G-PAC

სიახლეები
გამოცემა - 5· ნოემბერი , 2012

კრიტიკა გადაჭრის გზებთან ერთად:
რა უნდა გააკეთონ არასამთავრობო ორგანიზაციებმა ახლა

ამ გამოცემაში:
კრიტიკა გადაჭრის
გზებთან ერთად:
რა უნდა გააკეთონ
არასამთავრობო
ორგანიზაციებმა ახლა
არასამთავრობო ორგანიზაციები საპარლამენტო არჩევნებისთვის
დემოკრატიულ პროცესებს აძლიერებენ

ფრონ ნაზი

1

2

უმუშევრობის პრობლემის მოსაგვარებლად
არასამთავრობო
სექტორის უფრო მეტი
ჩართულობაა საჭირო

3

არასამთავრობო ორგანიზაციების ძალისხმევით
ჯანდაცვის რეფორმა გადაიხედება პრიორიტეტების შეთავაზება
ჯანდაცვის სექტორის
გასაუმჯობესებლად

4

სამოქალაქო საზოგადოება ხელს უწყობს
კორპორაციულ ანგარიშვალდებულებას

5

საზოგადოების
ინტერესების დაცვა

Advocacy

სამოქალაქო
პასუხისმგებლობა

Civic Responsibility
ამ პუბლიკაციის გამოცემა
ამერიკელი ხალხის
გულისხმიერების შედეგად,
USAID-ის დახმარებით გახდა
შესაძლებელი. პუბლიკაცია არ
გამოხატავს USAID-ის ან
ამერიკის შეერთებული
შტატების მთავრობის
შეხედულებებს

ახლანდელმა არჩევნებმა აჩვენა ქართველი
მოქალაქეების უნარი, ერთად შეიკრიბონ
და ცვლილებაზე მოახდინონ გავლენა.
მოქალაქეებმა
პატიმართა
წამების
წინააღმდეგ დემონსტრაციები გამართეს,
რამაც
სოციალური
სამართლიანობის
საჯარო
მოთხოვნას ხმა აუმაღლა.
დემონსტრაციების შემდეგ, მოქალაქეებმა
გამოამჟღავნეს ძირითადი სამოქალაქო
უფლებები, ხმის მიცემის უფლება და
ზუსტი მესიჯი გაუგზავნეს მთავრობას და
არასამთავრობო
ორგანიზაციებს,
რომ
ფრონ ნაზი, მისიის ხელმძღვანელი, 2012 წლის
სამართალი და ანგარიშვალდებულების
ოქტომბერს, თბილისში არასამთავრობო
უზრუნველყოფა ქართული საზოგადოების
ორგანიზაციებთან ერთად ახალ პოლიტიკურ
მთავარი პრინციპებია. ახალმა მთავრობამ
ლანდშაფტს განიხილვას.
საზოგადოებას უპასუხა არასამთავრობო
და
ანალიტიკური
ორგანიზაციების,
ადვოკატირების
ჯგუფების
წარმომადგენახალმა მთავრობამ არასამთავრობო ორგანილებთან კონტაქტზე გასვლით.
ზაციებს გაუხსნა შესაძლებლობების ფანჯარა,
ახალი პოლიტიკური ლანდშაფტი არასამმმართველი სისტემის და მთავარი პოლიტიკის
თავრობო ორგანიზაციებისვის
უნიკალურ
შეცვლაში. ეს არის შანსი არასამთავრო
შესაძლებლობას წარმოადგენს. მაშინ როდესაც
ორგანიზაციებისთვის, აჩვენოს მთავრობას, რომ
საქართველოში
მთავარი
სოციალური
ისინი შეიძლება იყვენენ გადამწყვეტი პარტნისაკითხები იგივე რჩება (მაგ. ჯანდაცვა,
ორები ქვეყნის განვითარებაში, და ასევე
განათლება, ეკონომიკური განვითარება, სოფდაუმტკიცონ საზოგადოებას რომ არ არიან
ლის
მეურნეობა
და
დემოკრატიული
„გრანტიჭამიები“.
მმართველობა) ცვლილების შესაძლებლობა
ეს არის არასამთავრობო ორგანიზაციიზრდება. ბევრი არასამთავრობო ორგანიზაცია
ებისთვის რისკისა და შესაძლებლობების
მრავალი წლის მანძილზე ქართულ საზომომენტი. თუ არასამთავრობო ორგანიზაციები
გადოებაში არსებულ ძირითად საკითხებზე
ვერ მოახერხებენ საზოგადოების დამოკიმუშაობდა, რამაც ისინი შესაბამის სფეროებში
დებულების
მთავრობამდე
ეფექტიანად
ექსპერტებად ჩამოაყალიბა. ამგვარად, ორივე,
მიტანას, შემცირდება საზოგადოების ნდობა
საზოგადება და ახალი მთავრობა არასამარასამთავრობო
ორგანიზაციების
მიმართ,
თავრობო სექტორს ელოდება, რათა
სოციროგორც ცვლილების ფაქტორი. მეორეს მხრივ,
ალური
საკითხების
პრიორიტეტებად
მთავრობასთან კარგი ურთიერთობა გააუმჯოგამოყოფაში დაეხმაროს და მათ გადასაჭრელად
ბესებს არასამთავრობო ორგანიზაციების იმიჯს.
კონკრეტული სტრატეგია შესთავაზოს.
ამასთან ერთად, არასამთავრობო ორგანირომ გაგვეგო თუ რის გაკეთებას გეგმავენ
ზაციებმა უნდა დააბალანსონ მთავრობასთან
არასამთავრობო
ორგანიზაციები
ახალი
პარტნირობასა,
დამოუკიდებლობასა
და
შესაძლებლობების გამოსაყენებლად და განგვემაკონტროლებელ სტატუსს შორის სხვაობა.
საზღვრა როგორ შეიძლება მათი დახმარება
არსებითია, რომ არასამთავრობო ორგანიადვოკატირების კამპანიების განხორციელებაში,
ზაციების როლი ჩამოყალიბდეს, როგორც
EWMI G-PAC-მა არასამთავრობო ორგანიზაციკრიტიკული, მიუხედავად ამისა კრიტიკა
ებთან და სტურენტებთან დისკუსიები ჩაატარა
გადაჭრის გზების პოვნის გარეშე პრობლემას
მთელი საქართველოს ფარგლებში. როდესაც
ვერ გადაჭრის.
EWMI G-PAC-ის სიახლეების ეს გამოცემა
მონაწილეებმა გააცნობიერეს რომ ძირითადი
სოციალური
საკითხები
იგივე
რჩება,
ეძებს ისეთ არასამთავრობო ორგანიზაციების
შეთანხმდნენ რომ უფრო მეტი უნდა გაკეთდეს
პროგრამებს რომლებიც განსაზღვრავენ პრობგადაჭრის გზების განსავითარებლად.
ლემას და გადაჭრის გზებს უზრუნველყოფენ.
ჩვენ

გაგრძელება VIII გვერდზე

გ ვე რ დი 2

G- PAC- ი ს ა მ ბ ე ბ ი

„ხელოვნება საზოგადოების ინტერსებისთვის“

არასამთავრობო ორგანიზაციები საპარლამენტო

საგრანტო პროგრამა

არჩევნებისთვის დემოკრატიულ პროცესებს აძლიერებენ

პროგრამა
თვის

იმ

არის

ხელოვანთა-

განკუთვნილი,

რომელთაც საკუთარი საქმიანობით (ცეკვით, დრამატურგიით/თეატრით, კინემატოგრაფიით, სახვითი ხელოვნე
-ბით და ა.შ.) მნიშვნელოვანი
პრობლემების წინ წამოწევისა და გადაჭრის ახალი
მიდგომების შემუშავება შეუძლიათ. პროგრამაში მონაწილეობის მიღება შეუძლიათ საქართველოს მოქალაქეებს საქართველოში რეგისტრირებულ
ებთან

ორგანიზაცი-

თანამშრომლობით.

