เรื่อง โรคหลอดเลือดสมอง

Stroke / CVA
เสนอ
อาจารย์จิรภา

น้าคณาคุปต์

ผูจ้ ดั ทา
นายสราวุธ

กาบตุม้

รหัสนิสิต 51103687

นางสาวขวัญสุดา กองศรี

รหัสนิสิต 52100006

นายพงษ์พฒั น์

กลบสูงเนิน รหัสนิสิต 52100044

นางสาวชื่นกมล หาระพันธ์

รหัสนิสิต 52100183

นิสิตชั้นปี ที่ 4 สาขาวิทยาศาสตร์การออกกาลังกายและกีฬา
คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา มหาวิทยาลัยบูรพา
รายงานเป็ นส่วนหนึ่งของวิชาเวชศาสตร์การกีฬา 2 รหัสวิชา 851344 ภาคเรี ยนที่ 2
ประจาปี การศึกษา 2555

ปวดศีรษะรุ นแรงฉับพลันชนิดไม่เคยเป็ นมาก่อน 5. หมัน่ ออกกาลังกายให้สม่าเสมอเป็ นประจาให้พอเหมาะ ไม่มากหรื อน้อยเกินไป 5.โรคหลอดเลือดสมอง STOKE เป็ นโรคที่พบบ่อยที่สุดของโรคทางระบบประสาทวิทยาที่รับไว้ใน โรงพยาบาล เป็ นสาเหตุการตาย และ ความพิการที่สาคัญในประเทศไทย โรคนี้ถา้ เป็ นแล้ว แม้รอดชีวิต ก็มกั จะมีความพิการ หลงเหลืออยู่ ไม่มาก ก็นอ้ ย อย่างไรก็ตาม โรคนี้สามารถป้ องกันได้ และถ้ารี บรักษาตั้งแต่ เริ่ มมีอาการ ก็อาจช่วยให้รอด ชีวติ และมีความพิการน้อยลง หรื อกลับไปทางานตามปกติได้ ซึ่ง โรคหลอดเลือดสมอง สามารถแบ่งได้เป็ น 2 ชนิดคือ (1) ชนิดเส้นเลือดตีบ หรื ออุดตัน (2) ชนิดเส้นเลือด แตก โดยทัว่ ๆ ไปจะพบผูป้ ่ วยที่เป็ นชนิ ดเส้นเลือดตีบ หรื ออุดตันได้บ่อยกว่า ชนิดเส้นเลือดแตก อาการของผูป้ ่ วยมีได้หลายรู ปแบบ ขึ้นอยูก่ บั ว่าสมองส่ วนใดเสี ยการทางานไป เช่น 1. พูดไม่ออกหรื อไม่เข้าใจคาพูด หรื อพูดไม่ชดั ทันทีทนั ใด 2. ตรวจสุ ขภาพเป็ นครั้งคราว ถ้าพบว่าเป็ นความดันโลหิ ตสู ง . ลดอาหารที่เค็ม 3. รักษาน้ าหนักตัวไม่ให้อว้ นเกินไป 2. งุนงง เวียนศีรษะ หรื อเสี ยการทรงตัว โดยเฉพาะอย่างยิง่ เมื่อเกิดร่ วมกับ อาการอื่นข้างต้น ปัจจัยเสี่ ยงของโรคหลอดเลือดสมอง ปัจจัยเสี่ ยงหมายถึง ถ้าผูใ้ ดมีปัจจัยเหล่านี้ อยู่ จะมีโอกาสเกิดโรคหลอด เลือดสมอง ได้มากกว่าคนปกติ อย่างไรก็ตามไม่ได้หมายความว่าผูท้ ี่มีปัจจัยเสี่ ยง ทุกคนจะ ต้องเกิด โรคหลอดเลือดสมองทุกราย ในขณะ เดียวกัน ผูท้ ี่ไม่มี ปั จจัยเสี่ ยงก็มีโอกาส เกิดโรคหลอดเลือดสมองได้เช่นกัน แต่ไม่มากเท่าผูท้ ี่มี ปัจจัยเสี่ ยง ซึ่งปัจจัยเสี่ ยงที่สาคัญ ได้แก่ปัจจัยเสี่ ยงที่สาคัญได้แก่ -ความดันโลหิตสู ง เป็ นปั จจัยเสี่ ยงที่สาคัญมาก ถ้าสามารถป้ องกัน ไม่ให้เป็ น โรคความดันโลหิ ตสู ง หรื อถ้าเป็ นแล้วการลดความดันโลหิ ตให้อยูใ่ นระดับ ที่เหมาะสม จะสามารถลดความเสี่ ยงลงได้ แนวทางปฏิบตั ิในการลดความเสี่ ยงจากความดันโลหิ ตสู งคือ 1. แขนขาหรื อหน้าอ่อนแรง ชา หรื อขยับไม่ได้ข้ ึนมาทันทีทนั ใด โดยเฉพาะ ที่เป็ น ครึ่ งซี กของร่ างกาย 3. รับประทานอาหารให้พอเหมาะ เน้นอาหารที่เป็ นพืช ผัก ผลไม้ 4. ตาข้างใดข้างหนึ่งมัวหรื อมองไม่เห็นฉับพลัน เห็นภาพซ้อน หรื อเกิดอาการ คล้ายมีม่านมาบังตา 4.

รับประทานผักและผลไม้ ให้ มาก .ลดและควบคุมความดันโลหิต .เพิม่ การไหลเวียนของเลือดในหลอดเลือดโคโรนารี ซึ่งเป็ นหลอดเลือดสาคัญของหัวใจ “สโตร๊ ค” เป็ นฆาตรกรเงียบที่ทุกคนควรระวัง เพราะไม่น่าเชื่อว่าทุกวันนี้คนไทยตายด้วยโรคระบบหลอด เลือดสมองและหัวใจมากกว่าถูกรถชนตาย ดังนั้น “กันไว้ดีกว่าแก้ ย่าแย่เดี๋ยวจะ แก้ไม่ทนั ” ไม่มีเทคโนโลยี .งด ! เหล้ า บุหรี่ และสารเสพติด .โรคเบาหวาน ก็เป็ นปั จจัยเสี่ ยงอีกประการหนึ่ง ถ้าป่ วยเป็ นโรคนี้ ก็ ควรพบ แพทย์และรับประทาน ยาตามที่แพทย์แนะนาอย่างเคร่ งครัด จะช่วยลด ความเสี่ ยงลงได้ .ให้ ยาป้องกันการเกิดลิม่ เลือด .ภาวะไขมันในเลือดสู ง เป็ นปัจจัยเสี่ ยงที่สาคัญของโรคหลอดเลือด หัวใจตีบตัน และยังอาจเป็ น ปั จจัยเสี่ ยงของโรคหลอดเลือดสมองอีกด้วย ดังนั้น การรับประทานอาหารที่ไม่มีไขมันมากเกินไป หรื ออาจต้องรับประทานยาลดไขมัน ร่ วมด้วยตามที่แพทย์แนะนาจะช่วยลดความเสี่ ยงต่อ โรคเส้นเลือดหัวใจ ตีบตัน และอาจช่วยลดความเสี่ ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองอีกด้วย ปัจจัยเสี่ ยงที่แก้ไขปรับเปลีย่ นได้ .ลดคอเลสเตอรอลในเลือด .ลดนา้ หนัก .แพทย์อาจแนะนาให้รับประทานยาลดความดันโลหิ ตร่ วมด้วยซึ่ งจาเป็ นต้องรับประทาน ตามที่แพทย์แนะนาอย่างเคร่ งครัดและสม่าเสมอ ไม่ควรหยุดยาเองโดยเด็ดขาด ซึ่ งโดยทัว่ ไปมักต้องรับประทานติดต่อกันเป็ น เวลานาน .งด ! อาหารไขมัน .โรคหัวใจ มีหลายชนิด เช่น โรคลิ้นหัวใจพิการ โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ โรคหัวใจขาดเลือด ฯลฯ การรักษากับแพทย์อย่างสม่าเสมอ ซึ่ งแพทย์อาจ พิจารณา ให้ยาบางชนิดเพื่อลดโอกาสเกิดโรค หลอดเลือดสมอง และจะช่วยลดความเสี่ ยงของ โรคหลอดเลือดสมองลงได้ .การสู บบุหรี่ ก็เป็ นปั จจัยเสี่ ยงของโรคหลอดเลือดสมองที่สาคัญเช่นกัน ดังนั้นจึงควรงดสู บบุหรี่ ถ้างดสู บบุหรี่ ได้นอกจากความเสี่ ยง ต่อโรคหลอด เลือดสมอง จะลดลงแล้ว ความเสี่ ยงต่อโรคหัวใจ โรคปอด จะน้อยลง และสุ ขภาพ โดยทัว่ ไป ก็จะดีข้ ึนเองอีกด้วย .ออกกาลังกายแบบแอโรบิค .

อาการตามัว หรื อมองไม่เห็นทันที โดยเฉพาะที่เป็ นข้างเดียว 3.เชื่อฟัง และปฏิบตั ิตามคาแนะนา ของผูร้ ักษา . พูดตะกุกตะกัก พูดไม่ชดั นึกคาพูดไม่ออก หรื อไม่เข้าใจคาพูดทันทีทนั ใด 4.สามารถสร้างความสัมพันธ์กบั ผูร้ ักษาได้ยนื นาน .เกิดปฏิกิริยาเหมาะสมกับอาการ ความ เจ็บป่ วย . เวียนศีรษะ บ้านหมุน เดินลาบาก หรื อเป็ นลม โดยเฉพาะอย่างยิง่ ถ้ามีอาการ ดังกล่าวมาแล้วร่ วมด้วย อาการเตือนเหล่านี้ อาจเป็ นเพียงชั่วขณะแล้วดีขึน้ เอง แต่ กม็ ีความสาคัญ และผู้ป่วยควรจะพบแพทย์ โดยด่ วน ถ้ าผู้ป่วยเข้ ารับการรักษาเร็วเท่ าใด อัตรา การตาย ความพิการจะยิง่ น้ อยลง สุ ขภาพจิตกับโรคหลอดเลือดสมอง ปฏิกิริยาของผูป้ ่ วยแต่ละคนแตกต่างกันไป ขึ้นกับ 1. อาการอ่อนแรง หรื อชาครึ่ งซี กของร่ างกายทันทีทนั ใด 2. อายุของผูป้ ่ วย มักเกิดในวัยผูใ้ หญ่ ถ้าเป็ นผูส้ ู งอายุมกั มีปัญหา ในการปรับตัวเข้ากับโรค การเปลี่ยนสถานที่และอาจวิตกกังวล มากกับ การถูกทอดทิ้ง 4.ยอมรับในสภาพความเจ็บป่ วย ของตนเอง อดทนต่อสภาพนี้ได้ . พื้นฐานบุคลิกภาพเดิมตั้งแต่เด็ก การอบรมเลี้ยงดู ประสบการณ์ในชีวติ ทาให้คนเรารับรู ้และรู ้สึกไม่เหมือนกัน บุคลิกภาพที่ดีของผูป้ ่ วยโรคหลอดเลือดสมองจะมีปฏิกิริยาดังนี้ . ปวดศีรษะรุ นแรงฉับพลันชนิดไม่เคยเป็ นมาก่อน 5.วิเศษใด ๆ ที่จะมาช่วยป้ องกันโรคให้เราได้ “นอกจากตัวเราเอง” อาการเตือนของโรคหลอดเลือดสมอง ได้ แก่ 1.เชื่อมัน่ ศรัทธาในตัวผูร้ ักษาและ ยอมรับการรักษา . ลักษณะของโรคที่เกิดขึ้น บางคนอาจเกิดการสู ญเสี ยระบบการควบคุมต่างๆ สู ญเสี ยความคิด และ การ ปรับตัว ทาให้ไม่สามารถปรับตัวเข้ากับ สิ่ งแวดล้อมใหม่ได้ การรับรู ้ ผิดพลาดไป เกิดอาการหูแว่ว ภาพหลอน หวาดระแวงทาให้ไม่ร่วมมือ ต่อการรักษา 3. ความเชื่อและทัศนคติของผูป้ ่ วย ผูป้ ่ วยบางคนเชื่อไสยศาสตร์ .รู้จกั วิเคราะห์ตนเอง และเข้าใจวิธี ป้ องกันการเกิดโรค 2.รู ้ตวั เองว่าป่ วย และต้องการการรักษา .แสวงหาการรักษาอย่างถูกต้อง .

พฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป .พฤติกรรมก้าวร้าว ควบคุมตัวเองไม่ได้ เอาแต่ใจ เมื่อไม่ได้รับการตอบสนอง ทันที ก็เกิดความโกรธ และ แสดงความก้าวร้าวต่อผูร้ ักษาหรื อญาติพ้ ีนอ้ ง . อารมณ์วติ กกังวล อาจพบในระยะแรกของโรคเกิดจากความไม่รู้ ไม่เข้าใจ ว่าตนเองป่ วยเป็ นโรคอะไร สาเหตุจากอะไร ต้องรักษาอย่างไร เสี ยค่าใช้จ่าย มากน้อยเท่าไร รักษาหายหรื อไม่ ซึ่ งอาจแสดงออกมาทางร่ างกายคือ กระสับกระส่ าย นอนไม่หลับ พฤติกรรมถดถอยเหมือนเด็ก 2.พฤติกรรมทางเพศ อาจมีการเสื่ อมสมรรถนะทางเพศได้ การป้องกันและรักษา การสร้างความสัมพันธ์อนั ดีระหว่างแพทย์และผูป้ ่ วยจะเป็ นพื้นฐานสาคัญในการช่วยเหลือผูป้ ่ วย การที่ผรู ้ ักษาให้ความรู ้ความเข้าใจต่อโรคแก่ผปู ้ ่ วยอยู่ เสมอ จะทาให้ผปู ้ ่ วยกล้า ถามมากขึ้น และเกิดความ เชื่อมัน่ เชื่อใจศรัทธาและเชื่อฟัง ต่อการตรวจรักษารู ปแบบต่างๆ การที่แพทย์ ช่วยรับฟั งปั ญหาต่างๆ ของผูป้ ่ วยด้วยความเห็นอกเห็นใจ และอยากช่วยเหลือผูป้ ่ วยอย่างจริ งใจ จะทาให้ผปู ้ ่ วยผ่อนคลายลงได้ นอกจากนี้ควรให้ครอบครัวมีส่วนช่วยเหลือ ด้วย ในผูป้ ่ วย ที่มีญาติเยีย่ มสม่าเสมอจะรู ้สึกว่าตนเองไม่ได้ถูก ทอดทิ้ง และมีกาลังใจ การจัดสิ่ งแวดล้อม ให้ผปู ้ ่ วยเกิดความสุ ขความสบายใจ และ อานวยความสะดวกต่อ การดาเนินชีวติ ประจาวัน จะช่วยผ่อนคลายความทุกข์ใจจากทุพลภาพที่เกิดขึ้นได้รวมทั้งการรักษาด้วยยา เพื่อช่วย ลดอาการ หรื อพฤติกรรมบางอย่างตามความจาเป็ นร่ วมด้วย .พฤติกรรมถดถอย อ้อน เรี ยกร้องความช่วยเหลือทั้งๆ ที่ตนเองทาได้ .พฤติกรรมต่อต้าน ซึ่ งพบมากในผูส้ ู งอายุ จะปฏิเสธการดูแลจากคนอื่น ไม่ยอมให้ช่วยเหลือ ไม่ยอมกินยา หรื อฉี ดยา .อาจปฏิเสธการรักษาทางแพทย์แผนปัจจุบนั ได้ 5. ปฏิกิริยาของบุคคลในครอบครัว ผูป้ ่ วยอาจถูกมองเป็ น คนผิดที่เจ็บป่ วย เป็ นสาเหตุของปัญหาภายในบ้าน หรื อเป็ นที่รังเกียจ ของคนอื่น ปฏิกริ ิยาทางจิตใจทีเ่ กิดขึน้ ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 1.พฤติกรรมหลีกเลี่ยง เพราะเชื่อว่าจะทาให้โรคแย่ลง ไม่กล้าทางาน ไม่กล้าเดินทาง บางคน ไม่อยากตก อยูใ่ นสภาพเจ็บป่ วย เลยหลีกเลี่ยงไม่มาพบ แพทย์ตามนัด ไม่ยอมกินยาตามกาหนด . อารมณ์เศร้า อาการเจ็บป่ วยที่เป็ นอยูน่ านทาให้ผปู ้ ่ วยเกิดความเบื่อหน่าย ผิดหวัง แยกตัว ไม่สนใจสิ่ ง แวดล้อม เบื่อกิจกรรมทุกอย่าง ซึ มเศร้า ท้อแท้ อยากตาย ผูป้ ่ วยมักคิดว่าตนเองไม่มีโอกาส ไม่มีความหวัง อีกต่อไป อยูไ่ ปก็เป็ นภาระของครอบครัว ทาให้ทุกคนลาบาก รู ้สึกตนเองไม่มีค่า และมีความผิดที่เป็ นแบบนี้ 3.พฤติกรรมนอนไม่หลับ .

Ischemic stroke เป็ นภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยง พบมากถึง 80 % มีสาเหตุเกิดจาก - Cerebral thrombosis เนื่องจากหลอดเลือดตีบลง อาจเกิดจากหลายสาเหตุเช่น เส้นเลือดอักเสบหรื อผนังเส้นเลือดที่หนาตัว ที่มกั เป็ นในผูป้ ่ วยเบาหวาน ความดันสู ง ไขมันสู ง . Hemorrhagic stroke คือภาวะเลือดออกในสมอง พบประมาณ 20 % แต่มีอตั ราตายสู งกว่าแบบแรก เกิดจาก .Cerebral Hemorrhage มีเลือดออกในสมองเกิดจากเส้นเลือดแตก - Subarrachnoid hemorrhage เกิดเมื่อเส้นเลือดที่ผวิ เยือ่ หุ ม้ สมองแตกและมีเลือดออกในช่องว่างระหว่างสมองกับกระโหลก ทั้งหมดนีจ้ ะส่ งผลให้ เกิดการตายของเซลล์ สมอง ทาให้ หน้ าที่ของสมองส่ วนนั้นสู ญเสี ยไป เช่ น การพูด การเคลือ่ นไหว ความจา ระดับความรู้ สึกตัว ปวดหัวเวียนหัว มีศพั ท์อื่นๆ ที่แพทย์ใช้เรี ยกแทน stroke หลายคาที่หลายคนอาจเคยได้ยนิ มาแล้ว อาทิ brain attack ( คล้ายโรคเส้นเลือดหัวใจอุดตันที่เรี ยก heart attack) cerebrovascular accident ( CVA) Transient ischemic attack (TIA) Cerebral Hemorrhage .Transient ischemic attack (TIA) หรื อ mini stroke เป็ นภาวะที่เกิดชัว่ คราวไม่ถึง 1 วัน ไม่มี brain damage อาจจะมีอาการชาหรื ออ่อนแรงของกล้ามเนื้ อหรื อระดับความรู ้ตวั เปลี่ยนไป 2.Cerebral embolism เกิดจากก้อนเล็กๆที่เรี ยก emboli ส่ วนใหญ่เป็ นก้อน blood clot จากหัวใจหรื อเส้นเลือดใหญ่ที่ถูกบีบให้ล่องลอย และไปอุดหลอดเลือดไว้ในที่สุด ลิ้นหัวใจรั่วทาให้เกิดลิ่มเลือด ขึ้นไปตามหลอดเลือดสู่ สมองผ่าน emboli carotid artery จากหัวใจมักเกิดจากการที่หวั ใจเต้นไม่สม่าเสมอ เยือ่ หุ ม้ หัวใจอักเสบ การใส่ ลิ้นหัวใจเทียม กล้ามเนื้อหัวใจตาย หรื อเกิดจากเส้นเลือดที่เป็ นแผล (atherosclerosis) .STROKE คือการเกิดภาวะบกพร่ องของระบบประสาทเฉพาะที่อย่างฉับพลันทันใด ซึ่ งเป็ นผลมาจากการเกิดมีเลือดออกในสมองหรื อการที่สมองขาดเลือด Stroke แบ่งตามความผิดปกติของสมองได้ 2 ชนิดคือ 1.

calcium antagonist .การดูแลรักษา Ischemic Stroke ปั จจุบนั นี้ มียาระเบิด blood clot เป็ นพวก tissue plasminogen activator ที่ช่วยละลายลิ่มเลือดที่อุดตัน แต่ตอ้ งรักษาเร็ วภายใน 3 ชัว่ โมง หลังจากมีอาการ เร็ วๆนี้มีงานวิจยั ว่าน้ าลายค้างคาวสามารถให้เข้าเส้นเลือดเพื่อช่วยละลายลิ่มเลือดได้แม้วา่ จะรัก ษาช้าภายใน 9 ชัว่ โมง นอกจากนั้นจะเป็ นยาพวกป้ องกันการทาลายของเนื้อสมอง ได้แก่การใช้ glutamate antagonist.opiate antagonist รวมทั้ง antioxidants Hemorhagic stroke มีท้ งั การรักษาโดยการผ่าตัดและไม่ผา่ ตัด ขึ้นอยูก่ บั ขนาดและอันตรายจากก้อนเลือดรวมทั้งความเสี่ ยงจากการผ่าตัด ความสาคัญของ stroke stroke เป็ นภาวะฉุ กเฉิ นที่จะต้องไปถึงโรงพยาบาลอย่างรวดเร็ วที่สุดเท่าที่จะเร็ วได้ การป้องกัน ลดปั จจัยเสี่ ยงต่างๆ เช่น เบาหวาน ความดัน ต้องได้รับการรักษา ให้ยาป้ องกันการเกิดลิ่มเลือด ลดไขมันในเลือด รักษาโรคหัวใจที่เป็ นอยู่ โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน หรือ Stroke เกิดจากภาวะทีส ่ มองขาดเลือดไปเลีย ้ ง ้ อดทีน เพราะมีการอุดตันของเสนเลื ่ าเลือดไปเลีย ้ งสมองสว่ นต่างๆ สง่ ผลให ้สมองขาดเลือด อยูใ่ นภาวะทีท ่ างานไม่ได ้ กลายเป็ น โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน อาการเบือ ้ งต ้นทีพ ่ บบ่อยของ ่ ตาพร่ามัวมองเห็นภาพซอน ้ มีอาการชาครึง่ ซก ี โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน เชน อ่อนแรงและหน ้าเบีย ้ ว หรือมีอาการแขนขาอ่อนแรงร่วมด ้วย พูดลาบาก หรือฟั งไม่เข ้าใจ เวียนศรี ษะ การทรงตัวไม่ด ี เดินเซ กลืนลาบาก ปวดศรี ษะ (บางครัง้ จะมีอาการปวดศรี ษะรุนแรง) ซงึ่ อาจจะแสดงอาการออกมาอย่างใดอย่างหนึง่ หรือมีอาการหลายอย่างพร ้อมกัน สว่ นใหญ่ โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน มักเกิดในกลุม ่ วัยกลางคนขึน ้ ไป ซงึ่ เป็ นชว่ งวัยทีก ่ าลังสร ้างสถานะทางเศรษฐกิจและสงั คม หากพบว่ามีอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์ เพือ ่ ให ้การรักษาและวินจ ิ ฉั ยโดยด่วน ถ ้าผู ้ป่ วย โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน ได ้รับการรักษาและสามารถกลับคืนมาเป็ นปกติใน 24 ชวั่ โมง เรียกว่า TIA (Transient Ischemic Attack) หรือ Mini stroke สาเหตุสาคัญของ โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน เกิดจากการมีไขมันไปเกาะผนังหลอดเลือดด ้านในหลอดเลือดสมอง หรือมีลม ิ่ เลือดขนาดเล็กทีล ่ น ิ้ หัวใจและผนังหัวใจ หลุดลอยตามกระแสเลือดไปอุดตันหลอดเลือดในสมอง ซงึ่ มักพบในผู ้ป่ วยโรคหัวใจเต ้นผิดจังหวะ หัวใจโต ลิน ้ หัวใจตีบหรือรั่ว ผนั งหัวใจรั่ว .

้ อดอุดตัน หรือเกิดจากการฉีกของผนังหลอดเลือดด ้านใน ทาให ้เสนเลื รวมถึงการแข็งตัวของเลือดทีเ่ ร็วเกินไป หรือเกล็ดเลือดมากเกินไป ล ้วนเป็ นสาเหตุหลักทีท ่ าให ้หลอดเลือดอุดตันได ้ ี่ งต่อการเกิด โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน ได ้แก่ผู ้ทีเ่ ป็ นโรคความดันโลหิตสูง ผู ้ทีเ่ ข ้าข่ายเสย ่ โรคหัวใจเต ้นผิดจังหวะ โรคกล ้ามเนือ โรคเบาหวาน โรคอ ้วน โรคหัวใจ เชน ้ หัวใจขาดเลือด ้ ทาให ้มีลม ิ่ เลือดหลุดไปอุดเสนเลือดสมอง ผู ้ทีส ่ บ ู บุหรีเ่ ป็ นประจา ผู ้ทีม ่ ไี ขมันในเลือดสูง จะทาให ้เกิดการอุดตันของหลอดเลือดทีไ่ ปเลีย ้ งสมองเร็วกว่าปกติ ผู ้ทีด ่ ม ื่ แอลกอฮอล์มาก ละเลยการออกกาลังกาย นอกจากนีฮ ้ อร์โมนบางอย่างโดยเฉพาะฮอร์โมนเพศหญิง จะทาให ้หลอดเลือดดาในสมองอักเสบได ้ การป้องก ัน โรคหลอดเลือดสมองตีบต ัน ทีค ่ วรปฏิบ ัติอย่างเคร่งคร ัด งดสูบบุหรี่ ควบคุมอาหาร อย่าให ้น้ าหนักตัวเกินเกณฑ์มาตรฐาน ออกกาลังกายอย่างสมา่ เสมอ ควบคุมระดับไขมันในเลือดให ้อยูใ่ นเกณฑ์ปกติ ถ ้าเป็ นเบาหวาน ควรรักษาระดับน้ าตาลให ้ใกล ้เคียงปกติมากทีส ่ ด ุ หลีกเลีย ่ งเครือ ่ งดืม ่ แอลกอฮอล์ ถ ้าเป็ นโรคความดันโลหิตสูง ควรดูแลความดันโลหิตให ้อยูใ่ นเกณฑ์ปกติ ่ แขนขาอ่อนแรง ปากเบีย หากมีอาการผิดปกติ เชน ้ ว พูดลาบาก เวียนศรี ษะ ้ ควรรีบพบแพทย์โดยเร็วทีส มองเห็นภาพซอน ่ ด ุ ี่ ง ควรตรวจวินจ ิ ฉั ยโรคหัวใจ เพือ ่ ตรวจหาความเสย เพราะอาจเกิดลิม ่ เลือดในหัวใจหลุดเข ้าไปอุดตันในหลอดเลือดสมองได ้ การจะทราบว่าผู ้ป่ วยทีม ่ าพบแพทย์เป็ น โรคหลอดเลือดสมอง หรือไม่ เป็ นทีจ ่ ด ุ ใด มีความรุนแรงเพียงใดนัน ้ ควรทาการตรวจโดยเครือ ่ งมือทางการแพทย์ ทีใ่ ห ้ผลละเอียดและมีความแม่นยาสูง เพือ ่ ประกอบการวินจ ิ ฉั ยของแพทย์ ซงึ่ มีหลายวิธ ี อาทิ การตรวจสมองด ้วยคอมพิวเตอร์ (CT Scan) การตรวจด ้วยคลืน ่ สนามแม่เหล็กไฟฟ้ า (MRI และ MRA) การตรวจการไหลเวียนเลือดของหลอดเลือดในสมอง (Transcranial Doppler : TCD) และการตรวจหลอดเลือดคอ เป็ นต ้น ซงึ่ ผลทีไ่ ด ้มีความละเอียดแม่นยามากพอ ิ ธิภาพ ทีจ ่ ะชว่ ยทาให ้แพทย์วางแผนการรักษาได ้อย่างมีประสท การร ักษา โรคหลอดเลือดสมองตีบต ัน สงิ่ ทีเ่ ป็ นปั จจัยสาคัญชว่ ยให ้เกิดความสาเร็จในการรักษา โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน คือ การทาให ้เซลล์ของสมองยังอยูร่ อดให ้ได ้นานทีส ่ ด ุ ถ ้าเราสามารถทาให ้เลือดไหลเวียนได ้ทันเวลาและในระดับทีเ่ พียงพอ ก็สามารถทาให ้เนือ ้ สมองบริเวณนัน ้ ฟื้ นตัวได ้เร็ว สง่ ผลให ้ผู ้ป่ วยกลับมาเป็ นปกติได ้ ซงึ่ การรักษานีจ ้ ะต ้องทาภายใน 3 ชวั่ โมง เพือ ่ ให ้ยาละลายลิม ่ เลือด (Thrombolysis) .

หลอดเลือดแตกในเนื้ อสมอง มีผลทาให้ผปู ้ ่ วยมีอาการผิดปกติทางระบบประสาทขึ้นมาทันที เนื่องจากเลือดที่ออกจะไปกดเบียดเนื้ อสมอง ทาให้สมองทางานผิดปกติ และนอกจากนี้ยงั เกิดความดันในโพรงกะโหลกศีรษะเพิ่มขึ้น ผูป้ ่ วยมักเกิดอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน ถ้ามีเลือดออกมาเป็ นจานวนมาก หรื อเลือดออกในก้านสมอง ผูป้ ่ วยอาจหมดสติ หรื อเสี ยชีวติ ได้อย่างรวดเร็ ว .ี่ วชาญด ้านสมองเท่านั น การให ้ยานีผ ้ ู ้ป่ วยควรอยูใ่ นความดูแลของผู ้เชย ้ หลังจากให ้ยาแล ้วผู ้ป่ วย โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน ควรอยูใ่ นโรงพยาบาล 2-3 วัน เพือ ่ ดูอาการต่อไป หากเกิน 3 ชวั่ โมงแล ้ว ผู ้ป่ วยควรได ้รับการรักษาในหอผู ้ป่ วย โรคหลอดเลือดสมอง ่ เพือ ่ ทาการรักษาด ้วยวิธก ี ารทีเ่ หมาะสมต่อผู ้ป่ วยมากทีส ่ ด ุ เชน ี น ้อยทีส รักษาโดยการให ้ยาบางประเภท เพือ ่ ให ้เซลล์สมองเสย ่ ด ุ โดยระยะแรกๆ ิ เพือ ้ ควรจะดูแลผู ้ป่ วย โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน อย่างใกล ้ชด ่ สงั เกตอาการแทรกซอน ่ โรคเบาหวาน ความดันสูง โรคไต ปอดบวม กลืนลาบาก บาบัดรักษาโรคอืน ่ ๆ ของผู ้ป่ วย เชน เป็ นต ้น ้ ใชกายภาพบ าบัดในรายทีเ่ ป็ นอัมพาต ไม่วา่ จะเป็ นการฝึ กนั่ ง ยืน เดิน การฝึ กกลืน ฯลฯ ึ เศร ้า เป็ นปั ญหาทีพ ในรายทีซ ่ ม ่ บบ่อยในผู ้ป่ วยทีเ่ ป็ นโรคอัมพาต ้ มักจะให ้การรักษาโดยใชจิตบาบัดร่วมด ้วย ผู ้ป่ วยควรได ้รับการฟื้ นฟูมากทีส ่ ด ุ เพือ ่ ให ้ชว่ ยเหลือตัวเองหรือเป็ นอิสระมากทีส ่ ด ุ ผู ้ป่ วยบางรายชว่ ยเหลือตัวเองไม่ได ้ ทีมแพทย์และพยาบาล ควรจะมีการติดตามอาการผู ้ป่ วยขณะบาบัดทีบ ่ ้านด ้วย หลอดเลือดในสมองแตก อาการของโรค โรคหลอดเลือดสมองแตก คือ อาการที่หลอดเลือดในสมองฉีกขาด จึงทาให้เลือดออกในสมอง ซึ่ งส่ งผลให้เสี ยชีวติ ได้ สาเหตุสาคัญเกิดจากภาวะความดันโลหิ ตสู ง บางคนเรี ยกโรคนี้วา่ โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต เป็ นโรคที่พบบ่อยที่สุดของโรคทางระบบประสาท ไม่วา่ จะอยูใ่ นกลุ่มคนสาขาอาชีพใดก็ตาม ล้วนมีโอกาสเสี่ ยงที่จะเป็ นอัมพฤกษ์ อัมพาต จากโรคหลอดเลือดสมองแตกได้ นพ.ประเสริ ฐ ศัลย์ววิ รรธน์ แพทย์ประจาศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลเวชธานี กล่าวว่า โรคหลอดเลือดในสมองแตก ก่อให้เกิดอาการต่างๆ ทางระบบประสาท ซึ่งผูป้ ่ วยจะมีอาการอย่างเฉี ยบพลันทันทีทนั ใด แต่กลับใช้เวลาในการฟื้ นตัวค่อนข้างนาน ซึ่ งหากได้รับการดูแลรักษาที่ถูกต้องและรวดเร็ วตั้งแต่แรก จะสามารถลดอัตราการตายและพิการลงได้มาก หรื อสามารถกลับมาใช้ชีวติ แบบคนปกติได้ โดยหลอดเลือดในสมองแตกสามารถแบ่งได้เป็ น 2 ลักษณะ ดังนี้ 1.

5 แสนคน เสี ยชีวติ จากโรคนี้ปีละกว่า 4.มีอาการปวดหัวในตอนเช้าบ้างหรื อไม่ .5 หมื่นคน สาเหตุเกี่ยวข้องมาจากหลายโรค โดยเฉพาะโรคความดันโลหิ ตสู งและเบาหวานเสี่ ยงสู งกว่าคนทัว่ ไป 2-17 เท่าตัว รวมทั้งโรคหัวใจ สั ญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมอง อาการส่ วนใหญ่ที่ทาให้ผปู ้ ่ วยถูกนาตัวส่ งโรงพยาบาล คือ มีอาการแขนขาอ่อนแรง อาจเป็ นซีกใดซีกหนึ่งของร่ างกาย บางคนหน้าเบี้ยว หรื ออาจมาด้วยอาการชา ตาอาจจะมองเห็นภาพซ้อน หรื อมองไม่เห็นข้างหนึ่ง หรื อมองเห็นแค่ครึ่ งหนึ่งของตาแต่ละข้างก็ได้ มีอาการปวดศีรษะอย่างรุ นแรงและเฉี ยบพลัน หรื อเวียนศีรษะ อาเจียน อาจมีปัญหาเกี่ยวกับการพูด ซึ มลง หรื อหมดสติ มีอาการชัก ซึ่ งผูป้ ่ วยอาจมีอาการได้หลายๆ รู ปแบบ แล้วแต่ตาแหน่งของสมองที่มีการขาดเลือด หรื อมีเลือดออกในสมอง แต่ปัญหาส่ วนใหญ่ของคนไทยที่พบ คือ รอจนโรคเป็ นมากแล้วค่อยไปหาหมอ ทาให้กว่าจะถึงมือหมอผูป้ ่ วยก็เป็ นอัมพาตไปแล้ว ลองถามคาถามเหล่านี้กบั ตัวเองดูวา่ คุณหรื อคนใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้บ่อยๆ หรื อไม่ .เคยรู ้สึกตาพร่ ามัวบ้างหรื อไม่ หากพบว่าคนใกล้ชิดมีอาการน่าสงสัยว่าอาจเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ให้ลองทดสอบผูป้ ่ วยโดยให้ผปู ้ ่ วยปฏิบตั ิ 3 ข้อ เรี ยกย่อๆ ว่า STR ดังต่อไปนี้ S: (Smile) ให้ผปู ้ ่ วยยิม้ T: (Talk) ให้ผปู ้ ่ วยพูดประโยคที่มีสาระสมบูรณ์ เช่น วันนี้ อากาศสดใสดีจงั R: (Raise) ให้ผปู ้ ่ วย (ยก) ชูแขนสองข้างขึ้น อาการอีกอย่างที่ไม่ควรมองข้าม คือ ให้ผปู ้ ่ วยแลบลิ้นออกมา ถ้าลิ้นม้วนหรื อเบี้ยวไปข้างใดข้างหนึ่ง แสดงว่าส่ ออาการอันตราย โรคหลอดเลือดสมองแตก อาจฟังดูน่ากลัว แต่สามารถป้ องกันได้ หันมาเอาใจใส่ สุขภาพของตนเองและคนในครอบครัวให้มากขึ้น ตรวจสุ ขภาพประจาปี ออกกาลังกายสม่าเสมอ ควบคุมน้ าหนัก กินผักและผลไม้ทุกวัน งดบุหรี่ เลิกเหล้า รู ้จกั ปล่อยวาง .2.เคยรู ้สึกว่าแขนไม่มีแรงบ้างหรื อไม่ .หลอดเลือดแตกในชั้นเยือ่ หุ ม้ สมอง สาเหตุมกั เกิดจากการโป่ งพองของหลอดเลือดสมองบริ เวณฐานกะโหลกศีรษะ เมื่อมีเลือดออกในทันทีทนั ใด ผูป้ ่ วยจะมีอาการปวดศีรษะรุ นแรงมากอย่างที่ไม่เคยเป็ นมาก่อน บางคนอาจหมดสติ หรื อเสี ยชีวติ ได้ต้ งั แต่ระยะแรก จึงจาเป็ นที่จะต้องได้รับการรักษาอย่างเร่ งด่วน จากสถิติเมื่อปี 2550 พบว่าคนไทยกว่า 13 ล้านคน เสี่ ยงพิการจากหลอดเลือดสมองแตก/ตีบ/ตัน และมีผปู ้ ่ วยเป็ นอัมพาต อัมพฤกษ์ ปี ละ 1.

ไม่ปล่อยตัวเองให้จมอยูก่ บั ความเครี ยด ทาตัวให้ผอ่ นคลาย เดินทางสายกลางดีที่สุด แล้วคุณก็จะหลุดพ้นจากโรคหลอดเลือดสมองแตกได้อย่างแน่นอน พยายามเป็ นคนช่างสังเกตกับอาการผิดปกติ แม้จะเล็กๆ น้อยๆ ในร่ างกายของเราหรื อคนใกล้เคียง โรคร้ายหรื อรุ นแรงบางอย่างอาจจะแก้ไขได้ ที่เป็ นหนักก็จะได้เบาบางลง โรครุ นแรงหลายโรคส่ วนใหญ่ป้องกันได้ ถ้ารู ้เสี ยแต่เนิ่นๆ .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful