You are on page 1of 6

‫» ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ در ﻗﺮن ‪« ٢١‬‬

‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ :‬از ﺣﻤﻮراﺑﯽ ﺗﺎ ﮐﻨﻮن‬
‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﺛﺮﺑﺨﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ‪ ،‬ﻣﻔﮫﻮﻣﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻔﺘۀ داﻧﯿﻞ ورن در ﮐﺘﺎب ﺗﮑﺎﻣﻞ اﻧﺪﯾﺸۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪،‬‬
‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺎﺑﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﻤﻮراﺑﯽ ﺑﺎزﮔﺮدد‪ .‬ﻣﺪﯾﺮان ﺑﺎﺳﺘﺎن‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺜﻼً ‪٢٨٢‬‬
‫ﺑﻨﺪ ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﻌﺎﻣﻼت‪ ،‬ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر‪ ،‬رﻓﺘﺎرھﺎی ﺷﺨﺼﯽ‪ ،‬رواﺑﻂ ﺑﯿﻦ اﻓﺮاد‪،‬‬
‫دﺳﺘﻤﺰدھﺎ‪ ،‬ﻣﺠﺎزاﺗﮫﺎ و دﯾﮕﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ را در ﺑﺮ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ورن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره‬
‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ ﻗﺎﻧﻮن ‪ ١٠۴‬ﺑﻨﺪی‪ ،‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﺣﺴﺎﺑﺪاری وﺿﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن را ﭼﯿﺰی ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺪرن ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ﮐﻪ راﺑﻄۀ ﺳﺎدۀ ﻣﯿﺎن ﯾﮏ ﺗﺎﺟﺮ‬
‫و ﯾﮏ ﺧﺮﯾﺪار را ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽﮐﻨﺪ ‪ .‬ﻗﺎﻧﻮن دﯾﮕﺮ‪ ،‬اوﻟﯿﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮق ﻣﺸﺘﺮی ﺑﻮد‪ .‬ﺣﻤﻮراﺑﯽ‬
‫ﻗﺎﻧﻮن ﻋﺠﯿﺒﯽ وﺿﻊ ﮐﺮده ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس آن‪ ،‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪای ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ‪ ،‬ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ‬
‫ادﻋﺎی ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ آن را ﻧﻤﺎﯾﺪ و در ﻏﯿﺮ اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻣﺮگ ﻣﺤﮑﻮم ﻣﯽﺷﺪ‪.‬‬
‫ورن‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ را ﺑﻪ ﻧﺎﻣﮫﺎﯾﯽ آﺷﻨﺎ ھﻤﭽﻮن ﮐﺮﯾﺲ آرﮔﺮﯾﺲ‪ ،‬ھﻨﺮی ﻓﻮرد‪ ،‬ﺟﺎن ﮐﻮﺗﺮ‪ ،‬اﻟﺘﻮن‬
‫ﻣﺎﯾﻮ و وﯾﻠﯿﺎم واﯾﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﯽدھﺪ و ﺟﺎﻟﺐ اﺳﺖ ﺑﮕﻮﯾﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻠﮫﺎی ورن‪ ،‬ﻣﺆﯾﺪ ھﻤﺎن‬
‫ﭼﺎﻟﺸﮫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ھﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﻮاھﺪ اﻣﺮوزه ﺑﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﻮد ﺑﭙﺮدازد‪ ،‬ﺑﺎ آﻧﮫﺎ دﺳﺖ‬
‫ﺑﻪ ﮔﺮﯾﺒﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼً ‪ ۶٠٠‬ﺳﺎل ﭘﯿﺶ از ﻣﯿﻼد ﻣﺴﯿﺢ‪ ،‬ﭼﺎﻟﺶ ﯾﮏ ژﻧﺮال ﭼﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺳﺎن ﺗﺰو‪،‬‬
‫ادارۀ ارﺗﺶ ﭼﯿﻦ ﺑﻮد و اﯾﻦ در ﺣﺎﻟﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ او ھﯿﭻ اﻋﺘﻘﺎدی ﺑﻪ ﻣﺸﻮرت ﺑﺎ دﯾﮕﺮان ﻧﺪاﺷﺖ‪ .‬او‬
‫ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ھﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺑﻪ ﺷﮑﻠﯽ ﺳﺎده‪ ،‬ﮐﺎرآﻣﺪ و ﺻﺤﯿﺢ اﻧﺠﺎم ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻌﺮﯾﻒ راﯾﺞ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اﻧﺠﺎم دادن اﻣﻮر از ﻃﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮان‪ .‬ھﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای‬
‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﺎری ﺗﻼش ﮐﺮده‪ ،‬ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﻪ ھﯿﭻوﺟﻪ ﮐﺎر ﺳﺎدهای ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﮔﺎھﯽ اوﻗﺎت‬
‫ﮐﺎرآﻣﺪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﻪ درﺳﺘﯽ اﻧﺠﺎم ﻧﺸﻮد و ھﺮﮔﺰ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ رخ‬
‫ﻧﻤﯽدھﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻋﻠﻢ ﭘﺮﺗﺎب ﻣﻮﺷﮏ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﻋﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل‬
‫ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽھﺎی آن را دارا ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ورن ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪»:‬اﻧﺪﯾﺸۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ در ﺧﻸ ﻓﺮھﻨﮕﯽ ﺑﺮوز‬
‫ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣﺪﯾﺮان ھﻤﻮاره ﺷﺎھﺪ ھﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺎرﺷﺎن ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻓﺮھﻨﮓ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ «.‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻓﺮھﻨﮕﯽ )و ﻣﺘﻐﯿﺮھﺎی اﻗﺘﺼﺎدی‪ ،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻏﯿﺮه( ﻣﺪﯾﺮان ﺑﺎﯾﺪ اﺑﺘﺪا در‬
‫ﻣﻮرد ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﯿﻨﺪﯾﺸﻨﺪ و ﺳﭙﺲ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺮھﻨﮓ ﻟﻐﺎت اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ آﮐﺴﻔﻮرد ﺑﺎ ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪای درﺑﺎرۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آﻏﺎز ﻣﯽﺷﻮد و واژهای ﮐﻪ اﻣﺮوزه‬
‫ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ ،‬دارای ‪ ١۵٩٨‬ﻣﺜﺎل و ﻧﻘﻞ ﻗﻮل ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ‪ .‬از واژه ﻣﺪﯾﺮ ﻧﯿﺰ دھﮫﺎ‬
‫ﺳﺎل اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮای ﺷﺮوع ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﺮاغ راﺑﺮت اوون در ﺳﺎل ‪ ١٨١٣‬ﺑﺮوﯾﻢ‬
‫ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ در ﮐﺘﺎب اﺻﻮل ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ از اﯾﻦ واژه اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬
‫ﻓﺮازھﺎﯾﯽ از ﺳﺨﻨﺎن ﻣﺘﻔﮑﺮاﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﺎﻟﮫﺎی ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﮫﺎﯾﺸﺎن ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ را از ﺧﻮد ﺑﺮ‬
‫ﺟﺎی ﮔﺬاردهاﻧﺪ‪ .‬اوون ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪۀ ﻣﻨﺴﻮﺟﺎت در اﺳﮑﺎﺗﻠﻨﺪ ﯾﮏ ﻣﺪﯾﺮ ﺻﻨﻌﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻮد‪.‬‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﯽھﺎی او ﻧﺸﺎندھﻨﺪۀ آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻓﮫﻤﯿﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎﺷﯿﻦآﻻت اﺗﻮﻣﺎﺗﯿﮏ ﺑﻪ‬
‫زودی و ﺑﻪ ﻃﻮر داﺋﻢ در ﻣﺤﯿﻄﮫﺎی ﮐﺎری ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺧﻮاھﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬اوون ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﺑﺴﯿﺎری‬
‫از ﺷﻤﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪای ﻃﻮﻻﻧﯽ در زﻣﯿﻨۀ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﮫﺎی ﺗﻮﻟﯿﺪی و ﻣﺰاﯾﺎی ﻣﺎﺷﯿﻦآﻻت ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‬
‫دارﯾﺪ‪ «.‬او درﺑﺎرۀ ھﻤﻪ ﭼﯿﺰ از ﻣﺎﺷﯿﻦآﻻﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻮزاﻧﺪن ﻧﻔﺖ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺎ راﯾﺎﻧﻪھﺎی‬
‫ﺧﺎﻧﮕﯽ و ﺷﺨﺼﯽ‪ ،‬ﺑﻪ دﻗﺖ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮد‪ .‬او ﺣﺘﯽ از ﺳﻮد ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاری در ﻓﻦآورﯾﮫﺎی‬
‫ﺟﺪﯾﺪ آﮔﺎه ﺑﻮد‪ .‬او ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪»:‬ﭘﻮل ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮای دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺳﻮد ﺑﯿﺸﺘﺮ ھﺰﯾﻨﻪ ﮔﺮدد‪«.‬‬
‫ﺳﺨﻨﺮاﻧﯽھﺎی اوون در ﺳﺎل ‪ ١٨١٣‬ﻓﻘﻂ درﺑﺎرۀ ﺳﻮدآوری ﻧﺒﻮد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ او ﺑﻪ ﻣﺰاﯾﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ‬

‬اﯾﻨﮫﺎ ﺷﺮﮐﺘﮫﺎﯾﯽ ھﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ در‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﮫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن از آﻧﮫﺎ ﻧﺎم ﺑﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫از ﻣﯿﺎن اﻧﺒﻮھﯽ از ﻣﺘﻔﮑﺮان ﻋﻠﻮم ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﻓﺮدرﯾﮏ وﯾﻨﺴﻠﻮ ﺗﺎﯾﻠﻮر )ﻧﻮﯾﺴﻨﺪۀ ﮐﺘﺎب‬ ‫اﺻﻮل ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻋﻠﻤﯽ(‪ ،‬ھﻨﺮی ﻓﺎﯾﻮل )ﻧﻮﯾﺴﻨﺪۀ ﮐﺘﺎب اﺻﻮل ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ(‪ ،‬ﻣﺎری ﭘﺎرﮐﺮ‬ ‫)ﻧﻮﯾﺴﻨﺪۀ ﮐﺘﺎب آزادی و ھﻤﺎھﻨﮕﯽ( و اﻟﺘﻮن ﻣﺎﯾﻮ )ﻧﻮﯾﺴﻨﺪۀ ﮐﺘﺎب ﻣﺸﮑﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﯾﮏ ﺗﻤﺪن‬ ‫ﺻﻨﻌﺘﯽ( اﺷﺎره ﮐﺮد ﮐﻪ ﺳﺘﺎرﮔﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﻣﺮوز ھﺴﺘﻨﺪ‪ .‬او ﺑﻪ‬ ‫اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدھﺪ‪»:‬ﺗﺌﺎﺗﺮ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﮐﺎری ﺟﺪﯾﺪ اﺳﺖ‪ .‬او ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪» :‬ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﺮدم ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬ ‫اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺳﺮ ﮐﺎر ﺑﺮوﻧﺪ و ﭼﻪ ﮐﺎری اﻧﺠﺎم دھﻨﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ از ﻧﻤﻮﻧﻪھﺎی ﻋﺎﻟﯽ‬ ‫اﯾﻦ ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎ »ﺟﻨﺮال اﻟﮑﺘﺮﯾﮏ« اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬا‬ ‫ﺗﺌﺎﺗﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻄﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮی را ﺑﭙﺬﯾﺮد‪ «.‬ﺑﺪﺗﺮ از ھﻤﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺴﯿﺎری از آﻧﮫﺎ ھﻨﻮز ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ درﺑﺎرۀ آﯾﻨﺪه ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ زﯾﺮا‬ ‫ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ آﯾﺎ ﮐﺎری در آﯾﻨﺪه دارﻧﺪ ﯾﺎ ﺧﯿﺮ‪ «.‬در ﺑﺮﺧﯽ‬ ‫از اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﮫﺎ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎ و ﺷﺮﮐﺘﮫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﯿﺰ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬آﻧﮫﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﭼﻨﺪاﻧﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﺘﮫﺎی ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﻧﺪارﻧﺪ ﯾﺎ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻣﻮرد ﮐﺎری ﮐﻪ در دﺳﺖ دارﻧﺪ ﺑﻪ درﺳﺘﯽ ﺗﺼﻤﯿﻢ‬ ‫ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ‪ .‬ﺗﺌﺎﺗﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ روﺷﯽ ﻋﻤﻞ‬ ‫ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ آن روش زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﯿﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺣﻘﺎﯾﻖ و اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻣﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﺪ و‬ ‫ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺣﺮﮐﺎت ذھﻨﯽ و ﺑﺪﻧﯽ را ﻣﺎ ﺑﻪ ھﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﮐﻪ واﮐﻨﺶ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدھﯿﻢ‪ ،‬ﺑﻪ اﺟﺮا درآورد‪ .‬او ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ ھﻤﺎھﻨﮕﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯿﺎن ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر )از ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﻓﻦآورﯾﮫﺎی ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ( و ﻧﯿﺮوی ﮐﺎر )ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺮاﻗﺒﺖ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺑﺰار زﻧﺪه( ﺳﻮدی ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر ﺑﻪ‬ ‫ھﻤﺮاه ﺧﻮاھﺪ داﺷﺖ‪ .‬‬ ‫در ﺷﻤﺎرۀ ‪ ٢٢‬ژوﺋﯿۀ ﺳﺎل ‪ ٢٠٠١‬ﻣﺠﻠۀ ﻧﯿﻮﯾﻮرک ﺗﺎﯾﻤﺰ‪ ،‬ﻣﺎرﮔﻮ ﺟﻔﺮﺳﻮن ﺑﺎ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮ دﻧﯿﺎی ﻧﻤﺎﯾﺶ‪،‬‬ ‫ﭘﺮﺳﺸﯽ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮد‪» :‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﺌﺎﺗﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺠﺪداً اھﻤﯿﺖ ﺧﻮد را ﺑﺎز ﯾﺎﺑﺪ‪ «.‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ اﯾﻦ‬ ‫ﺳﻪ ﻋﻨﺼﺮ را ﺑﻪ ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ ﺷﮑﻞ‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮﯾﻦ ﺷﮑﻞ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺪارﺗﺮﯾﻦ ﺷﮑﻞ و در ﯾﮏ ﮐﻼم ﺑﻪ‬ ‫ﭘﯿﺮوزﻣﻨﺪاﻧﻪﺗﺮﯾﻦ ﺷﮑﻞ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﮐﻨﯿﻢ؟‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ :‬ﺣﺎل‬ ‫ھﺰاران ﮐﺘﺎب ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ را ﮐﻪ ﻃﯽ دھۀ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﭼﺎپ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه ﺗﻘﺴﯿﻢ‬ ‫ﮐﺮد‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ اوون ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ در ﺑﻄﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮھﺎی اﻗﺘﺼﺎدی‪ ،‬ﺿﻮاﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد‪ ،‬اﻣﺎ ﭼﺎﻟﺶ اﺻﻠﯽ‬ ‫ﭘﯿﺶ روی ﻣﺪﯾﺮان ﺳﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﺎﻣﻼً ﻣﺠﺰا اﺳﺖ‪ :‬ﻓﻦآوری‪ ،‬ﻣﺮدم و ﺳﻮد‪ .‬او ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ واژۀ »ﺗﺌﺎﺗﺮ« ﺑﻪ »ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ«‪ ،‬اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬ ‫اﻓﮑﺎرش ﺑﺎ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽھﺎی ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ‪ ،‬اﻓﺮاد و ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻠﻪ ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ دارد‪.‬در ﯾﮏ ﺳﻮ ﭘﺮﻓﺮوﺷﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﮫﺎی ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن رﺷﺘۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ )از ﻣﺘﻔﮑﺮاﻧﯽ ھﻤﭽﻮن رزاﺑﺖ‬ ‫ﻣﻮس ﮐﺎﺗﻨﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻣﺪﯾﺮاﻧﯽ واﻗﻌﯽ ھﻤﺎﻧﻨﺪ ﺟﮏ وﻟﺶ( ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮی ﺟﺎﻣﻊ از ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﺑﮫﯿﻨۀ اﻣﻮر را ﺗﺮﺳﯿﻢ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اوون ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪»:‬اﮔﺮ ﭼﯿﺰی ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﻧﻈﺮ ﺷﻤﺎ را ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﺪاﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﭘﻮل و زﻣﺎن ﺧﻮد را ﺗﻠﻒ ﮐﺮدهاﯾﺪ و ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪاﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺰاﯾﺎ و اﻣﺘﯿﺎزات ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﺧﻮد دﺳﺖ‬ ‫ﯾﺎﺑﯿﺪ‪ «.‬‬ ‫ﺟﻮان ﺳﯿﻮﻻ در ﺗﻤﺎم ﻃﻮل ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻪ ﻧﺎم »زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری« ﮐﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺟﺎﻣﻊ او درﺑﺎرۀ ﮐﺎر اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﮫﻤﯽ اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﻓﺮاد اﺷﺎره ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬رﯾﭽﺎرد داﻧﮑﯿﻦ ﺷﺶ ﺳﺎل ﺻﺮف ﺗﺤﻘﯿﻖ در ﺑﺎب‬ ‫ھﻤﯿﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻤﻮد و ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﮐﺎر ﺧﻮد را در ﮐﺘﺎب »ﺧﻮن‪ ،‬ﺷﮑﺮ و اﺷﮏ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮد‪ .‬ﻓﺮوﺷﮕﺎھﮫﺎی ﮐﺘﺎب ﺑﻪ ﻓﺮوش ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﮫﺎﯾﯽ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ھﺴﺘﻨﺪ‪ .‬او‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ھﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ درﺑﺎرۀ ﺟﮫﺎن ﮐﺎر ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻢ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺧﻮدم ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ ﮐﻪ ﭼﺮا ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﺑﺮ روی زﻣﯿﻦ ﮐﺎر ﮐﻨﯿﻢ؟« داﻧﮑﯿﻦ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﻪ اھﻤﯿﺘﯽ دﺳﺖ‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ اﻣﺮوزه‪ ،‬ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺪﯾﺮان ارﺷﺪ‪ ،‬ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻣﻌﺎدل ‪ ١۵٠‬ﺑﺮاﺑﺮ دونﭘﺎﯾﻪﺗﺮﯾﻦ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺧﻮد‬ .‬اوون ﺑﻪ ھﻤﮑﺎراﻧﺶ وﻋﺪه ﻣﯽداد ﮐﻪ اﮔﺮ از ﻣﺸﺎورهھﺎ و راھﻨﻤﺎﯾﯿﮫﺎی او‬ ‫ﺑﮫﺮه ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺳﻮدی ﻧﻪ ﭘﻨﺞ‪ ،‬ده ﯾﺎ ﭘﺎﻧﺰده درﺻﺪی‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺳﻮدی ﭘﻨﺠﺎه ﯾﺎ ﺣﺘﯽ ﺻﺪ درﺻﺪی را‬ ‫ﺷﺎھﺪ ﺧﻮاھﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬ﻣﺪﯾﺮان ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﮐﻪ ﻧﺎﻣﺸﺎن در ﺑﺮﺧﯽ از‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﮫﺎ درج ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﯿﺎن ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽھﺎی ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی‪ ،‬اﻓﺮاد و ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﮫﺎی ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮازن اﯾﺠﺎد ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .

‬ﺗﻮﻣﺎس اﺳﺘﯿﻮارت ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ از ﻣﺘﻔﮑﺮان ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﺠﻠۀ ﻓﻮرﭼﻮن ﻗﻠﻢ‬ ‫ﻣﯽزﻧﺪ و ﮐﺘﺎب ﻏﻨﺎی داﻧﺶ را ﺑﻪ رﺷﺘۀ ﺗﺤﺮﯾﺮ درآورده اﺳﺖ‪ .‬آﻣﺎر ﮔﺮدآوری ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫ﭼﻠﻨﮕﺮ‪ ،‬ﮔﺮی و ﮐﺮﯾﺴﻤﺎس در آﺳﻮﺷﯿﺘﺪﭘﺮس ﺣﺎﮐﯽ از آن اﺳﺖ ﮐﻪ در ﭘﺎﯾﺎن ﺳﺎل ‪ ،٢٠٠١‬ﻣﯿﺰان‬ ‫اﻧﺼﺮاف از ﮐﺎر در اﯾﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه ﺑﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﺣﺪ ﺧﻮد رﺳﯿﺪ‪ .‬او ﺑﺮ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﻓﺮاد ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑۀ واﺣﺪھﺎی ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر‬ ‫ھﺴﺘﻨﺪ‪ .‬آﻧﯿﺖ رودﯾﮏ‪ ،‬ﺑﺎﻧﯽ ﻓﺮوﺷﮕﺎھﮫﺎی‬ ‫زﻧﺠﯿﺮهای »ﺑﺎدی« اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﯾﺮ ﻋﺎﻣﻞ اﯾﻦ ﺷﺮﮐﺖ ﺗﺎﮐﻨﻮن دو ﮐﺘﺎب در ﻣﻮرد‬ ‫دﯾﺪﮔﺎهھﺎﯾﺶ در ﻋﺮﺻۀ ﺗﺠﺎرت و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬وﻗﺘﯽ ﮐﺘﺎب آﻧﮫﺎ در ﺑﺎب اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع‪ ،‬ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﭘﯿﺶ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ ،‬آﻧﮫﺎ اﯾﻦ‬ ‫اﯾﺪۀ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺰ را ﻣﻄﺮح ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪» :‬اﻣﺮوزه از ﭘﺎ در آﻣﺪن و ﺧﺴﺘﮕﯽ ﻣﻔﺮط ﮐﺎرﮔﺮان در آﻣﺮﯾﮑﺎی‬ ‫ﺷﻤﺎﻟﯽ ھﻤﻪﮔﯿﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺳﮫﺎﻣﺪاران اﻗﺪام ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاری ﭘﻮل در ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺎ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﮐﺎرﻣﻨﺪان زﻣﺎن‪ ،‬اﻧﺮژی و ﻓﮑﺮ ﺧﻮد را‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاری ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪«.‬او اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺤﻮۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﺎرﮐﻨﺎن‪ ،‬ﯾﮑﯽ از ﻣﮫﻤﺘﺮﯾﻦ ﺗﻔﺎوﺗﮫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در‬ ‫اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ اﺳﺖ‪ .‬آﯾﺎ ﺑﺮای ﺑﺴﯿﺎری از ﺗﯿﻤﮫﺎی ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ‪،‬‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی اﺳﺘﺮاﺗﮋﯾﮏ اھﻤﯿﺖ ﺧﻮد را از دﺳﺖ داده و ﺑﻪ ﮐﺎری ﭘﯿﺶ ﭘﺎ اﻓﺘﺎده ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪه‬ ‫اﺳﺖ؟‬ ‫ﺑﯿﻞ ﺟﻨﺴﻦ ﻓﻌﺎﻻﻧﻪ ﺗﻼش ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﻔﺎوت ﻣﯿﺎن آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر ھﺴﺖ و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫را ﻣﺸﺨﺺ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر‬ ‫اﻣﺮوزی‪ ،‬ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺳﺮد‪ ،‬ﺧﺼﻤﺎﻧﻪ و ھﻤﺮاه ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت اﻗﺘﺼﺎدی و رواﻧﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﺑﻪ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬ ‫ﺑﺪان ﻣﻌﻨﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﮫﺎ ﯾﮑﺴﺎن ﻣﯽاﻧﺪﯾﺸﻨﺪ‪ .‬اﻓﺮاد آﻧﻘﺪر‬ ‫ﺑﺪﺑﯿﻦ ﺷﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺑﻪ ھﺮ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﻤﮑﻦ‪ ،‬ﺧﻮد را از ﭼﻨﯿﻦ ﻓﻀﺎﯾﯽ دور ﻧﮕﻪ دارﻧﺪ‪«.‬ﺷﺎﯾﺪ ﻧﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﮔﻨﺎه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﺑﻪ ﮔﺮدن ﻣﺎ اﺳﺖ اﻣﺎ‬ ‫ﺑﻪ ھﺮ ﺣﺎل ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﺑﻨﯿﺎدی در ﻣﺤﯿﻄﮫﺎی ﮐﺎری و ﻣﺎھﯿﺖ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﻣﺎ رخ داده اﺳﺖ‪ .‬او در آﺧﺮﯾﻦ اﺛﺮش ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪،‬‬ .‬اﺳﺘﯿﻮارت ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﺑﮫﺘﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﮑﺮی ﺟﺪﯾﺪ درﺑﺎرۀ ﮐﺎرﻣﻨﺪان داﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﯿﻢ ﯾﻌﻨﯽ آﻧﮫﺎ را ﻧﻪ اﻣﻮال ﺷﺮﮐﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران آن ﺑﺪاﻧﯿﻢ‪ .‬اﺳﺘﯿﻮارت ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪»:‬ﺳﺎزﻣﺎن‬ ‫ﻣﺪرن ھﻤﺎﻧﻨﺪ ھﻨﺮ ﻣﺪرن ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎی ﭘﺴﺖﻣﺪرن وﺟﮫﻪای ﮐﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎوت‬ ‫دارﻧﺪ‪ «.‬او‬ ‫در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﻪ ﻧﺎم »اﻓﮑﺎر ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر« ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﺷﺮﮐﺘﮫﺎ در زﺑﺎن اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺤﺒﻮس ﺷﺪهاﻧﺪ‬ ‫و ﺑﻪ ھﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از آﻧﮫﺎ دﭼﺎر ﻣﺮگ زودرس ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮐﻪ داﻧﮑﯿﻦ را رﻧﺞ ﻣﯽدھﺪ‪ ،‬ﺣﻘﻮق ﺑﺎﻻی ﻣﺪﯾﺮان ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬او ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ھﻤۀ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮ اﻣﻮری ھﻤﭽﻮن‬ ‫ﻋﺎﻟﯽ ﮐﺎر ﮐﺮدن را ﻣﺘﻮﻗﻒ ﮐﻨﯿﻢ و ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﭙﺮدازﯾﻢ ﮐﻪ اﻓﺮاد ﺑﺎﯾﺪ واﻗﻌًﺎ در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎرﺷﺎن‬ ‫ﭼﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬‬ ‫اﯾﻦ دﻟﯿﻞ ﺧﻮﺑﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻓﺮاد ﺑﺎ ﮐﺎرﺷﺎن‪ ،‬ﭼﻨﺪان ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ .‬‬ ‫آری دی ﮔﯿﻮس‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪۀ دوران ﮐﺎری ﺧﻮد را در ﺷﺮﮐﺖ روﯾﺎل دوﺋﯿﭻ ﺷﻞ ﮔﺬراﻧﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﯾﮏ ﻣﺪﯾﺮ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﺮاغ ﭼﯿﺰی ﻓﺮاﺗﺮ از‬ ‫ﺗﻔﺎوﺗﮫﺎی ﻓﺮھﻨﮕﯽ ﺑﺮود‪ .‬او ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎرﮐﻨﺎن و ﻣﺪﯾﺮان ﺑﺎﯾﺪ اﻧﺪﯾﺸﯿﺪن درﺑﺎرۀ ﺑﮫﺮهوری ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ‬ ‫را رھﺎ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﺑﮫﺮهوری ﻓﺮدی ﺑﯿﻨﺪﯾﺸﻨﺪ‪ .‬او ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪»:‬ﺑﺨﺶ‬ ‫ﻋﺠﯿﺐ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﻓﺮادی ﺳﺎﻋﺎﺗﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ را ﺻﺮف ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮری‬ ‫ﮐﻪ ھﯿﭻ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﻧﺪارﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ‪ ،‬از آن ﻟﺬت ﺑﺒﺮﻧﺪ‪«.‬او ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﻔﺎوﺗﮫﺎ اﺣﺘﺮام ﺑﮕﺬارد و از ﻣﺰاﯾﺎی آﻧﮫﺎ ﺑﺮای ﺣﻞ ﺑﺤﺮاﻧﮫﺎی‬ ‫ﭼﻨﺪﻓﺮھﻨﮕﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﺪ‪«.‫دارﻧﺪ‪ .‬از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎﯾﯽ اﺷﺎره‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﺘﯽ از ادارۀ ﺳﺎدهﺗﺮﯾﻦ اﻣﻮر ﺧﻮد ﻧﯿﺰ ﺑﺮﻧﻤﯽآﯾﻨﺪ‪ .‬ﻣﺮگ اﯾﻦ ﺷﺮﮐﺘﮫﺎ ﺑﺪان‬ ‫دﻟﯿﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮان و رھﺒﺮان آﻧﺎن ﺑﺮ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺳﻮد ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و وﺟﻮد ﺷﺮﮐﺖ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫ﯾﮏ ﻧﮫﺎد‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺘﺸﮑﻞ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از اﻧﺴﺎﻧﮫﺎ اﺳﺖ‪ ،‬از ﯾﺎد ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ‪ «.‬‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺪرن را ﺣﺪود دوﯾﺴﺖ ﺳﺎل ﭘﺲ از ﻋﺼﺮ راﺑﺮت اوون ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪی ﮐﺮد؟‬ ‫از ﯾﮏ ﺳﻮ ﭘﺮﻓﺮوﺷﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﮫﺎی ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ روز ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﻦآوری و ﺑﺎﻧﮑﮫﺎی‬ ‫اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ‪ ،‬ﺣﺮف اول را در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎ ﻣﯽزﻧﺪ‪ .‬در ھﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﻓﻮﻧﺰ‬ ‫ﺗﻮﻣﭙﺮاس ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻓﺮھﻨﮓ اﻣﺮوزی ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺟﮫﺎﻧﯽ دارد‪ ،‬ﺗﻨﮫﺎ ﮐﺎری ﮐﻪ ﯾﮏ ﻣﺪﯾﺮ‬ ‫اﻧﺠﺎم ﻣﯽدھﺪ‪ ،‬ﻃﺮاﺣﯽ ﻣﺠﺪد ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﮫﺎ اﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﮐﺮﯾﺴﺘﯿﻨﺎ ﻣﺎﺳﻼک و ﻣﺎﯾﮑﻞ ﻟﯿﺘﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ آﺛﺎر از ﭘﺎ در آﻣﺪن ﻣﺪﯾﺮان ارﺷﺪ ﭼﯿﺰی ﻓﺮاﺗﺮ از‬ ‫ﺧﺴﺘﮕﯽ آﻧﺎن اﺳﺖ‪ .

‬‬ ‫آﻧﮫﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در روﺷﮫﺎ و رﻓﺘﺎرھﺎی ﮐﺎری ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﺑﻨﯿﺎدی اﯾﺠﺎد ﮐﺮد و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺪون‬ ‫وﺟﻮد اﻓﺮادی ﮐﻪ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ھﻤﮑﺎری در ﻗﺎﻟﺐ ﯾﮏ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻧﻮآوراﻧﻪ دارﻧﺪ‪ ،‬و ھﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ و‬ ‫ﻣﮫﺎرﺗﮫﺎی ﻻزم را ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﮐﺎر ﯾﮏ ﺷﺮﮐﺖ دارا ھﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪.‫ﻓﻀﺎﯾﯽ ﺑﺴﺎن ﯾﮏ ﺟﻨﮕﻞ ﺧﻠﻖ ﮐﺮده ﮐﻪ در آن ارزﺷﻤﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﮐﺎر‪ ،‬زﻧﺪه ﻣﺎﻧﺪن اﺳﺖ‪ .‬اوون ﺑﻪ ﻃﻮر ھﻤﺰﻣﺎن ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻦآوری‪ ،‬اﻓﺮاد و ﺳﻮد ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺑﻮد‪ .‬او در ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻪ ﻧﺎم »رھﺒﺮی و ﻋﻠﻢ ﻧﻮﯾﻦ« ﮐﻪ در اواﯾﻞ دھۀ ‪ ١٩٩٠‬ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﺎﻧﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ از ﻣﻨﻈﺮ ﻓﯿﺰﯾﮏ ﻧﻮﯾﻦ ﻣﯽﻧﮕﺮد و ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪای رﺳﯿﺪه ﮐﻪ‬ ‫ﻓﺮدرﯾﮏ وﯾﻨﺴﻠﻮ ﺗﯿﻠﻮر ﺣﺘﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ آن را ﺗﺼﻮر ﮐﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ ﻧﮕﺮاﻧﯽھﺎﯾﯽ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻣﺠﺎزی را ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﺮد‪) .‬آﯾﺎ آﻧﮫﺎ واﻗﻌﺎً ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ؟( ﯾﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان اﻓﺮادی را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﺮد ﮐﻪ‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ اﻧﺒﻮھﯽ از اﻃﻼﻋﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ دﺳﺘﺮﺳﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﻦآوری ﺑﻪ ﻧﯿﺮوﯾﯽ‬ ‫ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪه ﮐﻪ راﺑﺮت اوون در ﺳﺎل ‪ ١٨١٣‬آن را ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد‪ .