ANG MGA KONTRIBUSYON NG DIREKTANG PANGANGALAGA, KOMUNIKASYON, PAMAMALAKAD AT PAGTUTURO SA PAGKAKAROON NG PANTERAPEUTIKANG RELASYON SA PAGITAN NG NARS AT PASYENTE SA LOOB

NG PSYCHIATRIC WARD

Isang Pamanahong Papel na Iniharap sa Kaguruan ng Departamento ng Filipino, Kolehiyo ng Narsing, Unibersidad ng Santo Tomas

Bilang Patupad sa Isa sa mga Pangangailangan ng Asignaturang Filipino 2, Kritikal na Pagbasa at Akademikong Pagsulat Tungo sa Pananaliksik

Ng I-11

Marso, 2010

2 DAHON NG PAPAPATIBAY Bilang patupad sa isa sa mga pangangailangan ng asignaturang Filipino 2, , ang pamanahongpapel na ito na pinamagatang Ang mga kontribusyon ng direktang pangangalaga, komunikasyon, pamamalakad at pagtuturo sa pagkakaroon ng panterapeutikang relasyon sa pagitan ng nars at pasyente sa loob ng psychiatric ward ay inihanda at iniharap ng pangkat ng mga mananaliksik mula sa I11 na binubuo nina:

Sittie Norhanisa Dianalan

Elaine Marie Factor

Jayne Marie De Joya

Marijille Irish Elizes

Marinel Espiritu

Tinanggap sa ngalan ng Kagawaran ng Filipino, Kolehiyo ng Narsing, Unibersidad ng Santo Tomas, bilang isa sa mga pangangailangan sa asignaturang Filipino 2, Kritikal na Pagbasa at Akademikong Pagsulat Tungo sa Pananaliksik.

Aissa Abegail Jimenez Propesor ng Departamento

3 PASASALAMAT

Ang mga mananaliksik ng pamanahong papel na ito ay buong puso‟t pagpapakumbabang nagpapasalamat sa mga sumusunod na indibidwal at pangkat na may kontribisyon sa pagiging ganap at tagumpay ng pag-aaral na ito: sa Maykapal na palagi naming kasama sa simula, gitna at pagtatapos ng aming isinasagawang pag-aaral, sa patuloy Niyang paggabay at pagbibigay ilaw at lakas sa amin sa gitna ng mga problemang aming kinaharap, kinakaharap at haharapin. kay Bb. Aissa Abegail Jimenez, ang aming guro sa Filipino, sa pagbibigay ng kaalaman, impormasyon at hakbangin sa pananaliksik at tamang paggawa ng pamanahong papel. kay Bb. Laarni Lazalita, isang propesor at Neuro-Psychiatrist ng Unibersidad ng Santo Tomas, para sa mainit niyang pagtanggap at pagpahintulot sa amin na siya ay kapanayamin para sa mga impormasyon at kaalaman hinggil sa pag-aaral na ito. sa mga may-akda, editor at mananaliksik ng mga libro, journal at artikulong aming pinaghanguan ng mga impormasyon sa paggawa ng una at pangalawang kabanata ng pamanahong papel na ito. sa mga mananaliksik ng Unibersidad ng Makati, kolehiyo ng Arte at Syensya, sa kanilang pagprepresenta ng kanilang naging pag-aaral at pamanahong papel bilang aming gabay sa tamang paggawa nito. sa aming mga naging respondente sa ikatlo at ikaapat na taon, sa paglalaan ng kanilang kaunting oras at panahon upang magbigay kontribusyon sa aming isinagawang sarbey. kay Lance Gabriel Mendoza, para sa kanyang masigasig na pagtulong sa pagbuo ng pamanahong papel na ito at sa pagbibigay ng suporta sa aming grupo. sa aming mga pamilya‟t kaibigang patuloy na sumusuporta sa amin, sa pag-unawa at pagbibigay sa amin ng lakas upang harapin at mapagtagumpayan ang aming gawaing pang-akademiko, tulad ng pamanahong papel na ito. Maraming salamat po sa inyo. Mga Mananaliksik

4 TALAAN NG MGA NILALAMAN

Kabanata I, Ang Suliranin at Kaligiran nito 1. Introduksyon 2. Layunin ng Pag-aaral 3. Kahalagahan ng Pag-aaral 4. Saklaw at Limitasyon ng Pag-aaral 5. Depinisyon ng mga Terminolohiya Kabanata II, Mga Kaugnay na Pag-aaral at Literatura Kabanata III, Disenyo at Paraan ng Pananaliksik 1. Disenyo ng Pananaliksik 2. Mga Respondente 3. Instrumentong Pampananaliksik 4. Tritment ng mga Datos Kabanata IV, Presentasyon at Interpretasyon ng mga Datos Kabanata V, Lagom, Kongklusyon at Rekomendasyon 1. Lagom 2. Kongklusyon 3. Rekomendasyon Listahan ng mga Sanggunian

6 6 7 7 9 9 11 14 14 15 15 16 16 25 25 27 28 29

Sarbey-Kwestyoneyr B 32 33 36 37 40 .5 Apendiks A. Liham ng Paghingi ng Pahintulot sa Interbyu B. Sarbey-Kwestyoneyr A E. Transkripsyon ng Interbyu C. Liham ng Paghingi ng Pahintulot sa Sarbey D.

matinding pagkabalisa. matibay na personalidad at maayos na kaisipan upang mapagtagumpayan ang pakikipag-ugnayan sa mga pasyente. sikolohikal at sosyal na estado ng kalusugan na napapatunayan sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan. Schwecke at Bostrom. Ito ay isa sa pinakakritikal na bahagi ng narsing sapagkat kinakailangan ang matinding pagkilala sa sarili. Ilan sa mga sintomas nito ay ang pagkakaroon ng mga halusinasyon. Sinasabi na kung 88 milyon ang bilang ng ating populasyon sa Pilipinas ay may 880. ang mental health ay isang emosyonal. positibong pagtingin sa sarili at emosyonal na estabilidad. Ito ay itinuturing na epektibong pamamaraan ng pakikipag-usap at . Base sa depinisyon ni Videbeck. epektibong pag-uugali at coping. 000 Pilipino ang nakararanas nito. Sa kabila nito. pagsusuporta at pakikiramay. Ang isang taong nagtataglay ng maayos na pag-iisip ay maaaring humantong sa mental disorder o kapansanan sa pag-iisip. Introduksyon Ang Psychiatric nursing ay isang larangan ng narsing kung saan nakatuon ang pangangalaga sa pasyenteng may kapansanan sa pag-iisip. isang sakit na posibleng taglayin ng mga taong nakararanas ng matinding pagkalugmok o kalungkutan sa buhay at gumagamit ng bawal na gamot. paghihikayat sa paglago at pagbabago at pagpapatupad ng edukasyon. Ayon sa Philippine Star ng 2007 isyu.6 KABANATA I ANG SULIRANIN AT KALIGIRAN NITO 1. Ayon kay Keltner. unti-unting tumataas ang bilang ng mga Pilipinong mayroong kapansanan sa pag-iisip o schizophrenic. mayroon lamang 400 na psychiatrists ang nagtatrabaho sa ating bansa at karamihan sa kanila ay nasa NCR. partikular na yaong mga inilagay sa psychiatric ward. pagpapabaya sa sarili at pagpapakamatay. ang therapeutic communication ay isa sa mga pinakamahalagang instrumento na maaaring gamitin ng nars sa pagbubuo ng tiwala at panterapeutikang relasyon sa pasyente.

Napagkasunduan ng aming grupo na pag-aralan ang Psychiatric Narsing. Kahalagahan ng Pag-aaral Sa kasalukuyang panahon. partikular na ang panterapeutikang relasyon sa pagitan ng nars at pasyente upang mahikayat ang susunod na henerasyon na tangkilikin ito. Layunin ng Pag-aaral Ang pamanahong-papel na ito ay naglalayon na pag-aralan ang relasyong nabubuo sa pagitan ng kanyang pasyente na may kapansanan sa pag-iisip. kung paano umiikot ang mundo sa loob ng Psychiatric ward sa pagitan ng nars at pasyente. Anu-ano ang mga bagay na nakaapekto sa relasyon ng nars sa kanyang pasyente? 2. Ito rin ay magbibigay ideya sa mga kabataan. 2. Maituturing na isa sa mga pinakamalalaking responsibilidad ng mga nars ay ang mabigyan ng dekalidad na pag-aaruga ang kanilang mga pasyente maging anuman ang kondisyon nito. Kasama rito ang mga dapat alalahanin ng nars upang sila ay manatili sa estabilidad habang nakikipag-ugnayan sa pasyente.7 pakikitungo ng mga nars sa kanilang mga pasyente. Bakit mahalagang mapag-aralan o paunlarin ang mga proseso ng NPR (NursePatient Relationship) at terapyutik na komunikasyon sa hospital setting lalonglalo na sa mga nars na nangangalaga sa mga may kapansanan sa isip? 3. lalung lalo na yaong mga interesado sa linya ng pag-aaral na ito. laganap ang pag-aaral patungkol sa iba‟t ibang karamdaman ito man ay pisikal o mental. Ang pag-aaral ng Psychiatric Narsing ay malawak ngunit puno ng mensahe para sa aming nagsisimula pa lamang sa kursong Narsing. Ang pag-aaral na ito ay nakatuon upang magbigay kaalaman sa kung paano . Paano mapapaunlad ang proseso ng pakikipagrelasyon ng nars sa kanyang pasyente partikular sa mga pasyenteng may kapansanan sa pag-iisip? 3. Ito ay naglalayong sagutin ang mga sumusunod na katanungan: 1.

Pumapagitna dito ang kanyang relasyon sa nars kaya't maaari din itong makakaapekto sa personal na saloobin ng nars na nag-aalaga. makabago na rin ang pagkakatrato sa pasyenteng ang buhay ay nasa loob ng psychiatric ward. “Ang bilang ng mga may sakit at kapansanan na dulot ng palpak o palsong pagpapalitan ng mpormasyong genetic ay patuloy na tumataas kaya‟t gayon na rin ang halaga ng pagbibigay ng makabagong kaalaman hindi lamang para mapaunlad ang pagbibigay ng pag-aalaga sa mga pasyente ngunit upang pigilan na rin ang paglaganap nito sa genetic pool ng mundo. Sa ganitong paraan. ang proseso ng pagbibigay ng dekalidad na pag-aalaga ay mapapaunlad at mas magiging sapat. . sa mundong ginagalawan natin. Ang panterapeutikang relasyon sa pagitan ng nars at kliyente ay gumagamit ng komunikasyon upang mabuo ang pagkakaunawa sa kanila. Ayon na rin sa mga batikang pag-aaral at sa sinabi ng isang sikat na siyentipiko sa ilalaim ng pag-aaral ng eugenics.” Sa ideyang ito iikot ang kahalagahan ng pag-aaral na isinasagawa ng mga mananaliksik. Nakakatulong din ang maingat na pangangalaga. Isa pang kahalagahan ng nasabing pag-aaral ay ang pagbibigay nito ng pokus sa mga pangangailangan ng nars at ng pasyente.8 ang tamang pagbibigay ng alaga sa pamamagitan ng pagkalap ng kaalaman ukol sa mga bagay na nakaapekto sa relasyon ng nars at ng kaniyang pasyente. Kasalukuyan. malapropesyonal na pakikihalubilo at matinding kasanayan sa paghawak ng mga pasyenteng hindi gaanong ipinalad ng matinong pag-iisip.

5. Saklaw at Limitasyon ng Pag-aaral Ang pag-aaral na ito ay nakatuon sa mga kontribusyon ng direktang pangangalaga. ito ay hindi tumatalakay sa nursing process. Depinisyon ng mga Terminolohiya Para sa kapakanan. pagsusuri at pagpapagaling sa mga indibidwal na may kapansanan sa pag-iisip (bali). Ang Psychiatric ward ay isang dibisyon ng ospital na itinalaga para sa pamamalagi at paggamot ng mga pasyenteng may kapansanan sa pag-iisip. Ang Psychiatric Nursing ay isang larangan ng narsing na kung saan ang pangangalaga nito ay nakatuon sa pasyenteng may kapansanan sa pag-iisip partikular na yaong mga inilagay sa psychiatric ward. partikular na yaong mga nasa ikatlo at ikaapat na taon. komunikasyon.9 4. Saklaw nito ang sampung estudyante ng Unibersidad ng Santo Tomas mula sa kolehiyo ng narsing. sa mga nars at pasyente ng ibang ospital at sa labas ng psychiatric ward at sa mga espisipikong sanhi at bunga sa pagkakaroon ng kapansanan sa pag-iisip. Ito ay hindi nagpapaliwanag ng iba pang mga sakit na nakapaloob sa mental illness. sa mga medikasyong ibinibigay sa mga pasyente ng psychiatric ward. Kabilang din dito ang isang alumni at dating propesor ng Unibersidad ng Santo Tomas sa kolehiyo ng narsing na kasalukuyang nagtatrabaho bilang nurse reviewer at isang Neuro-Psychiatrist na kasalukuyang nagtatrabaho bilang isnag propesor sa parehong unibersidad at kolehiyo. pagtuturo sa pagkakaroon ng panterapeutikang relasyon sa pagitan lamang ng nars at pasyente ng psychiatric ward ng USTH. kaalaman at pag-unawa ng mga mambabasa. binigyang depinisyon ang mga sumusunod na terminolohiya batay sa kung paano ito ginamit sa pamanahong papel na ito: Ang psychiatry ay ang pag-aaral. . Gayunpaman. at sa iba‟t ibang klase ng therapy na ibinibigay sa mga pasyente.

pagsasapanlipunan. sariling pagkatao at katangian. . Ito rin ang panulukang bato na batayan ng psychiatric na pagsasanay sa larangan ng narsing. damdamin at ideya ng isang pasyente sa limitadong panahon na pinaglalaanan nito. Ang therapeutic communication ay binubuo ng dalawang uri. berbal na komunikasyon at di berbal na komunikasyon. karanasan. Ang „di-berbal na komunikasyon ay ang pakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng kilos ng kamay bilang ayuda. Ang nars ay maaaring magsimula sa paggamit ng aspeto ng kanyang pagkatao. tagapaghatid ng mensahe at tagatanggap ng mensahe. ekspresyon ng mukha. sa prosesong ito. mga damdamin.10 Ang therapeutic relationship/ therapeutic nurse-patient relationship ay nakatuon sa pangangailangan. mga magagandang pag-uugali. Ang berbal na komunikasyon ay isang paraan ng pakikipag-ugnayan na ginagamitan ng mga salita at kinabibilangan ng mensahe. mga pangangailangan. mga kaalaman. Ang therapeutic communication ay isang interpersonal na ugnayan sa pagitan ng nars at pasyente kung saan ang nars ay nakatutok sa mga partikular na pangangailangan ng mga pasyente para maipalaganap ang isang mabisang pagpapalitan ng impormasyon at damdamin. pagsasama. Ito ay isang patuluy tuloy na prosesong nagtuturo at nagbibigay ng kahulugan at kahalagahan ng pakikipaghalubilo. kasanayan at pang-unawa para sa mas matatag ng relasyon sa mga pasyente. ang pasyente ay ang nagiging tagapaghatid at ang nars ang tagatanggap. Isinasalamin at pinaiigi rito ang berbal na komunikasyon. Kalimitan. karanasan. at pagpapahiwatig sa pamamaraan ng paggamit ng katawan. at pagtupad ng isang gawain. Ang panlipunang relasyon ay isang layuning nakatuon sa pakikipagkaibigan. Ang panterapeutikang kahulugan ng sarili ay ang pagbuo ng sariling kamalayan.

Ang mainit na pagtanggap ay isang tapat at magandang kasunduan at itinuturing na marubdob sa pagpapadala o pangungumusta. lakas at mga limitasyon at kung paano ang pag-iisip at pag-uugali makakaapekto sa iba. damdamin. Dito malalaman ang pag-uunlad sa pag-iisip at mentalidad ng isang pasyente at ang kanyang pakikipagsalamuha sa paligid na kinaroroonan nito. motibasyon. Ito ang isa sa mga katangiang nararapat na taglay ng isang nars sa pakikihalubilo sa kanyang pasyente sapagkat nakakatulong ito sa pagbubuo ng isang maayos na relasyon sa pagitan nila. ang Psychiatric nursing ay gumagamit ng terapi. kalimitan. NAMI. Ayon kay Antalfi M. KABANATA II MGA KAUGNAY NA PAG-AARAL AT LITERATURA Hindi maikakailang ang Psychiatric Nursing ay nakatuon sa isang malawakang pag-aaral ng mga taong may kapansanan sa pag-iisip. o . Sang ayon naman kay Rex Cowdry. saloobin.. paniniwala. Ito ay bumabatay hindi lang sa paraang nakikita ng pasyente ngunit sa kung ano ang tapat at tunay na pagkatao ng nars. Ang tao raw ay isang sosyal na nilalang. Dahil dito. Ito ay hindi lamang isang katangiang taglay ng tao. Ang paligid niya'y maaaring nasa ospital. Medical Director. hindi matuwid na palagay. Ang empatiya ay ang pag-uunawa sa nararamdaman ng pasyente sa pamamagitan ng paglalagay ng nars ng kanyang sarili sa pwesto nito. may nailikhang larangan na sikososyal sa narsing. marami ang nagsagawa ng kani-kanilang pananaliksik upang palalimin at gawing partikular ang depinisyon at tunay na hangarin ng pag-aaral ng kursong ito. ang Psychosocial Nursing/Sikososyal na Narsing ay bumabatay sa pinagsamang sikolohikal at sosyal na pag-aaral. pag-uugali. MD.11 Ang sariling kamalayan ay isang proseso ng pagbuo ng pag-unawa sa sariling halaga. ngunit isang kakayahang dapat palaguin. Ang terapi ay gumagamit ng pakikipaghalubilo sa mga pasyente upang makabuo ng komportableng relasyon sa pagitan ng nars at kliyente. Dahil dito.

Isa na rito ang nars o ang tagapangalaga sa kanya na itinuturing na sikososyal na suporta ng kliyente. para sa pribadong pagsusuri. Maaari rin itong makaapekto sa kalusugan ng kliyente depende sa kung paano niya ito nais patakbuhin at kung paano ito pumuproseso sa utak ng pasyente. makaramdam. Ang mga kataga sa kalusugan ng kaisipan ay hindi lamang makikita sa pampisikal na kaanyuan kundi sa kabuuan ng isang tao. at sa .12 „di kaya‟y sa bahay. at ang pamamahala ng sikayatrikong gamot. isang aspekto ng konsensya at pagkataong hindi nalalaman ng indibidwal tuwing gising ang pag-iisip nito. apektado rin ang kapaligiran. Mula sa isinagawang pag-aaral nina Wai Tong Chien at Isabella YM Lee. tulad ng schizophrenia. Ang mga inaaral sa psychiatry ay magagamit sa maraming uri ng sitwasyon sapagkat ito ay pumapatungkol sa kaisipan. Dito pumapasok ang 'unconscious'. magisip. pagbuo ng isang panterapeutika alyansa. Humihigit kasi ang kakulangan sa pakikipag-ugnayan sa bahagi ng pasyente at pati na rin sa tagapangalaga. Nababagay gamitin dito ang epektibong pakikipagkomunikasyon tungo sa relasyong panterapeutika. sinasabing ang Psychiatric Nursing o mental health nursing ay isang katangian ng pag-aalaga na nagmamalasakit para sa mga tao ng lahat ng edad na may sakit sa kaisipan o ligalig. kabilang ang kung paano tayo kumilos. Katamtaman lamang ang porsyento ng mga pasyenteng may kapansanan sa pag-iisip ang maaaring hindi daraan sa ganitong uri ng pagsusuri. psychosis. Importanteng malaman ng nars ang estado o kondisyon ng pasyenteng idadaan sa pag-aanalisa na isang basehan ng pag-aaral namin para sa pamanahong papel na ito. pagharap sa hamon ng pag-uugali. Sa pangkalahatang konsepto. Mayroong ilang paraan ang magagamit upang maisagawa ang koneksyon at pag-aanalisa ng nakaraan at ang kasalukuyang pag-uugali ng pasyente (halimbawa na ang Art Therapy o siningpanterapeutika) na eksklusibo lamang sa mga larangang ganito. bipolar disorder. at kung gaano kahusay ang ating pagkaganap. Sa direkta o „di direktang pakikipagsalamuha. Ang mga nars sa lugar na ito ay may mga karagdagang pagsasanay sa sikolohikal na therapies. depression o demensya. ang ganap na pag-aaral ay ginagawa lamang sa mga prosesong nangyayari sa kaloob looban ng pagkatao ng isang indibidwal.

ang sapat na kaalaman at kakayahan patungkol dito ay makatutulong upang sagutin ang alinmang problemang kinasasakupan nito. Ang isang indibidwal. kinakailangan ang pag-iisip. pag-aanalisa. Taglay ng mga nars ang mga magaganda nilang katangiang ayon sa klinikal na pamamaraan upang makapagbigay ng impluwensya sa pagbabagong asal para sa therapeutic relationship. pakikipagtulungan at pananagutang panlipunan. Ang therapeutic nurse-patient relationship naman ay nakikibahagi sa pag-aaral at nakikipagtulungan upang mabigyang linaw ang mga karanasang nakakaapekto sa emosyonal na damdamin para sa mga pasyente. Sang ayon sa pananaliksik ni Beth Phoenix. at pagtuturong pinagsama-sama.net ang pag-aaral sa ilang mga tungkuling ginagampanan ng Psychiatric Nursing. sa pag-aanalisa ng krimen. komunikasyon at pangangasiwa. tiyaga. ang Psychiatric Nursing ay may malawakang gamit. pamilya. Ang komunikasyon ang nakakatulong upang magpadala at makatanggap ng mga mensaheng nais iparating. responsibilidad pangpisikal. Madarama rito ang nais ipaunawa tungkol . pagtulong sa pagsagot ng problema sa pakikitungo sa kapwa. at pagsusuri sa mga bagay bagay. pati na rin sa espiritwal at pampamilyang problema. Ang relasyon sa pagitan ng nars at pasyente ay isang pakikipagtulungan na kinabibilangan ng mga klinikal na kagalingan. Ang larangan ng pag-aalaga ay isang interpersonal na prosesong nagtataguyod at nagpapanatili ng pag-uugali upang maisatupad ito ang proseso. Ito ay isang paraan ng pag-aalaga sa praktis – isang hango sa mga teorya ng mga tao sa pag-uugali ng isang tao bilang agham at ang panterapeutika paggamit ng sarili bilang sining. organisasyon o komunidad ay maaring maging pasyente. Sinasabi sa pananaliksik na ito ay hindi lamang magagamit sa pangangalaga ng taong may sakit sa kaisipan kundi pati na rin sa mga taong may pisikal na karamdaman. Binanggit naman ng nursedirectory. Sinasabing dahil nga ang psychiatry isang uri ng pag-aaral na nangangalaga ng taong may sakit sa kaisipan. Bunga nito. Ito ay nagsisilbing susi sa psychiatric nursing. grupo.13 ginagawa ng tao. pagtatanggol ng pasyente-pamilya. Ang mga pangunahing saklaw ng psychiatric nursing practice ay direktang pag-aalaga.

Subalit sa ganitong mga sitwasyon ay kinakailangan ng sapat na pag-aaral mula sa mga propesyonal na tao.14 sa mundong ginagalawan. Nagbigay tuon din ito sa mga nars. lugar. deskriptib at impormatib na pananaliksik. Ito ay kailangan paglaanan ng oras upang matugunan ang mabilisang pangangailangan ng karamihan. Ang klinikal na bahaging ibinibigay sa mga malalang sitwasyon. komunikasyon. Ngunit. karamihan sa mga nagsisipag-aral ay gumugugol ng mahabang panahon upang makumpleto ang mga layunin. ipaliwanag at suriin sa pag-aaral na ito ang mga kontribusyon ng direktang pangangalaga. Ang oras na magugugol sa klinikal na parte ay magkakaiba at maaaring magbago. pangkomunidad at pangmatagalang pag-aalaga ay isinasakatuparan sa pakikipagtulungan ng mga may pahintulot na ahensiyang klinikal na may kakayahang magbigay ng kinakailangang karanasan. . Dito pinag-uusapan kung saan paglalaanan ang oras. Ang pagkumpirma ng pagiging karapat-dapat sa pagpaparehistro sa Kolehiyo ay kailangan bago magpahayag ng kahilingan upang matanggap sa programa ng mga papel na sasagutan kasabay ang kahilingan para sa programa. Disenyo ng Pananaliksik Ang pag-aaral na ito ay isinasagawa ayon sa disenyo ng pamamaraang ekspositori. Ang nars ay isang propesyonal na nakapagbibigay ng serbisyong totoo sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan at pamumuno sa ilang mga pangangailangan ng pasyente upang mabigyang kalutasan ang problema nito. pamamalakad at pagtuturo sa pagkakaroon ng panterapeutikang relasyon sa pagitang nars at pasyente sa loob ng psychiatric ward. KABANATA III DISENYO AT PARAAN NG PANANALIKSIK 1. layunin ng pagkikita sa pagitan ng mga nars at mga kliyente pati na rin ang mga kondisyon para sa pagtatapos. Sinubukang ilarawan.

Ang mga mananaliksik ay naghanda ng ilang mga katanungan na naglalayong makapangalap ng mga datos upang malaman at masuri ang mga kontribusyon ng direktang pangangalaga. Pinili ng mga mananaliksik si Bb. komunikasyon. Siya ay kasalukuyang propesor at registered nurse sa Neurology-Psychiatric Sector ng Ospital ng Unibersidad ng Santo Tomas. . ang mga mananaliksik ay kumuha ng tiglilimang respondente sa ikatlo at ikaapat na taon ng Unibersidad ng Santo Tomas mula sa kolehiyo ng narsing sa pamamagitan ng random sampling para sa pantay na presentasyon ng bawat pangkat at taon. Instrumentong Pampananaliksik Ang pag-aaral na ito ay isinasagawa sa pamamagitan ng pakikipanayam/pag-iinterbyu at pagsasarbey. Lazalita upang makapanayam ukol sa pangangailangan ng pag-aaral na ito sapagkat siya ay hindi lamang nagtataglay ng sapat na kaalaman at karanasan sa kursong ito. Mga Respondente Ang mga piniling respondete sa pag-aaral na ito ay ang mga estudyante at nars na may karanasan at kaalaman sa paghahawak ng mga pasyenteng may kapansanan sa pag-iisip at galing sa ospital ng Unibersidad ng Santo Tomas. Para sa pakikipagpanayam. Nagsasagawa rin ng pangangalap ng mga impormasyon ang mananaliksik sa iba't-ibang mga hanguan sa aklatan katulad ng aklat. Laarni Lazalita. Para naman sa sarbey. proposal at artikulo. pamamalakad at pagtuturo sa pagkakaroon ng panterapeutikang relasyon sa pagitang nars at pasyente sa loob ng psychiatric ward. isang indibidwal na respondenteng nangagaling sa nasabing ospital ang napili upang kuhanan ng ilang impormasyon. Kumuha rin ang mga mananaliksik ng ilang impormasyon sa internet.15 2. 3. isa ring eksperto sa paghahawak ng mga pasyenteng may kakulangan sa pag-iisip. si Ms. dyornal. ngunit.

Ito ay upang mas mabigyang pansin ang mga mahahalagang detalye ng mga impormasyong ibinahagi na nagmula sa bawat indibidwal. isang dalubhasa na kasalukuyang nagtatrabaho sa sector ng Neurology-Psychiatry mula sa USTH upang makakuha ng mahahalagang impormasyon at makatotohanang datos tungkol sa panterapeutikang relasyon na namamagitan sa kanila at ang mga pasyente sa loob ng psychiatric ward. isa sa mga respondente ang napiling pagtuunan ng pansin ng mga mananaliksik.16 Bukod sa mga nabanggit na. pati na rin ang mga pamamaraan at kakayahang kinakailangan upang mapaganda ang nasabing relasyon. KABANATA IV PRESENTASYON AT INTERPRETASYON NG MGA DATOS Base sa Sarbey A. at upang mapalawak ang kaalaman ukol sa mga bagay na may kaugnayan sa pinagaaralan.Bilang ng lalaking nasarbey: 3 B-Bilang ng mga babaeng nasarbey: 7 C-Bilang ng mga nars mababa pa sa 20 taon: 3 D-Bilang ng mga nars na 20 taong gulang: 3 . Ang mga katanungang isinagawa ay pinaghandaan ng maayos upang mas epektibong makuha ang impormasyong kailangan. Tritment ng mga Datos Ang pamanahong papel ay hindi lamang isang paraan upang makakuha ng mataas na grado sa asignaturang Filipino. Kaunti lamang ang mga respondenteng kabilang sa pag-aaral na ito sa kabila ng paggamit nito sa parehong pamamaraan ng pakikipanayam at pagsasarbey. partikular na sa mga ospital. Ito ay isang panimulang pag-aaral na maaaring makatulong sa lipunan. 4. na naglalayong matukoy ang mga saloobin ng mga nars ito ang mga natipon na datos: A.

2. PAGGAMIT NG KOMUNIKASYON RESPONDENTE A B C D E VERBAL 1 1 0 0 2 DI-VERBAL 0 0 0 0 0 PAREHO 2 6 3 3 2 * Karamihan sa mga respondente natin ang gumagamit ng parehong verbal at „di-verbal na komunikasyon.3 D– 3 E.7 C.17 E-Bilang ng mga nars na mahigit pa sa 20 taong gulang: 4 Para sa unang tanong. 3. MAAYOS NA PAKIKITUNGO A–2 B. PAGGAMIT NG PUSO/PAGMAMALASAKIT A–0 B–7 C-3 D-2 E–2 * Walang lalaking respondente ang sumagot na gumagamit sila ng empatiya o simpatiya.3 * Isang lalaki lamang sa loob ng edad na mahigit sa 20 taong gulang ang hindi gumamit ng maayos na pakikitungo. . ito ang tatlong paraang kalimitang sinagot ng mga sagot: 1. Maayos na pakikitungo 3. Gumagamit ng komunikasyon 2. Nanggaling ang dalawa sa edad na mahigit pa sa 20 taong gulang. Paggamit ng puso/pagmamalasakit (halimbawa: empatiya. Isang lalaki at isang babae ang pumili ng berbal na komunikasyon lamang ang ginagamit nila sa tuwing nakikisalamuha sa pasyente. Puro babae lamang ang mga sumagot. simpatiya) 1.

ang karaniwang napipili ng mga nakatatandang respondente ay ang berbal na komunikasyon. Isa lang ang nagsagot ng „diverbal. Para sa Bilang 3: Alin ba ang mas mahirap alagaan? Babae o lalaki? RESPONDENTE A B C D E BABAE ANG MAS MAHIRAP 2 4 1 2 3 LALAKI ANG MAS MAHIRAP 1 3 2 1 1 . Mas mapagmalasakit ang babaeng nars. makikita natin pagdating sa komunikasyon. Para sa bilang 2: RESPONDENTE A B C D E MAS MAHIRAP ANG VERBAL 3 6 2 3 4 MAS MAHIRAP ANG DIVERBAL 0 1 1 0 0 Interpretasyon: Siyam sa sinarbey ang nagsabing mas mahirap ang berbal na komunikasyon.18 Interpretasyon: Base sa tatlong napiling pinakamadalas na pamamaraang ginagamit ng nars upang makisalamuha sa pasyente.

dahil lahat ng respondente na sumagot sa sarbey ay wala pang karanasan sa batang napapaloob sa psychiatric ward.19 Interpretasyon: Para sa mga lalaking nars at kahit sa babaeng nars – mababa at higit pa sa 20 taong gulang. Sa totoo lang ay napakabihira makahanap ng bata sa loob ng psychiatric ward. Karamihan ay nagsasabing mas mainam na intindihin ang pasyente at dapat hindi mangibabaw ang personal na emosyon. Ito‟y nangangahuluga na ang mga babaeng pasyente ay mas inaalagaan sa mas metikulosong paraan. Kalimitan kasi ay hindi naiintindihan ang mga nararamdaman nila. RESPONDENTE A B C D E BATA ANG MAS MAHIRAP 0 0 0 0 0 MATANDA ANG MAS MAHIRAP 3 7 3 3 4 Interpretasyon: Para sa lahat. Ito ang pangunahing dahilan kung bakit mas pinili ng nars na mag-alaga ng matanda. . kung ipagsasama man ang bata at matanda sa loob ng psychiatric ward. may nagsasabi rin na sa palagay nila. Isa pa‟y mahirap ding kunin ang tiwala nila. Gayunpaman. matanda ang mas mahirap alagaan. maaaring ang tugon ng mga respondente na mas mahirap alagaan ang matanda dahil kadalasan. Para sa bilang 4: Para sa bilang na ito. ito iyong mga tipong ayaw gumalaw/umalis sa kama hangga‟t walang ginagawang mas mainam na paraan. lahat ay nakaranas na ng hindi pagkaintindihan sa pagitan nila at ng pasyente. mas maraming nagsasabing mas mahirap alagaan ang babae.

20 Para sa bilang 5: Ito ang tatlong napiling pinakabigat na mga naengkwentro ng mga sinarbey: IAyaw sumunod ang pasyente sa mga pinapagawa ng nars II. Para sa bilang 7: Ito ang mga dahilang karaniwang sinagot ng mga respondente: 1. Para sa bilang 6: Lahat ng respondente ay nagsabing kailangan magkaroon ng pag-iintindi sa pasyente sa parte ng nars. Ang transference at counter transference. isang babae lamang ang hindi nakaranas na makaingkwentro ng ayaw gumalaw/umalis ng pasyente sa kama. Pagkakaroon ng hindi pagkakaintindihan sa pagitan ng nars at pasyente 2. nanatiling pareho ang bilang ng mga respondenteng mas mababa sa 20 taong gulang sa pagkakaranas ng transference at counter-transference kumpara sa iba.Pagkakaroon ng transference at counter-transference RESPONDENTE A B C D E I 3 7 3 3 4 II 3 6 2 3 4 III 2 4 2 1 3 Interpretasyon: Sa unang hanay. Sa pangalawa. lahat ng respondente ay nagkaroon na ng karanasan kung saan ayaw sumunod sa kanila ang pasyente. . Ang hindi pagsunod ng pasyente sa nars 3.Ayaw gumalaw/umalis ang pasyente sa kama III. Sa pangatlong hanay.

Nagmamadali ka sa loob ng ward dahil hindi ka mapakali. Nagkakaroon ka ng counter-transference kapag magtse-check-out na ang pasyente. Hindi mo maintindihan ang nais sabihin ng pasyente. Nawawalan ka ng pag-asa pagdating sa kliyente mo. Pagdating naman sa pasyente. May naaalala ka „pag nakikita mo ang pasyente mo. Iniiwasan mong masaktan ang pasyente mo. 10. Hindi dapat mawalan ng pagkakaunawa. magkakaiba pa rin ang kanilang pananaw sa paggamit ng mga kakayahan na ito. Gayunpaman. Inirereklamo mo ang pasyente mo.21 Para sa bilang 8: Karamihan sa mga respondente ay sumagot na dapat isaalang-alang ang pagtiwala sa isa‟t isa. 17. 9. 13. . Kung minsan iniisip mong iwanan ang pasyente mo. 6. Base sa mga datos. mas mapagmalasakit sa pasyente ang babaeng nars kumpara sa lalaki. may mga karaniwang teknik na ginagawa ang nars. 16. 2. 14. Sa bahagi naman ng mga problema. Nawawalan ka ng pasensya sa pasyente. Umiinit agad ang ulo mo „pag ayaw sumunod sa‟yo ang pasyente. Gusto mong ma-terminate agad ang relasyon mo sa pasyente „ pag magtse-check-out na siya. SARBEY 2: 1. 8. Gayun din sa mga matatanda. Nagkakaroon ka ng negatibong damdamin sa pasyente. 3. 11. ang pangunahing suliranin ay ang hindi pagkakaunawaan ng nars at ng pasyente. Tahimik ka lang „pag inaalagaan mo siya. 12. Naaawa ka sa pasyente mo at nagagamitan mo ito ng empatiya. 4. Iniisip mo na para siyang isang kamag-anak sa iyo. 5. PANGKABUUANG INTERPRETASYON: Pagdating sa pakikipagsalamuha sa pasyente. Madalas din nagkakaroon ng transference at countertransference. 15. 7. Hindi ka kumportable sa kliyente mo. 18. Hindi mo alam kung anong gagawin sa pasyenteng hinahawakan mo. mas mahirap ang mga babaeng alagaan dahil sila iyong madalas na hindi maunawaan ang damdamin at mas sensitibo. Iiwanan mo siya kahit gusto niyang mapag-isa. Nakikitang mas epektibo ang mga nakakatandang nars pagdating sa pagtatrabaho.

Hindi kumportable ang pasyente mo sa iyo. Tinututor mo siya. 25. Tahimik o nakatulala lang siya „pag kinakausap mo siya. ito ang mga tinipong datos. Iniiwasan ka niya. Ayaw niyang makinig sa mga payo mo. Nagkakaroon siya ng negatibong damdamin sa iyo. 18. 23. 7. Nakikipagkoopereyt siya sa‟yo. Ang tingin sa iyo ay kasintahan. Nanggugulo ng ibang kliyente ang pasyente.22 19. 20. 21. 10. Hindi ka niya maintidihan. Panig ng Pasyente: 1. Dumedepende lang siya sa‟yo . 23. 19. Sinasabi niya ang mga saloobin niya sa‟yo dahil pinagkakatiwalaan ka niya. 14. Ang tingin sa iyo ay mortal na kaaway. Natututo siya agad tuwing tinuturuan mo siya. Ayaw sa iyo ng pasyente mo. 22. Ginagamitan mo ang pasyente mo ng empatiya o simpatiya. Ayaw uminom ng gamot ang pasyente „pag galing sa‟yo. 13. 24. kapatid o ibang kamag-anak. 5. Interesado siya sa mga activities na pinapagawa mo sa kanya. 9. Ayaw niya ng ibang nars. 3. 8. Ayaw niyang sumunod sa iyo. 17. 15. 11. Masaya siya „pag kinukuwentuhan mo siya. Dami ng taong sinarbey: 10 . 21. 24. 2. Kinukuwentuhan mo siya. Binibigyan mo siya ng payo. Nabibigyan mo ng sapat na panahon ang pasyente mo. Kumportable siya sa iyo. 6. 25. ikaw lang daw dapat. Nagwawala ang pasyente „pag hindi mo ginagawa „yung gusto niya. Ang tingin niya sa iyo ay magulang. Base sa Sarbey B. 22. 20. Gusto ka niya laging makasama. 4. Ginagamitan mo ng verbal na komunikasyon ang pasyente mo. 16. Nagkakaroon siya ng transference sa iyo. Ginagamitan mo ng di-verbal na komunikasyon ang pasyente mo. Lagi siyang nagrereklamo. na naglalayon alamin kung gaano kadalas nagagamit ng isang nars ang kanyang kaalaman at talino sa pagbubuo ng isang magandang panterapeutikang relasyon. 12.

7. 17. 10. 14. 11.23 KATEGORYA . 15. 25. 18. 8. 19. 23. 13. HINDI NANGYAYARI 7 8 7 10 6 9 6 10 2 9 2 10 3 0 0 0 3 0 0 0 0 0 0 0 0 BIHIRA/MADALANG 3 2 3 0 4 1 4 0 6 1 6 0 7 9 2 0 5 2 0 0 0 0 0 0 0 MADALAS 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 2 0 0 1 8 0 2 8 4 8 7 9 9 10 8 LAGING NANGYAYARI 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 0 0 6 2 3 1 1 0 2 . 21. 24. 2. 9. 5. 3.A BILANG 1. 20. 6. 12. 16. 4. 22.

5. 20. 21. 9. Pangatlo. 17. 25. 8. 2. HINDI NANGYAYARI 0 0 0 0 0 0 0 10 1 0 2 1 0 0 0 1 0 4 2 1 0 0 3 0 0 BIHIRA/MADALANG 5 6 0 1 3 2 0 0 8 2 5 1 5 1 3 4 3 2 4 8 9 3 3 5 3 MADALAS 5 4 9 9 7 8 10 0 1 7 3 8 5 7 5 5 6 3 3 1 1 6 4 4 6 LAGING NANGYAYARI 1 0 1 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 2 2 0 1 1 1 0 0 1 0 1 1 Interpretasyon KATEGORYA A: Para sa mga bilang na 1-13. 4. ibig sabihin ay hindi mapang-abuso ang nars sa pasyente. 7. 22. 24.24 KATEGORYA – B BILANG 1. 13. 15. 6. 23. Karamihan ng sagot ay nanggagaling sa HINDI NANGYAYARI. 14. 3. Ibig sabihin ay kaunti lamang ang nagkakaroon ng problema sa pasyente. Kaunti lamang ang pumili dito. 16. 18. Pangalawa ang BIHIRA/MADALANG. ito ay isa pang kahulugan na kayang kontrolin ng nars ang kanyang sarili sa pag-aalaga ng psychiatric patient. 19. 12. 10 11. apat lang ang pumili ng MADALAS. .

Dito. ibig sabihin malimit na nakakaranas ang nars ng magandang pakikitungo sa pasyente. mayroong iba‟t ibang klase nang paggagamot sa pasyente. Kung nanggaling naman sa MADALAS o LAGING NANGYAYARI. Isa na rito ang terapi. ang Psychiatric Nursing ay isang uri ng pangangalaga na nagmamalasakit para sa mga tao ng lahat na edad na may sakit sa kaisipan. Ang mga kataga sa kalusugan ng kaisipan ay hindi lamang makikita sa pangpisikal na kaanyuan kundi pati sa kabuuan ng isang tao. KABANATA V LAGOM. kabilang na ang kung paano tayo kumilos. Ang mga nars sa lugar na ito ay may mga karagdagang pagsasanay sa pagbuo ng isang panterapeutikang komunikasyon. nabuo ang tinatawag nating psycho-social nursing/sikososyal na narsing. kumportableng kumportable ang pasyente sa iyo. makikita natin ang pag-unlad sa pag-iisip at mentalidad ng isang pasyente at kung paano ito makisalamuha sa paligid na kanyang kinaroroonan. Walang pumili dito. Lagom Ayon sa mga impormasyong aming nakuha. Ang terapi ay gumagamit ng pakikipaghalubilo sa mga pasyente upang makabuo ng komportableng relasyon sa pagitan ng nars at kliyente. pagaanalysa at pagharap sa hamon ng pag-uugali. KATEGORYA B: Para sa mga bilang 1-13. kung kaya‟t masasabi natin na hindi nangyayari lagi ang mga negatibong sitwasyon. Ayon sa table. ang LAGING NANGYAYARI. Ayon sa aming pag-aaral.25 Pang-apat. Kung nanggaling ang pinakamaraming sagot sa LAGING NANGYAYARI o BIHIRA/MADALANG. maayos ang tingin sa iyo ng pasyente. Dahil dito. karamihan ng mga pinili ay ang MADALAS NA NANGYAYARI. Mayroon din tayong tinatawag na Art Therapy o . Ang pinakamadaming napili ay ang MADALAS. magisip. Para sa mga bilang 14-25. Para sa mga bilang 14-25. KONGKLUSYON AT REKOMENDASYON 1. at makaramdam.

Ang klinikal na bahaging ibinibigay sa mga malalang sitwasyon. layunin ng pagkikita sa pagitan ng mga nars at mga kliyente pati na rin ang mga kondisyon para sa pagtatapos. . lugar. Ang psyciatric nursing ay hindi lamang magagamit sa taong may kapansanan sa pagiisip kundi magagamit din ito sa ibang sitwasyon gaya nang pagaanalysa ng krimen. Ang komunikasyon ang nakakatulong upang magpagdala at makatanggap ng mga mensaheng nais iparating.26 sining-panterapeutika. at paglutas ng ispiritwal at pangpamilyang problema. at pangmatagalang pag-aalaga ay isinasakatuparan sa pakikipagtulungan ng mga may pahintulot na ahensiyang klinikal na may kakayahang magbigay ng kinakailangang karanasan. . Taglay ng mga nars ang mga magaganda nilang katangian na ayon sa klinikal na pamamaraan sa pagtratrabaho sa pasyente upang makabigay ng impluwensya sa pagbabagong asal para panterapeutikang nars-pasyente relasyon. Ito‟y isang aspekto ng kunsensya at pagkatao na hindi nalalaman ng indibidwal tuwing gising ang pag-iisip nito. pakikitungo nang maayos sa kapwa. Maari itong makaapekto sa pasyente depende sa kung paano niya ito prinoproseso sa kanyang isipan. Madarama dito ang nais ipaunawa tungkol sa mundong ginagalawan. organisasyon o komunidad ay maaring maging pasyente. Ito ay nakikibahagi sa pag-aaral at nakikipagtulungan upang mabigyan linaw ang mga karanasang nakakaapekto sa emosyonal na damdamin para sa mga pasyente. Dito pinaglalaanan ang oras. grupo. Sa direkta o di direktang pakikipagsalamuha naman. pamilya. kung kaya nababagay gamitin dito ang epektibong pakikipagkomunikasyon tungo sa relasyong panterapeutika. naisasagawa dito ang koneksyon at pag-aanalisa ng nakaraan at ng kasalukuyang pag-uugali ng pasyente. Ang Panterapeutika nars-pasyente relasyon ay nagsisilbing susi sa saykayatriko nursing. Ang nars ay isang propesyonal na nakapagbibigay ng serbisyong totoo sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan at pamumuno sa ilang mga pangangailangan ng pasyente upang mabigyang kalutasan ang problema nito. Nabangit din sa aming pag-aaral na ang isang indibidwal. apektado dito ang nars na nangangalaga sa pasyente.

. May mga pagkakataong kung saan ang mga pasyente ay hindi kuntento sa ginawa ng nars at nagbubunga sa pagkalungkot at pagwawala. Ang pasyente at nars ay nagpaplano upang mapabuti ang kalagayan ng mga pasyente. verbal at di-verbal. May malaking pagkakaiba sa pagitan ng panterepeutikang relasyon at ordinaryong pag-uusap. Maraming mahahalagang aspeto ang dapat isaalang-alang sa pagkikipagsalamuha sa mga pasyente. may pakay at may adhikain na nais makamtan ng pasyente at nars. Ang totoong pagaalaga ay isinasabuhay at napamamalas sa loob ng Psychiatric ward.27 1. Marunong dapat silang pagalingin ang mga kanilang sarili upang kapag lubusan na sila magaling sa kapansanan ay maaalala nila lahat ng mga tinuro ng nars. ang mga nars ay gumagamit ng mga paraan upang kalmahin at bigyang pansin ang mga pangangailangan ng mga pasyente. Tinuturuan ang mga pasyente ng mga alternatibo upang marunong silang tumayo sa sarili nilang mga paa. May mga pagkakataon kung saan ang relasyon ay dumadaan sa matinding pagsubok. Gayunpaman. Ang komunikasyon. kung saan gumagamit ng eye contact upang mas lalong mapadala ang mensahe sa komunikasyon. Ang psychiatric nursing ay isa sa mga pinakamahirap na propesyon. direktang pag-aalaga ay ilan sa mga mahahalagang sangkap upang matugunan ang mga pangangailangan ng bawat isa. Kongklusyon Ang panterepeutikang relasyon sa pagitan ng nars at pasyente ay mahalaga. ang paglaan ng panahon upang maipakita ang totoong interes at pag-aalala at ang pagbibigay pansin sa mga sinasabi ng pasyente. Ang layunin ng nars ay itaguyod ang kalusugan ng mentalidad ng mga pasyente. Kailangan ng determinasyon at puso sa pakikihalubilo. Sa panterapeutikang relasyon.

Para sa mga nars sa loob ng Psychiatric ward. Para sa mga mambabasa. bukod sa pagtuturo ng mga impormasyon at kaalaman ukol sa linya ng pag-aaral na ito. lawakan ang pang-unawa at tangkilikin ang therapeutic communication. . ay bigyan pa nila ng pansin ang pagbibigay kamalayan at paghahanda ng kanilang mga estudyante sa mga sitwasyong maaari nilang kaharapin sa loob ng psychiatric ward. ngunit pati na rin sa ibang dibisyon ng ospital at sa labas nito. d. b.28 2. maging bukas sila sa anuman ang kondisyon ng kanilang mahal sa buhay na nasa loob ng ward. mas paigtingin ang therapeutic relationship at therapeutic communication sa mga pasyente ng psychiatric ward. c. Mahalagang matutunan din nila mismo kung paano sila makikipag-ugnayan sa kanilang mga mahal sa buhay na nasa ganitong kalagayan. Huwag magsawang gamitin ang ganitong uri ng pag-uugnayan. Matindi ang pangangailangan sa pang-unawa. hindi lamang sa loob ng psychiatric ward. Para sa pamilya ng mga may kapansanan sa pag-iisip. ay buong galak at pagpapakumbabang inirerekomenda ang mga sumusunod: a. Rekomendasyon Mula sa buong pangkat na masusing pinag-aralan ang Psychiatric Narsing. Ito ay lubos na makatutulong sa pang-araw-araw na pakikipag-ugnayan. Para sa mga propesor ng Psychology at Psychiatric nursing. tiyaga at pagtitiwala.

12-20). (Ed. V. J. 186-192) Singapore: Elsevier B. H. & Keltner.pdf. St.29 LISTAHAN NG MGA SANGGUNIAN Mga Libro: Larson. Understanding Psychiatric Nursing Care with Nonsuicidal Self-Harming Patients in Acute Psychiatric Admission Units: The Views of Psychiatric Nurses. L. E. M. Advanced practice nursing in psychiatric and mental health care. J. Essentials of psychiatric nursing. & Jarrett. Smith. The american journal of nursing. Retrieved January 2009 from http://www. (2009). (1987). P. L. Internet Registration and Policy Department. (p. C. 2nd ed. V. 4 pp. (1962). L. (2007). Singapore: Elsevier. . New York : Macmillan Cushnie. (2009). F. K. A. M. (1968). Mosby Cushnie. Toward therapeutic care.. S. 10). Payne. Nurses and midwives board of western australia. A. 5th ed. (2005). F. (1999). Psychiatric nursing. (Vol. Archives of Psychiatric Nursing (Vol. New York: Springer Payne. New York: Lippincott Williams and Wilkins. K. The Internet Journal of Advanced Nursing Practice (Vol. D. Psychiatric mental health nursing. V. 124).nmbwa. C. Psychology for nurses and the caring professions. (2006). Bostrom.. Practical psychiatry for health workers and nurses.. Schwecke. Care of patients with emotional problems: a textbook for practical nurses. 3rd ed. Journals Shea.. M. H. New York: Wiley Periodicals Press Dziopa. A.au/cproot/759/2/Boundaries%20for%20Therapeutic%20Relationships. & Gijbels. St. Singapore: Elsevier B. Practical psychiatry for health workers and nurses. Saint Louis : Mosby Karnosh. J. N. O‟Donovan. S. L. UK: McGraw-Hill. Direct care nursing: a teaching program for psychiatric nurses. & Ahern. American psychiatric nurses association. What Makes a Quality Therapeutic Relationship in Psychiatric/Mental Health Nursing: A Review of the Research Literature. Louis : Mosby Meyer. Edinburgh : Churchill Livingstone Walker. J.. (2009). N. (1975). Louis : C. S. Videbeck. The evolution of therapeutic care and clinical specialization in psychiatric nursing. 20 pp.org. (1987). (1966). H. Edinburgh: Churchill Livingstone Saxton.). Perspectives in psychiatric care.

Farlex. Rosenhan Research on Psychiatric Hospital Workers.Pubmed_Discovery_RA&linkpos=2&log $=relatedarticles&logdbfrom=pubmed http://en. 2008 from Associated Content Inc.ucsf. (2008). A.wikipedia. Vol.e-contentmanagement.nami. Vol.org/Departments/EDU/Library/APAOfficialDocumentsandRelated/PositionStat ements/199109.questia.ncbi.Pubmed_SingleItemSupl. Retrieved September 23. E. M.org/wiki/Psychosocial http://www. J. L.nlm.gov/pubmed/18167423?ordinalpos=1&itool=EntrezSystem2.ca/physical_restraint..pdf http://nurseweb.. Iba pang sanggunian: http://www. Moving from tradition to evidence: A review of psychiatric intervention studies.Pu bmed.. 2008 from http://medicaldictionary. (2010). Bekhet.nih. Retrieved February 4.edu/www/spec-psy. Perspectives in Psychiatric Care. Retrieved May 2. (1997).crpnbc. J. The Free Dictionary. L.30 Jones.aspx http://www.htm http://en.org/wiki/Psychiatric_and_mental_health_nursing http://mra.wikipedia.com/Psychiatric+ward Lanza. 33.htm http://www.org/Content/ContentGroups/Helpline1/Psychosocial_Treatments.PEntrez. K. Suresky.psych.com/archives/vol/1/issue/1/article/553/psychiatricnurses%E2%80%99-knowledge-and-attitudes http://www. & Kidd. (2007). Retrieved December 28. 1997 from http://www. M.net/nursing-reviewer/psychiatric_nursing/ . 12.com/read/5000416872?title=Power%20and%20Leadership%20in%20Psychiatric%20 Nursing%3a%20Directions%20for%20the%20Next%20Century%2c%20in%20Perspectives%20in%20Ps ychiatric%20Care# Zauszniewski. 2007 from The American Nurses Association Inc. Review of Psychiatric Intervention Studies. A. Power and Leadership in Psychiatric Nursing: Directions for the Next Century.Pubmed_ResultsPanel.nursedirectory.thefreedictionary.

net/nursing-reviewer/the-role-of-communication-in-psychiatricnursing/ .nursedirectory.nursedirectory.31 http://www.net/nursing-reviewer/therapeutic-nurse-patient-relationship/ http://www.

Lubos na gumagalang. AISSA ABEGAIL JIMENEZ Propesor . nais po sana naming humingi ng inyong pahintulot upang kayo ay aming kapanayamin sa petsa. Komunikasyon. 2010 PROP. Pamamalakad at Pagtuturo sa Pagkakaroon ng Panterapeutikang Relasyon sa Pagitan ng Nars at Pasyente sa loob ng Psychiatric Ward. Dalangin po naming ang inyong pagtanggap at pahintulot sa aming pakiusap.32 APENDIKS A Marso 9. Maraming salamat po. Unibersidad ng Santo Tomas Mahal naming Propesora. MARIJILLE ELIZES Representatib ng pangkat Binigyang pansin: BB. LAARNI LAZALITA Propesora. Kung inyo pong pahihintulutan. Kami po ay naniniwala sa inyong pagkadalubhasa sa larangang nakapaloob sa pag-aaral na ito. oras at lugar na inyong itatakda. ang inyong pagbabahagi ng ilang karunungan at karanasan patungkol dito ay lubos na makatutulong sa tagumpay ng aming pag-aaral. Mabunying pagbati po! Kaugnay sa pag-aaral na aming isinasagawa na may pamagat na Ang Mga Kontribusyon ng Direktang Pangangalaga.