განაცხადების მიიღება ამჟამად მიმდინარეობს. დამატებითი ინფორმაცია პროგრამის შესახებ და საგრანტო განაცხადის ფორმის ჩამოტვირთვა შეგიძლიათ ვებგვერდიდან: www.ewmi-gpac.org.

„იმოქმედე ახლა“
გრანტი
ხედავ უნიკალურ, მოულოდნელ შესაძლებლობას პოლიტიკის ცვლილებისა, რომელსაც სწრაფი რეაგირება
სჭირდება? გსურს დიდი საჯარო მნიშვნელობის მქო-ნე
საკითხის მოგვარება, რომელიც სასწრაფო ყურადღების დათმობას ითხოვს? „ღია კარის“ გრანტი
10 000 აშშ დოლარის ოდენობის თანხას გასცემს პროექტებისთვის, რომლებიც 6
თვემდე გრძელდება. გრანტის მიღება შეუძლიათ არასამთავრობო
ორგანიზაციებს, არაფორმარულ ჯგუფებს და ინდივიდუალურ
პირების. გრანტის მისაღებად განაცხადის შემოტანა
მთელი წლის განმავლობაში არის შესაძლებელი. პასუხს 7-დან 10 სამუშაო
დღეში მიიღებთ, რათა შეძლოთ სწრაფად მოქმედება. განაცხადის ფორმები
შეგიძლიათ იხილოთ ჩვენს
ინტერნეტ
გვერდზე
www.ewmi-gpac.org.

გით
მოქალაქეებსაც
შეეძლოთ. მათ 350-მდე
ასეთი ინფორმაცია მოიძიეს და გამოაქვეყნეს,
მათი ნაწილი - მოკლე
ტექსტური შეტყობინებების სახით, ხოლო
ნაწილი—პირდაპირ
ინტერნეტგვერდზე
განთავსებით.
საარჩევნო კანონდარღვევებზე ყურადღების
გამახვილების გარდა არასამთავრობო ორგანიზაციები
იმაზეც
მუნოდარ ხადური (მარჯვნივ), ამჟამინდელი ფინანსთა მინისტრი, გაშაობდნენ, რომ არჩევნიხილავს “ქართული ოცნების” კამპანიის პლათფორმას, საქარნებში
მონაწილების
თველოს ანალიტიკური ორგანიზაციების მიერ გამართული პრემიღების
შესაძლებზენტაციაზე. ღონისძიების მოდერატორი ეკონომიკური პოლიტილობა ყველა იმ მოკის კვლევის ცენტრის აღმასრულებელი დირექტორი, ნინო
ქალაქეს
მისცემოდა,
ევგენიძე (მარცხნივ) გახლდათ.
ვისაც ამის კანონიერი
უფლება ჰქონდა. EWMI
ადგილობრივი და საერთაშორისო დამკვირ- G-PAC-ის კიდევ ერთმა გრანტიორმა, „კოალიციამ
ვებლების შეფასებით, პირველი ოქტომბრის არ- დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის“, საარჩევნო
ჩევნები ერთ-ერთი ყველაზე თავისუფალი და უბნების შეზღუდული შესაძლებლობების პირთა
სამართლიანი იყო საქართველოს ისტორიაში. ამ საჭიროებებზე ადაპტირებაზე იმუშავა. სხვა
წარმატებაში თავიანთი წვლილი არასამთავ- ორგანიზაციებმა, მათ შორის, „კონსტიტუციის 42
რობო ორგანიზაციებმაც შეიტანეს. ისინი ამომ- მუხლმა“ ციხეებში ჩაატარა არჩევნების დღის
რჩევლებს ინფორმირებული არჩევანის გაკეთე- მონიტორინგი და პატიმართა საარჩევნო უფლებაში, პარლამენტს საარჩევნო კოდექსის დახვე- ბების დაცვასა და მათ მიერ მიცემული ხმების
წაში, ხოლო საარჩევნო ადმინისტრაციას სამარ- სწორად დათვლაზე იზრუნა.
თლიანი, ღია და გამჭვირვალე არჩევნების ჩატაიმისთვის, რომ არჩევნები ჭეშმარიტად
რებაში დაეხმარნენ. რამდენიმე არასამთავრობო დემოკრატიული იყოს, მხოლოდ სამართლიანი
ორგანიზაციამ წინასაარჩევნო პერიოდის მონი- და
გამჭვირვალე
საარჩევნო
პროცესები
ტორინგი განახორციელა და საარჩევნო კოდექ- საკმარისი
არ
არის.
ამისთვის
ისიც
სისა და ამომრჩეველთა უფლებების დარღვევის აუცილებელია, რომ ამომრჩეელი კარგად იყოს
არაერთი შემთხვევა დააფიქსირა. მაგალითისა- ინფორმირებული.
სწორედ
ამ
მიზანს
თვის, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქარ- ემსახურებოდა ოთხი ქართული ანალიტიკური
თველომ“ (TI Georgia) 12 სექტემბერს გამოაქვეყნა ორგანიზაციის მიერ ერთობლივად განხორანგარიში, სადაც ასეთ დარღვევებზე იყო ციელებული პროექტი, რომლის ფარგლებშიც ამ
საუბარი (http://transparency.ge/en/post/report/new- ორგანიზაციებმა არჩევნებში მონაწილე ექვსი
ti-georgia-report-pre-election-environment).
პოლიტიკური პარტიისა და კოალიციის (მათ
საარჩევნო
პერიოდში
„საერთაშორისო შორის, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ და
გამჭვირვალობა - საქართველო“ თანამშრომ- „ქართული ოცნების“) საარჩევნო პროგრამები
ლობდა „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა გაანალიზეს. EWMI G-PAC-ის მიერ დაფინანსეასოციაციასთან“ (GYLA) და „სამართლიანი არჩევ- ბულმა კონსორციუმმა პარტიებისა და კოალინებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზგა- ციის საარჩევნო პროგრამების პრეზენტაციებსაც
დოებასთან“ (ISFED) და მათთან ერთად განახორ- უმასპინძლა. კონსორციუმმა ასევე მოამზადა ვებციელა ინოვაციური პროექტი, რომლის თანადამ- გვერდი, www.econpolicyfact.ge, სადაც საარჩევნო
ფინასებელიც EWMI G-PAC იყო. პროექტის ფარგ- პროგრამები, საარჩევნო სუბიექტების განცხალებში
მომზადდა
ინტერნეტ
გვერდი დებები და მათი ექსპერტული შეფასებები
(www.electionportal.ge) ინტერაქტიული რუკით, განათავსა. შეფასების კრიტერიუმებად ფაქტობსადაც გამოვლენილი დარღვევების ადგილმდე- რივი სიზუსტე, რეალისტურობა და სხვა მახაბარეობა იყო აღნიშნული. დარღვევების შესახებ სიათებლები გამოიყენებოდა.
ინფორმაციის გამოქვეყნება, პროექტში მონაწილე
ქართული
სამოქალაქო
საზოგადოება
დამკვირვებელ ორგანიზაციებთან ერთად, რი- ადვოკატირებას საარჩევნო კანონმდებლობის

გაგრძელება VII გვერდზე

გ ა მოცე მ ა 5· ნ ოე მ ბე რ ი 2012

უმუშევრობის პრობლემის მოსაგვარებლად არასამთავრობო
სექტორის უფრო მეტი ჩართულობაა საჭირო
საზოგადოებრივი
აზრის
გამოკითხვის
ბაზრის მოთხოვნებთან. მაგრამ, როგორ უნდა
შედეგები ცხადჰყოფს, რომ
უმუშევრობა
მოახერხოს სახელმწიფომ ამის გაკეთება?
ქვეყნის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევად
„ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრის“
რჩება. 2005 წლის შემდეგ საქართველოს
რეკომენდაციით, უფრო მეტი ყურადღება უნდა
მთავრობა ამ საკითხის მოგვარებას სამუშაო
მიექცეს ზოგადი განათლებისა და
უნარადგილების შექმნითა და პროფესიული
გადამზადების პროგრამებით ცდილობდა. თუმცა, ამ მცდელობებისა და ქვეყნის
უწყვეტი ეკონომიკური ზრდის მიუხედავად, უმუშევრობის მაჩვენებილი არ
შემცირებულა.
2011 წლის EWMI G-PAC-ის საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის მიხედვით, საქართველოს მოქალაქეების 66%
მიიჩნევს, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციები უფრო მეტს უნდა მუშაობდნენ
უმუშევრობასა და მასთან დაკავშირებული სიღარიბისა და ინფლაციის საკითხების მოსაგვარებლად. იმისათვის, რათა EWMI G-PAC-ის სტაჟირების პროგრამის მონაწილე კვლევის
შედეგებს იუსტიციის სამინისტროში წარადგენს.
უფრო აქტიურად ჩაერთოს სამოქალაქო
საზოგადოება ამ პრობლემების გადაწყვეტაში, მნიშვნელოვანია იმ არასამთავრობო
ჩვევების განვითარებას, რათა პროფესიული
ორგანზაციების კვლევების გათვალისწინება,
თუ უმაღლესი სასწავლებლების კურსდამრომლებიც აქტიურად მუშაობენ ამ პრობთავრებულთა გადამზადება დამსაქმებელთა
ლემებზე და გადაწყვეტის გზებსაც სახავდნენ.
მოთხოვნების შესაბამისად უფრო იოლი
ერთ-ერთი
ასეთი
ორგანიზაციაა
გახდეს. ასევე სასურველია ტექნიკური მუშა„ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენხელის პროფესიული უნარების განვითარება
ტრი“ (EPRC), რომელიც EWMI G-PAC-ის
ინფორმაციული ტექნოლოგიების, ლოჯისსაგრანტო პროქტის ფარგლებში დაფინანსდა
ტიკის, მომსახურებისა და ტურიზმის სფეროდა საქართველოში უმუშევრობის ძირითად
ებში დასასაქმებლად, რაზედაც ბოლო წლებში
მიზეზებს იკვლევს. ორგანიზაციის მიერ
სულ უფრო და უფრო იზრდება მოთხოვნა.
ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ყველაზე
EWMI
G-PAC-ის
გრანტის
მიმღები
მნიშვნელოვანი საკითხი მუშა-ხელის უნარებსა
ორგანიზაციები ამ რეკომენდაციებზე დაყრდა შრომის ბაზრის საჭიროებებს შორის
დნობით განათლების სფეროსაც იკვლევენ.
შეუთავსებლობაა. ეს, გარკვეულწილად, საბჭო„საგანმანათლებლო პოლიტიკისა და კვლევის
თა კავშირის დაშლის შემდეგ, საბჭოთა
ასოციაცია“ (EPRA) საქართველოს განათლების
განათლების მქონე სამუშაო ძალის უნარსისტემის საერთაშორისო სტანდარტებთან შეჩვევების ახალი ეკონომიკის მოთხოვნებთან
საბამისობას სწავლობს, ხოლო „განათლების
შეუსაბამობითაა განპირობებული. თუმცა,
პოლიტიკის,
დაგეგმვისა
და
მართვის
უმუშევრობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი
საერთაშორისო ინსტიტუტი“ (EPPM) იკვლევს
20-დან 35-წლამდე ახალგაზრდებში ფიქსირთუ რამდენად შეესაბამება არსებული უმაღდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ საშუალო და
ლესი განათლების სისტემა შრომის ბაზრის
უმაღლესი სასწავლებლები მათ შრომის ბაზრის
მოთხოვნებს.
მოთხოვნილებების შესაბამის განათლებას ვერ
EWMI
G-PAC
ანაზღაურებადი
აძლევს.
სტაჟირების პროგრამა ცდილობს ხელი შეგამოკითხული მოქალაქეების 50% სოფლის
უწყოს უმაღლესი სასწავლებლების კურსმეურნეობაშია
დასაქმებული,
რომელთა
დამთავრებულების
პრაქტიკული
უნარუმრავლესობა თვითდასაქმებულთა კატეგოჩვევების
განვითარებას.
ამ
პროგრამაში
რიას განეკუთვნება. „ეკონომიკური პოლიტიმონაწილე 51 ადამიანიდან 33% ამჟამად თავისი
კის კვლევის ცენტრის“ მიხედვით, ეს სექტორი
პროფესიითაა დასაქმებული,
ხოლო 53%
გადატვირთულია, ამიტომ კარგი იქნება, თუ
სტაჟირების შემდეგ კვლავ აგრძელებს იმავე
სოფლის მეურნეობაში დაკავებული მუშაორგანიზაციაში მუშაობას, სადაც სტაჟირებას
ხელის ნაწილი პროფესიულ გადამზადებას
გადიოდა. მსგავსი სტაჟირების პროგრამის
გაივლის და სხვა, განვითარების უფრო დიდი
მხარდაჭერით უმაღლესი საგანმანათლებლო
შესაძლებლობის მქონე სექტორში დასაქმდება.
დაწესებულებებს შეუძლიათ ხელი შეუწყონ
„ეკონომიკური
პოლიტიკის
კვლევის
უნივერსიტეტის
კურსადმთავრებულების
ცენტრი“ თვლის, რომ განათლების სექტორში
პრაქტიკულ უნარ-ჩვევების განვითარებასა და
ისეთი
რეფორმების
გატარებაა
საჭირო,
დასაქმებას.
რომელიც შესაბამისაობაში მოვა დასაქმების

გაგრძელება VIII გვერდზე

გ ვე რ დ ი 3
პროფესიონალიზმი
Professionalism

უმაღლესი
სასწავლებლების
მხარდაჭერის გრანტები
ეს პროგრამა საქართველოში
აკრედიტებულ უმაღლეს სასწავლებლებს საჯარო პოლი
-ტიკის, საჯარო ადმინისტრირების, პოლიტიკური
მეცნიერებების და სხვა მონა
-თესავე სფეროების სამაგისტრო პროგრამების დახვეწა
-ში ეხმარება. გრანტის მიღება შეუძლია ყველა უნივერსი
-ტეტს და სასწავლო დაწესებულებას, რომელსაც ამ დარგებში სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამები გააჩნია.
EWMI G-PAC განაცხადებს
იღებს მთელი წლის მანძილზე. დამატებითი ინფორმაცი
-ისათვის ეწვიეთ ჩვენს ინტერნეტ გვერდს - www.ewmigpac.org.
სამოქალაქო
პასუხისმგებლობა
Civic
Responsibility
სახელმწიფო
პოლიტიკის
შემუშავება
Public Policy

ანაზღაურებადი
სტაჟირების პროგრამა
მაგსიტრანტებისა და
დოქტორანტებისათვის

საჯარო პოლიტიკის, სახელმწიფო მართვის, პოლიტიკური მეცნიერებების, ეკონომიკისა და სხვა მონათესავე
სპეციალობების
სტუდენტებს ვიწვევთ ანაზღაურებადი სტაჟირების პროგრამაში
მონაწილეობის მისაღებად.
წარმატებული კანდიდატები
გაიღრმავებენ კვლევისთვის
საჭირო უნარებს, რაც ქართულ არასამთავრობო ორგანიზაციებში ან სახელმწიფო
დაწესე-ბულებაში სტაჟირების გავლის მეშვეობით, პროფესიულ ზრდაში დაეხმარებათ. საგრანტო განაცხადე-ბი
ყოველი თვის ბოლო პარასკევამდე მიიღება. დამატებითი ინფორმაცია იხილეთ
ვებ-გვერდზე: w w w . e w m i gpac.org.

გ ვე რ დი 4
სამოქალაქო
საზოგადოება
Civil Society

ანალიტიკური ორგანიზაციების მხარდაჭერის
საგრანტო პროგრამა
ანალიტიკური ორგანიზაციების მხარდაჭერის საგრანტო
პროგრამაში მონაწილეობის
მიღება შეუძლიათ ორგანიზა
-ციებს, რომლებიც ძირითადად პოლიტიკის კვლევისა
და ანალიზის მიმართულებით მუშაობენ. პროგრამის
ფარგლებში დაფინანსებული
პროექტები ხელს უწყობენ
ინფორმირებულ საჯარო დებატებს და პოლიტიკური გადაწყვეტილების
მიღებას.
პროექტი ასევე უნდა მოიცავდეს კონკრეტული რეკომენდაციების მომზადებას და
ადვოკატირების კამპანიას ამ
რეკომენდაციების განსახორციელებლად. საგრანტო განაცხადების
მიიღება
2012
წლის 3 დეკემბრამდე. დამატებითი ინფორმაციისთვის,
იხილეთ - www.ewmi-gpac.org.

საზოგადოების
ინტერესების
დაცვა Advocacy

სახელმწიფო
პოლიტიკის
შემუშავება

Public Policy
მოქალაქეთა ადვოკატირების საგრანტო
მოქალაქეთა ადვოკატირების საგრანტო პროგრამა
მხარს უჭერს კონკრეტული
საკითხის ადვოკატირების
ინიციატივას,
რომელსაც
საქართველოს არასამთავრობო ორგანიზაციები ადგილობრივ დონეზე განახორციელებენ. პრიორიტეტი რეგიონულ არასამთავრობო ორგანიზაციებს მიენიჭება. საგრანტო განაცხადების მიიღება 2012 წლის
12 დეკემბრამდე. დამატებითი ინფორმაცია იხილეთ
- www.ewmi-gpac.org.
პროფესიონალიზმი
Professionalism

G- PAC ა მ ბე ბ ი

არასამთავრობო ორგანიზაციების ძალისხმევით ჯანდაცვის
რეფორმა გადაიხედება
პრიორიტეტების შეთავაზება ჯანდაცვის სექტორის გასაუმჯობესებლად
საქართველოში ჩატარებული გამოკითხვები
მუდმივად ცხადყოფს, რომ ჯანდაცვა ერთერთი მნიშვნელოვანი პრობლემაა ქვეყანაში.
2007 წლიდან მოყოლებული, ხელისუფლებამ
ააშენა და სამედიცინო ინვენტარით აღჭურვა
150 ახალი საავადმყოფო, განახლდა ათობით
სამედიცინო დაწესებულება, განახორციელა
ჰოსპიტალური სექტორის პრივატიზება და
დანერგა ჯანმრთელობის დაზღვევის სახელმწიფო პროგრამები. შედეგად 1,5 მილიონამდე
გაიზარდა კერძო და სახელმწიფო დაზღვევით
მოსარგებლეთა რიცხვი.
ამ ძალისხმევის მიუხედავად, ჯანდაცვაზე
მიმართული ხარჯების საგრძნობი მატება
შეინიშნება. თუ
2011 წელს ის ოჯახის
შემოსავლების 15% შეადგენდა, 2009 წლისთვის
უკვე
34%
უტოლდებოდა,
თუმცა
მომსახურების
ხარისხი
კვლავ
დაბალი
რჩებოდა. რატომ იყო ჯანდაცვის საკითხი
პრობლემატური
წლების
მანძილზე?
ამ
კითხვაზე
პასუხის
გაცემას
სხვადასხვა
არასამთავრობო და კვლევითი ორგანიზაციები
ცდილობდნენ. ისინი აქტი-ურად მუშაობდნენ
ჯანდაცვის სექტორში არსებული პრობლემის
გადაჭრის გეგმის შესამუშავებლად.
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს“ მიერ ჩატარებულმა კვლევამ, ჯანდაცვის სექტორში განხორციელებული პრივატიზების შესახებ, გამოავლინა, რომ როგორც
ჯანმრთელობის დაზღვევის, ისე ფარმაცევტული ინდუსტრიის, საავადმყოფოებისა და
აფთიაქთა მართვის კონტროლი ერთი და იმავე,
მცირერიცხოვანი, კომპანიების მიერ ხორციელდებოდა, რაც კონკურენციის შეზღუდვას
იწვევდა. შედეგად უარესდებოდა მომსახურების ხარისხი და იზრდებოდა ფასები. მეორე
პრობლემური
საკითხი
სახელმწიფო
სადაზრვევო პროგრამის განხორციელება იყო.
ხელისუფლებამ მონოპოლია მისცა რამდენიმე
სადაზღვევო და პროვაიდერ კომპანიას, რათა
სრულიად მოეცვა პროგრამის ფარგლებში
დაზღვეული მოსახლეობა. ამან მომხმარებლის
არჩევანის შეზღუდვა და სადაზღვევო პრემიის
ზრდა გამოიწვია. („საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს“ მიერ ჩატარებული
კვლევის სრული ვერსია შეგიძლიათ იხილოთ
www.transparency.ge).
„საერთაშორისო გამჭირვალობა - საქართველო“ და „ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევითი ცენტრი“, რომლებიც EWMI G-PAC-ის პროგ
-რამის ფარგლებში დაფინანსდნენ, მიიჩნევენ
რომ მომსახურების ხარისხის გასაუმჯობესებლად, პრივატიზებასთან ერთად, მთავრობის უფრო აქტიური მონაწილეობაც არის
საჭირო. „საერთაშორისო გამჭირვალობა საქართველოს“ რეკომენდაციით, აუცილებელია
სახელმწიფოს ჩარევა, რათა უზრუნველყოფილ

საქართველოში, ამჟამად, დანიშნულებითი წამლები
ჯამრთელობის საოჯახო დანახარჯის 60% შეადგენს.
იქნას საავადმყოფოების დამოუკიდებლად მართვა და პაციენტის უფლებების დაცვა. ამასთან
უნდა გაიზარდოს ჯანდაცვის სექტორში
დასაქმებულთა
მინიმალური
ხელფასები,
ხოლო სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამის
ბენეფიციარებს მიეცეთ შესაძლებლობა თავისუფლად აირჩიონ სასურველი სამკურნალო
დაწესებულება. „ეკონომიკური პოლიტიკის
კვლევითმა ცენტრი“ ასევე მიიჩნევს, რომ
აუცილებელია სახელმწიფოს მიერ კერძო სადაზღვევო კომპანიების რეგულირების გაზრდა.
ჯანდაცვის მაღალი ფასების კიდევ ერთი გამომწვევი ფაქტორი საქართველოში არსებული
ფარმაცევტული პოლიტიკაა. 2010 წელის
მონაცემებზე დაყრდნობით, ჯანდაცვისთვის
გაწეული ხარჯების 60%
მეტიკამენტებზე
მოდიოდა. აღსანიშნავია, რომ წამლებზე ფასები
ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში საგრძნობლად გაიზარდა. „საქართველოს სადაზღვევო ასოციაციის“ მიერ ჩატარებულმა კვლევამ ცხადყო, რომ ქართველი ექიმები თითქმის
არ ნიშნავენ გენერიულ (მედიკამენის პატენტი,
რომელიც გაცილებით იაფია ორიგინალზე)
მედიკამენტებს. ასეთი ტიპის წამლები მათ
მიერ დანიშნული მედიკამენტების საერთო რაოდენობის მხოლოდ 4% შეადგენს. ორიგინალი
მედიკამენტი კი პატენტირებულ წამალზე
ერთი მესამედით ძვირია. „საქართველოს სადაზღვევო ასოციაციამ“, რომელიც EWMI GPAC - ის პროექტის ფარგლებში დაფინანსდა,
ასევე გამოავლინა, რომ საქართველოში თითო
ვიზიტზე პაციენტს უფრო მეტი რაოდენობის
მედიკამენტი ენიშნება, ვიდრე ეს საერთაშორისო
პრაქტიკაშია
მიღებული,
რაც
დამატებით ხარჯებს ნიშნავს. საქართველოს
სადაზღვევო ასოციაციის ანგრიშის სანახავად
ჩვენი ინტერნეტ გვერდის “რესურსების”
განყოფილებას ეწვიეთ.

გაგრძელება VI გვერზე

გ ა მო ცე მა 5· ნ ოე მბე რ ი 2012

სამოქალაქო საზოგადოება ხელს უწყობს კორპორაციულ
ანგარიშვალდებულებას
ვარდების
რევოლუციის
შემდეგ
გაზარდეს კომპანიების ანგარიშვალდებულება,
საქართველოს ხელისუფლებამ ეკონომიკური
როგორიც საკუთრების უფლებაა. ბოლო დროს
განვითარებისა და ახალი სამუშაო ადგილების
მიმდინარე
გზებისა
და
რკინიგზის
შექმნის გზად ბიზნესის დერეგულაცია აირჩია.
ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის პროცესამ
მიდგომამ
მნიშვნელოვანი
შედეგები
ში არაერთი მესაკუთრის უფლება დაირღვა.
გამოიღო - ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებელი
EWMI G-PAC-ის გრაინტიორების - „გურამ
გაუმჯობესდა და მსოფლიო ბანკის „ბიზნესის
თიკანაძის სახელობის სვანეთის ახალგაზრკეთების“ ინდექსში საქართველომ ერთ-ერთი
დული ცენტრი“ (ლატალი), „საქართველოს
მოწინავე ადგილი დაიკავა, თუმცა დერეახალგაზრდა
ეკონომისტთა
ასოციაციის“
გულაციას გარკვეული კომპრომისებიც ახლდა.
იმერეთის ფილიალი და „მონიტორინგისა და
ზოგიერთმა კომპანიამ საზოგადოების წინაშე
მეცნიერული კვლევის ეროვნული ცენტანგარიშვალდებულებას ნაკლები ყურადღება
რი“ (ხარაგაული) - წარმატებული ადვოკამიაქცია და ბინესსექტორში არასამართლებტირების შედეგად, სამშენებლო კომპანიებმა,
რივი ქმედებების ეჭვები გაჩნდა. საბედსაერთაშორისო დონორებმა და მთავრობამ
ნიეროდ, ქართული სამოქალაქო საზოგადოება
მოქალაქეებს მშენებლობების შედეგად მიყედღეს ამ პრობლემის გადაჭრაზე მუშაობს.
ნებული ზარალი აუნაზღაურეს.
ერთ-ერთი გზა, რომლის მეშვეობითაც
მიუხედავად იმისა, რომ დარღვევების აღარასამთავრობო ორგანიზაციები ამის მიღწევას
მოჩენის შემდეგ საჭირო ზომების მიღება
ცდილობენ კომპანიებთან პირდაპირი კომოქალაქეთა ინტერესების დაცვის მნიშვნემუნიკაციაა და მათ მიერ დაშვებულ შეცლოვანი მექანიზმია, ასეთი მიდგომა იმის გადომებზე რეაგირების მოთხოვნაა. მაგალირანტიას არ იძლევა, რომ მსგავსი დარღვევები
თისთვის, როცა ქუთაისში წყლის მოხმარების
მომავალში არ განმეორდება. ამის გათვალისგადასახადი უეცრად გაორმაგდა, EWMI G-PAC
წინებით ქართული არასამთავრობო ორგანი-ის „იმოქმედე ახლა“ გრანტიორმა - „ახალი
ზაციები კანონმდებლობის დახვეწისა და
სამოქალაქო აზროვნება +“ (NCT+) - ეს საკითხი
დარღვევების პრევენციის გზებზეც მუშაობენ.
შეისწავლა და გადასახადების დაანგარიშებაში
2012 წლის გაზაფხულზე EWMI G-PAC-ის
ხარვეზი გამოავლინა. ქუთაისის წყალმომაგრანტიორმა, „ISET პოლიტიკის ინსტიტუტმა“,
რაგების კომპანიის მიერ დაანგარიშებულ
გამოაქვეყნა პოლიტიკის დოკუმენტი (ე.წ. Poliგადასახადში წყლის ახალი მრიცხველის
cy Paper), რომლის თანახმადაც, საქართველოში
დაყენების საფასურიც შედიოდა მაშინ, როცა
საკუთრების უფლება კანონის დონეზე სათამრიცხველების 1/3 ერთ-ერთი საერთაშორისო
ნადოდ დაცული არ იყო, რაც ინვესტორების
დონორის დაფინანსებით უკვე გამოცვლილი
მოზიდვას და შესაბამისად, ეკონომიკურ წინიყო. მედია კამპანიისა და საჯარო შეხვედსვლას აფერხებდა. ISET პოლიტიკის ინსტირების შედეგად „NCT+“-მა შეძლო წყლის
ტუტი ასკვნიდა, რომ ქვეყნის გრძელვადიანი
გადასახადიდან ამ დამატებითი ხარჯის ამოგაგრძელება VII გვერდზე
ღება შეძლო.
ჭიათურაში EWMI GPAC-ის კიდევ ერთმა გრანტის მიმღებმა „ჭიათურელთა კავშირმა“, პეტიციაზე
ხელმოწერების
შეგროვებისა და სხვა სახის ღონისძიებების გზით, მანგანუმის მომპოვებელ კომპანიას ააღებინა ვალდებულება, რომ გარემოზე
უარყოფითი
ზემოქმედების შედეგები შეემცირებინა. კომპანიამ დაბინძურებული
ნიადაგის
რეკულტივაცია დაიწყო და
დაბინძურების დონის შესასწავლი მცირე ლაბორატორია მოაწყო.
2011 წელს, სვანეთის გურამ თიკანაძის სახელობის ახალგაზრდული
არასამთავრობო ორგაცენტრის წარმომადგენელი მესტია-ზუგდიდის გზადკეცილის
ნიზაციებმა ისეთი საერთო
მშენებლობას მეთვალყურეობს, რათა დაიცვას ადგილობრივ
ეროვნული მნიშვნელობის
მცხოვრებთა საკუთრების უფლება და შეაფასოს პროექტის დაგეგმვისა
საკითხთან მიმართებითაც
და განხორიელების ხარისხი.

გ ვე რ დ ი 5
პროფესიონალიზმი
Professionalism

კონსლუტაციები და
ტრეინინგები
ჩვენი საგრანტო პროგრამის
ფარგლებში დაფინანსებულ
ყველა ორგანიზაციას ტექნიკურ დახმარებასა და მოთხოვნაზე ორიენტირებულ
ტრეინინგებს ვთავაზობთ.
ჩვენი ტრეინიგების მოიცავს როგორც ინტერნეტით
ერთი ერთზე, ასევე უშუალოდ სამუშაო ადგილზე
კონსულტეციებს. გრანტის
მიმღებებთან დისტანციურად მუშაობენ ჩვენი კონსულტანტები საქართველოდან, ევროპიდან და ამერიკის შეერთებული შტატებიდან. დამატებითი ინფორმაციისთვის
ეწვიეთ
ვებგვერდს - www.ewmi-gpac.org

სამოქალაქო
პასუხისმგებლობა

Civic
Responsibility
საგრანტო პროგრამა
„პარტნიორობა
ცვლილებისთვის“
ჩვენ, ეფექტურობის გაზრდის მიზნით, „პარტნიორობა ცვლილებისთვის“
გრანტის მეშვეობით, ხელს
ვუწყობთ კავშირსა და კოორდინაციას
არასამთავრობო, ანალიტიკურ ორგანიზაციებსა და საგანმანათლებლო
დაწესებულებებს შორის. ეს საგრანტო
პროგრამა გათვილია ფორმალური და არაფორმალური კოალიციური/ქსელური გაერთიანებებისათვის,
რომლებიც
მოქალაქეთა
ინტერესების დაცვის (ადვოკატირების) მიმართულებით მუშაობენ. შემდეგი
საგრანტო კონკურსი გამოცხადდება 2013 წლის 14
იანვარს. ეწვიეთ ჩვენ საიტს დამატებითი ინფორმაციისათვის - www.ewmigpac.org.

გ ვე რ დი 6
G-PAC-ის მომავალი
ღონისძიებები

ნოემბერი:
21 ნოემბერი: ანაზღაურებადი
სტაჟირების პროგრამის ელექტრო კონსულტაციები სკაკიპის და Facebook-ის მეშვეო-ბით
13:00-დან 18:00 საათამდე.

დეკემბერი:
2-16 დეკემბერი: MPA პროგრამის ჩამოყალიბებაში დასახმარებლად და მთავრობის / არასამთავრობო ორგანიზაციების
წარმომადგენლებთან შესახვედრად, თბილისში ჩამოდიან, ა.შ.შ. საჯარო მართვის
ესპერტები, მარლინ რუბინი და
როდრიკ კოლვინი.

G- PAC ა მ ბე ბ ი

არასამთავრობო ორგანიზაციების ძალისხმევით
ჯანდაცვის რეფორმა გადაიხედება (გაგრძელება)
IV გვერდის გაგრძელება

„საქართველოს სადაზღვევო ასოციაციამ“ და
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველომ“
ფარმაცევტული პოლიტიკის გასაუმჯობესელად
რეკომენდაციები შეიმუშავეს. ამისთვის აუცილებელია გაიზარდოს გენერიული მეტიკამენტების მოხმარება, შეიქმნას პირველადი
მოხმარების მედიკამენტების სია, დაწესდეს ანტიმონოპოლიური რეგულაციები, ამოქმედდეს
მედიკამენტების უსაფრთხოებისა და ხარისხის
კონტროლის მექანიზმები და შემუშავდეს

3 დეკემბერი: ანალიტიკური
ორგანიზაციების მხარდაჭერის
გრანტის განაცხადის მიღების
ბოლო დღე.
12 დეკემბერი: მოქალაქეთა ადვოკატირების გრანტის განაცხადის მიღების ბოლო დღე.
21 დეკემბერი: ანაზღაურებადი
სტაჟირების პროგრამის ელექტრო კონსულტაციები სკაიპის
და Facebook-ის მეშვეობით
13:00-დან 18:00 საათამდე.

იანვარი
14 იანვარი: შემდგომი “პარტნიორობა ცვლილებისათვის”
საგრანტო კონკურსის გამოცხადება

ჩვენი შემდგომი
ღონისძიებების შესახებ
სიახლეების შესატყობად
შეამოწმეთ ინტერნეტ გვერდი
- www.ewmi-gpac.org!

საკონტაქტო ინფორმაცია
აღმოსავლეთ-დასავლეთის
მართვის ინსტიტუტი (EWMI)
საჯარო პოლიტიკის,
ადვოკატირებისა და
სამოქალაქო საზოგადოების
განვითარება საქართველოში
(G-PAC)
მარჯანიშვილის ქ. #5
მესამე სართული
თბილისი 0102, საქართველო
ტელ.: (995 32) 2 202 444
info@ewmi-gpac.org
www.ewmi-gpac.org
Twitter.com/ewmigpac
Blog: Ewmigpac.posterous.com
Facebook:
http://www.facebook.com/ewmigpac

ბოლოდროინდელი სამთავრობო რეფორმების
შედეგად სავადმყოფოების ინფრასტრუქტურა
გაუმჯობესდა. თუმცა, სამედიცინო მომსახურეობის
მაღალი ფასები ისევ ერთ-ერთ მთავარ საკითხად
რჩება.
მედიკამენტების დანიშვნის პროტოკოლი.
არასამთავრობო ორგანიზაციების ადვოკატირების კამპანიის შედეგად ცვლილებები შევიდა
ფარმაცევტულ კანონმდებლობაში. 2012 წელს
საქართველოს მთავრობამ გაატარა რიგი რეფორმებისა, რომელთა ფარგლებშიც შემუშავდა
მედიკამენტების სია და რეგულაციები აფთიაქებისთვის, რომელიც მიზნად ისახავდა გენერიული მედიკამენტების ხელმისაწვდომობის გაზრ
-დას. ამ პროცესში აქტიურად იყვნენ ჩართულნი
შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური
დაცვის სამინისტრო, სადაზღვევო კომპანიები,
და სამედიცინო მომსახურების პროვაიდერები.
მედიკამენტების დანიშვნის პროცედურის ადეკვატურად აღრიცხვის უზრუნველსაყოფად შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის
სამინისტრო გეგმავს შექმნას ელექტრონული
მონაცენთა ბაზა, რაც გააადვილებს მონიტორინგს ამ მიმართულებით.
გარდა ახალი კანონმდებლობის მხარდაჭერისა, არასამთავრობო ორგანიზაციები ასევე
მუშაობდნენ არსებული პოლიტიკის გასაუმჯობესებლად. EWMI G-PAC - ის გრანტების
მიმღები ორგანიზაცია, ასოციაცია „მწვანე
ტალღა“, ყოველკვირეული რადიო გადაცემის

საშუალებით, რომელიც ეთერში ხუთშაბთობით,
17:00 საათზე გადის, ეხმარება სახელმწიფო
დაზღვევით
მოსარგებლე
პირებს
უკეთ
გაერკვნენ ჯანმრთელობის დაზღვევის პოლისებში.
„პარტნიორიბა სოციალური ინიციატივებისათვის“, რომელიც ასევე EWMI G-PACის
გრანტის
მიმღები
ორგანიზაციაა,
მთავრობასთან ერთად ახორციელებს მონიტორინგს ჯანმრთელობის არსებულ დაზღვევისა
და მომსახურების მიწოდების მოდელზე უფრო
ეფექტიანი სტრუქტურის შესაქმნელად.
ძლიერი ჯანდაცვის სისტემის არსებობა ხელს
უწყობს განათლების დონის ამაღლებას, რაც
რიგი დაავადებების პრევენციის საშუა-ლებაა.
ქართული არასამთავრობო ორგანი-ზაციები ამ
გრძელვადიან საკითხებზე მუშაო-ბასაც გეგმავენ.
სტატისტიკის მიხედვით,
ყო-ველწლიურად
დაახლოებით 12000 გარდა-ცვალების ფაქტი
ფიქსირდება
დასაქმებულთა
სხვადასხვა
ასაკობრივ
კატეგორიაში.
გარდა-ცვალების
გამომწვევი მიზეზები კი ისეთი პრევენცირებადი
დაავადებებია,
როგორიცაა
სიმსივნე
და
კარდიოვასკულარული და-ავადებები. „ეკონომი
-კური
პოლიტიკის
კვლე-ვითი
ცენტრი“
მიიჩნევს, რომ მთავრობამ მეტი ყურადღება
უნდა მიაქციოს ჯანსაღი წესით ცხოვრების
შესახებ მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლებას.
კერძოდ, აქცენტი უნდა გაკეთდეს სწორი კვებისა
და ვარჯიშის მნიშვნელობაზე, და ასევე
თამბაქოსა და ალკოჰოლის მავნებლობაზე.
ამავდროულად, EWMI G-PAC-ის გრანტის
მიმღები ორგანიზაცია, „კეთილდღეობის ფონდი“ (Welfare Foundation), ადვოკატირებას უწევს
გაერთიანებული ერების წინაშე საქართველოს
მთავრობის მიერ აღებული პასუხისმგებლობის
შესრულებას, უზრუნველყოფს საჯარო ადგილებში მოწევის აკრძალვას. „ეკონომიკური
პოლიტიკის კვლევითმა ცენტრმა“ ასევე გამოავლინა რეფორმების გატარების საჭიროება სამედიცინო
განათლების
სისტემაში,
რადგან
კურსდამთავრებულთა შორის ჭარბობს ექიმთა
რაოდენობა, რასაც ვერ ვიტყვით პროფესიონალ
ექთნებზე.
მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მიმდინარე
რეფორმა იმედის მომცემია, ამ სექტორში კვლავ
რჩება ბევრი პრობლემატური საკითხი, რომლებიც გადახედვას საჭიროებს, რათა უზრუნველყოფილი იყოს მაღალი ხარისხის სამედიცინო მომსახურება. მნიშვნელოვანია სამოქალაქო საზოგადოების მხრიდან
ძალისხმევის
გაძლიერაბა არსებული საკითხების კვლევის
მიმართულებით, რეფორმების მონიტორინგი და
საგანმანათლებლო
კამპანიები
ჯანდაცვის
სხვადასხვა საკითხებზე, რათა საქართველოს
მოქალაქეების
საჭიროებები
და
მოთხოვნილებები გათვალისწინებული იქნას ჯანდაცვის
პოლიტიკის შემუშავებისას.

გ ვე რ დ ი 7

გ ა მო ცე მა 5· ნ ოე მ ბე რ ი 2012

არასამთავრობო ორგანიზაციები დემოკრატიულ
პროცესებს აძლიერებენ (გაგრძელება)
II გვერდის გაგრძელება

EWMI G-PAC თანამშრომ-

შენ გეხება“. კამპანიის მონაწილეთა შეფასებით, ზოგერთი
რეგულაცია საარჩევნო სუბიექტებს არათანაბარ პირობებში
აყენებდა, ზოგიერთი კი ამომრ
-ჩევლებზე, ოპოზიციურ პარტიებზე, არასამთავრობო ორგანიზაციებზე და ბიზნეს კომპანიებზე აწესებდა ზედმეტად
მკაცრ შეზღუდვებს.
ამ პროექტების შედეგად
ბოლო არჩევნები საკმაოდ
წარმატებული იყო, თუმცა
ქართული დემოკრატიის გასამყარებლად კიდევ ბევრი რამ
რჩება გასაკეთე-ბელი. ერთერთი მნიშვნელოვანი საქმიანობა, რომლის განხორციელებაც არასამთავრობო ორგა24 სექტემბერს, თავისი პარტიის კამაპიის პრეზენტაციის
ნიზაციებს მომავალში მოშემდეგ,“ერთიანი ეროვნული მოძრაობის” წარმომადგენელი
უწევთ, ხელისუფლების ანზურაბ ჯაფარიძე მედიის შეკითხვებს პასუხობს.
გარიშვალდებულების და მის
დახვეწასაც უწევდა. ამ მიმართუ-ლებით 2012
მიერ წინასაარჩევნო დაპირებების შესრულების
წლის თებე-რვლიდან გააქტიურდა არასამთავგაკონტროლება იქნება.
რობო და მედია ორაგანიზა-ციების კამპანია „ეს

სამოქალაქო საზოგადოება ხელს უწყობს კორპორაციულ
ანგარიშვალდებულებას (გაგრძელება)

ლობს კოლუმბიის უნივერსიტეტთან, რათა ილიას სახელმწიფო უნივერისტეტში
დააფუძნოს

საჯარო

მარ-

თვის მაგისტრატურის პროგრამა. შემოდგომის და გაზაფხულის

სემესტრების

დროს, ყოველ თვე, კოლუმბიის უნივერსიტეტის ცნობილი ლექტორები საქართველოს სტუმრობენ, რათა
მონაწილეობა მიიღონ სასწავლო კურსის განვითარებაში

და

სტუდენტები

ჩართონ უახლესი საერთაშორისო

კვლევების

თეორიების

და

საქართველოს

კონტექსტზე მორგებაში.
EWMI G-PAC-მა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტს
400,000 დოლარი გადასცა,
რათა განავითაროს ამ პროგრამის კურიკულუმი და
სასწავლო მასალა, შემოკრიბოს აკადემიური პერსონალი

V გვერდის გაგრძელება

ეკონომიკური განვითარებისთვის საკუთრების
უფლების დაცვის საკანონმდებლო გარანტიების
შექმნა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წინაპირობა იყო.
კორპორაციული
პასუხისმგებლობის
გაზრდისთვის
მნიშვნელოვანია
ანტიმონოპოლიური კანონმდებლობის დახვეწაც. არაკონკურენტული გარემო ხშირად ფასების ზრდას და ხარისხის გაუარესებას იწვევს, რაც, სხვა პრობლემების წარმოქმნასთან ერთად, მოსახლე-ობის
ჯანსაღი საკვებით უზრუნველყოფასა და ჯანდაც
-ვაზე უარყოფითად აისახება.
EWMI G-PAC-ის გრანტიორმა, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა (TI) - საქართველომ“,
საქართველოს კონკურენციის პოლიტიკა შეაფასა
და აღმოაჩინა, რომ, ხშირია წესების უგულვებელყოფისა და კერძო სექტორში (კერძოდ,
საწვავისა და საკვები პროდუქტების ბაზრებზე)
ფარული გარიგებების შემთხვევები. საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს მიერ
ჩატარებულმა კიდევ ერთმა კვლევამ, რომელიც
ჯანდაცვის სექტორს ეხებოდა, მსგავსი ტენდენციები ფარმაცევტულ და ჯანმრთელობის დაზღვევის ინდუსტრიებშიც გამოავლინა. საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო აღი-

საჯარო მართვის
მაგისტრატურის
პროგრამა ისუ-ში

და

საუკეთესო

სტუდენტები, ჩამოაყალიარებს, რომ ამ ტენდენციების დამადასტურებელი
მტკიცებულება ბევრი არ არის, თუმცა მოძიებული ინფორმაცია იმისთვის საკმარისია, რომ
ხელისუფლება ამ საკითხის სიღრმისეული გამოკვლევით დაინტერესდეს და არსებული კანონმდებლობა გადასინჯოს.
კორპორაციული ანგარიშვალდებულების ხელ
-შემყწობი გარემოს შესაქმნელად არასამთავრობო
ორგანიზაციებმა სადამკვირვებლო, კლვევითი
და ადვოკატირების კამპანიები მომავალშიც უნდა
განაგრძონ და განავრცონ. აუცილებელი ცვლილებების მისაღწევად მომგებიანი იქნებოდა
კოალიციური მუშაობა და კონკრეტულ პრობლემებსა და რეკომენდაციებზე აქცენტირება. ახალი ხელისუფლების წარმომადგენლებმა უკვე
განაცხადეს, რომ ანტიმონოპოლიური კანონმდებლობის დახვეწას ემხრობიან. ეს არასამთავრობო ორგანიზაციებს ამ საკითხზე მუშაობისთვის კარგ შესაძლებლობას აძლევს. ახალი
პოლიტიკური ლანდშაფტი კომპანიების გამჭვირვალობისა და საზოგადოების წინაშე მათი
ანგარიშვალდებულების ამაღლებისთვის ხელსაყრელ გარემოს ქმნის.

ბოს

მაღალტექნოლოგი-

ური ბაზები და ჩაატაროს
პოლიტიკასთან
რებული

დაკავში-

კონფერენციები

და ღონისძიებები. ამ პროგრამის კურსდამთავრებულებს ექნებათ შესაბამისი
კვალიფიკაცია,
ლიდერული

დაიკავონ
თანამდებო-

ბები მთავრობაში, საკონსულტაციო

კომპანიებში,

საერთაშორისო ორგანიზაციებში, კერძო სექტორში
და არასამთავრობო ორგანიზაციებში.

საზოგადოების
ინტერესების
დაცვა
Advocacy

გ ვე რ დი 8
G-PAC-ის მომავალი
ღონისძიებები

ნოემბერი:
21 ნოემბერი: ანაზღაურებადი
სტაჟირების პროგრამის ელექტრო კონსულტაციები სკაკიპის და Facebook-ის მეშვეო-ბით
13:00-დან 18:00 საათამდე.

დეკემბერი:
2-16 დეკემბერი: MPA პროგრამის ჩამოყალიბებაში დასახმარებლად და მთავრობის / არასამთავრობო ორგანიზაციების
წარმომადგენლებთან შესახვედრად, თბილისში ჩამოდიან, ა.შ.შ. საჯარო მართვის
ესპერტები, მარლინ რუბინი და
როდრიკ კოლვინი.
3 დეკემბერი: ანალიტიკური
ორგანიზაციების მხარდაჭერის
გრანტის განაცხადის მიღების
ბოლო დღე.
12 დეკემბერი: მოქალაქეთა ადვოკატირების გრანტის განაცხადის მიღების ბოლო დღე.
21 დეკემბერი: ანაზღაურებადი
სტაჟირების პროგრამის ელექტრო კონსულტაციები სკაიპის
და Facebook-ის მეშვეობით
13:00-დან 18:00 საათამდე.

იანვარი
14 იანვარი: შემდგომი “პარტნიორობა ცვლილებისათვის”
საგრანტო კონკურსის გამოცხადება

G- PAC NEWS

სამოქალაქო საზოგადოება და უმუშევრობა (გაგრძელება)
III გვერდის გაგრძელება

EWMI G-PACშრომითი უთანასწოGeorgia's
Most
Important
National
Issues
ის მიერ დაფინასერობის
საკითხებზე.
ბული ანალიტიკური 60%
მაგალითად, საქართორგანიზაცია
“ISET
ველოს შრომითი კო50%
კვლევითი ინსტიტუდექსით არ არის დატი“ (ISET PI) უმუ- 40%
რეგულირებული საშევრობის პრობლემის 30%
მუშაო საათების მაქსიმოსაგვარებლად უფრო 20%
მალური რაოდენობა,
ფართო
ეკონომიკურ
ანაზღაურების მოთხომიდგომას ამჯობონებს. 10%
ვნები, სამშაოზე აყვაიგი მთავრობასთან თა- 0%
ნის და გათავისუფენამშრომლობს, რათა გა
ლბის პროცედურები,
-მოიკვლიოს
და
ასევე
კოლექტიური
შექმნას საქართველოში
ვაჭრობისა და უნარპირველი ეროვნული
შეზღუდულთა
კომკონკურენუნარიანოპენსაციასთან
დაკავ2012 წლის აგვისტოში “ეროვნულ-დემოკრატი-ული
ბის ანგარში, რო-მელშირებული საკითხეინსტიტუტი”-ის მიერ ჩატარებული საზოშიც გაანალიზებული
ბი. ჭიათურასა და
გადოებრივი აზრის გამოკითხვის მიხედვით,
ქართველთა 57% უმუშევრობა ქვეყნის ყველაზე
იქნება თუ ეკონომიკის
ქუთაისში გამართულმწვავე პრობლემად მიიჩნევს.
რომელი სექტორი ხამა მაღაროელების საპსათდება ზრდის ყველაზე მაღალი პოტენ- როტესტო აქციებმა ცხადყო, რომ ეს საკითხები
ციალით და შეიმუშავებს რეკომენდაცი-ებს თუ საქართველოს მოსახლეობისათვის ძალზედ
როგორ შეიძლება საქართველომ ეს პოტენციალი მნივნელოვანია.
სამუშაო ადგილების შეაქმნელად გამოიყენოს.
ხელისუფლებაში მომხდარი ცვლილებები არაკიდევ რა შეიძლება გააკეთონ არასამ- სამთავრობო ორგანიზაციებს შესაძლებლობებს
თვრობო ორგანიზაციებმა? კვლევების ჩა- უქმნის ითანამშრომლოს საჯარო სექტორთან
ტარების, რეკომენდაციების წერის და მთავრათა კანონმდებლობისა და რეგულაციების გარობის
პოლიტიკის
ეფექტიანობის
მონიუმჯობეზების გზით ზემოაღნიშნული პრობტორინგის გარდა, არასამთავრობო ორგანიზაციებს შეუძლიათ მოიძიონ ის გზები, რომ- ლემები გადაჭრას. ახალმა მთავრობამ დასაქმება
ლებიც წაახალისებს ქვეყანაში მცირე ბიზნესისა პრიორიტეტულ საკითხთა სიაში დააყენა, თუმდა მეწარმეობის განვითარებას; მათ შეუძლიათ ცა ამ პრობლემის მოგვარებასთან დაკავშირებით
ადვოკატირება გაუწიონ საგანმანათლებლო ინი- არასამთავრობო
ორგანიზაციების
რეკომენციატივებს, რომლებიც ხელს შეუწყობენ დასაქ- დაციებს შეიძლება დიდხანს არ დაელოდოს.
მებას, ან სულაც თავად წამოიწყონ მსგავსი ინიცი
ამიტომ არასამთავრობო სექტორის მხრიდან
-ატივები; ასევე ითანამშრომლონ ბიზ-ნესთან და
სამთავრობო სექტორთან, რათა ზუსტად გან- სწრაფი მოქმედება და იმ საკითხებზე ყურადსაზღვრონ შრომით ბაზარზე არსებული საკვა- ღების გაამახვილებაა საჭირო, რომლებიც სა-

ჩვენი შემდგომი
ღონისძიებების შესახებ
შეამოწმეთ ინტერნეტ გვერდი
- www.ewmi-gpac.org!
ლიფიკაციო მოთხოვნები და კვალიფიკაციის ქართველოს მოქალაქეების უმრავლესობის აზასამაღლებელი ტრენინგების ჩასატარებლად დახ რით, ქვეყნის მთავარ გამოწვევებს წარმო-მარება შესთავაზონ.
ადგენენ.
კარგი იქნება, თუ არასამთავრობო ორსაკონტაქტო ინფორმაცია განიზაციები უფრო გაამახვილებენ ყურადღებას
აღმოსავლეთ-დასავლეთის
მართვის ინსტიტუტი (EWMI)
საჯარო პოლიტიკის,
ადვოკატირებისა და
სამოქალაქო საზოგადოების
განვითარება საქართველოში
(G-PAC)
მარჯანიშვილის ქ. #5
მესამე სართული
თბილისი 0102, საქართველო
ტელ.: (995 32) 2 202 444
info@ewmi-gpac.org
www.ewmi-gpac.org
Twitter.com/ewmigpac
Blog: Ewmigpac.posterous.com
Facebook:
http://www.facebook.com/ewmigpac

კრიტიკა გადაჭრის გზებთან ერთად (გაგრძელება)
I გვერდის გაგრძელება

განვიხილეთ რამდენიმე ყველაზე მნიშვნელოვანი საჯარო საკითხი რაც დღევანდელ საქართველოს ეხება, ხაზი გავუსვით წარსულ მიღწევე
-ბსა და ახლანდელ გამოწვევებსა და შესაძლებლობებს რომელიც არასამთავრობო ორგანიზაციებს აქვთ ამ საკითხების გადასაჭრელად. ჩვენ
იმედი გვაქვს რომ ეს საქმე მიგვიყვანს დისკუსიებამდე რომელიც სამოქალაქო საზოგადოებას,
მთავრობას, საზოგადოებას აერთიენებს საქარ-

თველოს ყველაზე სასწრაფო
საკითხების გამოწვევების მიმართ.

სოციალური

ფრონ ნაზი EWMI G-PAC-ის ხელმძღვანელია. ამ
სტატიაში გამოთქმული მოსაზრებები ეკუთვნი
მას და არ ასახავს EWMI G-PAC-ის, USAID-ის ან
ამერიკის მთავრობის შეხედულებებს.