P. 1
Δημοσκοπήσεις και αλήθεια

Δημοσκοπήσεις και αλήθεια

|Views: 41,766|Likes:
Published by Olympia Gr
Οι αστοχίες των δημοσκοπήσεων είναι τυχαίες ή στοχευμένες;
Οι αστοχίες των δημοσκοπήσεων είναι τυχαίες ή στοχευμένες;

More info:

Categories:Types, Research
Published by: Olympia Gr on Feb 04, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/10/2013

pdf

text

original

Αφορμή για το άρθρο στάθηκε η ενδόμυχη απορία μου στην όλο και

συχνότερη εμφάνιση πολιτικών δημοσκοπήσεων από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ, σε
μία περίοδο μάλιστα όπου (κατά τη γνώμη μου) δεν υπάρχει κανéναç ÷
εμφανήç τουλάχιστον- λόγοç να γίνει κάτι τéτοιο, μιαç και éχουν περάσει μόλιç
7 μήνεç από τιç Εθνικéç εκλογéç του Ìουνίου.
Μη διαθéτονταç τιç απαραίτητεç γνώσειç για να υποστηρίÇω την, οúτωç ή
άλλωç, πάγια θéση μου ότι οι πολιτικéç δημοσκοπήσειç δεν μπορεί να
αποτελοúν τίποτε άλλο παρά μια απλή φωτογραφία μιαç δεδομéνηç στιγμήç,
προσéτρεÇα στη µοήθεια του ... διαδικτúου.
Αντί του δικοú μου λόγου λοιπόν, αç δώσουμε προσοχή στα γραπτά ενόç
από τουç πλéον προµεµλημéνουç επιστήμονεç του χώρου, του καθηγητή
Εκλογικήç Kοινωνιολογίαç του Hανεπιστημίου Αθηνών κ. Hλία
Nικολακόπουλου.
Zτο γραπτό του πόνημα με τίτλο «H ανάπτυÇη των πολιτικών
δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα», αναφéρει (οι éντονα τονισμéνεç
γραμματοσειρéç, αποτελοúν δικéç μου επισημάνσειç) :

"Όπως υπογράμμιζε ο Adlophe Quetelet, ήδη από 1ο 1825, ό1αv για
πρo1η qορά αv1ιμε1oπιoε oυo1ημα1ιkά 1ο ζή1ημα 1ης ποoο1ιkής
προocγγιoης 1ωv kοιvωvιkov qαιvομcvωv, μόνο η μέτρηση επιτρέπει
«να ελέγξει κανείς σε ικανοποιητικό βαθμό τα κοινωνικά
γεγονότα ώστε να αποφευχθούν οι ανώφελες επαναστάσεις»
H πρo1η παρεçήγηoη αqορά 1ηv πι0αvοAογοúμεvη επιρροή 1ωv
qηqοqόρωv, oε oycoη με 1ηv οποiα επιkρα1εi η εv1úπωoη ό1ι το
προβά!ισμα κάποιου κόμματος στις !ημοσκοπ"σεις μπορεί να
!ημιουργ"σει το σύν!ρομο του νικητ"(bandwagon effect), 1ο οποiο
με 1η oειρά 1ου εivαι ιkαvό vα παραoúρει 1ους 1αAαv1ευόμεvους
qηqοqόρους. H άποqη αυ1ή αvαπαράγει 1ηv παραδοoιαkή o1ρα1ηγιkή
που αkοAου0οúoαv kαι αkοAου0οúv 1α kόμμα1α kα1ά 1ηv προεkAογιkή
περiοδο, διαAαAov1ας oε όAους 1ους 1όvους 1ηv επιkεiμεvη vikη 1ους.
Evδειk1ιkή εivαι η παραo1α1ιkή δια1úπωoη
1ου Pierre Bourdieu «όπως ακριβώς έκαναν οι πολέμαρχοι του
#εσαίωνα όταν ο!ηγούσαν τους στρατιώτες τους στη μάχη με
την ιαχ" ο θεός είναι μα$ί μας% έτσι και τα κόμματα ο!ηγούν τους
&ηφοφόρους τους στην κάλπη με το σύνθημα η κοιν" γνώμη
είναι μα$ί μας»
H δεú1ερη kαι oημαv1ιkό1ερη παρεçήγηoη αqορά o1ηv αυξημένη
προβλεπτικ" ικανότητα που απο!ί!εται στις !ημοσκοπ"σεις%
παραγνωρί$οντας τα σημαντικά τεχνικά και μεθο!ολογικά
προβλ"ματα, 1α οποiα kαAεi1αι vα αv1ιμε1ωπioει kά0ε ποAι1ιkή
δημοokόπηoη. TεAεiως εvδειk1ιkά πρcπει vα αvαqερ0οúv o1ο oημεiο
αυ1ό:
α. 'άθε !ειγματοληπτικ" έρευνα% ακόμη και αν έχει τηρ"σει με
σχολαστικότητα όλες τις μεθο!ολογικές επιταγές% !εν προσφέρει
ποτέ ακριβ" αποτελέσματα αλλά εν!εικτικές τιμές, οι οποiες
πρcπει πάv1α vα αçιοAογοúv1αι oυvυποAογiζοv1ας 1ο
αv1io1οιyο !ειγματοληπτικό σφάλμα, 1ο οποiο για 1ις 1ρcyουoες
προεkAογιkcς δημοokοπήoεις δεv εivαι πο1c μιkρό1ερο
από ()* Bcµαια, η διεçαγωγή πAη0oρας δημοokοπήoεωv, o1η
διάρkεια μιας oυγkεkριμcvης περιόδου, από διαqορε1ιkοúς qορεiς, o1ο
μc1ρο που οδηγεi oε oυγkAivοv1α απο1εAcoμα1α, μπορεi vα
oυvεπάγε1αι εk 1ωv πραγμά1ωv 1η μεiωoη 1ου δειγμα1οAηπ1ιkοú
oqάAμα1ος, πο1c όμως 1ο μηδεvιoμό 1ου.
µ. H 1ήρηoη 1ωv αυo1ηρov με0οδοAογιkov επι1αγov 1ης o1α1ιo1ιkής
0εωρiας, kυρiως όoοv αqορά 1ηv επιAογή 1ου δεiγμα1ος, oυvεπάγε1αι
ό1ι 1ο oúvοAο (ή η oυv1ριπ1ιkή πAειοqηqiα) 1ωv α1όμωv που
επιAcγοv1αι 0α δεy0οúv vα oυμμε1άoyουv o1ηv cρευvα, γεγοvός που
δεv εivαι δυvα1ό vα 1ηρη0εi από kαμiα ποAι1ιkή δημοokόπηoη. Eivαι
όμως γvωo1ό kαι εμπειριkά 1εkμηριωμcvο ό1ι οι ποAi1ες που αρvοúv1αι
vα απαv1ήoουv oε ποAι1ιkcς δημοokοπήoεις εvδcyε1αι vα διαqcρουv
ουoιωδoς από εkεivους που απαv1οúv, qαιvόμεvο o1ο οποiο cyει
αποδο0εi ο yαραk1ηριoμός «oπειροειδής 1ης oιωπής». t1oι, όλες
ανεξαιρέτως οι πολιτικές έρευνες είναι υποχρεωμένες να
καταφύγουν% από κάποιο στά!ιο και μετά% σε εμπειρικούς
κανόνες !ειγματολη&ίας και να επινο"σουναντίστοιχους
εμπειρικούς κανόνες για να αντιμετωπίσουν τις συνακόλουθες
στρεβλώσεις
γ. O oυyvό1ερα εqαρμοζόμεvος εμπειριkός kαvόvας εivαι η στάθμιση
των αποτελεσμάτων με βάση τη !ύναμη των κομμάτων στις
προηγούμενεςβουλευτικές εκλογές, 1εyvιkή που µαoiζε1αι όμως oε
δúο επιoqαAεiς υπο0coεις: πρo1οv ό1ι οι qηqοqόροι 0υμοúv1αι kαι
αvαπαράγουv 1ηv προηγοúμεvη qήqο 1ους kαι δεú1εροv ό1ι οι
qηqοqόροι αυ1οi, 1ωv οποiωv η δcoμευoη ποAAαπAαoιάζε1αι 1εyvη1ά,
αv1ιπροoωπεúουv επαρkoς 1ηv ποAι1ιkή παρά1αçη o1ηv οποiα αvήkουv.
Kαι οι δúο όμως αυ1cς υπο0coεις cyει αποδειy0εi ό1ι μόvο εv μcρει
ιoyúουv o1ηv πράçη kαι μόvο oε ποAι1ιkό περιµάAAοv όπου η cvvοια 1ης
kομμα1ιkής 1αú1ιoης kαAúπ1ει oημαv1ιkά 1μήμα1α 1ου πAη0υoμοú.
Av1i0ε1α, oε περιόδους μειωμcvης kομμα1ιkής 1αú1ιoης kαι
αποo1αoιοποiηoης 1ωv ποAι1ov από 1ηv ποAι1ιkή, η ακριβ"ς
αναπαραγωγ" της προηγούμενης &"φου καθίσταται εξαιρετικά
αμφιλεγόμενη και η επιλεκτικ" πολιτικ" μν"μη αποτελεί συχνά
τον κανόνα
δ. Oι προεκλογικές !ημοσκοπ"σεις που αναφέρονται στη
πρόθεση &"φου% από την ί!ια τους τη φύση% !εν αφορούν μία
πράξη αλλά μία πρόθεση και% επομένως% είναι α!ύνατο να
συνυπολογίσουν, 1ουAάyιo1οv με o1α1ιo1ιkά 0εμεAιωμcvες
με0όδους, την εν!εχόμενη !ιαφοροποίηση μεταξύ προθέσεων και
πράξεων% ι!ιαίτερα μάλιστα σε περιό!ους όπου το τμ"μα των
ταλαντευόμενων &ηφοφόρων συνεχώς !ιευρύνεται Tο γεγοvός
αυ1ό, μάAιo1α, cyει οδηγήoει προoqά1ως αkόμη kαι oε με0οδοAογιkή
αμqιoµή1ηoη 1ης cvvοιας «πρό0εoη qήqου». AAAωo1ε oε όAες 1ις
προεkAογιkcς δημοokοπήoεις υπάρyει πάv1α cvας, μεγαAú1ερωv ή
μιkρό1ερωv διαo1άoεωv, απροoδιόριo1ος yoρος που περιAαμµάvει
εkεivους οι οποiοι o1ηv ερo1ηoη ως προς 1ηv πρό0εoη 1ης qήqου
kα1αqεúγουv o1ο «δεv γvωρiζω» ή «δεv απαv1o», οι οποiοι
kα1αyρηo1ιkά οvομάζοv1αι «αvαποqάoιo1οι» kαι για 1ωv οποiωv 1ις
επιAογcς υπάρyει ουσιαστικ" άγνοια
t1oι, αkόμα kαι αv υπο1ε0εi ό1ι μια προεkAογιkή δημοokόπηoη
μποροúoε, ως δια μαγεiας, vα αv1ιμε1ωπioει kαι vα επιAúoει όAα 1α
παραπάvω προµAήμα1α, 0α πρcπει vα υπογραμμιo1εi ό1ι η ακρίβεια%
την οποία οι χρ"στες αλλά και το ευρύτερο κοινό αναμένουν από
αυτ"ν% βρίσκεται σε πλ"ρη αναντιστοιχία με τις πραγματικές
!υνατότητες της μεθό!ου και υπερβαίνει κατά πολύ τα
προβλεπόμενα από τη στατιστικ" θεωρία.οι 1υπιkοi kαvόvες που
cyουv ε0ιμιkά kα0ιερω0εi o1ηv EAAάδα kαι που περιορiζοv1αι o1ηv
αvαqορά 1ης 1αυ1ό1η1ας 1ης cρευvας, cyουv περιοριoμcvη μόvο
oημαoiα. AιαoqαAiζουv απAoς ό1ι 1ο ιvo1ι1οú1ο που πραγμα1οποiηoε
1ηv cρευvα δηAovει 1ουAάyιo1οv ό1ι cyει αkοAου0ήoει kαι αποδcyε1αι
kάποιους γεvιkά αποδεk1οúς kαvόvες, yωρiς πάv1ως vα μπορεi kαvεiς
vα εAcγçει 1ηv αAή0εια 1ωv ιoyυριoμov αυ1ov, kαι kυρiως yωρiς vα
μπορεi vα εAcγçει 1ηv αçιοAόγηoη kαι o1ά0μιoη 1ωv oυγkεkριμcvωv
ευρημά1ωv 1ης cρευvας.»
Héραν των όσων αναφéρει ο κ. Nικολακόπουλοç, éχει παρατηρηθεί και το
φαινόμενο των δημοσκοπήσεων οι οποίεç περιλαμµάνουν ερωτήσειç που
καθοδηγοúν τον ερωτώμενο προç μία συγκεκριμéνη απάντηση.
Fνωστότατη εταιρία, σε δημοσκόπηση που δημοσιεúθηκε στο «Hρώτο Oéμα» είχε
την εÇήç ερώτηση: «Είστε υπéρ του προγράμματοç ΕΕ-ANT που αποσκοπεί στη
διάσωση τηç χώραç ή υπéρ τηç απόρριµήç του με κίνδυνο χρεωκοπίαç;». Oπωç
παρατηρείτε, στο πρώτο σκéλοç γίνεται λόγοç για «διάσωση» και στο δεúτερο για
«χρεωκοπία», κάτι που µéµαια οδηγεί αυτομάτωç στην επιλογή τηç υποτιθéμενηç
σωτηρίαç. Hροφανώç, λοιπόν, πρόκειται για δίλλημα που εμπεριéχει µéμα, με
σκοπό να συμπεράνει ο ερωτοúμενοç ότι ο λαόç είναι υπéρ των μéτρων, κάτι που
µéµαια δεν ισχúει. Μια χωρίç καμιά σκοπιμότητα ερώτηση θα μποροúσε να ήταν:
«Είστε υπéρ του προγράμματοç ΕΕ-ANT ;»
Zτην ίδια κατευθυνόμενη δημοσκόπηση διαµάçουμε άλλο ερώτημα: «Hρéπει ή όχι
να περιοριστοúν οι απεργίεç σε λογικά επίπεδα;». H παγίδα εδώ µρίσκεται
φυσικά στη φράση «λογικά επίπεδα», που οδηγεί τον ερωτώμενο να απαντήσει
θετικά ακόμα και αν είναι υπéρ των απεργιών. Eτσι, αυτό éχει ωç αποτéλεσμα η
δημοσκοπική εταιρεία να δίνει την πλαστή εντúπωση στον αναγνώστη ότι ο
κόσμοç είναι κατά τηç διαμαρτυρίαç, με σκοπό να αποτρéµει κι εκείνον από
παρόμοιεç αντιδράσειç μελλοντικά.
Kι επειδή η εικόνα μπορεί να μεταφéρει καλúτερα τον γραπτό λόγο, αç πάρουμε
éνα δείγμα από τα αποτελéσματα των δημοσκοπήσεων τα οποία μποροúμε να
συγκρίνουμε με την πραγματικότητα.
Αναφéρομαι φυσικά στιç τελευταίεç µουλευτικéç εκλογéç.
Zυνεχίçονταç το µάÇιμο στο διαδúκτιο, κéντρισε το ενδιαφéρον μου το blog
alepouda .blogspot .gr και η εÇαιρετική δουλειά που éχει κάνει στο άρθρο
«Aημοσκοπήσειç, πόσο επιτυχημéνεç είναι οι προµλéµειç τουç ;», το οποίο
μπορείτε να δείτε ολοκληρωμéνο στοlink
http :// alepouda .blogspot .gr /2012/05/ blog -post _28. html #
Oα πρéπει όντωç να συμφωνήσω με την απορία που εκφράçει ο/η
αρθρογράφοç :
«Aεν μπορώ να καταλάµω πώç εταιρίεç που πéτυχαν την πρόµλεµη σε AΑOZ,
AHZY, Oικολόγουç/Hράσινουç στη μισή ποσοστιαία μονάδα, éπεσαν 4 εωç 10
ολόκληρεç μονάδεç κάτω απο το αποτéλεσμα του Zυριçα.
Oι εταιρίεç αστόχησαν επίσηç και στιç απαισιόδοÇεç προµλéµειç τουç για τουç
ΑνεÇάρτητουç Eλληνεç και µéµαια - όπωç πιθανά θα θυμάστε - στα
αποτελéσματα τηç Xρυσήç Αυγήç, απο μία éωç πéντε ποσοστιαίεç μονάδεç»
Αç εÇετάσουμε τιç εικόνεç :
Αυτéç ωç ... γενική εικόνα τηç επιτυχίαç ή όχι στην πρόµλεµη των
αποτελεσμάτων.
Αç δοúμε και ειδικότερα την σωστή ... στόχευση για κάθε éνα από τα κόμματα
που μπήκαν τελικά στη Bουλή.
Zημειώνω και πάλι ότι, οι εικόνεç προéρχονται από την εÇαιρετική δουλειά του
blog alepouda.blogspot.gr
εÇαιρετική στόχευση και αρκετéç αισιόδοÇεç προµλéµειç για τη Néα Aημοκρατία !!
άλλη μία εÇαιρετική στόχευση και περισσότερεç αισιόδοÇεç προµλéµειç για το
HΑZOK !!
επίσηç εÇαιρετική στόχευση και πολú περισσότερεç αισιόδοÇεç προµλéµειç για
την AHΜΑP !!
οι σωστή στόχευση συνεχίçεται και για το KKΕ ...
και κάπου εδώ ... αρχίçουν τα "προµλήματα". Zτον ZYPÌZΑ, οúτε υποµία
προσéγγισηç τηç σωστήç πρόµλεµηç, ενώ οι απαισιόδοÇεç προµλéµειç ...
µγαίνουν εκτόç των ορίων του στόχου !!
τα "προµλήματα" σωστήç στόχευσηç, συνεχίçονται και για το κίνημα των
ΑνεÇάρτητων Ελλήνων, με τιç περισσότερεç εταιρίεç να éχουν ... απαισιόδοÇεç
προµλéµειç ...
και ολοκληρώνονται με τιç προµλéµειç για την Xρυσή Αυγή ...
Επισημαίνω ότι οι εικόνες του άρθρου αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία
του blogaleo!"a#blog$o%#g&' και μόνο κατόπιν αδείας από τον ( την
δημιουρ)ό τους μπορούν να *ρησιμοποιηθούν#
Kλείνονταç το άρθρο, θα πρéπει να αναφéρω ότι σúμφωνα με καλά
πληροφορημéνεç πηγéç, σε όλεç τιç δημοσκοπήσειç των τελευταίων μηνών, το
ποσοστό όσων αρνοúνται να πάρουν μéροç σε αυτéç, Çεπερνά το 55% - 60%,
ενώ σε κάποιεç από αυτéç, ωç δειγματοληπτικό σφάλμα αναφéρεται το ποσοστό
του ... 3% (!!)
Oυμίçω απλά ότι το 3% αποτελεί το όριο με µάση το οποίο κάποιο κόμμα
αντιπροσωπεúεται ή όχι στη Bουλή.
Tο άρθρο αυτό, σε καμία περίπτωση δεν είχε ωç σκοπό να "καταργήσει" στη
συνείδηση των αναγνωστών του, οúτε τιç εταιρίεç δημοσκοπήσεων, οúτε τα
δημοσκοπικά τουç ευρήματα.
Zτόχοç μου ήταν να υποστηρίÇω την άποµή μου, éτσι όπωç αυτή εκφράστηκε
στην αρχή του άρθρου, με την υπόμνηση ότι -σε κάθε περίπτωση- θα πρéπει
κανείç να προσéχει όχι μόνο το τι διαµάçει ή µλéπει, αλλά να προσπαθεί να µρει
τα "µιλά γράμματα" (εάν υπάρχουν) καθώç επίσηç και το πότε, πώç και από ποú,
από ποιον και το γιατί δίνει την προσοχή του σε αυτό (ή αυτόν) που επιλéγει ...
Zτην απόλυτα ρευστή πολιτικά εποχή μαç, οι ερωτήσειç που δικαιωματικά
υποχρεοúμαστε να κάνουμε στουç εαυτοúç μαç, αç αποτελéσουν το πρώτο (ίσωç)
µήμα αφúπνισηç των συνειδήσεών μαç, και τηç πολιτικήç παρακαταθήκηç που
καλοúμαστε να αφήσουμε στουç απογόνουç μαç.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->