ang aming supervisor ay nangangala sa dalawang unit. MARCH 11. kaya ikaw ay makikipagsalamuha sa iba‟t ibang behavior o reaction ng mga pasyente. counter transference kung saan yung nurse ay maaring makaranas ng negatibong pakiramdam tulad ng galit o takot or pagkaawa o sobrang pagiging malapit sa pasyente. neurology at psychiatric ward. Iniintindi rin namin ang aming mga sarili para sa ganon. Minsan nagkakaroon ng hindi pagkakaintindihan ang nurse at ang pasyente lalo na kung ito ang tinatawag nating negative feelings o transference. meron kaming ginagawa para maihandle o maisakatuparan yung ginagawa namin bilang psych nurse. Eto ang mga karaniwan naming nararamdaman sa psych unit.Lazalita: Ilang Taon na po ba kayong nurse sa Psychiatric ward? Ako ay nagsimula bilang pych nurse pagkagraduate ko sa nursing course mula 2002 hangang 2005. kung kaya‟t ako‟y nabigyan ng pagkakataon upang makipagsalamuha narin sa mga psychiatric patients. nagkakaroon kami ng self-awareness. Ano po ang naghikayat sainyo upang kunin ang inyong propesyon kung saan makikipagsalamuha po kayo sa mga taong may kapansanan sa pagiisip? Nung ako‟y nagtrabaho sa UST Hospital ang unang naassign sakin na area ay ang Neurology ward. Marijille: Ms. Maari niyo po bang mailahad ang mga naging suliranin ninyo pagdating sa trabaho? Paano niyo ito binibigyang solusyon? Bilang isang psychiatric nurse ay napakahirap. LAARNI LAZALITA. Una. Lazalita: . mapadali ang aming pagintindi sa ugali o response nila sa sitwasyon. Nagtrabaho ako doon ng tatlong taon ngunit ngayon nagfofollow up padin ako ng mga estudyante sa loob ng psych unit kung saan ito ay ang aking pang-walong taon sa loob ng psych unit. Ngunit. Pangalaw. Pngatlo. kaya kailangan ikaw aydapat na maging pasensyosa at magiging sensitib sa mga nararamdaman ng mga pasyente. Ito ay mahirap dahil kailangan kotrolado mo ang iyong emosyon. ito ay mga pasyenteng may iba-ibang sitwasyon.33 APENDIKS B TRANSKRIPSYON NG INTERBYU KAY MS. Lazalita: Marinell: Ms. Ang self-awareness ay isang pagkakataon kung saan inaalysa namin ang pakiramdam namin tuwing makikipagusap sa ganitong pasyente. 2010 Mga Interbyuwer: Jayne de Joya Marijille Elizes Marinell Espiritu Sittie Norhanisa Dianalan Elaine Marie Factor Jayne: Ms. dahil ikaw ay makikipagsalamuha o makikipagusap sa mga taong may problema sakanilang coping o tinatawag natin na pakikisalamuha nila sa araw-araw na pamumuhay at kung anu ang reaksyon nila sa sitwasyon na nararanasan nila. ang mga pasyente ay unpredictable or hindi mo alam kung anu ang magiging mood nila. Kung paano ito nasosolusyunan.

insensitib o wlang pakialam sa pasyente. para pagnakaharap na kami sa pasyente. mga galaw ng katawan. Minsan nagkakaroon kami ng problema dahil may mga pasyente kaming hindi nagsasalita dahil narin sa epekto ng trauma sakanilang buhay. kung hindi siya titigil kami ay magbibigay ng warning sa pasyente at sasabihin natin na hindi niya kailangan Elaine: Ms. hindi maaari na ang nars ay tahimik. dahil nakikita sila ng ibang tao bilang iba.anu-ano pa ang ibang katangian na dapat mayroon ang isang psych nurse? Bukod sa pagiging paasensyosa at pagkakaroon ng empathy. ang empatya ay ang abilidad ng nars na makita pa nang mas malalim o mas maintindihan pa ang nararamdaman ng pasyente. pero samin nakikita namin sila kung sino sila. O ang tinatwag naming exploring the cause kung anu kaya ang dahilan bakit siya nagkakaganito. Dalawang tipo o types ng komunikasyon ang gingamit ng nars ditto sa psych unit. Kaya dapat talagang maghintay ang nars kung kalian magiging handa na ang pasyente sa pakikipagusap sakanya. meron naming natutulala. sa pagkilos ng pasyente na magsasabing mayroon pa siyang ibang nararamdam. importante ang nars ay dapat maging sensitibo di lamang sa pananalita ng pasyente kung hindi pati narin sa kanyang pagkilos. at hindi ito maging kaawa-awa sa tingin niya. Kung saan hindi namin sila tinitignan bilang isang taong nagkaroon nang problema sa pagiisip. Sittie: Ms. So yun ang maximum number na pwede naming hawakan na pasyente mga 10 to 15. ineexplore. Pangatlo. mga ilan po ang hawak niyo na pasyente? Noong ako‟y nagtrabaho. Lazalita: Sittie: Ms. Lazalita: . Kakaiba ang sipatya sa empatya. Lazalita: Bukod sa inyong mga nabangit. So sa dalawang iyon. Pangalawa. laging nandyan para sa lahat nang pasyente. So Hindi rin kami maaring pumili kung sino ang pasyente namin. Kaya higit sa sampong pasyente ang aming hawak. Importante din ang nonjudgemental na attitude.34 HInahanda din namin ang aming sariling emosyon. ay ang abilidad ng nars na makipagusap sa pasyente. ngunit minsan may mga pasyente na nahihirapan magsabi nang tunay nilang nararamdaman kung kaya ang nars ay kinakailangan gumamit nang hindi verbal kung saan kailangan maging sensitibo siya sa mga ekspresyon ng mukha. unang-una tatanungin mo ang pasyente kung bakit siya ay nagwawala. Paanong komunikasyon ang inyong ginagawa?Verbal at di-verbal. Sa loob po nang psychiatric ward. kundi tinitignan namin sila bilang isang tao na nangangailangan nang tulong. Importante din ang respeto sa pasyente. Ang Empathy ay isang abilidad ng nurse na maramdaman ang emosyon ng pasyente at nang ibang taong nasa paligid. Una ay yung komunikasyong verbal. kung kaya kaming lahat ay laging available. Kinakailangan namin makipagusap sa higit na sampong pasyente. o makapagadjust sa mga sitwasyon sa ward gaya nang iba-ibang pasyente at mga doctor. Pangapat. handang handa na kami makipagisap. lahat sila ay kakausapin namin. Kung saan napakaimportante nito upang matanung ang pasyente sa nararamdaman niya. Paano po kung nagkakaroon nang pasyenteng nagwawala? Pagnagkaroon ng pasyenteng nagwawala. Lazalita: Jayne: Ms. ang katangian ng nars na maging flexible. At ang nars naman ay dapat laging nandyan sa tabi nang pasyente para maipakita sakanaya na kmaing mga nars ay interesadong malaman kung anung nangyari sakanya. pero hindi ibig sabihin na hindi na namin kakausapin ang iba pa. ang pinakatotal sensus namin ay 42 kung saan hahatiin ito para sa tatlong nars.

Ikaw na mismo ay isang gamut kung saan nakakatulong ka sa pasyente. Lazalita: Huling katanungan. para po sainyo na isang nars sa isang komplikado at pinakamatinding larangan ng panggagagamot. ano po ang pinakamahirap na parte ng inyong propesyon? Para sakin. So. napakastressful talaga maging psych nars. importante ang teraputik use of self kung saan ito ay nakakatulong sa pasyente. ngunit mahalaga na nailalabas mo din ang stress sa iyong katawan. Yun ay ang paglagay nang restrains o tale ngunit ito ay kailangan ipaalam sa physician o doktor dahil hindi ito basta-bsata. Hindi ka din dapat maging apektado sa mga sitwasyon nang paligid. Minsan nagkakaroon ng frustration o pagkalungkot kapag ang pasyente ay hindi sumasali sa activities at nagkakaroon din nang kalungkutan kapag ang pasyente ay hindi makarecover o hindi nagiging maganda ang dulot nang kanilang pagkakastay or pagkaiwan niya sa isang psych unit. Lahat ito ay mahalaga para maging isang mabuting psychiatric nars. . At bilang psych nars. at laging nandyan sa pasyente. at makipagusap lang nang mahumanay at ang nars ay lagging nandyan. ito‟y tinayawag nating opening-self. Eto ang mga mahirap na parte para sakin. minsan tayo ay may sariling pakiramdam kung saan ito ay nakakaapekto sa ating pakikipagsalamuha sa pasyente. Kung hindi na siya magiging kontrolado.35 sumigaw o magwala. Kami ay natututo na makipagusap nang teraputik sa pasyente para din sakanila. komunikasyon. At also mayroon din kaming mga gamot na pangpakalma na binibigay ng nars kapag ito‟y inutus nang doctor. nasasaktan na niya ang sarili niya. Kailangan sabihin natin ito sa doctor na ang pasyente ay hindi na kontrolado. Napakahirap na ihiwalay o iiwas yung nararamdaman mo sa nararamdaman ng pasyente. Sittie: Ms. ngunit hindi natin ito makokontrol. pagiging handa sa sariling emosyon at hindi siya magiging apektado sa kahit anu mang sabihin ng sakanya. naghihintay. ito ang tinatawag nating emotional stability. Yun ang pinakamahirap kung saan ang pasyente ay hindi nagiging kooperatibo sa mga efforts na gingawa ng nars. at pagintindi sa pasyente ay napakaimportante. Ang iyong pasensya. maari na natin siyang gamitan ng mechanical na pamamaraan. ang pinakamahirap na parte ay ang magkaroon ka nang negatibong pakiramdam sa iyong pasyente. dapat padin ang nars ay maging pasensyosa. tayo ay normal na indibidwal kung saan tayo rin ay nakakaranas ng mga pagsubok o stress. Karaniwan. yun lang ang pagkakataon para ilagay siya sa isolation room. Gaya nang relaxation techniques dahil pagkatapos nang trabaho ay talagang nakakapagod and then pagtiwala sa sarili. at patuloy na pakkipagusap. Kung baga ang nars sa psychiatric unit ay kailangan maging stable.

Kolehiy ng Nursing Unibersidad ng Santo Tomas Madam. GLENDA VARGAS Dekana. sa ilalim ng pamamahala ni Prop. Inaasahan po naming ang inyong positibong pagtugon sa aming kahilingan. para po sa aming sarbey. Lubos pong makatutulong ang mga datos na aming makakalap mula sa sarbey na ito para po ikatatagumpay ng aming pag-aaral. at kasalukuyan po kaming kumukuha ng Filipino 2. nais po sana naming hingin ang pahintulot ng inyong tanggapan upang kami po‟y makapamahagi ng mga kwestyoneyr sa ilang mga mag-aaral na kumukuha ng Nursing. Kaugnay po nito. Pamamalakad at Pagtuturo sa Pagkakaroon ng Panterapeutikang Relasyon sa Pagitan ng Nars at Pasyente sa Loob ng Psychiatric Ward. ELAINE MARIE FACTOR Representatib ng Pangkat Binigyang pansin: AISSA ABEGAIL JIMENEZ Propesor . Mabunying pagbati po! Kami po ay isang pangkay ng mag-aaral mula sa I-11. Kami po ay naatasang gumawa ng isang papel-pampananaliksik upang maisakatuparan ang amin pong pangangailangan sa nasabing asignatura. Komunikasyon. Kasalukuyan po kaming nagkakaroon ng pag-aaral patungkol sa Mga Kontribusyon ng Direktang Pangangalaga. Aissa Abegail Jimenez. Lubos na gumagalang.36 APENDIKS C Marso 8. 2010 MS.

~ Mga Mananaliksik Pangalan: _______________________________ (opsyunal) Kasarian: ____ Edad:____ Sagutin ang mga sumusunod na tanong.37 APENDIKS D Ang sarbey na ito ay para sa mga nars na kasalukuyang nagtatrabaho o nagkaroon ng karanasan sa pagaalaga ng pasyente sa loob ng psychiatric ward. 3. pamamalakad at pagtuturo sa pagkakaroon ng panterapeutikang relasyon sa pagitan ng nars at pasyente sa loob ng psychiatric ward para sa asignaturang Filipino 2. Ano po ang ginagamit ninyong paraan upang makipagsalamuha sa pasyente? ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ ____________________________. Salamat po. Magandang araw! Kami po ay mga mananaliksik sa unang antas. na nagsasagawa ng sarbey ukol sa paksang Ang mga kontribusyon ng direktang pangangalaga. komunikasyon. verbal o di-verbal na komunikasyon sa pasyente? Bakit? ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ ____________________________. Bata Bakit? o Matanda . Nais po namin makuha ang inyong mga saloobin ukol sa aming pananaliksik. Alin ba ang mas mahirap alagaan? Babae o Lalaki Bakit? ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ ____________________________. section I-11. Nararapat lamang na magpakatotoo sa inyong mga sagot: 1. Alin ang mas mahirap para sa inyo. 2.

5. 6. Alin sa mga sumusunod ang pinakaepektibong paraan upang mapaganda ang nasabing relasyon? Paggamit ng props (i. Sa kabuuan ng inyong karanasan sa ganitong trabaho.e. paano ninyo ito nasusulusyunan ang ganitong problema? ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ ____________________________. Maaaring humigit sa isa ang mga sagot. Paano ninyo nalulutasan ang mga ganitong problema? (Iugnay sa mga napiling sagot sa bilang 4) ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ __________________________________. larawan. 3. laruan.) Ayaw sumunod o hindi sumasang-ayon ang pasyente sa mga pinapagawa ng nars Nagwawala ang pasyente Nagkakaroon ng transference at counter-transference Nang-aaway ang pasyente Nanggugulo ang pasyente ng ibang kliyente Ayaw magpaiwan o manatili ang pasyente sa loob ng ward Hindi alam ng nars ang gagawin Pagkawala ng pasensya sa parte ng nars Iba pang dahilan: _________________________________________________________. ano sa tingin ninyo ang pinakamahirap na parte o gawain ng isang psychiatric nurse. sining. Bukod sa di pagkakaintindihan sa pagitan ninyo. ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ __________________________________. Nagkaroon na po ba kayo ng di pagkaintindihan sa pagitan ninyo at ng pasyente? Kung Oo. anu-ano pa ba ang mga karaniwang problemang naienkwentro niyo sa loob ng psychiatric ward? (Itiman lamang ang kahon ng napiling sagot. 4. 7.) . atbp. ang sagot ninyo.38 ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ ______________________________. Ipaliwanag ang sagot.

Kung bibigyan ka ng pagkakataong maibago ang kalagayan ng relasyon ng mga nars at pasyente sa loob ng psychiatric ward. .39 Malumanay at maayos na pakikitungo Pagtuturo Pagpapayo Iba pang paraan: _________________________________________________________. ano ang gagawin mo? ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ __________________________________. 8.

Nagkakaroon ka ng negatibong damdamin sa pasyente. 36. 31. Tahimik ka lang „pag inaalagaan mo siya. Nagkakaroon ka ng counter-transference kapag magtse-check-out na ang pasyente. 40. 39. 45. komunikasyon. Hindi nangyayari 1 Panig ng Nars: 26. May naaalala ka „pag nakikita mo ang pasyente mo. 27. na nagsasagawa ng sarbey ukol sa paksang Ang mga kontribusyon ng direktang pangangalaga. Bihirang nangyayari 2 Madalas na nangyayari 3 Laging nangyayari 4 . 30. 32. Gusto mong ma-terminate agad ang relasyon mo sa pasyente „ pag magtse-check-out na siya. Salamat po. Iniiwasan mong masaktan ang pasyente mo. Binibigyan mo siya ng payo. Iniisip mo na para siyang isang kamag-anak sa iyo. pamamalakad at pagtuturo sa pagkakaroon ng panterapeutikang relasyon sa pagitan ng nars at pasyente sa loob ng psychiatric ward para sa asignaturang Filipino 2. 37. Nagmamadali ka lagi. 35. Umiinit agad ang ulo mo „pag ayaw sumunod sa‟yo ang pasyente. Naaawa ka sa pasyente mo at nagagamitan mo ito ng empatiya.40 APENDIKS E Ang sarbey na ito ay para sa mga nars na kasalukuyang nagtatrabaho o nagkaroon ng karanasan sa pagaalaga ng pasyente sa loob ng psychiatric ward. Nawawalan ka ng pasensya sa pasyente. Nais po namin makuha ang inyong mga saloobin ukol sa aming pananaliksik. ~ Mga Mananaliksik Pangalan: _______________________________ (opsyunal) Kasarian: F Edad: 20 Panuto: Ilagay ang numerong kaugnay ng sagot mo bago ang mga bilang ng mga sumusunod na tanong. 44. Nabibigyan mo ng sapat na panahon ang pasyente mo. Magandang araw! Kami po ay mga mananaliksik sa unang antas. Nawawalan ka ng pag-asa pagdating sa kliyente mo. Kinukuwentuhan mo siya. Inirereklamo mo ang pasyente mo. 34. Hindi mo alam kung anong gagawin sa pasyenteng hinahawakan mo. 33. Hindi ka kumportable sa kliyente mo. 42. 29. 41. 43. section I-11. Kung minsan iniisip mong iwanan ang pasyente mo. 28. 38. Hindi mo maintindihan ang nais sabihin ng pasyente.

Hindi kumportable ang pasyente mo sa iyo. Interesado siya sa mga activities na pinapagawa mo sa kanya. Ginagamitan mo ang pasyente mo ng empatiya o simpatiya. Natututo siya agad „pag tinuturuan mo siya. 49. Panig ng Pasyente: 26. Ang tingin niya sa iyo ay magulang. 30. 49. Nanggugulo ng ibang kliyente ang pasyente. Tahimik lang siya „pag kinakausap mo siya. Nagkakaroon siya ng negatibong damdamin sa iyo. Iniiwasan ka niya. Ginagamitan mo ng di-verbal na komunikasyon ang pasyente mo. Hindi ka niya maintidihan. 50. 44. 35. 40. Lagi siyang nagrereklamo. Gusto ka niya laging makasama. Ayaw uminom ng gamot ang pasyente „pag galing sa‟yo. 38. 28. Ayaw uminom ng gamot ang pasyente. 45. Ang tingin sa iyo ay mortal na kaaway. 36. . Ayaw niyang makinig sa mga payo mo. 46. Ginagamitan mo ng verbal na komunikasyon ang pasyente mo. 37. 31. 33. ikaw lang daw dapat. Tinututor mo siya. 32. Masaya siya „pag kinukuwentuhan mo siya. kapatid o ibang kamag-anak. 29. Ayaw niya ng ibang nars. Ayaw niyang sumunod sa iyo. Nagkakaroon siya ng transference sa iyo. 47. 39. Nagwawala ang pasyente „pag hindi mo ginagawa „yung gusto niya.41 46. Malimit na nakakatulala siya. 48. Ang tingin sa iyo ay kasintahan. 34. 48. Nakikipagkoopera siya sa‟yo. 41. Iniiwan mo siya „pag gusto niyang mapag-isa. 43. Ayaw sa iyo ng pasyente mo. 50. 47. 42. Sinasabi niya ang mga saloobin niya sa‟yo. 27.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful