan taarruzuna urayan, Orhangazi kz. 222

Halil,

Halil Aa, Muhtr- Sn, Yunanllara kar koyan, Pazar k., Ezine kz. 249, 250 Halil Aa, Yenice karyesi erfndan, Yunanllar tarafndan iftlii yaklp darbolunan, Demirci ks. 100 Halil Aa, Yunanllarca evine Mallky k., Biga kz. 233 saldrlan,

Halil, Molla Kanl olu, biraderiyle birlikte Yunanllarca vahi surette ldrlen, Tikenli k., Akhisar 253 Halil, Muhtar Veli Mehmed Bykkadifeky k., Tire 150 olu,

Halil, Ali olu, Yunan askerlerince darb ve eyalar alnan, Eriklioba k., Gnen kz. 160 Halil, Arab Hasan olu, ak, Balkesir 164 Halil b.Ali, Orhangazi muhacirlerinden, Rumlar tarafndan eyalar alnan 291 Halil avu, brahim olu, Yunanllarca ikence edilen, Mallky, Biga kz. 234 Halil, Emin olu, Yunan taarruzuna urayan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Halil, Eyb olu Halil'in dmd, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Pazar k., Ezine kz. 249 Halil, habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266 Halil, Halil olu, Yunan taarruzuna urayan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160

Halil, Mustafa olu, haksz yere tevkif edilen, Akaky, Balkesir 164 Halil Necati, Arnavud Ahmed olu, Merkez jandarma svr efrdndan ve Kalkandelen muhcirlerinden, Karesi kz. 160 Halil, Osman olu, Yunan askerlerince darbedilen, Pazar k., Ezine kz. 249

Halil, mer olu, Yunan taarruzuna urayan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Halil, Salih olu, Jandarma neferi, Yunanllarca darbolunan, Karabiga skelesi 169 Halil, Salih olu,Yunanllarca ar suretde yaralanan, arksz obas, Ezine kz. 273 Halil evki, Yunanllarca darbedilen, Bozviran k., Balkesir 164, 172 Halil, Topal olu, Yunanllarca evi yaklmak istenen, Pazar k., Ezine kz. 249 Halil Zeki, ark Gazetesi sahibi, Nazilli 79

330

Halilili karyesi, Ezine kz. 162, 175 Halim, sa olu, Yunanllar tarafndan katledilen, Hamidiye (Hamidler) k., Bursa 138 Halit Molla mfrezesi, Kuv-y Milliyye'den, zmit'te Yunanllarla arpan 201 Halvet dergh, Tekfurda 306 Hamaml karyesi, Erdek kz. 172 Hamaml nahiyesi, Bandrma kz. 107, 152 Hamdi, Davulcu Mehmed Ali avu'un olu, Yunan askerlerince darbedilen, an n., Biga kz. 227 Hamdi efendi, Dava Vekli, Gebze 171 Hamidiye (Hamidler) karyesi, Bursa 137, 150 Hamidiye karyesi, Gemlik kz. 302 Hamidiye karyesi, Uzunkpr kz., Vize 13, 14 Hamidler karyesi, Aydn 61, 64 Hamurlu karyesi, Aydn 150 Hanife, Abdullah zevcesi, maktl, Latfe k. 219 Hanife, Ali Aa'nn zevcesi, rzna tecavz edilmek istenen, Pazar k., Ezine kz. 249 Hanife,Narll Tahsin zevcesi , Yunanllarca katledilen,Karacaali k., Gemlik kz. 223 Hanife, Sleyman zevcesi, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Haralambo, Meyhaneci, Gemlik ve havlsine zulmde bulunan eky reisi 213 Harb-i Umm 102, 243 Harbiye Nzr 123, 131, 183, 225, 241, 264, 265, 267, 268 Harbiye Nezret-i Cellesi 73, 183, 260 Hariciye Nzr 256 Hriciye Nezret-i Cellesi 3, 90, 121, 127, 184, 192, 197, 209, 224, 237, 241, 260, 267, 269, 281, 283, 288, 294, 302 Harington, Ceneral, Kuv-y Mttefika Kumandan 271 Harman karyesi, Bursa 157 Harmanc Aleko, silah zoruyla slm hnelerine tahrbde bulunan, Kersiye[Ker-esse] k. 30 gl

Haru,

Umm Kuv-y Kumandan 101

tilfiyye

Polis ve

Hrun, Yunanllar tarafndan soyulan dvlen, vezpnar k., Yalova 207 Has karyesi, Edirne 27

Hasan, Abdullah olu, Yunan mfrezesince hayvanlar gasbedilen, Kolfaky 232 Hasan Aa, Ahmed olu, Rumlar tarafndan yaralanan, Tekirda 7 Hasan Aa, brahim olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Hasan Aa, Muhtr- Sn, Yunanllar tarafndan darbedilen, Seymen k., Silivri 264 Hasan Aa, Muhtar, Yunanllarca katledilen, Kapakl k. Gemlik kz. 220 Hasan Aa,Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Hasan, Ahmed avu olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Hasan Ali, Karyaka'dan, srasnda ehid olan 74 Aydn'n igali

Hasan, Ali Osman olu, Bekirli'de iskn edilen muhcirnden, Rum ahl tarafndan katledilen, Edirne 26 Hasan Ak Bey, Mdde-i Umm, Yeniehir 131 Hasan Bey, Nazilli Kim-i makm 42 Hasan, Cerrah olu, maktl, Armudlu n. 219 Hasan avu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hasan avu, Halil olu, jandarma efradndan, pusu neticesi len, Hrszpnar k., Demirky kz. 15 Hasan avu, Yunan istilas srasnda oluyla beraber katledilen, arky 11, 21 Hasan, Deveci, eya ve erzak alnan, Malkara 16 Hasan, Edhem Reis olu, Yunanllarca yaralanan, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Hasan Efendi Cmi-i erfi, Tekfurda 305 Hasan Efendi, Demirci olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74

331

Hasan Hasan

Efendi, Dyn- memrlarndan, Erdek 161

Ummiyye

Efendi, Yunanllarca katledilenlerin isimlerinin veren, Armudlu n. 219 Hasan, Eskicizde, Yunan mezalimi ile ilgili dileke yazanlardan, Kkkumla k. 204 Hasan, Hac Hseyin olu, Yunan askerleri tarafndan kuruna dizilen, Dular k., Nazilli 146 Hasan, Hfz Osman olu, Akhisar ahalisinden, Yunan mezalimi ile ilgili dileke yazanlardan 41 Hasan, Hseyin olu, hne ve anbar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz. 180, 229 Hasan, zmir Oteli'nde odac, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Hasan, Jandarma neferi, Ezine kz. 250 Hasan, Kabnzde iftlii efradndan, Rum askerlerince dvlen, Salihli 143 Hasan Kadri, Molla, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Hasan, Kbt, evinden para, mal ve eyalar gasbedilen, Biga kz. 235 Hasan, Mehmed olu, Yunan askerleri tarafndan dvlerek ldrlen, Salur k., Manyas 166, 173 Hasan, Molla, Kalburcu karyesi hocas, evinden para, mal ve eyalar gasbedilen, Biga kz. 236 Hasan, Mustafa olu, Yunan igali srasnda ehid olan, Aydn 74 Hasan, Mustafa olu,Yunanllarca haksz yere tevkif edilen, Balkesir 164 Hasan,ksz olu, Yunan hapsedilip Manisa'ya Mustafabey k., Sart 144 askerlerince gtrlen,

Hasan Tahsin Efendi, Mhendis, Yunanllar tarafndan feci ekilde dvlen, Balya kz. 278 Hasan, Tosyal(?), Yunanllarca Kumla k., Gemlik kz. 220 katledilen,

Hasan Usta, Yakub Kalfaoullarndan, Yunan mezalimi ile ilgili dileke yazanlardan, Kkkumla k., Gemlik kz. 204 Hasan, Yabanoval, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Hasanlar obas, Ezine kz. 162 Hasib, Yunanllar tarafndan darbedilen, Gebze kz. 171 Hasky karyesi, Akhisar kz. 253 Hasky karyesi, nz kz. 12, 27 Him, Yunan askerlerince tevkif Dmrek k., Ezine kz. 163 edilen,

Him, Yunanllarca darbedilen, Halal k., atalca kz. 301 Hatibli[Hatibler] karyesi, Kandra kz. 200 Hatt- Fsl Komiserlii 267 Havlck- Sagr karyesi, demi kz. 85 Havsa kazas 5 Hay Hozm(?) 308, 310 Haydariye karyesi, Gemlik kz. 240 Haydaroba karyesi, Balya kz. 278 Hayrabolu kazas, Edirne 10, 11, 166 mftsi 195, 262 Hayreddin Bey, Bidyet Mahkemesi Cez Resi, Hdvendigr V. 138, 140 Hayri, Akif olu, Yunan askerlerinin ikencesine maruz kalan, Tavancl k. 171 Hayri, Belediye Azsndan, Kean kz. 37 Hayri Bey, talya tebeasndan, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Bandrma 168 Hayri Efendi, Dav Vekli, Yunanllar lehine hareket eden, Ezine kz. 274 Hayri Efendi, Karaaa karyesi, muallimi, Lleburgaz kz. 194 Hayri Efendi, Tahsl Memru, mallar Yunanllarca yama edilen, Erdek 161

Hasan Remzi, Yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 220 Hasan, Rumlar tarafndan katledilen, shakl k., arky kz. 11, 21

332

Hayriye iftlii, Gemlik kz. 204 Hayriye karyesi, Gemlik kz. 205, 239 Hayriye, akir kz, Yunanllarca yaralanan, Tutluca k.,Orhangazi 114 Hazne 258 Hazm, Filibeli, Rumlar tarafndan mallar alnan, Edirne 8 Heleder, ngiliz Mmessili 149 Helvac karyesi, Menemen kz. 136 Helvac Kostantin, yerli Hristiyanlardan, Yunanllara kar Mslmanlar savunan, Demirci 100 heyet-i liye, Gemlik havlsindeki Yunan mezalimiyle ilgili olarak rapor hazrlayan 213 Heyet-i Tenskiyye Refkat Zbitlii 153 Hdrbeyli (Hzrbeyli/Hzrbeyli) karyesi, Aydn 62, 69, 148, 150 Hristiyan (lar) 33, 53, 55, 81, 150, 214, 257, 282 ahl 35, 100, 121, 123, 140, 162, 167, 168, 172, 173, 174, 235 erf 56 karyeleri 155 mahallesi 282 memr 55 lar himye 48 Hrszpnar karyesi, Demirky kz. 15 Hzr Aa, Rumlar tarafndan ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Hzr, Edhem olu, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Hzr, brahim olu, Knklar k. 7 Rumlarca katledilen,

Hoca Hasan Efendi, Rumlar tarafndan soyulan, Vize 13 Hoca Hseyin Efendi, Yunan mezalimiyle ilgili ifade veren, Kumla k., Gemlik kz. 219 Hoca Kadn, Yunan askerlerince evi yaklan, Mustafabey k., Sart 144 Hoca Mehmed Aa, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Hocalar karyesi, Demirci ks. 100 Hora karyesi, Edirne 30 Horeli, stavro olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldr, yama ve tahripte bulunan 32 Horeli Kostandi, Mrselli ve Milan slam kylerine silahla zoruyla taarruz ve yama eden 32 Horusky karyesi, Aydn 61 Hristo Afendol, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve slm ahliyi tehdd eden 32 Hristo, akrolu, Rum ekyasndan, Yalova kz. 207 Hristo(dol), Meyhneci, ahalinin hayvan ve eyalarn gasbeden, Edirne 10, 19 Hristo Dulu Dimitri Kole, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve slm ahaliyi tehdd eden 33 Hristo, Hac Mehmedli, Rum ekyasndan, vezpnar k., Yalova kz. 207 Hristo, rz dman, katil ve yamac, Kean 23 Hristodolva, Deirmenci Tana olu, Mrselli ve Milan slm kylerine saldran ve haneleri tahrip eden 32 Hristoduli Kalfat, Mrselli ve Milan kylerinde yama ve tahripte bulunan, slmlar katl kasdyle muhsaraya cret ve takb, Hora k. 30 Hulsi Bey, Mdriyyet-i Ummiyye irtibat serkomiseri 290, 291 Hulsi Bey, Eczc, Yunanllar tutuklanan, Edirne 179 tarafndan

Hill- Ahmer Cemiyeti 193, 213, 297 rozeti 110, 153 Himmet Aa, Rencber Grc olu, Yunanllarca eyalar gasbolunan, Mustafabey k., Sart 143, 144 Hisarl karyesi, Kean kz. 27

333

Huriye, Topal Hasan zevcesi, yunanllarca rzna tasallut edilen, Gemlik kz. 222 Hurid, kz Yunan askerlerinin tecavzne urayan ve daa kaldrlan, Karacaali k. Gemlik kz. 219 Hdvendigr vilyeti 128, 131, 140, 170, 243 Jandarma Alay 150, 152, 155, 156, 157, 158, 159 Hkmet-i Osmniyye 110, 139, 141, 142, 268 Hkmet-i Seniyye 35, 63 Hkmet-i Yunniyye 104, 105, 176, 177 Hseyin Aa, Ali Osman olu, Yunan askerleri tarafndan dvlen, Halal k., atalca kz. 301 Hseyin Aa, Bakkal, Yalkynde katledilen, Beykoz 137 Hseyin Aa, orbac olu, Yunanllarca altunlar gasbedilen, Dedecik k., necik kz. 7 Hseyin Aa, hayvanlar ve eyalar Rumlar tarafndan yama edilen, Edirne 19 Hseyin Aa, Malkaral, ekyalarca katledilen 11 Hseyin Aa, Muhtr, evinden gasbedilen, Biga kz. 235 eyalar

Hseyin, emecik muhacirlerinden, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz 28 Hseyin, obanolu, ky bekisi, abluka halindeki kylleri camiye toplayan, Bykkadifeky k., Tire 150 Hseyin Efendi, Hatib, Yunan askerlerine kar kan, Kumla kz., Gemlik kz. 214 Hseyin Efendi, hemresi srasnda ehid olan 74 Aydn'n igali

Hseyin Efendi, Kll olu, mill kuvvetler reislerinden, Ske kz. 67 Hseyin Efendi, Lofcal, iftlik sahibi, Kebrsusurluk k. civrnda, Bursa 152 Hseyin, Emin olu, Yunanllarca katledilen, Srl k., Ezine kz. 295 Hseyin, Glib olu, maktl, Armudlu 219 Hseyin, Halil olu, Yunan taarruzuna urayan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Hseyin, Halilili karyesi Muhtr- Snsi, Yunanllarca tevkif edilen, Ezine kz. 163 Hseyin, Halim olu, Yunanllarca katledilen, Karacaali k. 223 Hseyin, Hzr Salih olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Hseyin Hilmi, Karamrsel Kazs Eytm Mdri 184, 185 Hseyin Hilmi, Viyana Sefr-i Kebri 4 Hseyin Hsni Efendi, Kaz Mftsi, Erdek 161 Hseyin Hsni, karye muhtarnn olu, Rum ve Ermeniler tarafndan dvlen, merky k., Bandrma kz. 167, 173 Hseyin Hsni, Orhangazi erafndan 193 Hseyin Kapudan, Kabsman(?), Bozcaadal, Yunanllarca kurunla katledilen 273 Hseyin, Kara Ahmed olu, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Hseyin, Kemahl, Edirne Tevkifhnesinde 265 Hseyin, Kean Belediye Azsndan 37 Hseyin, Kurbanc Veli mahdumu, Yunanllarca gtrlen, Seki k., demi 85 Hseyin, Mehmed olu, Yunanllar tarafndan daa kaldrlan, Alaca n., Gebze 171

Hseyin Aa, Reji kolcus, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz 28 Hseyin, Ali Molla olu, zahiresi yaklan, Mersindere k. 144 Hseyin, Ali Osman olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 Hseyin, Ali Pehlivanzde, habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266 Hseyin bin smail, Karaka olu, Yunanllar tarafndan katledilen, Kayklar [Kaykler] k., Bayrami kz. 294 Hseyin avu, Aza, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Hseyin avu, stila arky 11, 21 srasnda katledilen,

Hseyin avu, sopalarla ehit edilen, Yalova kz. 125

334

Hseyin, Ahmed olu, Molla, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Hseyin, Muhtr Hac olu, Rum etecilerinin at ate sonucu ehid olan, Kapakl k., Gemlik kz. 205 Hseyin, Mustafa olu, Yunanllarca katledilen, Ezine kz. 180 Hseyin Naci bkz. Naci Hseyin Nazm, Nazilli Mutasarrf Vekli 76 Hseyin Yesar, atalca Muhcirn Memru, Istranca k. 300 Hseyin, Yunanllarca ldrlen, Latfe k., Gemlik kz. 219 Hseyin, Yunus olu, ehid edilen, Karasat k., Kean kz. 23 Hsni Efendi, uhac, Yunanllarca haksz yere idama mahkum edilen, sonradan kurtulan, Lleburgaz 194 Hsni Efendi, Mdde-i Umm, Yalova 119 Hsni Efendi, Yzba, Merkez Hrici Bl Kumandan 156 Hsni, Mehmed olu, abcoullarndan, katledilen, Ezine kz. 180, 181 Hsni, Muhtr, Koyunyerinde darbedilen, Biga kz. 235 Hsni, Mustafa olu, Yunanllarca ehid edilen, Karasat k., Kean kz. 23 Hsniye, akr Reis zevcesi, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220

Istrati, Yunanl, Milan ve Mrselli slm kylerini yama ve tahrb ile slmlar tehddle tehcr edenlerden 33 Iklar karyesi, Tekirda 6, 7 Ikl karyesi, Aydn 62, 64

bdethnelere taarruz 279 brahim Aa, Altaa- Sagr k. erfndan, mallarna Yunanllarca el konulan 265 brahim Aa, Gllkl odun tccr, Yunanllarca katledilen, narck k., Yalova 119, 122, 126 brahim Aa, Yalova muhafz, Mslmanlarla gayr-i mslimlerin hukukunu koruyan 124 brahim, Ahmed olu, Yunan askerlerince katledilen, Balkesir 151, 164, 173 brahim, Ali Bey'in dmd, hanesinden mal ve eyalar alnan, Ezine kz. 250 brahim, Ali'nin dmad, Yunan mfrezesindeki askerlerce darbedilen, an 227 brahim, Ac Hseyin olu, Yunan askeri tarafndan yaralanan, Gebze kz. 171 brahim, Bank- Osmn'de, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 brhim, Bevvb Osman'n, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 brahim Bey, Belediye Resi evket Bey'in birderi, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179

Isparta 81 Istovav"(?) nm torpido 247 Istranca 179, 263, 268, 298, 299, 300 Hatt- Fsl Bl 288, 303 Istrati Istrati, Milan ve Mrselli slm kylerini yama, tahrb ve slm ahaliyi tehdd eden 32 Istrati, Kse, slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Mrefte ks. 29

brahim bey, Llebergos erfndan, Yunanllarca idama mahkum edilen, sonradan kurtulan 194 brhim Bey mahallesi, Tekfurda 306 brahim, Bigadili, Yunan askerleri tarafndan para ve erzak gasbedilen 165 brahim, anga olu, Yunanllarca kuruna dizilen, Nazilli kz. 47, 146 brahim, avu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27

335

brahim, erkes Hseyin olu, Yunan askerlerince darbedilen, Pazar k., Ezine kz. 249 brahim, Demirci, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 brahim Dervi Efendi, Gemlik'teki Yunan mezalimi hakknda ifadesine bavurulan 213, 214 brahim, Doancolu, Yunanllarca vahice katledilen, Kla k., Kandra kz. 199 brahim Edhem, Balya Kazs Kim-i makm, Yunan zulm ile ilgili dileke veren 279 brahim Edhem, kasaba Mdde-i Ummsi, Yunan igal kuvvetlerince tevkif edilen, demi 136 brahim Efendi, bidyet baktibi, Yunanllarca Yalova'dan zorla karlan 119 brahim Efendi, Demirci Reji Memru, Yunanllarca paras alnp kula kesilen 100 brahim Efendi, Nfus ktibi, Gemlik'e tehcir edilirken katledilen 222 brahim Efendi, Tosun olu, mahdmu Rumlar tarafndan katledilen, rktl k. Gebze kz. 171 brahim, Emin olu, Yenikyl Rumlar tarafndan katledilen, Gebze kz. 171 brahim, Emin olu, Yunanllar tarafndan ldrlen, Armudlu 219 brahim, Ferhad olu, habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266 brahim, Hac Ramazan olu, Yunanllarca darb ve ikence edilen, Mallky k., Biga kz. 234 brahim, Hdi Efendi hidmetisi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 brahim, Hoca olu, Rumlar tarafndan darb va mal gasbedilen, Bezdegme k., demi kz. 84 brahim, Kara Hseyin olu Mehmed dmd, hanesinden mal ve eyalar alnan, Ezine kz. 250

brahim, Keici olu, Kabnzde iftlii efradndan, Yunanllarca eyalar alnan, Salihli kz. 143 brahim, Laz Hseyin olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 97 brahim, Muhcir, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 brahim, muhcir Sleyman olu, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Pazar k.,Ezine kz. 249 brahim Mustafa, Kk Trnova'dan Osmanl konsoloshanesine mlteciler nmna telgraf gnderen 297 brahim, Ramazan olu, Bulgar ekys tarafndan katledilen, Demirky 15 brahim, Rumlar tarafndan katledilen, shakl k., Edirne 11, 21 brahim, Yaveler'den, Osman olu, evinden para, ve eyalar gasbedilen Biga kz. 236 brahim, Yunanllar tarafndan dvlen, Yalova 207 soyulan ve

dris Hfz, Altunizde iftlii mutasarrf, iftlii Yunanllarca yaklan, Karamrsel 174 dris, Mehmed olu, haksz yere tevkif edilen, Bayat k., Balkesir 164 fkat, mer kermesi, Yunanllarca katledilen, Kapakl k, Gemlik kz. 220 neada 14 hsn, akr Ali olu, Yunanl tarafndan para ve eyalar Umurbey k., Gemlik kz. 97 askerler alnan,

hsn, Kmil Dede mahdmu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 hsniye karyesi, Gemlik kz. 203, 204, 205, 240 hsniye mahallesi, Bandrma 167 kdr- Muhcirn Komisyonu 292, 293 kiderbend mevkii, Ezine kz. 163 kizeme, avuky ile an Pazarky arasnda, Biga kz. 233 kizdere karyesi, Aydn 62

336

lhami Bey, Aydn Mebs- Sbk, Yunanllarn Aydn' igaline dair rapor veren 53, 55 lya, Giridli, Yunanl avu 171 lya, Katrll, apulcularn ba 205 lyadis, Mustafa Kzm takma adyla casusluk yapan Rum 194 lyas avu, Yunan askerlerince darbedilen, an n., Biga kz. 227 lyas karyesi, Yalova 172 lyas, Longuz korucusu, Rum ekyas tarafndan katledilen, Demirky 14 mamky karyesi, Aydn 63, 64, 150 nanlar karyesi, Araman karusunda 200 nceiz karyesi, atalca 299 ncirlik karyesi, Edirne 12, 27 neabad nhiyesi, Aydn 62 nebolu vapuru, Seyr-i Sefin dresi'nin 226, 247, 248 necik, Tekirda 6, 7 negl kasabas 127 neolu karyesi, Edirne 10, 20 ngiliz (ler) 44, 68, 92, 102, 103, 115, 126, 212, 232, 240, 241 cenerali 214, 217 igl mntkas 228, 235 Kumandanl 231, 247, 248, 304 kuv-y bahriyyesi 92 mfrezesi 247, 248 Mmessil-i Askerlii 123 mmessilleri 43, 69, 123, 148 neferleri 240, 248 silh 163, 273 torpidolar, 124 zbtas 289 zbiti 149, 122, 183 ngiltere 166 Hkmeti 91 nn karyesi, Edremid 165

nz 11, 12, 26, 27, 28 Rum kyleri 28 psala kazas 26, 22 rfan, Mlazm- Evvel, Marmara Adas Liman Resi 248 sa avu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 sa, Rus tebeasndan, Fransz Belyen vapuruyla sahipsiz hayvan getiren 291 safakhlar ( sasagirler ?) karyesi, Aydn 61, 64 shak, brahim olu, jandarma, Rum eteleri tarafndan pusuya drlerek katlolunan, Demirky 15

shakl karyesi, arky 11, 21 skender Bey, Tahsldr, eky tarafndan soyulan, Vize 13 skender avu mahallesi, Tekirda 306 slm / Mslim ahl 5, 6, 7, 8, 9, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 21, 24, 26, 27, 28, 29, 33, 35, 36, 37, 39, 64, 71, 72, 73, 76, 77, 78, 80, 81, 84, 85, 86, 87, 90, 91, 99, 100, 104, 107, 109, 110, 116, 118, 123, 124, 125, 127, 128, 129, 130, 140, 142, 145, 148, 149, 152, 153, 156, 157, 161, 164, 167, 171, 176, 177, 179, 193, 195, 199, 200, 213, 214, 225, 226, 237, 241, 247, 248, 256, 257, 260, 262, 263, 264, 266, 267, 269, 270, 271, 272, 274, 284, 285, 288, 290, 293, 295, 298, 301, 302, 303, 304 nin Hristiyanlar himyesi 48 hneleri, tahrip ve yama edilen 11, 19, 30, 44, 47, 54, 119, 134, 136, 141, 147, 155, 160, 252, 253 heyeti, Orhaneli ve Yalova'da 121 kabristn, Edirne'de 8 kadnlar 10, 13, 19, 47, 66, 71, 123, 141, 149 katledilen 12, 40, 50, 151, 274, 299 kyleri 66, 71, 126, 148, 155, 192, 211, 225, 254, 287, 296, 297, 298, 303 mahallt 30, 42, 43, 44, 46, 50, 54, 56, 66, 67, 68, 79, 136, 146, 162, 280, 282

337

muhcirni 23, 81 yi hicret ettirmek 50 hakknda takb edilen imh politikas 272 ilticya mecbr olan 71 slmky karyesi, Uak 283 smail Aa, Kundakc, Yunanllarca evi baslan, nn k., Edremid 165 smail Aa, Rum eky tarafndan katledilen, Vize 14 smail, Ahmed olu, hne ve anbar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz. 229 smail, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 smail Balkl, Mehmed olu, Demirky jandarma efrdndan, pusu ile katlolunan 15

smail Hakk, Aydn Livs Bidyet Mahkemesi Resi 136 smail Hakk Bey, Kim-i makm Vekli, Demirci kz. Manisa 100 smail Hakk, Doktor, Yunanllarca tevkif edilip srlen, Krkkilise 195, 263 smail Hakk Efendi, Nide Dr'l-muallimn Mdriyeti'nden mtekid 209 smail Hakk, brahim olu, Demirky Jandarma Blk Kumandanl efrdndan, katlolunan, Demirky 15 smail Hakk, Kalzde, vezpnar karyesi mam, Yunan mezalimi ile ilgili dileke yazanlardan, Yalova 208 smail, Halid Pehlivn olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 97 smail, Halil avu'un birderi, Yunan askerleri tarafndan darbedilen ve bakla yaralanan, Bayrami ks. 273 smail Hoca, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 smail, Hseyin mahdmu, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 smail, Hseyin olu, Akakyl, Yunanllarca haksz yere tevkif edilen, Balkesir 164 smail, Hseyin olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 smail, neada korucusu 14 smil, Karakazde, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova kz. 207 smail, Karasat karyesi muhtar, Kean 24 smail, Mehmed olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 smail, Mehmed olu, Hamza oullarndan, Yunan igal kuvvetlerince katledilen, Ezine kz. 180 smail, Muhtar, ikenceye maruz kalan, Bozviran k., Balkesir 164, 172 smail, Mustafa olu, ekya saldrsna urayan, Papakot-ra(?) k., Demirky, Edirne 15

smail Bey, Doktor, Yunanllar tarafndan kz ve kars feci ekilde ldrlen, Aydn 149 smail avu, Mfreze Kumandan, ekmeky 240 smail avu, Rum ve Bulgar askerlerince yollar kesilerek taarruza urayan, Kzlcaterzi k., Edirne 21 smail avu, Yeniky Rumlar tarafndan daa kaldrlan, Gebze 171 smail, Hakarolu, Detban, Yunan askerlerince katledilen, Kzk k., Manyas 167, 174 smail Efendi, Belediye Ktib-i sbk, Yunanllar tarafndan feci ekilde dvlen, Balya kz. 278

smail, Emin olu, Yunanllarca darb ve ikence edilen, Biga kz. 234 smail, Emin olu, Yunanllarca katledilen, Salihli kz. 59 smail, Gaydac, Yunan mfrezesince katlolunan, nar k., Ezine kz. 273 smail, Glckl, evinden para, mal ve eyalar gasbedilen 236 smail, Hac Ahmed'in, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 smail Hfz Mehmed, Bigadili, Yunan askerleri tarafndan eya ve paralar gasbolunan, Paaky k., Balkesir 165

338

smail, Mustafa olu, Rum ve Ermenilerin saldrsna urayan, merky, Bandrma kz. 167 smail, Mustafa'nn, Yunanllarca ehid edilen, Karasat k., Kean 23 smail, Orhangazi erafndan 193 smail, Srtma Mustafa olu, Yunanllarca katledilen, Ortamandra k., Balkesir 164, 173 smail, sopalarla ehit edilen, Yalova 125 smail, Slo(?)olu, Demirky 15 smail, Yunan askerleri tarafndan kuruna dizilen, Kestel k., Bursa 137 smail, Yunanllara esir den, Orhangazi 114 smail, Yunanllarca kuruna dizilen, Bekirli k., Nazilli kz. 47, 146 smail, Zurnac, Yunan askerleri tarafndan darb ve ikence edilen, Tavancl, stanbul 171 smaildere, Ortaburun karyesi civrnda, Yalova kz. 125 sperdaki, Keanl Rum, Ordu-y Hmyun'da grevli 23 stanbul 26, 40, 46, 70, 82, 104, 126, 130, 140, 146, 166, 204, 240, 249, 250 hastahneleri 126 sttlt Memrluu 212 Patrikhnesi 201 stavraki Hristofil, Malkara kazsna bal kylerde ahaliye tecavz, yama ve tahripte bulunan 34 stavraki Varsamo, Malkara kazsna bal kylerde ahaliye tecavz, yama ve tahripte bulunan 34 stavri, Keici, rz dman, katil ve yamac, Kean kz. 23 stavri, Kzolu(?), Rum ekyasndan 207 stefan, Meyhneci Ligor olu, yamac, Edirne 9 stefan, Yourtcu Yldrml Gavrili olu, gasp, Edirne 8 sterne karyesi, Edirne 31

steryadis, Yunan Fevka'l-de Komiseri 105, 106 steryani, Papas olu, rz dman, katil ve yamac, Kean kz. 23 steryo Abahi, slmlara hakret yamalamada bulunan, Mrefte ks. 29 stnf Mdde-i Ummlii 139 stimat Efendi, Aydn Bidyet Mahkemesi azsndan 149 stratkagi Bekiba, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldr, yama ve tahripte bulunan31 stro, Kad karyesi muhtr, slm ahaliye katl ve gasbda bulunan, Hayrabolu 10 kence 4, 8, 11, 12, 16, 160 talya 68, 212 askeri igli, Kuadas'nda 44, 54, 57, 62, 71 kuvve-i igliyye kumandan 62, 63 mmessil-i askersi, ine 57 mmessil-i siysisi 69, 177 talyan 44, 68, 240 cenerali 214 vanof, Ceneral, zmir Kumandan 165 Mretteb Kolordu ve

vrindi nahiyesi, Balkesir 152, 164 zmir 40, 54, 61, 71, 72, 78, 79, 81, 87, 90, 102, 104, 107, 111, 136, 142, 144, 154, 177, 217, 245, 251, 257, 258, 276, 279, 313 Alay 143, 145, 150 demiryolu 66 Fevkal-de Komiserlii 279 Hkmet Kona 104 Jandarma Alay Kumandanl 90 Mdfaa-i Hukk- Osmniyye Cemiyeti 78, 83 in igli 148 zmit 126, 174, 192, 201, 210, 240, 259, 313 znik 113, 116, 156, 240

339

zzet Ahmet Bey, erfdan, kollar bal olarak Yunanllar tarafndan gtrlen ve ehd edilen 54, 55 zzet Efendi, Mlzm- Sn, Yunanllarca tevkif edilip Edremit'e gnderilen, Ayvack 153, 155 zzet, Gebze Belediye Reisi 134 zzet Paa, Hariciye Nzr 256 zzet, Rumlar tarafndan katledilen, msellim karyesi, Hayrabolu 11 Susuz

Kadevi karyesi, Denizli 54 Kadky karyesi, Aydn 62, 64 Kadky, Malkara 16 Kadky, Yalova 207 Kadir, Kerim Aa'nn, Yunanllarca ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Kadir, sepetilerden, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne27 Kadir Usta, Yusuf olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Kadir, Yunanllar tarafndan darbedilen, Gebze kz. 171

Jandarma 47, 48, 67, 117, 141, 146, 151, 155, 156, 158, 159, 160, 162, 166 alay diresi 154 efrd 80, 147, 155 karagolu 174 kumandanlar 68, 119, 138, 168, 230 kumandanl 87, 128, 138, 247 mfrezesi 153 Tabur Kumandanl 179, 294 zbiti 72, 115 larn silh, cebhne, kasaturalar, 117, 153, 158 Kabahyk karyesi, Hayrabolu 10 Kabak Dimitri, Keanl Rum, Ordu-yu Hmyun'da grevli, slm ahaliye tecavz edenlerden 23 Kabak, Edirne 9 Kabakca karyesi, Hadmky 158 Kabakyani, Doancal, rz dman, katil ve yamac, Kean 23 Kabnzde iftlii, Yunan askerlerinin taarruzuna urayan, Salihli kz. 143 Kbile Hanm, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Kabristn tahrbi 8 Kad karyesi, Kean kz. 22

Kadri Aa, Yunanllarca darb ve ikence yaplarak sorguya ekilen, Trakya 263 Kadribey iftlii, Yunanllar tarafndan ihrak edilen, Salihli kz. 145 Kafal Andon, rz dman, katil ve yamac, Kean kz. 23 Kala- i Sultniyye 141, 174, 230, 231, 272, 313 Jandarma Taburu 153, 154, 159 Jandarma Taburu Kumandanl 169 Mutasarrf 304, 271 Mutasarrfl 247, 294 Kalaky karyesi, Aydn 63 Kalfaky [Kalfatepe], Aydn 61, 64, 150 Kalle Receb, habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz. 266 Kalveres iftlii, Ezine kz. 162 Kamar, Demirci, slm ahliyi katleden 11 Kmil, Ali olu, paras gasbedilen, Yahyaky 235 Kmil Efendi, erfdan, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Aydn 53 Kmil, Hocazde, mal ve eyalar Yunan askerlerince yamalanan, Ahmedli, Salihli kz. 58 Kmil, Karadenizli, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Kmil, Kuyucu, hayvanlar gasbedilen, Edirne 8

340

Kmil, Rumlar tarafndan katledilen, shakl k., Edirne 21 Kmil Usta, A, Mehmed Efendi olu, Yunan askerleri tarafndan darbedilen 272 Kamila karyesi, Krkkilise 297 Kandra 199, 200, 201 Knibey iftlii, Yunanllar tarafndan yaklan, Salihli kz. 145 Kapakl karyesi, Akhisar 90, 145 Kapakl karyesi, atalca kz. 299 Kapakl karyesi, Gemlik kz. 203, 205, 206, 215, 220, 221, 238 Kapaklpnar karyesi, Pnarhisar kz. 299 Kapatiri, yamac ve gasb, Edirne 10 Kapukaya mevkii, Gemlik 93 Kara Ahmed, Muhtr, Yeniimret'te ikenceden len, Edirne 8 Kara Hac Mehmed, Mestavre'den, kuruna dizilen, Nazilli 47, 146 Kara Hasan, Pamuk olu, Yunanllar tarafndan katledilen, Karacebi k., vrindi kz. 151, 173 Kara brahim zevcesi Hanm(?), Yunanllarca katledilen, Kapakl k. Gemlik kz. 220 Kara Ktib mahllesi, Tekfurda 305 Kara Mehmed, Arabac, Rumlar tarafndan katledilen, Edirne 8 Kara Mehmed karyesi, orlu kz. 304 Kara Nikoli, Harise olu, Mslmanlar ldrp mallarn yamalayan, Edirne 9 Kara olan, Kiriller'in, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Kara Yorgi, Yrg ve Yaya kylerini yama ve hnelerini tahrp eden, sterne karyeli 31 Karaaa ky, Llebergos [Lleburgaz] 194 Karaaal karyesi, Aydn 64, 150 Karaal mevki, Gebze.171 Karaba karyesi, Aydn 62, 263 Karabahadr karyesi, Yeniehir kz., 170 Karaba karyesi, Aydn 64

Karabet, ekya pususu ile len, Malkara 16 Karabiga, Biga kz., anakkale 174, 247, 248 Karacaaali karyesi, Gemlik kz. 203, 206, 214, 218, 222, 223, 225, 226, 238, 239 Karacabey kazs, Bursa 158 Karacaky karyesi, atalca kz. 299 Karacebi karyesi, vrindi n., Balkesir 173 Karaay muhcirleri 126 Karada, Biga kz. 235 ahl-i Hrstiyniyyesi 230 Karadere karyesi, Kandra 200 Karahisar Frkas 59 Karahisar karyesi, Kean kz. 24 Karahisr- Ship Livs 313 Karakavak nhiyesi, Hayrabolu 11 Karakiraz karyesi, Kandra kz. 199, 200 Karakiraz karyesi, ile kz. 183 Karakocalar ahlsi, Yunan zulmnden korkarak hicret eden, Glck kz. 232, 233 Karaky karyesi, eme kz. 87 Karamutlu karyesi, Karamrsel kz. 174 Karamrsel 121, 122, 125, 126, 130, 141, 174, 185, 215 Eytm Mdrlii 184 Karansll karyesi, Tekirda 7 Karaosmanzde iftlii, Akhisar kz. 145 Karapnar karyesi, Aydn, 53, 62, 64, 148, 149, 150 Karasakal karyesi, Kandra kz. 199 Karasat karyesi, Kean kz. 23 Karatepe karyesi, Aydn 269 Karde, Mihal stratkaki olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldr, yama ve tahripde bulunan 32 Karesi 140, 152 Dire-i Adliyyesi 138 Jandarma Alay 151, 152, 158, 159, 160, 167, 169 Kargadivan karyesi, Gebze kz.172

341

Kargal karyesi, Gebze kz. 172 Karl karyesi, Kean kz. 22 Karositi Bey, Kim-i makm, Balkesir civarnda Yunan mezalimini tahkik eden heyetten 104 Karpuzlu karyesi, psala kz. 22 Karsak karyesi, Orhangazi kz. 116, 157 Kasaba [Turgutlu] kazas, Aydn 69, 143 Katrl karyesi, Gemlik kz. 122, 150, 215, 302 Katranc bayr, Malkara 16 Kavack karyesi, Nazilli kz. 61 Kavakdere karyesi, Krkkilise 299 Kaval Yanako, rz dman, katil ve yamac, Kean kz. 23 Kaya(?) karyesi, Aydn 61 Kayack karyesi, Grdos kz., 245, 254, 257 Kayaky, demi kz. 85 Kaymakc-y Kebr, Nazilli kz. 89 Kaymakc-y Sagir, Nazilli kz. 89 Kazako olu, eteci, Kurd k., Yalova 126 Kazan(?) karyesi, Pnarhisar kz. 299 Kzm Aa, ngiliz askerlerince evi aranan, Dudullu 241 Kzm Aa, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Kzm, Bakkal, Uzunhacl, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Kzm avu, evinden para gasbedilen, Biga kz. 236 ve eyalar

Keml Bey bin Veli, Yzba, Edirne Tevkifhnesinden Milas'a gnderilen 265 Keml Bey, Kim-i makm, Yunanllarca tevkif edilen, Bayrami kz. 142, 154 Keml Bey, Menemen kaymakam, Yunanllarca ldrlen 136 Keml efendi, orlulu, Edirne Tevkifhnesinden Milas'a sevkedilen 265 Kemalistler 282 Kemer (Kemeralan ?) karyesi, Aydn 61, 64 Kemerli karyesi, nz kz. 11, 12 Kenan Bey, Binba mtekidi, Rum ahliyi himaye eden ancak Yunanllarca kuruna dizilen 47, 48 Kenan bey, ark Gazetesi sorumlu mdr, Nazilli kz. 79 Kendirlik karyesi, Salihli kz. 58, 143 Kepez, Aydn 149 Kermet karyesi, Orhangazi kz. 157, 225 Kernkova karyesi, Aydn 64 Kerenez karyesi, Aydn 61 Kerim Ahmed, Yunan askerlerinin taarruzuna urayan, Paaky k., Balkesir 165 Kerizli [Kirazl] karyesi, Yalova kz. 225, 239 Kersiye [Ker-esse] karyesi, Edirne 29 Kestanbol karyesi, Ezine kz. 273, 274 Kestane dalar, Bergama 82 Kestelli karyesi, Salihli 58, 59 Kean kazas 22, 26, 27, 36 Kim-i makml 22, 23, 24 Keten karyesi, Nazilli kz. 89 Kl karyesi, Kean kz. 22, 193 Klky karyesi, Yalova kz. 133 Klnl karyesi, ile 182, 183 Knklar karyesi, Tekirda 7 Kraki stavri, mehur ekydan 161, 168 Krkkulak nm kimse, Mersindere karyesinde kei oban, sebepsiz katledilen 143 Krkaa 107, 110, 111, 243

Kzm, Denizli Heyet-i Milliyye Resi 70 Kzm Efendi, Grebone, topu taburu yaveri, Rumlarca katledilen 36 Kzm, Yunanllarca tevkif edilen, Dmrek k., Ezine kz. 163 Kazzz Salih mahallesi, Edirne 19 Keberyo, Baevan, rz dman, katil ve yamac, Kean 23 Kebr Mekteb-i dd, Tekfurda 306 Kelavu karyesi, nz kz. 12, 28

342

Jandarma Kumandanl 111 Krkkilise 138, 178, 287 Dvn- Harbi 194 Habshnesi 266, 267, 286 Krova karyesi, Karamrsel kz. 174 Kla karyesi, Kandra 199 Kz Mektebi bins, Tekfurda 306 Kzk karyesi, Manyas 167, 174 Kzlcaky karyesi, Nazilli kz. 62, 64, 149, 150 Kzlcapnar karyesi, Aydn 62 Kzlcaterzi karyesi, arky 11, 21 Kzllar karyesi, Akhisar 253 Kzlmescid mahallesi, Edirne 10, 18, 19 Kzltepe karyesi, Ezine kz. 273 Kigork veled-i Nikogozi, Yunan askerleriyle birlikte Mslmanlara zulm ve kyleri yakmakla maznun 291 Kilid'l-bahr 304 Kilisealan karyesi, Mamure n. 217 Kiliseky karyesi, Aydn 62, 64, 150 Kiraz, Tahtac kz, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Kirekuyu karyesi, Vize 14 Kireneci(?), Sakzl ve Gemlik civarnda mezalimde bulunan ete reisi 213 Kiryako Karabela, slm hnelerini tahrb, yama ile Mrselli ve Milan slmlarn katle kasteden, Hora karyesinden 30 Kiryako, Topal, Milan ve Mrselli ve Tekfurda'na [Tekirda] bal slm kylerini yama, tahrb ve ahlyi silahla tehdd edenlerden 33 Koca Ali, Yunanllarca katledilen, Nazilli kz. 147 Koca Hasan, htiyar heyeti azas, Halal k., Tekirda 300 Koca Mustafa, Hseyin olu, hne ve zahre anbar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz. 229 Koca Tahir, Yunanllarca darbedilen, Gebze kz. 171

Kocaali karyesi, Edirne 12, 27 Kocadere-i Bl karyesi, Orhangazi kz. 225, 238 Kocadere-i Zr karyesi, Orhangazi kz. 225, 238 Kocadere karyesi, Orhangazi kz. 150, 203 Kocaky karyesi, Aydn 64, 150 Kocakulak Sleyman, Yunan askerleri tarafndan katledilen, Bey k., Nazilli kz. 147 Kocayank mevki, anpazar ks. 228 Kocayayla karyesi, Biga kz. 233, 235 Koarl, Aydn 68 Koo, Sandalc, slm hanelerini tahrip eden, arky kz. 22 Koo, Yunan avuu, Karabiga bulunan 169 skelesinde

Kodor, ahlinin Yunanllarca kurunlanmasn gren, Aydn, 55 Kokona Vasil, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Kolanezzde, kermesi Aydn'n igali srasnda iki ocuuyla beraber ehid olan 74 Kolcu Hasan Efendi, Rum ekys tarafndan katledilen, Erdek 173 Kolfaky [Kolfal], Biga kz. 232 Kolonel Stuvrt, Yunan mezalimiyle ilgili igal kumandanna rapor veren, Dersadet'de 270 Kondoros, Mlzm, Yallar karyesinde ahliye mezalimde bulunan, vrindi n., Balkesir 159 Konya 161 Korfakulbe karyesi, Demirky kz. 14 Koru karyesi, Yalova kz. 207, 225 Korucu nahiyesi, Burhaniye kz., Balkesir 165, 173 Kosky karyesi, Ezine kz. 181 Kostaki, Kahveci Kabasakal yamac, Edirne 9 Yorgi olu, ve

Kostaki Sar, slmlara silahla saldr yamada bulunan, Mrefte ks. 29

343

Kostandi, Baevan, slmlara silahla saldr ve yamada bulunan, Mrefte ks. 29 Kostandi Dimitri, Malkara kazsna bal kylerde hneleri tahrb ve slmlar silahl olarak tehdid eden 33 Kostandi Mavro, Milan ve Mrselli slm kylerini tahrb ve ahlyi tehddle tehcr eden 32 Kostandi Milanl, Milan ve Mrselli slm kylerini yama ve tahrb ve slm ahaliyi tehddle tehcr eden 32 Kostandi, Zahari olu, slm ahaliden bir ka kiiyi katleden, Susuzmsellim k., Hayrabolulu kz. 11 Kostanti, Ablak olu, Yrg ve Yaya kylerini yama, hnelerini tahrb ve ahlyi silahla takb eden, sterne k. 31 Kostanti, Hafir olu, Karakavak nahiyesi halkna darb ve ikence yapan, bazlarn katleden 11 Kosti, Arabac olu, ekydan, Erdek, 161 Kosti, Eky, Erdek 161 Kosti, Hervim olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silah zoruyla taarruz eden 31 Kosti, Svac, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Kovaclar arusu, Edirne 9, 18 Koyuncu karyesi, Akhisar kz. 145 Koyunyeri karyesi, Biga kz. 235 Kprhisar karyesi, Orhangazi kz. 128, 170 Kr Apostol, Ezineli ak, 249, 272, 273, 274 Kr Dimitro, Muhtar, Milan ve Mrselli slm kylerini yama, tahrb ve slm ahliyi tehddle tehcr eden 32 Kr smail, Yunanllar tarafndan ldrlen, Orhangazi kz. 116

Kr

Tana, gasp, darb ve yaralama faaliyetlerinde bulunan, Madanolu m., Edirne 10, 19

Kremin karyesi, Edirne 10, 20 Krmut karyesi, Havsa kz. 5 Ksedere karyesi, Ulahl n. 163 Ksemer karyesi, Havsa kz. 5 Kk karyesi, Aydn 47, 63, 149, 147 Kral Aleksandros 155, 159 Kula Asker Klas, Edirne 8 Kula kazas, Manisa 243 Kuludere(?), Akhisar 144 Kumdere karyesi, psala kz. 22 Kumla, Gemlik kz. 214, 219, 223, 238 Kumla-i Sagr (Kk Kumla), Gemlik kz. 203, 204, 206, 214, 225, 226, 240 Kumla-y Kebr (Byk Kumla), Gemlik kz. 203, 206, 214, 225, 240 Kummahalle, Edirne 10, 18, 19 Kurdky karyesi, Yalova kz. 239 Kurnal caddesi, Tekfurda 306 Kurueme karyesi, Hdvendigr 155 Kurudere, Krkkilise 14, 297 Kuadas 63, 71, 72, 275, 276 Kuv-y (Kuvve-i) Milliye 44, 48, 50, 54, 56, 59, 66, 67, 76, 77, 82, 107, 110, 111, 113, 115, 124, 142, 148, 153, 165, 176, 201, 243, 244 kuvve-i (kuv-y) igliyye 46, 47, 48, 56, 71, 90, 125, 145, 146, 147, 155 Kuzucu karyesi, Havsa kz. 5 Kk Hanm, Mehmed zevcesi, Yunanllarca Gemlik ile Kumla arasnda katledilen 222 Kk Manika karyesi, Saray kz. 298, 299 Kkkrtler karyesi, Aydn 64 Kkoba karyesi, Demirci ks., Aydn 100 Kktepeky istikmeti, Mallky, Biga kz. 233 Krd 308, 309, 311

Kr Mehmed, Kbt, stila srasnda iki oluyla katledilen, arky 11, 21 Kr Osman Aa, Tccr, Bulgarlarca darb ve ikence edilen, Edirne 8

344

Krd Ali, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Krd Aziz Aa'nn kz, Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 18 Krd Bekir, katledilen, Karacaali k. 223 Krd sa, Yunan saldrsna urayan, Ahmedli, Manisa 59 Krd Mustafa, Yunanllarca katledilen, Kapakl k.,Gemlik kz. 220 Krd Thir, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Ktahya 142, 280, 313

Ltfiye karyesi, Gemlik kz., 204, 205, 223, 239

Marf Hoca mahallesi, Edirne 10, 18, 19 Ma[s]harahasan karyesi, Bursa 159 Madanolu mahallesi, Edirne 10 Madenli karyesi, Bursa 150 Madikor, Dimitro olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla taarruz edip haneleri yamalayan 32 Madranderesi, Aydn 64 Magalavid, Demirky 15 Magore, Yuvan olu, Milan ve Mrselli slm kylerini yama ve tahrip eden 31 Maaza karyesi, Aydn 150 Mahalle karyesi, Aydn 150 Mahmud Aa, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Mahmud Bey, Hkmet tabbi, Yunanllarca tutuklanan ve Atina'ya gnderilen, Salihli kz. 257 Mahmud Bey, Llebergos erafndan, Yunanllarca haksz yere idama mahkum edilen, sonradan kurtulan 194 Mahmud, Emekli topu miralay, Trakya Cemiyeti htill Komitesi azsndan, Llebergos 195, 263 Mahmud karyesi, Kean kz. 22 Mahraml karyesi, Tekirda 7 Makble, brahim zevcesi, Gemlik ile Kumla arasnda iki ocuuyla berber katledilen 221 Makedonya 87, 262, 195 Malaka, Kostandino olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldr, yama ve tahripte bulunan 32 Mliye Nzr 258 Mliye Nezret-i Cellesi 281 Malkara kazas 6, 33, 36 Mallky, Biga kz. 233

Labadaryo, Maksimoz olu, Mrselli ve Milan slm karyelerine saldr ve yamalamada bulunan 31 Lalapaa kazas, Edirne 268 Lledere, Yalova 133 Lapseki kazas, Kala-i Sultniyye 313 Latfe karyesi, Ahmedli n. 219 Laz Hasan Aa, Tavanl karyesi, Gebze kz. 182 Lazari, Mosko olu, Yrg ve Yaya kylerini yama ve hnelerini tahrb eden, sterne karyeli 31 Lazari Varsami, Malkara kazsna bal slm hanelerine yama ve tahripte bulunan 34 Leon, Ermeni, Rumlar yama ve ihrak iin kkrtan, Tekirda 6 Leondopulos, Yuvan olu, Milan ve Mrselli slm kylerini yama ve tahrip eden 32 Leoni, Zadino olu, Yrg ve Yaya kylerini yama, hnelerini tahrb eden, sterne karyeli 31 Leonidi, Engreli, eteci, Kurd k. Yalova 126 Lezgi 308, 309, 311 Ligor veled-i Lani, Bursa Camii'ne ait hallar alan 290 Livadya(?), Bandrma 106 Longuz, neada 14 Llebergos [Lleburgaz] 138, 178, 195, 286

345

Mamre karyesi, Orhangazi kz., Bursa 115, 156, 170 Mamre nahiyesi, Bayrami kz. 217 Mamuretl Hamidiye, Aydn 64 Manclk karyesi, Balya kz. 278 Mannof, avu, Ilca Karagol Kumandan, Balya 278 Mandra (Pomak Mslman ky) karyesi, Babaeski kz. 179 Manika 287, 286 Manisa 90, 91, 144 Dvn- Harbi 160 Jandarma Taburu Kumandanl 90 Manol Sandalc, Yorgi olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldr ve yamada bulunan 32 Manol, Yunan zbiti, Gebze 172 Mantarclar karyesi, Kandra 199 Mardevise, stavraki olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldr, yama ve tahripde bulunan 32 Marmara adas 140, 241, 248 Liman Resi, 247, 248 Marmara, Manisa 245, 251 Marva, Yzba, Yunan Kumandan 272 Matbt Mdriyeti 284 Mavroz karyesi, Kean kz. 22 Mecdiye karyesi, Gemlik kz. 203, 204, 205, 235, 239 Mecidiye karyesi, Kean 24, 25 Meclis-i Hss- Vkel 131 Medeniyet Gazetesi, Nazilli kz. 79 mehkim-i Osmniyye 108, 289 Mehmed Adil, Tekfurda [Tekirda] Cemat- slmiyyesi Meclisi Reisi 307 Mehmed Aa, Ahmed olu, Yunanllarca evinden eyas gasbedilen, Yahyaky, Biga kz. 235 Mehmed Aa, Bakkal, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266

Mehmed Aa, Belediye Resi, tevkf edilen, erkesky 262 Mehmed Aa, Frnc, Yunanllarca dvlen, Gebze 171 Mehmed Aa, Hac Nuri'nin, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 96 Mehmed Aa, Kd olu, muteberndan, Fc Hac Keprit tarafndan ldrlmek istenen, Edirne 19 Mehmed Aa, Konyal olu, Yunanllarca vahi surette ldrlen, Tikenli k., Akhisar kz. 253 Mehmed Aa, Muhtar brahim olu, Yunanllarca ar surette darbedilen, Yahyaky k. 235 Mehmed Aa, Muhtar, Yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 219 Mehmed, Ahmed olu, Rum ekyas tarafndan katledilen, Demirky 15 Mehmed, Akhisar Kim-i makm vekili namna telgraf eken 52 Mehmed Ali, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Mehmed, Ali oban olu, Eya ve paralar Yunanllar tarafndan alnan, nn k., Edremid 165 Mehmed Ali Efendi, Binba, atalca Ahz- Asker Resi 174 Mehmed Ali, skender olu, ehid edilen, Karasat k., Kean kz. 23 Mehmed Ali, Kkl, Yunan askerleri tarafndan ldrlen, Nazilli kz. 147 Mehmed Ali Lira(?) Aa, Kk Trnova'dan, Osmanl konsoloshnesine mlteciler namna telgraf eken 297, 298 Mehmed, Ali olu, evi yaklan, Sart k., Salihli 143 Mehmed Ali, sopalarla ehit edilen, Yalova 125 Mehmed Arif, Jandarma, Yunanllarca tutuklanan ve Atina'ya gnderilen 257 Mehmed, A, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75

346

Mehmed, Aziz olu, katledilen, a k. 151 Mehmed, Bayram'n, kermesinin rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Mehmed, Beki, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Mehmed, Berber, Rumlarn silahl saldrsna urayan, Edirne 8 Mehmed, Berber, Sivrilili, kz Yunanllarca karlan 298 Mehmed, Can Ahmed birderi, katledilen, Mersindere k., zmir 144 Mehmed, anga olu brahim'in hizmetisi, Yunanllarca kuruna dizilen, Nazilli kz. 47 Mehmed avu, Aydn'n igali srasnda ehid olan, Atal n.75 Mehmed avu, Etmeki, mahdmu Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed avu, Kaykc hretli, Rumlarca eyas gasbedilen, Edirne 10, 19 Mehmed avu, Korucu, Yunanllarca katledilen, Karacaali k., Orhangazi kz. 223 Mehmed avu, Kk erfndan, Yunan askerlerince dkkn yamalanan, Nazilli kz. 147 Mehmed, avukyl, Yunanllarca evinden para, mal ve eyalar alnan, Biga kz. 235 Mehmed Day, Rodoslu, Yunanllarca katledilen, Ahmedli kz. Manisa 59 Mehmed, Demirci, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Mehmed, Demirci, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Bozviran k., Balkesir 164, 172 Mehmed, Detbn, evi yaklan, Mustafabey k., Sart 144 Mehmed Durmu, Bzergnlar Jandarma Seyyar Mfreze Kumandan, Bayrami kz. 229, 231 Mehmed Efe, Pehlivn, Ankara nmna anm resmini tahsl eyleyen 258

Mehmed Efendi, Bulgaristan Bamftsi ve Messest- Vakfiyye Mdri 297 Mehmed Efendi, Caferzde, Tccrdan Karacasulu, Yunanllarca kuruna dizilen Nazilli kz. 146 Mehmed Efendi, Dav Vekli, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed Efendi, Hac Tahir'in olu, Yunanllar tarafndan evi yaklan, Yeniehir kz. 170 Mehmed Efendi, Hfzzde, Tccrdan Karacasulu, Yunanllarca kuruna dizilen, Nazilli kz. 47 Mehmed Efendi, Halal karyesi imam, Yunan askerleri tarafndan dvlen 300 Mehmed Efendi, Hatb, Yunan askerlerinin ikencesine maruz kalan, Bozviran k., Balkesir 164, 172 Mehmed Efendi, Kara Aliler'in, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed Efendi, Nif kazs Eytm Mdri 137 Mehmed Efendi, Satci, mahdmu feci ekilde dvlen, zmir 148 Mehmed Emin, smail olu, Yunanllarn yapt ikencelerle ilgili ifade veren, Mallky, Biga kz. 233 Mehmed Emin, Kerm olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed Emin, Mustafa olu, Yunan askerlerince katledilen, Satlm k., Balkesir 164 Mehmed, erafdan, Orhangazi kz. 193 Mehmed, Gaffar olu, Yunan askerleri tarafndan katledilen, Mustafabey k. 144 Mehmed, Haclar'n, Yunanllarca kuruna dizilen, Bereketli k., Nazilli kz. 47, 146 Mehmed, Hamza olu, kz karlan, erkesky 298 Yunanllarca

Mehmed, Hasan olu, Rumlar tarafndan katledilen, Krmut k., Havsa kz. 5 Mehmed, Hasan olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Karasat k., Kean 23

347

Mehmed Hayri, Kk Trnova'dan, Osmanl konsoloshanesine mlteciler namna telgraf gnderen 297 Mehmed Hayri, Yunan zulmnden dolay yardm isteyen, Manisa 177 Mehmed, Hzr olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Mehmed, brahim olu, Bzergnlar Jandarma mfreze efradndan, Bayrami kz. 229 Mehmed, brahim olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Mehmed, skender olu, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Mehmed, smail olu, Yunanllar tarafndan katledilen, Ayebac k., Balkesir 173 Mehmed zzet, Mlzm- Evvel, Jandarma Kumandan 274 Ezine

Mehmed, Kuadas Kim-i makm 72 Mehmed Ltfi, Anbar olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed, Mehmed Ali Usta'nn veyi olu, Tehcir esnasnda Yunanllarca katledilen, Orhangazi kz. 222 Mehmed, Mehmed olu, Ezine Jandarma Takm efrdndan, tevkif olunan 163 Mehmed, Molla Abdurrahman olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Mehmed, Molla, tevkif edilen, Muradlar k., anakkale 154 Mehmed, Mustafa olu, Yunan askerlerinin saldrsna urayan, ayrhisar k. 151 Mehmed, Mderriszde, Akhisar Redd-i gal heyetinden 41 Mehmed, Mezzin olu, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Mehmed, Mhted, kaynvalidesiyle birlikte Yunanllardan ikence gren, Gebze kz. 172 Mehmed, Mezzin, Yunanllarca Armudlu k., Yalova kz. 219 Mehmed Nazmi, Sinekli Hudd Mfettii 178, 195, 196 ldrlen, Emniyet

Mehmed Kmil, Mdde-i Umm, Yunanllarca tutuklanan ve Atina'ya gnderilen, Salihli kz. 257 Mehmed, Kara Mehmed olu, Yunanllarca zahiresi yaklan, Mersindere k., Salihli kz. 144 Mehmed, Karaocuk olu, kafatas Yunanllarca ikiye ayrlan, Bykkadifeky k., Tire kz. 150 Mehmed, Karagzzde, Grdos ahalisini namna Sadarete yaz yazanlardan 246 Mehmed, Kean Meclis-i dre Azsndan 37 Mehmed, Kiremidci Hac Mehmedzde, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed, Kirili, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed, Koca Hseyin olu, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Mehmed, Koca Mustafa olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Mehmed, Kmrc, zevcesi Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed, Krolu, Yunanllar darbedilen, Gebze kz. 172 tarafndan

Mehmed, Nuri olu, Yunan askerleri tarafndan dvlen, Pelidli k., Gebze kz. 172 Mehmed Nuri, Ulemdan, Akhisar 41 Mehmed olu, Sprgeci, srasnda ehid olan 75 Aydn'n igali

Mehmed, Orhangazi Kazs Belediye Resi 193, 198 Mehmed, Paaolu, zevcesi Yunan askerlerince rzna tecavz edilen, Demirci ks. 100 Mehmed, Rumlar Hayrabolu 11 tarafndan katledilen, Karagol

Mehmed Skb, Ezine Merkez Kumandan Muvini 250 Mehmed Salhaddin, Miralay, mfettiliinden 65

kinci ordu

Mehmed Salih, Uak Medresesi Mdr 281, 283

348

Mehmed, Satlm olu, Bykekmece Jandarma Takm efrdndan 157 Mehmed, sopalarla ehit edilen, Yalova kz.125 Mehmed, Topcu olu, Yunanllarca sng ile hafif sretde cerhedilen, an n. 227 Mehmed, Torlak olu, Sabh(?) m. Uak 280 Mehmed, Tra olu, Yunanllar tarafndan habsedilen, Sart'n Mustafabey k. 144 Mehmed Usta, Ispartal, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mehmed Usta, Kalaft, Yunanllarn yapt mezalimle ilgili bilgi veren, Kapakl k , Gemlik kz. 205 Mehmed, Veli olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Mehmed, Yakubky ahlsinden, ehit edilen, Balkesir 173 Mehmed, Yenipazar'dan, Yunanllar tarafndan cerhedilen, Nazilli kz. 147 Mehmed, Yerlisu Mdr 22 Mehmed, Yunanllar tarafndan tevkif edilip firar eden, Satlm k., Balkesir 165 Mehmedbey iftlii, Yunanllarca tamamen ihrk edilen, Akhisar 145 Mehmedler karyesi, Aydn 61, 64 Memlik-i Megle Mslmanlar Mdfaa- Hukk Cemiyeti 292, 293 Memlik-i Osmniyye 158, 139 Memduh Bey, Binbalktan mtekaid, Yunanllarca tutuklanan, Yalova 122, 126 Memi, katlolunan, Gnenli, Erdek 162 Menderes 44, 50, 57, 68, 284 nehri 54, 61, 62, 63 Menemen kazas, zmir 39, 40, 136 Mercan, Detbn, Yunanllarca vahi surette ldrlen, Tikenli k., Akhisar kz. 253 Mercan karyesi, Kean kz. 22 Mermeris, Fransz mlzm 265 Mersindere karyesi, Salihli kz. 143, 144

Meryem, Detbn, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 mescid-i erfe, Tekfurda [Tekirda] cemat- slmiyyesi'ne ait 307 Mesakastan, Dimitro olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla taarruz edip haneleri yamalayan 31 Mescidli karyesi, Nazilli kz. 89 Mestavra, Nazilli kz. 47 Meeli karyesi, Aydn 61 Mehat-penh 118, 279, 281 metropolid, Erdek 109 Mhc Ali, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Msr 91 Mio, Kahveci, Mrselli ve Milan slmlarn katl ve hanelerini yama ve tahrip eden, Hora k., Edirne 30 Mio, mehur ekyadan, Karesi 168 Midilli 3, 4 Midye 196, 264 Mihailo, Kassb olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahl olarak taarruz edip yamalayan 32 Mihal, Baevn Potka olu, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Mihal, Elmal Rum ekylarndan, Yalova 207 Mihali Ovas, Bursa 302 Mihalkovi mahallesi, Edirne 8 Milan karyesi, Mrefte 30, 31, 32, 33 Milanl, Dimitraki olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldran ve haneleri yamalayan, Ganoz k., Edirne 32 Milas 71, 195, 263, 265 Mili Apostol, Gemlik ahlsinden para isteyen, Kkkumla k. 206 Milinge [Milingi], Akhisar 253 Milyon(?) Hasan Aa, Yunan emellerine hizmet eden, Krkkilise 195, 264 Minderlik cenbu, Aydn 68 Misakca havlsi, Biga kz. 153

349

Missi karyesi, Gnen kz. 70 Mio, Telekci olu, Baevn, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Mitro, Avc, Silahl olarak slm hnelerini tahrb ve yama eden, Kersiye[Ker-esse] karyesi, Edirne 30 Morinaya Yorgi, Baevan, zorba ve gasp, Edirne 9, 18 Morzope Yuvan, slm hnelerini tahrb, yama, Mrselli ve Milan slmlarn katle kasteden, Hora k. 30 Mudanya 158, 205, 302 Mula 57, 63, 71 ovas 69 muhcirn (muhacir) 61, 64, 87, 87, 88, 205, 213, 218, 226, 287, 292, ky, Mihali ovasnda 302 Mdriyyet-i Ummiyyesi 297 muhaddert- slmiyye 5, 6, 9, 53, 120, 133, 141, 170, 172, 253, 254, 264, 265, 277, 278 Muhiddin, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Muhtar, Salih Efendi olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan,Umurbey k , Gemlik kz.97 Murad, Svri Mlzm, Lleburgaz'da idama mahkm edilen 263 Muradlar karyesi, Kala-i Sultniyye kz. 154, 217, 228, 230, 232 Muradl karyesi, Demirky kz. 14 Musev 54, 68, 79, 145, 262, 308, 310 Mustafa Aa, Kengirili, Yunanllarca ailesine saldrlan ve hayatndan haber alnamayan, Adapazar 200 Mustafa, Ahmed olu, abcoullar'ndan, katledilen, Ezine kz. 180 Mustafa, Bakkal, Yunanllar hapsedilen, orlu 262 tarafndan

Mustafa, akal olu, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Mustafa avu, Jandarma, srasnda ehid olan 75 Aydn'n igali

Mustafa avu, Kurt karyesi muhtar, Yunanllara silahlar teslim ettii halde kendisinden haber alnamayan, Yalova 122, 126 Mustafa avu, Yalova muhacirlerinden, zulme maruz kalan 291 Mustafa avu, Yunanllarca evi soyulan, Ezine kz. 162 Mustafa, oban Abdullah olu, Rumlar tarafndan daa kaldrlan, Ovack k., skdar 171 Mustafa, oban, katledilen, Karacaali k. 223 Mustafa, deirmende buday alnan, Vize 12 Mustafa Efendi, Ali olu, Yunanllarn zulmnden Osmanl Hkmeti'ne iltica eden 268 Mustafa Efendi, Aydn'n igali srasnda zevcesi ve validesiyle ehid olan 75 Mustafa Efendi, Giridli'nin, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan Umurbey k., Gemlik kz. 95 Mustafa Efendi, Helvac, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 97 Mustafa Efendi, nzibt- asker memru, erkesky 262 Mustafa Efendi, Kahveci, Yunanllarca ikence yaplan, Gebze kz. 182 Mustafa Efendi, Mehmed Bey'in ktibi, habsedilen ve ikence netcesi veft eden orlu kz. 262, 266 Mustafa Efendi, Muallim, Gebze 171 Mustafa Efendi, Nasuholu, Yunanllarca ldrlen, Halimbey iftlii, Salihli kz. 59 Mustafa Efendi, Tahsildr, srasnda ehid olan 74 Aydn'n igali

Mustafa, Bekir olu, ikenceye urayan, Edirne 27

Mustafa Efendi, Terzi, Yunanllar tarafndan ikence edilen, Nazilli kz. 47, 146

350

Mustafa Efendi, zevcesi Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mustafa, Hac olu, Yunanllarca hayvan ve eyalar alnan, Yahyaky, Biga kz. 234, 235 Mustafa, Halil olu, Yunan taarruzuna urayan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Mustafa, Himmet'in, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Mustafa, Hseyin Hoca'nn, Yunanllarca ehid edilen, Karasat k., Kean kz. 23 Mustafa, Hseyin olu, Rumlar tarafndan ikence edilen, Kurueme k., Bursa 155, 229 Mustafa, Hseyin olu, Yunan askerlerince para ve erzak gasbedilen, Balkesir 166 Mustafa, Hseyin olu, Yunanllarn saldrsna urayan, Bigadi k., Balkesir 159 Mustafa, Kapakl karyesi mam 209 Mustafa, katledilen, Gllk k., Alaehir, 138 Mustafa, Kavs, Rumlar tarafndan katledilen, Hayrabolu 11 Mustafa Kzm, bkz. lyadis 194 Mustafa Kemal Paa 176, 194 Mustafa, Kerm olu damad, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Mustafa, Kseolu, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova 207 Mustafa, Kukucuk, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Mustafa, Hac Glib'in veyi olu, Kundurac, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Mustafa, Maho'nun, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Mustafa, Molla, kermesi srasnda ehid olan 75 Aydn'n igali

Mustafa, Molla, Rumlar tarafndan katledilen, Hayrabolu 11 Mustafa, Muhcirn Cemiyet Resi, Aydn 69 Mustafa, Muhtr, Yunanllarca para ve eyas alnan, Malkara 16 Mustafa Mustafa, ikenceye maruz Bozviran k., Balkesir 164 kalan,

Mustafa, Mstantk, Yunanllarca tutuklanan ve Atina'ya gnderilen, Salihli kz. 257 Mustafa Neyyir Bey, Tekfurda Mebsu 262 Mustafa, Osman olu, hne ve anbar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz.229 Mustafa, mer olu, Yunanllarca katledilen Mustafabey k., Sart 144 Mustafa Res, Manav olu, Yunanllar tarafndan daa kaldrlan, Alaca n., Gebze 171 Mustafa Rza, Dhiliye Nzr Vekli 237 Mustafa, Salih olu, Yunanllar tarafndan ar surette yaralanan, Gebze kz. 171 Mustafa,Tac, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Karacebi k., Balkesir 172, 164 Mustafa, Tavan olu, Yunanllarca paras ve eyas gasbedilen, Kendirlik k., Salihli kz. 143 Mustafa, Vezir olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 94 Mustafa, Yourtu, Yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 219 Mustafa, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Bozviran k., Balkesir 172 Mustafa, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 96 Mustafa, Yunanllarca tevkif edilen, Dmrek k., Ezine kz. 163 Mustafapaa nahiyesi, Havsa kz. 6 Muttalib Aa, Yunanllarca Karasat k., Kean 23 ehid edilen,

Mustafa, Molla, Molla Salih olu, Yunanllarn yakt camide len, Karatepe k., Aydn 269

351

Mlkiye Tevkfhnesi, Balkesir 168 mltec 292, 297, 299, 300, 301 Mmin Hoca mahallesi, Edirne 10, 19 Mnre, Yzba mteveff Osman Aa'nn zevcesi ve Az Naim Bey'in hidmetcisi, Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 18 Mnib Bey, Reji Memru, sbk mfti olan birderi Yunanllar tarafndan tutuklanan Edirne 179 Mrefte 6, 26, 28 Mrselli karyesi, Mrefte 30, 31, 32, 33 Mslim Khya, habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Mslman (lar) 6, 28, 36, 39, 42, 53, 54, 55, 62, 69, 70, 72, 77, 78, 85, 106, 109, 110, 111, 112, 113, 115, 116, 117, 119, 125, 126, 130, 147, 148, 164, 168, 174, 179, 182, 196, 203, 206, 252, 253, 254, 257, 259, 262, 263, 266, 275, 287, 289, 297, 298, 302 ahl, Bulgar ordusundan firr eden 6 ahl, Yunanllarca diri diri yaklarak ldrlen 56, 144 Ermeniler tarafndan karlan 113 fabrikalar, Uak'ta 282 genleri 53 kzlar, tecavz edilen ve ldrlen, Aydn'da 56, 107, 282, 283 kyleri 5, 38, 107, 113, 125, 130, 144, 152, 209 hapishanede 109, 286 muhcirler 82 Mstevl(?), Manisa 144 mttefikn Polis Komisyonu Riyseti 290

Nfiz,

stnf Mahkemesi Hdvendigr 138

azsndan,

Narl karyesi, Gemlik kz.203, 206, 214, 215, 226, 238 Narvan(?) ky, demi 83 Nazm Paa, kinci Ordu Kumandan 195 Nazilli 42, 43, 46, 47, 48, 50, 53, 56, 61, 62, 63, 68, 78, 146, 147, 149 Jandarma Diresi 46 Kim-i makml 56 ovas 69 Nazl Hireptiyan, Bursa Camii'ne ait hallar alan 290 Nazmi Bey, Mebs, Yunanllarca tevkif edilip, Milas adasna srlen, Krkkilise 195, 263 Nazmi, Demirci Jandarma Blk Kumandan 101 Nazmi, Komiser Muvini, yerli Rumlarn ihbrt zerine Yunanllarca ikence edilen, Nazilli 47, 146 Nazmi, Mlzm- Evvel, jandarma zbitnndan, Silivri 155 Nibli karyesi, Aydn 150 Nib elebi mahallesi, Edirne 18 Nib, Hac Murad Bey oullarndan, Yunanllar tarafndan dvlen, Src k, Bandrma kz. 173 Neb, Baevn olu, zevcesi Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Necmeddin, Yunanllarca Tevkifhnesinden sevkedilenlerden 265 Neetiye karyesi, Germencik n. 53 Neyyire hanm, Edirne'den stanbul'a gelerken Yunan zabitlerinin saldrsna urayan 265 Nide Dr'l-muallimn Mdriyeti 209 Niko Arslan, slmlara hakret ve yamaclk yapan, Mrefte ks. 29 Edirne Milas'a

Naci, Aydn Mutasarrf Vekli ve Nazilli kaymakam 56, 64, 75, 89

Nikola, oban olu, Mrselli ve Milan kylerinde Mslmanlara taarruz edip evlerini yamalayan 31

352

Nikola Damyanoz, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve islam ahlyi tehddle tehcr eden 33 Nikola, Kama olu, Karakavak nahiyesi halkna zulmeden, Hayrabolu 11 Nikola, Kostandi Lazari olu, Malkara kazsna bal kylerde katl, tecavz ve tahribat yapan 33 Nikola Milanl, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve slam ahlyi tehddle tehcr eden 32 Nikola, Prodomo olu, silahla slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Mrefte ks. 29 Nikola, Vangelolu, Rum ekysndan 207 Nikola, Yorgi olu, Rum eteleri tarafndan kzleri alnan, Malkara 16 Nikolaki, Behar olu, Susuzmsellim k. 11 slmlar katleden,

Nuri, Demirci, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Nuri Efendi, Belediye Resi, Kk n., Nazilli kz. 147 Nuri Efendi, Doktor, Aydn'n igali srasnda Yunanllarca ehid edilen 74 Nuri (Nurullah) Bey, Aydn Muhsebecisi, Aydn mutasarrfl namna ine'den telgrafnme eken 49 nfs- slmiyye 3, 68, 69, 109, 119, 155, 243

Oba(?) karyesi, Aydn 64 Ouzlu karyesi, Tekirda 6 Ohannes veled-i Abraham, Yunan askerleriyle birlikte Mslmanlara zulm ve kyleri yakmakla maznun 291 Oluklu karyesi, Karamrsel kz. 174 Omzal karyesi, Orhangazi kz. 225 Orhan emseddin Bey, Posta ve Telgraf ve Telefon Mdr-i Ummsi 258 Orhangazi 113, 114, 115, 116, 121, 122, 126, 155, 156, 157, 192, 197, 198, 203, 206, 222, 223, 225, 237, 238, 260 Orhaniye karyesi, Balkesir 151, 165, 173, 175, Orman harki 279 Ormanl karyesi, atalca kz. 299 Ortaburun, Yalova kz. 192, 239 Ortaky, Bursa 157 Ortaky karyesi, Havza kz. 263 Ortamandra karyesi, Balkesir 164, 173 Osman Asm Efendi, Ayvack mstantk 138 Osman avu, htiyar heyeti zs, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Osman, Dal olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Osman, Demirci, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74

Nikolaki, Garamate olu, silah zoruyla slmlarn hnelerini tahrb ve yamalayan, Kersiye[Ker-esse] k. 30 Nikoli, Kassb, Yrg ve Yaya kylerini yama, hnelerini tahrb eden, sterne karyeli 31 Nikoli veled-i Kiryako, Selanikli, Osmanl tebeasndan olduu halde Yunan ordusunda askerlik eden 291 Ni, Mister, ngiliz yzba 241 Niyaz Bey, Ahmed olu, sng ile katledilen, Tekirda 7 Niyazi Bey, Ressam, habsedilen ve ikence netcesi veft eden, orlu kz.266 Nizameddin Efendi, Mlzm, Yzba Vedri'nin refkatine memr, Yunanllarn yapt mezalimle ilgili olarak rapor gnderen 232 Nokire, Varmen Tana yakalanan ekya 16 olu, Malkara'da

Nuh Bey, Ahmed Anzavur Paa'nn kayn, Susurluk Nhiyesi Mdri 168 Numan, Hdvendigr vilyeti stnf Mahkemesi Mdde-i Ummsi 138 Nuri Bey, Doktor, Yunanllarca tutuklanan, Aydn 54

353

Osman Efendi, erfdan, Yunanllar tarafndan hanesi tahrib edilen, anpazar n. Biga kz. 216, 227, 230, 235 Osman, Hac Ahmed olu, hne ve anbar, Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz. 229 Osman, Halil olu, deerli eya ve mallar gasbedilen, Mallky k., Biga kz. 234 Osman, Hasan olu, Kkkuyu jandarma karagolu efrdndan, Ayvack 155 Osman, Himmet'in, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Osman Hoca, Rumlarca ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Osman, mm, Yunan zulm ile ilgili dileke gnderen, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Osman, Katrl karyesi ahlsinden, Hac Ahmed'in katl zanls, Alaehir kz 138 Osman, Krl, Yunanllarca katledilen, Nazilli 147 Osman, Mehmed olu, Rum katledilen, Demirky 15 etelerince

Osmanbk karyesi, Aydn, 62, 64, 150 Osmaniye karyesi, Orhangazi 117 Osmanl; altunu 162, 184, 235 askeri 9, 10, 18, 19, 22 bayra (sanca) 108, 111, 295 Hkmeti 110 jandarmas 88, 105, 111, 113, 125 Konsoloshnesi 298 liras 235 zbit(ler)i 19, 72, 213 Otmanl karyesi, necik kz. 7 Oton Pandeli, Milan ve Mrselli islam kylerini yama, tahrb ve ahlyi tehddle tehcr eden 33 Ovaaka karyesi, Bursa 159 Ovack karyesi, skdar 171 Ovaemiri karyesi, Aydn 64 Ovazzde mahallesi, Nianca, Fatih 265

Osman, Mehmed olu,Yunanllar tarafndan darbolunarak srgn edilen, Halal k., Tekirda 301 Osman, Muhacir, Yunanllarla arprken yaralanan, avu k., Biga kz. 228 Osman, Mustafa olu, Yunan zulm ile ilgili dileke gnderen, Yalova kz. 133 Osman, Mustafa olu, Yunanllarca ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Osman, Nalband, kz Yunanllarca karlan, erkesky 298 Osman Nuri, Evkf- Hmyn Hayriyye memurlarndan, 290 Mebni-i

demi 38, 53, 73, 76, 80, 84, 85, 136 Yunan Kumandanl 85 mer Aa, Muhtar, Yunanllarca katledilen, arksz obas, Ezine kz. 273 mer Aa, Paaky Rumlar tarafndan daa kaldrlan, Ovack k., skdar 171 mer, Ahmed olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 mer, Arif Aa'nn, katledilen, Karacaali k. 223 mer, Arnavud olu, hapsedilen, Mustafabey k. ahlsinden, Salihli kz. 144 mer, Yunanllarca ldrlen, Dibekdere k., Salihli kz. 59 mer Efendi, arzuhalc, Yunan hkmeti memurlaryla birlikte Yunan emellerine hizmet eden 195, 264

Osman Nuri, Paayiit Mdr, Kean kz. 24 Osman Nuri, Soma Kasabas Belediye Resi 39 Osman, Orhangazi erafndan, 193 Osman, Tccr, tevkif edilen, erkesky 262 Osman, zevcesi Aye ve mahdumu Behet Yunanllar tarafndan katledilen 221

mer, Hac Yusuf olu, Yunanllarca darb ve ikence edilen, Mallky k., Biga kz. 234

354

mer, Hkmetce ihzren aranlmakda olan, Gemlik kz. 157 mer, Kseolu, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova kz. 207 mer, Laz Kalyoncu olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 97 mer Ltfi, Binba, Kala-i Sultniyye Jandarma Taburu Kumandan 231

Papa, Hac olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silah zoruyla taarruz edip yamalayan 32 Papakotra(?), Demirky'de 15 Papas Dimo, Andon olu, slm ahlden baz kiileri katleden, arky 21 Parapanko Hristaki, Kzlmescid mahalleli, yama ve gasp yapan, Edirne 10, 19 Parakeve, Matyos olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahla saldr ve tahrbde bulunan 31 Parako Pulos, Yunan Bakumandan 106, 111 Paris Konferans 71 Paskal Ananost, Milan ve Mrselli ve Tekfurda'na [Tekirda] bal islam kylerini yama, tahrb ve ahlyi silahla tehdd eden 33 Paa karyesi, psala kz. 22 Paaky karyesi, Balkesir 164, 165 Paaky, Yalova kz. 239

mer, Mahmud olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 mer, Osman olu, hne, ve anbar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz. 229 mer, Reji Kolcubas, Yunanllarca tutuklanan, Aydn 54 merbeyli karyesi, Aydn 150, 62 merky, Bandrma 167

Palame Kostanti, Yrg ve Yaya kylerini yama, hnelerini tahrb eden, sterne karyeli 31 Pamucak ky, Bursa 128 Panayot, oban, hrsz, yamac, gasp Edirne 9, 18 Panayotaki, Baevan olu, Yrg ve Yaya karyelerini yama ve hnelerini tahrb eden, sterne karyeli 31 Pandelaki, Yrg ve Yaya karyelerini yama, hnelerini tahrb eden, sterne karyeli 31 Pandeli, yamac, Tekirda 7 Pandeli, Yorgi olu, Osmanl tebeasndan olduu halde Yunan ordusunda askerlik eden 291 Papa Elinokomo, Milan ve Mrselli islam kylerini yama, tahrb ve ahlye tehddde bulunan 33 Papa Mihal, Milan ve Mrselli islam kylerini yama, tahrb ve ahlyi tehddle tehcr eden 33 Papa Zaharya, bkz. Zaharyos 180, 181

Paaliman, Erdek kz. 140, 248 Paayayla(s) karyesi, Orhangazi kz. 113, 170 Pavl ciheti, Nazilli kz. 147 Pavli Dumcer, Kk lya'nn olu, Karakavak nahiyesi halkna darb ve ikence yapan, bazlarn katleden, Hayrabolu kz. 11 Pazar karyesi, Ezine kz. 249 Pazar mahallesi, Demirci ks. 99 Pazarky, Orhangazi kz. 113, 225, 226 Pazaryeri karyesi, Karamrsel kz.174 Pekatepri, Kadnkyl, islam hanelerini yama ve hayvanlarn gasbeden, Edirne 19 Pelidli karyesi, Gebze 172 Penbe Hanm, Yahya Halil zevcesi, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 97 Penbe, Aziz kermesi, rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Penbe, smail zevcesi, Ermeni eteleri tarafndan kylerinin basld ve einin Yunan

355

askerlerince esir edildiine dair ifade veren, Orhangazi 114, 116 Penbe, Mehmed Resin kermesi, Yunanllarca rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Penbe, Sar olu kermesi, Yunanllarca rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 Pendemori(?) nm mahl, Vize 13 Penteryani, rz dman, katil ve yamac, Kean 23 Petrili, strati olu, Mrselli ve Milan slm kylerine silahl olarak saldr, tahrip ve yamalamada bulunan 31 Petros Andanitis, bayazar 195 Pnarba, Aydn 150 Pnarderesi karyesi, Aydn 63, 64 Pnarhisar kasabas, Edirne 178 Pnarkumluk karyesi, Karamrsel kz. 174 Ptr Mehmed, Kkkumla karyesi ahalisinden, Sadaret'e istida yazanlardan 204 Pineke(?), Edirne 14 Pire Mehmed, Muhcir, Kabnzde iftlii efradndan, eyalar alnan 143 Pirinlik(?) karyesi, Erdek 173 Polidros Mitrolaye, silahla slmlara hakret ve yamaclk yapan, Mrefte ks. 29 Polo Kostanti, slm hnelerini tahrb, yama, Mrselli ve Milan slmlarn katl kasdyle muhsara eden, Hora karyesinden 30 Polo Nikola, silahla slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Mrefte ks. 29 Popazca, [Pupazca / Papadya] Orhangazi kz. 128, 170 Poyraz karyesi, Salihli kz. 256, 257 karyesi, Makedonya gazetesinin

Ramazan, Hac Bayram olu, hnesi, zahre anbar ve koyun klas, samanlk ve ahur damlar Yunanllarca yaklan, Hacbekirler k., Bayrami kz. 229 Ramazan, Kassb, Midilli muhcirlerinden, Yunan askeri tarafndan sopa ile darb ve cerh edilen, Ezine kz. 272 Ramazan, Kk Mehmed Aa'nn, Yunan mfrezesince hayvanlar gasbedilen, Kolfaky k. 232 Ramazan, Midilli muhcirlerinden 272 Ramazan, Molla, Dal, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Ramazan, Muhtr, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Ramazan, Tahir olu, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba k.), Gnen kz. 160 Ramiz Aa, Osman Efendi'nin birderi, evinden para ve eyalar yunanllarca gasbedilen, anpazar n. Biga kz. 235 Rasim, Rumlar tarafndan katledilen, shakl k., Edirne 21, 11 Raid Efendi, Komiser Muvini, Nazilli kz. 146 Raid, Hac Hfz Osman'n, Yunan askerlerince paras alnp dvlen, Badere k., Aydn 146 Raid, Yeniky Rumlar tarafndan kaldrlan, Gebze kz. 171 daa

Raf Hasan, yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 220 Rif Aa, erif olu, Yunanllarca saldrya urayan, Erdek kz. 161, 173 Receb Aa, gelininin kznn rzna Yunanllarca tecavz edilen, Adapazar 200 Receb, Muhcir, kendi ve zevcesi Yunanllarca katledilen, Aydn 59 Receb, Usta Ahmedolu, Onba, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova kz. 207 Receb, Yunanllar tarafndan darbedilen, Gebze 172

Rahmi, Yunanllarca ikence yaplan, Tavanl k., Gebze kz. 182 Raf, Bandrma muhacirlerinden 291

356

Receb

b. Ali, Bandrma memurlarndan 291

imendfer

kylleri 133, 204, 206 kulbeleri, Velika 15 mahalleleri, Aydn 66, 67 mektebi 248 muhcirleri 82 nfs 87 Ortodoks 308, 310 palikaryalar 213 papaslar, 81, 108 Protestan 310 tcirler 106 Rumsitihtn mahallesi, Edirne 8 Rstem Paa Cmi-i erfi, Tekfurda 305 Rstem, Sandalyeci, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Rdi Bey, Yalova kim-i makm 119

Refik, Gemlik kazs Ml Mdri 213 Refik Bey, Pazarkyl, g edenlere nakd yardmlarda bulunan 213, 215 Refik evket Bey, Dava Vekili, Yunanllar tarafndan tutuklanan, demi kz., Aydn 53 Reisky karyesi, Aydn 150, 64 Resilzde(?), Grdos ahlisinden, Yunan zulm ile ilgili dileke verenlerden 246 Readiye karyesi, Aydn 150 Rediye karyesi, Orhangazi kz. Bursa 225, 239 Reid, Alizde, Akhisar erfndan 255 Reid, Dav Vekli, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Aydn 53 Rza Bey, Mekteb-i Sanyi Mdri, Rumlar tarafndan katledilen, Edirne 9 Rza, Musazde, Akhisar ahalisinden 41 Rolato, talyan Miralay, Yunan askerleriyle Rum halkn Gemlik, Orhangazi ve Yalova'da yaptklar mezalimleri tahkik edecek heyet yesi 237 Rukiye, Yunan askerlerince hanesine girilerek, yaralanan ve eya ve paralar gasbolunan nn k., Edremid 165 Rum(lar) 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 36, 44, 46, 47, 48, 50, 53, 54, 56, 66, 67, 68, 71, 72, 78, 81, 87, 90, 105, 107, 108, 109, 111, 113, 117, 121, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 130, 132, 134, 136, 143, 146, 148, 153, 154, 155, 158, 159, 161, 162, 165, 167, 168, 169, 171, 173, 178, 179, 194, 197, 198, 203, 206, 207, 213, 215, 216, 218, 225, 226, 237, 241, 243, 245, 247, 249, 251, 254, 262, 266, 280, 282, 287 eteleri 10, 12, 13, 49, 87, 159, 170, 191, 199, 200, 203, 204, 205, 225, 237, 305 ekys 9, 13, 14, 170, 173, 209, 218 Katolik 308 kyleri 12, 27, 28, 51, 72, 122, 133

Sa[r]pa karyesi, Demirky kz. 15 Sabah gazetesi 69 Sabri, Jandarma, stila srasnda katledilen, arky 11, 21 Sabuncu Ltfi, Aydn'n igali srasnda vlidesi ehid olan 74 Sadret 124, 134, 191, 202, 207, 208, 209, 215, 251, 252, 260 Sadk Aa, kz Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 9, 18 Sadk etesi, Yunan mfrezesiyle arpan, Ezine 163 Sadk Efendi, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Sadk, Onba, Rum etesinin urayan,Vize kz. 14 hcumuna

Sadullah Aa, Yunanllarca ikence edilen, Yenice Kprceky erfndan, Edirne 265 Safalan karyesi, Istranca 298, 299

357

Sar Tevfik, zevcesi etecilerin at ate sonucu ehid olan, Kapakl k., Gemlik kz. 205 Sal Mestan olu, Yunan askerleri tarafndan katledilen, iftlik k., Nazilli kz. 147 Said bin Ali, Yamanolu, Yunan zulm ile ilgili dileke veren, vezpnar k., Yalova 208 Said, Dersadet'de Yunanllarn yaptklar mezalimin tek tek incelenmesi hususunda kumandanla mracaatta bulunan 211

Bl 144 kazs Kim-i makml 58, 258 Kuv-y Milliyye Kumandanl 82 Cebhe-i Harb

Slim, brahim olu, Rumlarca ataltepe k., Edirne 12, 27 Salur karyesi, Manyas 166, 173 Samanl karyesi, Yalova kz. 239 Samanl ibh-i cezresi 204

katledilen,

Said, Dursun nml, Yunan zulm ile ilgili dileke veren, Gkedere karyesinden, Yalova kz. 127 Said, Hac Safvetzde, Cemat-i slmiyye Resi, Yunanllarca haksz yere hapsedilen, Lleburgaz 195 Said, Hseyin olu, Rumlarca ataltepe k., Edirne 12, 27 katledilen,

Samel(?) Bey, ehbender, spanya Sefreti maiyyetine memr 297 Sandkl karyesi, Aydn 62, 64, 150 Sandkl kazas, Karahisr- Ship Livs 313 Saniye, Pilavc Tahir zevcesi, Yunanllarca katledilen Karacaali k., Gemlik kz. 223 sansr 139, 263, 264 heyeti 157 Saray kazs 179, 298, 299 Saral karyesi, Ezine kz. 162, 181, 182 Sarmee karyesi, Malkara kz. 16 Sarmsak kprs, anakkale 154 Sarpdere karyesi, psala kz. 22 Sart karyesi, Salihli kz.143 Satlm kprdere, Malkara16 Savranderesi karyesi, Aydn 62 Sayalk ky, atalca 265 Sazara karyesi, Krkkilise ks. 297 Seferhisr kazs, zmir 136 Seki karyesi, demi 85 Selnik 87, 287 Seluk, zmir 72 Seluk karyesi, Tekirda 7 Selimiye karyesi, Gemlik kz.239 Selz, Ermeni ky, Orhangazi 114, 116, 156, 157 Semetli karyesi, Tekirda 6, 7 Senaiye karyesi, Karamrsel kz. 174

Said, Mayakolu, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova kz. 207 Sakilaridis, Yunan tebeasndan bakkal, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Salb-i Ahmer 193, 237 Salih Aa, Dereky Muhtr 233 Salih Aa, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Salih, Bekir olu, Yunanllar tarafndan dvlen Gebze 171 Salih avu, Yunanllarca katledilen, arksz obas, Ezine kz. 273 Salih Efendi, Tahsildr, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Gemlik kz. Umurbey k. 96

Salih, Molla Ahmed olu Yusuf Aa'nn be yalarndaki ocuu, tfenkle dizinden vurularak ldrlen, Hacbekirler k., Ezine kz. 228 Salih,Osman olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 Salihler karyesi, Bayrami kz. 180 Salihli 83, 100, 107, 177, 243, 245, 246, 256, 258, 284

358

Seniyye, Balk olu Sleyman zevcesi, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74, 75 Senrteke karyesi, Aydn 64 Sereky karyesi, Aydn 63, 64, 150 Sereler karyesi, Demirci ks. 100 Sergen karyesi, Vize kz.13, 14 Server Ali Baba Trbesi, Tekfurda 306 Server Hanm, Yunan kumandannn beraberinde gtrerek Gemlik ile Kumla arasnda katlettii 222 Servet Bey, Balkesirli, mensbninden 166 Kuv-y Milliyye

Sinekli; karyesi, atalca kz. 196, 265, 299, 304 Hudd Emniyet Mfettilii 266 istasyonu, 158 Sirkeci 213 Sisam 276 Sivrikulbe (Sivri) karyesi, Demirky kz. 15 Sofiloki Dimitri, zorba ve gasp, Edirne 9, 18 Sofular karyesi, atalca kz. 299 Sofular karyesi, ile kz. 171 Soukkuyu karyesi, Balkesir 164 Souksu karyesi, Gemlik kz. 203, 204 Solucak [Soucak], Yalova kz. 239 Soma 39, 81, 104, 107, 109, 110 belediye resi 110, 153 Sotir, A, Osmanl askerlerine szle hakarette bulunan, Nepaiye m., Edirne 19 Sotiri, olak, bakkal, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Sotiri, Mlzm, Ezine Yunan gl Kumandan 162 Sotiri, Rum ekyasndan, Yalova kz.207 Ske 66, 67, 72, 275, 276 Skeli etesi, Yunanllarn ekilmesinden sonra Nazilli'yi ele geiren 48 Sulh Konferans 63, 104 Sulh muhedenmesi 105 Sultan Orhan mahallesi, Gebze kz. 172 Sultanbae karyesi, Saray kz. 299 Sultn Mektebi, Aydn 56 Sultanhisar nahiyesi, Nazilli kz. 42, 47, 146, 147 Sultanie karyesi, nz kz. 12, 27 Sultaniye karyesi, Gemlik kz. 219, 223, 240 Suluca karyesi, Karamrsel kz. 174 Susurluk ky, Balkesir 128 Susuzmsellim karyesi, Hayrabolu 11 Suyolcu Tana(?) Mehmed, srasnda ehid olan 74 Aydn'n igali

Servili Mecsid-i erfi, Tekfurda 306 Seydi, Ahmed'in olu, rzna tecavz edilen, Erdek 109 Seydi karyesi, Kean kz.22 Seyfeddin Efendi, Muhcir, Yunanllarca tevkif ve ikence edilen, Nazilli kz. 47, 146 Seyr-i Sefin dresi 225 Seyrekli karyesi, demi kz. 85 Seyyibe Dat(?), Nalbandolu Mehmed kermesi, rzna tecavz edilmek istenen, Atca n. 145 Seyyid Ali Efendi, Yzba, 57'nci Alayn Birinci Topu Taburu zbitnndan, Yunanllarca ehit edilen, Ahmedli 143 Seyyid, Erdekli, otuz Rum tarafndan fil-i enye maruz kalan 161 Sdka, Mehmed zevcesi, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 Sdk, Gemlik kazs Ml Mdrl muavinlii eski memuru 213 Sksor[ksort] karyesi, Aydn 64 Sndrg kazs, Hdavendigar vilayeti 243 Srr, Hac Mehmed olu, darb ve ikenceye urayan, Tavancl k., Gebze kz. 171 Silit, Yzba, Yalova'da bulunan ordusu zbitnndan 124 Silivri 155, 286, 287 Simav kazas, Ktahya 284, 313 Simen karyesi, Edirne 10, 20 ngiltere

359

Sleyman, Ahmed olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 Sleyman, Bahri olu, ehid edilen, Karasat k., Kean kz. 23 Sleyman Bey, Dyn- Ummiyye Mdri 247 Sleyman Bey, Mlikzde, Krkkiliseli, Yunanllar tarafndan Milas adasna srlen 195, 263 Sleyman Bey, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 Sleyman, akrolu, etelere ekmek verdii bahnesiyle Yunanllarca ldrlen, Dibekdere k., Salihli kz. 59 Sleyman avu, nat taburundan, para ve saati alnan, Malkara 17 Sleyman avu, Yunanllarca habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Sleyman Efendi, Danimendli, Meclis-i idre azsndan, Yunanllar tarafndan feci ekilde dvlen, Balyoz kz. 278 Sleyman Efendi, Tccar, Uak 282 Sleyman, Fstkc, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Sleyman, Hasan olu, Yunan zulm ile ilgili dileke veren, Dereky, Yalova kz. 133 Sleyman, Hasrc, Rumlar tarafndan katledilen, Edirne 9 Sleyman, Kahveci, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Sleyman, Kalafatc, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 Sleyman, katl zanls, Katrl k., Alaehir kz.138 Sleyman, Muhk(?) Mehmed olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 97 Sleyman, Mderris, Akhisar 41 Sleyman Nmi, Evkf- Hmyn Mebni-i Hayriyye memurlarndan 290 Sleyman,mer olu, Yunanllarca katledilen, Mustafabey k., Sart 144

Sleyman, Ramazan olu, Yunan taarruzuna urayanlardan akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Sleyman, zevcesi Rumlar tarafndan tecavze urayan, Edirne 9 Sleymanl karyesi, Akhisar kz. 253 Sreyya, Mlzm- Sn, anpazar Takm Kumandan 228 Srgn karyesi, Silivri 155

aban, orlu Mftsi, Edirne Tevkifhnesinde 265 aban, Mall karyesinden,Yunanllarla arprken ehid den, an n. 228 aban Mustafa, Yunanllarca katledilen, Kumla k., Gemlik kz. 219 abanky karyesi, Uak 282 abanmera karyesi, Kean 24 adrvan caddesi, Tekfurda 305 hende, Hac Kele(?) kz, Yunan kumandannn beraberinde gtrerek Gemlik ile Kumla arasnda katlettii 222 hende, Hac Mustafa kermesi, Yunan askerleri tarafndan rzna taarruz edilen, Karacaali k., Gemlik kz. 219, 222 ahince karyesi, Edirne 10, 20 ak Kaplan, zevcesine Yunanllar tarafndan tecavz edilen, Gebze kz. 172 akir, Bosnal, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 akir efendi, zzet Ahmed mahdmu, Yunanllarca tutuklanan, Aydn 54

akak(?) karyesi, Yalova kz. 125, 133 ankor Koo, Tccar Kr Osman Aa'ya darb ve ikence yapan, Edirne 8 ark Gazetesi, Nazilli 79 ark Hatt Asker Komserlii 262 ark imendfer dresi 286

360

ark Trakya 194, 195, 262, ahl-i slmiyyesi 288, 298, 303 arky kazas 11, 21, 26 atoz 287 aziye, Arabac evki'nin hemresi, Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 9, 18 efk, Elli Yedinci Frka Kumandan 68 efik Sfi, erfdan, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Aydn 53 ehriye, Hasan olu Ali'nin on yandaki kz, tecavz edilen, Hacbekirler k. 229 emseddin, Rus tebeasndan, Fransz Belyen vapuruyla sahipsiz hayvan getiren 291 erbetli karyesi, Mamure n. 217 eref rfan Hanm, ns Mektebi Mdresi, Sndrg kz., 165

evket Efendi, Terzi, Yunanllar tarafndan tutuklanan, Edirne 179 evket, Mlzm, Jandarma Blk Kumandan Vekli, Yunanllarca tutuklanan ve Atina'ya gnderilen, Salihli kz. 257 evki Efendi, Ahz- Asker ube Ktibi, Demirci 100 evki, Hariciye Mstear 297 eyder Hrito, Keanl Rum, Hmyun'da grevli 23 Ordu-yu

eyh Azz Efendi, zevcesi Aydn'n igali srasnda ehid olan 74 eyh karyesi, Aydn 269 eyhler nhiyesi, Kandra kz. 200 ider, Kadnkyl, yamac ve gasb, Edirne 10 ile 154, 171, 182, 183, 199, 201, 240 Jandarma Kumandanl 154 imendfer gzerghlar 71, 90 krniye karyesi Kean kz. 22

erefeddin, araba srcs, Yunan askerlerince tevkif edilen, Bayrami kz. 273 erif Ali, Veli olu, Aksakal istasyon muhafznca ldrlen, Erikli k., Manyas n. 166, 174

erif Hac Ali, Yunan askerleri tarafndan darbedilen, Karacebi k., Balkesir 164, 172 erif, oban, Rumlar tarafndan katledilen, neada, Demirky kz. 14 erif, Kalafat olu, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 erife, Arnavud Hasan kermesi, rzna tasallut edilen, Kapakl k., Gemlik kz. 221 erife, Hseyin'in kermesi, Yunan askerlerinin tecavzne urayan ve daa kaldrlan, Karacaali k., Gemlik kz. 219, 222 erife, Muhcir, Adem zevcesi, Yunanllarca katledilen, Kapakl k., Gemlik kz. 220 erife, iko Mehmed'in kz, Dedeaa Rumlar tarafndan tecvze urayan 9, 18 evket, Aydn Livas Mdde-i Umumsi 136 evket Efendi, Koca Ahmed olu,Umurbey k., Gemlik kz.94

Tahir,

Deveci Arab olu, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75

Tahmis soka, Tekfurda 306 Tahsin aa, Kabnzde iftlii efradndan, Yunanllarca eyalar alnan, Salihli kz. 143 Tahsin avu, Ulahl nahiyesi Jandarma Kumandan Vekli, Ezine kz. 163 Tahtac karyesi, Aydn 150 Tahtal karyesi,Bursa 159 Tako Yorgaki, silahla slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden Kersiye[Keresse]karyesinden 29 Takor veled-i Karabet Basmacyan, Yunan askerleriyle birlikte Mslmanlara zulm etmekle maznun 291 Talat , Orhangazi erafndan 193 Talat Bey Mahallesi, Bergama kz.310

361

Talat Bey, Yunanllar tarafndan tutuklanan Edirne 179 Talat Efendi, Hfz Galip olu, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik kz. 95 Tana, Anadolulu, slm hnelerini tahrb, yama ile Mrselli ve Milan slmlarn katle kalkan, Hora k. 30 Tana Hac Yorgaki, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve ahliyi tehddle tehcr eden 33 Tana Kaaki, Malkara kazsna bal kylerde tecavz, yama ve tahrbat yapan 34 Tana Panbor, Milan ve Mrselli islam kylerini yama, tahrb ve ahlyi tehddle tehcr eden 33 Tana, Papas Istelyanoz olu, silahla slmlarn hnelerini tahrb ve yama eden, Mrefte ks. 29 Tana Porfit, Milan ve Mrselli slam kylerinde yama, tahrb ve ahlyi tehddle tehcr eden 33 Tanaaki Bekiba, Milan ve Mrselli slam kylerini yama, tahrb ve ahlyi tehddle tehcr eden 32 Tarfa karyesi, atalca kz. 299 Tasvr-i Efkr gazetesi 69 Takpr karyesi, Yalova kz. 119, 126, 225 Taumurca karyesi, Tekirda 7 Tatar Ahmed Aa, Kahveci, evine zorla girilerek darb ve ikence edilen, Edirne 10 Tatar Hseyin, Yunanllarca Salihli'ye sevkedilen, Ahmedli k., Salihli ks. 59

Teke(li) karyesi, Aydn 62, 64, 150 Tekeler karyesi, Kandra 200 Tekfurda 6, 7, 33, 130, 287, 302 cemat- slmiyyesi 305, 307 Telekler karyesi, Menemen kz. zmir 137 Tellidede, Aydn 148 Temvoda[?] bayr, Demirky kz. 15 Teohar Perakova, Milan ve Mrselli slm karyelerini yama ve tahrb edenlerden 32 Teologo, Rencber, Yrg ve Yaya kylerini yama ve hnelerini tahrb eden, sterne karyeli 31 Tepecik karyesi, Aydn 62 Terkos karyesi, atalca kz. 299 Terzil Vabraret, Gemlik kumandan 214 merkez Yunan

Terziler ky, Aydn 73, 76 Teslm karyesi, Malkara 16 Tevkiye karyesi, Yalova kz. 124, 126, 129, 174, 238 Tevfikiye karyesi, Gemlik kz. 203, 204, 205 Tevfik Bey, Grc Ali Bey'in olu, Dersaadet'te Gemlik muhacirlerine nakd yardmda bulunan 213 Tevfik Bey, Pazarkyl muhacirlere nakd yardmda bulunan, Sirkeci 213, 215 Tevfik Efendi, Karamrsel kazs Bidyet Mahkemesi Mdde-i Ummsi 139 Tevfik Efendi, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Tevfik Efendi, Tahsildr, Yunanllarca tutuklanan ve Atina'ya gnderilen, Salihli kz. 257 Tevfik Paa 275, 276 Tevfik, Dedeaa Mftsi, Yunanllarca haksz yere hapsedilen 195 Tikenli karyesi, Akhisar 253 Timurta cihetleri, Bursa 128 Tire kazas 80 Todoro, rz dman, katil ve yamac, Kean kz. 23

Tatar karyesi, Akhisar kz. 145 Tatar Kurd Molla, Yunanllarca katledilen, Karacaali k., Gemlik kz. 223 Tatarlar karyesi, Ske 275 Tavanc karyesi, Yalova 139 Tavancl karyesi, zmit 171 Tavanl karyesi, Gebze 171, 182 Tavanl kazas, Ktahya 313

362

Todori Bacaki, Malkara kazsna bal kylerde tecavz, yama, katl ve hneleri tahrb ile slmlar silahl olarak tehdid eden 34 Todori, Kafesti olu, Yrg ve Yaya kylerini yama ve hnelerini tahrbde bulunan, sterne k. 31 Todori, Papas, rz dman, katil ve yamac, Kean kz. 23 Todori Teohar, Milan ve Mrselli slm kylerini yama, tahrb ve ahlyi tehddle tehcr eden 32 Todori Yanaki, Malkara kazsna bal kylerde tecavz, yama, katl ve hneleri tahrb ile slmlar silahl olarak tehdid eden 34 Tokatl, sepetci Kbtlerden, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne27 Toma, Elmalkl err, Yunan mfrezesinin banda, Yalova kz. 207 Toma, Frnc, slm kadnlarn tahkr eden, Edirne 10, 19 Toma Tanaaki, Milan ve Mrselli slm kylerini yama ve tahrb ile ahlyi tehddle tehcr eden 32 Tomalan [Domalan] karyesi, Aydn 63 Topal Ahmed, Burhan olu, Yunanllar tarafndan evi ve eyalar tahrip edilen, Mustafabey k., Salihli kz. 144

llara yaplan zulm 179, 263, 286 Tumi(?), Arab kz, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Turgudlu karyesi, Tire kz. 80 Turulya, Demirky kz. 15 Tutluca karyesi, Orhaneli kz. 114, 116, 156, 170 Trk(ler) 36, 40, 43, 44, 67, 71, 77, 78, 81, 82, 99, 110, 102, 105, 106, 107, 109, 111, 124, 148, 152, 153, 168, 244, 251, 252, 263, 265, 267, 268, 286, 295, 308, 309, 311 askeri 166 kyleri 109, 111, 112 postas 258 leri ticretden men 111 lerin hicreti 267 lk 66 Trkiye 254 Byk Millet Meclisi Hkmeti 176, 293, 307

Umakdere karyesi, arky 33 Ulad karyesi, demi 83 Ulaman, arky 11, 21 Umm Jandarma Kumandanl 91, 104, 199, 230, 298 Umurbey Karyesi, Gemlik kz. 94, 225, 302 Umurlu, Aydn 54, 61, 63, 64, 73 unsur- slm 91, 141 Urganl karyesi, Nazilli kz. 80 Urgaz ky, Vize 14 Urunlu karyesi, Aydn 150 Uak 102, 243, 280, 281, 282 Uzun Ahmed, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Uzun Mehmed, Yunan taarruzuna urayanlardan, akmak (Eriklioba) k., Gnen kz. 160 Uzunkpr 17, 23, 36, 265

Topal Ferhad, Yunanllarca hanesinden mal ve eyalar alnan, Ezine 250 Topal Hoca, Yunanllarca katledilen, Nazilli kz. 147 Topcu iftlii, Kurt Ali'nin, Bursa 122, 174 Topyanan mevkii, Aydn 66 Torbal nhiyesi 80 Trakya 36, 179, 262, 264, 266, 267, 287, 296, 303, 304 Cemiyeti htill Komitesi 195 istasyonlar 179 Tevn Cemiyeti 299 Trkleri 267 l mltec 297 llar 196, 286

363

pnar karyesi, Balkesir 164 mmhan, mam zevcesi, Yunan kumandannn beraberinde gtrerek Gemlik ile Kumla arasnda katlettii 222 reil [reil] karyesi, Orhangazi kz., Bursa 121, 225, 239 rktl karyesi, Gebze 171 skfhzr mahallesi, Edirne 8 tkler karyesi, Kandra 200 vezpnar, Yalova 239 zml, Aydn 64 zml ky, demi 83

Vasil, Karakavak nahiyesi halkna darb ve ikence yapan, bazlarn katleden, Hayrabolu 11 Vasil, Mslmanlara zulmler yapan, Yalova 289 Vasil, Tccr, Mirasyedi hretli, Kahveci Tatar Ahmed Aa'ya darb ve ikence eden, Edirne 9, 10 Vasil veled-i Kostantin, Mslman ahaliye zulmde bulunan, Yalova 291 Vasilaki, Doktor, Fransz Konsolosu, aslen Rum, ahalinin Yunanllarca kurunlanmasn gren, Aydn 54 Vecinba(?) karyesi, Akhisar 144 Vedri, Yzba, Yunanllarn yapt mezalimi tedkik iin gnderilen 232, 233, 235 Vefa karyesi, Orhangazi kz. 117 Vehbi Efendi, Hdvendigr stnf Mahkemesi Cez Resi 139 Veli, Edirne Tevkifhnesinde 265 Veli, Hasan Hseyin olu, Yunanllarca kuruna dizilen, Dallca, Nazilli kz. 47, 146 Veli, Nesim olu, Yunanllar katledilen, Ayvack'n Trkmenlerinden 294 tarafndan Tuzta

Vagade, Bulgar, gasp, Edirne 8 Vahab, Kala-i Sultniyye Mutasarrf 271, 272 Vakf karyesi, nz12, 12 Vakfc Ali, Yunanllarca tevkif edilip, srlen, Krkkilise 195 Vakit gazetesi 69 Vangelolu Anasta, Kapudan, slm ahaliye zulmde bulunan, Edremid, 290 Vareman [Araman] karyesi, Kandra 200 vridt- Mliyye 281 Varsami Melekon, Malkara kazsna bal kylerde, tecavz, yamalama ve slm haneleri tahrb ile slmlar silahl olarak tehdid eden 34 Vasil, Celaskor olu, zorba ve gasp, Edirne 9, 18 Vasil, Frnc, Frnc Anesti dmd, Osmanl askerini katleden, Edirne 10, 19 Vasil, Istranca hretli, Zincirlikuyu'da kahveci, Hfz Slim Efendi'yi katletmek maksad ile bakla saldran 19 Vasil, Kadnkyl Celaskor olu, yamac, gasp, Edirne 18 hrsz,

Veli, Sersem olu, Yunan askerlerince paras alnan, Aydn 146 Veli, Svari Jandarma, Aydn'n igali srasnda ehid olan 75 Veli, kir Aazde, Sofulu erfndan, Edirne Tevkifhnesinden Milas'a sevkedilenlerden 265 Velika kprs, Demirky 15 Velimee karyesi, Tekirda 299 Venizelos 53 Partisi 195 tarafdrn 268 Veyg, Fransz Miralay, Yunan askerleriyle Rum halkn Gemlik, Orhangazi ve Yalova'da yaptklar mezalimleri tahkik edecek heyet yesi 237

364

Veysel, Emin olu, ehid edilen, Karasat k., Kean kz. 23 Viran karyesi, Demirci ks. 100 Virankuyu(?) karyesi, Aydn 62 Vitali, Mlzm, ngiliz mmessili, Aydn 43 Vize 12, 13, 14, 287 Wilson prensibi 63

Yanaki, Deirmenci, Milan ve Mrselli ve Tekfurda'na bal slm kylerini yama ve tahrb eden 33 Yanaki,Tana olu, islm ahaliye katl ve gasbda bulunan, Hayrabolu 10 Yani, Ezineli, Yunanllar tarafndan hafiyelik iin kullanlan, Ezine 162 Yani, Kirac Milan, Mrselli ve Tekfurda'na bal slm kylerine yama, tahrb ve slmlar silahla tehdd edenlerden 33 Yani (Mitro), Mslmanlara zulmler yapan, Yalova kz. 289 Yani veled-i Dimitri, Mslman ahliye zulmde bulunan, Yalova 291 Yani veled-i Vasil, Kayserili, Osmanl tebeasndan olduu halde Yunan ordusunda askerlik eden 291

Yabanolu, etecilerin at ate sonucu ehid olan,Kapakl k., Gemlik kz. 205 Yallar karyesi, vrindi n., Balkesir 159, 174 Yahya avu, Muhtr- Evvel, Yunanllarca hanesinden mal ve eyalar alnan, Pazar k., Ezine kz. 250 Yahya, mm, Yunan zulm ile ilgili dileke veren, Ezine 250 Yahya, Narll Tahsin mahdmu, katledilen, Karacaali k. 223 Yahyabey mahallesi, Edirne 9 Yahyaky, Biga kz. 235 Yakack 235 Yakim, Khya olu, Doanc iftliinde slmlardan birkan katleden, arky 11, 21 Yakim Yorgola, Mrselli ve Milan slm karyelerine silahla saldr ve yamalamada bulunan 31 Yakub Kalfaoullar, Kkkumla k., Gemlik kz. 204 Yal mahallesi, Karabiga n. 174 Yalky, Beykoz'da 137 Yalova 116, 118, 121, 122, 124, 125, 126, 127, 130, 139, 141, 156, 174, 191, 211, 225, 237, 260, 289 gl Kumandanl 133 Jandarma Takm Kumandanl 151 tevkfhnesi 126 'nn gayr-i Mslim ahlsi 125 Yalova karyesi, Gelibolu s. 304

Yani, Yorgi olu, tecavz ve katil sulusu, Edirne'de 9, 18 Yanko Yakavarsami, Milan ve Mrselli ve Tekfurda'na [Tekirda] bal slm karyelerini yama, tahrb ve slmlar silahla tehdd edenlerden 33 Yaral karyesi, Ahmedli kz., Manisa 58 Yarbustatar karyesi, Edirne 10, 20 Yaar Aa, dkkn yama edilen, Kolfaky 232 Yaar Efendi, Istrnca Muhcirn Memru 300 Yaar, Muhcir, Yunanllarca katledilen, Nazilli kz. 147 Yaar, Narll Tahsin kermesi, Yunanllarca katledilen, Karacaali k., Gemlik kz. 223 Yaya karyesi, arky kz., Tekirda 31 Yayaac karyesi, arky kz. 11, 21 Yayaky karyesi, Akhisar kz. 145 Yaylack karyesi, Ezine kz. 273 Yaylaky, Malkara kz. 6 Yenako Panayotaki, slm hnelerini tahrb, yama ile slmlar katl kasdyle muhsaraya kalkan, Hora karyesinden 30 Yenardo Kostanti, slm hnelerini tahrb, yama ile slmlar katl kasdyle muhsaraya kalkan, Hora karyesinden 30

365

Yenardo Yemandi, slm hnelerini tahrb, yama ile slmlar katl kasdyle muhsaraya kalkan, Hora karyesinden 30 Yenice karyesi, Demirci ks. 100 Yenice karyesi, demi kz. 85 Yeniceky karyesi, Mrefte kz. 6, 27 Yeniimret, Edirne 8 Yenikala, zmir 79 Yeniky alt, Orhangazi kz. 116, 156 Yeniky karyesi, Aydn 54, 62, 64, 150 Yeniky karyesi, Nif kz. 137 Yeniky karyesi demi 85 Yenipazar nhiyesi, Aydn 62, 63, 68 ovas 69 Yeniehir kazs 116, 127, 131, 156, 170, 284 Yerlisu karyesi, Kean kz. 22 Yeiltepe, Karesi 82 Ylanl, Malkara kz. 16 Yldrm Byezd mahallesi, Edirne 10, 19 Yordan, Hdvendigr Vilyeti Mahkemesi Azsndan 138 stnf

Yorgi Papadoplo, Milan ve Mrselli slm karyelerini yama ve tahrb ve ahl-yi slmiyyeyi tehddle tehcr edenlerden 33 Yorgi, ho (imo) olu, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Yorgi, tc, yamaclk yapan, Edirne 9, 18 Yorgo, Gemlik civarnda zulmde bulunan eky reisi 213 Yorgo Lambo, slm hnelerini tahrb ve yama eden, Hora k. 30 Yortan, Gnen kz., Balkesir 239 Yrg karyesi, arky kz., Tekirda 31 Yrk Ali Aa, Belediye azsndan, Yunanllar tarafndan feci ekilde dvlen, Balya kz. 278 Yrk Ali Efendi, mill kuvvetler reislerinden 67 etesi 48 Yrk, Malkara 16 yrkler, Rumlar tarafndan darbolunarak eyalar yama edilen, Balkesir 159 Yrklerky, Aydn 64 Yunan(llar) 3, 22, 38, 43, 44, 48, 49, 50, 53, 54, 55, 56, 59, 61, 63, 64, 66, 67, 68, 69, 72, 73, 76, 78, 79, 80, 82, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 93, 99, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 115, 116, 117, 118, 119, 122, 123, 126, 127, 130, 133, 137, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 148, 149, 150, 151, 152, 154, 157, 158, 159, 160, 162, 163, 164, 165, 166, 169, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 176, 178, 179, 182, 185, 191, 192, 193, 197, 198, 200, 201, 203, 206, 208, 209, 211, 212, 213, 215, 216, 217, 224, 226, 228, 230, 232, 233, 237, 244, 247, 256, 257, 258, 259, 260, 262, 263, 264, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 274, 281, 282, 286, 287, 294, 295, 296, 297, 298, 299, 302, 303, 304, 305, 307 askeri 38, 39, 40, 46, 47, 53, 54, 58, 59, 62, 63, 71, 72, 78, 85, 90, 92, 99, 100, 101, 114, 116, 119, 120, 129, 132, 134, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 151, 152,

Yorgaki Kara Aleko, slmlara hakret ve yamada bulunan, Mrefte ks. 29 Yorgaki Portobsal, slmlarn hnelerini tahrb ve yamalamada bulunan, Mrefte ks. 29 Yorgi, Ablak olu, Yrg ve Yaya kylerini yama ve hnelerini tahrb eden, sterne k. 31 Yorgi, Baevan Potka'nn biraderi, hrsz, yamac, gasp, Edirne 9, 18 Yorgi, Bakkal, ahliye zulmde bulunan, Edirne 8 Yorgi, Frnc, Malkaral, Milan ve Mrselli slm kylerini yama ve tahrb eden 32 Yorgi, Kara Nikoli olu, katil ve yamac, Edirne 9 Yorgi, Kassb, slm hnelerini tahrb ve yama eden, Hora k. 30 Yorgi, makinist Yani olu, islm ahaliye katl ve gasbda bulunan, Hayrabolu 10

366

154, 156, 163, 164, 165, 167, 168, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 182, 191, 199, 200, 205, 209, 214, 215, 217, 218, 219, 225, 226, 228, 230, 234, 237, 238, 243, 245, 250, 252, 257, 272, 273, 274, 277, 278, 282, 286, 298, 301, 302, 304, 305, 307 bandras 106, 107, 111, 163 bayra 28, 108, 110 bl 158

169, 183, 216, 233, 254, 283,

159, 160, 161, 162, 163, 164, 166, 167, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 201, 207, 217, 232, 234, 235, 248, 249, 253, 269, 272, 273, 302 ordusu 104, 105, 107, 108, 111, 142, 213, 243, 251 postas 272 tebl-i resmleri 112 vaheti ve zulm 44, 70, 72, 80, 202 zbiti 53, 72, 81, 92, 93, 94, 97, 100, 108, 110, 134, 137, 140, 145, 150, 153, 165, 182, 214, 233, 235, 257, 264, 265 lladrmak 104 Yunanistan 4, 23, 36, 72, 105, 122, 125, 142, 177, 195, 254, 276, 286 mekteb-i askeriyyesi 126 Yunus Aa, Rumlar tarafndan ehid edilen, nz kz. 28 Yunus Bey mahallesi, Tekfurda 306 Yunus Bey Mescid-i erfi, Tekfurda 306 Yunus Fehmi Bey, Doktor, Yunanllar tarafndan haps ve para cezasna mahkum olan, Nazilli kz. 79 Yusuf Aa, Grc, Yunanl tarafndan para ve eyalar Umurbey k., Gemlik kz. 95, 96 askerler alnan,

eteleri 179, 197, 200, 228, 242, 263, 305, 307 devriyeleri 84, 154, 159, 169 dvn- harbi 157 drahmisi 169 Fevka'l-de Komiserlii 79, 84, 87, 277 frkas, 100, 112 harekt- askeriyyesi 224, 258 Hatt- Fsl Kumandanl 263, 265 huddu 264 hkmeti 61, 87, 176, 179, 184, 194, 195, 244, 246, 252, 262 idresi 111, 206 gl Kumandanl 117, 124, 137, 139, 154, 169 igli 3, 42, 45, 46, 50, 51, 53, 54, 56, 57, 61, 64, 68, 85, 92, 99, 102, 108, 109, 136, 148, 155, 158, 163, 166, 192, 232, 256, 260, 270, 271, 312 jandarmalar 79, 138, 155, 214, 268 karargh 149 ktat- askeriyyesi kumandanl 78, 80 ktat 77, 106, 121, 122, 123, 134, 148, 158, 184, 199, 210 kralnn veft 154, 158 kumandan 47, 54, 93, 107, 148, 154, 157, 231, 272, 274 Kumandanl 56, 78, 117, 122, 138, 142, 149, 152, 153, 159, 161, 163, 167, 168, 182, 198, 257 kuvvetleri 114, 116, 149, 153, 155, 156 mebslar 196, 263 memrlar 106, 107, 138, 139, 196 mfrezeleri 35, 51, 68, 83, 85, 107, 109, 114, 138, 143, 150, 152, 153, 154, 155,

Yusuf Aa, Molla Ahmed olu, olu ldrlen, Hac Bekirler k. 228 Yusuf Aa, Umurbey k., Gemlik kz. 94 Yusuf Aa, Yunanllarca habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Yusuf Efendi, Yunanl askerler tarafndan para ve eyalar alnan, Umurbey k., Gemlik 96 Yusuf, Feyzi olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 Yusuf, Galatal, Rumlar tarafndan ehid edilen, Edirne 27 Yusuf, Hacbekirler karyesi ihtiyar heyeti azas, Ezine kz. 229 Yusuf, Muhtar Odaba olu Mehmed'in mahdmu, Gkedere k., Yalova 125 Yusuf, Sleyman olu, Bekirli ve civr Rum ahlsi tarafndan katledilen, Edirne 26 Yusuf, vezpnar Yalova 208 Karyesi ahlsinden,

367

Yusuf, Yzba, ile Takb Kumandan 201 Yusuf, zevcesi Yunanllarca rzna tecavz edilen, Edirne 26 Yusufdere, demi 85 Yuvan Aa, Mrefteli, slm hanelerini tahrip eden 22 Yuvan, Doanc iftliinde Mslmanlar katleden, arky kz. 11, 21 Yuvan Hristo, Milan ve Mrselli slm kylerinde yama ve tahribde bulunan 32 Yuvan, Muhtar, slm hnelerini tahrb ve yama eden, Hora k. 30 Yuvan Pormoe, slm hnelerini tahrb ve yama eden, Hora k. 30 Ymni, stnf Mahkemesi az mlzmlarndan, Hdvendigr 138

Zaltune, Krd mer Aa kz, rzna tecavz edilen, Yalova kz. 120 Zekeriya Aa, ehid edilen, Karasat k., Kean 23 Zekeriya, Dede olu, Yunan mfrezesince hayvanlar gasbedilen, Kolfaky 232 Zekeriya Vehbi, Edirne Vlsi 18, 26 Zeki, Temel Efendizde, Yunanllarca habsedilen ve ikence netcesi veft edenlerden, orlu kz. 266 Zeliha, mam olu Veli kz, Aydn'n igali srasnda ehid olan 74, 75 Zeliha, Yunan kumandannn beraberinde gtrerek Gemlik ile Kumla arasnda katlettii 222 Zendan(?) ky, Yalova kz. 192 Zeytunky karyesi, Aydn 61 Zincirlikuyu, Edirne 19 Zindan karyesi, Yalova kz. 122, 151

Zadof, Frka Kumandan, Balkesir 166 Zafiraki Kostandi, Malkara kazsna bal kylerde yama ile hneleri tahrb ve slmlar silahl olarak tehdid eden 33, 34 Zafiraki Yorgi, Katl ve Malkara kazsna bal kylerde tecavz, yama ve slmlarn hnelerini tahrb eden 34 Zaharaki, Nhiye Mdri, Marmara Adas 248 Zaharyos, Mlzm, Yunan Bayrami 142, 180, 181 Kumandan,

Ziver Bey, erzak ve hayvanat Rumlar tarafndan gasb ve ihrak edilen, necik k., Tekirda 7 Ziya Bey, Yunanllar tarafndan tutuklanan, orlu 179, 262 Ziya, engel iftlii shibi, orlu 262 Ziya Efendi, Bandrmal, Agor olu Aleko tarafndan koyunlar gasbedilen 291 Ziya, Kalzde, Yunanllar tarafndan soyulan ve dvlen, Yalova kz. 207 Zhd Aa, ei ve ocuklar katledilen, Malkara 6

368

369

II. BLM BELGELER N FOTOKOP LER

You might also like