‬‬ ‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﻨﯿﺎدی ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪیھﺎی اﻧﺴﺎﻧﯽ آن اﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﺴﺎﻧﮫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻗﺎﻟﺐ ﮔﺮوه و ﺑﻪ ﺻﻮرت‬ ‫رو در رو ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ھﻤﮑﺎری ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ روزی اﯾﻦ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪی آﻧﺎن ﺑﻪ رﺳﻤﯿﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺟﻮان اﻧﺮﯾﮑﻮﺋﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺪﯾﺮ ﭘﺮوژۀ ﻋﻠﻮم ﻃﺒﯿﻌﯽ داﻧﺸﮑﺪۀ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ ھﺎروارد‪ ،‬ﻋﻤﯿﻘﺎً ﺑﻪ ﺗﻔﮑﺮ‬ ‫درﺑﺎرۀ اﺑﻌﺎد ﻣﺎﻟﯽ و اﻧﺴﺎﻧﯽ دﺳﺘﺎوردھﺎﯾﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﮐﻪ ﺟﻮاﻣﻊ را ﺑﻪ ﻟﺮزه درآوردهاﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫دﺳﺘﺎوردھﺎ ھﻤﺎﻧﻨﺪ آن ھﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﯾﮏ ﺧﻮار و ﺑﺎر ﻓﺮوﺷﯽ‪ ،‬ﯾﮏ ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﯾﺎ ﯾﮏ ﺷﺮﮐﺖ‬ .‬او ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻣﺮوزه ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‬ ‫ھﻤﻪﮔﯿﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ھﻤﯿﻦ راﺳﺘﺎ وﯾﺘﻠﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬اﮔﺮ در ﻋﺮض ده ﺳﺎل آﯾﻨﺪه ﻧﺤﻮۀ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﺴﺐ و ﮐﺎرﻣﺎن را ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺪھﯿﻢ‪ ،‬ﺧﻮاھﯿﻢ ﻣﺮد‪ «.‬آﻧﮫﺎ ﺑﻪ اﺗﻔﺎق ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﮐﺘﺎب »داﻧﺴﺘﻦ ‪ -‬رﻓﻊ ﯾﮏ ﺷﮑﺎف« را ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬ ‫ﺟﻤﻠۀ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﮕﺮ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻧﻮﯾﻦ اﻣﺮوز اﺳﺖ ﯾﺎ ﺣﺪاﻗﻞ ﯾﮑﯽ از ﺑﯿﻤﺎرﯾﮫﺎی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻧﻮﯾﻦ را‬ ‫ﺑﯿﺎن ﻣﯽدارد‪» :‬ﻣﺎ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻧﻮﺷﺘﯿﻢ زﯾﺮا ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﯿﻢ ﺑﺪاﻧﯿﻢ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از‬ ‫ﻣﺪﯾﺮان اﻃﻼﻋﺎت ﮔﺴﺘﺮده و زﯾﺎدی درﺑﺎرۀ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ‪ ،‬درﺑﺎرۀ ﻧﺤﻮۀ رﺳﯿﺪن ﺑﻪ آن ﻋﻤﻠﮑﺮد‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ و درﺑﺎرۀ ﺳﺨﺖ ﮐﺎر ﮐﺮدن دارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﺑﺴﯿﺎری از ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮاﻧﯽ ھﺪاﯾﺖ آﻧﮫﺎ را ﺑﺮ ﻋﮫﺪه دارﻧﺪ‪ ،‬ﻓﺎﻗﺪ ﻋﻤﻠﮑﺮدی ﻣﻨﺎﺳﺐ ھﺴﺘﻨﺪ‪ «.‬‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ :‬ﻓﺮدا‬ ‫ﭘﺴﺖ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ و اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ دو ﻧﯿﺮوی ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ھﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﻐﻞ ﯾﮏ ﻣﺪﯾﺮ را ﻣﺘﺤﻮل‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ھﻨﻮز ھﻢ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ اﻓﻘﯽ روﺷﻦ و ﺟﺬاب‬ ‫ﭘﯿﺶ روی ﻣﺪﯾﺮان ﻗﺮار دارد‪.‬‬ ‫اﻣﺮوزه ﻣﺎرﮔﺎرت وﯾﺘﻠﯽ را ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻓﯿﻠﺴﻮف اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻋﻠﻢ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ .‬اﻧﺒﻮھﯽ از ﻣﺘﻔﮑﺮان و ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺧﻮد ﻣﺪﯾﺮان از دﯾﺪﮔﺎھﮫﺎی او ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬دﺑﻠﯿﻮ ﭼﺎن ﮐﯿﻢ و رﻧﯽ ﻣﻮﺑﻮرن درﺑﺎرۀ‬ ‫ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﺳﺘﺮاﺗﮋﯾﮏ در اﻗﺘﺼﺎد ﻧﻮﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ در ﻋﺮﺻۀ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺗﻨﮫﺎ زﻣﺎﻧﯽ رخ ﻣﯽدھﺪ ﮐﻪ ﭘﺮوﺳﻪای ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ در ﻗﺒﺎل ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺟﮫﺎن اﻣﺮوز ﻃﯽ ﺷﻮد‪.‬او ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﻣﺮوز‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮ و اﻧﺘﻘﺎل ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﮫﺎ دﻻر از ژاﭘﻦ ﺑﻪ ﻧﯿﻮﯾﻮرک‪ .‬‬ ‫دو اﺳﺘﺎد داﻧﺸﮕﺎه اﺳﺘﻨﻔﻮرد ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻔﺮی ﻓﻔﺮ و راﺑﺮت ﺳﺎﺗﻮن ﻧﮕﺎه ﻋﻤﯿﻘﺘﺮی ﺑﻪ ﺟﮫﺎن ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎ‬ ‫داﺷﺘﻨﺪ و ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﭘﯽ ﺑﺮدﻧﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺪﯾﺮان ﺷﺮﮐﺘﮫﺎی ﺑﺰرگ‪ ،‬ﺑﺎ ﻏﺮور اﻓﺘﺨﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎﯾﯽ ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪه ھﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪھﺎی ﻣﺘﻌﺪدی از ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﮫﺮهای‬ ‫ﮐﺎﻣﻼً ﻣﺘﻀﺎد دارﻧﺪ‪ .‬ﻧﮕﺮش‬ ‫ﺟﺪﯾﺪ درﺑﺎرۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ اﻓﺮاد ﻣﺴﺌﻮل ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ھﺪاﯾﺖ اﻣﻮر را ﺑﺮ ﻋﮫﺪه ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ‪«.‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮان ﭼﻨﺪان ﺑﺎ ﻧﻈﺮات و دﯾﺪﮔﺎھﮫﺎی داﮔﻼس ﻣﮏ ﮔﺮﯾﮕﻮر اﺳﺘﺎد رﺷﺘۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب او‬ ‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﺑﻌﺪ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺷﺮﮐﺘﮫﺎ در دھۀ ‪ «١٩۶٠‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه‪ ،‬آﺷﻨﺎﯾﯽ ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﺗﻨﮫﺎ و ﺗﻨﮫﺎ در اﯾﻦ زﻣﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ درﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪ‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺧﻮد را‬ ‫ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪«.‬ﭼﮫﻞ ﺳﺎل‬ ‫ﭘﯿﺶ از ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﻔﺮ و ﺳﺎﺗﻮن‪ ،‬ﻣﮏ ﮔﺮﯾﮕﻮر اﯾﻨﭽﻨﯿﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد‪» :‬ﻣﻮﺟﮫﺎ ﻣﯽآﯾﻨﺪ و ﻣﯽروﻧﺪ‪.

‫ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﺮماﻓﺰارھﺎی راﯾﺎﻧﻪای را از راه دور ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﻣﺪﯾﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ‪ ،‬از ﻃﯿﻒ‬ ‫ﮔﺴﺘﺮدهای از ﻣﮫﺎرﺗﮫﺎی ﻓﺮدی و ﺣﺮﻓﻪای اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ‪«.‬ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ از ﯾﮑﺴﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﮫﺎدی در ﻗﺒﺎل‬ ‫دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ ﺗﻠﻘﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺳﻨﮕﯿﻨﯽ ﺑﺮای اﺟﺮای ﻗﻮاﻧﯿﻦ و ﺣﻔﻆ ﮐﺎرﮐﻨﺎن و‬ ‫ﻣﺸﺘﺮﯾﺎﻧﺶ دارد‪ .‬‬ ‫و ھﻨﻮز‬ ‫و ھﻨﻮز ھﻢ ﻣﯽﺗﻮان ادﻋﺎ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺻﺪھﺎ ﺳﺎل ﺑﺤﺚ درﺑﺎرۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ارزﺷﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺻﺪھﺎ‬ ‫ﻣﻘﺎﻟۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ‪ ،‬ﺻﺪھﺎ ﺗﺌﻮری ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ‪ ،‬ﺻﺪھﺎ ﮔﺮوه ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ‪ ،‬ﺻﺪھﺎ راه ﺣﻞ ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ )از اﻧﻮاع‬ ‫ﺗﺌﻮرﯾﮫﺎی ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ھﺸﺖ اﺻﻞ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﻣﮫﻨﺪﺳﯽ دوﺑﺎرۀ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر(‬ ‫ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ھﯿﭻ ﻧﻘﺶ ﺳﺎزﻧﺪهای در ﺟﺎﻣﻌﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺣﺘﯽ ﻣﺘﻔﮑﺮاﻧﯽ ھﻤﭽﻮن ﭼﺎرﻟﺰ‬ ‫ھﻨﺪی )ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداری ﺑﯽﻋﻼﻗﻪ ﻣﯽداﻧﺪ( درﺑﺎرۀ ﻓﯿﻠﮫﺎ )ﺷﺮﮐﺘﮫﺎی ﺑﺰرگ( و‬ ‫ﻣﻮﺷﮫﺎ )اﻓﺮاد و ﮔﺮوھﮫﺎی ﮐﻮﭼﮏ دارای ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻧﻮآوراﻧﻪ( ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮی‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪» :‬ﺑﺴﯿﺎری از اﻓﺮاد ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ اﻣﺮوزه ﺷﺮﮐﺘﮫﺎی ﺑﺰرگ‪ ،‬ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪﺗﺮ و ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪﺗﺮ از‬ ‫ﺑﺴﯿﺎری از ﺷﺮﮐﺘﮫﺎی ﻣﻠﯽ ھﺴﺘﻨﺪ‪ .‬راﺑﺮت اوون ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ ﺷﮑﻞ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ و داراﯾﯽھﺎی ﯾﮏ ﮐﺎرﺧﺎﻧۀ ﺗﻮﻟﯿﺪی را‬ ‫ﮐﻨﺘﺮل ﮐﺮد‪ .‬اﯾﻦ در ﺣﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻓﺮاد ﺑﺴﯿﺎری ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ زﻧﺪﮔﯽ و‬ ‫ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر‪ ،‬ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ھﺴﺘﻨﺪ‪ .‬‬ ‫او ﺑﺎ اﺷﺎره ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪھﺎی راﺑﺮت ﻓﻠﯿﺸﻤﻦ و ﮐﺮﯾﮓ وﻧﺘﺮ ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮ ژﻧﺘﯿﮑﯽ از ﯾﮏ ﻣﻮﺟﻮد‬ ‫زﻧﺪه را ﺧﻠﻖ ﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬از ھﻤﯿﻦ روش ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺮای ﭘﺎﺳﺦ دادن ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺸﮫﺎﯾﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﺮدم ﺣﺘﯽ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻣﻄﺮح ﮐﺮدن و ﭘﺮﺳﯿﺪن آﻧﮫﺎ ھﻢ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺮدم اﺣﺴﺎس ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻓﯿﻠﮫﺎ ﺧﺎرج از ﮐﻨﺘﺮل‬ ‫ھﺴﺘﻨﺪ‪«.‬ﺗﻔﮑﺮ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ ،‬روﺷﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺮای ﺑﮫﺮهﺑﺮدن از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ‪ .‬راﺑﺮت ھﻠﺮ و ﺗﯿﻢ‬ ‫ھﯿﻨﺪل در ﮐﺘﺎب »دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻟﺰاﻣﯽ ﻣﺪﯾﺮان« ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻨﺪ‪» :‬درک ﮐﺎﻣﻞ آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺮدم درﺳﺖ ﮐﺎر ﮐﻨﻨﺪ و ھﻤﭽﻨﯿﻦ درک ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد اﻓﺮاد در‬ ‫ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر اﺛﺮ ﺑﮕﺬارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮای ھﺮ ﻣﺪﯾﺮی اﻟﺰاﻣﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﻧﺮﯾﮑﻮﺋﺰ ﺑﻪ ﮔﻮﻧۀ دﯾﮕﺮی ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﯽداﻧﯿﻢ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮان اﻣﺮوزی ﺑﺎﯾﺪ ھﻢ ﺑﻪ ﺳﺆاﻻت ﻗﺪﯾﻤﯽ و‬ ‫ھﻢ ﺑﻪ ﺳﺆاﻻت ﺟﺪﯾﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪھﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ دﺳﺘﺎورد ﺑﺰرﮔﯽ ﺑﻮد‪ .‬از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ ﯾﮏ ﻧﮕﺮش ﮐﺎرﺑﺮدیﺗﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﮫﺎﻣﺪاران ﺗﻨﮫﺎ اﻓﺮادی‬ ‫ھﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ اھﺪاف و ﺳﻮد را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪«.‬آﻧﺪره ﮔﺎﺑﻮر ﺑﻪ ﺟﻤﻊآوری آﺛﺎر دھﮫﺎ ﻧﻔﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ در ﻗﺮن ﮔﺬﺷﺘﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ھﻤﺎﻧﻨﺪ ﭼﺴﺘﺮ ﺑﺮﻧﺎرد‪ ،‬آﺑﺮاھﺎم ﻣﺎﺳﻠﻮ و دﺑﻠﯿﻮ ادوارد‬ ‫دﻣﯿﻨﮓ‪ .‬آﯾﺎ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺣﺮﻓﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ از آن ﺑﮫﺮه ﺑﺒﺮد؟‬ ‫ﻣﺎ ﻧﻤﯽداﻧﯿﻢ‪ .‬‬ ‫روش ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻪ ھﻢ ﻋﻠﻤﯽ اﺳﺖ و ھﻢ ﻓﻨﯽ‪ ،‬ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ روش ﺑﺮای ﺑﮫﺮهﺑﺮدن از ﻧﯿﺮوی ذھﻨﯽ‬ ‫اﻓﺮاد و ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻦآورﯾﮫﺎی ﻧﻮﯾﻦ ﺟﮫﺖ ﻣﺘﺤﻮل ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻓﺮاد از ﻃﺮﯾﻖ‬ .‬ھﻢ اﮐﻨﻮن ﻣﺮدم ﻣﺘﻮﺟﻪ آﻧﭽﻪ ﮐﻪ اﻧﺮﯾﮑﻮﺋﺰ در ﮐﺘﺎﺑﺶ ﻣﻄﺮح ﮐﺮده ﺑﻮد ﺷﺪهاﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ‪:‬‬ ‫»ﮐﻨﺘﺮل ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ارادی ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻣﻮﺟﻮدات و ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮی اﯾﻦ ﻋﻠﻢ در ھﺮ ﻧﻘﻄۀ دﯾﮕﺮی از ﺳﯿﺎرۀ‬ ‫زﻣﯿﻦ‪ «.‬اوون از آن ﺑﯿﻢ داﺷﺖ ﮐﻪ ﻗﺪرت ﻓﻦآوری ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫اﻧﺴﺎﻧﯽ ﭼﯿﺮه ﺷﻮد‪ .‬اﻣﺮوزه ﺑﺮﺧﯽ از آن ﺑﯿﻢ دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻼش ﺑﺮای‬ ‫ﺳﻮدآوری‪ ،‬از ﻗﺪرت ﻓﻦآوری و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﭘﯿﺸﯽ ﺑﮕﯿﺮد‪ .‬ھﻤﻮاره از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ درﺑﺎرۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻃﯽ ﻗﺮون ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ رﺷﺘﻪ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺒﻨﺎﯾﯽ ﺑﺮای آزﻣﻮدن‬ ‫اﯾﻦ اﻣﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ھﻢ در ﺑﻌﺪ ﻓﺮدی و ھﻢ در ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﺎر‬ ‫ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﮔﺎﺑﻮر ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»رﯾﺸۀ ﺗﻀﺎد ﻣﯿﺎن ﺷﯿﻮهھﺎی ﻋﻠﻤﯽ و اﻧﺴﺎﻧﯽ در دو ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺎزﻣﺎﻧﮫﺎی‬ ‫ﺗﺠﺎری و اھﺪاف آﻧﮫﺎ در ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ .‬دﻣﯿﻨﮓ از آن ﺑﯿﻢ داﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﮑﺮ اﻧﺴﺎن درﺑﺎرۀ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ھﻤﭽﻮن ﮐﯿﻔﯿﺖ‬ ‫ﺑﺮ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪیھﺎی ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺗﺤﻮﯾﻞ ﮐﺎﻻ ﻓﺎﯾﻖ آﯾﺪ‪ .‬او ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮی ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻓﺮدا ﺑﺎﯾﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﭘﺮﺳﺶ اوون را ﺑﯿﺎﺑﺪ‪ .‬‬ ‫ھﻢاﮐﻨﻮن ﻓﻦآوری ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺮای ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی در ﻣﻮرد آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ اﻧﺠﺎم دھﺪ و آﻧﭽﻪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯿﺎﻣﻮزد‪ ،‬ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .

‬ھﻨﻮز ھﻢ ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ ﻋﻘﺎﯾﺪ در ﻣﻮرد ﻧﺤﻮۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﻞ ﮐﺎر‬ ‫اﺑﺮاز ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ و آزﻣﻮده ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻣﺘﻔﮑﺮان و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺗﻨﮫﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﺎ دﯾﮕﺮان ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﻈﺮ دارﻧﺪ ﮐﻪ دارای‬ ‫ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻣﺸﺘﺮﮐﯽ ﺑﺎ آﻧﮫﺎ درﺑﺎرۀ ﻧﺤﻮۀ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻦآوری‪ ،‬ﻧﺤﻮۀ اﯾﺠﺎد ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ ﻧﻮع ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﯿﺎن‬ ‫اﻧﺴﺎن و ﻣﺎﺷﯿﻦآﻻت و ﺳﯿﺴﺘﻤﮫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺧﻮدﺷﺎن ﺧﻠﻖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻧﺤﻮۀ ﺗﺮﮐﯿﺐ اﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺮای‬ ‫دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺛﺮوت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ھﻨﻮز ھﻢ ﻣﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آورده )ﯾﺎ ﺑﻪ‬ ‫دﺳﺖ ﻧﯿﺎورده( درﺑﺎرۀ آن ﻗﻀﺎوت ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ اﻣﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﻤﺎن ھﻨﻮز‬ ‫ھﻢ در اﺑﺘﺪای راه اﺳﺖ‪.‬ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺑﺎزاری در ﻣﻮرد ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ ،‬ھﻤﻮاره ﻋﺎری‬ ‫از ﺧﻮد ﺑﺎزارھﺎ ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .ir‬‬ .‬ﺷﺮﮐﺘﮫﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی اﺳﺘﺮاﺗﮋﯾﮏ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ‬ ‫ﻧﻤﯽرﺳﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ آﻧﮫﺎ در ﺻﻮرت اﺟﺮای اﺳﺘﺮاﺗﮋﯾﮏ ﺗﺪاﺑﯿﺮﺷﺎن و ﻣﯿﺰان ﺟﺬب ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن و‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران‪ ،‬در ﻗﺒﺎل اھﺪاف اﺳﺘﺮاﺗﮋﯾﮑﺸﺎن ﻣﻮﻓﻖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬‬ ‫‪www.‬‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ راھﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ را در ﮐﻨﺎر ھﻢ ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﻨﺎﻇﺮات درﺑﺎرۀ ﻧﺤﻮۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺧﻮدﻣﺎن و ﮐﺴﺐ و ﮐﺎرﻣﺎن ھﻨﻮز‬ ‫ھﻢ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺟﺎی ﺧﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ‪ .‫ﺷﮑﻞﮔﯿﺮی ﻣﻔﺎھﯿﻢ ھﻤﻪ ﭼﯿﺰ در اﯾﻦ ﺳﯿﺎره اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺴﺎﻓﺮت‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﺑﻪ راﺣﺘﯽ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬در ﺳﻄﺢ ﺟﮫﺎن ﺧﺮﯾﺪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ و ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ ﯾﺎد ﻣﯽﮔﯿﺮﯾﻢ‪ .‬اﯾﻦ دﺳﺘﺎورد ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺄﺛﯿﺮ‬ ‫ﺑﻪﺳﺰاﯾﯽ در ﻧﺤﻮۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آﯾﻨﺪه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.ModirIran.‬‬ ‫ھﻨﻮز ھﻢ ﭘﺮﺳﺶھﺎی زﯾﺎدی درﺑﺎرۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﮐﻪ ﯾﺎ ﭘﺮﺳﯿﺪه ﻧﺸﺪهاﻧﺪ و ﯾﺎ ﭘﺎﺳﺨﯽ ﺑﻪ‬ ‫آﻧﮫﺎ داده ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻪ ھﻤﻮاره رو ﺑﻪ ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺑﻮده‪ ،‬ﺟﻨﮓ ﻋﻘﺎﯾﺪ و‬ ‫اﯾﺪهآلھﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺘﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮن‬ ‫درﺑﺎرۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮔﺮدآوری ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﻨﮫﺎ ﺑﺨﺶ ﮐﻮﭼﮑﯽ از آﻧﭽﻪ ﮐﻪ داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺑﻪ‬ ‫آﻧﮫﺎ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ھﻨﻮز ﺑﺮای ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺷﯿﻮهھﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و اﻧﻮاع ﻣﺪﯾﺮان ﺟﺪﯾﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎدی ﻧﯿﺎز اﺳﺖ‪.‬ﺣﺴﺎﺑﺪاری‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت‪ ،‬ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺗﻮﻟﯿﺪ‪ ،‬ﻓﺮھﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ‪،‬‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬ﻓﺮوش و ﺳﯿﺎﺳﺘﮫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻮزهھﺎﯾﯽ ھﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در‬ ‫ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺷﻤﺎ ﺧﻮاھﯿﺪ دﯾﺪ ﮐﻪ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﭘﺮﺳﺸﮫﺎی ﺑﺴﯿﺎر‬ ‫ﻣﮫﻤﯽ ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ اﻣﺮ ھﻤﯿﺸﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻮده و ﺑﺎﯾﺪ ﻧﯿﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ وﻗﺘﯽ ﻧﺎم اﻧﺒﻮھﯽ از ﻣﺘﻔﮑﺮان ﺣﻮزۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ در ﯾﮏ ﮐﺘﺎب ﯾﺎ ﯾﮏ ﺷﺒﮑﻪ درج ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﻓﻘﻂ و ﻓﻘﻂ اﻧﺘﻈﺎر اﺟﻤﺎع ﻧﻈﺮ را داﺷﺖ‪ .