Kabanata 8: Unang Yugto ng Imperyalismo at Kolonyalismo Aralin 27: Dahilan at Epekto ng Imperyalismo at Kolonyalismo

Report ni: Richard Kenneth U. Bandiola

Noong 1500, ang rebolusyong pang-komersiyo ay sumaklaw sa mga pagbabago sa lawak at pamamaraan ng kalakalan. Ang mga pagtuklas ay bunga ng paghahangad ng Espanya at Portugal na maging kabahagi sa kalakalan sa Asya na noon ay monopolyo ng Italy. Nakatulong din sa malawakang pagtuklas at paggalugad ng mga bagong lupain ang pagsulong ng kaalamang pangheograpiya, at imbensiyon ng compass, astrolabe at sextant. Ang mga instrumentong ito ay nagganyak sa pakikilahok ng Britain, France, at Netherlands sa larangan ng paggagalugad.

Mga Dahilan ng Paggalugad at Pananakop
Kolonisasyon- ang pagtatatag ng permanenteng panirahan (kolonya) sa mga dayuhang lupain. Mga Salik na Sanhi ng mga Paggalugad at Pananakop: 1. Lumalaking Populasyon 2. Mga Pangangailangan sa mga Produkto Mula sa Silangan 3. Ang Paglalakbay ni Marco Polo 4. Mga Tuklas sa Paglalakbay

Mga Tuklas para sa Nabigasyon
Compass

Kahalagahan
Instrumentong gabay sa tamang direksiyon.
Instrumentong panukat sa mga anggulo ng kinalalagyan ng bituin at araw Isang mapang nagpapakita sa latitude at longitude ng mga lugar. Isang instrumentong sumusukat sa taas ng araw o ng bituin at sa pamamagitan ng pagsukat sa anggulo ng mga ito ay maaaring malaman ng manlalayag ang layo o distansya ng isang lugar.

Astrolabe Mercator Projection
Sextant

Compass

Astrolabe

Mercator Projection

Sextant

Ang Paghahanap ng Bagong Daanan Kontrolado ng mga Muslim at mga negosyanteng Italian ang kalakalan sa pagitan ng Europa at Asya. Upang isagawa ito. ang mga rekado ay kinukuha naman ng mga negosyanteng Italyano sa iba’t-ibang lungsod ng Italy. Dinadala ng mga Muslim ang mga rekado at iba pang mahalagang produkto ng Asya sa mga daungan sa Ehipto. ay naghanap ng bagong ruta upang marating ang Asya nang hindi dadaan ng Mediterranean Sea. Sa bawat salin ng mga produkto sa iba’t-ibang negosyante. ang halaga ng produkto ay tumataas. Syria at Turkey. Mula sa mga daungan. . Nais putulin ng mga Europeo ang mga ahente at dumirekta sa mga kayamanan ng Asya. ang mga makapangyarihang bansa sa Atlantic. una ang Portugal at sumunod ang Espanya.

Para sa mga namumuhunan. Ang Pagnanais na Ikalat ang Kristiyanismo . Para naman sa Simbahan. ang paglaganap ng pananampalataya ng Diyos ang pangunahin. Ang diwa ng Renaissance na pagiging mausisa ay nagpaalab sa pagnanasang malaman at marating ang mga lupain sa labas ng Europa. ang bawat paglalakbay ay maaaring nangangahulugan ng ibayong yaman para sa kanilang bayan o angkan.Sa panahon ng Repormasyon. maraming misyonero at sundalo ang ipinadala sa ibang lugar upang binyagan ang mga tao sa Kristiyanismo. Para sa mga naghaharing uri. may pangangailangan ang mga taong makipagsapalaran para sa katanyagan.

Sa kabuuan. ang paghahangad na marating ang malayong mundo ay masasalamin sa tatlong kataga: Kaluwalhatian Kabanalan Kayamanan .

Mga Pangunahing Bansa sa Larangan ng Kolonisasyon .

Portugal .

Ang Portugal ay laging umaasa sa dagat para sa kanyang kabuhayan. nais mapakinabangan ng Portugal ang kanilang kalapitan at kaalaman tungkol sa dagat. Habang ang kalakalan sa mundo ang pangunahing pinagmulan ng kapangyarihan at kayamanan ng mga bansa sa Europa.Ang Portugal ay ang unang bansang pumalaot sa kolonisasyon. . Layunin nilang makipag-ugnayan sa mga kahariang mayaman sa ginto sa Africa at mahanap ang daan tungo sa Indies. Ito ay isang maliit na bansa na may mahabang baybayin.

Noong 1488. Ang mga barkong Portuguese ay naglayag patungo sa Strait of Gibraltar. na papasok ng Mediterranean Sea. siya ay napadpad sa pook na tinawag niyang Cape of Storms. Nagapi nila ang isang lungsod ng mga Muslim – ang Ceuta sa Hilagang Africa. Dahil may malakas na bagyo. Masaya niya itong ibinalita sa hari ng Portugal at ang Cape of Storms ay napalitan ng Cape of Good Hope.Umunlad ang kaalamang pandagat ng mga Portuguese dahil sa suporta ni Prince Henry the Navigator. Ang tagumpay ni Diaz ay nagpahiwatig na may daan patungong Silangan. ang nabigador na si Bartolomeu Diaz ay lumibot sa dulo ng Africa. .

. at ang kanyang paglalakbay ay nagpahiwatig na mayroon ngang daan tungo sa silangan.Bartolomeu Diaz -siya ang nabigador na lumibot sa dulo ng Africa.

Itinuring siyang bayani sa kanyang pagbabalik sa Portugal noong 1499. Sa pagputol niya sa monopolyo ng kalakalan ng Italy sa Silangan. nagawa ni Vasco da Gama na magtakas ng kalakal na cinnamon at paminta. mabilis na nakilala ang kapangyarihan ng Portugal. . Ang pinakamalaking tagumpay ay nang marating ni Vasco da Gama ang kanlurang baybayin ng India noong 1498. Bagama’t mahigpit ang kontrol ng mga Muslim sa kalakalan.Ang paglalakbay ni Diaz ay biyaya para sa Portugal.

Vasco da Gama -siya ang nabigador na nakarating sa kanlurang baybayin ng India noong 1498. .

Espanya .

Habang naggagalugad ang Portugal sa mga baybayin ng Africa. Hindi siya nakakuha ng suporta kay Haring John II ng Portugal at Isabela I ng Espanya. . naglakbay si Columbus patungong Espanya at Portugal upang kumbinsihin ang mga hari na gastusan ang kanyang paglalakbay. Dala-dala ang mga mapa. pumayag si Ferdinand V na pondohan ang kanyang ekspedisyon. isang kapitang Italian na nagngangalang Christopher Columbus ay naghahanap ng ebidensya na isang ruta patungong India ang mararating sa pamamagitan ng paglalakbay pakanluran. Pagdating ng 1942.

.Christopher Columbus -isang kapitang Italian na nakahanap ng ebidensiya na may isang ruta patungong India na maaaring marating sa pamamagitan ng paglalakbay pakanluran.

.Haring John II -ang hari ng Portugal na tumangging pondohan ang ekspedisyon ni Christopher Columbus.

Reyna Isabella I -ang reyna ng Espanya na tumangging pondohan ang paglalakbay ni Christopher Columbus. .

Haring Ferdinand V -ang hari noong 1492 na nagpondo kay Christopher Columbus para maisagawa ang kanyang ekspedisyon. .

Nagkaroon ng apat na paglalakbay si Columbus sa tinaguriang New World. at naabot niya ang mga lugar na ngayon ay Dominica. Sa kanya ipinangalan ang Amerika at napatunayan niya na ang New World ni Columbus ay isang bagong kontinenteng hindi bahagi ng Asya. . Ang eksplorer naman na si Amerigo Vespucci. at Panama. Venezuela. ay nagsagawa ng ekspedisyon sa Timog Amerika noong 1499 hanggang 1502. isang Italian. Antigua.

.Amerigo Vespucci -isang Italian na nagsagawa ng ekspedisyon sa Timog Amerika noong 14991502. Sa kanya ipinangalan ang Amerika.

Noong 1493. . kaya nagkasundo ang mga kinatawan ng bansa at bumuo ng panibagong kasunduan. Hindi nagtagal ay nagkaroon sila ng alitan dahil sa kanilang mga inangking lupain. Isang dikreto ang inilabas ng Papa na nagsasaad na lahat ng bagong tuklas na lupain sa silangan ng isang imahinaryong guhit na nasa 250 milya ng Azores ay mapupunta sa Portugal at ang nasa kanluran naman ay mapupunta sa Espanya. Tumanggi ang Portugal.Naging mahigpit na magkalaban ang Espanya at Portugal. hiniling ng Espanya sa Papa na bigyan sila ng karapatang tumuklas ng mga lupain sa ibayo ng Atlantic Ocean. kung saan ang imahinaryong guhit ay inilipat ng 700 milya pakanluran. ang Kasunduang Tordesillas.

Iba Pang Mga Nabigador ng Espanya at Portugal .

at inangkin ito para sa Portugal. Natuklasan niya ang Brazil.Pedro Cabral -siya ay isang nabigador na naglakbay sa silangang baybayin ng Timog Amerika. .

Vasco de Balboa -ang nabigador na nagtagumpay sa pagtayo ng permanenteng panirahanan sa Amerika sa may silangang baybayin ng Isthmus ng Panama noong 1510. .

Inangkin niya ang halos lahat ng lupain sa Timog Amerika para sa Espanya.Francisco Pizarro -ang nabigador na nakatuklas at sumakop sa mayamang kaharian ng Inca sa Peru. .

Juan Ponce de Leon -isang eksplorer na ginalugad ang Bahamas at baybayin ng Florida sa paghahanap ng tinatawag na “Fountain of Youth”. . isang bukal na pinaniniwalaang nagpapanumbalik ng kabataan ng sinumang maligo rito.

.Hernando de Soto -isang eksplorer na nagpatuloy sa paggalugad sa timog silangang hangganan ng Hilagang Amerika. Siya rin ang isa sa mga unang Europeo na nakarating sa Ilog Mississippi.Pinangunahan niya ang paggalugad sa mga estadong ngayon ay ang Florida hanggang Oklahoma.

Francisco de Coronado -Isang nabigador na ipinadala sa isang misyon ng mga pinunong kolonyal ng Mexico. . Naglakbay siya pahilaga at nagalugad ang rehiyong nagyo’y tinatawag na Estados Unidos. Siya rin ang kinikilalang nakatuklas sa Grand Canyon.

nalihis ng daan at napunta sa mga grupo ng pulong pinangalanan niyang Felipinas. Tumawid siya sa Pacific Ocean. bilang parangal kay Haring Felipe II ng Espanya. . partikular ang Mollucas Islands. upang makuha ang mga pampalasa dito at makontrol ang kalakalan sa Europa.Ferdinand Magellan -isang Portuguese na ipinadala ng Espanya upang hanapin ang daan patungong Asya.

. Sa kanyang karangalan ay ipinangalan sa kanya ang Felipinas o Pilipinas.Haring Felipe II ng Espanya -ang hari ng Espanya noong panahon ni Magellan.

Britain at France .

.John Cabot (Giovanni Caboto) -ang nabigador na kinomisyon ni Haring Henry ng Britain upang maghanap ng mga lupain. Narating niya ang baybayin ng lupaing ngayon ay Nova Scotia o Newfoundland. Inangkin niya ang lupain para sa Britain.

Lawrence River at narating ang lugar na ngayon ay tinawag na Montreal. . Inangkin niya ito para sa France.Jacques Cartier -siya ang naglayag sa malapad na St.

. Hindi niya nakita ang ruta. biniktima niya ang mga barko ng Espanya sa may Atlantic at Pacific Ocean.Sir Francis Drake -isang eksplorador na kinomisyon ni Reyna Elizabeth I upang hanapin ang lagusan sa kanlurang baybayin ng Amerika. Sa pinagsamang eksplorasyon at pamimirata. ngunit nagsimula sa kanyang paglalakbay ang pamamayani ng Britain sa mga karagatan.

Pagkatapos kontrolin ang lupain ay inangkin na ito bilang isang kolonya. Hindi nagtagal. ang mga kolonyang ito ay nakapagdulot sa kanila ng kapangyarihan at kabantugan. . Ang kanilang mga superyor na armas tulad ng kanyon at mga baril at ang bilis ng kanilang mga barko at mga kabayo.Nagtatag ng mga Imperyo ang mga Europeo Pagkaraan ng unang mga tuklas. nagsimulang kontrolin ng Europa ang maraming lupain na kanilang inangkin. ay nakatulong upang masakop ang malaking bilang ng katutubong populasyon.

hinirang si Don Alfonso de Albuquerque upang wasakin ang monopolyo at kontrolin ang kalakalan sa rekado. .Isang Imperyong Kalakalan ang Itinatag ng Portugal Sa kadahilanang hindi malaki ang populasyon ng Portugal. Noong unang bahagi ng ika-16 na siglo. Noong 1557 naman ay nabigyan sila ng kolonya sa may baybayin ng Tsina at Macao. Sa pamamahala niya ay napasakamay ng Portugal ang Dagat Indian.isang imperyong pangkalakalan lamang ang minimithi niyang itatag.

.Don Alfonso de Albuquerque -ang hinirang sa Portugal noong ika16 na siglo upang wasakin ang monopolyo at kontrolin ang kalakalan sa rekado.

Humina ang Portugal noong 1580. Tulad ng Portugal. India. habang nakontrol ng mga Dutch ang kalakalan ng mga rekado ng Portugal. Gayunman. nanatili bilang kolonya ng bansa ang Tsina. Naangkin ng Espanya ang gobyernong Portuges. . Africa.Hindi gaanong nagtagal ang monopolyo ng Portuges sa kalakalan ng rekado. at Brazil. ang Aztec ng Mexico. nagsimula ang Espanya na magtatag ng kolonya sa pamamagitan ng pananakop. Nasakop ng Espanya ang dalawang malaking imperyo. at ang Inca ng kalakhang Timog Amerika.

influenza. Ang mga sakit na ito ay nagpababa sa populasyon ng mga Aztec. Karamihan sa mga nandayuhan ay nagmula sa mahirap na bahagi ng Espanya. at iba pa. tigdas. nakabuo ito ng mas matatag na kolonya. . chicken pox. Umasa silang makagawa ng yaman sa pamamagitan ng mga itatayo nilang mga plantasyon sa malalawak na lupain. smallpox.Nadala ng mga Kastila ang isang uri ng mikrobyong nagdulot ng mga sakit tulad ng scarlet fever. Dahil malaki ang populasyon ng Espanya.

000 katao ang lumikas sa New World. Sa tulong ng British East India Company. ay lumikas dahil sa persekusyong dulot ng kanilang pananampalataya. tulad ng mga Quaker at Puritan. natamo ng Britain ang mayamang kalakalan sa buong subcontinent ng India. Virginia noong 1607. Ilan sa kanila ay mga mahihirap na magsasakang natambakan ng utang at napalayas sa kani-kanilang lupa. . Ang iba.Mga Kolonya ng Britain sa Hilagang Amerika Itinayo ng Britain ang unang permanenteng tirahan sa Jamestown. na naitatag noong 1600. Noong 1640 ay may 60.

. naengganyo niya ang mga French na magtayo ng imperyo sa Bagong Daigdig. ang eksplorer na si Samuel de Chaplain ay nagtatag ng unang permanenteng paninirahanan sa Hilagang Amerika at Quebec.Itinatag ang Imperyong Pangkalakalang Balahibo Sa paglalakbay sa St. Noong 1608. Lawrence River ni Jacques Cartier sa France.

Samuel de Chaplain .ang eksplorer na nagtatag ng unang permanenteng paninirahanan sa Hilagang Amerika at Quebec. .

. Sa paghahanap ng bagong rehiyon. sina Louis Joliet at Jacques Marquette ay nagsagwan mula sa Great Lakes patungong Mississippi. Inangkin naman ni Robert Dela Salle ang lupain para sa France at ang lahat ng mga lupaing pinatuyuan ng tubig mula sa Mississippi ay pinangalanang Louisiana bilang parangal kay Haring Louis XIV. Noong 1673. ang mga French ay ang mga unang Europeong gumalugad sa rehiyon ng Great Lakes.Ang mga balahibo ay naging mahalaga sa France.

Louis Joliet & Jacques Marquette -dalawang eksplorador na nagsagwan mula Great Lakes patungong Mississippi noong 1673. .

Natamo ng Netherlands ang mga Kolonya ng Portugal .

Mga Pagbabagong Dulot ng Pagtuklas at Pananakop .

Pang-aalipin .

Sumibol ang Kapitalismo sa Europa .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful