You are on page 1of 452

‫א‬

‫א‬
‫ א‬de letter ‫ ;אלף‬vgl. ‫ אלף‬vee; getalswaarde 1 ‫ אבד‬I. m verdwijning, ondergang; ‫עדי אבד‬
voor altijd Num 24:20 Num 24:24;
‫ אב‬m bloesem; sf ‫ באבו‬Job 8:12 in bloei of
II. adj dolend; zie ‫ אבד‬q pt : ‫ארמי אבד‬
groei, d.w.z. nog fris; pl cs ‫אבי הנחל‬
Deut 26:5 'zwervende Arameeër' ; ‫ליש אובד‬
Hoogl 6:11 de bloesems van het dal
Job 4:11 een ronddolende leeuw; cs ‫אבד‬
‫ אב‬m vader; cs ‫אב‬, ‫אבי‬, sf ‫אבי־‬, ‫אביו‬, pl ‫' עצות‬dolend van begrip' = 'dat elk begrip
‫אבות‬, cs ‫אבות‬, sf ‫אבותינו‬, enz,; Gen 2:24‡; mist' Deut 32:28
stamvader, voorvader Gen 4:20‡ leraar
2Kon 6:21; raadsman Gen 45:8 (voor Farao);G-d
‫ אבדה‬f verlies, verloren goed; cs ‫;אבדת‬
Ex 22:8 Lev 5:22+,Deut 22:3†
vader van Israel Deut 32:6; ‫בית־אב‬, familie,
pl ‫ בית־אבות‬Ex 12:3; ‫ ראש אב‬hoofd van ‫ אבדה‬f onderwereld Spr 27:20; Q ‫ ;אבדו‬zie
een familie, kort voor ‫ ראש בית אב‬Ex 6:25 ‫אבדון‬
‫ אב‬m waterzak, dode geest, zie ‫אוב‬ ‫ אבדון‬m ondergang, dodenrijk; ‫עד־עבדון‬
naar de ondergang, de afgrond in; met
‫ אבגתא‬nm Abagta, kamerling van
Ahasverus; Est 1:10† ‫ שאול‬Ps 88:12 Job 26:6 Job 28:22 Job 31:12 Spr 15:11
Spr 27:20†
‫ אבד‬q verdwalen, dolen, verloren gaan,
omkomen; pf ‫אבד‬, ‫אבדה‬, P ‫אבדה‬, enz.; ‫ אבדן‬m verderf, ondergang; cs ‫ ;אבדן‬vgl.
ipf ‫יאבד‬, ‫יאבד‬, ‫תאבד‬, enz.; inf ‫אבד‬, sf ‫ ;אבדון‬Est 8:6 Est 9:5†
‫אבדך‬, P ‫אבדך‬, enz.; pt ‫אובד‬, ‫אבדת‬, ‫ אבה‬q willen, toestaan, genegen zijn,
‫אבדות‬, ‫ ;אבדת‬zie nog ‫ ;אבד‬Ex 10:7‡ toegeven; pf ‫אבה‬, ‫אביתי‬, ‫אבו‬, Jes 28:12
pi doen verdwalen, doen verdwijnen, ‫ אבוא‬met slot-‫ ;א‬ipf ‫יאבה‬, ‫יאבו‬, ‫;תאבו‬
uitroeien, te gronde richten; pf ‫אבד‬, pt ‫ אבים‬Eze 3:7;
‫אבדת‬, ‫אבדתי‬, ‫אבדתם‬, sf ‫ אבדם‬2Kon 13:7; Gen 24:5‡
ipf ‫יאבד‬, ‫ ויאבד‬Sef 2:13, ‫תאבד‬, ‫יאבדו‬, doorgaansontkennend : Gen 24:5 ‫לא־תאבה‬
‫ תאבדון‬P ‫תא "בדו‬, sf ‫ויאבדם‬, ‫ויאבדום‬, ‫ האשה ללכת‬de vrouw zal niet willen
‫ואבדך‬, enz.; inf ‫אבד‬, sf ‫לאבדני‬, ‫;לאבדם‬ meegaan; Deut 1:26 ‫ ולא אביתם לעלת‬jullie
pt ‫ מאבדים‬Jer 23:1; wilden niet optrekken; Deut 10:10 ‫לא־אבה‬
hi doen verdwijnen, uitroeien, te gronde ‫ יהוה השחיתך‬J. niet dat men je uitroeide;
richten; pf ‫אביד‬$ ‫ וה‬Num 24:19, ‫והאבדת‬, Deut 13:9 ‫ לא־תאבה לו‬geef hem niet zijn
‫אבדת‬$ ‫ ה‬Job 14:19, sf ‫ והאבדתם‬Deut 9:3, zin, geef niet toe;
‫ והאבדתיך‬Eze 25:7 Sef 2:5; ipf ‫ אבידה‬Jer 46:8; bevestigend : Jes 1:19 ‫אם תאבו ושמעתם‬
inf ‫להאביד‬, sf ‫ ;להאבידו‬pt ‫מאביד‬ als jullie willen luisteren; Job 39:9 ‫היאבה‬
Deut 8:20 ‫' רים עבדך‬zou de woudos je willen
dienen?'

1
‫א‬
‫ אבה‬m riet, bies; ‫אניות אבה‬0 rieten bootjes ‫ אבידה‬ik wil verdelgen Jer 46:8, zie ‫ אבד‬hi
(licht, snel); Job 9:26† ipf
‫ אבוי‬interj wee!; subst wee, onbehagen, iets ‫ אבידן‬nm Abidan, zoon van Gidoni; Num 1:11+
om te klagen; Spr 23:29† ‫ אבידע‬nm Abida, zoon van Midjan; Gen 25:4
‫ אבוס‬m krib, voederbak; sf ‫ אבוסך‬Jes 1:3 1Kron 1:33†
Job 39:9 Spr 14:4†
‫ אביה‬nm / nf Abia; ook ‫אביהו‬, 1. zoon van
‫ אבחה‬f slachting?; cs ‫אבחת‬, Eze 21:20†; zie Samuel 1Sam 8:2 1Kron 6:13†; 2. zoon van
‫טבח ת‬ Beker 1Kron 7:8†; 3. zoon van Jerobeam
1Kon 14:1†; 4. een priester Neh 10:8 Neh 12:4
‫ אבטחים‬m watermeloenen Num 11:5†
Neh 12:17 1Kron 24:10†; 5. koning Abia (ook
‫ אבי‬I. interj ach, als toch! 1Sam 24:11 2Kon 5:13 Abiam) van Juda 1Kon 14:31‡ 6. moeder van
Job 34:36† Jechizkia 2Kron 29:1†; 7. vrouw van Chesron
II. nf ‫ אבי‬moeder van Hizkia 2Kon 18:2 = 1Kron 2:24
‫;אביהו‬
III. m vadertje, eretitel van Chiram ‫ אביהוא‬nm Abihu, zoon van Aäron Ex 6:23‡
2Kron 2:12; ‫ אביהוד‬nm Abihud ?= ‫ אבי אהוד‬1Kron 8:3†
IV. ‫ לא־אבי‬hi ipf 'ik zal niet brengen' ‫ אביהיל‬nf Abihail; 1. vrouw van Abisur
1Kon 21:29 Q ‫ אביא‬zo ook ‫ אבי‬Mi 1:16 lees
1Kron 2:29; 2.
moeder van Machalat, vrouw
‫אביא‬ van Rechabeam 2Kron 11:18†
‫ אביאל‬nm Abiël, 1. grootvader van Saul ‫ אבי־העזרי‬gent van Abi-Ezer Re 6:11
1Sam 9:1 1Sam 14:51; 2. held van David
1Kron 11:32 = ‫אבי עלבון‬ ‫ אביו‬nm Abi, zie ‫ חירם‬vakman uit Tyrus
2Kron 4:16
‫ אביאסף‬nm Abiasaf, leviet (korachiet)
Ex 6:24† ; zie ‫אביסף‬ ‫ אביון‬adj arm; sf ‫אבינך‬, pl ‫אביונים‬, cs
‫אביוני‬, sf ‫ ;אביוניה‬behoeftig Ex 23:6;
‫ אביב‬m korenaren; (rijp, nog zacht) Ex 9:31; ellendig, lijdend Jes 14:30 Ps 40:18
(offergave) Lev 2:14; maand Abib = Nisan
Ex 13:4+; zie ‫חדש‬ ‫ אביונה‬f bes (kapperbes) die lust opwekt
Pr 12:5†
in de plaatsnaam ‫ תל אביב‬Eze 3:15†
‫ אבי־גבעון‬nloc Abi-Gibeon, geen ‫ אביחיל‬nm Abihail of Abichail, 1. vader van
eigennaam maar de vader van Gibeon Suriël Num 3:35; 2. 1Kron 5:14; 3. vader van
1Kron 8:29 1Kron 9:35 Ester Est 2:15 Est 9:29†

‫ אביגיל‬nf Abigail, 1. ex-vrouw van Nabal, ‫ אביטוב‬nm Abitub 1Kron 8:11†
vrouw van David 1Sam 25:3‡; 2. zuster van ‫ אביטל‬nf Abital 2Sam 3:4 1Kron 3:3†
David; 1Kron 2:16+; ook ‫ אביגל‬2Sam 17:25
‫ אבים‬nm Abiam, koning van Juda, zie ‫אביה‬

2
‫א‬
‫ אבימאל‬gent Abimaël (Aramees volk) ‫ אביר‬m sterk; cs ‫ ;אביר‬alleen van G-d: zie
Gen 10:28 1Kron 1:22† ‫ אביר‬de Sterke van Jakob, van Israel
‫ אבימלך‬nm Abimelek, 1. koningen van de Gen 49:24 Jes 1:24 Jes 49:26 Jes 60:16 Ps 132:2

Filistijnen;Gen 20:2+;Ps 34:1; 2. zoon van Ps 132:5†; Jes 10:13 ‫כאביר‬, ?lees ‫' כאביר‬als
een stier'?
Gideon Re 8:31 Re 9:1+;2Sam 11:21; 3. zoon van
Ebjatar 1Kron 18:16 = ‫אחימלך‬ ‫ אבירם‬nm Abiram, 1. zoon van Eliab,
Num 16:1‡; 2. zoon van Chiël; 1Kon 16:34
‫ אבינדב‬nm Abinadab, 1. bij wie de ark rust;
1Sam 7:1 2Sam 6:3+;1Kron 13:7; 2. zoon van Jesse ‫ אבישג‬nf Abisag, huishoudster van David;
1Sam 16:8 1Sam 17:13 1Kron 2:13; 3. zoon van 1Kon 1:3‡
Saul 1Sam 31:2 1Kron 8:33 1Kron 9:39 1Kron 10:2; 4. ‫ אבישוע‬nm Abisua, 1. zoon van Bela
1Kon 4:11
1Kron 8:4† 2. nazaat van Aäron Ezr 7:5 1Kron 5:30
‫ אבינעם‬nm Abinoam, vader van koning 1Kron 5:31 1Kron 6:35†
Barak; Re 4:6 Re 4:12 Re 5:1 Re 5:12† ‫ אבישור‬nm Abisur, zoon van Sammai
‫ אבינר‬nm Abner 1Sam 14:50, zie ‫אבנר‬ 1Kron 2:28+ †

‫ אביסף‬nm Ebjasaf, korachitisch leviet ‫ אבישי‬nm Abisai, neef van David; ook
1Kron 6:8+ ‫ ;אבשי‬1Sam 26:6‡
‫ אביעזר‬I. nloc Abiëzer, Joz 17:2 Re 6:34 Re 8:2 ‫ אבישלם‬nm Abisalom = Absalom 1Kon 15:2,
1Kron 7:18†; gent ‫אביעזרי‬, ‫ אבי העזרי‬Re 6:11 zie ‫אבשלום‬
Re 6:24;,
‫ אביתר‬nm Abjatar, zoon van de priester
II. nm Abiëzer, held van David; 2Sam 23:27 Achimelek 1Sam 22:20‡
1Kron 11:28 1Kron 27:12
‫ אבך‬hitp opwervelen en verdwijnen; ipf
‫ אבי־עלבון‬nm Abialbon, de Arbatiet, held ‫ יתאבכו‬Jes 9:17†
van David; 2Sam 23:31; = ‫ אביאל‬Abiël
1Kron 11:32 ‫ אבל‬I.q rouwen, jammeren; pf ‫אבל‬, ‫אבלה‬,
‫ ;אבלו‬ipf ‫אבל‬$ ‫ ת‬Jer 4:28‡;
‫ אביר‬adj sterk; pl ‫אבירים‬, ‫אברים‬, pl cs hi in rouw dompelen, doen treuren; pf
‫אבירי‬, sf ‫אבירי‬, ‫ ;אביריו‬sterk Klaagl 1:15 ‫אבלתי‬$ ‫ ה‬Eze 31:15; ipf ‫ ויאבל‬Klaagl 2:8
Job 24:22; dapper Re 5:22 Klaagl 1:15; vgl ‫;אביר‬
hitp rouwen, in de rouw zijn; pf ‫התאבל‬
de Machtige, de Sterke Job 34:20; tiran 1Sam 15:35; ipf ‫יתאבל‬, P ‫ יתאבל‬Eze 7:12+;
Jes 10:13 sterk dier: buffel, stier Jes 34:7
‫ ואתאבלה‬Neh 1:4, ‫ ויתאבלו‬P ‫ויתא "בלו‬
Ps 22:13 Ps 50:13 Ps 68:31; ros, paard Jer 8:16
Ex 33:4, ‫ תתאבלו‬Neh 8:9; imp f ‫התאבלי‬
Jer 47:3 Jer 50:11; trots, hoogmoedig Jes 46:12
2Sam 14:2 'gedraag je als een vrouw die in de
Jes 46:15 Ps 76:6; voorman 1Sam 21:8 Doëg:
rouw is'; pt ‫מתאבל‬, ‫מתא "בלת‬, ‫מתאבלים‬
‫' אביר הרעים‬opzichter van de herders'; II.q uitdrogen, maar ook: rouwen; pf ‫אבל‬
engelen Ps 78:25; † Jes 24:7, ‫ אבלה‬Jes 24:4 Jer 23:10, ‫ אבלו‬Am 1:2;

3
‫א‬
ipf ‫אבל‬$ ‫ ת‬Jer 12:4 Ex 33:4 ?? e??? hitp ipf ‫ אבנה‬nloc Abana, rivier door Damascus
3mm P 2Kon 5:12, Q ‫אמנה‬
‫ אבל‬interj tegenstellend: nee, maar Gen 17:19 ‫ אבן האזר‬nloc Ebenezer bij Mitspa 1Sam 4:1
1Kon 1:43 Dan 10:7 Dan 10:21; Ezr 10:13; weliswaar
‫ אבנט‬m sjerp, gordel, deel van priesterkleed;
2Kron 1:4; toch 2Kron 19:3 2Kron 33:17;
‫אבנטך‬, pl ‫ ;אבנטים‬Ex 28:4‡
anders: ach, helaas 2Sam 14:5 Gen 42:21
2Kon 4:14 ‫ אבנר‬nm Abner, veldheer van Saul; ook
‫ ;אבינר‬1Sam 14:50‡
‫ אבל‬m rouw, rouwperiode; sf ‫אבלך‬, ‫;אבלם‬
Gen 27:41‡ ‫ אבס‬q voederen, vetmesten; pp ‫אבוס‬,
‫ ;אבוסים‬vetgemest 1Kon 5:3 Spr 15:17† ; vgl.
‫ אבל‬I. nloc Abel, in plaatsnamen: waterloop, ‫ אבוס‬voederbak
dal, weide; 2Sam 20:18 ?= ‫אבל־בית־מעכה‬
Abel-bet-Maäacha 1Kon 15:20; zie ‫;מעכה‬ ‫בעת‬9 ‫ אבע‬f blaren, puisten Ex 9:9+ †
‫ אבל־השטים‬Abel-ha-Sittim Num 33:49, ‫ אבץ‬nloc Ebes; P ‫ ;אבץ‬Joz 19:20†
vlakte der acacia's;
‫ אבצן‬nm Ibsan, rechter in Israel Re 12:8
‫ אבל־כרמים‬Abel-Keramim Re 11:33, dorp Re 12:10†
van de Ammonieten;
‫ אבל־מחלה‬Abel-Mechola Re 7:22, warme ‫ אבק‬ni worstelen; ipf ‫ ויאבק‬Gen 32:25; inf sf
bron in Issachar ad Jordaan; ‫ בהאבקו‬Gen 32:26†
‫ אבל־מים‬Abel-Maim 2Kron 16:4 = Abel-bet- ‫ אבק‬m stof (dun zand); cs ‫אבק‬, sf ‫;אבקם‬
Maächa?; Deut 28:24 Jes 5:24 Jes 29:5 Eze 26:10 Nah 1:3†
‫ אבל־מצרים‬Abel-Misraim Gen 50:11 'de roetstof Ex 9:9
Rouw van Egypte';
‫ אבקה‬f poeder; cs ‫( ;אבקת‬van geurige
II. adj treurig, in de rouw; cs ‫ ;אבל־‬pl
kruiden) Hoogl 3:6†
‫אבלים‬, cs ‫אבלי‬, sf ‫אבליו‬, ff ‫;אבלות‬
Klaagl 1:4 Gen 37:35 ‫ אבר‬hi de vleugels uitslaan; ipf ‫יאבר־נץ‬
Job 39:26†
‫אבל‬9 m stroom Dan 8:3+, zie ‫אובל‬
‫ אבר‬m wiek, vleugel Jes 40:31 Eze 17:3 Ps 55:7†
‫ אבן‬f steen; sf ‫אבנו‬, pl ‫אבנים‬, du ‫אבנים‬, cs
‫ ;אבני‬rots (sterkte) Gen 49:24; gewicht ‫ אברה‬f vlerken, vleugel(s); sf ‫אברתו‬, pl sf
Spr 16:11 2Sam 14:26; peillood Jes 34:11, ‫אבני‬ ‫ ;אברותיה‬Deut 32:11 Ps 68:14 Ps 91:4 Job 39:13†
‫ ;בהו‬stenen afgodsbeeld Jer 2:27; hagelstenen ‫ אברהם‬nm Abraham = ‫אברם‬, vanaf
Joz 10:11 Gen 17:5‡
Ex 1:16 dualis: baarstoel? teelballen?
‫ אברך‬interj Eerbied! of andere betekenis;
‫ אבן‬f nevenvorm van ‫ ;אבן‬du P ‫האבנים‬ moeilijk nader te duiden oproep; Gen 41:43†
Jer 18:3draaischijf van de pottenbakker;
Ex 1:16 zie ‫אבן‬
‫ אברם‬nm Abram = ‫ אברהם‬Gen 11:26-Gen 17:5

4
‫א‬
‫ אבשי‬nm Absai, neef van David 2Sam 10:10, ‫ אגמון‬m riet, bies Jes 58:5; als vishaak?
zie ‫אבישי‬ Job 40:26; Jes 9:13 Jes 19:15
als beeld van 'laag',
tegenover ‫ כפה‬palmtak 'hoog';
‫ אבשלום‬nm Absalom, 1. zoon van David
Job 41:12 ? lees ‫' אגם‬als een dampende,
2Sam 3:3 2Sam 13:1‡; geschreven ‫אבישלם‬
gloeiendhete ketel?
2Kon 15:2 2Kon 15:10 2. een ander, vader van
Maäka 2Kron 11:20 ‫ אגן‬f schaal, bekken; cs ‫אגן‬, pl ‫ ;אגנות‬Ex 24:6
‫ אבת‬I. nloc Obot, legerplaats in de woestijn; Jes 22:24; ‫ אגן הסהר‬Hoogl 7:3 ronde schaal †
Num 21:10+;Num 33:43+; ‫ אגף‬m troep, leger; pl ‫אגפיו‬, ‫אגפיה‬, enz.;
II. m 'geesten' Lev 19:31, zie ‫אוב‬ Eze 12:14-Eze 39:4†

‫ אגא‬nm Age, de Harariet 2Sam 23:11† ‫ אגר‬q oogsten, voedsel verzamelen; pf ‫אגרה‬
‫ אגג‬I. nm Agag, koningen van Amalek; Spr 6:8; ipf ‫אגר‬$ ‫ ת‬Deut 28:39; pt ‫ אגר‬Spr 10:5
Num 24:7;1Sam 15:8-1Sam 15:33; ‫ אגרטל‬m schaal; pl cs ‫ ;אגרטלי‬Ezr 1:9†
II. nloc/nm Agag?, herkomst van Haman; ‫ אגרף‬m vuist; Ex 21:18 Jes 58:4†
gent ‫ אגגי‬Est 3:1-Est 9:24†
‫ אגרת‬f brief, ambtelijk stuk; pl ‫אגרות‬, sf
‫גדה‬9 ‫ א‬f band; cs ‫גדת‬9 ‫א‬, sf ‫גדתו‬9 ‫א‬, pl ‫גדות‬9 ‫;א‬ ‫ ;אגרתיהם‬Est 9:26+;Neh 2:7+;2Kron 30:1
van het juk Jes 58:6; bosje (hyssop) Ex 12:22; 2Kron 30:6†
menigte 2Sam 2:25; gebint, hemelgewelf
Am 9:6† ‫ אד‬m nevel, damp?; sf ‫ ;אדו‬Gen 2:6 Job 36:27†
‫אגוז‬$ m noot (uit Perzië) Hoogl 6:11† ‫ אדב‬hi doen verkwijnen, zie ‫ דאב‬of ‫ ;דוב‬inf
‫ ;להאדיב = לאדיב‬1Sam 2:33†
‫ אגור‬nm Agur, spreukenverzamelaar Spr 30:1†
‫ אדבאל‬nm Adbeël, zoon van Ismaël Gen 25:13
‫ אגורה‬f loon, zilveren muntje; cs ‫אגורת‬ 1Kron 1:29†
1Sam 2:36†
‫ אדד‬nm Hadad, koning van Edom 1Kon 11:17,
‫ אגל‬m druppel; pl cs ‫ אגלי‬Job 38:28† zie ‫ הדד‬1Kon 11:14
‫ אגלה‬Ruth 4:4 ik zal ontbloten; met ‫ = אזנך‬ik ‫ אדו‬nm Iddo, hoofd te Kasifja Ezr 8:17†;
zal u meedelen; zie ‫גלה‬ andere Iddo's, zie ‫ ידו‬en ‫עדו‬
‫ אגלים‬nloc Eglaïm in Moab Jes 15:8† ‫אדום‬$ nloc Edom, volk en gebied; Gen 25:30‡
‫ אגם‬m poel, waterplas; pl ‫אגמים‬, cs ‫אגמי‬, sf ‫ אדון‬nloc Addon, Addan; Neh 7:61; zie ‫אדן‬
‫ ;אגמיהם‬Ex 7:19 Ex 8:1 Jes 14:23 Jes 35:7 Jes 41:18 Ezr 2:59; plaats in Babylonië
Jes 42:15 Ps 107:35 Ps 114:8;
onzeker; vertaald als 'burchten' zie
Jer 51:32 ‫ אדון‬m heer; cs ‫אדון‬, sf ‫אדני‬, pl ‫אדנים‬, cs
‫ ארמון‬en als riet, rietbossen = ‫הגמאים‬, zie ‫אדני‬, sf ‫אדניו‬, enz.; echtgenoot Gen 18:12;
‫ גמא‬en ‫אגמון‬ aanspreekvorm 'mijn heer' Gen 23:11; vorm
meervoud ‫ אדנים‬1Kon 22:17 2Kron 18:16 Jes 19:4;
‫ אגם‬adj treurig; ‫' אגמי־נפש‬treurigen van het werkwoord volgt de betekenis:
ziel' Jes 19:10†

5
‫א‬
enkelvoud : Gen 39:20 ‫; ויקח אדני יוסף אתו‬ ‫ אדמה‬f aarde; cs ‫אדמת‬, sf ‫אדמתו‬, enz., pl
‫' אדני‬Mijn Heer', J. ‫ אדמות‬Ps 49:12 landen; Gen 1:25; bouwland,
grondstuk, de wereld Gen 1:25‡; (rode) aarde,
‫ אדורים‬nloc Adoraïm, stad in Juda 2Kron 11:9†
aardewerk Gen 2:7 Jes 45:9‡; de bodem = de
‫ אדות‬oorzaak, kwestie; prep ‫על־אדות‬, zie dodenwereld Gen 4:10 Num 16:30 vgl. ‫עפר‬
‫אודות‬
‫ אדמה‬nloc Adma, bij Sodom? Gen 10:19
‫ אדיר‬adj machtig, prachtig, geweldig; sf Gen 14:2 Gen 14:8 Deut 29:22 Hos 11:8†
‫אדירו‬, pl ‫אדירים‬, ‫ ;אדרם‬cs ‫אדירי‬, sf
‫אדיריו‬, enz.; vaak dichterlijk; Ex 15:10‡; ‫ אדמוני‬adj rossig Gen 25:25; (Esau); 1Sam 16:12
1Sam 17:42 'blozend' (David) †
heersers, de adel, voornamen Re 5:13 Nah 2:6‡;
pl ‫אלהים אדירים‬$ ‫ ה‬1Sam 4:8 opmerkelijk ‫ אדמי‬adj Edomiet Deut 23:8‡; zie ‫אדום‬$
meervoud, betreft J. ‫ אדמי־הנקב‬nloc Adami-Nekeb, sterke
‫ אדליא‬nm Adalia, zoon van Haman Est 9:8† plaats in Naftali; Joz 19:33†
‫ אדם‬q rood zijn; pf ‫ אדמו‬Klaagl 4:7; ‫דמים‬9 ‫ א‬nloc Adummim, bergpas; Joz 15:7
pu roodgeverfd; pt ‫ מאדם‬Nah 2:4, ‫מאדמים‬ Joz 18:17†
Ex 25:5-Ex 39:34 uitspr. /me'oddamim/;
‫ אדמני‬adj rossig 1Sam 17:42, zie ‫אדמוני‬
hi rood worden; ipf ‫ יאדימו‬Jes 1:18
hitp rood fonkelen; ipf ‫ יתאדם‬Spr 23:31† ‫ אדמתא‬nm Admata, Perzisch vorst; Est 1:14†
‫אדם‬$ nloc f Edom Eze 25:14 = ‫אדום‬$ als ‫ אדן‬m voetstuk, onderstel; P ‫אדן‬, pl ‫אדנים‬,
Gen 25:30 cs ‫אדני‬, sf ‫אדניהם‬, ‫אדניו‬, ‫ ;אדניה‬Ex 26:19-
Ex 40:18;Num 3:36+;Job 38:6 Hoogl 5:15†
‫ אדם‬I. m de mens Gen 1:26 als soort, de eerste
mens Adam Gen 2:7; ‫ לא אדם‬geen mens, ‫ אדן‬nloc Addan in Babylonië Ezr 2:59; zie ‫אדון‬
niemand Ps 105:14; ‫ בן־אדם‬een mens; Neh 7:61

Hos 11:4 ‫ חבלי אדם‬zachte, vriendelijke ‫ אדני‬m heer, mijn heer, zie ‫אדון‬
teugels of teugels van (rood) leer?; (zo
‫ אדני‬m de Eeuwige, de Heer Gen 15:2‡;
Reymond);
Qeré perpetuum, d.w.z. steeds te lezen waar
II. nloc Adam, aan de monding van de
‫ יהוה‬staat
Jabbok Joz 3:16
‫ אדני בזק‬nm Adoni-Bezek, Kanaänitisch
‫ אדם‬adj rood; f ‫דמה‬9 ‫א‬, pl ‫דמים‬9 ‫א‬, plene vorst Re 1:5+ (de heer van Bezek?)
‫ אדום‬Hoogl 5:10; iets roods Gen 25:30; rossig,
roodbruin (koe, paard) Num 19:2; ‫ אדניה‬nm Adonia, ook ‫ ;אדניהו‬1. zoon van
‫אדמדם‬, f ‫ אדמדמת‬roodachtig Lev 13:24- David; 2Sam 3:4 1Kon 1:7‡; 2. een leviet
Lev 13:49; 2Kon 3:22 Zach 1:8 Zach 6:2† 2Kron 17:8; 3. hoofd van een groep ballingen,
zie Adonikam
‫ אדם‬m edelsteen, (rood? robijn?); Ex 28:17
Ex 39:10 Eze 28:13† ‫ אדני־צדק‬nm Adoni-Sedek, koning van
Jeruzalem Joz 10:3
‫ אדמדם‬adj roodachtig; zie ‫אדם‬

6
‫א‬
‫ אדניקם‬nm Adonikam, Neh 10:17 ‫;אדניה‬ ‫אהבתהו‬, ‫ ;אהבה‬ipf ‫אהב‬$ ‫י‬, ‫אהב‬$ ‫ת‬, 1
Ezr 2:13 Ezr 8:13 Neh 7:18† ‫ ואהב‬P ‫ אהב‬Spr 8:17; sf ‫אהבה‬$ ‫וי‬, ‫אהבני‬$ ‫י‬,
1+3m ‫ ואהבהו‬Hos 11:1, 1+3mm ‫ואהבם‬
‫ אדנירם‬nm Adoniram; 1Kon 4:6 1Kon 5:28; =
Ps 118:167; imp ‫אהב‬$ , ‫הבו‬$ ‫ ;א‬inf ‫ ;אהבה‬pt
‫ אדרם‬2Sam 20:24 1Kon 12:18; = ‫הדרם‬
2Kron 10:18
‫ ;אהב‬Gen 22:2‡;
ni beminnelijk zijn; pt ‫אהבים‬$ ‫ נ‬2Sam 1:23;
‫ אדר‬ni heerlijk, majesteitelijk zijn; pt ‫נאדר‬ pi minnaar zijn; pt sf ‫ מאהבי‬Hos 2:7 mijn
‫ נאדרי‬Ex 15:6 met poëtische jod;
Ex 15:11, vrijers;
hi verheerlijken; ipf ‫ יאדיר‬Jes 42:21† Hos 4:18?dichterlijke vrijheid ‫ אהבו הבו‬de
‫ אדר‬m Adar, 12e (later 6e) maand; zie ‫;חדש‬ liefde bedrijven? onzeker
Est 3:7-Est 9:21 ‫ אהב‬m liefde; pl ‫ ;אהבים‬minnegeschenken
‫ אדר‬m glans, ereprijs Zach 11:13; Mi 2:8 ?lees Hos 8:9; attributief ‫ אילת אהבים‬lieflijke
‫ = האדרת‬mantel hinde, Spr 5:19

‫ אדר‬I. nm Addar 1Kron 8:3; = ‫;ארד‬ ‫ אהב‬m liefde, vrijer; sf ‫הבם‬0 ‫א‬, pl ‫הבים‬0 ‫;א‬
II. nloc in ‫ חצר־אדר‬Chasar-Addar,in seks, Spr 7:18; geliefde Hos 9:10
Juda; loc ‫ א "דרה‬naar Addar; Num 34:4 Joz 15:3 ‫ אהבה‬f liefde; cs ‫אהבת‬, sf ‫;אהבתו‬
Joz 16:5 Joz 18:13† Deut 7:8‡; ook gebruikt als ‫ אהב‬inf; b.v.
‫ אדרכון‬m drachme of dariek, gouden munt; Gen 29:20
Ezr 8:27 1Kron 29:7† ‫ אהבהב‬vurig beminnen Hos 4:18, zie ‫אהב‬
‫ אדרם‬nm Adoram 2Sam 20:24, zie ‫אדנירם‬ ‫ אהד‬nm Ohad, zoon van Simeon, Gen 46:10
1Kon 4:6 Ex 6:15†
‫ אדרמלך‬nm Adrammelek, 1. afgod ‫ אהה‬interj helaas, wee Joz 7:7‡
2Kon 17:31; 2. zoon van Sanherib 2Kon 19:37
Jes 37:38†
‫ אהוא‬nloc Ahawa, rivier of kanaal in
Babylon Ezr 8:15 Ezr 8:21 Ezr 8:31†
‫ אדרעי‬nloc Edrei, 1. in Naftali Joz 19:37 2. in
Basan Num 21:33 Deut 1:4 Deut 3:1 Deut 3:10 Joz 12:4 ‫ אהוד‬nm Ehud, 1. rechter Re 3:15-Re 4:1; 2.
zoon van Bela 1Kron 7:10, zie ‫אביהוד‬
Joz 13:12 Joz 13:31†

‫ אדרת‬f heerlijkheid, pracht Zach 11:3 Eze 17:8†; ‫אהי‬$ interrog waar, zie ‫; איה‬Hos 13:10 Hos 13:14†
mantel, staatsiekleed Gen 25:25‡ ‫ אהיה‬ik zal zijn; zie ‫ היה‬q ipf ;Ex 3:12‡
Mi 2:8 ‫אדרת = אדר‬
‫ אהל‬I.q de tent opzetten; ipf ‫אהל‬$ ‫ וי‬Gen 13:12
‫ אדש‬q dorsen, zie ‫ ;דוש‬inf abs ‫אדוש‬ Gen 13:18;
Jes 28:28 ‫' לא לנצח אדוש ידושנו‬men blijft pi de tent opslaan ‫ יהל‬Jes 13:20;
het niet eeuwig doordorsen' II.hi helder schijnen (maanlicht); ipf ‫יאהיל‬
Job 25:5 ?lees ‫ יהל‬als in Job 31:26;, zie ‫הלל‬
‫ אהב‬q liefhebben; pf ‫אהב‬, P ‫אהב‬, ‫אהבה‬,
‫אהבת‬, enz.; sf ‫אהבך‬, ‫אהבתיך‬, ‫אהבוך‬,

7
‫א‬
‫ אהל‬f aloë, geurige houtsoort; ‫אהלות‬ Gen 26:32 Ex 18:8 Num 12:1 Num 13:24 Joz 14:6
Hoogl 4:14 Ps 45:9; ‫ אהלים‬Num 24:6 Spr 7:7 Joz 14:6 Re 6:7 2Sam 13:16 Jer 3:8†

‫ אהל‬I. m tent; sf ‫הלי‬0 ‫א‬, uitspr. /oholi/, enz., ‫ אוה‬pi begeren, verlangen naar; pf ‫אוה‬,
pl ‫ אהלים‬en ‫הלים‬0 ‫ ;א‬cs ‫הלי‬0 ‫ א‬en ‫אהלי‬, sf ‫ אותה‬Mi 7:1 Job 23:13 Spr 21:10, sf ‫אותיה‬
‫הליהם‬0 ‫א‬, enz.; (spelling wisselt); Gen 4:20‡; Ps 132:14, ‫ אויתיך‬Jes 26:9, sf: 3m+3f ‫אוה‬
als heiligdom Ex 33:7‡; Ps 132:13; ipf ‫ תאוה‬Deut 12:20‡;
II. nm Ohel 1Kron 3:20 hitp zich begerig / gulzig gedragen ; pf
‫הלה‬0 ‫ א‬nf Ohola, schimpnaam van Samaria ‫ התאוה‬Spr 21:26, ‫ התאויתי‬Jer 17:16, ‫התאוו‬
Num 11:4; ipf ‫ יתאוה‬2Sam 23:15 Pr 6:2, ‫ויתאו‬
(haar eigen tabernakel!) Eze 23:4
Ps 45:12, ‫ תתאוה‬Deut 5:21, ‫ תתאו‬Spr 23:6+,
‫הליאב‬0 ‫ א‬nm Oholiab, assistent van Bezaleël ‫ ויתאוו‬Ps 106:14; vormen onregelmatig met
Ex 31:6 jod: Spr 23:6 Spr 24:1 1Kron 11:7; pt ‫מתאוה‬
‫הליבה‬0 ‫ א‬f Oholiba, schimpnaam van Spr 13:4, ‫ מתאוים‬Num 11:34;
Jeruzalem (mijn tent is in haar) Eze 23:4 Num 34:10 ‫התאויתם‬, zie ‫ תוה‬hi pf 'de grens
aftekenen'
‫הליבמה‬0 ‫ א‬nf gent Oholibama, 1. vrouw van
Esau Gen 36:2-Gen 36:25; 2. naam van een stam ‫ אוה‬f lust, begeerte; cs ‫אות‬, sf ‫;אותי‬
in Edom Gen 36:41 1Kron 1:52 Deut 12:15+;1Sam 23:20 Jer 2:24 Hos 10:10†

‫ אהרן‬nm Aäron, Aharon Ex 4:14‡ ‫ אוזי‬nm Uzai, vader van Palal Neh 3:25†
‫ או‬conj of Gen 24:49; en, maar als Gen 24:55 ‫ אוזל‬I. nm Uzal, zoon van Joktan Gen 10:27
Ex 21:31; of anders 2Sam 18:13 Mal 2:17 1Kron 1:21;
II. nloc Uzal, stad in Jemen? Eze 27:19 stad
‫ אואל‬nm Uël, zoon van Bani Ezr 10:34†
in Jemen?
‫ אוב‬I. m waterzak; pl ‫ ;אבות‬Job 32:19†;
II. m dode geest (i.v.m. orakels);
‫אוי‬$ nm Ewi, koning van Midian Num 31:8
Joz 13:21†
Lev 19:31+;Deut 18:11; (de heks van Endor)
1Sam 28:3+ ‫ אוי‬interj wee! (klagend, dreigend); Num 21:29‡
‫ אוביל‬nm Obil, opzichter van Davids ‫ אויה‬f wee! Ps 120:5, zie ‫אוי‬
kamelen 1Kron 27:30† ‫אויל‬$ adj dwaas; pl ‫אולים‬$ , ‫אוילים‬$ ; met
‫ אובל‬m rivier, stroom Dan 8:2+; poëtische jod: ‫אולי‬$ ‫' רעה‬dwaze herder'
Zach 11:15; dwaas Job 5:2;Hos 9:7; hulpeloos
‫ אוד‬m stuk brandhout; pl ‫ ;אודים‬Jes 7:4 Am 4:11
Jes 19:11; goddeloos Jer 4:22
Zach 3:2†

‫ אודות‬prep oorzaak, kwestie; ook ‫ ;אדות‬sf ‫אויל מרדך‬$ nm Koning van Babylon,
('soldaat van Marduk'); 2Kon 25:27 Jer 52:31†
‫אדותי‬, ‫ על־אודות ;אדותיך‬wegens, naar
aanleiding van; conj ‫על־כל־עדות אשר‬ ‫אולי‬$ adj dwaas, slecht Zach 11:15, zie ‫אויל‬$
vanwege, aangezien; Gen 21:11 Gen 21:25

8
‫א‬
‫ אולי‬I. adv misschien, wie weet; Gen 16:2‡; ‫ אונם‬nm Onam, 1. zoon van Sobal Gen 36:23
II. nloc Ulai, rivier Dan 8:2 1Kron 1:40; 2. vader van Sammai 1Kron 2:26
1Kron 2:28†
‫ אולם‬I. adv toch, maar, niettemin Gen 48:19‡;
ook ‫אלם‬9 ; maar vroeger, voordien Gen 28:19 ‫ אונן‬nm Onan, zoon van Juda
Re 18:29; Gen 38:4+;Gen 46:12 Num 26:19 1Kron 2:3†
II. m zaal, hal 1Kon 6;3+;Eze 8:16 Eze 40:8+; zie ‫ אופז‬nloc Ufaz, plaats van fijn goud; Jer 10:9 =
‫;אילם‬ Ofir? Dan 10:5 = ‫? פז‬
III. nm Ulam, 1. zoon van Seres 1Kron 7:16
1Kron 7:17; 2. zoon van Esek 1Kron 8:39 ‫ אופיר‬I. nm Ofir, zoon van Joktan Gen 10:29
1Kron 1:23†;
1Kron 8:40
II. nloc Ofir, waar men goud haalt;
‫ אולת‬f dwaasheid, goddeloosheid; sf ‫אולתי‬, 1Kon 9:28‡; loc ‫אופירה‬
" naar Ofir
enz.; Ps 38:6 Ps 69:6; vooral Spreuken;
Spr 5:23+ ‫ אופן‬nm wiel, rad; ook ‫אפן‬, P ‫אופן‬, pl
‫אופנים‬, cs ‫ ;אופני‬Ex 14:25 1Kon 7:30+; vooral
‫ אומר‬m gezegde, een kwestie Job 22:28, zie Eze 1:15-Eze 11:22;Nah 3:2;
‫אמר‬ Spr 20:26 het dorswiel?
‫ אומר‬nm Omar, zoon van Elifaz Gen 36:11 ‫ אוץ‬q haast hebben, dringend zijn; pf ‫אץ‬,
Gen 36:15 1Kron 1:36†
‫ ; "אצתי‬pt ‫אץ‬, pl ‫ ;אצים‬Ex 5:13 Joz 10:13
‫ און‬I. m ellende, ongeluk; sf ‫אוני‬, ‫אונך‬, ‫אונו‬, Jer 17:16;te klein, eng zijn Joz 17:15; pt haastig
‫אנו‬, ‫ ;אונם‬onrecht Job 4:8 Ps 55:4; zonde, Spr 19:2 Spr 21:5 Spr 28:20 Spr 29:20;
slechtheid Jes 1:13 Job 11:14; leugen, bedrog, hi aandringen; ipf ‫ ויאיצו‬Gen 19:15, ‫תאיצו‬
onecht iets Zach 10:2 Ps 36:4; onheil, afgoderij Jes 22:4
Num 23:21 1Sam 15:23;
‫ אוצר‬nm schat; cs ‫אוצר‬, sf ‫אוצרו‬, pl
II. nloc Awen, plaats van afgodendienst, ‫אוצרות‬, cs ‫אצרות‬, sf ‫אוצרתי‬, ‫אצרתיו‬,
Eze 30:17 Hos 10:8 Am 1:5†
enz.; voorraad 1Kron 27:27+; rijkdom Ps 21:20;
‫ און‬I. m kracht; sf ‫אוני‬, ‫ אונו‬en ‫אנו‬, pl voorraadkamer, schatkamer Deut 28:12
‫ ;אונים‬Hos 12:4 Job 40:16; mannelijke kracht, 2Kon 12:19‡
eerstgeborene Gen 49:3; vermogen, rijkdom ‫ אור‬q licht worden, stralen; pf ‫ אור‬Gen 44:3,
Hos 12:9 Job 20:10;
‫ אורו‬1Sam 14:29; ipf ‫ ויאר‬2Sam 2:32, ‫ותארנה‬
NB: i.v.m.vormverwarring zie ‫' און‬ellende' 1Sam 14:27; imp ‫ אורי‬Jes 60:1; pt ‫ אור‬Spr 4:18;
II. nloc On, priesterstad in Egypte Gen 41:45;
III. nm On, zoon van Pelet Num 16:1 ni verlicht worden; inf ‫להאור = לאור‬
‫ אונו‬nloc Ono, in Benjamin; Ezr 2:33 Neh 6:2 Job 33:30 (indien juist) ; pt ‫ נאור‬Ps 76:5
Neh 7:37 Neh 11:35 1Kron 8:12† glanzend; ?lees ‫;נואר‬
hi doen schijnen, verlichten, stralen; pf
‫ אוניות‬f schepen 2Kron 8:18; Q ‫אניות‬0 , zie ‫אניה‬0
‫ והאיר‬Ex 25:37, 3f ‫ האירה‬Eze 43:2, ‫האירו‬
Ps 77:19; ipf ‫יאיר‬, ‫ יאר‬Ex 14:20‡; ‫תאיר‬,

9
‫א‬
‫ יאירו‬Num 8:2, ‫ תאירו‬Mal 1:10; imp ‫האר‬ ‫ אורים‬m Urim, orakelstenen, met ‫תמים‬9 ,
Ps 80:4‡, ‫ האירה‬Ps 13:4‡; inf ‫ ;להאיר‬pt Ex 28:30 Lev 8:8 Num 27:21 Deut 33:8 1Sam 28:6
‫מאיר‬, ff ‫ מאירות‬Jes 27:11 aansteken; f cs Ezr 2:63 Neh 7:65†
‫ מאירת‬Ps 19:9 ‫ אות‬q ter wille zijn, toegeven; ipf 1pl
‫נאות‬
‫ אור‬m licht, gloed, glans; sf ‫אורי‬, ‫אורך‬, pl Gen 34:15, ‫ נאותה‬Gen 34:23, 3mm ‫יאתו‬
‫אורים‬, enz.; Gen 1:3‡; vrouwelijk in Job 36:32 Gen 34:22, ‫ ויאתו‬2Kon 12:9
Jes 13:16;
‫ אות‬I. f teken Gen 1:14; pl ‫אתת‬, ‫אותת‬
of: het lichten van de morgen, zie ‫ אור‬q inf Deut 6:22,sf ‫ ;אתתי‬vaandel, gedenkteken,
‫ אור‬I. m vuur, vlam, licht, gloed Jes 31:9 voorteken; soms m: Ex 4:8+; wonderen,
pl ‫ארים‬9 Jes 24:15 'het
Jes 44:16 Jes 50:11; wondertekens Ex 4:17‡;
oosten, morgenland'?; II. partikel van het lijdend voorwerp, zie
II. pl ‫ אורים‬orakelstenen, zie ‫;אורים‬ ‫את‬, b.v. ‫ אותו‬Joz 6:18
III. nloc Oer der Chaldeeën;
‫ אז‬adv toen, dan Job 3:13 Gen 12:6; ‫ מאז‬sinds,
Gen 11:28+;Gen 15:7 Neh 9:7;
sindsdien; dan pas Ex 12:44 Ex 12:48
IV. nm Oer, vader van Elifal 1Kron 11:35 NB: gevolgd door een ipf, te verstaan als
‫ אורה‬I. f licht; pl ‫ אורת‬Ps 139:12 Jes 26:19; verleden tijd : ‫ אז ישיר־משה‬Ex 15:1 'toen
geluk Est 8:16;† zong Mozes'
II. ff kruiden, groenten; pl ‫ ארת‬2Kon 4:39† ‫ אזב‬m hysop, zie ‫אזוב‬
‫ אורות‬f schaapskooien, stallen 2Kron 32:28 ‫ אזבי‬nm Ezbai vader van Naärai 1Kron 11:37†
naast ‫ארוות‬9 ; ‫ ועדרים לאורות‬en kudden
die men in schaapskooien houdt ?; ‫ אזוב‬m hysop, marjolein Ex 12:22 Lev 14:4‡
De meeste vertalers lezen ‫ואורות לעדרים‬ ‫ אזור‬m onderkleed, gordel, buikband 2Kon 1:8
= kooien voor de kudden Jes 5:27‡

‫ אורי‬nm Uri, 1. vader van Besaleël;Ex 31:2‡ ‫ אזי‬adv dan, in dat geval Ps 124:3; zie ‫אז‬
2. een poortwachter; Ezr 10:24; 3. vader van
‫ אזכרה‬f gedachtenisoffer; sf ‫( אזכרתה‬deel
Geber 1Kon 4:19
dat verbrand wordt); vgl. ‫ זכר‬Lev 2:2 Lev 5:12
‫ אוריה‬nm Uria, ook ‫ ;אוריהו‬1. ex-man van Lev 24:7†
Batseba 2Sam 11:3+;1Kon 15:5 1Kron 11:41;
‫ אזל‬q weggaan, verdwijnen; pf ‫ אזל‬1Sam 9:7,
2. priester onder Achaz 2Kon 16:10+;Jes 8:2;
3f ‫ אזלת‬Deut 32:36, ‫ אזלו‬Job 14:11, pt ‫ואזל‬
3. priester Ezr 8:33 Neh 3:4 Neh 3:21; 4. priester
Spr 20:14; ipf 2f ‫ תזלי‬Jer 2:36 = ‫' תאזלי‬wat
Neh 8:4; 5. een profeet Jer 26:20-Jer 26:23
heb je een haast?'
‫ אוריל‬nm Uriël; 1. uit Gibea 2Kron 13:2; 2. pu weggenomen? pt ‫ מאוזל‬Eze 27:19 vorm
vader van Uzzia 1Kron 6:9 1Kron 15:5+; † pual maar lees: ‫' מאוזל‬uit Uzal';
‫ אזל‬m 1Sam 20:19 ‫ ;האבן האזל‬verschillende
interpretaties:

10
‫א‬
nloc Azel of Ezel, P ‫ אזל‬de rots Ezel; hitp zich omgorden; pf ‫ התאזר‬Ps 93:1; imp
NBG'51,NBV'04,VULG; ‫ התאזרו‬Jes 8:9 2x
demo die steen daar = ‫; האבן הלזה‬ ‫ אזרוע‬f arm (lichaamsdeel) Jer 32:21 Job 31:22;
CAN'48,WIL'95,LXX; zie ‫זרוע‬
m de steen van het afscheid; WIL'78
‫ אזרח‬m inheems; cs ‫ ;אזרח‬kind van het land
‫ אזן‬I.hi luisteren, de oren gebruiken, opletten; Ex 12:19‡ boom die daar is opgeschoten?
pf ‫אזין‬$ ‫ה‬, ‫והאזין‬, ‫האזנת‬, ‫אזינו‬$ ‫ ;ה‬ipf ‫אזין‬ Ps 37:35
= ‫ אאזין‬Job 32:11, ‫ יאזינו‬Ps 135:17 imp m
‫ האזינה‬Ps 5:2‡, f ‫ והאזיני‬Jes 1:2, mm ‫האזינו‬ ‫ אזרחי‬adj van Zerach, Zerachiet; betreft
Re 5:3‡; mm ‫האזינו‬, ff ‫' האזנה‬luistert' Etan, 1Kon 5:11 Ps 89:1, Heman Ps 88:1† vgl.
Gen 4:23 Jes 32:9; pt ‫ מזין‬Spr 17:4; ‫ זרח‬1Kron 2:6
Jes 19:6 ‫והאזניחו‬, zie ‫;זנח‬ ‫ אח‬m vuurpot, kachel; art ‫ האח‬Jer 36:22
II.pi afwegen, het evenwicht bepalen (in Jes 36:23†
verzen met parallelisme?); pf ‫ אזן‬Pr 12:9
‫ אח‬I. m broer; cs ‫אחי‬, sf ‫אחי‬, ‫אחיך‬, 2f
‫ אזן‬m gereedschap, uitrusting, sf ‫אזנך‬ ‫אחיך‬, ‫אחיו‬, ‫אחיה‬, ‫אחינו‬, ‫אחיכם‬,
Deut 23:13; er moet een ‫' יתד‬stokje, schepje' ‫אחיהם‬, pl ‫אחים‬, cs ‫אחי‬, sf ‫אחי‬, ‫ואחיך‬,
aan . ‫אחיו‬, ‫אחינו‬, ‫אחיכם‬, ‫ ;אחיהן‬Gen 4:2‡;
‫ אזן‬f oor, gehoor; sf‫אזני‬, du ‫אזנים‬, cs ‫אזני‬, omschrijving van wederkerigheid : ‫איש‬
sf ‫ ;אזניהם‬lichaamsdeel Ex 21:6‡; ‫ באזני‬ten ‫ את־אחיו‬Ex 32:27‡;
aanhoren van, in aanwezigheid van Gen 20:8‡ II. interj ach, och, wee Eze 6:11

‫ אזנות תבור‬nloc Aznot-Tabor in Naftali ‫ אח‬m huilend beest; pl ‫ אחים‬jakhals? uil,
Joz 19:34 oehoe? Jes 13:21†

‫ אזני‬nm Ozni, zoon van Gad, gent ‫האזני‬ ‫ אחאב‬nm Ahab, 1. koning van Israel
Num 26:16† 1Kon 16:28‡; 2. profeet Jer 29:21, P ‫אחב‬
Jer 29:22
‫ אזניה‬nm Azanja, vader van Jesua Neh 10:10†
‫ אחבן‬nm Achban, zoon van Abisur 1Kron 2:29†
‫ארה‬$ ‫אזן ש‬9 nloc Uzzen-Seëra 1Kron 7:24†
‫ אחד‬hitp zich verzamelen, bijeenkomen?;
‫ אזקים‬m boeien Jer 40:1, zie ‫זקים‬ imp ‫ התאחדי‬Eze 21:21 'verzamel je' =
‫ אזר‬q (zich) omgorden, wapenen; pf ‫אזרו‬ ‫ ;התיחדי‬zie ‫ יחד‬of: 'wees scherp' =
1Sam 2:4; ipf ‫אזר‬$ ‫ ת‬Jer 1:17; imp ‫אזר־‬$ Job 38:3 ‫התחדי‬, zie ‫חדד‬
Job 40:7; pp ‫ אזור‬2Kon 1:8;
‫ אחד‬num één;, soms onbepaald 'n, er een; cs
ni omgord zijn; pt ‫ נאזר‬Ps 65:7; ‫אחד‬, f ‫אחת‬, pl ‫ אחדים‬enkele(n); Gen 1:5
pi omgorden; ipf sf ‫ אאזרך‬Jes 45:5, ‫יאזרני‬ ‫ יום אחד‬dag een, de eerste dag; Deut 1:23
Job 30:18, ‫ ותזרני‬2Sam 22:40 = ‫ ותאזרני‬Ps 18:40
‫ איש אחד ל "שבט‬een man per stam; Joz 23:10
Ps 30:12; pt sf ‫ מאזרני‬Ps 18:33, ‫מאזרי‬
‫ איש־אחד מכם‬een man van jullie; Gen 21:15
Jes 50:11;
‫ אחד השיחם‬een van de struiken; Gen 22:2

11
‫א‬
‫ אחד ההרים‬een van de bergen; ‫אחיות‬, sf ‫אחיותיו‬, ‫אחיותי‬, ‫אחיותיהם‬,
als onbepaald lidwoord : iemand, een van onregelmatig ‫ אחותיך‬Eze 16:51 Eze 16:61;
de groep: 2Sam 18:10 ‫' וירא איש אחד‬een Gen 4:22;
vriendin, geliefde Hoogl 4:9
man, iemand zag het'; Gen 42:19 ‫אחיכם‬ wederkerigheid : ‫ אשה אל־אחתה‬Ex 26:17
‫' אחד‬een van jullie'; twee planken aan elkaar
ook ‫ האחד‬onbepaald: Gen 42:27 'een van ‫ אחז‬I.q grijpen, vasthouden met vz. ‫ב‬, in
hen'; Gen 19:9 ‫' האחד בא־לגור‬daar komt er bezit houden; pf ‫אחז‬, ‫אחזה‬, sf ‫אחזני‬,
hier eentje als vreemdeling wonen'; Gen 48:22 ‫אחזתני‬, ‫ ;אחזתיו‬ipf ‫א "חז‬$ ‫ וי‬verkort ‫ו "יאחז‬,
‫' שכם אחד על־אחיך‬een zekere bergrug ‫אחז‬$ ‫ ת‬en ‫ו "תאחז‬, ‫ ואחזה‬2Sam 4:10 'ik heb
meer dan je broeders' gegrepen', sf: 3m+3mm ‫ יאחזמו‬Ex 15:15,
‫ אחו‬m riet Job 8:11; natte weide, oevergras 3mm+3m ‫ ויאחזוהו‬Re 16:21; imp
Gen 41:2 Gen 41:18† ‫אחז‬$ ‫ו‬Ex 4:4‡, ‫חזי‬0 ‫ וא‬Ruth 3:15, ‫חזו‬$ ‫ א‬Hoogl 2:15,
‫ אחוד‬nm Echud 1Kron 8:6 ‫אחזו‬$ ‫ ו‬Neh 7:3; inf ‫ אחז‬1Kon 6:6, ‫אחז‬$ ‫ב‬
Ps 56:1, ‫אחז‬$ ‫ ל‬Job 38:13‡; pt ‫ אחז‬2Kron 25:5, f
‫ אחוה‬I. f broederschap Zach 11:14; vgl. ‫אח‬ ‫ אחזת‬Gen 25:26; pp ‫אחוז‬, ‫חז‬9 ‫;א‬
II. f verklaring, uitleg; sf ‫ אחותי‬Job 13:17 vergrendelen Neh 7:3 vastmaken Est 1:6
vgl. ‫חוה‬ ni gevangen zijn Gen 22:13, zich vestigen; pf
‫ אחוז‬gevat, ingesloten; zie ‫ אחז‬q pp ; Eze 41:6 ‫אחז‬$ ‫ נ‬Gen 22:13 of pt ‫אחז‬$ ‫נ‬, 3pl ‫נאחזו‬
pl ‫ אחוזים‬gevat, vastgezet? uitsparing in Num 32:30 Joz 22:9; ipf ‫ ;ויאחזו‬imp ‫האחזו‬
de muur?; Hoogl 3:8 pl cs ‫חזי חרב‬9 ‫א‬ Gen 34:10; pt ‫אחז‬$ ‫ נ‬Gen 22:13, ‫אחזים‬$ ‫שנ‬
gewapend met zwaarden Pr 9:12;
II.q bekleden, bedekken?; ipf ‫אחז‬$ ‫וי‬
‫ אחוח‬nm Achoach 1Kron 8:4; = ‫ אחיה‬in
1Kon 6:10;
gent ‫אחחי‬, ‫;אחוחי‬
1Kron 8:7;
pi bedekken; pt ‫ מאחז‬Job 26:9;
2Sam 23:9+;1Kron 11:12+;1Kron 27:4
ho bedekt met een laag? vastgezet? pt
‫ אחומי‬nm Achumai, zoon van Reaja ‫אחזים‬0 ‫ מ‬gevat, vastgezet 2Kron 9:18; of pu pt
1Kron 4:2† ‫אחזים‬9 ‫מ‬
‫ אחור‬m achterkant Ex 26:12; pl cs ‫אחרי‬, sf ‫ אחז‬nm Achaz, 1. koning van Juda
‫אחרי‬, ‫ ;אחריהם‬Jes 42:23 ‫ לאחור‬hierna, 2Kon 16:1+;2Kron 28:16+;Jes 7:1+ 2. zoon van
later; Eze 2:10 ‫ פנים ואחור‬van voren en van Micha 1Kron 8:35+
achteren; Ps 139:5 ‫ אחור וקדם‬van achteren
en van voren; Jes 9:11 ‫ מאחור‬uit het
‫חזה‬9 ‫ א‬f grondbezit, stuk land; cs ‫חזת‬9 ‫א‬, sf
‫חזתם‬9 ‫ ;א‬Gen 17:8‡
westen, aan de westkant;
adv achteruit 2Sam 1:22 Jer 15:6 2Sam 10:9 ‫ אחזי‬nm Achzai Neh 11:13; = ‫ יחזרה‬1Kron 9:12†
‫ אחרנית‬achteruit, achterstevoren Gen 9:23‡ ‫ אחזיה‬nm Achazja; ook ‫ ;אחזיהו‬1. koning
‫ אחות‬f zuster, cs‫אחות‬, sf ‫אחותי‬, ‫אחותנו‬, van Israel 1Kon 22:40‡; 2. koning van Juda
‫אחותיכם‬, ‫אחתם‬, enz., pl ‫אחיות‬, cs 2Kon 8:24‡

12
‫א‬
‫חזם‬9 ‫ א‬nm Achuzzam, zoon van Naära ‫ אחילוד‬nm Achilud; 1. vader van Josafat
1Kron 4:6† 2Sam 8:16 2Sam 20:24 1Kon 4:3 1Kron 18:15 2. vader
van Baäna 1Kon 4:12
‫חזת‬9 ‫ א‬nm Achuzzat, vriend van Abimelek
Gen 26:26† ‫ אחימות‬nm Achimot, zoon van Elkana
‫ אחחי‬gent Achochiet, van Achoach, zie 1Kron 6:10; elders ‫מחת‬
‫אחוח‬ ‫ אחימלך‬nm Achimelek; 1. priester te Nob
1Sam 21:2+;1Sam 22:9+;1Sam 23:6;1Sam 30:7
‫ אחי‬nm Achi, 1. zoon van Abdiël; 1Kron 5:15;
Ps 52:2;2. priester onder David 2Sam 8:17;
2. zoon van Semer 1Kron 7:34
1Kron 24:3 1Kron 24:6 1Kron 24:31; 3. een Hittiet in
‫ אחי‬nm Echi, zoon van Benjamin Gen 46:21† Davids gezelschap 1Sam 26:6
‫ אחיאם‬nm Achiam, zoon van Sarar ‫ אחימן‬nm Achiman; 1. Enakskind Num 13:22
2Sam 23:33 1Kron 11:35† ‫; אחימן‬Joz 15:14 Re 1:10 2. poortwachter
‫ אחיה‬nm Achia, ook ‫ ;אחיהו‬1. priester 1Kron 9:17
onder Saul 1Sam 14:3 1Sam 14:18; 2. kleinzoon ‫ אחימעץ‬nm Ahimaäz, 1. vader van Saul's
van Benjamin 1Kron 8:7; 3. held van David vrouw 1Sam 14:50; 2. zoon van Zadok
1Kron 11:36; 4. schrijver, zoon van Sisa 2Sam 15:27-2Sam 18:29;1Kron 5:34+;1Kron 6:38 en
1Kon 4:3; 5. 1Kron 26:20 ?lees ‫ אחיהם‬hun mogelijk 1Kon 4:15
broeders; 6. zoon van Jerachmeël 1Kron 2:25;
7. vader van koning Basa 1Kon 15:27‡; 8. ‫ אחין‬nm Achjan, zoon van Semida 1Kron 7:19†
hoofd van het volk onder Nehemia Neh 10:27; ‫ אחינדב‬nm Achinadab, zoon van Iddo
9. profeet onder Salomo 1Kon 4:14†
1Kon 11:29+;2Kron 9:29,2Kron 10:15+
‫ אחינעם‬nf Achinoam, 1. vrouw van Saul
‫ אחיהוד‬nm Achihud, zoon van Selomi 1Sam 14:50; 2. vrouw van David 1Sam 25:43
Num 34:27 = ‫יחד‬
9 ‫ אח‬1Kron 8:7† 1Sam 27:3 1Sam 30:5 2Sam 2:2 2Sam 3:2 1Kron 3:1†

‫ אחיו‬nm Achio, 1. zoon van Abinadam ‫ אחיסמך‬nm Achisamak, vader van Oholiab
2. zoon van Beria
2Sam 6:3 2Sam 6:4 1Kron 13:7 Ex 31:6 Ex 35:34 Ex 38:23†
1Kron 8:14 3. zoon van Jeïel 1Kron 8:31 1Kron 9:37
‫ אחיעזר‬nm Achiëzer 1. zoon van
‫ אחיות‬f zusters Job 1:4 ‫ אחיותיהם‬hun Ammisaddai Num 1:12 Num 2:25 Num 7:66
zusters, zie ‫אחות‬ Num 7:71 Num 10:25; 2. zoon van Semaä
1Kron 12:3†
‫יחד‬
9 ‫ אח‬nm Achichud 1Kron 8:7, zie ‫אחיהוד‬
‫ אחיטוב‬nm Achitub, ook ‫ ;אחטוב‬1. zoon ‫ אחיקם‬nm Achikam, vader van Gedalja
2Kon 22:12‡
van priester Pinechas 1Sam 14:3
1Sam 22:9+;1Kron 5:33 1Kron 5:34 1Kron 6:37 ‫ אחירם‬nloc Achiram, stad in Benjamin
1Kron 18:16 2. vader van Sadok 2Sam 8:17 Num 26:38† gent Achiramiet, van Achiram
1Kron 5:37 Ezr 7:2 Neh 11:11 1Kron 5:38 1Kron 9:11

13
‫א‬
‫ אחירע‬nm Achira, vorst van de Naftalieten; ‫ אחר‬prep achter, na, nadat; van plaats of tijd;
Num 1:15 Num 2:29 Num 7:78 Num 7:83 Num 10:27† verbogen als subst pl: pl cs ‫אחרי‬, ‫אחריך‬,
enz.;
‫ אחישחר‬nm Achisachar, zoon van Bilhan
1Kron 7:10†
‫ מאחריו‬2Sam 2:23 aan zijn achterkant,
2Sam 2:21 achter .. vandaan;
‫ אחישר‬nm Achisar, hofmaarschalk 1Kon 4:6† Gen 22:13 ‫? איל אחר‬lees ‫' איל אחד‬een
‫ אחיתפל‬nm Achitofel, samenzweerder met ram'
Absalom 2Sam 15:12+;1Kron 27:33+ ‫ אחרי־כן‬daarna Gen 6:4‡
‫ אחלב‬nloc Achlab in Aser Re 1:31† ‫ אחרון‬adj latere; f
‫ אחרנה‬en ‫ ;אחרונה‬pl
‫אחרונים‬, ‫ ;אחרונות‬achterste, laatste
‫ אחלי‬interj och, dat toch; moge toch Ps 119:5;
Ruth 3:10;
toekomstige Pr 1:11; westelijke
‫ אחלי‬2Kon 5:3†
(Middellandse Zee) Deut 11:24
‫ אחלי‬nm Achlai, 1. zoon van Sesan 1Kron 2:31;
2. vader van Abad 1Kron 11:41†
‫ אחרח‬nloc Achrach 1Kron 8:1, zie ‫אחירם‬
‫ אחלמה‬f edelsteen, amethyst? Ex 28:19 ‫ אחרחל‬nm Acharchel, zoon van Harum
1Kron 4:8†
Ex 39:12†

‫ אחסבי‬nm Achasbai, vader van Elifelet ‫ אחרי‬prep na, achter, achterna, zie ‫אחר‬
2Sam 23:34† ‫ אחרית‬f achterste, westelijke verte Ps 139:9;
einde Num 23:10 Deut 11:12‡; toekomst, rest,
‫ אחר‬q dralen, achterblijven; ipf ‫ואחר‬
nageslacht;
Gen 32:5;
‫ באחרית הימים‬niet 'in het einde der tijden'
pi talmen, dralen; pf ‫ אחר‬Gen 34:19, ‫אחרו‬
maar: 'later, in de toekomst' b.v. Gen 49:1
Re 5:28; ipf ‫ יאחר‬Deut 7:10 Hab 2:3, ‫תאחר‬
Num 24:14
Ex 22:28 Deut 23:21 Jes 46:13 Pr 5:3, P ‫תא "חר‬
adv ‫יתך‬" ‫ באחר‬tenslotte Deut 8:26;
Ps 40:18 Ps 70:6 Dan 9:19, ‫ ואחר‬Gen 32:5, ‫תאחרו‬
adj mindere, minste Jer 50:12
Gen 24:56 iemand ophouden; pt ‫מאחרים‬
Spr 23:30, ‫ מאחרי‬Jes 5:11 Ps 127:2 laat in de ‫ אחרנית‬adv achteruit, achterstevoren; vgl.
nacht opblijven; ‫ אחור‬Gen 9:23‡
pu verlaat = morgen, zie ‫מחר‬, ‫חרת‬0 ‫מ‬ ‫ אחשדרפן‬m satraap, stadhouder; pl cs
hi te laat komen voor, de afspraak missen; ‫ ;אחשדרפני‬Est 3:12+;Ezr 8:36†
ipf ‫ וי" וחר‬2Sam 20:5
‫ אחשורוש‬nm Ahasveros, Perzisch koning
‫ אחר‬I. adj andere, volgende, nog een; f Est 1:1+;Dan 9:1 Ezr 4:6†
‫אחרת‬, mm ‫אחרים‬, ff ‫ ;אחרות‬Job 31:10
‫ ;אחרין‬Gen 4:25‡; ‫ אחשתרי‬nm Achastari zoon van Naära
1Kron 4:6†
II. nm Acher 1Kron 7:12 of: zonen van een
ander (d.w.z. niet zijn eigen) ‫ אחשתרן‬nm koninklijk rijdier (paard of
kameel); rijks-postpaarden? Est 8:10 Est 8:14†

14
‫א‬
‫ אחת‬num één, zie ‫אחד‬ ‫ ;שמלכך נער‬wee u, o land, waarvan de
koning een knaap is; Pr 4:10 ‫אילו האחד‬
‫ אט‬adv stil, zacht; 1Kon 21:27 Hos 11:4; ‫לאט‬
kalmpjes, kalmaan: Jes 8:7 2Sam 18:5 ‫לאט־לי‬ ‫ שיפול ואין שני להקימו‬wee de ene
(degene) als die valt en er geen tweede is
‫ לנער לאבשלום‬doe alstjeblieft kalmaan
om hem op te richten
met de jongen, Absalom; vgl 2Sam 18:12
KB: ‫אילו‬, ‫' אי־לך‬hoe vergaat het hem, jou'
‫' שמרו־מי בנער באבשלום‬laat iemand
letten op' ‫ לאטי‬Gen 33:14 op mijn gemak; ‫ אי‬interrog waar? Gen 4:9 ‫ אי הבל אחיך‬waar
‫ לאט‬Job 15:11 zacht, in stilte; ‫ בלאט‬Re 4:21 is uw broeder Abel?; sf ‫ איכה‬Gen 3:9 waar
stilletjes, heimelijk ben je?; ‫ איו‬2Kon 19:13 waar is hij?, ‫אים‬
waar zijn ze?;
‫ אטד‬I. m doornstruik, braambos; Re 9:14 Re 9:15 Jes 19:12
versterkt met ‫ זה‬: ‫ אי־זה‬1Sam 9:18 waar
Ps 58:10;
ergens; ‫ אי־מזה הוא‬Re 13:6 waar komt hij
II. nloc Atad (Doornen-dorsvloer) Gen 50:10
vandaan?; ‫ אי־מזה עם אתה‬Jona 1:8 van
Gen 50:11†
welk volk kom je?; ‫ אי לזאת‬Jer 5:7 waarom
‫ אטון‬m linnen stof (garen) Spr 7:16† eigenlijk?
‫ אטים‬m bezweerders van schimmen, dode ‫ איב‬q vijand zijn; pf ‫ ואיבתי‬Ex 23:22†;
geesten; vgl. ‫ ;אט‬Jes 19:3† overigens alleen pt 'vijand', m ‫אויב‬, sf
‫ אטם‬q dichtdoen; ipf ‫ יאטם‬Ps 58:5, eigenlijk ‫איבי‬, ‫ איבך‬Ex 23:4, pl ‫איבים‬, cs ‫איבי‬, sf
hifil?; pt ‫ אטם‬Jes 33:15 Spr 17:28 Spr 21:13; pp ‫איביך‬, ‫ ;איביו‬Gen 22:17‡
ff ‫טמות‬9 ‫א‬, ‫טמים‬9 ‫ א‬bij ‫ חלונים‬of ‫ חלונות‬: pt f ‫ אל־תשמחי איבתי לי‬Mi 7:8 'wees niet
schuin toelopend en met latwerk vrolijk, o vijandin, over mij', of: 'o jij die
afgemaakt? 1Kon 6:4 Eze 40:16 Eze 41:16 mij vijandig gezind bent', met dichterlijke
Eze 41:26† jod
‫ אטר‬q sluiten; ipf ‫ תאטר‬Ps 69:16† ‫ איב‬m vijand Gen 22:17, zie ‫ איב‬q pt
‫ אטר‬adj linkshandig, d.w.z: handig aan beide ‫ איבה‬f vijandschap; cs ‫ ;איבת‬Gen 3:15
kanten; Re 3:15 Re 20:16† Num 35:21 Num 35:22 Eze 25:15 Eze 35:5†

‫ אטר‬nm Ater, vaders van poortwachters; ‫ איד‬m ongeluk, ondergang; sf ‫אידי‬, P ‫ידך‬
" ‫א‬,
1. Ezr 2:16 Neh 7:21 Neh 10:18; 2. Ezr 2:42 Neh 7:45 ‫אידכם‬, ‫אידם‬, enz.; Deut 32:35‡
‫ אי‬I. m eiland, kust; pl ‫ איים‬en ‫ איין‬Eze 26:18; ‫ איה‬interrog waar? Gen 18:9, zie ‫אי‬
cs ‫ ישבי איים ; איי‬de kustbewoners = ‫ איה‬I. f roofvogel (havik, gier?); Lev 11:14
Feniciërs Jes 23:2; Deut 14:13 Job 28:7†;
II. m pl ‫ איים‬jakhalzen Jes 13:22 Jes 34:14 II. nm Ajja 1. zoon van Sibon Gen 36:24†;
Jer 50:39; 2. vader van Sauls vrouw Rispa 2Sam 3:7
III. adv niet : ‫ אי־נקי‬niet onschuldig 2Sam 21:8-2Sam 21:11†
Job 22:30; vgl. ‫ איכבוד‬nm Ikabod;
IV. interj wee, ellende: Pr 10:16 ‫אי־לך ארץ‬

15
‫א‬
‫ איוב‬nm Job, 1. de man uit Us Job 1:1+; 2. de Basemat Gen 26:34 Gen 36:2; 3. zie ‫;אלון‬
wijze naast Noach en Daniël, Eze 14:14 II. nloc Elon, in Dan; Joz 19:43;1Kon 4:9
Eze 14:20† ‫ אילון־בית־חנן‬1Kon 4:9 Elon-bet-Hanan
‫ איזבל‬nf Izebel, vrouw van Achab; 1Kon 16:31‡ ‫ אילון‬nloc Ajalon; 1. levietenstad in Dan;
Joz 10:12‡ 2. stad in Zebulon Re 12:12; Elon?;
‫ איזה‬interrog waar?, waar eigenlijk? wat
zie ‫אילון‬
voor...?, zie ‫אי‬
‫ איך‬interrog hoe, hoezo, hoezeer; Gen 26:9; ‫אילות‬$ f sterkte, sf ‫אילותי‬$ Ps 22:20; zie ‫איל‬$
‫ איכה‬Ach, hoezeer, als begin van een ‫ אילות‬nloc Elot = Eilat, zie ‫אילת‬
klaaglied Klaagl 1:1 Deut 1:12 2Kon 6:15‡; ‫יככה‬
" ‫א‬ ‫ אילם‬nloc Elim, tweede kamp na de uittocht;
Hoogl 5:3 Est 8:6;
loc ‫ ;א "ילמה‬Ex 15:27 Ex 16:1 Num 33:9 Num 33:10†
waar, waarheen Hoogl 1:7; 2Kon 6:13 ‫איכה‬
‫ אילם‬m voorhal; pl ‫אלמות‬, sf ‫אילמיו‬,
‫ איכבוד‬nm Ikabod, zoon van Pinechas, ook ‫ ;אלמיו‬Eze 40:16-Eze 40:36; zuilenhal, voorhal
‫ ;אי־כבוד‬1Sam 4:21 1Sam 14:3; vgl. ‫אין כבוד‬ of poort in tempel of paleis; elders zie
'er is geen heerlijkheid meer' ‫אולם‬
‫איל‬$ m kracht Ps 88:5† ‫ איל פארן‬nloc El-Paran Gen 14:6; ‫פארן‬
‫ איל‬I. m ram, P ‫איל‬, cs ‫איל‬, pl ‫אילים‬, ‫אילם‬ Gen 21:21
en ‫ אלים‬2Kron 29:22, cs ‫ ;אילי‬Gen 31:38; ‫ אילת‬nloc Eilat of Elat, ook ‫ ;אילות‬Deut 2:8
overdrachtelijk: sterke, machtige man: 1Kon 9:26 2Kon 14:22 2Kron 8:17 2Kron 26:2†
Ex 15:15 ‫ אילי מואב‬de leiders van Moab;
Ex 29:22 ‫לאים‬9 ‫ איל מ‬de ram bij de ‫ אילת‬f hinde, zie ‫איל‬
priesterwijding; ‫ אים‬adj vreselijk; f ‫ מה‬9‫ ;אי‬Hab 1:7 Hoogl 6:4
II. m grote boom (eik, terebint, palm); pl Hoogl 6:10†
‫אילים‬, ‫ ;אלים‬ook in plaatsnamen ; Jes 1:29 ‫ אימה‬f schrik, verschrikking; lange vorm
Jes 57:5 Jes 61:3 Eze 31:14†;
‫ימתה‬
" ‫ א‬Ex 15:16, cs ‫אימת‬, sf ‫אימתי‬,
III. m pijler of deurpost, 1Kon 6:31, verder
‫אימתכם‬, enz., pl ‫ אימות‬Ps 55:5, ‫אימים‬
alleen Eze 40:9-Eze 41:3 met wisselende
Jer 50:38 Job 20:25
spelling (veel K/Q); pl sf ‫איליו‬, Eze 40:16
afgodsbeelden Jer 50:38
‫איליהם = אליהמה‬
‫ אימים‬gent Emieten, Emim, bewoners van
‫ איל‬m hert, ree; pl ‫אילים‬, f ‫אילה‬, cs ‫אילת‬, Moab; Gen 14:5; ‫ אמים‬Deut 2:10 Deut 2:11†
ff ‫אילות‬, cs ‫ ;אילות‬Gen 49:21‡
‫ אין‬is er geen ? 1Sam 21:9; lees ‫ ואין יש־פה‬of
‫ אילה‬f hinde, zie ‫איל‬ ‫' אם יש־פה‬of er hier is', indirecte rede;
‫ אילו‬wee hem, of: hoe zal het hem vergaan vgl. 2Kon 10:23
Pr 4:10, zie ‫אי‬
‫ אין‬I. vb geen, niet zijn; P ‫אין‬, cs ‫אין‬, sf
‫ אילון‬I. nm Elon, 1. de rechter, Re 12:11; vgl. ‫איננו‬, enz.; er is geen Job 1:8 Job 3:9; niets
‫ אילון‬in Re 12:12; 2. vader van Esau's vrouw Jes 40:23; nee! Re 4:20;

16
‫א‬
met voorzetsels : ‫ לאין‬zodat niet Ezr 9:14; aanzienlijk man;
‫ כאין‬bijna Ps 73:2; ‫ עד־אין מספר‬ontelbaar, II. vb het is; zie ‫אש‬
zonder tal Ps 40:13; ‫ איש־בשת‬nm Isboset, zoon van Saul;
met persoonsaffix : ‫ איננו‬Gen 5:24 hij is er 2Sam 2:8-2Sam 4:12;
'man van schande',
niet meer; oorspronkelijke naam zie ‫ אשבעל‬1Kron 8:33
als ontkenning van ‫' יש‬ik heb', enz.: ‫אין לה‬ 1Kron 9:39
‫ ולד‬zij heeft geen kind Gen 11:30 ‫אין־זה כי‬
‫אלהים‬$ ‫ אם־בית‬Gen 28:17 dit is niets anders ‫ אישהוד‬nm Ishod, zoon van Moleket zuster
dan het huis van G-d; van Gilead 1Kron 7:18†
Ex 17:7 P ‫' אם־אין‬of niet', elliptisch voor ‫ אישון‬m oogappel Deut 32:10; Spr 7:9 Spr 20:20;
‫;אם־אין יהוה‬ zie ‫אשון‬$ 'tijd'
II. interrog waar? Eze 13:15 Jes 44:8; ‫מאין‬
‫ איש חיל‬m dappere 1Sam 31:12; coll.:
vanwaar Gen 29:4 Job 1:7‡
krijgslieden, weerbare mannen; zie ‫איש‬
‫ איננו‬hij is er niet, is weg, komt niet, b.v. ‫ אישי‬nm Isai, vader van Eliab en anderen
Job 3:21; zie ‫אין‬ 1Kron 2:13†
‫ איעזר‬nm Iëzer of Jezer, gent ‫איעזרי‬ ‫ איתון‬m ingang; K ‫ ;היאתון‬Eze 40:15†
Jezeriet; Num 26:30†
‫ איתי‬nm Ittai; zie ‫אתי‬
‫ איפה‬f efa; cs ‫ ;איפת‬droge maat, 10 omer, ±
40 liter; vat met die inhoud; Ex 16:36‡ ‫ איתיאל‬nm Itiël Neh 11:7; in Spr 30:1 ?
uitdrukking ‫' לאיתי אל = לאיתיאל‬ik ben
‫ איפה‬interrog waar? niet gelijk aan ‫איפוא‬, zo moe, o G-d'; zie ‫לאה‬
zie ‫ אפוא‬Gen 37:16 Re 8:18 1Sam 19:22 2Sam 9:4
Jes 49:21 Jer 3:2 Jer 36:19 Job 4:7 Job 38:4 Ruth 2:19† ‫ איתמר‬nm Itamar, zoon van Aäron Ex 6:23‡
‫ איפוא‬wie dan?; zie ‫אפוא‬ ‫ איתן‬I. adj vast; sf ‫ ;איתנו‬Job 33:19 ‫;אתן‬
gestadig, duurzaam, vast, blijvend Num 24:21;
‫ איש‬zich als een man gedragen; zie ‫;אשש‬ water dat steeds stroomt, een vaste
imp mm ‫תאששו‬
" ‫ ה‬Jes 46:8 woonplaats, enz.; Gen 49:24 ‫ באיתן‬strak
‫ איש‬I. m man; sf ‫אישי‬, ‫אישך‬, ‫אישה‬, enz.; gespannen; Ex 14:27 vaste bedding van een
pl ‫אנשים‬, cs ‫אנשי‬, sf ‫אנשיו‬, ‫אנשיה‬, stroom; Spr 13:15 onbevaarbaar,
enz.; 1. man Gen 2:23 2. elkaar: ‫איש אל‬ onbegaanbaar ?; Job 33:19 aanhoudende strijd
‫ רעהו‬Gen 11:3; 3. ieder : ‫בית איש יומו‬ (‫ רב‬van ‫;) ריב‬
Job 1:4in ieders huis op diens bepaalde dag; NB voor 1Kon 8:2 ‫ ירח האתנים‬de maand
4. coll : het volk, krijgsvolk; 5. iemand met Etanim, zie ‫אתנים‬
een eigenschap, vgl. ‫ איש און ;בעל‬slecht II. nm Etan, 1. de wijze, voorvader van
mens, ellendeling; ‫ איש מדינים‬twistziek levieten, 1Kon 5:11 Ps 89:1 1Kron 2:6 1Kron 2:8
persoon ; ‫ איש מלחמה‬krijger ; ‫איש חיל‬ 1Kron 6:29 1Kron 15:17 1Kron 15:19†; 2. een andere
dappere, weerbare, ook: vermogend of leviet 1Kron 6:27

17
‫א‬
‫ אך‬adv 1. beslist, versterkend Gen 9:5 Gen 29:14; ‫תאכל‬, sf ‫ ;יאכלנו‬imp sf ‫ האכלהו‬Spr 25:21;
2. meteen Ex 12:5 3. alleen, maar, slechts, inf ‫ הכיל‬Eze 21:33 'een zwaard geslepen om
tegenstellend of beperkend Gen 7:23 Gen 9:4 voor voedsel te zorgen?; zie ook ‫ ;כול‬pt
‫ אכד‬nloc Akkad, de stad van Nimrod ‫ מאכיל‬Deut 8:16‡
Gen 10:10† ‫ אכל‬m eten, voedsel; sf ‫אכלם‬, ‫את ;אכלכם‬
‫ אכזב‬adj leugenachtig, bedrieglijk, ‫' האכל‬etenstijd'; Gen 14:11‡
onbetrouwbaar; Jer 15:18 Mi 1:14† ‫אכל‬9 nm Spr 30:1 ik word verteerd, ik
versmacht; onduidelijke vorm;
‫ אכזיב‬nloc Achzib, loc ‫ אכז" יבה‬richting
zie ‫ כלה‬q pass ipf 1; 'ik word aan mijn
Achzib; 1. in Aser Joz 19:29 Re 1:31; 2. in Juda
eind gebracht'
Joz 15:44 Mi 1:14†
of zie ‫ אכל‬pu pf 1, beter ‫אכל‬9 P ‫אכל‬9 met
‫ אכזר‬m wreed (drieste, meedogenloze dageesj
tegenstander) Job 30:21 Klaagl 4:3; verderflijk NB: voor ‫' אוכל‬ik kan'; zie ‫ יכל‬q ipf
Deut 32:33; ‫ לא־אכזר‬Job 41:2 driest (niemand
is zo driest dat hij ...) ‫ אכלה‬f voedsel; uitspr. /ochla/; Gen 1:29‡
‫ אכזרי‬adj wreed, meedogenloos, ‫ אכן‬adv waarachtig Gen 28:16 Ex 2:14; toch
Jes 49:4 Ps 31:23 Job 32:8; maar in werkelijkheid
verschrikkelijk; Jes 13:9 Jer 6:23 Jer 30:14
Jer 8:8
Jer 50:42 Spr 5:9 Spr 11:17 Spr 12:10 Spr 17:11†

‫ אכזריות‬f wreedheid, woestheid (van toorn) ‫ אכף‬q opdringen, aandringen; pf ‫אכף‬
Spr 16:26†
Spr 27:4†

‫ אכילה‬f het eten 1Kon 19:8† ‫ אכף‬m gewicht, druk; sf ‫ אכפי‬Job 33:7
‫ אכיר‬zien, onderscheiden; zie ‫ נכר‬hi ipf 1 ‫ אכר‬m boer, landbouwer; pl ‫אכרים‬, sf
‫ ;אכריכם‬Jes 61:5 Jer 14:4 Jer 31:24 Jer 51:23
‫ אכיש‬nm Akis, koning van Gat in de tijd van Joël 1:11 Am 5:16 2Kron 26:10†
David; 1Sam 21:11‡
‫ אכשף‬nloc Achsaf, in Aser; Joz 11:1 Joz 12:20
‫ אכל‬q eten, verteren; pf ‫אכל‬, ‫ אכלה‬uitspr. Joz 19:25†
e
/ach la/; ipf ‫יאכל‬, ‫יאכל‬, ‫תאכל‬, ‫אכל‬,
‫ אכלה‬Deut 12:20†; inf ‫ ;אכל‬imp ‫אכל‬$ , ‫ אל‬I. m G-d, godheid Gen 14:18 Gen 31:13; ‫אל‬
‫ אכלה‬uitspr. /ochla/, ‫אכלו‬, sf ‫ ;אכלוה‬pt ‫ראי‬0 Gen 16:13 de G-d van mijn zien; ‫אל אחר‬
Ex 34:14een andere god;
‫ אכל‬en ‫אוכל‬, f ‫ אכלת‬P ‫אכלת‬, ‫אכלה‬
II. m macht, beschikking Gen 31:29 Mi 2:1 in
Deut 4:24‡, pl ‫אכלים‬, cs ‫אכלי‬, sf ‫;אכליו‬
uitdrukkingen als : ‫ אין לאל ידך‬het ligt niet
Gen 2:16‡
in je macht;
ni gegeten worden; pf ‫אכל‬$ ‫ ;נ‬ipf ‫ ;יאכל‬imp
III. m ram, machtige, boom, zuil; zie ‫;איל‬
‫ ;האכל‬pt ‫אכלת‬$ ‫ ;נ‬Gen 6:21‡
IV. demo die, deze = ‫ ;אלה‬b.v. : Gen 19:8
pu opgegeten of verteerd worden; pf ‫אכלו‬9 ;
ipf ‫אכלו‬9 ‫ ;ת‬pt ‫אכל‬9 Ex 3:2; ‫ האנשים האל‬deze mannen; Gen 19:25
hi te eten geven; pf ‫אכלתי‬$ ‫ה‬, ‫ ;האכלתי‬ipf

18
‫א‬
‫ הערים האל‬deze steden; Gen 26:3 ‫ אלה‬I. f eik, olm, terebint; Gen 35:4‡;
‫ כל־הארצת האל‬al deze landen II. nm Ela, 1. Edomitisch vorst Gen 36:41
1Kron 1:52; 2. vader van Simi 1Kon 4:18, zie
‫ אל‬prep naar, tot; wegens 2Sam 21:1; over,
omtrent Gen 20:2 1Sam 4:19; sf als bij een ‫ ;אלא‬3. koning van Israel 1Kon 16:6+; 4.
vader van koning Hosea 2Kon 15:30+; 5. zoon
meervoud: ‫אלי‬, ‫אליך‬, ‫אליך‬, enz.;
van Kaleb 1Kron 4:15; 6. zoon van Uzzi
dichterlijke nevenvorm ‫אלי‬$ bij Job, Job 3:22
1Kron 9:8
Job 5:26 Job 15:22 Job 29:19†
NB: soms 'tegen', als ‫על‬, b.v. Jer 50:35 ‫ אלה‬f eik, terebint Joz 24:26; zie ‫אלה‬
‫ אל‬I. adv niet (in gebod of wens) Gen 15:1; ‫ אלה‬f vloek, eed; sf ‫אלתו‬, ‫אלתי‬, pl ‫;אלות‬
versterkt Gen 13:8 ‫ אל־נא‬nee toch; Gen 24:41‡
II. prefix on-, niet- ‫ אל־מות‬Spr 12:28 ‫אלהים‬$ I. m G-d Gen 1:1; naar de vorm
onsterfelijkheid; meervoud, zie ‫אלוה‬$ godheid, G-d; plurale
III. m niets, ‫ וישם לאל מלתי‬Job 24:25 'en
intensivum zoals ‫אדנים‬, ‫בעלים‬: Gen 35:7 ‫כי‬
doet mijn woord teniet' ‫אלהים‬$ ‫ ;שם נגלו אליו ה‬persoonsvom hier
‫ אלא‬nm Ela, vader van Simi 1Kon 4:18† meervoud maar doorgaans enkelvoud:
‫אלהי ישראל‬$ ‫ אל‬nloc Elohe-Israel, altaar ‫אלהים‬$ ‫;בראשית ברא‬
II. m pl afgoden, huisgoden, orakel Ex 21:6
van Jakob Gen 33:20
Ex 22:7; Ex 22:19 ‫חרם‬0 ‫אלהים י‬$ ‫ זבח ל‬wie aan
‫ אל בית־אל‬nloc El-Bet-El, waar G-d de goden offert, wordt met de ban geslagen;
verscheen aan Jakob Gen 35:7 persoonsvorm in het meervoud : Ex 22:8
‫ אלגביש‬m hagel (harde hagelstenen); ‫אלהים‬$ ‫יען‬ 9 ‫ אשר ירש‬degene die de goden
Eze 13:11 Eze 13:13 Eze 38:22; vgl. ‫ גביש‬kristal als schuldige zullen aanwijzen
‫ מים‬9‫ אלג‬m houtsoort 2Kron 2:7; zie ‫מגים‬9 ‫אל‬ ‫ אלו‬conj maar ook al, Pr 6:6; als nu Est 7:4
(irrealis, veronderstelt wat niet is)
‫ אלדד‬nm Eldad, profeet Num 11:26 Num 11:27†
‫ אלדעה‬nm Eldaä, zoon van Midjan Gen 25:4 ‫אלוה‬$ m G-d, pl ‫אלהים‬$ ; Deut 32:15 Job 3:23;
godheid 2Kron 32:15;
1Kron 1:33†
soms zonder mappik ‫אלוה‬$ , vooral in Job,
‫ אלה‬I.q vloeken, zweren; pf 2f ‫ אלית‬Re 17:2; b.v. Job 4:9
inf abs ‫ אלה‬Hos 4:2 Hos 10:4;
hi vervloeken, een vloek afroepen over; ipf
‫אלול‬$ m I. m Elul, de 6e (later 12e) maand,
augustus/september); zie ‫ ;חדש‬Neh 6:15
‫ ויאל‬1Sam 14:24 1Sam 17:39; inf abs ‫אלו‬
II. m niets, waardeloos iets K Jer 14:14; zie
Hos 4:2, cs sf ‫ להאלתו‬1Kon 8:31 2Kron 6:22;
‫אליל‬$
II.q weeklagen; imp f ‫אלי כבתולה‬$ Joël 1:8
'weeklaag als een maagd' ‫ אלון‬m I. m grote boom (eik, terebint,
pistachenotenboom); pl ‫אלונים‬, cs ‫;אלוני‬
‫ אלה‬demo deze Gen 2:4, zie ‫זה‬
ook ‫אלון‬, ‫אלנים‬, ‫ אלוני‬geen
betekenisverschil? Gen 12:6‡; heilige plaats;

19
‫א‬
II. nm Elon, zoon van Zebulon Gen 46:14 ‫אליאתה‬$ nm Eliata 1Kron 25:4 = ‫אליתה‬$
Num 26:26; gent ‫;† ;אלני‬ 1Kron 25:27
III. nloc Elon in ‫ אלון־בכות‬Eik van Tranen ‫אלידד‬$ nm Elidad vorst van Benjamin
Gen 35:8, graf van Debora; ‫אלון־בצעננים‬
Num 34:21†
Elon of Allon Joz 19:33 Re 4:11
‫ אלידע‬nm Eljada, 1. zoon van David 2Sam 5:16
‫ אלון‬I. m eik, zie ‫ ;אלון‬pl ‫אלונים‬, cs ‫;אלוני‬ 1Kron 3:8= ‫ בעלידע‬1Kron 14:7; 2. vader van
II. nm Allon 1Kron 4:37 Rezon, Aramese vluchteling 1Kon 11:23; 3.
‫ אלוף‬I. m vriend Jer 13:21, aanvoerder, held uit Benjamin 2Kron 17:17
stamhoofd Gen 36:15; pl ‫לפים‬9 ‫א‬, cs ‫לפי‬9 ‫;א‬ ‫ אליה‬nm Elia, meestal ‫אליהו‬, 1. de profeet
Zach 9:7 ‫לף‬9 ‫;א‬
1Kon 17:1‡;2. zoon van Jerocham 1Kron 8:27;
II. adj getemd, tam; Jer 11:19; 3. zoon van Charim Ezr 10:21; 4. zoon van
III. m os, rund ‫ אלופינו‬Ps 144:14 vgl. ‫אלף‬ Elam Ezr 10:26
‫ אלוש‬nloc Alus, kamp in de wildernis ‫ אליה‬f vette staart van het schaap; Ex 29:22
Num 33:13 Num 33:14†
Lev 3:9 Lev 7:3 Lev 8:25 Lev 9:19†
‫ אלות‬nloc Elot = Eilat; zie ‫אילת‬ ‫אליהו‬$ nm Elihu, 1. poortwachter, zoon van
‫ אלזבד‬nm Elzabad, 1. held van David Semaja 1Kron 26:7; 2. broer van David
1Kron 12:12; 2. zoon van Semaja 1Kron 26:7† 1Kron 27:18; 3. vriend van Job; zie ‫אליהוא‬$

‫ אלח‬ni bederven, fig: ontaard, verdorven; pf ‫אליהוא‬$ nm Elihu, 1. vriend van Job Job 32:2-
3pl P ‫א "לחו‬$ ‫ נ‬Ps 14:3 Ps 53:4; pt ‫אלח‬$ ‫ נ‬Job 15:16 Job 36:1; 2.
zoon van Tochu, voorvader van
Samuel 1Sam 1:1; 3. aanhanger van David
‫ אלחנן‬nm Elchanan, legeroverste onder
1Kron 12:21
David; 2Sam 21:19 2Sam 23:24 1Kron 11:26
1Kron 20:5† ‫ אליהועיני‬nm Eljoënai; zie ‫אליועיני‬
‫אליאב‬$ nm Eliab; 1. stamvorst van Zebulon ‫ אליועיני‬nm Eljoënai, spelling wisselt; 1.
Num 1:9‡; 2. uit de groep van Korach zoon van Paschur Ezr 10:22 Neh 12:41; 2. zoon
Num 16:1; 3. oudere broer van David 1Sam 16:6 van Nearja, priester 1Kron 3:23 1Kron 3:24; 3.
1Sam 17:13 1Sam 17:28 1Kron 2:13+; 4. Leviet vorst in Simeon 1Kron 4:36; 4. zoon van
(Kehatiet) 1Kron 6:12; 5. aanhanger van David Beker 1Kron 7:8; 5. poortwachter 1Kron 26:3; 6.
van de stam Gad 1Kron 12:9; 6. harpspeler zoon van Zerachja Ezr 8:4; 7. zoon van Zattu
1Kron 15:18 1Kron 15:20 1Kron 16:5 Ezr 10:27

‫אליאל‬$ nm Eliël, 1. legeroversten van David; ‫ אליחבא‬nm Eljachba, legeroverste van
1Kron 11:46 1Kron 11:47; 2. stamvorst van David; 2Sam 23:32 1Kron 11:33†
Manasse; 1Kron 5:24; 3. stamvorsten van ‫אליחרף‬$ nm Elichoref, schrijver 1Kon 4:3†
Benjamin; 1Kron 8:20 1Kron 8:22; 4. 1Kron 6:19; 5.
1Kron 12:12; 6. 1Kron 15:9 1Kron 15:11; 7.
2Kron 31:13

20
‫א‬
‫אליל‬$ m niets, waardeloos; ‫אלל‬$ ‫ רפאי‬dokters ‫אליצפן‬$ nm Elisafan, 1. zoon van Uzziël,
van niks Job 13:4; meervoud: afgoden pl Kehatietisch leviet Num 3:30 1Kron 15:8
‫אלילים‬$ , cs ‫אלילי‬$ , sf ‫אליליה‬$ ; Lev 19:4‡ 2Kron 29:13; ook ‫ אלצפן‬Ex 6:22 Lev 10:4 2. zoon
van Parnak, vorst van Zebulon Num 34:25†
‫אלימלך‬$ nm Elimelek, man van Naomi
Ruth 1:2-Ruth 4:9† ‫אליקא‬$ nm Elika, een Charodiet 2Sam 23:25†
‫ אליסף‬nm Eljasaf, 1. zoon van Deüel of ‫ אליקים‬nm Eljakim, 1. zoon van Chilkia,
Reüel, vorst van Gad, Num 1:14‡; 2. zoon van hofmaarschalk onder Hiskia, 2Kon 18:18
Laël, familiehoofd van Gerson Num 3:24 2Kon 18:26 2Kon 18:37 2Kon 19:2 Jes 22:20 Jes 36:3
Jes 36:11 Jes 36:22 Jes 37:2†;
2. koning van
‫אליעזר‬$ nm Eliëzer, 1. huismeester van
Juda, later Jojakim, 2Kon 23:34 2Kron 36:4†; 3.
Abraham Gen 15:2; 2. zoon van Mozes Ex 18:4
een priester Neh 12:41†
1Kron 23:15 1Kron 23:17 1Kron 26:25; 3. zoon van
Beker 1Kron 7:8; 4. priester 1Kron 15:24; 5. vorst ‫אלישבע‬$ nf Eliseba, Elisabet, vrouw van
van Ruben 1Kron 27:16; 6. levieten Ezr 8:16 Aäron Ex 6:23†
Ezr 10:18 Ezr 10:23 Ezr 10:31; 7. zoon van
‫אלישה‬$ nloc Elisa, Grieks gebied? levert
Dodawahu 2Kron 20:37 purper; Gen 10:4 Eze 27:7 1Kron 1:7†
‫אליעם‬$ nm Eliam, vader van Batseba 2Sam 11:3 ‫אלישוע‬$ nm Elisua, zoon van David 2Sam 5:15
2Sam 23:24†
1Kron 14:5†
‫אליפז‬$ nm Elifaz, 1. zoon van Esau Gen 36:4- ‫ אלישיב‬nm Eljasib, 1. zoon van Eljo'enai
Gen 36:16;1Kron 1:35 1Kron 1:36; 2. vriend van 1Kron 3:24; 2.priester 1Kron 24:12; 3.
Job Job 2:11-Job 42:9 hogepriester Ezr 10:6;Neh 3:1-Neh 3:21;Neh 12:10-
‫אליפל‬$ nm Elifal, zoon van Ur 1Kron 11:35† Neh 13:28†; 4. zanger Ezr 10:24; 5.

‫אליפלהו‬$ nm Elifelehu, Elifele 1Kron 15:18 poortwachter Ezr 10:27; 6. familie van Bani
Ezr 10:36
1Kron 15:21†

‫אליפלט‬$ nm Elifelet; P ‫אליפלט‬$ en ‫אליפלט‬$ ‫אלישמע‬$ nm Elisama, 1. zoon van David
2Sam 5:16 1Kron 3:8+; 1Kron 3:6 1Kron 14:7
een
1Kron 14:5; 1. zoon van David 2Sam 5:16
andere zoon = Elisua 2. zoon van Amihud,
1Kron 3:6 1Kron 3:8 1Kron 14:5 1Kron 14:7; 2. een
Efraïmiet Num 1:10-Num 10:22;1Kron 7:26; 3. man
van de dertig helden 2Sam 23:34; 3. zoon van
uit het huis van David 2Kon 25:25 Jer 41:4; 4.
Esek 1Kron 8:39; 4. familie van Adonikam
schrijver van Jojakim Jer 36:12-Jer 36:21; 4. uit
Ezr 8:13; 5. familie van Chasum Ezr 10:33
het huis van David 2Kon 25:25 Jer 41:1; 5. zoon
‫אליצור‬$ nm Elisur, familiehoofd van Ruben; van Jekamja 1Kron 2:41; 6. priester 2Kron 17:8
Num 1:5 Num 2:10 Num 7:30 Num 7:35 Num 10:18†
‫אלישע‬$ nm Elisa, de profeet 1Kon 19:16-
‫אליצפן‬$ nm Elisafan, 1. Leviet Kehatiet 1Kon 19:19;2Kon 2:1-2Kon 13:21†
Num 3:30 1ch 15:8 2Kron 29:13, ‫ אלצפן‬Ex 6:22
Lev 10:4; 2. zoon van Parnak Num 34:25 ‫אלישפט‬$ nm Elisafat, zoon van Zikri
2Kron 23:1†

21
‫א‬
‫אליתה‬$ nm Eliata 1Kron 25:27; zie ‫אליאתה‬$ ‫ אלמנות‬f weduwschap; sf ‫אלמנותה‬
1Kron 25:4 Gen 38:14†

‫אלל‬$ m niets, waardeloos; zie ‫אליל‬$ ‫ אלמני‬adj deze of gene, (niet met name
genoemd); Ruth 4:1; zie ‫פלני‬
‫ אללי‬interj o wee, wee mij; Mi 7:1 Job 10:15†
‫ אלם‬I.ni zwijgen, verstommen; pf ‫אלמה‬$ ‫נ‬ ‫ אלן‬nloc Elon; zie ‫אילון‬
Jes 53:7, ‫אלמת‬$ ‫ נ‬Eze 3:26, ‫אלמתי‬$ ‫ נ‬Eze 33:22 ‫ אלנעם‬nm Elnaäm 1Kron 11:46†
Ps 39:3 Ps 39:10 P ‫אלמתי‬$ ‫ נ‬Dan 10:15; ipf
‫ אלנתן‬nm Elnatan, 1. schoonvader van
‫ תאלם‬Eze 24:27, ‫ תאלמנה‬Ps 31:19; Jojakin 2Kon 24:8; en wellicht Jer 26:22 Jer 36:12
II.pi garven binden; pt ‫ מאלמים‬Gen 37:7† Jer 36:25† 2. leviet Ezr 8:16†
‫ אלם‬adj stom, stil; pl ‫ אלמים‬Ex 4:11 Jes 56:10 ‫ אלסר‬nloc Ellasar Gen 14:1 Gen 14:9 ?= Larsa in
Hab 2:18; m een stomme Jes 35:6; Ps 38:14 Babylonië †
Spr 31:8†
‫ אלעד‬nm Elad, Efraïmiet 1Kron 7:21†
‫ אלם‬m stilte? Ps 56:1 ?lees ‫ אלים‬terebinten;
Ps 58:2 ?lees ‫ אלים‬goden ‫ אלעדה‬nm Elada, Efraïmiet 1Kron 7:20†
‫ אלם‬m zaal, voorhof; zie ‫אילם‬ ‫ אלעוזי‬nm Eluzai, aanhanger van David
1Kron 12:6†
‫אלם‬9 adv en toch Job 17:10; zie ‫אולם‬
‫ אלעזר‬nm Elazar, (priestergeslacht), 1. zoon
‫מגים‬9 ‫ אל‬m almuggim, sandelhout van de van Aäron Ex 6:23 en nageslacht 1Kron 5:30‡;
Libanon; 1Kon 10:11 1Kon 10:12 1Kon 10:12; door 2. zoon van Abinadab 1Sam 7:1; 3. zoon van
metathesis veranderd in ‫ אלגומים‬2Kron 2:7 Dodo 2Sam 23:9 1Kron 11:12; 4. zoon van
2Kron 9:10 2Kron 9:11†
Machli 1Kron 23:21+; 5. zoon van Pinechas
‫למה‬9 ‫ א‬f korenschoof (gebonden); sf ‫למתי‬9 ‫א‬, Ezr 8:33; vader van Pinechas? 1Kron 9:20; 6.
pl ‫למים‬9 ‫א‬, sf ‫למתיו‬9 ‫א‬, ‫למתיכם‬9 ‫ ;א‬Gen 37:7 tempelzanger Neh 12:42; 7. zoon van Paros
Gen 37:7 Gen 37:7 Gen 37:7 Ps 126:6† Ezr 10:25

‫ אלמודד‬nm Almodad, zoon van Joktan, ‫ אלעלה‬nloc Elale, in Ruben; Num 32:3 Jes 15:4
Gen 10:26 1Kron 1:20† Jes 16:9†

‫ אלמלך‬nloc Alamelek in Aser Joz 19:26† ‫ אלעשה‬nm Elasa, zoon van Safan, Jer 29:3
Ezr 10:22 1Kron 2:40†
‫ אלמן‬adj verweduwd, verlaten Jer 51:5†
‫ אלמן‬m weduwschap Jes 47:9† ‫ אלף‬I.q leren, africhten, onderrichten; ipf
‫אלף‬$ ‫ ת‬Spr 22:25;
‫ אלמנה‬f weduwe; pl ‫אלמנות‬, sf ‫אלמנותיו‬ pi onderwijzen ipf ‫ יאלף‬Job 15:5, sf ‫ואאלפך‬
en ‫ אלמנתו‬Jer 15:8, ‫ ;אלמנותיך‬Gen 38:11‡; Job 33:33; pt sf ‫ מאלפנו = מלפנו‬Job 35:11 'die
Jes 13:22 Eze 19:7 ‫ אלמנותיו‬lees ‫;ארמנותיו‬ ons onderwijst';
zie ‫' ארמון‬burcht' II.hi afgeleid van ‫ אלף‬duizend: pt ff

22
‫א‬
‫ צאוננו מאלפות‬Ps 144:13 'onze schapen bij ‫ אם‬conj 1. als, indien Gen 4:7; wanneer Re 21:21;
duizenden' 2. of 1Kon 1:27, bij een vraag; 3. in
eedformules Gen 14:23 Ps 89:36 zeker (niet)!
‫ אלף‬I. m rund, vee; pl ‫ אלפים‬Ps 8:8 Deut 7:13
Gen 28:20 ‫' והיה יהוה לי לאלהים‬dan zal J.
Spr 14:4;
mij tot G-d zijn'; Gen 24:38 ‫ אם־לא‬zweer dat
II. num duizend, P ‫אלף‬, pl ‫אלפים‬, du
je ..; 4. zelfs als Jes 1:18
‫ אלפים‬tweeduizend, cs ‫אלפי‬, sf ‫אלפיו‬,
samenstellingen :
‫אלפיכם‬, enz.; Gen 20:16‡;
III. m stam, geslacht; sf ‫ אלפי‬Re 6:15 ‫ אם־כן‬Gen 25:22 zoja, als het zo gaat;
Num 31:5 Joz 22:21;
‫ אם־כה‬Gen 31:8 telkens wanneer (met ipf) ;
IV. nloc stad in Benjamin Joz 18:28 ‫ אם־לא‬of ‫ אם־אין‬1Sam 2:16 Ex 32:32 zoniet;
‫ היש יהוה בקרבנו אם־אין‬Ex 17:7 of niet;
‫ אלפלט‬nm Elpelet 1Kron 14:5; zie ‫אליפלט‬$ ‫ כי אם‬meestal: maar, slechts, alleen Ps 1:2‡,
2Sam 5:16 minder vaak twee losse voegwoorden:
‫ אלפעל‬nm Elpaäl 1Kron 8:12† Gen 47:18 'dat, nu het geld op is'; Ex 8:17 'want
als u het volk niet laat gaan'
‫ אלץ‬pi aandringen, doordrammen; ipf sf
‫ ותאלצהו‬Re 16:16 ‫ אם‬f moeder; cs ‫אם‬, sf ‫אמו‬, ‫אמה‬, pl
‫אמות‬, sf ‫ ;אמתם‬Gen 2:24‡; ‫בת־אמי‬
‫ אלצפן‬nm Elsafan Lev 10:4; zie ‫אליצפן‬$
halfzuster Gen 20:12; ‫ בן־אמי‬halfbroer
‫ אלקום‬adj ? krijgsvolk? Spr 30:31 ; onzeker, ? Gen 43:29;oermoeder, stammoeder Gen 3:20;
lees ‫' מלך אל־קום עמו‬koning tegen wie raadgeefster Re 5:7 (Debora); moederstad
men niet opstaat' 2Sam 20:19 (Abel-Bet-Maacha)
‫ אלקושי‬adj Elkosiet = de profeet Nahum ‫ אמה‬I. f el; cs ‫אמת‬, pl ‫אמות‬, du ‫אמתים‬
Nah 1:1 Ex 25:10‡; onderarm, el (lengtemaat) Gen 6:16;
‫ אלקנה‬nm Elkana, 1. vader van Samuel vaak met voorzetsel ‫ב‬: ‫ ארבע באמה‬vier
1Sam 1:1+; 2. zoon van Korach Ex 6:24; 3. el, aan de el gemeten;
onderkoning 2Kron 28:7; 4. Korachiet 2Sam 8:1 ‫ את־מתג האמה‬de teugel van zijn
1Kron 12:7; 5. enkele levieten 1Kron 6:8- arm = het bewind over de hoofdstad (aldus
1Kron 6:21,1Kron 15:23 tradionele opvatting; onzeker);
II. f lengte, duur: ‫ אמת בצעך‬Jer 51:13 de
‫ אלתולד‬nloc Eltolad in zuid Juda Joz 15:30 duur van je leven; onzeker;
Joz 19:4† ?= Tolad 1Kron 4:29
III. f greep, handvat Jes 8:4; onzeker ;
‫ אלתקא‬nloc Elteke, levietenstad in Dan IV. nloc Amma, een heuvel 2Sam 2:24
Joz 21:23; ‫ אלתקה‬Joz 19:44†
‫ אמה‬f dienstmaagd, slavin; sf
‫אמתך‬, P
‫ אלתקן‬nloc Eltekon in Juda Joz 15:59† ‫אמ "תך‬, pl ‫אמהות‬, cs ‫אמהות‬, sf ‫אמהתיו‬,
‫ אל־תשחת‬Al-tascheet, zie ‫ שחת‬hi ipf ‫ ;אמהתיה‬Gen 20:17‡
(juss) 'wil niet verdelgen' opschrift bij vier
psalmen: Ps 57:1 Ps 58:1 Ps 59:1 Ps 75:1

23
‫א‬
‫אמה‬9 f volk, volksstam; pl ‫אמות‬9 , ‫אמים‬9 , sf ‫ אמיר‬m boomtop of tak Jes 17:6†;
‫אמתם‬9 ; Gen 25:16 Num 25:15 Ps 44:15 Ps 57:10 ?lees ‫אמרי‬$ ‫ החוי וה‬de Hiwwieten
Jes 17:9
Ps 108:4 Ps 117:1 Ps 149:7‡ en Amorieten (zo LXX).
‫ אמון‬m trouw; pl ‫אמונים‬$ ; zie ook ‫ אמון‬en ‫ אמל‬I.pul verwelken, verkwijnen, kracht
‫ ;אמן‬Deut 32:20 Jes 26:2; attributief: verliezen (vervallen); pf 3m ‫אמלל‬9 , P
betrouwbaar (boodschapper, getuige) ‫אמלל‬9 , 3f ‫אמללה‬9 P ‫אמ "ללה‬9 , 3pl ‫אמללו‬9 P
Spr 13:17 Spr 14:5 Spr 20:6† ‫אמ "ללו‬9 ; pt zie ‫אמלל‬9 adj 1Sam 2:5‡;
II.q koortsig? afgemat, kwijnend? onzeker ;
‫ אמון‬I. m kunstenaar?; coll de
pp ‫מלה‬9 ‫ א‬Eze 16:30 meegesleept door
(gedeporteerde) vaklieden Jer 52:15; volgens
hartstocht?
anderen: menigte = ‫המון‬
II. m troetelkind? Spr 8:30; ‫מל‬9 ‫ א‬adj zwak, zie ‫ אמל‬q pp
III. nm Amon, 1. koning van Juda ‫ אמלל‬adj zielig, stakker; pl ‫אמללים‬
2Kon 21:18‡; 2. overste van Samaria 1Kon 22:26
Neh 3:34†; vgl. ‫אמל‬
2Kron 18:25†; 3. knecht van Salomo Neh 7:59†;
IV. nm Egyptische god Amon Jer 46:25 ‫אמלל‬9 adj zwak, verkwijnend; cs ‫אמלל‬9
Nah 3:8† Ps 6:3; vgl. ‫ אמל‬pul

‫ אמון‬adj trouw, getrouw; pl ‫אמונים‬$ , cs ‫ אמם‬nloc Amam in Juda Joz 15:26†
‫אמוני‬$ ; 2Sam 20:19 ‫אמוני ישראל‬$ ; Ps 12:2 ‫ אמן‬I.q bevestigen; opvoeden; pt ‫אמן‬,
Ps 31:24† ‫אמנת‬, pl ‫אמנים‬, sf ‫ ;אמניך‬pp ‫מנים‬9 ‫א‬$
Klaagl 4:5 zie ‫ אמן‬q pp 'opgevoed, verzorgd' Klaagl 4:5 'verzorgd'; vgl. ‫;אמון‬

‫אמונה‬$ f trouw, zekerheid; cs ‫אמונת‬$ , sf ni vast, duurzaam zijn; pf ‫אמן‬$ ‫ נ‬P ‫אמן‬$ ‫נ‬,
‫אמונתו‬, pl ‫אמונות‬$ ; zekerheid, vastheid, ‫אמנו‬$ ‫ נ‬P ‫אמנו‬$ ‫ ;נ‬ipf ‫ יאמן‬1Kon 8:26, ‫תאמנה‬
Jes 60:4, ‫יאמנו‬, P ‫ ;תאמנו‬pt ‫אמן‬$ ‫נ‬, ‫אמנה‬$ ‫נ‬,
veiligheid; adv. vast, onbewegelijk Ex 17:12;
trouw, betrouwbaarheid 1Sam 26:23 Spr 28:20 ‫אמנים‬$ ‫נ‬, ‫אמנות‬$ ‫ ;נ‬Jes 7:9 2Kron 20:20;
betrouwbaar zijn Deut 7:9 Gen 42:20;
‫ אמוץ‬nm Amoz, vader van de profeet Jesaja hi vertrouwen, geloven; pf ‫אמין‬$ ‫ה‬, ‫אמן‬$ ‫ה‬
Jes 1:1+;2Kon 19:2+;
Gen 15:6, ‫אמנתם‬$ ‫ ;ה‬ipf ‫יאמין‬, ‫ ;יאמן‬pt
NB: niet de profeet Amos: Am 1:1; zie ‫עמוס‬ ‫ אינכם מעמינם ;מאמין‬Deut 1:32 jullie
‫ אמי‬nm Ami Ezr 2:57; tempelprostituë, oorspr. hadden geen vertrouwen;
naam ‫ אמון‬Neh 7:59 II.hi naar rechts gaan; ipf ‫ תאמינו‬Jes 30:21;
zie ‫ימן‬
‫ אמים‬nm Emim, Emieten Deut 2:10; zie ‫אימים‬
‫ אמינון‬nm Amnon 2Sam 13:20; zie ‫אמנון‬ ‫ אמן‬interj zeker, zo zij het Num 5:22 Num 27:15‡;
2Sam 3:2
Jes 65:16 ‫אלהי אמן‬$ ?lees ‫אלהי אמן‬$ ; zie
‫אמן‬
‫ אמיץ‬adj sterk; 2Sam 15:12 Jes 28:2 Jes 40:26
Am 2:16 Job 9:4 Job 9:19†
‫ אמן‬m vakman, kunstenaar Hoogl 7:2; zie ‫אמון‬

24
‫א‬
‫ אמן‬m zekerheid, waarheid, trouw Jes 25:1, Ps 31:25;
Jes 65:16 ‫אלהי אמן‬$ ?= ‫ אלהי אמן‬G-d van hitp vastbesloten zijn; pf ‫ ;התאמץ‬ipf
waarheid ‫ ;ויתאמצו‬pt ‫ מתאמצת‬Ruth 1:18; zich
haasten? tenauwernood slagen? 1Kon 12:18
‫מנה‬9 ‫א‬$ f goed vertrouwen, betrouwbaarheid;
2Kron 10:18; de overhand hebben, trotseren
zie ‫אמונה‬$
2Kron 13:7
‫ אמנה‬I. f verdrag Neh 10:1, onderhoud,
afgesproken loon Neh 11:23; ‫ אמץ‬adj sterk, machtig 2Sam 15:12; zie ‫אמיץ‬
II. nloc Amana, 1. rivier in Damascus ‫ אמץ‬adj bont? onzeker; anderen: rood of
2Kon 5:12, K ‫ ;אבנה‬2. berg van de sterk; pl ‫מצים‬9 ‫ ;א‬Zach 6:3 Zach 6:7†
Antilibanon Hoogl 4:8 ‫ אמץ‬m sterkte Job 17:9†
‫אמנה‬ I. f voogdij, bescherming Est 2:20; ‫ אמצה‬f sterkte Zach 12:5†
II. f waarheid Gen 20:12 Joz 7:20, adv
'inderdaad, werkelijk'; † ‫ אמצי‬nm Amsi, vader van Pelaja 1Kron 6:31
Neh 11:12†
‫ אמנה‬f pijler, deurpost; pl ‫ אמנות‬2Kon 18:16†
Reymond: het goudbeslag (kunstwerk) op ‫ אמציה‬nm Amasja, ook ‫אמציהו‬, 1. koning
de deurposten van Juda 2Kon 12:22-2Kon 15:1;2Kron 25:11-
2Kron 25:21; 2. zoon van Zikri 2Kron 17:16; 3.
‫ אמנון‬nm Amnon, 1. zoon van David 2Sam 3:2 vorst van Simeon 1Kron 4:34; 4. nazaat van
2Sam 13:1+;1Kron 3:1; ‫ אמינון‬2Sam 13:20; 2. een Levi Ch 6:30; 5. een priester te Betel Am 7:10+
zoon van Simon 1Kron 4:20
‫ אמר‬q zeggen, bij zichzelf of ‫בלבו‬: denken
‫ אמנם‬adv zeker, beslist; uitspr. /om'nam/; Gen 17:17‡ pf ‫אמר‬, ‫אמרתי‬, 2f ‫ אמרת‬maar
ook ‫אמנם‬9 ; vragend ‫אמנם‬9 ‫ה‬, ‫אמנם‬9 ‫האף‬ Ps 16:2 'ik zei'; ipf ‫יאמר‬, ‫ ויאמר‬en ‫ו "ימר‬,
'is het echt zo?' 2Kon 19:17‡,‫אמננם‬9 Gen 18:13‡ ‫ תאמר‬en ‫ ; "תאמר‬imp ‫אמר‬$ , ‫ ;אמרו‬inf
‫אמנם‬9 adv werkelijk? zie ‫אמנם‬ ‫אמר‬, ‫לאמר‬, ‫אמר‬$ ‫;ל‬
ni gezegd of genoemd worden; pf ‫אמר‬$ ‫;נ‬
‫ אמנן‬nm Amnon; zie ‫אמנון‬
ipf ‫ ;יאמר‬Gen 10:9; ‫ קדוש יאמר לא‬heilig
‫ אמנת‬f verzorgster; zie ‫ אמן‬q pt f noemt men het Jes 4:3
‫ אמץ‬q sterk, moedig zijn; pf ‫אמצו‬ hi verklaren? pf ‫אמרת‬$ ‫את־יהוה ה‬
2Sam 22:18‡; ipf ‫אמץ‬$ ‫ י‬Gen 25:23, ‫אמצו‬$ ‫;וי‬ Deut 26:17 gij hebt J. laten zeggen = aanvaard
2Kron 13:18; imp ‫אמץ‬$ ‫ו‬, ‫ ;ואמצו‬Gen 25:23 dat J. zei? gij hebt verklaard aan of
‫ אמץ מן‬sterker zijn dan; afgesproken met J. ?
pi sterken, bemoedigen; pf ‫אמץ‬, ‫ אמצת‬en hitp grootspraak houden, bluffen, pochen;
‫אמצתה‬, sf ‫ ;אמצתיך‬ipf ‫יאמץ‬, ‫תאמץ‬, sf ipf ‫ יתאמרו‬Ps 94:4 grootspraak houden,
‫תאמצנו‬, ‫ אאמצכם‬Job 16:5; imp ‫אמץ‬, P pochen
‫אמצו‬, ‫ ;אמצהו‬pt ‫ ;מאמץ‬Deut 3:28 Job 4:4, ‫ אמר‬I. nm Immer; verschillende personen;
opvoeden Ps 80:16; Jer 20:1 Ezr 2:37 Ezr 10:20 Neh 3:29 Neh 7:40 Neh 11:13
hi sterk, moedig zijn; ipf ‫ יאמץ‬Ps 27:14

25
‫א‬
1Kron 9:12 1Kron 24:14†; Gen 42:16 Deut 13:15 Deut 17:4 Deut 22:20;
II. nloc Immer Ezr 2:59 Neh 7:61† bestendigheid Jes 39:8; attr. betrouwbaar:
‫ אמר‬I. m gezegde, woord; sf ‫אמרו‬, pl ‫א "מת‬$ ‫ אנשי‬Ex 18:21 ‫א "מת‬$ ‫ אות‬Joz 2:12
‫אמרים‬, cs ‫אמרי‬, sf ‫אמריו‬, ‫;אמריכם‬ ‫ אמתחת‬f (graan-)zak; sf ‫ ;אמתחתו‬pl cs
Re 5:29 Ps 52:2‡; ‫אמתחת‬, sf ‫ ;אמתחתיכם‬Gen 42:27-Gen 44:12†
II. m lam in namen als ‫אמר‬, ‫ אומר‬en ‫ אמתי‬nm Amittai, vader van de profeet Jona
misschien Gen 49:21 Gen 49:21 ‫אמרי שפר‬ Jona 1:1 2Kon 14:25†
mooie woorden? mooie lammeren?
‫ אן‬interrog waar, waarheen; ook ‫ "אנה‬,
‫ אמר‬m spreuk, woord Ps 19:3; belofte Ps 68:12; meestal ‫ ; "אנה‬Gen 16:8‡; ‫ "אנה ו "אנה‬1Kon 2:36
plan, besluit Job 22:28 Hab 3:9 Ps 19:3 Ps 19:4 waar dan ook (heen); ontkennend: nergens
Ps 68:12 Ps 77:9 Job 22:28†
(heen);
‫ אמרה‬f woord, gezegde; cs ‫אמרת‬, sf ‫עד־אן‬, ‫ עד־אנה‬tot wanneer, hoelang nog
‫אמרתי‬, ‫ אמרתו‬Klaagl 2:17, enz.; pl ‫אמרות‬ Ex 16:28‡
Ps 12:7, Gen 4:23‡; dichterlijke taal ‫ אן‬nm On; zie ‫און‬
‫אמרי‬$ gent Amoriet Gen 10:16‡ ‫ אנא‬interj ach, alstublieft; ‫ אנה‬Jes 38:3;
‫ אמרי‬nm Imri, 1. vader van Omri 1Kron 9:4; 2. Gen 50:17 Ex 32:31 Ps 118:25 Ps 118:25 Dan 9:4
vader van Zakkur Neh 3:2 Neh 1:5 Neh 1:11†

‫ אמריה‬nm Amarja, Amarjahu, 1. zoon van ‫ אנה‬I.q klagen; pf 3pl ‫ אנו‬Jes 3:26 Jes 19:8;
Merajot, vader van Achitub 1Kron 5:33 Ezr 7:3 II.pi doen gebeuren; pf ‫ אנה‬Ex 21:13
1Kron 6:37; 2. zoon van Azarja, hogepriester pu aangedaan worden, gebeuren; ipf ‫אנה‬9 ‫י‬
1Kron 5:37 2Kron 19:11 ‫ ;אמריהו‬3. priester Spr 12:21, ‫אנה‬9 ‫ ת‬Ps 91:10;
onder Nehemia Neh 10:4 Neh 12:2 Neh 12:13; 4. hitp ruzie zoeken; pt ‫ מתאנה‬2Kon 5:7
nakomeling van Bani, gehuwd met vreemde ‫ אנה‬interj ach toch Jes 38:3; zie ‫אנא‬
vrouw Ezr 10:42; 5. zoon van Sefatja Neh 11:4;
6. zoon van Hizkia Sef 1:1; 7. zoon van ‫ אנה‬adv waar, waarheen; zie ‫אן‬
Chebron 1Kron 23:19 1Kron 24:23; 8. leviet onder ‫ אנה‬m klacht, treurnis Deut 26:14 Hos 9:4, vgl.
Hizkia 2Kron 31:15 ‫' לחם אנים ;און‬treurbrood'
‫ אמרפל‬nm Amrafel, koning van Sinear ‫ אנו‬pers wij; K Jer 42:6; zie ‫אנחנו‬
Gen 14:1 Gen 14:9 ?= Hammurabi; †
‫אנוש‬$ I. m de mens, de mensen, mensheid; pl
‫ אמש‬adv gisteren, gisternacht; P ‫; "אמש‬ ‫ ;אנשים‬Deut 32:26‡;
Gen 19:34 Gen 31:29 Gen 31:42 2Kon 9:26; II. nm Enos, zoon van Set Gen 4:26
duisternis? Job 30:3; onzeker Gen 5:6+;1Kron 1:1

‫אמת‬$ f trouw (in een bondgenootschap); sf ‫ אנוש‬adj zwaar ziek, ongeneeslijk; f ‫;אנושה‬
‫אמתו‬, ‫ ;אמתך‬Gen 24:27‡; ‫א "מת‬$ ‫חסד ו‬ Jes 17:11 Jer 15:18 Jer 17:9 Jer 17:16 Jer 30:12
liefde en trouw; waarheid, feitelijk juist Jer 30:15 Mi 1:9; Job 34:6 dodelijk, waar geen

26
‫א‬
genezing voor is; ‫ אנס‬q dwingen, dringend uitnodigen; pt ‫אנס‬
Ps 69:21 ‫אנושה‬, zie ‫נוש‬ Est 1:8†

‫ אנח‬ni zuchten, kreunen, rouwen; pf ‫נאנחה‬ ‫ אנף‬q toornen, briesen van toorn; met vz. ‫ב‬
Joël 1:18 Klaagl 1:18, ‫ נאנחו‬Jes 24:7, ‫נחנת‬ 'boos op'; pf ‫ אנפת‬1Kon 8:46 Jes 12:1 Ps 60:3
Jer 22:23 = ‫אנחת‬$ ‫ ;נ‬ipf ‫ יאנח‬Spr 29:2, ‫תאנח‬ 2Kron 6:36; ipf ‫אנף‬$ ‫ י‬Ps 2:12, ‫אנף‬$ ‫ ת‬Ps 79:5
Eze 21:11, ‫ ויאנחו‬Ex 2:23; imp ‫ האנח‬Eze 21:11; Ps 85:6 Ezr 9:14;
pt ‫אנח‬$ ‫ נ‬Eze 21:12, ‫אנחה‬$ ‫ נ‬Klaagl 1:21, ‫אנחים‬$ ‫נ‬ hitp boos worden, handelen in toorn; pf
Eze 9:4 Klaagl 1:4 Klaagl 1:11† ‫ התאנף‬Deut 1:37 Deut 9:20, ‫ התאנף־‬Deut 4:21;
ipf ‫ ויתאנף‬Deut 9:8 1Kon 11:9 2Kon 17:18; †
‫ אנחה‬f zucht, gekreun; lange vorm ‫אנ "חתה‬,
sf ‫אנחתי‬, pl sf ‫ ;אנחתי‬Jes 21:2 Jes 35:10 ‫ אנפה‬f blauwe reiger? (onrein) Lev 11:19
Jes 51:11 Ps 31:11 Ps 38:10 Klaagl 1:22† Deut 14:18

‫ אנחנו‬pers wij, P ‫ ;אננו‬Gen 19:13‡ ‫ נחנו‬P ‫ אנק‬q kermen, weeklagen; ipf ‫אנק‬$ ‫ י‬Jer 51:52;
‫נחנו‬, 5x: Gen 42:11 Ex 16:7+;Num 32:32 Klaagl 3:42; inf ‫אנק‬$ Eze 26:15;
‫ אנו‬K Jer 42:6 ni kermen, enz; inf ‫ האנק‬Eze 24:17; pt
‫ אנחרת‬nloc Anacharat, stad in Naftali ‫אנקים‬$ ‫ נ‬Eze 9:4†
Joz 19:19 ‫ אנקה‬I. f gekreun, gesteun; cs ‫ ;אנקת‬Mal 2:13
Ps 12:6 Ps 102:21†;
‫ אני‬pers ik; Gen 6:17‡; lange vorm ‫אנכי‬
II. f gekko, soort hagedis? (onrein)
Gen 3:10‡; P ‫ ;אני‬nadrukkelijk 'ik van mijn
Lev 11:30†
kant' Gen 31:52
‫אני‬0 f vloot, coll.; 1Kon 9:26 1Kon 9:27; m 1Kon 10:11 ‫ אנש‬ni ziek worden; ipf ‫ ויאנש‬2Sam 12:15
1Kon 10:22; vgl. ‫אניה‬0 ; Jes 33:21 ‫אני־שיט‬0 ‫ אנושה‬Ps 69:21 'ik ben ziek' onduidelijke
afleiding ; zie verder ‫אנוש‬$ , ‫איש‬
galeien, roeischepen
‫ אניה‬f klacht, treurnis Jes 29:2 Klaagl 2:5†; ‫תאניה‬ ‫ אנשים‬m mannen; zie ‫ איש‬en ‫אנוש‬$
‫' ואניה‬steen en been klagen' ‫ אסא‬nm Asa, 1. koning van Juda 1Kon 15:8‡;
2. vader van Berekja 1Kron 9:16
‫אניה‬0 f schip; pl ‫אנית‬0 , ‫אניות‬0 ; Gen 49:13‡;
'vloot' zie ‫אני‬0 ; 1Kon 9:27 ‫אניות‬0 ‫אנשי‬ ‫ אסוך‬m oliekruik? 2Kon 4:2†
scheepsvolk, zeelui ‫ אסון‬m ongeluk Gen 42:4 Gen 42:38 Gen 44:29;
‫ אניעם‬nm Aniam, zoon van Semida letsel Ex 21:22 Ex 21:23†
1Kron 7:19†
‫ אסור‬m boei, band; pl ‫אסורים‬, sf ‫אסוריו‬$ ;
‫ אנך‬m schietlood; Am 7:7 Am 7:8†; adv Re 15:14 Pr 7:26; ‫ בית האסור‬gevangenis
loodrecht, in het lood Jer 37:15†

‫ אנכי‬pers ik Gen 3:10; zie ‫אני‬ ‫ אסיף‬m oogst, inzameling der vruchten
‫ אנן‬hitpo klagen, morren; zie ‫ ;אנה‬ipf ‫יתאונן‬ Ex 34:22; ‫ אסף‬Ex 23:16†
Klaagl 3:39; pt ‫ מתאוננים‬Num 11:1‡

27
‫א‬
‫ אסיר‬I. m (de groep) gevangenen coll.; worden Num 11:22; verzameld worden tot zijn
Jes 24:22 Jes 42:7; voorvaderen Gen 25:8 = sterven; zich
II. nm Assir 1Kron 6:7 Ex 6:24 1Kron 6:7; verzamelen tegen, met vz. ‫ על‬Gen 34:30;
III. problematisch: Jes 10:4 ‫תחת אסיר‬ pi meenemen, naar binnen halen /
onder gevangenschap? onder hun boeien, achterhoede vormen; pt ‫מאסף‬, sf
zie ‫ ;אסור‬1Kron 3:17 ‫ובני יכניה אסר‬ ‫מאספכם‬, ‫ ;מאספיו‬achterhoede Num 10:25
‫' שאלתיאל בנו‬en de zonen van Jechonja: Joz 6:9 Joz 6:13; meenemen Re 19:15 Re 19:18
Assir en zijn zoon Saltiël' of: 'Jechonja Jes 52:12; oogsten Jes 62:9;
tijdens zijn gevangenschap, Saltiël zijn pu verzameld worden, weggeraapt; pf
zoon' ‫אסף‬9 , ‫אספו‬9 ; pt ‫אסף‬9 ‫ ;מ‬Jes 24:22 Jes 33:4
Eze 38:12 Hos 10:10 Zach 14:14;
‫ אסיר‬m gevangene; pl ‫אסירים‬, cs ‫אסירי‬, sf
hitp zich verzamelen; inf ‫ התאסף‬Deut 33:5
‫ ;אסיריו‬Gen 39:20‡; vgl. ‫ אסר‬pp
Mi 4:6 ?鑼 sup>e?ㄠ q ipf 1
‫ אסם‬sn voorraadschuur; pl sf ‫;אסמיך‬
Deut 28:8 Spr 3:10†
‫ אסף‬m oogst Ex 23:16; zie ‫אסיף‬
‫ אסנה‬nm Asna Ezr 2:50† ‫ אסף‬m Asaf, 1. leviet, zangmeester bij David
Ps 50:1 Ps 73:1‡; zijn nakomelingen Ezr 2:41
‫ אסנת‬nf Asnat, vrouw van Jozef, dochter van Ezr 3:10 Neh 7:44‡; 2. ambtenaar onder Hizkia
de priester Potifera Gen 41:45-Gen 46:20 2Sam 18:18 2Kon 18:37 Jes 36:3 Jes 36:22; 3. een
‫ אסף‬q verzamelen; vgl. ‫ יסף‬i.v.m. houtvester Neh 2:8
vormverwarring ; pf ‫אסף‬, ‫אספת‬, ‫אספו‬, ‫ אסף‬m voorraadkamer; pl ‫ספים‬9 ‫א‬, cs ‫ספי‬9 ‫;א‬
sf ‫ ;אספתו‬ipf ‫אסף‬$ ‫י‬, ‫אסף‬$ ‫ת‬, ‫תאספי‬, Neh 12:25 1Kron 26:15 1Kron 26:17†
‫אסף‬$ ‫ א‬en ‫ אספה‬Mi 4:6, ‫יאספו‬, ‫תאספו‬,
‫אסף‬$ ‫ ;נ‬sf ‫יאספהו‬, ‫ויאספה‬, ‫אספך‬ ‫ אסף‬m oogst; pl cs ‫ ; אספי‬Jes 32:10; Jes 33:4
1Sam 15:6;
‫ אסף החציל‬zoals het oogsten door de
sprinkhaan; Mi 7:1 ‫ אספי־קיץ‬fruitoogst †
verward met ‫יסף‬: ‫ ויסף‬2Sam 6:1
'verzamelde', ‫ תסף‬Ps 104:29; ‫ אספה‬f het innemen, binnenhalen Jes 24:22†;
binnenhalen (oogst) Ex 23:10, naar zich toe men zou verwachten cs ‫ אספת אסיר‬het
halen 1Sam 14:52; wegnemen Gen 30:23; binnenhalen van vluchtelingen; ?lees ‫אסף‬
terugtrekken (hand, voet, enz.) Gen 49:33; ‫( האסר‬zoals) het oogsten van gevangenen
achterhoede zijn, de stoet besluiten Jes 58:8 ; ‫ספה‬9 ‫ א‬f spreukverzameling? ‫ספות‬9 ‫† בעלי א‬
zie ook pi ; een ziel oogsten, wegrapen = Pr 12:11 verzamelaars (kenners) van spreuken
doen sterven Re 18:25 1Sam 15:6 Ps 104:29;
ni verzameld worden; pf ‫אסף‬$ ‫נ‬, ‫ ;נאספו‬ipf ‫סף‬9 ‫ אספ‬m samenraapsel Num 11:4†
‫ ;יאסף‬imp ‫ ;האסף‬inf abs ‫ האסף‬2Sam 17:11, ‫ אספתא‬nm Aspata, zoon van Haman Est 9:7†
cs ‫ האסף‬Gen 29:7 Num 12:15; pt ‫אסף‬$ ‫נ‬
‫ אסק‬ik zal opstijgen Ps 139:8; zie ‫סלק‬
Gen 49:29, mm ‫אספים‬$ ‫ נ‬1Sam 13:11‡; zich
terugtrekken; Num 11:30; binnengehaald ‫ אסר‬q binden; pf ‫אסרה‬, ‫אסרתם‬, sf
‫ ואסרוך‬Eze 3:25, ‫ הו‬9‫ ואסרנ‬Re 16:5; ‫אסרם‬

28
‫א‬
Job 36:13;ipf ‫אסר‬$ ‫וי‬, ipf ‫רהו‬9 ‫ויאס‬, ‫אסרך‬$ ‫נ‬, ‫ו‬ vragend ‫ האף‬Gen 18:13; ja zelfs, sterker nog
‫ ;תאסרהו‬imp ‫אסר‬$ , ‫ ;אסרו‬pt ‫אסרי‬ Neh 9:18; en dan helemaal, hoeveel te meer
Gen 49:11 met poëtische jod; pp ‫אסור‬, 1Sam 23:3; hoeveel te minder 1Kon 8:27 (na
‫אסורים‬, ‫אסורי‬, ‫סרות‬9 ‫ ;א‬vastmaken, ‫;)לא‬
boeien, (ezel) aanspannen, enz. Gen 49:11 ‫ אף בל‬nog amper, nauwelijks Jes 40:24
Ex 14:6; de strijd aanbinden 2Kron 13:3 ‫ אף־הוא‬2Kon 2:14 ?lees ‫ איפה‬waar is Elia?
1Kon 20:14 een onthoudingsgelofte afleggen
‫ אפד‬q de efod opbinden; pf ‫ ואפדת‬Ex 29:5;
Num 30:3 ‫ לאסר אסר על־נפשו‬om een band
ipf ‫ ויאפד‬Lev 8:7
te binden op zijn ziel = om zich door een
gelofte te binden ‫ אפד‬I. m efod, ook ‫ ;אפוד‬priesterkleed
Ex 25:7‡;
ni gevangen, geboeid worden; ipf ‫יאסר‬,
‫ ;תאסר‬imp mm ‫ ;האסרו‬Gen 42:16+;Re 16:6+; II. nm Efod Num 34:23
pu gevangen worden; pf ‫אסרו‬9 Jes 22:3; ‫פדה‬9 ‫ א‬f het opbinden (van de efod); cs
BHS voetnoot: ?lees ‫ סרו‬of ‫הסרו‬9 'zijn ‫פדת‬9 ‫א‬, sf ‫פדתו‬9 ‫ ;א‬Ex 28:8 Ex 39:5; 'jas',
geweken,gevlucht' zie ‫סור‬ bekleding van een afgodsbeeld? Jes 30:22†
‫ אסר‬m verbintenis, gelofte (van onthouding); ‫ אפדן‬m paleis; ‫הלי אפדנו‬0 ‫ א‬staatsietenten
sf ‫אסרה‬$ ‫ו‬, pl ‫אסריה‬$ en ‫אסרה‬$ ; Num 30:3- Dan 11:45†
Num 30:15†
‫ אפה‬q bakken; pf ‫אפה‬, ‫ואפ "ית‬, ‫אפיתי‬,
‫ אסר‬m gevangene; zie ‫אסיר‬ ‫ ;אפו‬ipf ‫יאפו‬, ‫תאפו‬, sf ‫ ותפהו‬1Sam 28:24
‫ אסר־חדן‬nm Esarhaddon, koning van zonder ‫ א‬imp ‫ אפו‬Ex 16:23; pt ‫אופה‬, pl
Assur; 2Kon 19:37 Jes 37:38 Ezr 4:2† ‫אופים‬, ff ‫אפות‬, sf ‫ אפהם‬Hos 7:6 hun
bakker; Gen 19:3‡
‫ אסתר‬nf Ester, gemalin van Ahasweros ni gebakken worden; ipf ‫ תאפה‬Lev 6:10
Est 2:7‡; eerst ‫' הדסה‬mirte' Lev 7:9, ‫ תאפינה‬Lev 23:17
‫ אף‬I. m neus, neusgaten, gezicht; sf ‫אפו‬, du ‫ אפה‬f efa, droge maat; zie ‫איפה‬
‫אפים‬, sf ‫אפיו‬, ‫ ;אפיך‬neus Gen 24:47;
neusgaten Gen 3:19; gezicht Gen 7:22 Gen 10:1; ‫ אפו‬interj dan, toch; bij vraag of verzoek: wie
toorn Gen 39:19; ‫ אפים ארצה‬met het gezicht dan, waar ergens; ook ‫ ;אפוא‬Gen 43:11
tot op de grond Gen 19:1 ‫ אם־כן אפוא זאת עשו‬als het zo is, doet
afgeleid: woede, toorn; ‫ ויחר אפו‬Gen 39:19 dan het volgende.
zijn toorn ontbrandde; ‫ בעל אף‬driftkop; vgl. ook ‫' איפה‬waar'
Gen 27:33‡
‫ חרון אפו‬zijn brandende toorn; m ‫ארך‬
‫ אפים‬geduld, adj ‫ ארך אפים‬lamkmoedig, ‫ אפוא‬interj toch, dan; zie ‫אפו‬
geduldig Ex 34:6; adj ‫ קצר אפים‬ongeduldig
‫ אפוד‬m priesterkleed Ex 28:4: zie ‫אפד‬
Spr 14:17; m ‫ גבה אפים‬hoogmoed;
II. part/adv ja, ook, werkelijk, dan zeker ‫ אפיח‬nm Afiach, Benjaminiet, vader van
Gen 40:16 Job 4:19; ‫ אף כי‬werkelijk Gen 3:1; Bekorat 1Sam 9:1†

29
‫א‬
‫ אפיל‬adj laat rijpend (gewas); ff ‫אפילת‬ Jes 41:24 ‫ מאפס = מאפע‬uit het niets
Ex 9:32† voortgekomen?
‫ אפים‬I. nm Appaim 1Kron 2:30; ‫ אפס דמים‬nloc Efes-Dammim in Juda
II. m pl gezicht, neusgaten; zie ‫אף‬ 1Sam 17:1 = ‫ פס־דמים‬1Kron 11:13
‫ אפיק‬nloc Afik; zie ‫אפיק‬ ‫ אפסים‬m enkels, P ‫ אפסים‬Eze 47:3; ‫מי‬
‫ אפיק‬I. m bedding (van een rivier); pl ‫ אפסים‬water tot de enkels
‫אפיקים‬, cs ‫אפיקי‬, sf ‫ ;אפיקיו‬2Sam 22:16 ‫ אפע‬m niets, waardeloos Jes 41:24; ?lees P
Jes 8;ook: dal met beek Eze 6:3‡; ‫ אפס‬van ‫ אפס‬vgl.Jes 40:17
II. m machtig persoon Job 12:21; ‫ אפעה‬m adder; Jes 30:6 Jes 42:14 Jes 59:5
III. m waterpijpen? staven (betr. de Job 20:16†
gepantserde rug van de krokodil) Job 40:18
Job 41:7 ‫ אפף‬q omringen, omsluiten; pf ‫ אפפו‬Ps 40:13,
‫פני‬9 ‫ אפ‬2Sam 22:5, ‫ אפפוני‬Jona 2:6 Ps 18:5
‫ אפל‬adj pikdonker Am 5:20† Ps 116:3†
‫ אפל‬m het duister, duisternis; ‫ במו אפל‬in het ‫ אפק‬hitp zich sterk maken, zich inhouden,
duister, heimelijk Ps 11:2; Jes 29:18 Ps 91:6 bedwingen, zich vermannen; pf P ‫התאפקו‬
Job 3:6-Job 30:26†
Jes 63:15 ipf ‫ ואתאפק‬1Sam 13:12 P ‫אתאפק‬
‫ אפלה‬f dichte duisternis; sf ‫ אפלתך‬Jes 58:10, Jes 42:14 ; ‫ ויתאפק‬Gen 43:31 Est 5:10; ‫תתאפק‬
pl ‫ אפלות‬Jes 59:9; Ex 10:22‡ Jes 64:11; inf ‫ להתאפק‬Gen 45:1 zich
inhouden; †
‫ אפלל‬nm Eflal, zoon van Zabad 1Kron 2:37†
‫ אפן‬m wiel; du sf ‫ על־אפניו‬op de juiste ‫ אפק‬nloc Afek; loc ‫ ;א "פקה‬Joz 12:18‡; ‫אפיק‬
Re 1:31
wijze, op zijn tijd Spr 25:11: † 'op wielen', als
twee wagenwielen die met elkaar sporen; ‫ אפקה‬nloc Afeka, in het bergland van Juda
b.v. de twee halfverzen; vandaar de dualis ? Joz 15:53†

‫ אפס‬q eindigen, ophouden; pf ‫ אפס‬Gen 47:15 ‫ אפר‬m doek over de ogen (als vermomming);
Gen 47:16 Jes 16:4 Jes 29:20; vragend ‫האפס‬ 1Kon 20:38 1Kon 20:41†
Ps 77:9†
‫ אפר‬f as (rest na verbranding); Num 19:9‡;
‫ אפס‬m 1. einde; P ‫אפס‬, pl cs ‫;אפסי‬ Gen 18:27 ‫' עפר ואפר‬stof en as'; i.v.m. rouw
Num 13:28‡; ‫ אפסי ארץ‬uiteinden der aarde 2Sam 13:19‡
Deut 33:17‡; 2. niets, nul Jes 41:12 ‫כאין וכאפס‬
‫ אפרח‬m kuiken; pl ‫אפרחים‬, sf ‫אפרחיה‬,
'als niets en niemendal' 3. adv niet, zonder ‫ ;אפרחיו‬Deut 22:6 Ps 84:4 Job 39:30†
Jes 54:15 ‫' אפס מאותי‬het komt niet van
mij'; Job 7:6 ‫ באפס תקוה‬zonder hoop; 4. ‫ אפריון‬m draagstoel of draagkoets? Hoogl 3:9†
conj ‫ אפס כי‬conj alleen, maar : Num 13:28 ‫ אפרים‬nm Efraïm, tweede zoon van Jozef
Re 4:9‡; niet, behalve, maar; Num 13:28; Gen 41:52‡

30
‫א‬
‫ אפרתה‬nloc Efrata = Betlehem; 1. Ruth 1:2‡; ‫ אצר‬q ophopen, opslaan (voorraad); pf ‫אצרו‬
gent ‫ אפרתי‬Ruth 1:2‡; 2. dezelfde of ‫ האצרים‬Am 3:10
2Kon 20:17 Jes 39:6; pt
misschien een andere plaats Gen 35:16 ni opgehoopt worden; ipf ‫ יאצר‬Jes 23:18;
Gen 35:19 Gen 48:7 hi aanstellen als beheerder van de
voorraden; ipf ‫ ואוצרה‬Neh 13:13†
‫ אצבן‬nm Esbon, zoon van Gad; Gen 46:16,
‫ אצבון‬1Kron 7:7† ‫ אצר‬nm Eser, zoon van Seïr; Gen 36:21-
Gen 36:30;1Kron 1:38 1Kron 1:42†
‫ אצבע‬f vinger, teen; sf
‫אצבעו‬, ‫אצבעך‬, pl
cs ‫אצבאות‬, sf ‫אצבעתיו‬, ‫;אצבעתיך‬ ‫ אקדח‬m edelsteen; karbonkel ? Jes 54:12†
Ex 8:15‡; teen 2Sam 21:20; zes vingers en tenen ‫ אקו‬m wilde geit, steenbok (rein) Deut 14:5†
1Kron 20:6
‫ אקוב‬Job 5:3 ik vervloekte = ik zag dat
‫ אציל‬f verbinding, gewricht; loc ‫א "צילה‬, pl vervloekt was; zie ‫ קבב‬ipf
‫אצלות‬, cs ‫ ;אצילי‬oksel Jer 38:12 pols
Eze 13:18; Eze 41:8
technische term; naar de ‫ אר‬m licht; zie ‫' אור‬licht' en ‫' יאר‬rivier'
aansluiting, tot de basis? (Nijl)

‫ אציל‬I. m uithoek, kant van de wereld; pl cs ‫ ארא‬nm Ara, zoon van Jeter; ‫וארא‬
1Kron 7:38†
‫ אציליה‬Jes 41:9;
II. m edele, voorname: ‫אצילי בני ישראל‬ ‫ אראל‬de helden van Moab 2Sam 23:20; zie
Ex 24:11 ‫אריאל‬
‫ אצל‬q apart leggen, wegleggen, bewaren, ‫ אראלי‬nm Areli, zoon van Gad Gen 46:16
opsparen; pf ‫ אצלתי‬Num 11:17 Pr 2:10, ‫אצלת‬ Num 26:17† ; gent Areliet
Gen 27:36; ipf ‫ ויאצל‬Num 11:25
‫ אראלם‬m hun helden, dapperen Jes 33:7 ?lees
ni afgenomen worden; pf ‫אצל‬$ ‫ נ‬Eze 42:6†
‫אראלים‬, zie ‫אריאל‬
‫ אצל‬prep naast; sf ‫אצלי‬, ‫אצלה‬, enz.; ‫ ארב‬q belagen, in hinderlaag (gaan) liggen;
Gen 39:10‡; ‫מאצל‬, ‫ מאצלו‬van bij, vanaf;
pf ‫ וארב‬Deut 19:11, P ‫ ארבתי‬Job 31:9, ‫ארבו‬
1Sam 17:30 1Sam 20:41 Eze 40:7
Ps 59:4 Klaagl 4:19, ‫ וארבתם‬Re 21:20; ipf ‫ארב‬$ ‫י‬,
‫ אצל‬I. nm Asel, zoon van Elasa; P ‫אצל‬, ‫ארב‬$ ‫ת‬, ‫יארבו‬, P ‫א "רבו‬$ ‫י‬, ‫ נארבה‬Spr 1:11;
1Kron 8:37-1Kron 9:44†; imp ‫ארב‬$ Re 9:32; inf ‫ארב־‬$ Spr 12:6; pt ‫ארב‬,
II. nloc Asel: Zach 14:5 ‫' אל־אצל‬naar Asel' ‫ ארבים‬Joz 8:2‡; ook: de hinderlaag Joz 8:7
of: 'ernaast'; zie ‫אצל‬ pi beloeren (vanuit een hinderlaag); pf
‫ אצליהו‬nm Asaljahu, vader van de schrijver ‫ מארבים‬Re 9:25 2Kron 20:22, vgl. ‫מארב‬
Safan 2Kon 22:3 2Kron 34:8† hi een hinderlaag leggen; ipf ‫ וירב‬1Sam 15:5
lees ‫ויארב‬
‫ אצם‬nm Osem, 1. broer van David 1Kron 2:15;
2. zoon van Jerachmeël 1Kron 2:25† ‫ ארב‬nloc Arab in de bergen van Juda Joz 15:52;
? gent ‫ ארבי‬2Sam 23:35†
‫ אצעדה‬f keten, enkelkettinkje Num 31:50;
armband 2Sam 1:10†

31
‫א‬
‫ ארב‬m hol, hinderlaag; P ‫ ;ארב‬Job 37:8 ‫ ארגון‬m purper 2Kron 2:6; zie ‫ארגמן‬
Job 38:40†
‫ ארגז‬m reistas, koffertje; ‫ בארגז מצדו‬in een
‫ ארב‬m arglistigheid; sf ‫ ארבו‬Jer 9:7; ‫בארבם‬ koffertje ernaast; 1Sam 6:8 1Sam 6:11 1Sam 6:15†
Hos 7:6†
‫ ארגיעה‬f ogenblik; adv heel kort;
‫ ארבאל‬nloc Arbeël Hos 10:14 = ‫בית ארבאל‬ ‫ עד־ארגיעה‬voor korte tijd; vgl. ‫ רגע‬hi ;
† Jer 49:19 Jer 50:44 Spr 12:19†

‫רבה‬9 ‫ א‬f venster; pl ‫רבות‬9 ‫א‬, sf ‫רבתיהן‬9 ‫;א‬ ‫ ארגמן‬m purper (kleurstof of stof in die
'sluizen van de hemel' Gen 7:11 Gen 8:2 2Kon 7:2 kleur); Ex 25:4‡; ‫ ארגון‬2Kron 2:6
Jes 24:18 Mal 3:10†; vensters, traliewerk Pr 12:3;
‫ ארד‬nm Ard, zoon van Benjamin; P ‫ארד‬
(voor de rook) Hos 13:3; Gen 46:21 Num 26:40† ; in 1Kron 8:3 ‫ ;אדר‬gent
Jes 60:8 duiventillen
‫ ארדי‬Ardiet Num 26:40
‫ ארבה‬I. m sprinkhaan, coll. zwerm; Ex 10:4‡; ‫ ארדון‬nm Ardon, zoon van Kaleb en Azuba;
II. zie ‫ רבה‬hi ipf 1 'ik zal vermeerderen' 1Kron 2:18†
Gen 3:16‡
‫ ארדי‬nm Aridai, zoon van Haman Est 9:9†
‫ ארבה‬f list, bedrog Jes 25:11; pl cs ‫ארבות‬,
onzeker, vgl. ‫ארב‬ ‫ ארדי‬gent Ardiet Num 26:40; zie ‫ ארד‬Ard
‫רבות‬9 ‫ א‬nloc Arubot in Juda ? 1Kon 4:10† ‫ ארה‬q plukken, oogsten; pf ‫ אריתי‬Hoogl 5:1,
pf 3mm+3f ‫ ארוה‬Ps 80:13
‫ ארבי‬gent Arbiet 2Sam 23:35; van Arab?; zie
‫ארב‬ ‫ ארובות‬nloc Arubot; zie ‫רבות‬9 ‫א‬
‫ ארבע‬I. num f vier Job 1:19 Gen 2:10; m ‫ ארוד‬nm Arod Num 26:17; gent ‫ ;ארודי‬Gen 46:16
‫ ארבעים ;ארבעה‬veertig; ‫ארבעתים‬ = ‫† ;ארוד‬
viervoudig 2Sam 12:6; ‫ ארוד‬nloc Arwad, Fenicische stad Eze 27:8
II. nm Arba, de Enakiet van ‫= קרית ארבע‬ Eze 27:11† gent ‫ ארודי‬Gen 10:18 1Kron 1:16†
Hebron Joz 14:14‡
‫ארוה‬9 f stal; pl ‫ארוות‬9 , cs ‫ארות‬9 2Kon 5:6 en
‫ ארג‬q weven; ipf ‫ תארגי‬Re 16:13, P ‫א "רגו‬$ ‫י‬ ‫אריות‬9 2Kron 9:25; een stal vol, hoeveelheid
Jes 59:5, pt ‫אורג‬, ‫ארג‬, pl ‫ארגים‬, ff ‫;ארגות‬ paarden; 2Kron 32:28 zie ‫† אורות‬
Ex 28:32‡
‫ ארוז‬adj sterk, degelijk; pl ‫רזים‬9 ‫ א‬Eze 27:24†;
‫ ארג‬m weversspoel; P ‫ ;ארג‬schuitje, spoel vgl. ‫ ארז‬ceder
Job 7:6;weverspin, stok door het weefsel
‫ ארוכה‬f herstel (gebouw), genezing (mens);
Re 16:14†
ook ‫רכה‬9 ‫ ;א‬cs ‫רכת‬9 ‫א‬, sf ‫רכתך‬9 ‫ ;א‬Jes 58:8
‫ ארגב‬I. nloc Argob Deut 3:4 Deut 3:13 Deut 3:14 Jer 8:22 Jer 30:17 Jer 33:6 Neh 4:1 2Kron 24:13†
1Kon 4:13†;
‫ ארומה‬nloc Aruma bij Sichem Re 9:41; vgl.
II. nm Argob, gedood door Pekach
‫ רומה‬2Kon 23:36
2Kon 15:25†
‫ ארומים‬gent 2Kon 16:6 Q ‫ אדומים‬Edomieten

32
‫א‬
‫ ארון‬m kist; art ‫ ;הארון‬doodskist Gen 50:26; ‫ ארי‬m leeuw; ook ‫ ;אריה‬pl ‫ אריות‬Re 14:5‡,
meestal: verbondsark Ex 25:10; 1Sam 4:17 ‫ אריים‬1Kon 10:20
blijkens de persoonsvorm vrouwelijk: ‫ארי‬9 nm Uri; zie ‫אורי‬
‫נלקחה‬
‫ אריאל‬I. m vuurplaats, altaar; Eze 43:15+
‫ ארונה‬nm Arawna, de Jebusiet 2Sam 24:18- ‫;והאריאל =? וההראל‬
2Sam 24:24†; K ‫ ארניה‬Q ‫ארונה‬ II.n Ariël, deel van Jeruzalem Jes 29:1-
‫ארות‬9 f stallen; zie ‫ארוה‬9 2Kron 32:28 Jes 29:7; ‫ אראלם‬Jes 33:7 de mannen van
Ariël? onzeker
‫ ארז‬m ceder, cederhout; P ‫ארז‬, pl ‫ארזים‬, cs
III. nm Ariël, 1. twee helden van Moab
‫ארזי‬, sf ‫ ;ארזיך‬Lev 14:4‡
2Sam 23:20 1Kron 11:22 misschien geen
‫ ארזה‬f werk van cederhout, panelen Sef 2:14†: eigennaam 2. afgezant van Ezra Ezr 8:16
vgl. ‫ארז‬
‫ ארידתא‬nm Aridata, zoon van Haman
‫ ארח‬q reizen, onderweg zijn; pf ‫וארח‬ Est 9:8†
Job 34:8; pt ‫ארח‬, ‫ארחים‬, reiziger, gast
reiziger, gast;
Re 19:7 2Sam 12:4 Jer 9:1 Jer 14:8
‫ אריה‬I. m leeuw Re 14:8‡ zie ‫; אר י‬
II. nm Arjé 2Kon 15:25
‫ ארח‬Job 31:32; Spr 10:17 zie ‫' ארח‬pad'; inf+1
‫ ארחי‬Ps 139:3 Job 19:8 'mijn gaan, mijn pad'; ‫אריה‬9 f stal; zie ‫ארוה‬9
Jer 9:1 ‫ מלון ארחים‬herberg †
‫ארים‬9 m Urim, orakelstenen; zie ‫אורים‬
‫ ארח‬nm Arach, 1. vader van Sekanja Ezr 2:5 ‫ אריסי‬nm Arisai, zoon van Haman Est 9:9†
Neh 7:10 Neh 6:18 2. Aseriet, zoon van Ulla
1Kron 7:39 ‫ ארך‬q lang zijn of worden; pf ‫ ארכו‬Gen 26:8;
ipf ‫ יארכו‬Eze 12:22, ‫ארכנה‬$ ‫ ות‬Eze 12:22†
‫ ארח‬m bezoeker, reiziger 2Sam 12:4; zie ‫ארח‬ hi lang maken, verlengen, lang laten duren;
‫ ארח‬m weg, pad, levenswijze, wijze; pf ‫אריך‬$ ‫ה‬, ‫הארכת‬, ‫ והארכתי‬1Kon 3:14,
poëtisch synoniem zie ‫ ;דרך‬sf ‫ארחו‬ ‫אריכו‬$ ‫ה‬, ‫ ;הארכתם‬ipf ‫יאריך‬, ‫תאריך‬,
uitspr. /orcho/, ‫אר "חך‬, pl ‫ארחות‬0 , cs ‫יאריכו‬, ‫יכן‬ 9 ‫ יאר‬Deut 5:16‡; imp f ‫האריכי‬
‫ארחת‬, ‫ארחות‬, sf ‫ארחתיו‬, ‫ארחתיך‬, Jes 54:2; inf ‫ האריך‬Num 9:19 Num 9:22; pt
‫ארחתי‬, ‫ ;ארחתיהם‬Gen 18:11‡; reiziger ‫ ;מאריך‬Pr 8:12; lang maken Num 9:19‡; lang
Job 31:32 zie ‫ארח‬ zijn Ex 20:12 Deut 5:16 Deut 6:2 Deut 25:15
‫רחה‬9 ‫ א‬f rantsoen, onderhoud, maaltijd; cs ‫ ארך‬I. adj lang; ‫ ארך האבר‬lang van
‫רחת‬9 ‫א‬, sf ‫רחתו‬9 ‫ ;א‬2Kon 25:30 Jer 40:5 Jer 51:34 vleugel, met brede vlucht Eze 17:3 ‫ארך אפים‬
Spr 15:17† Ex 34:6 lankmoedig, niet snel boos, zie ‫;אף‬

‫ ארחה‬f reisgezelschap, karavaan; cs ‫ארחת‬ ‫ לארך אפך‬Jer 15:15 'door uw geduld' lees
‫ ישמעלים‬Gen 37:25, pl cs ‫ארחות דדנים‬ ‫ך־רח ;לארך‬ 9 ‫ אר‬lankmoedig, mild Pr 7:8;
II. nloc Erech Gen 10:10 in Babylonië
Jes 21:13 en ‫ ארחות תמא‬Job 6:19†
‫ ארך‬adj lang, langdurig; f ‫רכה‬9 ‫ ;א‬2Sam 3:1
Jer 29:28 Job 11:9†

33
‫א‬
‫ ארך‬m lengte, duur, geduld; sf ‫ארכו‬, ‫ארכה‬, ‫ ארפכשד‬adj Arpaksad, Semitische stam;
‫ ארכם‬uitspr. /orko/ enz.; Gen 6:15; ‫לארכה‬ Gen 10:22-Gen 11:13;1Kron 1:17-1Kron 1:24†
in haar lengte
Gen 13:17
‫ ארץ‬f land, veld, wereld; art
‫הארץ‬, P ‫ארץ‬,
‫רכה‬9 ‫ א‬f herstel Jer 30:17 Jer 33:6, zie ‫;ארוכה‬ loc ‫ארצה‬, sf ‫ ;ארצי‬pl ‫ארצות‬, cs ‫;ארצות‬
vgl. ‫' ארך‬lang' f ‫רכה‬9 ‫ א‬met dageesj 1. de aarde Gen 1:1; 2. het droge land Gen 1:10;
3. een land of gebied Gen 13:10 4. de grond,
‫ ארכי‬gent Arkiet, kanaänitische familie van
bodem Gen 18:2 ‫ וישתחו ארצה‬5. de andere
Chusai Joz 16:2‡
wereld; land van duisternis Job 10:21;
‫ ארם‬nloc Aram = Syrië Gen 10:22‡; ‫ארם‬ Ps 27:13 ‫;בארץ חיים‬
‫ ;נהרים‬Mesopotamië Gen 24:10 Ps 60:2; ‫ארם‬ Spr 11:31 mogelijk: plaats van vergelding
‫ ;צובה‬Aram-Soba, Damascus; het volk 2Sam 3:12 ‫ למי ארץ‬misschien: ‫למי ארץ‬
‫ ;ארמי‬de taal ‫ארמית‬ ‫ רצה‬q ipf 1 'wie zal ik behagen?
‫ ארמון‬m burcht, paleis; pl cs ‫ארמנות‬ ‫ ארצא‬nm Arsa, hofmaarschalk 1Kon 16:9†
1Kon 16:18‡; ‫ אלמנותיו‬Jes 13:22 Eze 19:7 ?lees
‫ארמנותיו‬ ‫ ארר‬q vervloeken; pf ‫וארותי‬, sf ‫ארותיה‬
ipf ‫ תאר‬Ex 22:27 Num 22:6 Num 22:12,
Mal 2:2;
‫ ארמי‬adj Arameeër Gen 25:20; zie ‫ארם‬ ‫ אאר‬Gen 12:3; imp ‫ ארה‬Num 22:6 Num 23:7
‫ ארמית‬adj de taal Aramees; 2Kon 18:26 Jes 36:11 (Bileam); inf abs ‫ ארור‬Re 5:23; pt mm cs
Dan 2:4 Ezr 4:7† ‫ אררי‬Job 3:8, sf ‫ ארריך‬Gen 27:29 Num 24:9; pp
‫ארור‬, ‫ארורה‬, ‫ ארורים‬Gen 3:14‡;
‫ ארמני‬nm Armoni, zoon van Saul 2Sam 21:8†
ni vervloekt zijn; pt ‫ נארים‬Mal 3:9
‫ ארן‬nm Aran, zoon van Disan Gen 36:28 pi vervloeken, een vloek leggen op; pf sf
1Kron 1:42† ‫ אררה‬Gen 5:29; pt ‫ מאררים‬Num 5:18-Num 5:27
‫ ארן‬I. m spar, ceder Jes 44:14; † pu vervloekt zijn; pf ‫ ארו‬Re 5:23 2x;
II. nm Oren 1Kron 2:25† ho vervloekt zijn; ipf ‫ יואר‬Num 22:6

‫ ארנבת‬f haas (onrein) Lev 11:6 Deut 14:7† ‫ אררט‬nloc Ararat, berg en gebied; Gen 8:4
2Kon 19:37 Jes 37:38†
‫ ארנון‬nloc Arnon, beek in Moab Num 21:13;
ook ‫ ארנן‬Deut 2:24+; ‡ ‫ אררי‬gent Harariet 2Sam 23:33 lees ‫הררי‬
‫ ארניה‬nm Arnan 2Sam 24:18 Q ‫ארנן = ארונה‬, ‫ ארש‬pi verloven, in ondertrouw nemen; pf
Ornan of Arnan de Jebusiet ‫ ארש‬Deut 20:7 ‫ ארשתי‬2Sam 3:14, sf ‫ארשתיך‬
Hos 2:21 Hs 2:22; ipf ‫ תארש‬Deut 28:30
‫ ארנן‬nm Arnan, zoon van Disan 1Kron 3:21† pu in ondertrouw genomen worden; pf
‫ ארנן‬nm Ornan of Arnan, de Jebusiet ‫ארשה‬ " Ex 22:15; pt ‫ מאר "שה‬Deut 22:23-
1Kron 21:15 1Kron 21:18 2Kron 3:1; 2Sam 24:18 K Deut 22:27; †.
‫ ארניה‬Q ‫ארונה‬
‫ ארשת‬f verlangen, begeren Ps 21:3, vgl ‫רשה‬9 ‫י‬
‫ ארפד‬nloc Arpad, stad in Syrië, P ‫;ארפד‬
2Kon 18:34‡
‫ ארת‬f lichten: zie ‫ אור‬en ‫אורה‬

34
‫א‬
‫ ארתחששתא‬nm Artaxerxes, Perzisch ‫ אשדוד‬nloc Asdod, Filistijnse stad;
koning; ook ‫ ארתחשסתא‬Ezr 7:1‡ ‫ אש "דודה‬Jes 20:1; gent
Joz 11:22‡; loc

‫ אשראל‬nm Asareël, zoon van Jehallelel ‫ אשדודי‬Asdodiet Joz 13:3‡; f ‫ אשדודית‬taal
van Asdod Neh 13:24
1Kron 4:16†

‫ אשראלה‬nm Asarela, 1Kron 25:2
‫;ואשראלה‬ ‫ אשדת‬f Deut 33:2 Q ‫ אש דת‬Deut 33:2 heilig
vuur? bliksem? onzeker
maar ?lees: ‫' ואשראל ארבעה אלה‬Van de
zonen van Asaf: Zakkur, Jozef, Netanja en ‫ אשדת הפסגה‬nloc Asdot-Pisga Deut 3:17
Asarel, deze vier' of hellingen van de Pisga; zie ‫אשד‬
‫ אשריאל‬nm Asriël, zoon van Gilead ‫ אשה‬m vuuroffer; cs ‫אשה‬, pl cs ‫אשי‬
Num 26:31 Joz 17:2 1Kron 7:14†; gent ‫אשריאלי‬ Lev 2:3‡,pl ‫ אשי‬Num 28:2;
Ex 29:18+;Lev 1:9+;Num 15:3+;Deut 18:1 Joz 13:14
‫ אש‬het is = ‫;יש‬
1Sam 2:28†
2Sam 14:19 ‫( אם־אש להמין‬ik zweer dat) het
niet mogelijk is om naar rechts te gaan; met ‫ אשה‬f vrouw; cs ‫אשת‬, sf ‫אשתו‬, ‫ אשתך‬P
‫ אם‬in de eedformule, zie ‫;אם‬ ‫אש "תך‬, pl ‫נשים‬, cs ‫נשי‬, Eze 23:44 ‫אשת‬, sf
Mi 6:10 vragend : ‫' עוד האש‬zijn er nog?', ‫נשי‬, ‫נשיו‬, ‫נשינו‬, ‫נשיך‬, ‫נשיהם‬, ‫;נשיכם‬
geschreven ‫ איש‬: Spr 18:24 ‫' איש רעים‬er wederkerend vrouwelijk 'elkaar' met ‫אחות‬
zijn vrienden die' of ‫ רעות‬ook gebruikt voor zaken, b.v.
Ex 26:3 ‫' אשה אל־אחתה‬aan elkaar' van
‫ אש‬f vuur; sf ‫אשו‬, ‫;אשם‬Gen 15:17‡; bliksem
tentkleden
Ex 9:23;
onzeker; ‫ מאש תם אפרת‬uit het
Jer 6:29 ‫ אשויה‬f zuil, bolwerk; Jer 50:15; zie ‫אשיה‬
vuur (na het louteringsproces) komt slechts ‫אשון‬$ m tijd Spr 20:20; K ‫ באישון חשך‬in de
lood (en geen zilver)? pupil van de duisternis - in het pikkedonker;
‫ אשבל‬nm Asbel, zoon van Benjamin; gent Q ‫אשון חשך‬$ ‫ ב‬op het moment van
‫ ;אשבלי‬Gen 46:21 Num 26:38 1Kron 8:1† duisternis'; ook in Spr 7:9 ‫? באישון לילה‬lees
‫ אשבן‬nm Esban, zoon van Disan Gen 36:26 ‫אשון לילה‬$ ‫ב‬
1Kron 1:41† ‫ אשור‬nloc Assur, Assyrië Gen 2:14‡; gent
‫ אשבע‬nm Asbea, in nloc ‫בית־אשבע‬ ‫ אשורם‬Gen 25:3 mogelijk ander volk
Eze 27:6 zie ‫תאשור‬
1Kron 4:21†

‫ אשבעל‬nm Esbaäl, zoon van Saul 1Kron 8:33 ‫ אשור‬m stap, schrede; zie ‫שר‬9 ‫א‬
1Kron 9:39; zie ook ‫איש־בשת‬ ‫ אשורי‬gent Asurieten 2Sam 2:9, onzeker,
Aserieten?, vgl. Re 1:32;
‫ אשד‬m helling, afloop; cs ‫אשד‬, pl ‫אשדות‬,
zie nog ‫אשור‬
cs ‫ אשדות‬en ‫ ;אשדת‬Num 21:15 Deut 3:17
Deut 4:49 Joz 10:40 Joz 12:3 Joz 12:8 Joz 13:20† ‫ אשורים‬gent Assurim Gen 25:3

35
‫א‬
‫ אשחור‬nm Aschur, vader van Tekoa hi laten boeten; ipf ‫ ואשמעם‬Deut 4:10; imp
1Kron 2:24 1Kron 4:5† sf ‫ האשימם‬Ps 5:11
‫ אשיה‬f Jer 50:15 zuil, pijler; K ‫ אשויתיה‬Q ‫ אשם‬adj schuldig; pl ‫ אשמים‬Gen 42:21 wij
‫יותיה‬
" ‫אש‬ zijn schuldig = wij moeten boeten
‫ אשימא‬nm Asima, afgod van Hamat ‫ אשם‬m schuld; sf ‫אשמו‬, pl sf ‫;אשמיו‬
2Kon 17:30† Am 8:14 ‫ אשמת שמרון‬de schuld Gen 26:10;
boete, schuldoffer Lev 5:6+;Ps 68:22;
van Samaria of: Asima van Semaria? genoegdoening 1Sam 6:3
‫ אשירה‬f asera 2Kon 17:16; zie ‫ אשרה‬heilige ‫ אשמה‬f schuldigheid, overtreding; dient ook
boom of paal (van Asjera) als q.inf. zie ‫ ;אשם‬het laden van schuld op
(zichzelf, het volk), het brengen van een
‫ אשישה‬f druivenkoek; pl ‫אשישות‬, cs
schuldoffer; cs ‫אשמת‬, sf ‫אשמתו‬,
‫ ;אשישי‬2Sam 6:19 Jes 16:7 Hos 3:1 Hoogl 2:5
1Kron 16:3†
‫ ;אשמתינו‬pl ‫ אשמותי‬Ps 69:6; Lev 22:16‡;
Lev 4:3 Lev 5:24 Lev 5:26 zie ‫' אשם‬zich schuldig
‫ אשך‬m teelbal, P ‫ "אשך‬Lev 21:20 te maken'
‫ אשכל‬I. m tros; (druiven, dadels) Hoogl 7:8; Am 8:14 ?lees ‫ אשימת‬de afgod Asima van
ook ‫ אשכול‬pl ‫אשכלת‬, ‫אשכלות‬, sf Samaria
‫ ;אשכלתיה‬Gen 40:10‡ ‫ אשמורה‬f wacht (duur van de wacht); cs
II. nm Eskol Gen 14:13 Gen 14:24†; ‫אשמרת‬, pl ‫מרות‬9 ‫אש‬, ‫מרת‬9 ‫ אש‬Ex 14:24‡
III. nloc dal bij Hebron Num 13:23 Num 13:24
Num 32:9 Deut 1:24
‫ אשמן‬Jes 59:10; pl ‫' אשמנים‬in de kracht van
ons leven' ?
‫ אשכנז‬nloc Askenaz; (Armenië, Bithynië)
Gen 10:3 Jer 51:27 1Kron 1:6†
‫ אשנב‬m tralies (van het venster); sf ‫;אשנבי‬
Re 5:28 Spr 7:6
‫ אשכר‬m betaling, schatplicht; sf ‫;אשכרך‬
Eze 27:15 Ps 72:10†
‫ אשנה‬nloc Asna in Juda Joz 15:33 Joz 15:43; †
‫ אשל‬m tamarisk Gen 21:33 1Sam 22:6 1Sam 31:13†; ‫ אשען‬nloc Esan in Juda Joz 15:52†
in de parallel 1Kron 10:12 ‫ אלה‬terebint ‫ אשף‬m bezweerder, sterrenkijker, astroloog;
pl ‫ אשפים‬Dan 1:20 Dan 2:2†
‫ אשם‬q zich schuldig maken, schuld op zich
laden; een schuldoffer brengen; pf ‫אשם‬ ‫ אשפה‬I. f pijlenkoker; sf ‫ אשפתו‬Jes 22:6
Lev 5:19 Num 5:7, P ‫אשם‬, ‫ אשמה‬Num 5:6, P Jes 49:2 Ps 127:5 Job 39:23; ‫ בני אשפתו‬Klaagl 3:13
‫ אשמת‬Spr 30:10, ‫ אשמת‬Eze 22:4, P ‫;אשמו‬ zijn pijlen;
ipf ‫אשם‬$ ‫י‬, ‫אשם‬$ ‫ת‬, ‫ יאשמו‬P ‫יא "שמו‬, II. f mestvaalt; pl ‫האשפת = השפות‬
‫ תאשמו‬P ‫תא "שמו‬, 1pl P ‫ ;נאשם‬inf ‫אשם‬ Neh 3:13 Neh 3:14 zie ‫אשפת‬
en zie ‫ ;אשמה‬Lev 4:13‡; ‫ אשפנז‬nm Aspenaz, eunuch aan het hof van
Eze 6:6 ‫אשמו‬$ ‫י‬, zie ‫שמם‬
Perzië Dan 1:3
ni de schuld dragen, moeten boeten; pf
‫ נאשמו‬Joël 1:18

36
‫א‬
‫ אשפר‬m plak dadelkoek als proviand; (zweren) dat je geen (vrouw) neemt; Gen 11:7
2Sam 6:19 1Kron 16:3† ‫ אשר לא ישמאו‬zodat zij (elkaars taal) niet
verstaan; Gen 30:18 ‫ אשר נתתי‬omdat ik
‫ אשפת‬I. f slijk; mesthoop, vaalt; sf ‫אשפתו‬,
(mijn slavin) gegeven heb; Lev 4:22 ‫אשר‬
pl ‫ ;אשפתות‬1Sam 2:8 Ps 113:7 Klaagl 4:5;
II. nloc ‫ שער האשפת‬de Mestpoort ‫ נשיא יחטא‬als een vorst zondigt; Gen 40:13
Neh 2:13 Neh 12:31;
‫ אשר היית משקהו‬toen je zijn schenker
was; Ex 10:6 ‫ אשר לא ראו‬zoals (jullie
III. f pijlenkoker; zie ‫אשפה‬
voorvaderen) niet hebben meegemaakt;
‫ אשקלון‬nloc Askelon, Filistijnse stad 1Kon 14:19 ‫ אשר נלחם‬hoe (de koning) heeft
Re 1:18‡; gent ‫ אשקלוני‬Joz 13:3 gestreden; Deut 7:19 ‫ אשר הוצאך‬waarmee/
‫ אשר‬I.pi treden, voortgaan / de weg wijzen, hoe J. je heeft uitgeleid;
leiden; ipf ‫ תאשר‬Spr 4:14 betreden; imp zie nog ‫' כאשר‬zoals, toen'
‫ אשר‬Spr 23:19, ‫ אשרו‬Jes 1:17 leiden, in toom ‫ אשר‬interj gelukkig, gezegend; steeds pl cs
houden; pt pl cs ‫ מאשרי‬Jes 9:15, sf ‫' אשרי‬gelukkig degene die' Ps 1:1 ‫אשריך‬
‫ מאשריך‬Jes 3:12 leiders; Deut 33:29 gelukkig jij Israel ‫ אשריהו‬Spr 29:18
pu geleid worden, zich laten leiden; pt gelukkig is hij (die)
mm+3m ‫אשריו‬9 ‫ מ‬Jes 9:15 'die zich door hem
laten leiden'; ‫ אשר‬nm Aser, zoon van Jakob Gen 30:13 met
naamsverklaring, zijn gebied Aser Gen 49:20;
II.pi gelukkig prijzen; vgl. ‫ ; אשרי‬pf
gent ‫ אשרי‬Re 1:32
‫ ואשרו‬Mal 3:12, sf ‫ אשרוני‬Gen 30:13; ipf sf
‫ ותאשרני‬Job 29:11, ‫ ויאשרוה‬Spr 31:28 ‫שר‬9 ‫ א‬f stap, schrede; sf ‫שרי‬9 ‫א‬, ‫שרו‬9 ‫א‬, pl
Hoogl 6:9, ‫ יאשרוהו‬Ps 72:17; pt ‫מאשרים‬ ‫שרים‬9 ‫א‬, sf ‫שרי‬9 ‫א‬, P ‫שרי‬9 ‫א‬, ‫שרינו‬9 ‫;א‬
Mal 3:15 Ps 17:5+;Job 23:11 Job 31:7 Spr 14:15†
pu gelukkig geprezen worden; pf ‫אשר‬9 ‫ו‬ ‫שרים‬9 ‫ שן בת־א‬ivoor in naaldhout,
Eze 27:6
Spr 41:3; pt ‫אשר‬9 ‫ מ‬gelukkig Spr 3:18 ?lees ‫שרים‬9 ‫ בתא‬zie ‫תאשור‬
‫ אשר‬rel 'waarvan geldt:'; verbindt twee ‫ אשר‬m geluk; sf ‫' באשרי‬tot mijn geluk'
zinsdelen, het tweede bepaalt het eerste; Gen 30:13†
Gen 1:7‡; soms eenvoudig te vertalen met
‫ אשרה‬I. f godin Asjera 2Kon 21:7;
'die, wie, degene, hetgene, waar' maar II. f asjera Ex 34:13‡; heilige paal (naast
allerlei nuances zijn mogelijk; zie altaar) pl ‫אשרות‬, ‫אשרים‬, ‫אשריו‬, Deut 7:5
grammatica; ‫אשירהם‬
met voorzetsel: ‫ אל־אשר‬daar waar Ruth 1:16;
‫ על אשר לא אדא‬1Kon 18:12 waarheen weet ‫ אשרי‬interj gelukkig, gezegend; zie ‫אשר‬
ik niet; ‫ מאשר תמצאו‬Ex 5:11 waar jullie het ‫ אשרי‬gent van Aser, Aserieten Re 1:32
maar vinden; ‫ באשר חפצתי‬Jes 56:4 (kiezen)
‫שרים‬9 ‫ א‬gent Asurieten Eze 27:6 ?
voor wat mij behaagt;
als voegwoord: 'dat, opdat, omdat, indien, ‫ אשש‬hitpo zich mannelijk gedragen; imp P
toen, zoals, hoe': Gen 24:3 ‫אשר לא תקח‬ ‫אששו‬
" ‫ הת‬Jes 46:8

37
‫א‬
‫ אשת‬f vrouw van; Gen 11:29; zie ‫אשה‬ ‫ כשדים‬Chaldeeën; Jer 51:41 ‫ ששך‬Sesak =
‫ אשתאל‬nloc Estaol, stad van Dan; ook ‫ בבל‬Babel
‫ ;אשתאול‬gent ‫אלי‬9 ‫ אשת‬Estaoliet 1Kron 2:53; ‫ אתה‬q komen (dichterlijk); vgl ‫ ;בוא‬pf ‫אתה‬
Joz 15:33‡ Deut 33:2 Jes 21:12, ‫ אתנו‬Jer 3:22; ipf ‫ויאת‬
Jes 41:25, ‫אתה‬$ ‫ י‬Job 37:22 Spr 1:27, ‫ תאתה‬Mi 4:8,
‫ אשתון‬nm Eston, zoon van Mechir 1Kron 4:11
1Kron 4:12†
‫ ויתא‬Deut 33:21, ‫א "תיו‬$ ‫ י‬Ps 68:32 Job 16:22 Job 30:14
‫א "תיון‬$ ‫ וי‬Jes 41:5, ‫אתיני‬$ ‫ וי‬Job 3:25 het
‫ אשתמע‬nloc Estemoa, levietenstad in Juda; overkomt mij; imp ‫ אתיו‬Jes 21:12+; pt
Joz 15:50 ‫ ;אשתמה‬Joz 21:14‡ ‫ אתיות‬Jes 41:23 Jes 44:7 Jes 45:11 toekomstige
‫ את‬prep I. partikel bij het lijdend voorwerp dingen
indien bepaald; Gen 1:1; cs ‫את־‬, sf ‫אותי‬, hi brengen (dichterlijk); imp ‫= התיו‬
‫אותך‬, enz.; ook bij het onderwerp van ‫א "תיו‬$ ‫ ה‬Jes 21:14 Jer 12:9
passieve vormen: b.v. Gen 4:18 Gen 21:5 ‫ אתה‬pers jij (mannelijk), P ‫ ;אתה‬Gen 3:11‡
Gen 40:20;Ex 10:7 Ex 21:28 Ex 27:6;Lev 13:55+;
II. prep 'bij, met'; cs ‫את־‬, sf ‫אתי‬, enz.; ‫ אתון‬f ezelin; sf ‫אתונו‬, pl ‫אתונות‬, ‫אתנת‬,
enz.; Gen 12:16‡
‫ ;הנה מקום אתי‬Ex 33:21; ‫ מאת‬2Sam 15:3
1Kon 1:27 van de zijde van, namens; weg bij ‫ אתוק‬m poort, galerij, K Eze 41:15; zie ‫אתיק‬
Ex 35:5;
‫ אתי‬nm Ittai de Gatiet; 2Sam 15:19-2Sam 23:29†
soms verward met eerste betekenis, b.v.
2Kon 6:16 ‫;אתם = אותם‬ ‫ אתי‬pers jij (vrouwelijk), zie ‫את‬, K 1Kon 14:2
2Kon 4:16 2Kon 4:23 2Kon 8:1†
III. m scherp gereedschap, ploegschaar; cs
‫את־‬, sf ‫אתו‬, pl ‫ אתים‬en ‫אתים‬, sf ‫ אתיות‬de toekomstige dingen; zie ‫ אתה‬pt
‫ ;אתיכם‬2Kon 6:5 ‫ את־הברזל‬het ijzeren blad ‫ אתיק‬m zuilengang, galerij; pl ‫אתיקים‬
van de bijl 1Sam 13:20 1Sam 13:21 Jes 2:4 Joël 4:10
Eze 41:16, sf ‫ אתיקיה‬Eze 41:15†
Mi 4:3†
‫ אתם‬nloc Etam, aan de grens met Egypte;
‫ את‬pers jij (vrouwelijk); P ‫ את‬Gen 12:11 Ex 13:20 Num 33:6 Num 33:8†
‫ את‬pers jij (mannelijk), Q ‫ אתה‬Job 1:10 ‫ אתם‬pers jullie (mannelijk); vrouwelijk zie
‫ את‬m teken Gen 1:14; zie ‫אות‬ ‫אתן‬
‫ אתא‬gaan, zie ‫אתה‬ ‫ אתמול‬adv gisteren; ‫מאתמול‬, ‫;כאתמול‬
‫ אתבעל‬nm Etbaäl, koning van Sidon vaak met ‫' שלשום‬gisteren en eergisteren =
1Kon 16:31† eerder, vroeger' 1Sam 4:7 1Sam 10:11 1Sam 14:21
1Sam 19:7 2Sam 5:2 Ps 90:4†
‫ אתבש‬Atbas - geheimschrift; codering van Jes 30:33 ‫ מאתמול‬al eerder, allang;
namen door het alfabet om te draaien: ‫א‬ Mi 2:8 ‫ ואתמול עמי‬onzeker; NBG'51: maar
wordt vervangen door ‫ת‬, ‫ ב‬door ‫ש‬, ‫ג‬ sedert lang is mijn volk (vijandig); NBV'04:
door ‫ ר‬enz. en omgekeerd:
Jer 51:1 ‫' לב קמי‬hart van mijn vijanden' =

38
‫א‬
steeds weer; CAN'48: ‫ ואתם לא עמי‬jullie ‫ אתנים‬m Etanim 1Kon 8:2†, oude naam van
zijn niet mijn volk Tisre, de 7e (later 1e) maand, okt-nov; zie
‫ אתן‬adj vast, voortdurend Job 33:19; zie ‫איתן‬ ‫חדש‬

‫ אתן‬pers jullie, (vrouwelijk); lange vorm ‫ אתנן‬I. m prijs, loon (van een hoer); P ‫;אתנן‬
sf ‫אתננה‬, pl sf ‫ ;אתנניה‬Deut 23:18 Jes 23:17
‫ ;אתנה‬Gen 31:6 Eze 13:11 Eze 13:20 Eze 34:17
Jes 23:18 Eze 16:31 Eze 16:34 Eze 16:41 Hos 2:14
Eze 34:31†
Hos 9:1 Mi 1:7†;
‫ אתנה‬f loon, huurprijs Hos 2:14; zie ‫אתנן‬ II. m Etnan 1Kron 4:7 P ‫אתנן‬
‫ אתני‬nm Etni 1Kron 6:26, zie ‫יאתרי‬ ‫ אתרים‬nloc Atarim Num 21:1; ‫דרך האתרים‬
(de verspiedersweg?)

‫ב‬
‫ ב‬de letter ‫בית‬, vgl. ‫ ;בית‬getalswaarde 2 ‫ באר לחי ראי‬Beer-Lahai-Roi Gen 16:14;
bron van Hagar;
‫ ב‬prep in, te, door, om; algemeen voorzetsel
van omstandigheid; plaats: ‫ בירושלים‬te ‫ באר שבע‬P ‫ באר שבע‬Berseba, Beer-
Seba Gen 21:31
Jeruzalem; tijd: ‫ בשנת‬in het jaar (van) ...;
middel: ‫ בחרב‬door het zwaard; enz.; als ‫ באר‬m put, bekken 2Sam 23:15; zie ‫בור‬
betaling of in ruil voor: ‫ בלחם‬Gen 47:19 als ‫ בארא‬nm Beëra 1Kron 7:37†
vast voorzetsel bij werkwoorden: ‫נשק ב‬
kussen, ‫ בחר ב‬kiezen ‫ בארה‬nm Beëra 1Kron 5:6, of loc van ‫באר‬
'naar Beër' of: naar de bron
‫ באה‬f ingang Eze 8:5†
‫ בארות‬nloc Beërot; 1. in Benjamin Joz 9:17;
‫ באנה‬hun komst; Jer 8:7 Ruth 1:19, zie ‫ בוא‬q gent ‫ בארתי‬2Sam 4:2‡; 2. ‫בארות־בני־יעקן‬
inf+3ff Beër-Bené-Jaäkan, legerplaats in de
‫ באר‬pi verklaren, verduidelijken; pf ‫באר‬ woestijn Deut 10:6
imp ‫לחות‬9 ‫ באר על־ה‬Hab 2:2; inf abs
Deut 1:5;
‫ בארי‬nm Beëri; 1. vader van Hosea Hos 1:1; 2.
‫ באר‬Deut 27:8 adverbiaal: duidelijk; † de Hittiet Gen 26:34; †
‫ באר‬I. f bron, put; loc ‫ ב "ארה‬naar de bron, pl ‫ בארת‬nloc Beërot; zie ‫בארות‬
‫בארות‬, ‫ ;בארת‬Gen 14:10‡
II. nloc Beer, in plaatsnamen Num 21:16; loc ‫ באש‬q stinken; pf ‫ ובאש‬Ex 7:18; ipf ‫ויבאש‬
‫;ב "ארה‬ Ex 7:21 Ex 16:20, ‫ תבאש‬Ex 8:10 Jes 50:2;
‫ באר אילים‬Beer-Elim Jes 15:8; ni in kwade reuk komen, zich gehaat
maken; pf ‫ נבאש‬1Sam 13:4, ‫נבאשת‬

39
‫ב‬
2Sam 16:21, ‫ נבאשו‬2Sam 10:6; II. verraad, trouweloosheid, P ‫ ;בגד‬Jes 24:16
hi in kwade reuk brengen met ‫ ;ריח‬pf Jer 12:1†, elders I
‫ הבאיש‬Ex 16:24 1Sam 27:12, ‫ הבאשתם‬Ex 5:21, ‫ בגדות‬f ontrouw, bedrog, ‫אנשי בגדות‬
‫ הבאישו‬Ps 38:6 stinken; ipf ‫ יבאיש‬Spr 13:5 bedriegers; Sef 3:4†
Pr 10:1; inf abs ‫ הבאש‬1Sam 27:12, cs sf
‫ להבאישני‬Gen 34:30 ‫ בגוד‬adj trouweloos; f ‫ בגודה‬Jer 3:7 Jer 3:10†
hitp zich gehaat maken; zich in kwade reuk ‫ בגוי‬nm Bigwai, met Zerubbabel
brengen; pf ‫ התבאשו‬zich gehaat maken teruggekeerd, Ezr 2:2 Ezr 2:14 Ezr 8:14 Neh 7:7
1Kron 19:6 Neh 7:19 Neh 10:17†

‫ באש‬m stank; sf ‫באשו‬, ‫ ;באשם‬Jes 34:3 ‫ בגלל‬prep wegens, omwille van; zie ‫ ;גלל‬sf
Joël 2:20 Am 4:10† ‫בגללך‬, ‫בכל "לך‬, ‫ ;בגללכם‬Gen 12:13‡
‫אש‬9 ‫ ב‬m slechte druiven (wrang, rot, ‫ בגפו‬adv alleen, met niet meer dan zijn eigen
stinkend?); pl ‫אשים‬9 ‫ ב‬Jes 5:2 Jes 5:4† lichaam, Ex 21:3; zie ‫גף‬
‫ באשה‬f onkruid, stinkkruid? Job 31:40† ‫ בגתן‬nm Bigtan, eunuch aan het Perzisch hof,
‫ באשר‬rel waarin, daar waar Ruth 1:17; want, Est 2:21 = ‫ בגתנא‬Est 6:2
omdat Gen 39:9 Pr 8:4 ‫ בד‬I. m deel, sf‫בדי‬, ‫בדם‬, ‫ ;בדנו‬pl ‫בדים‬, cs
‫ בבה‬f pupil, oogappel; cs ‫' בבבת עינו‬aan het ‫בדי‬, sf ‫בדיך‬, ‫בדיו‬, enz.; ‫ בד בבד‬in gelijke
poortje van zijn oog'; Zach 2:12† delen Ex 30:34;
‫ לבד‬alleen, ‫ לבדי‬ik alleen 1Kon 19:10; ‫לבדהן‬
‫ בבי‬nm Bebai ; P ‫ ;בבי‬Ezr 2:11 Ezr 8:11 Ezr 10:28 apart (los van de rest), Gen 21:28; ‫לבד מן‬
Neh 7:16 Neh 10:16†
behalve, afgezien van, Ex 12:37;
‫ ב "בל‬nloc Babel, Babylonië, loc ‫;ב "בלה‬ met ‫מן‬: ‫ מלבד אשר‬afgezien van wat ..
Gen 10:10† Num 6:21;
II. m tak, stok, draagstang Ex 25:13;
‫ בג‬m buit (van plundering) Eze 25:7 Q ‫בז‬
grendels? Hos 11:6;
‫ בגד‬q misleiden, bedriegen, trouweloos III. m wit linnen Ex 28:42 Eze 9:2‡;
handelen; pf ‫בגדה‬, ‫בגדת‬, P ‫דתי‬K‫בג‬, ‫בגדו‬ IV. m zwetser, leugenaar, ‫ בדים‬Jes 44:25
P ‫בגדו‬, ‫ ;בגדתם‬ipf ‫יבגד‬, ‫תבגוד‬, ‫ יבגדו‬P Jer 50:36; gezwets, leugens Job 11:3 Jes 16:6
‫תב "גודו‬, ‫ נבגד‬Mal 2:10; inf abs ‫בגד‬, ‫;לבגד‬ Jer 48:30
pt ‫בגד‬, ‫בוגד‬, ‫בוגדים‬, ‫בגדי‬, ‫ בגדה‬Jer 3:8+
'het trouweloze Juda'; Ps 119:158 afvallig; ‫ בדא‬q bedenken, verzinnen (niet echt of niet
wettig); pf ‫ בדא‬1Kon 12:33; pt sf ‫בודאם‬
Ex 21:8 inf sf ‫ בבגדו־בה‬omdat hij haar
Neh 6:8 = ‫' בודאם‬je bedenkt ze zelf'
misleidt
zie ‫ בד‬IV
Jes 24:16 ‫ בגדים ב "גדו‬verraderlijk optreden

‫ בגד‬I. m kleed; sf ‫בגדי‬, pl ‫בגדים‬, ‫בגדי‬, sf ‫ בדד‬q eenzaam zijn; pt ‫ ;בודד‬Jes 14:31 Hos 8:9
Ps 102:8†
‫בגדיכם‬, enz.; klederen, kleding Gen 24:53;
bekleding, dekkleed 1Sam 19:13 Num 24:6‡;

40
‫ב‬
‫ בדד‬nm Bedad, vader van Hadad koning van ‫ בדק‬q herstellen, (bouwkundig onderhoud);
Edom, Gen 36:35 1Kron 1:46† inf ‫ לבדוק‬2Kron 34:10; vgl. ‫בדק‬
‫ בדד‬adv alleen, apart, geïsoleerd; zie ‫;בד‬ ‫ בדק‬m scheur, bouwvallige plek, lek; P ‫בדק‬,
Lev 13:46 Deut 32:12 Deut 33:28 Jes 27:10 Jer 15:17 sf ‫( ;בדקך‬tempel) 2Kon 12:6-2Kon 22:5;
Jer 49:31 Klaagl 1:1 Klaagl 3:28† (schepen) Eze 27:9 Eze 27:27; onderhoud
‫ לבדד‬afgezonderd, in eenzaamheid Num 23:9 plegen: werkwoord ‫ חזק‬hi of pi
Mi 7:14 Ps 4:9†
‫ בדקר‬nm Bidkar, hoofdman onder Jehu,
‫ בדי‬voor, ten behoeve van; zie ‫ ;די‬Jes 41:58‡ 2Kon 9:25†

‫ בדיה‬Bedja, uit het geslacht Bani, getrouwd ‫ בהו‬m chaos, vormeloosheid; ‫תהו ובהו‬
met uitheemse; Ezr 10:35† chaos en leegte Gen 1:2 Jer 4:23; ‫אבני־בהו‬
paslood der vormeloosheid; †
‫ בדיל‬m tin; pl sf ‫ ;בדיליך‬naast lood Num 31:22; Jes 34:11

verontreiniging van edel metaal Jes 1:25 ‫ בהון‬m grote teen of duim; Re 1:6; zie ‫בהן‬
Ex 22:18 Eze 22:20; handelswaar Eze 27:12;
‫ בהט‬m kostbare steen (albast? onechte
peillood Zach 4:10 smaragd?) Est 1:6; †
‫ בדל‬ni zich afscheiden, afzonderen; ‫ בהיר‬adj helder, stralend; volgens anderen:
afgezonderd worden; pf ‫ נבדלו‬Ezr 9:1 verduisterd; zo NBG'51; Job 37:21†
1Kron 12:9; ipf ‫יבדל‬, ‫ יבדלו‬Ezr 10:8 Ezr 10:16
1Kron 23:13; imp ‫ הבדלו‬Num 16:21 Ezr 10:11; pt ‫ בהל‬ni schrikken, opgeschrikt worden,
‫ נבדל‬Ezr 6:21 Neh 10:29; onregelmatig ff verbijsterd zijn; pf ‫נבהל‬, ‫נבהלה‬, ‫נבהלתי‬
‫ נבדלות = מבדלות‬of ‫ מבדלות‬Joz 16:9 ; P ‫נבהלתי‬, ‫ נבהלו‬P ‫נב "הלו‬, 1pl P ‫;נבהלנו‬
hi scheiden, onderscheiden, afzonderen, ipf ‫יבהל‬, ‫תבהל‬, ‫אבהל‬, ‫ יבהלו‬P ‫יב "הלון‬,
uitkiezen; pf ‫הבדילה‬, ‫הבדלתי‬, sf ‫הבדילו‬, ‫ ;תב "הלנה‬pt ‫ נבהל‬Ps 30:8, ‫בהל‬0 ‫ נ‬Spr 28:22;
Sef 1:18 ‫ בהלה = נבהלה‬vernietiging en
‫הבדלתם‬, enz.; ipf ‫יבדיל‬, ‫ ויבדל‬Gen 1:4,
‫ יבדילו‬Eze 39:14 'aanwijzen'; inf ‫להבדיל‬ verbijstering;
Gen 1:14; pt ‫ מבדיל‬Gen 1:6 wat afscheidt, een pi storen, opjagen, laten schrikken; haastig
afscheiding; doen komen; ipf ‫תבהל‬, ‫ ויבהל‬Est 2:9; sf
ho afgezonderd; ‫ מבדלות‬zie nifal Joz 16:9 ‫ יבהלמו‬Ps 2:5, ‫להו‬9 ‫יבה‬, ‫ ויבהלך‬Job 22:10,
‫ תבהלם‬Ps 83:16; inf ‫לבהלני‬, ‫לבהלם‬
‫ בדל‬m deel, stuk, Am 3:12; cs ‫' בדל אזן‬oorlel' 1Kron 32:18; pt ‫ מבהלים‬Q Ezr 4:4;
‫ בדלח‬m bedellium, doorzichtige gomhars, pu haastig, haastig verkregen; pt ‫מבהלת‬
Gen 2:12 Num 11:7†; Spr 20:21, ‫ מבהלים‬Est 8:14
in na-Bijbels Hebreeuws: kristal b.v. ‫ בהלה‬f plotselinge schrik, verschrikking; pl
‫ ליל־הבדלח‬de Kristalnacht, 9/11/1938 ‫ ;בהלות‬Lev 26:16 Jer 15:8 Ps 78:33; vroege dood
‫ בדן‬nm Bedan, 1. een rechter 1Sam 12:11; 2. van zuigelingen? Jes 65:23 ; †
nakomeling van Makir 1Kron 7:17† ‫ בהמה‬f vee; cs ‫המת‬$ ‫ב‬, sf ‫בהמתו‬, ‫בהמתך‬
P ‫בהמ "תך‬, enz.; pl ‫בהמות‬, cs ‫; בהמות‬

41
‫ב‬
dierenwereld Gen 1:24; schimpend dom vee ‫ בוז‬q verachten; meer vormen zie ‫ ;בזה‬pf ‫בז‬
Ps 73:22; ‫ בהמות‬Job 40:15 nijlpaard; Zach 4:10, ‫ בזה‬2Kon 19:21 Jes 37:22, ‫ בזו‬Spr 1:7;
‫ משא בהמות נגב‬Jes 30:6 de Last (profetie) ipf ‫ יבוז‬Spr 23:9, ‫ תבוז‬Spr 23:22 en ‫ותבוז‬
van de dieren van het Zuiden Spr 30:17, ‫ יבוזו‬Spr 6:30 Hoogl 8:1 Hoogl 8:7; inf
abs ‫ בוז‬Hoogl 8:7, cs ‫ לבוז‬Spr 12:8; vgl. ‫בוז‬
‫ בהמות‬m nijlpaard Job 40:15; zie ‫בהמה‬
'schande'; pt ‫ בז‬Spr 11:12 Spr 13:13 Spr 14:21; †
‫ בהן‬f duim, grote teen; pl cs ‫;בהנות‬
Ex 29:20;Lev 8:23-Lev 14:28; Re 1:6 Re 1:7†
‫ בוז‬I. m verachting, minachting; Gen 38:23
Ps 31:19 Ps 107:40 Ps 119:22 Ps 123:3 Ps 123:4
‫ בהן‬nm Bohan, zoon van Ruben; nloc ‫אבן‬ Job 12:5 Job 12:21 Job 31:34 Spr 12:8 Spr 18:3
‫ בהן‬naar hem genoemd; Joz 15:6 Joz 18:17† 1Kron 5:14†;
‫ בהק‬m witte huidvlek (goedaardig, 'vitiligo II. nm Buz, 1. zoon van Nahor Gen 22:21†; 2.
alba') Lev 13:39† nakomeling van Gad 1Kron 5:14†;
III. nloc Buz, Arabisch gebied Jer 25:23;
‫ בהרת‬f lichtrode huidvlek Lev 13:2-Lev 13:28;
gent ‫ בוזי‬Job 32:2 Job 32:6†
vgl ‫בהיר‬
‫ בוא‬q komen, binnenkomen, binnengaan; pf ‫ בוזה‬f verachting, Neh 3:36†
‫בא‬, ‫ "באה‬, ‫באת‬, ‫באתי‬, ‫באו‬, ‫באתם‬, ‫ בוזי‬I. nm Buzi, vader van Ezechiël Eze 1:3;
‫ באנו‬ipf ‫יבוא‬, ‫תבוא‬, ‫אבוא‬, ‫יבאו‬, ‫יבואו‬, II. gent Buziet Job 32:2 Job 32:6
‫תבאו‬, ‫תבאנה‬, ‫תבאינה‬, ‫ ;נבוא‬pt ‫בא‬, ‫ בוי‬nm Bawwai Neh 3:18† = ‫ בנוי‬Binnui Neh 3:24
‫באים‬, ‫ב "אה‬, ‫ ;באות‬pf 3f of pt f: let op
accent; imp ‫ בא‬of ‫בוא‬, ‫באה‬, ‫באי‬, ‫;באו‬ ‫ בוך‬ni verdwaald, verbijsterd raken; pf ‫נ "בכו‬
inf ‫בוא‬, sf ‫בבאי‬, ‫באך‬, zie Joël 1:18, ‫ נ "בוכה‬Est 3:15 (de stad); pt ‫בכים‬9 ‫נ‬
Ex 14:3; †
bijzonderheden; Gen 6:4‡
hi brengen, doen binnengaan; pf ‫הביא‬, ‫ בול‬I. m stuk hout Jes 44:19; Job 40:20
‫הבאת‬, sf ‫הביאך‬$ ‫ו‬, ‫הבאתיך‬, ipf ‫אביא‬, onduidelijk; stuk wrakhout? oogst, voedsel;
‫תביא‬, ‫יביא‬, ‫ויבא‬, sf ‫ תבאמו‬gij brengt zie ‫;יבל‬
hen Ex 15:17; imp ‫הבא‬, ‫ ;ה "ביאה‬inf ‫הבא‬, II. m Bul, 1Kon 6:38 oude naam van de 8e
‫לביא‬, ‫ להביא‬Gen 27:5; pt ‫ ; מביא‬Gen 2:19‡ (later 2e) maand; zie ‫חדש‬
ho gebracht worden; pf ‫הובא‬, ‫הובאת‬, ‫ בון‬onderscheiden, begrijpen; zie ‫בין‬
‫ ;הובאתא‬ipf ‫יובא‬, ‫ ;יובאו‬pt ‫מובא‬,
‫מובאים‬, ‫ ;מובאות‬Gen 33:11‡ ‫ בונה‬nm Buna, zoon van Jerachmeël
1Kron 2:25†
Bijzonderheden:
q inf ‫ בוא‬adverbiaal gebruikt ‫ באך‬als je ‫ בוני‬nm Bunni, voorvader van de leviet
gaat = richting; Gen 10:19‡ Semaja Neh 11:15; †
q pt ‫ מן־הבא בידו‬Gen 32:14 van wat hij bij
‫ בוס‬q vertrappen, met voeten treden,
zich had (zijn bezit?)
minachten; ipf ‫ יבוס‬Ps 60:14 Ps 108:14, ‫תבוס‬
‫ בודד‬eenzaam Ps 102:8 Hos 8:9; alleen, Spr 27:7, ‫ ואבוס‬Jes 63:6, sf ‫ אבוסנו‬Jes 14:25,
overblijvend Jes 14:31; zie ‫ בדד‬pt ‫ נבוס‬Ps 44:6; pt pl ‫ בוסים‬Zach 10:5;

42
‫ב‬
Am 5:11 ‫ יען בושסכם‬lees ‫ בוסכם‬inf cs II. pf ‫הביש‬, ‫הוביש‬, ‫הבישה‬, ‫הבשת‬
omdat jullie trappen; 2Sam 19:6; imp ‫ ;הבישו‬Jer 10:14‡
pil stuktrappen; pf ‫ בוססו‬Jes 63:18 Jer 12:10; hitp zich voor elkaar schamen; ipf P ‫לא‬
ho vertrapt; pt ‫ מובס‬Jes 14:19; ‫ יתבששו‬Gen 2:25
hitpol trappelen; pt ‫ מתבוססת‬Eze 16:6 Bijzonderheden:
Eze 16:22 ‫ עד־בש‬2Kon 2:17 2Kon 8:11, ‫ עד־בוש‬Re 3:25
zolang dat te gek werd, schandalig lang
‫ בוץ‬m fijn linnen (Syrisch) Eze 27:16 1Kron 4:21
Est 1:6† ‫ בושה‬f schande, schaamte, Eze 7:18 Ob 10 Mi 7:10
vgl. ‫ שש‬Egyptisch linnen en ‫ בד‬wit Ps 89:46†
linnen ‫ בז‬m buit, prooi, Num 14:3‡
‫ בוצץ‬nloc Boses, rots bij Gibea, 1Sam 14:4† ‫ בזא‬q doorsnijden? pf ‫ בזאו‬Jes 18:2 Jes 18:7
‫ בוקה‬f leegte, woestenij, Nah 2:11† rivieren die een land doorsnijden,
omspoelen of aantasten, land afslaan?
‫ בוקר‬m herder Am 7:14; van rundvee ‫ בקר‬of ?
lees ‫' נוקד‬schapenboer' als in Am 1:1 ‫ בזה‬q geringschatten, verachten; vgl. ‫ ;בוז‬pf
‫ בור‬verklaren, boren; zie ‫באר‬, ‫ברר‬ ‫בזה‬, ‫בזית‬, sf ‫ בזתני‬2Sam 12:10; ipf ‫ויבז‬,
‫תבזה‬, ‫ויבזו‬, sf ‫ הו‬9‫ ;יבז‬pt cs ‫בוזה‬, sf ‫בוזהו‬,
‫ בור‬I. m put; ook ‫ ; באר‬loc ‫ ה "ברה‬Gen 37:24 pl ‫בוזים‬, pl cs ‫בוזי‬, sf ‫בוזי‬, pp ‫בזוי‬, cs
de put in; sf ‫בורו‬, ‫בורך‬ " , pl ‫בארות‬, ‫ברות‬, ‫בזוי‬, f ‫ ;בזויה‬Gen 25:34 Ps 73:20 Est 3:6 Ps 22:7
‫ ;בורות‬waterput Ex 21:33 Deut 6:11; gevangenis ni veracht worden, te verachten of
Gen 40:15 Zach 9:11; graf, onderwereld? waardeloos zijn; pt ‫ נבזה‬Jes 53:3 Ps 15:4‡,
Jes 38:18; ‫ נבזים‬Mal 2:9; 1Sam 15:9 ‫נבזה = נמבזה‬
II. nloc Bor, 1. ‫ בור־הסרה‬Bor-hassira, de waardeloos
put Sira 2Sam 3:26; 2. ‫ בור־עשן‬Bor-Asan, hi verachting wekken voor, maken dat
priesterstad in Simeon 1Sam 30:30, zie ook veracht wordt; inf ‫ הבזות‬Est 1:17
‫ עשן‬1Kron 6:44
‫ בזה‬veracht? Jes 49:7 ‫? ;לבזה־נפש‬beter:q pp
‫ בוש‬q zich schamen; zie ook ‫ יבש‬verdrogen ‫ בזוי־נפש‬of: ni pt ‫נבזה־נפש‬
i.v.m.vormen; pf ‫בוש‬, ‫ובושה‬, 2f ‫בשת‬,
‫בושתי‬, ‫ בושו‬en ‫בשו‬, ‫ ;בשנו‬ipf ‫ יבש‬en ‫ בזה‬f buit (van roof of plundering); Eze 29:19‡
‫יבוש‬, ‫תבשי‬, ‫ אבש‬en ‫אבושה‬, ‫יבשו‬, ‫ בזז‬q plunderen, beroven; pf ‫בזז‬, ‫בזזו‬, P
‫תבשו‬, ‫ ;נבוש‬imp ‫ ;בושי‬inf abs ‫בוש‬ ‫בז" זו‬, ‫ בזזנו‬en ‫ בזונו‬Deut 3:7; sf ‫ובזזום‬
Jer 6:15, zie bijzonderheden; pt ‫בושים‬ Jer 20:5 zij zullen ze buitmaken; ipf ‫תבז‬,
Eze 32:30; ‫יבזו‬, ‫תבזו‬, ‫נבזה‬, sf ‫ יבזום‬Sef 2:9; imp ‫בזו‬
pil dralen, talmen; pf ‫ בשש‬Ex 32:1 Re 5:28 Nah 2:10; inf ‫ ;לבוז‬pt ‫בזזים‬, sf ‫בזזינו‬, ‫בזזיך‬,
hi beschamen, te schande maken, twee ‫ ;בזזיהם‬pp ‫ בזוז‬Jes 42:22; Gen 34:27‡
vormen: ‫ הביש‬en ‫הוביש‬ ni leeggeplunderd, beroofd worden; pf ‫נבזו‬
I. pf ‫ישות‬" ‫הב‬$ Ps 44:8 Ps 53:6; ipf ‫תבישו‬, Am 3:11; inf abs+ipf ‫הבוז תבוז הארץ‬
‫ ;תבישני‬pt ‫מביש‬, ‫מבישה‬ Jes 24:3;

43
‫ב‬
pu leeggeplunderd worden; pf P ‫ובזזו‬
9 ‫ בחיר‬adj uitverkoren (steeds in religieuze
Jer 50:37 zin); cs ‫בחיר‬, sf ‫בחירי‬, ‫בחירו‬, pl sf
‫ בזיון‬m verachting Est 1:18† ‫בחיריו‬, enz.; 2Sam 21:6‡

‫ בזיותיה‬nloc Bizjotja Joz 15:28 maar ?lees ‫ בחל‬q walgen, afkerig zijn; pf ‫ בחלה‬Zach 11:8
‫' ובנותיה‬en haar dochters' = onderhorige
pu pt ‫ מבחלת‬K Spr 20:21 Q ‫ ;מבהלת‬zie
plaatsen
‫' בהל‬snel verworven'
‫ בזק‬nloc Bezek, P ‫ ;בזק‬Re 1:4+,1Sam 11:8
‫ בחן‬q beproeven, toetsen op zuiverheid of
‫ בזק‬m bliksemschicht Eze 1:14; nevenvorm van echtheid; vgl. ‫ ;נסה‬pf ‫בחנת‬, ‫בחנו‬, sf:
‫ברק‬ 3m+1 ‫בחנני‬, 1+3mm ‫בחנתים‬, 2m 1pl
‫ בזר‬q strooien; aramisme, zie ‫ ;פזר‬ipf ‫יבזור‬ ‫בחנתנו‬, 3mm+1 ‫ ;בחנוני‬ipf ‫יבחן‬, ‫יבחנו‬,
Dan 11:24hij zal rondstrooien, uitdelen; ‫תבחן‬, sf ‫אבחנך‬, ‫ ;תבחננו‬imp sf ‫בחנ" ני‬,
pi verstrooien? imp ‫ בזר‬Ps 68:31 onzeker ‫ בחנ" וני‬Mal 3:10; inf ‫ כבחן‬Zach 13:9; pt ‫בוחן‬
Jer 11:20‡
‫ בזתא‬nm Bizzeta, eunuch aan het Perzisch
ni getoetst worden; ipf ‫ יבחן‬Job 34:36, ‫ויבחנו‬
hof, Est 1:10†
Gen 42:16, ‫ תבחנו‬Gen 42:15;
‫ בחון‬m wachttoren of belegerings-toestel pu getoetst worden pf ‫ בחן‬Eze 21:18 onzeker
K ‫ בחיניו‬Q ‫ הקימו בחוניו‬zij
Jes 23:13
stelden zijn (=hun) stormtorens op
‫ בחן‬m wachttoren, Jes 32:14†
‫ בחון‬m ijker (van metalen) Jer 6:27; ‫ בחן‬m proef, test? ‫ אבן בחן‬Jes 28:16
toetssteen, hoeksteen
Statenvertaling 'wachttoren' zie ‫בחון‬
Eze 21:18 'wordt beproefd'; zie ‫ בחן‬pu pf
‫ בחור‬I. m jongeling, sterke (huwbare) man
Ruth 3:10; pl ‫בחורים‬, sf ‫בחוריו‬, ‫בחוריהם‬ ‫ בחר‬I.q kiezen, keuren; vaak met voorz. ‫;ב‬
pf ‫ בחר‬P ‫בחר‬, ‫ בחרת‬P ‫בחרת‬, ‫בחרתי‬
of ‫חריהם‬9 ‫ ;ב‬Deut 32:25‡;
P ‫בחרתי‬, ‫ בחרו‬P ‫ב "חרו‬, ‫בחרתם‬, sf
1Sam 8:16 ?lees ‫' בקרכם‬jullie runderen'
‫ בחרתיך‬Jes 48:10; ipf ‫יבחר‬, ‫תבחר‬, ‫אבחר‬,
(naast ezels en ander bezit)
‫אבחרה‬. ‫יבחרו‬, sf: 1+3m ‫ אבחרהו‬Jes 58:5
II. adj uitverkoren, uitgelezen; zie ‫;בחר‬
'ik zal hem verkiezen'; inf abs ‫בחור‬
nloc Bachurim; zie ‫חרים‬9 ‫ב‬
Jes 7:15+, 1Sam 2:28 als verleden tijd 'ik heb
m pl jeugdjaren; zie ‫בחורים‬
verkoren'; cs: ‫חרי בישראל‬0 ‫ ביום ב‬Eze 20:5
‫ בחורות‬jeugdjaren; zie ‫בחורים‬ 'op de dag dat ik Israel heb verkoren'; imp
‫ בחורים‬m pl jeugdjaren; Num 11:28 ‫חריו‬9 ‫;מב‬ ‫בחר‬, ‫בחרו‬, uitzonderlijk ‫ ברו‬1Sam 17:8; pt
Pr 11:9 ‫ ;בחורותך‬Pr 12:1 ‫בחורתיך‬ ‫ בחר‬1Sam 20:30 met vz. ‫ ;ל‬Zach 3:2 met vz. ‫;ב‬
pp ‫' בחור‬uitgekozen, elite' Gen 6:2 Gen 13:11‡
‫ בחין‬m (belegerings-)toren K Jes 23:13; zie
‫בחון‬
ni verkozen worden, te verkiezen zijn; pf
‫ נבחר‬Jer 8:3; pt ‫ נבחר‬Spr 8:10 e.a.;

44
‫ב‬
NB pu ipf ‫בחר‬9 ‫ י‬K Pr 9:4 Q ‫חבר‬9 ‫ י‬zie ‫חבר‬ ‫ בטן‬I. f buik, schoot; sf ‫בטני‬, ‫בטנך‬, enz.;
'gevoegd bij, behorend bij' ; Gen 25:23‡ 1Kon 7:20 bouwkundige term;
II. zie nog ‫' בחור‬jongeling' zoom, bolling?;
II. nloc Beten in Aser Joz 19:25
‫חרים‬9 ‫ ב‬nloc Bahurim 2Sam 3:16; gent ‫בחרומי‬
1Kron 11:33 2Sam 23:31 ‫ בטנה‬f pistache-noten; pl ‫ בטנים‬uitspr.
/botnim/ Gen 43:11†
‫ בטא‬q zwetsen, onbezonnen of voor de beurt
spreken; pt ‫ בוטה‬Spr 12:18 zwetser; ‫ בטנים‬nloc Betonim in Gad, Joz 13:26†
pi onbezonnen uitspreken (gelofte); ipf ‫ בי‬interj ach, alstublieft; met ‫אדוני‬, ‫;‡ אדני‬
‫ יבטה‬Lev 5:4; ipf ‫ ויבטא‬Ps 106:33; inf ‫לבטא‬ niet noodzakelijk klaaglijk; Gen 43:20‡
Lev 5:4 adverbiaal 'onbezonnen'
‫ בין‬q waarnemen, begrijpen, opmerken; pf
‫ בטה‬zwetsen; zie ‫בטא‬ ‫ ובין‬Dan 10:1, ‫ "בנתה‬Ps 139:2, ‫ בינתי‬Dan 9:2;
‫ בטוח‬adj vol vertrouwen; zie ‫ בטח‬pp ipf ‫יבין‬, ‫ וי "בן‬Jer 9:11; ‫ו "תבן‬, ‫אבין‬, ‫;א "בינה‬
vormen als hifil; imp ‫ בין‬Dan 9:23+, ‫בינה‬
‫ בטח‬q vertrouwen, vertrouwen stellen in; pf
Jes 29:24‡, ‫ בינו‬Deut 32:7‡; inf abs ‫ בין‬Spr 23:1;
‫ ;בטח‬ipf ‫ ;יבטח‬imp ‫בטח‬, ‫ ;בטחו‬inf abs
pt mm ‫ בנים‬Jer 49:7;
‫בטוח‬, cs ‫בתח‬, sf ‫ בטחך‬Jer 48:7 =? ‫;בטחך‬
ni verstandig zijn; pf ‫בנותי‬9 ‫ נ‬Jes 10:13; pt
Deut 28:52‡;
hi (doen) vertrouwen, gevoel van veiligheid ‫ נבון‬verstandig, cs ‫ נבן‬met verstand van,
geven; pf ‫ הבטחת‬Jer 28:15; ipf ‫יבטח‬ ‫נבנים‬, ‫ ;נבניו‬Gen 41:33‡
pil opletten, letten op; ipf sf ‫יבוננהו‬
2Kon 18:30 Jes 36:15 Jer 29:31; pt ‫מבטיחי‬
Deut 32:10
Ps 22:10†
hi begrip hebben, tonen of inzicht geven; pf
‫ בטח‬I. m veiligheid Jes 32:17; adv. veilig ‫הבין‬, ‫הבינו‬, ‫ ;הבינתם‬ipf ‫יבין‬, ‫תבין‬, enz.;
Gen 34:25 ‫ לבטח‬Lev 25:18‡ sf ‫ויבינהו‬, ‫ ;תבינם‬inf ‫הבין‬, sf ‫להבינך‬
II. nloc Betach, stad 2Sam 8:8 ?= ‫טבח‬ Dan 10:14; pt ‫מבין‬, ‫מבינים‬, ‫ מביני‬met
Gen 22:24 begrip, oplettend, vgl. ‫ ;שים לב‬Jes 29:16
‫ בטחה‬f vertrouwen, Jes 30:15† Jes 40:21‡
hitpol aandacht geven, inzicht tonen,
‫ בטחון‬m vertrouwen, 2Kon 18:19 Jes 36:4; hoop,
begrijpen; pf ‫התבנן‬, ‫התבוננת‬, ‫;התבונ" נו‬
Pr 9:4†
ipf ‫ יתבונן‬P ‫יתבונן‬, ‫ותתבנן־‬, ‫ואתבונן‬,
‫טחות‬9 ‫ ב‬f veiligheid, zekerheid, Job 12:6† enz.; imp ‫התבונן‬, ‫ ;התבוננו‬1Kon 3:21‡
‫ בטל‬q niet werken; pf ‫' ובטלו הטהנות‬de ‫ בין‬m prep tussen; sf ‫ביני‬, ‫בינך‬, enz.; Hos 13:15
maalsters (tanden en kiezen) houden ermee ‫ ;בן‬wordt (zoals veel voorzetsels) herhaald:
op' Pr 12:3† ‫ בין האור ובין החשך‬Gen 1:4;
Gen 26:28 ‫' בינותינו ביננו ובינך‬tussen ons,
wij en jij';
Lev 27:12 ‫ בין טוב ובין רע‬hetzij goed of

45
‫ב‬
kwaad = zowel .. als .. ‫עלמון‬
‫ אל־בין‬Eze 31:14 en ‫ על־בין‬Eze 19:11 tussen; ‫ בית־דגון‬Bet-Dagon in Juda Joz 15:41
‫ מבין רגליו‬Gen 49:10 tussen zijn voeten ‫אלי‬$ ‫ בית־ה‬Beteliet 1Kon 16:34; (van Betel)
vandaan; ‫עפים‬0 ‫ מבין‬Ps 104:12 van tussen de ‫ בית־האצל‬Bet-Ezel in Judea Mi 1:11
takken; ‫ בית־הגלגל‬Bet-Gilgal Neh 12:29 zie ‫גלגל‬
‫ איש־הבנים‬1Sam 17:4 de kampvechter ‫ בית־הישמות‬Bet-Hajesimot Joz 12:3
Goliat; ‫ בינות‬Eze 10:2+ de plaats tussen; Num 33:49
Jes 44:4 ‫ בבין חציר‬tussen het gras; ‫ בית־הכרם‬Bet-Kerem in Juda Neh 3:14 Jer 6:1
‫ בינה‬f verstand, begrip, inzicht; cs ‫בינת‬, sf ‫ בית־הלחמי‬van Bethlehem 1Sam 16:1
‫בינתך‬, enz., pl ‫ ;בינות‬Deut 4:6‡; ‫בינת אדם‬ ‫ בית־המרחק‬Bet-Merhak, gehucht aan de
Kidron 2Sam 15:17
Spr 30:2 menselijk begrip; ‫לשון אין בינה‬
Jes 33:19 onbegrijpelijke taal ‫ בית־המרכבות‬Bet-Hamarkabot in Simeon
Joz 19:5
‫ ביצה‬f ei; pl ‫ביצים‬, cs ‫ביצי‬, sf ‫ביציה‬, ‫ בית־העמק‬Bet-Emek in Aser Joz 19:27
‫ ;ביציהם‬Deut 22:6 Jes 10:14 Jes 59:5 Jes 59:5 ‫ בית־הערבה‬Bet-Araba Joz 15:6 Joz 15:61
Job 39:14† Joz 18:22
‫ בירה‬f kasteel, burcht; meestal Susan; pl ‫ בית־הרם‬Bet-Haram Joz 13:27; = ‫בית־הרן‬
‫ ;בירניות‬Est 1:2+;Dan 8:2 ‫ בית־הרן‬Bet-Haran in Gad Num 32:36
Neh 1:1+;1Kron 29:1+;2Kron 17:12+ ‫ בית־השטה‬Bet-Sitta Re 7:22 'Acacia-dorp'
‫ בית־השמשי‬van Betsemes 1Sam 6:14
‫ בית‬I. m huis; cs ‫בית‬, sf ‫ביתי‬, pl ‫בתים‬, cs
‫ בית־חגלה‬Bet-Chogla in Benjamin Joz 15:6
‫ בתי‬sf ‫ בתיהם‬loc ‫ "ביתה‬naar huis,
‫ בית־חרון‬Bet-Horon Joz 10:10
huiswaarts, thuis; huis, gebouw Job 1:4; van
‫ בית־כר‬Bet-Kar in Juda 1Sam 7:11
binnen Gen 6:14; familie Gen 7:1 Gen 45:18 Ex 1:1;
‫ בית־לבאות‬Bet-Lebaot Joz 19:6
‫ בית־אב‬familie, geslacht;
‫ בית־לחם‬Betlehem in Juda Ruth 1:1
II. nloc Bet in vele plaatsnamen
‫ בית־לעפרה‬Bet-Le-Afra Mi 1:10 - 'Stofhuis'
‫ בית־און‬Bet-Awen Joz 7:2;
‫ בית־מלא‬Bet-Millo Re 9:6; 'het huis van
‫ בית־אל‬Betel zie ‫ביתאל‬
Millo'
‫ בית־ארבאל‬Bet-Arbel Hos 10:14
‫ בית־מעכה‬Bet-Maäka ; 2Sam 20:14=
‫ בית־בעל־מעון‬Bet-Baal-Meon Joz 13:17
‫אבל־בית־מעכה‬
zonder ‫ בית‬Num 32:18
‫ בית־נמרה‬Bet-Nimra Num 32:36
‫ בית־בעל־פעור‬Bet-Baal-Peor = Peor, Bet-
‫ בית־עדן‬Bet-Eden Am 1:5
Peor, Baal-Peor
‫ בית־עזמות‬Bet-Azmawet Neh 7:28
‫ בית־בראי‬Bet-Biri in Simeon 1Kron 4:31
‫ בית־ענות‬Bet-Anot in Juda; ook ‫בית־ענת‬
‫ בית־ברה‬Bet-Bara Re 7:24
Joz 15:59
‫ בית־גדר‬Bet-Gader in Juda 1Kron 2:51; ook
‫ בית־ענת‬Bet-Anat Joz 19:38
‫גדר‬
‫ בית־עקד‬Bet-Eked 2Kon 10:12; 'Scheerhuis
‫ בית־גמול‬Bet-Gamul in Moab Jer 48:23
van de herders'
‫ בית־דבלתים‬Bet-Diblataim Jer 48:22; =

46
‫ב‬
‫ בית־עשתרות‬Bet-Astarot 1Sam 31:10 'het ‫ בכה‬m geween Ezr 10:1†
huis van Astarot' ‫ בכור‬adj eerstgeborene Job 1:13 Job 18:13; zie
‫ בית־פלט‬Bet-Pelet in Juda Joz 15:27 Neh 11:26 ‫בכר‬
‫ בית־פעור‬Bet-Peor in Moab Joz 15:58
‫ בית־פצץ‬Bet-Pazes in Issachar Joz 19:21 ‫ בכורה‬f eerstgeboorterecht; zie ‫בכרה‬
‫ בית־צור‬Bet-Zur in de bergen van Juda ‫ בכורה‬f vroege vrucht, met name vijg; sf
Joz 15:58 Neh 3:16 ‫ בכורה‬Jes 28:4, pl ‫כרות‬9 ‫ ;הב‬Jer 24:2 Hos 9:10
‫ בית־רחוב‬Bet-Rechob bij Dan Re 18:28; ook Mi 7:1†
‫רחוב‬ ‫ בכורים‬m eerstelingen van de oogst, ook
‫ בית־רפא‬Bet-Rafa 1Kron 4:12; 'het huis van ‫כרים‬9 ‫ ;ב‬cs ‫ בכורי‬Ex 23:16; ‫כרים‬9 ‫לחם הב‬
Rafa'
Lev 23:20 brood van het eerste graan; ‫ראשית‬
‫ בית־שאן‬Bet-Sean Joz 17:11; ook ‫בית־שן‬ ‫כרי אדמתך‬9 ‫ ב‬Ex 23:19 het eerste van het
‫ בית־שמש‬Bet-Semes Joz 15:10 eerste van de oogst: het beste
‫ בית־תפוח‬Bet-Tappuach Joz 15:53
'Appelhuis' ‫ בכורת‬nm Bekorat, voorvader van Saul,
1Sam 9:1†
‫ ביתאל‬nloc Betel, ook ‫ ;בית־אל‬Gen 12:8‡
‫ בכות‬f het geween; ‫אלון בכות‬, Rebecca's
‫ ביתן‬m paleis; cs ‫ ;ביתן המלך‬Est 1:5 Est 7:7 graf, met de treureik; Gen 35:8†
Est 7:8†
‫ בכי‬m geween; sf ‫ קול בכיי‬Ps 6:9 het geluid
‫ בכא‬m balsemstruik, pl ‫ ;בכאים‬2Sam 5:24 van mijn wenen; ‫ ויתן את־קולו בבכי‬Gen 45:2
1Kron 14:14 1Kron 14:15;
Jozef barstte in tranen uit; ‫ בכי נהרות‬het
‫ אמק הבכא‬Ps 84:7; dal van de wenen der stromen Job 28:11 = de bronnen
balsemstruiken, pijnbomendal, dor dal
van de rivieren
waar gom of hars uit struiken drupt of
'weent', vgl. ‫בכה‬, vandaar ook wel ‫ בכים‬nloc Bokim bij Gilgal, Re 2:1†
'tranendal' ‫ בכירה‬f oudste, eerste dochter Gen 19:31-
‫ בכה‬q wenen, bewenen; pf ‫בכה‬, ‫בכתה‬, Gen 19:37 Gen 29:26 1Sam 14:49†

‫בכיתי‬, enz.; ipf ‫ויבכה‬, ‫ויבך‬, ‫תבכה‬, ‫תבך‬, ‫ בכית‬f bewening, rouw; sf ‫ ימי בכיתו‬zijn
‫תבכי‬, ‫ אבכה‬en vragend ‫ האבכה‬Zach 7:3; rouwtijd Gen 50:4†
ipf P ‫ יבכו‬P ‫יבכיון‬, ‫תבכו‬, ‫ ;תבכינה‬imp
‫ בכר‬pi de eerste, vroegste zijn; ipf ‫יבכר‬
mm ‫ בכו‬Jer 22:10 Joël 1:5, imp ff ‫בכינה‬
frisse, vroege vruchten dragen; inf
Eze 47:12
2Sam 1:24; inf abs ‫בכו‬, ‫בכה‬, cs ‫ ;לבכות‬inf
‫ לא יוכל לבכר‬Deut 21:16 hij kon niet tot
sf ‫ ולבכתה‬Gen 23:2 'en om haar te bewenen';
eerstgeborene maken;
pt ‫בכה‬, ‫בוכיה‬, ‫ בכים‬Gen 21:16 Ruth 1:14
pu als eerstgeborene aan G-d vervallen; ipf
Job 2:12;
‫בכר‬9 ‫ י‬Lev 27:26
pi bewenen, wenen om; pt ‫מבכה על‬
hi voor het eerst baren; pt ‫ מבכריה‬Jer 4:31;
Jer 31:15, ‫ מבכות את־‬Eze 8:14 bewenend

47
‫ב‬
‫ בכר‬adj eerstgeborene Gen 10:15 Gen 25:13; ook ‫ בלג‬hi flitsen, stralen; blij zijn; ipf ‫אבליגה‬
‫בכור‬, cs ‫ בכר‬Job 18:13 ‫בכור‬, sf ‫בכרו‬, pl cs ik zal (weer) vrolijk
Ps 39:14 Job 9:27 Job 10:20
‫בכורי‬, sf ‫בכוריהם‬, ff ‫בכורות‬ zijn; pt ‫ המבליג‬Am 5:9 die doet flitsen. †
overdrachtelijk: de eerste, d.w.z. de beste of ‫ בלגה‬nm Bilga, priester; ook ‫ בלגי‬Neh 10:9;
de ergste Neh 12:5 Neh 12:18 1Kron 24:14†
‫ בכור מות‬Job 18:13 de eerstgeborene = de
Prins van het dodenrijk? een ziekte? ‫ בלגי‬nm Bilgai; zie ‫ בלגה‬Neh 10:9
‫ בכורי דלים‬Jes 14:30 de armsten der armen ‫ בלדד‬nm Bildad de Suchiet, vriend van Job;
indien juist Job 2:11 Job 8:1 Job 18:1 Job 25:1 Job 42:9†

‫ בכר‬m kameel, dromedaris; pl cs ‫בכרי מדין‬ ‫ בלה‬q versleten, afgedragen zijn; ook fig.
f ‫ בכרה קלה‬Jer 2:23 'snelle, lichte
Jes 60:6; Gen 18:12; pf ‫בלתה‬, ‫ ;בלו‬ipf ‫יבלה‬, ‫תבלה‬,
kamelin' ‫יבלו‬, Joz 9:13 Neh 9:21 Job 13:28 Ps 32:3; inf sf
‫ בכר‬nm Beker of Becher, 1. zoon van Efraïm ‫ בלתי‬Gen 18:12 'mijn versleten zijn = nu ik
Num 26:35; gent ‫ ;בכרי‬2. zoon van Benjamin oud ben'
Gen 46:21 1Kron 7:6+ pi slijten, doen slinken of wegteren; pf ‫בלה‬
Klaagl 3:4; ipf K ‫ יבלו‬Job 21:13 (een leven)
‫ בכרה‬f eerstgeboorterecht; ook ‫ ;בכורה‬sf slijten Q ‫ יכלו‬voltooien; inf ‫ לבלות‬Ps 49:15
‫בכרתך‬, ‫בכרתו‬, ‫ ;בכרתי‬Gen 25:31-Gen 27:36 om te vergaan, inf sf ‫ לבלתו‬1Kron 17:9 hem
Esau; Gen 43:33 de broeders van Jakob; te mishandelen; pt K ‫ מבלהים‬Ezr 4:4 Q
1Kron 5:1 1Kron 5:2 Ruben; Deut 21:17 erfrecht
‫' מבהלים‬die schrik aanjagen'; zie ‫בהל‬
‫ בכרה‬f kamelin; zie ‫בכר‬ zie ‫ בלה‬versleten
‫כרה‬9 ‫ ב‬f vroege vijgen Jer 24:2; zie ‫בכורה‬ ‫ בלה‬adj versleten, oud; f ‫ בלה‬Eze 23:43, pl
‫ בכרו‬nm Bokeru zoon van Asel, 1Kron 8:38 ‫בלים‬, ‫ בלות‬Joz 9:4+; †
1Kron 9:44† ‫ בלה‬nloc Bala Joz 19:3: zie ‫ בלהה‬of zie
‫ בכרי‬nm Bikri, vader van Seba, 2Sam 10:1- ‫;בעלה‬
Eze 23:43 'verlepte lor', zie ‫בלה‬, maar
2Sam 20:22†
onzeker
‫ בכרי‬gent Bakriet Num 26:35; zie ‫בכר‬
‫ בלהה‬I. nf Bilha; bijvrouw van Jakob
‫ בל‬nm Bel, afgod van de Babyloniërs = Gen 30:3;
Marduk Jes 46:1 Jer 50:2 Jer 51:44† II. nloc Bilha 1Kron 4:29 = ‫ בעלה‬in Simeon
‫ בל‬prep niet, zonder, geen; Jes 14:21‡; alleen ‫ בלהה‬f dodelijke schrik, ramp; pl ‫בלהות‬, cs
dichterlijk; nauwelijks Jes 40:24 ‫ ;בלהות‬Jes 17:14;Eze 26:21+;Ps 73:19;Job 18:11+
‫ בלאדן‬nm Baladan, vader van Merodak- ‫ בלהן‬m Bilhan, 1. zoon van Eser Gen 36:27
Baladan; 2Kon 20:12 Jes 39:1† 1Kron 1:42; 2. zoon van Jedia 1Kron 7:10
‫ בלאשצר‬nm Belsassar Dan 5:30; zie ‫ בלוי‬m lompen; pl cs ‫בלואי‬, ‫ ;בלוי‬Jer 38:11
‫ בלשאצר‬Dan 8:1 Jer 38:12†

48
‫ב‬
‫ בלט‬adv heimelijk, zie ‫ ;לט‬1Sam 18:22 1Sam 24:5 ‫ בלע‬I.q slokken, opslokken, verzwelgen
Ruth 3:7† (doen omkomen); pf ‫בלע‬, ‫בלע‬, sf ‫בלעני‬,
‫ בלטשאצר‬nm Beltesassar, Baltasar, naam ‫ ;בלעונו‬ipf ‫יבלע‬, ‫ויבלע‬, ‫ תבלענה‬Gen 41:7
en ‫ ותבלען‬Gen 41:24, sf: 3m+3f ‫יבלענה‬
van Daniël Dan 1:7-Dan 10:1†; vgl. ook
Jes 28:4, 3f+3mm ‫ תבלעמו‬Ex 15:12; inf ‫לבלע‬
‫ בלאשצר‬Dan 5:30 Dan 8:1
Jona 2:1, sf ‫ בלעי‬Job 7:19; ‫ את־בלעו‬Jer 51:44,
‫ בלי‬prep niet, zonder, geen Gen 31:20‡; ‫בלי‬ zie ‫' בלע‬wat hij verslonden heeft'
‫ פשע‬zonder zonde Job 33:9; ‫בלי־דעת‬ ni verzwolgen, verdelgd worden; pf ‫נבלע‬
zomaar, onverhoeds Deut 4:42; Hos 8:8
subst : niets, ondergang Jes 38:17 ‫על־בלי־מה‬ pi verslinden; pf ‫ ;בלע‬ipf ‫ ;יבלע‬inf ‫;בלע‬
Job 26:7 (de aarde opgehangen) aan het niets; pt ‫ מבלעיך‬die u verslindt; Hab 1:13 Ps 21:10
‫ בבלי־דעת‬onbedoeld, niet voorbedacht Job 2:3 Klaagl 2:5 Klaagl 2:8;
Joz 20:3‡ Spr 19:28 ‫ יבלע‬verzwelgt; Reymond:
‫ מבלי‬bij gebrek aan Deut 9:28 Jes 5:13‡; ‫מבלי‬ verspreidt, zie II ? ; of lees ‫ יבע‬, zie ‫בעה‬
‫ עבר‬zonder dat nog iemand langsgaat Sef 3:6 hi 'laten uitstromen'
‫ המבלי‬vragend: is het soms bij gebrek aan Num 4:20 ‫' כבלע‬ook maar een ogenblik'; vgl.
Ex 14:11 2Kon 1:3‡; Job 7:19;
‫ לבלי־חק‬grenzeloos, mateloos Jes 5:14 II.pu medegedeeld worden; ipf ‫בלע‬9 ‫י‬
‫ בליל‬m voer; sf ‫ ;בלילו‬Job 24:6 Jes 30:24 Job 6:5† Job 37:20 2Sam 17:16;
III.ni vertroebeld, verward, beneveld zijn;
‫ בלימה‬f het niets Job 26:7 = ‫' בלי מה‬zonder
pf ‫ נבלעו‬Jes 28:7 beneveld (door wijn);
wat'; zie ‫בלי‬, ‫מה‬
pi verwarren, in de war schoppen; ipf
‫ בליעל‬m waardeloos, goddeloos; Deut 13:14‡; ‫ אבלע‬Jes 19:3; imp ‫ בלע‬Ps 55:10
het kwaad Nah 1:11 Nah 2:1; ‫ איש בלי" על‬slecht pu verward zijn; pt Jes 9:15 ‫בלעים‬9 ‫מ‬
volk 2Sam 23:6; slecht mens Job 34:18 hitp verward zijn of raken; ipf ‫תתבלע‬
‫ בלל‬q vermengen, roeren / met olie Ps 107:27
overgieten; pf ‫ בלל‬Gen 11:9, ‫ בלתי‬Ps 92:11 ik ‫ בלע‬I. m het opgeslokte; sf ‫ בלעו‬Jer 51:44 'wat
ben overgoten; ipf ‫ וי" בל‬Re 19:21 hij gaf voer, hij heeft opgeslokt' †
1pl ‫ ונבלה‬Gen 11:7 laten wij verwarren II. m verwarring? verderf? P ‫ בלע‬Ps 52:6
;Babylonische spraakverwarring, vandaar ‫ דברי בלע‬verwarrende of vernietigende
‫ ;בבל‬pp ‫בלול‬, ‫בלולה‬, pl ff ‫ בלולת‬Ex 29:2‡; woorden;
met olie gemengd of begoten; III. nloc Bela, later ‫ צער‬Gen 14:2 Gen 14:8†;
hitpo zich vermengen; ipf ‫ יתבולל‬Hos 7:8 IV. nm Bela, 1. zoon van Beor, koning van
‫ בלם‬q beteugelen, intomen; inf ‫ לבלום‬Ps 32:9† Edom, P ‫בלע‬, Gen 36:32 1Kron 1:43+; 2. zoon
van Benjamin Gen 46:21 Num 26:38 Num 26:40
‫ בלס‬q moerbeivijgen verbouwen; pt ‫בולס‬ 1Kron 7:6 1Kron 8:1+; gent ‫ ;הבלעי‬3. zoon van
‫ שקמים‬Am 7:14 vijgenteler
Azaz, 1Kron 5:8

49
‫ב‬
‫ בלעדי‬prep zonder, behalve, buiten (de wil ‫ בן‬I. m zoon; cs ‫בן‬, ‫בן‬, sf ‫בנך‬, ‫ בנה‬Ex 4:25,
van ...) om; sf ‫ בלעדי‬P ‫בלעדי‬, ‫;בלעדיך‬ pl ‫בנים‬, cs ‫בני‬, sf ‫ ;בניך‬1. zoon Job 1:2,
Gen 14:24 buiten mij om, niets voor mij; kind Ruth 1:1, jongeling Hoogl 2:3 Spr 7:7; 2. lid
Gen 41:16 het gaat niet van mij uit; van een groep ‫ בני אדם‬mensen, ‫בני‬
‫ מבלעדי‬anders dan, afgezien van Num 5:20‡ ‫ ישראל‬Israëlieten; ‫אלהים‬$ ‫ בני‬engelen
Job 1:6, hemelwezens Gen 6:4; 3. leeftijd
‫ בלעי‬gent van Bela, Belaïeten Num 26:38
‫ בן־חמש מאות שנה‬Gen 5:32 op de leeftijd
‫ בלעם‬I. nm Bileam, zoon van Beor, Balaäm van 500 jaar; ook van zaken ‫שבן־לילה היה‬
de profeet, Num 22:5‡ Jona 4:10 die in ééeen nacht ontstond; 4.
II. nloc Bileam=Jiblam 1Kron 6:55; zie ‫יבלעם‬ eigenschap ‫ בן־חיל‬Num 17:25 1Sam 14:52
‫ בלק‬q verwoesten; pt ‫ בולקה‬Jes 24:1 die het weerbare man;
land verwoest, woest maakt; NB: ‫ מבנים‬Jer 49:7 zie ‫ בין‬pt 'van de
pu verwoest worden; pt ‫בלקה‬9 ‫ מ‬Nah 2:11† verstandigen'
II. nm Ben 1Kron 15:18 in persoonsnamen:
‫ בלק‬nm Balak, koning van Moab, Num 22:2‡
‫ בן־אבינדב‬Ben-Abinadab 1Kon 4:11
‫ בלשאצר‬nm Belsassar, laatste koning van ‫ בן־אוני‬Ben-Oni = Benjamin Gen 35:18; 'kind
de Chaldeeën Dan 5:30 van mijn smart'
‫ בלשן‬nm Bilsan, teruggekeerde balling; Ezr 2:2 ‫ בן־גבר‬Ben-Geber 1Kon 4:13; de zoon van
Neh 7:7† Geber
‫ בן־דקר‬Ben-Deker 1Kon 4:9
‫ בלתי‬prep conj niet; behalve, zonder Gen 21:26; ‫ בן־הדד‬Ben-Hadad 1Kon 15:18; verschillende
zonder dat Gen 43:3;
koningen van Damascus
‫ לבלתי‬+inf om niet te .. Gen 3:11‡;
‫ בן־זוחת‬Ben-Zochet 1Kron 4:20
‫ מבלתי‬+inf omdat niet Num 14:16 Eze 16:28†
‫ בן־חור‬Ben-Chur 1Kon 4:8; officier onder
‫ במה‬I. f hoogte, veelal heidense offerhoogte; Salomo
loc ‫הב "מתה‬, pl ‫במות‬, cs ‫ במות‬Num 22:41, ‫ בן־חיל‬Ben-Chail 2Kron 17:7
‫ במותי‬en ‫מתי‬0 ‫ב‬, pl sf ‫במותי‬, ‫;במותיך‬ ‫ בן־חנן‬Ben-Chanan 1Kron 4:20
Lev 26:30‡ ‫ בן־חסד‬Ben-Chesed 1Kon 4:10; of 'zoon van
II. nloc Bama Eze 20:29 'Hoogte' ‫' חסד‬
‫ במהל‬nm Bimhal, zoon van Jaflet 1Kron 7:33† ‫ בן־ימין‬Benjamin, zie ‫בנימין‬
‫ בן־עמי‬Ben-Ammi Gen 19:38
‫ במו‬prep met, in, door; lange vorm van ‫;ב‬
Jes 25:10‡ ‫ בנה‬q bouwen, weer opbouwen, in stand
houden, fig: nageslacht opbouwen,
‫ במות‬nloc Bamot in Moab Num 21:19‡, ook ondersteunen;
‫ במות בעל‬vgl ‫' במה‬hoogte'
q pf ‫בנה‬, ‫בנתה‬, ‫בניתה‬, ‫ בניתם‬Am 5:11,
‫ במות ארנן‬adj de hoogten van Arnon enz.; sf: 3m+3m ‫בנהו‬, 1+3mm ‫בניתים‬
Num 21:28; het volk van Arnon over de Jer 33:7, 1+3f ‫ ;בניתיה‬ipf ‫יבנה‬, ‫ויבנה‬, ‫וי" בן‬,
Jordaan ‫תבנה‬, ‫אבנה‬, ‫יבנו‬, ‫תבנו‬, 1pl ‫( נבנה‬ook

50
‫ב‬
ni pt!), sf ‫ ;יבנהו‬imp ‫בנה‬, ‫ ;בנו‬inf abs Simeon 1Kron 4:36; 4. en anderen in
‫בנו‬, cs ‫בנות‬, ‫לבנת‬, ‫לבנות‬, sf ‫בבנתכם‬ Eze ,Ezr ,1Kron ,2Kron
Joz 22:16 Joz 22:19; pt ‫ בנה‬Gen 4:17, cs ‫בונה‬
‫ בניה‬f gebouw, zie ‫ ;בנין‬Eze 41:13†
Ps 147:2, pl ‫בנים‬, cs ‫בני‬, sf ‫בניך‬, ‫ ;בניו‬pp
‫ בנוי‬Re 6:28 Hoogl 4:4, ‫ בנויה‬Ps 122:3, ‫בנוים‬ ‫ בני יעקן‬nloc Bene-Jaäkan Num 33:31 =
Neh 7:4 ‫בארות בני־יעקן‬
ni gebouwd worden, nageslacht krijgen; pf ‫ בנים‬m kampvechter, kampioen (Goliat)
3m ‫נבנה‬, 3f ‫נבנתה‬, 2f ‫ נבנית‬Jer 31:4, 3pl 1Sam 17:4 1Sam 17:23; 'tussenkamper' vgl. ‫בין‬
‫ ;נבנו‬ipf ‫יבנה‬, ‫תבנה‬, ‫אבנה‬, 3ff ‫;תבנינה‬ ‫ בנימין‬nm Benjamin, zoon van Jakob
inf ‫ להבנות‬Hag 1:2 Zach 8:9 pt ‫הנבנה‬
gent ‫ בן־ימיני‬1Sam 9:21 1Kron 27:12
Gen 35:18‡;
1Kron 22:19; elders: ‫ נבנה‬q ipf 1pl 'wij zullen
Benjamiet, Benjaminiet
bouwen';
NB: verwarring mogelijk: ‫' בנו‬bij ons', zie ‫ בנין‬m bouw, gebouw, Eze 40:5-Eze 42:10†
‫' בנת ;ב‬dochters van', zie ‫בת‬ ‫ בנינו‬nm Beninu, hoofd van het volk,
‫ בנוי‬nm Binnui, 1. familie van teruggekeerden Neh 10:14†

Neh 7:15= ‫ בני‬Ezr 2:10; 2. uit Pachat-Moab, ‫ בני־רשף‬m 'zonen van Resef' Job 5:7 vonken;
met vreemde vrouw Ezr 10:30; 3. uit de zie ‫רשף‬
familie van Bani Ezr 10:38; 4. vader van
‫ בנעא‬nm Bina, zoon van Mosa; 1Kron 8:37
Noadja Ezr 8:33; 5. bouwer aan de stadsmuur
1Kron 9:43†
Neh 3:24 Neh 10:10 Neh 12:8
‫ בנתי‬f mijn dochters; zie ‫ בת‬Ruth 1:11
‫ בנות‬f dochters, zie ‫;בת‬
‫ בסודיה‬nm Besodja, vader van Mesullam de
‫ בני‬nm Bani, 1. een Gadiet 2Sam 23:36; 2. poorthersteller Neh 3:6†
zanger 1Kron 6:31, zie ook ‫ ;בנוי‬3.
teruggekeerde uit de stam Juda 1Kron 9:4; 4. ‫ בסי‬nm Besai, tempelknecht Ezr 2:49 Neh 7:52†
een of meer personen Ezr 2:10 zie ook ‫? ;בנוי‬ ‫ בסס‬vertrappen; zie ‫בוס‬
= Ezr 10:29 Ezr 10:34 Ezr 10:38 Neh 10:15; ?=
Neh 3:17 Neh 8:7 Neh 9:4 Neh 10:14 Neh 11:22†
‫ בסר‬m onrijpe (zure) druiven, coll.; sf ‫;בסרו‬
Jes 18:5 Jer 31:29 Jer 31:30 Eze 18:2 Job 15:33†
‫בני‬9 nm Bunni, 1. leviet Neh 9:4; 2. leider van
het volk Neh 10:16; 3. andere leviet; zie ‫בוני‬
‫ בעבור‬-1. prep wegens, omwille van,
dankzij, door de schuld van; sf ‫בורך‬" ‫בע‬,
Neh 11:15
‫בעבורם‬, enz.; Gen 3:17 Gen 18:29 Gen 26:24‡;
‫ בני־ברק‬nloc Bene-Berak in Dan Joz 19:45 -2. conj opdat, met de bedoeling dat
‫ בניה‬nm Benaja; ook ‫בניהו‬, 1. zoon van Gen 21:30 Gen 27:4‡

Jojada, hoofd van de wacht van David, ‫ בעד‬prep om, voor, ten behoeve van,
2Sam 8:18‡; 2. held van David uit Piraton afsluitend, enz., cs ‫בעד‬, sf ‫בעדי‬, ‫בעדנו‬,
2Sam 23:30 1Kron 11:31 1Kron 27:14; 3. vorst in voorbeelden :
‫ ויסגר יהוה בעדו‬Gen 7:16 sloot de deur

51
‫ב‬
achter hem; ‫ בעיר‬m m vee, lastdieren; sf ‫בעירו‬, enz.;
‫ עצר יהוה בעד כל רחם‬Gen 20:18 had alle Gen 45:17 Num 20:4 Num 20:8 Num 20:11 Ps 78:48†
moederschoot afgesloten; niet verwarren met ‫' עיר‬stad' b.v. Re 8:27;
‫ בעד החלון‬Gen 26:8 Joz 2:15 Re 5:28 door het Ex 22:4 waarschijnlijk: zijn brand (i.v.m.
raam; afbranden van een veld)
‫ מבעד לצמתך‬Hoogl 4:1 'door je sluier heen' ‫ בעל‬q bezitten, beheersen, tot vrouw nemen;
‫ בעד יד השער‬1Sam 4:18 naast de poort; pf P ‫ בעל‬Mal 2:11, ‫ בעלתי‬Jer 3:14 Jer 31:32,
‫ עור בעד עור‬Job 2:4 een huid voor een huid; ‫ בעלו‬1Kron 4:22, sf: 3m+3f ‫ ובעלה‬Deut 24:1,
2m+3f ‫ ובעלתה‬Deut 21:13 3mm+1pl ‫בעלונו‬
‫ יתפלל בעדך‬Gen 20:7 hij zal voor je bidden Jes 26:13; ipf ‫יבעל‬, sf ‫ יבעלוך‬Jes 62:5; pt
‫ בעה‬I.q doen zwellen; ipf ‫ תבעה‬Jes 64:1 pl+2f ‫ בעליך‬Jes 54:5; pp ‫' בעולה‬gehuwd'
zoals het vuur water doet (over-)koken; Jes 54:1 Jes 62:4, ‫עלת־‬9 ‫ ב‬Gen 20:3 Deut 22:22;
ni zwellen, bolstaan, pt ‫ נבעה‬Jes 30:13 een ni tot vrouw genomen worden; ipf ‫תבעל‬
overhangende muur; Jes 62:4 Spr 30:23†
II.q vragen, onderzoeken, naspeuren; ipf ‫ בעל‬m I. man, heer, eigenaar, inwoner(s);
‫ תבעיון‬Jes 21:12 jullie vragen; imp ‫בעיו‬ iemand met de eigenschap die volgt; sf
Jes 21:12 vraagt!
‫בעלי‬, ‫בעלה‬, pl ‫בעלים‬, cs ‫בעלי‬, sf ‫בעליו‬,
ni opgespoord worden; pf ‫ נבעו‬Ob 6 ‫;בעליהן‬
(verborgen schatten); † Ex 21:29 ‫ ;בבעליו‬tegen zijn meester (vorm
‫ בעור‬nm Beor, 1. vader van koning Bela van mv., betekenis ev.); ‫ בעלי ברית‬Gen 14:13
Edom, Gen 36:32 1Kron 1:43†; 2. vader van de bondgenoten; ‫ בעל אשה‬Ex 21:3 gehuwde
profeet Bileam, Num 22:5‡ man; ‫ מי בעל דברים‬Ex 24:14 degene die een
kwestie heeft;
‫ בעותים‬m verschrikkingen; cs ‫בעותי‬, sf
II. nm de god Baäl, ‫ הבעלים‬Re 2:11 de
‫ ;בעותיך‬vgl. ‫ ;בעת‬Ps 88:17 Job 6:4†
plaatselijke Baäls; en zo nloc Baäl, plaats
‫ בעז‬I. nm Boaz Ruth 2:1-Ruth 4:21;1Kron 2:11 waar de god vereerd werd
1Kron 2:12† ‫ בעל־ברית‬Baal-Berit Re 8:33, 'heer van het
II. n de linkerzuil in de voorhal van de verbond'; Filistijnse god;
tempel 1Kon 7:21 2Kron 3:17† ‫ בעל־גד‬Baal-Gad Joz 11:17; aan de voet van
‫ בעט‬q trappen (de achterbenen uitslaan); ipf de Hermon
‫ תבעטו‬1Sam 2:29 verachten; ‫ ויבעט‬Deut 32:15 ‫ בעל־המון‬Baal-Hamon Hoogl 8:11 ; mogelijk
en trapte † ‫בעל חמון‬
‫ בעל־זבוב‬Baalzebub, de 'vliegengod'
‫ בעי‬m 'aan iemand die is neergestort? Job 30:24
2Kon 1:2, zie ‫זבוב‬
onzeker; 'aan een puinhoop': zie ‫' ;עי‬aan een
‫ בעל־חנן‬Baal-Chanan, koning van Edom
drenkeling' veronderstelt: ‫בטבע‬, vgl.
Gen 36:38 1Kron 27:28
‫ ;תבע‬Can'48
‫ בעל־חצור‬Baal-Chasor 2Sam 13:23 in

52
‫ב‬
Benjamin, kortweg ‫חצור‬ ‫ בענא‬nm Baäna, 1. zoon van Achilud
‫ בעל־חרמון‬Baal-Hermon Re 3:3 = ‫בעל־גד‬ 1Kon 4:12;
2. zoon van Chusai 1Kon 4:16; 3.
‫ בעל־מעון‬Baal-Meon in Ruben Num 32:38 = vader van Sadok Neh 3:4 = ‫בענה‬
‫בית־בעל־מעון‬ ‫ בענה‬nm Baäna 1. aanvoerder onder Saul
‫ בעל־פעור‬Baal-Peor Num 25:3 Hos 9:10 2Sam 4:2-2Sam 4:9†; 2. vader van Cheleb
‫ בעל־פרצים‬Baal-Perasim 2Sam 5:20 2Sam 23:29 1Kron 11:30†; 3. teruggekeerde
‫ בעל־צפון‬Baal-Sefon Ex 14:2, in Egypte aan balling Ezr 2:2 Neh 7:7 Neh 10:28† = ‫באנא‬
de Schelfzee Neh 3:4
‫ בעל־שלשה‬Baal-Salisa 2Kon 4:42, bij Gilgal
‫ בעל־תמר‬Baal-Tamar Re 20:33, bij Gibea ‫ בער‬I.q verbranden, afbranden, uitbranden,
verteren; pf ‫בערה‬, ‫ ;בערו‬ipf ‫יבער‬,
‫ בעלה‬I. f meesteres, eigenares 1Kon 17:17; ‫תבער‬, ‫ יבערו‬Jer 10:8; pt ‫בער‬, ‫;בערה‬
iemand met de eigenschap die volgt; ‫בעלת‬ Jes 1:31 Ex 3:2 Est 1:12
‫ אוב‬1Sam 28:7 geestenbezweerster (de heks pi in brand steken; zie ook II: opruimen; pf
van Endor); ‫ בעלת כשפים‬Nah 3:4 tovenares; ‫ בער‬Lev 6:5, ‫ בערתם‬Jes 50:11, ‫ בערו‬Eze 39:9,
sf ‫ בערתיה‬Eze 21:4; ipf ‫יבער‬, ‫יבערו‬
II. nloc Baäla; loc ‫ בע "כתה‬naar Baäla; 1. = Eze 39:10, ‫ תבערו‬Ex 35:3; inf abs ‫בער‬
Kirjat-Jearim Joz 15:9 1Kron 13:6; 2. Joz 15:29 Jes 40:16 'brandhout', cs ‫ לבער‬Jes 44:15
ook ‫ בלה‬Joz 19:3 en ‫ בלהה‬1Kron 4:29 2Kron 13:11 en ‫ לבער‬Neh 10:35, sf ‫לבערם‬
‫ בעלות‬nloc Baälot in Juda Joz 15:24 ?= ‫בע ל‬ 2Kron 4:20; pt ‫ מבערים‬Jer 7:18;
of ‫;בעלת־בעור‬ pu aangestoken, brandend; pt P ‫מבערת‬
1Kon 4:16 in Alot; CAN'48 vertaalt in Bealot, Jer 36:22;
op grond van een lezing ‫בבעלות‬ hi afbranden, laten uitbranden; pf ‫הבערתי‬
Nah 2:14; ipf ‫ ויבער‬2Kron 28:3, ‫ יבער־‬Ex 22:4
‫ בעלי‬m mijn heer Hos 2:18; zie ‫בעל‬
Re 15:5, ‫ תבעיר‬Eze 5:2; pt ‫ מבער‬Ex 22:5
‫ בעלידע‬nm Beëljada 1Kron 14:7; zie ‫אלידע‬ II.pi opruimen, wegdoen, afgrazen,
zoon van David 2Sam 5:16 verwoesten; pf ‫בער‬, ‫ ;בערת‬ipf ‫יבער‬,
‫ בעליה‬nm Bealja 1Kron 12:6† ‫ ;נבערה‬inf ‫בער‬, ‫ ;לבער‬1Kon 14:10 2Kon 23:24
Deut 26:13 Jes 5:5;
‫ בעלי־יהודה‬nloc Baälé-Jehuda in Juda =
hi opruimen, wegvegen; ipf ‫ יבער־‬Ex 22:4
‫קרית־בעל‬, ‫ קרית־יערים‬Kirjat-Jearim
laten afgrazen of: afbranden; pt ‫מבעיר‬
‫ בעליס‬nm Balis, koning van de Ammonieten 1Kon 16:3;
Jer 40:14† III.ni dom worden of zijn; pf ‫ נבער‬Jer 10:14
‫ בעלת‬nloc Baälat in Dan bij Gezer; Joz 19:44 Jer 51:17, ‫ נבערו‬Jer 10:21; pt f ‫ נבע "רה‬Jes 19:11
1Kon 9:18 2Kron 8:6† ‫ בער‬adj m dom persoon, stommeling; vgl.
‫ בעלת־באר‬Baälat-Beer Joz 19:8 ‫ בער‬III; Ps 49:11 Ps 73:22 Ps 92:7 Spr 12:1
‫ בען‬nloc Beon Num 32:3 ?= ‫בית־בעל־מעון‬ Spr 30:2†

53
‫ב‬
‫ בערא‬nf Baära, vroegere vrouw van ‫ בצלאל‬nm Besaleël, 1. zoon van Uri,
Sacharaim 1Kron 8:8† kunstenaar, Ex 31:2‡; 2. zoon van Pachat
Moab, met uitheemse vrouw Ezr 10:30
‫ בערה‬f brand Ex 22:5†
‫ בעשיה‬nm Baäseja, voorvader van Asaf ‫ בצלות‬nm Baslut, tempelknecht Ezr 2:52;
1Kron 6:25†
Neh 7:54 ‫בצלית‬

‫ בעשא‬nm Basa, koning van Israel; 1Kon 15:16‡ ‫ בצלית‬nm Baslit of Baslut, tempelknecht
Neh 7:54; zie ‫בצלות‬
‫ בעשתרה‬nloc Beëstera in Manasse,
Levietenstad Joz 21:27; 1Kron 6:56 ‫עשתרות‬ ‫ בצע‬q doorsnijden; ipf P ‫ יבצע‬Job 27:8 P
‫ יבצעו‬Joël 2:8; imp+3mm ‫ ובצעם‬Am 9:1; inf
‫ בעת‬ni overvallen worden, schrikken; pf ‫ בצע‬Eze 22:27; pt ‫בוצע‬, ‫ בצע‬Jer 6:13‡;
‫נבעת‬, Est 7:6 1Kron 21:30, ‫ נבעתי‬Dan 8:17; doorbreken, bres slaan Joël 2:8 Am 9:1;
pi overvallen, schrik aanjagen; pf sf: 3f+3m afsnijden Jer 6:13 doden Job 27:8; afzetter
‫ ובעתתו‬1Sam 16:14, 3f+1 ‫ בעתתני‬Jes 21:4, (woekeraar) Ps 10:3 Spr 1:19
‫תהו‬9 ‫ בע‬Job 18:11; ipf ‫ תבעת‬Job 13:11, sf: pi af-, doorsnijden (intensief, met kracht of
3f+2m P ‫ תבע "תך‬Job 33:7, 3f+1 ‫תבעתני‬ definitief); ipf ‫ יבצע‬Jes 10:12, ‫תבצענה‬
Job 7:14 Job 9:34 Job 13:21+; 3mm+1 ‫תני‬9 ‫יבע‬ Zach 4:9, sf ‫ יבצעני‬Job 6:9 Jes 38:12, ‫ותבצעי‬
2Sam 22:5, ‫ יבעתוני‬Ps 18:5, 3mm+3m Eze 22:12; voltooien, vervullen Jes 10:12
‫תהו‬9 ‫ יבע‬Job 3:5 Job 15:24; pt ‫מבעתך‬ Zach 4:9 Klaagl 2:17; Eze 22:12 afsnijden =
1Sam 16:15 afzetten, benadelen
‫ בעתה‬f schrik Jer 8:15 Jer 14:19† ‫ בצע‬m snee, breuk; P ‫בצע‬, sf ‫בצ "עך‬, ‫בצעך‬,
‫ בץ‬m slijk Jer 38:22† ‫ בצעו‬, ‫ ;בצעם‬wat van iets wordt
afgebroken of gesneden, stukje zilver
‫ בצה‬f moeras, zomp; pl sf ‫ ;בצותיו‬Eze 47:11
Re 5:19; plaats van de breuk Jer 51:13 ‫אמת‬
Job 8:11 Job 40:21†
‫ בצעך‬de el van uw afsnijding; voordeel,
‫ בצור‬adj hoog ommuurd en versterkt, steil, winst Gen 37:26 Job 22:3; vaak negatief:
onbereikbaar, onmogelijk; vgl. ‫ ;בצר‬f winstbejag, Ex 18:21†; afpersing Jes 33:15‡
‫בצורה‬, ff ‫צרות‬9 ‫ ;ב‬Num 13:28‡; Zach 11:2 K
‫ בצור‬Q ‫ בציר‬maar de Ketib volgend: ‫ בצענים‬nloc Elon-Besaännanim, Re 4:11 Q
‫אלון בצעננים‬, zie ‫ ;צעננים‬Joz 19:33 Re 4:11
'ontoegankelijk, ondoordringbaar'
‫ בצי‬nm Besai, voorvader van groep ‫ בצק‬q opzwellen; pf ‫ ב "צקה‬Deut 8:4, ‫ב "צקו‬
Neh 9:21; † vgl. ‫' בצק‬deeg'
teruggekeerde ballingen; Ezr 2:17 Neh 7:23
Neh 10:19† ‫ בצק‬m deeg; sf ‫ ;בצקו‬Ex 12:34+;2Sam 13:8
Jer 7:18 Hos 7:4†
‫ בציר‬m wijnoogst, cs ‫בציר‬, sf ‫;בצירך‬
Lev 26:5‡; Zach 11:2 ondoordringbaar, zie ‫ בצקת‬nloc Boskat, in de vlakte van Juda
‫בצור‬ Joz 15:39 2Kon 22:1†

‫ בצל‬m ui, pl ‫ בצלים‬Num 11:5†

54
‫ב‬
‫ בצר‬I.q druiven oogsten, afsnijden; ipf ‫תבצר‬ ‫ בקבקר‬nm Bakbakkar, leviet 1Kron 9:15†
Lev 25:5 Deut 24:21, ‫ ויבצרו‬Re 9:27, ‫תבצרו‬
‫בקי‬9 nm Bukki, 1. stamvorst van Num 34:22; 2.
Lev 25:11; pt ‫ בוצר‬Jer 6:9, ‫ בצרים‬Jer 49:9 Ob 5;
leviet, zoon van Abisua Ezr 7:4 1Kron 5:31
Lev 25:5+;Deut 24:21 Re 9:27; Ps 76:13 zie III. 1Kron 6:36†
hieronder; Jer 6:9 Jer 49:9 Ob 5;
II.q onbereikbaar, onmogelijk maken; pp ‫בקיה‬9 nm Bukkia, Bukkiahu, zanger, zoon van
ontoegankelijk, zie ‫ בצור‬adj Heman 1Kron 25:4+
ni onmogelijk, onbereikbaar zijn; ipf ‫יבצר‬ ‫ בקיע‬m breuk, scheur; pl ‫ בקעים‬Am 6:11, cs
Gen 11:6 Job 42:2 ‫ בקיעי‬Jes 22:9†
pi onbereikbaar maken (hoge muren
‫ בקע‬q splijten, klieven Ex 14:16‡; (stad, land)
bouwen); ipf ‫ ;תבצר‬inf ‫ לבצר‬Jes 22:10
veroveren 2Kron 21:17‡; doen opengaan, doen
Jer 51:53;
uitbreken Ps 74:15; pf ‫ בקע‬Ps 78:13, ‫בקעה‬
III.q verminderen, vernederen; ipf ‫יבצר‬
Jes 34:15, ‫ בקעת‬Ps 74:15‡; ipf ‫ויבקע‬,
‫ רוח נגידים‬Ps 76:13 maakt nederig de geest ‫ויבקעו‬, sf ‫ ;ויבקעוה‬imp sf ‫ ובקעהו‬Ex 14:16;
der vorsten; of: snijdt vorsten de adem af;
inf sf ‫ בקעם‬Am 1:13 2Kron 32:1; pt ‫בוקע‬
zoals ‫ בצר‬I.
Jes 63:12 Pr 10:9 en ‫ בקע‬Ps 141:7
‫ בצר‬I. nloc Beser, vrijstad in Ruben; Deut 4:43 ni gespleten worden, veroverd worden; pf
Joz 20:8 Joz 21:36 1Kron 6:63†; ‫ נבקע‬Job 26:8‡, ‫ נבקעו‬Gen 7:11‡, P ‫;נבקעו‬
II. nm Beser, zoon van Sofach 1Kron 7:37†; ipf ‫ יבקע‬P ‫יבקע‬, ‫תבקע‬, ‫ ;יבקעו‬inf
III. m goud(-erts) P ‫בצר‬, pl sf ‫בצריך‬ ‫ הבקע‬Eze 30:16;
Job 22:24 Job 22:25† pi openbreken, klieven; pf ‫ ;בקע‬ipf ‫יבקע‬,
‫ בצרה‬f droogte, schaarste Ps 9:10 Ps 10:1 Ps 81:8; ‫תבקע‬, ‫ ותבקענה‬2Kon 2:24; Gen 22:3‡
ook te lezen als ‫' ב הצרה‬in de nood' pu opengespleten of veroverd worden; ipf
3pl P ‫בקעו‬9 ‫ י‬Hos 14:1, pt ‫בקעה‬9 ‫ מ‬Eze 26:10,
‫ בצרה‬I. f kooi; Mi 2:12 lees ‫' בצרה‬in een kooi' ‫בקעים‬9 ‫ מ‬Joz 9:4
de Statenvertaling geeft Bosra (plaats); hi een stad innemen; ipf 1pl+3f ‫ונבקענה‬
II. nloc Bosra, 1. in Edom Gen 36:33‡; 2. in Jes 7:6
Moab Jer 48:24 ?= ‫ בצר‬nloc Beser ho ingenomen worden; pf ‫ הבקעה‬Jer 39:2
‫ בצרון‬m burcht, veste Zach 9:12† hitp splijten, openscheuren; pf P ‫התבקעו‬
Joz 9:13; ipf P ‫ יתבקעו‬Mi 1:4
‫ בצרת‬f schaarste, droogte; pl ‫ בצרות‬Jer 14:1
Jer 17:8† vgl. ‫בצרה‬ ‫ בקע‬m halve (sikkel) Gen 24:22 Ex 38:26†
‫ בקבוק‬nm Bakbuk, uit een familie van ‫ בקעה‬f dal, dalvlakte, vallei; cs ‫בקעת‬, pl
tempelknechten Ezr 2:51 Neh 7:53 ‫ ;בקעות‬Gen 11:2‡; ook in plaatsnamen als
‫בק‬9 ‫ בק‬m kruik, fles; 1Kon 14:3 Jer 19:1 Jer 19:10† ‫קת־און‬M‫ ב‬Am 1:5 Bikat-Awen of Dal van
Awen, ‫ בקעת מגדון‬Zach 12:11
‫בקיה‬9 ‫ בק‬nm Bakbukja, tempelzanger
Neh 11:17+
‫ בקק‬I.q leegplunderen, beroven; pf ‫ובקתי‬
Jer 19:7, sf ‫ בקקום‬Nah 2:3; pt ‫ בוקק‬Jes 24:1

55
‫ב‬
verwoesten, pl ‫ בקקים‬Nah 2:3 ‫ אבקש‬en ‫ואבקשה‬, ‫ יבקשו‬P ‫יבקשו‬,
ni verwoest, leeggeplunderd worden; pf ‫תבקשו‬, ‫נבקש‬, ‫ ונבקשה‬Ezr 8:23, sf
‫ ונבקה‬Jes 19:3; inf abs +ipf ‫הבוק תבוק‬ ‫ אבקשנו‬Spr 23:35, ‫תבקשם‬, ‫ויבקשהו‬,
Jes 24:3; de geest verliezen, van zinnen raken 1pl+3m ‫ ונבקשנו‬Hoogl 6:1; imp ‫בקש‬,
Jes 19:3 ‫ בקשו‬1Sam 28:7 Sef 2:3 en ‫ ובקשו‬Jer 5:1, sf
po leegplunderen; ipf ‫ ויבקקו‬Jer 51:2 ‫ ;בקשוני‬inf ‫לבקש‬, sf ‫לבקשני‬, ‫לבקשו‬,
leegplunderen; ‫ ;לבקשך‬pt ‫מבקש‬, ‫ מבקשים‬en
II.q weelderig groeien; pt ‫ בוקק‬Hos 10:1 ‫ המבקשים‬Ex 4:19 Jer 11:21, cs ‫מבקשי‬, sf
‫ בקר‬pi goed bekijken, onderzoeken; pf sf: ‫מבקשיו‬, enz.; opeisen Gen 31:39, zoeken
Hoogl 6:1
1+3mm ‫ ובקרתים‬Eze 34:11; ipf ‫יבקר‬
pu gezocht worden; ipf ‫בקש‬9 ‫ י‬Jer 50:20
Lev 13:36 Lev 27:33, ‫ אבקר‬Eze 34:12; inf ‫לבקר‬
Est 2:23, 2f ‫בקשי‬9 ‫ ות‬Eze 26:21 ge zult gezocht
2Kon 16:15 Ps 27:4 Spr 20:25; zorgen voor,
worden
omzien naar Eze 34:11; denken Spr 20:25;
2Kon 16:15 Ps 27:4 om G-d te raadplegen ? ‫ בקשה‬f verzoek, verlangen; sf ‫בקשתי‬,
‫ בקר‬m rundvee; cs ‫ ;בקר‬m coll; ff Gen 33:13 ‫בקשתך‬, enz., Est 5:3-Est 9:12 Ezr 7:6†
Job 1:14 'koeien'; ‫ בקר עלות‬Gen 33:13 ‫ בר‬I. m zoon (Aramisme), Spr 31:2 ‫ ;ברי‬Ps 2:12
zogende koeien; ‫ בקר בריאים‬1Kon 5:3 onzeker 'kust de zoon', 'bewijst hem
mestvee; ‫ בקר שנים‬Num 7:35 twee runderen; onderdanigheid?'
collectief, werkwoord doorgaans in het II. adj zuiver, rein, f ‫ברה‬, Hoogl 6:9 Ps 19:9
meervoud Job 11:4; schoon, leeg Spr 14:4; vgl. ‫ברר‬
III. m graan, Gen 41:35 Ps 65:14‡;
‫ בקר‬m morgen, ochtend ; pl ‫ ;בקרים‬Gen 1:5‡;
IV. m open veld, akker, Job 39:4
‫ לבקרים‬Jes 33:2 en ‫ לבקרים‬Job 7:18 'elke
morgen'; de volgende morgen, met ‫השכם‬ ‫ בר‬I. m zuiverheid, onschuld, 2Sam 22:21
'de volgende morgen vroeg'; ‫ לבקר‬Deut 16:4 2Sam 22:25=Ps 18:21 18:25;Job 22:30
tot de volgende morgen; spoedig, zo snel II. m kali, potas (als zeep), Jes 1:25 Job 9:30;
mogelijk Jer 21:12 III. m put; zie ‫בור‬
‫ בקרה‬f zorg, aandacht; sf ‫ בקרת‬Eze 34:12 ‫ ברא‬I.q scheppen (alleen van G-d), Gen 1:1;
vgl. ‫ בקר‬pi inf vgl. ‫ ברה‬i.v.m.vormverwarring; pf ‫ברא‬,
‫ בקרת‬f straf, tuchtiging Lev 19:20† ‫בראת‬, ‫בראתי‬, sf ‫ בראם‬Gen 5:2, ‫בראתם‬,
‫ ברתיו‬Jes 43:7+, ‫בראנו‬, ‫ בראה‬Jes 41:20
‫ בקש‬pi zoeken, vragen, eisen, opeisen Jes 45:18; ipf ‫ יברא‬Num 16:30, ‫ויברא‬
(vergelding eisen); veel vormen zonder Gen 1:21+; imp ‫ ברא‬Ps 51:12; inf ‫ ברא‬Gen 5:1;
dageesj!; pf ‫בקש‬, ‫בקש־‬, f ‫בקשה‬, pt ‫ ברא‬Jes 40:28‡, ‫ בוראך‬Jes 43:1, ‫בוראיך‬
‫בקשתי‬, ‫בקשו‬, ‫בקשתם‬, sf: 1+3m Pr 12:1;
‫ בקשתיהו‬en ‫בקשתיו‬, 3pl+3m ‫שהו‬9 ‫בק‬ ni geschapen worden; pf ‫ נבראת‬Eze 21:35,
2Kron 15:15, 3f+3mm ‫ בקשתם‬Hos 2:9, 3pl+1 ‫ נבראו‬Ex 34:10‡, P ‫ ונב "ראו‬Ps 148:5; ipf
‫שני‬9 ‫ בק‬Jes 65:1; ipf ‫יבקש‬, ‫תבקש‬, ‫תבקשי‬, ‫ יבראון‬Ps 104:30; inf sf ‫ הבראך‬Eze 28:13,

56
‫ב‬
‫ הבראך‬Eze 28:15, ‫ הבראם‬Gen 2:4 Gen 5:2; pt ‫ ;בחר‬imp ‫' ברו‬kiest' (als ambassadeur)
‫ נברא‬Ps 102:19; 1Sam 17:8
Ex 34:10 ‫ לא נבראו‬niet eerder gedaan,
‫ ברה‬nloc Bara, ‫ בית־ברה‬Re 7:24
vertoond;
II.hi zich tegoed doen; inf sf ‫להבריאכם‬ ‫ ברוך‬nm Baruch, 1. secretaris van Jeremia
Jer 32:12‡;2. zoon van Zabbai Neh 3:20
1Sam 2:29 ;
Neh 10:7; 3. vader van Maäseja Neh 11:5
III.pi rooien, stukhakken; pf ‫ובראת‬
Joz 17:15, sf:2m+3m ‫ ובראתו‬Joz 17:18 inf abs ‫ ברור‬adj rein; f ‫ ברורה‬Sef 3:9; vgl. ‫ברר‬
‫ ברא‬Eze 23:47; gescherpt Jes 49:2; adv. 'rein' Job 33:3
Eze 21:24 ‫' ברא‬kale plek?
‫ ברוש‬m cypres; pl ‫ברושים‬, ‫ ;ברשים‬sf
‫ בראדך בלאדן‬nm Merodach-Baladan ‫ ;ברשיו‬2Sam 6:5 Nah 2:4‡
2Kon 20:12 lees ‫ מרדך־בלאדן‬Jes 39:1
‫ ברות‬m cypres, pl ‫ ברותים‬Hoogl 1:17†; zie
‫ בראי‬nloc Biri in ‫בית־בראי‬ ‫ברוש‬
‫ בראיה‬nm Beraja, zoon van Simi 1Kron 8:21† ‫ ברות‬f voedsel Ps 69:22;
‫ברים‬9 ‫ בר‬m watervogels 1Kon 5:3; ganzen, ‫ ברות‬Klaagl 4:10; zie ‫ברה‬
zwanen ‫ ברותה‬nloc Berota, plaats in het Noorden
‫ ברד‬q hagelen; spikkelen ; vgl. ‫ברד‬ Eze 47:16†

gespikkeld; pf ‫ ברד‬Jes 32:19 het hagelt; ‫ ברזות‬nm Birzajit K 1Kron 7:31 Q zie ‫ברזית‬
klankspel met ‫ ירד‬q inf ‫ברדת היער‬
‫ ברזית‬adj Birzajit, K ‫ ;ברזות‬1Kron 7:31†
‫ ברד‬I. nloc Bered, P ‫ברד‬, plaats in de ‫ ברזל‬m ijzer Gen 4:22; (gereedschap) Pr 10:10,
woestijn Gen 16:14;
(boei) Ps 105:18; (metaal) Num 31:22; (hard als
II. nm Bered, kleinzoon van Efraïm
ijzer) Lev 26:19‡
1Kron 7:20
‫ ברזלי‬nm Barzillai, 1. Gileadiet aanvoerder
‫ ברד‬m hagel Ex 9:18‡; ‫ אבני הברד‬Joz 10:11 onder David 2Sam 17:27‡; 2. vader van Adriël
hagelstenen
2Sam 21:8† 3. priesterfamilie van
‫ ברד‬adj gevlekt, gespikkeld; pl ‫רדים‬9 ‫;ב‬ teruggekeerde ballingen Ezr 2:61 Neh 7:63†
Gen 31:10+;Zach 6:3+
‫ ברח‬q vluchten; weglopen, dwars door iets
‫ ברה‬I.q iets eten (om beter te worden van heenlopen Ex 36:33; pf ‫ברח‬, ‫ ברחו‬P ‫;ב "רחו‬
ziekte of zwakte); pf ‫ ברא‬2Sam 12:17; ipf pf ‫יברח‬, ‫תברח‬, ‫אברח‬, ‫יברחו‬, ‫תברחו‬
‫ אברה‬2Sam 13:6 2Sam 13:10; 1pl P ‫ ונב "רחה‬2Sam 15:14; imp ‫ברח‬, ‫;ברחו‬
pi voeden; inf ‫ לברות‬Klaagl 4:10 vgl. ‫;ברות‬ inf abs ‫ברוח‬, cs ‫לברח‬, sf ‫בברחי‬,
hi laten eten, te eten geven; ipf sf ‫ותברני‬ ‫בברחך‬, ‫ ;בברחו‬Gen 16:6‡
2Sam 13:5; inf ‫ להברות‬2Sam 3:35†; hi op de vlucht jagen, verdrijven; pf
II.q afvaardigen? vgl. ‫ ;ברית‬kiezen? zie ‫ הבריחו‬1Kron 8:13; ipf ‫ יבריח‬Spr 19:26,
‫ ויבריחו‬1Kron 12:16, sf ‫ יבריחנו‬Job 41:20,

57
‫ב‬
‫יחהו‬
" ‫ ואבר‬Neh 13:28; pt ‫ מברח‬Ex 26:28 gent ‫ ;בריעי‬3.
Gen 46:17 Num 26:44+;
2Sam 15:14 ?e?聼 sup>e?㇣? q ipf 1 nakomeling van Gerson 1Kron 23:10
1Kron 23:11†
‫ ברח‬adj snel (van wegschietende slang)
Jes 27:1; Job 26:13, zie ‫ ;בריח‬met woordenspel ‫ ברית‬f verbond; sf ‫בריתי‬, enz.; Gen 6:18‡;
‫ ברוחו‬- ‫ברח‬ bijbehorende werkwoorden: ‫כרת‬, ‫ קום‬hi,
‫חמי‬9 ‫ בר‬gent Barchumiet = Bachuriet ‫שים‬, ‫נתן‬, ‫;שבע‬
afgod ‫ בעל ברית‬Re 8:33 Re 9:4 of ‫אל ברית‬
2Sam 23:31; zie ‫חרים‬9 ‫ב‬
Re 9:46
‫ ברי‬adj met (overvloed van) regenwater ‫ב רי‬
Job 37:11
‫ ברית‬f loog, zeep, potas Jer 2:22 Mal 3:2†, vgl.
‫בר‬
‫ ברי‬nm Beri, zoon van Sofach 1Kron 7:36†
gent ‫ ברים‬2Sam 20:14 ?lees ‫הבכרים‬ ‫ ברך‬I.q knielen; ipf ‫ ויברך‬2Kron 6:13; ipf
‫ נברכה‬Ps 95:6;
‫ בריא‬adj goed doorvoed, vet, vetgemest; zie hi laten knielen (kamelen); ipf ‫ויברך‬
‫ ;מרא‬pl ‫בריאים‬, cs ‫בריאי‬, f ‫ בריאה‬en Gen 24:11;
‫ בריה‬Eze 34:20, f ‫בריאות‬, ff ‫;בריאת‬ II.q zegenen, begroeten, gelukkig prijzen
Gen 41:2‡ (van qal alleen pp); pp ‫ברוך‬, ‫ברוכה‬,
‫ בריאה‬f iets bijzonders, nieuws, een wonder, ‫ברוכים‬, ‫' ברוכי‬gezegend, gegroet',
vgl. ‫ ;ברא‬Num 16:30† Gen 9:26‡
ni gezegend worden; pf ‫ ונברכו‬Gen 12:3
‫ בריה‬f voedsel (voor de zieke; Tamar en
Gen 18:18 Gen 28:14†
Amon) 2Sam 13:5+; Eze 34:20 ?lees ‫בריאה‬
pi zegenen; pf ‫ ברך‬P ‫ ברך‬Num 23:20,
weldoorvoed, vet; zie ‫בריא‬
‫ברכת‬, ‫ברכתי‬, ‫ברכו‬, ‫ברכתם‬, ‫ ;ברכנו‬sf:
‫ בריח‬m dwarsbalk; pl ‫בריחם‬, ‫;בריחים‬ 3m+3m ‫ברכו‬, 3m+2m ‫ ברכך‬P ‫בר "כך‬,
‫בריחי‬, sf ‫ בריחו‬en ‫בריחיו‬, ‫בריחיך‬, 3m+1 ‫ברכני‬, 2m+1 P ‫ברכתני‬, 1+3m
‫ בריחיה‬balk in gebouw Ex 26:26‡; grendel in ‫ ;ברכתיו‬ipf ‫יברך‬, ‫תברך‬, ‫אברך‬, ‫אברכה‬,
poort Deut 3:5 Jona 2:7‡; ‫יברכו‬, ‫תברכו‬, ‫נברך‬, sf ‫יבר "כהו‬, ‫תברכנו‬,
Jes 15:5 ‫? בריחה‬lees ‫' בריחה‬zijn enz.; imp ‫ברך‬, ‫ ברכי‬Ps 103:1, ‫ בר "כו‬Re 5:2
vluchtelingen', zie ‫ברח‬ en ‫ ברכו‬2Sam 21:3‡, sf ‫ברכני‬, ‫ ;ברכו‬inf
‫ בריח‬I. nm Bariach 1Kron 3:22 = ‫ברח‬ abs ‫ ברוך‬Joz 24:10, elders ‫ברך‬, cs ‫ברך‬, sf
vluchteling?; ‫ ;לברכו‬pt ‫מברך‬, sf ‫ מברכיך‬Gen 12:3‡;
II. adj voortvluchtig Jes 15:5; zie ‫ברח‬ pu gezegend worden; ipf ‫ יברך‬P ‫יברך‬,
zonder jod ‫ ;תברך‬pt ‫מברך‬, ‫מברכת‬, pl sf ‫;מברכיו‬
Ps 37:22; Num 22:6‡
‫ ברים‬gent Berieten 2Sam 20:14 maar ?lees hitp zich gelukkig prijzen, elkander zegen
‫ הבכרים‬Bikrieten
wensen; pf ‫והתברך‬, ‫והתברכו‬, ‫;מתברך‬
‫ בריעה‬nm Beria, 1. zoon van Efraïm ipf ‫יתברך‬, ‫ ;ויתברכו‬pt ‫ מתברך‬Jes 65:16
1Kron 7:23-1Kron 8:16; 2. zoon van Aser Gen 22:18 Gen 26:4 Deut 29:18 Jer 4:2 Ps 72:17†

58
‫ב‬
‫ ברך‬f knie; du ‫ברכים‬, cs ‫ברכי‬, sf ‫ברכיו‬, ‫ ברעה‬nm Beria, familiehoofd van Ajjalon,
enz.; Gen 30:3‡; 1Kron 8:13; zie ‫בריעה‬
Eze 47:4 ‫ מים ברכים‬water tot aan de ‫ ברק‬q bliksemen; imp ‫ ברוק‬slinger
knieëen; blimsems! Ps 144:6†
Jes 35:3 ‫ ברכים כשלות‬knikkende knieëen;
Bijzonderheden: ‫ ברק‬nloc in de plaatsnaam ‫ בני־ברק‬Bene-
‫ על־ברכי‬Gen 30:3, ‫ על־ברכי‬Gen 50:23 als Baraq, 'zonen van de bliksem' Joz 19:45
nageslacht van; zie ook Gen 48:12 ‫ ברק‬I. m bliksem 2Sam 22:15; cs ‫ברק‬, pl
‫ ברכאל‬nm Barakel de Buziet, vader van ‫ברקים‬, sf ‫ ברק חרבי ;ברקיו‬Deut 32:41 mijn
Elihu Job 32:2 Job 32:6† bliksemend zwaard;
II. nm Barak, rechter Re 4:6-Re 5:15
‫ ברכה‬f vijver, waterbekken; cs ‫ברכת‬, pl nevenvorm ‫ בזק‬Eze 1:14
‫ ;ברכות‬2Sam 2:13‡
‫ ברקוס‬nm Barkos, familie van
‫ ברכה‬I. f zegen; cs ‫ברכת‬, vragend ‫הברכה‬ tempelknechten Ezr 2:53 Neh 7:55†
Gen 27:38; sf ‫ברכתך‬, P ‫ברכתך‬, ‫ברכתי‬, pl
‫ברכות‬, cs ‫ ;ברכת‬1. vaderlijke zegen ‫קנים‬0 ‫ בר‬m doornstruiken Re 8:7 Re 8:16; soort
(i.v.m. familierecht) Gen 27:12; 2. zegen, heil dorsslee?
(goede invloed op omgeving) Gen 12:2l; 3. ‫ ברקת‬f edelsteen; topaas, beryl? Ex 28:17
geschenk, met bedoeling bv. om mild te Ex 39:10; ‫ ברקת‬Eze 28:13†
stemmen Gen 33:11, bij huwelijk Re 1:15, als
‫ ברר‬I.q reinigen, zuiveren, ziften of schiften;
schatting of afkoopsom bij capitulatie
pf ‫ ברתי‬Eze 20:38; pp ‫' ברור‬rein' Job 33:3,
2Kon 18:31 Jes 36:16; 4. lofzang Neh 9:5 gebed
‫ ברורה‬Sef 3:9 'rein', ‫ ברורים‬1Kron 7:40
dat begint met ‫;ברוך אתה‬
1Kron 9:20, ‫ררות‬9 ‫ ב‬Neh 5:18 uitgelezen, de
II. nloc ‫ עמק ברכה‬Dal der lofprijzing,
beste'; inf ‫ לברם‬Pr 3:18 hen ziften;
2Kron 20:26
ni rein worden, zich reinigen; imp ‫הברו‬
III. nm Beraka, 1Kron 12:3
Jes 52:11; pt ‫ נבר‬de reine 2Sam 22:27=Ps 18:27;
‫ ברכיה‬nm Berekja, ook ‫ ;ברכיהו‬1. zoon van pi louteren, schiften; inf ‫ לברר‬Dan 11:35;
Zerubbabel 1Kron 3:20‡; 2. vader van Asaf hi zuiveren; inf ‫ להבר‬Jer 4:11;
1Kron 6:24 of Asa 1Kron 9:16 1Kron 15:17; 3. een hitp gelouterd worden; zich rein tonen (hitp
poortwachter 1Kron 15:23; 4. vader van de van gedrag); ipf ‫ תתבר‬2Sam 22:27 =
profeet Zecharja Zach 1:1 Zach 1:7; 5. vader ‫ תתברר‬Ps 18:27, ‫ יתבררו‬Dan 12:10;
van Mesullam Neh 3:4 Neh 3:30 Neh 6:18; 6. II.q scherpen, slijpen; pp ‫ ברור‬Jes 49:2;
zoon van Mesillemot 2Kron 28:12 hi scherpen, slijpen; imp ‫ הברו‬Jer 51:11
‫ ברמים‬adj bonte stof, kleding; Eze 27:24 ‫גנזי‬ ‫ ברשע‬nm Birsa, koning van Gomorra
‫ ברמים‬tweekleurig weefsel ? Gen 14:2†

‫ ברנע‬nloc Barnea, in Kades-Barnea Num 32:8‡ ‫ ברתי‬adj van Berot, Berotieten; zie ‫בארת‬
‫ ברע‬nm Bera, koning van Sodom Gen 14:2† ‫ ברתי‬nloc Berotai in Aram-Soba 2Sam 8:8†
59
‫ב‬
‫ בשור‬nloc Besor, beek bij Gaza; 1Sam 30:9+ ‫ מבשלות‬Eze 46:23;
pu gekookt, bereid worden; pf ‫בשלה‬9
‫ בשורה‬f bericht, goed nieuws; zie ‫בשרה‬
Lev 6:21, ipf ‫בשל‬9 ‫ ת‬Lev 6:21; pt ‫בשל‬9 ‫ מ‬Ex 12:9
‫ בשם‬m welriekend kruid; ook ‫ בשם‬Ex 30:23; 1Sam 2:15;
sf ‫בשמי‬, pl ‫בשמים‬, sf ‫ ;בשמיו‬specerijen hi laten rijpen, rijpe vrucht dragen; pf
Ex 25:6‡; balsemgeur Jes 3:24, balsemstruik ‫ הבשילו‬Gen 40:10
Hoogl 5:1
‫ בשל‬vanwege; sf ‫ בשלי‬Jona 1:12; zie ‫ש‬
‫ בשמת‬nf Basemat, 1. vrouw van Esau
Gen 26:34 Gen 36:3+; 2. dochter van Salomon ‫ בשל‬adj gekookt, f ‫ בשלה‬Ex 12:9 Num 6:19†
1Kon 4:15† ‫ בשלי‬adv vertrouwelijk, stilletjes 2Sam 3:27;
zie ‫שלי‬
‫ בשר‬pi gunstig bericht brengen, verkondigen;
pf ‫ בשר‬Jer 20:15, ‫ בשרתי‬Ps 40:10, ‫ובשרת‬ ‫ בשלם‬nm Bislam, Perzische paleisambtenaar
2Sam 18:20; ipf ‫ תבשר‬2Sam 18:20 1Kon 1:42, Ezr 4:7†
‫ ואבשרה‬2Sam 18:19, P ‫ יב "שרו‬Jes 60:6, ‫ בשן‬nloc Basan, gebied over de Jordaan
‫ תבשרו‬2Sam 1:20; inf ‫ לבשר‬1Sam 31:9 Jes 61:1 Num 21:33‡
1Kron 10:9; imp ‫ בשרו‬Ps 96:2 1Kron 16:23; pt
‫ מבשר‬boodschapper 1Sam 4:17, f ‫מבשרת‬, ‫ בשנה‬f schande, uitspr. /bosjna/; vgl. ‫;בשת‬
Hos 10:6†
ff ‫ המבשרות‬Ps 68:12
hitp goed bericht ontvangen; ipf ‫יתבשר‬ ‫ בשס‬po belasting heffen? vertrappen? zie
2Sam 18:31 ‫ ; בוס‬onzeker; inf sf ‫ יען בושסכם‬Am 5:11
‫ בשר‬m vlees (van mens of dier, levend of omdat jullie trappenop de armen
geslacht); cs ‫בשר‬, sf ‫בשרו‬, ‫בשרכם‬, ‫ בשת‬f schande, schaamte; sf ‫בשתך‬, ‫בשתנו‬,
enz., pl ‫ ;בשרים‬Gen 2:21‡; lichaam Num 8:7; enz., 1Sam 20:30‡
mannelijk lid Lev 15:2 Eze 23:20 om de naam Baal te vermijden of te
‫ בשרה‬f goed bericht, ook ‫ ;בשורה‬vgl. ‫בשר‬ beschimpen: ‫ הבשת‬Jer 3:24; om die reden
2Sam 4:10+;2Kon 7:9† zijn sommige namen veranderd: ‫אישבעל‬
wordt ‫ איש בשת‬2Sam 4:5, ‫ מפיבעל‬wordt
‫ בש‬te schamen; zie ‫בוש‬ ‫ מפיבשת‬2Sam 4:4
‫ בשגם‬adv omdat, aangezien? Gen 6:3 ‫ בת‬I. f dochter; cs ‫בת‬, sf ‫בתי‬, pl ‫בנות‬, cs
‫ בשל‬q koken (aan de kook zijn), rijpen; pf ‫בנות‬, sf ‫ בנותיה‬en ‫בנתיה‬, enz.; 1. dochter
‫ בשל‬Joël 4:13 rijpen, ‫ בשלו‬Eze 24:5 koken; Gen 5:4‡; 2. voor afgeleid gebruik als ‫בת‬
pi koken, braden (bereiden); pf ‫בשלת‬ ‫ישראל‬, ‫ בת מאה שנה‬zie ‫ ;בן‬3. afgeleid
Ex 29:31 Deut 16:7, ‫ בשלו‬Num 11:8‡, dochterstad, onderhorigheid Num 21:25, enz.;
sf:3m+3mm ‫ בשלם‬1Kon 19:21; ipf ‫תבשל‬ 4. als deel van een naam ‫;בת־שבע‬
Ex 23:19‡, ‫יבשלו‬, ‫תבשלו‬, ‫ ונבשל‬2Kon 6:29; II. f bat, natte maat, 40 of 22 liter 1Kon 7:26†
imp ‫ בשל‬2Kon 4:38, pl ‫ בשלו‬Lev 8:31 P ‫שרים‬9 ‫ בת־א‬Eze 27:6 lees ‫שרים‬9 ‫' בתא‬van
‫ ב "שלו‬Ex 16:23; pt ‫ המבשלים‬Eze 46:24, dennenhout'; zie ‫תאשור‬

60
‫ב‬
‫ בתה‬f steilte, rotswand; pl ‫ בתות‬Jes 7:19 ‫ בתים‬m huizen; zie ‫ בית‬pl
‫ בתה‬f plotselinge ondergang Jes 5:6; ?= ‫בתה‬ ‫ בתך‬prep onder, temidden van Gen 32:2 Job 2:1
= ‫ ;בתוך‬zie ‫תוך‬
‫ בתואל‬I. nm Betuel, vader van Laban,
Gen 22:22-Gen 28:5; ‫ בתק‬pi in stukken hakken, neerhouwen; pf
II. nloc Betuel, in Simeon 1Kron 4:30 = ‫בתול‬ 3pl+2f ‫ בתקוך‬Eze 16:40†
‫ בתוך‬prep onder, temidden van, midden in; ‫ בתר‬q klieven, in stukken snijden; pf P ‫בתר‬
zie ‫ ;תוך‬Gen 1:6‡ pi ipf ‫ ;ויבתר‬Gen 15:10†
‫ בתול‬nloc Betul Joz 19:4; = ‫ בתואל‬of ‫ בתר‬I. m stuk, gedeelte; sf ‫ בתרו‬Gen 15:10, pl
‫?בית־אל‬ cs ‫ בתרי‬Jer 34:19, cs ‫ בתריו‬Jer 34:18;
II. nloc Beter, 'de bergen van Beter';
‫ בתולה‬f maagd, huwbare jonge vrouw; cs
Hoogl 2:17, onzeker
‫בתולת‬, pl ‫בתולות‬, ‫תלות‬9 ‫ב‬, ‫תלת‬9 ‫ ;ב‬sf
‫בתולתיה‬, ‫בתולתי‬, enz.; Gen 24:16‡ ‫ בת־רבים‬nloc Bat-rabbim Hoogl 7:5, 'volkrijke
stad'
‫ בתולים‬m maagdelijkheid; pl sf ‫בתולי‬,
‫בתוליה‬, ‫ ;בתוליהן‬ongehuwde staat ‫ בתרון‬nloc Bitron 2Sam 2:29; kloof oostelijk
Lev 21:13;
jeugdjaren Re 11:37+; fysieke van de Jordaan of: de hele voormiddag
maagdelijkheid Deut 22:14+; ‫ בת־שבע‬nf Batseba, vrouw van David;
attrib. maagdelijk ‫ דדי בתוליהן‬Eze 23:3 ‫ בת־שוע‬1Kron 3:5; 2Sam 11:3
Eze 23:8
2Sam 12:24;1Kon 1:11-1Kon 2:19†
‫ בתי‬f mijn dochter, meisje Ruth 2:2; zie ‫בת‬ ‫ בת־שוע‬nf Batsua = Batseba 1Kron 3:5; zie
‫ בתיה‬nf Bitja, Egyptische koningsdochter ‫בת־שבע‬
1Kron 4:18†

‫ג‬
‫ ג‬de letter ‫גמל‬, vgl ‫ גמל‬of ‫ ;גמל‬- ‫ גאה‬adj verheven, trots, hoogmoedig; pl
getalswaarde 3 ‫ ;גאים‬Jes 2:12 Jer 48:29 Ps 94:2 Ps 140:6 Job 40:11
Job 40:12 Spr 15:25 Spr 16:19†
‫ גא‬adj trots, hoogmoedig Jes 16:6†
‫ גאה‬q opkomen, hoog worden; pf ‫גאה‬, ‫גאו‬ ‫ גאה‬f trots, hoogmoed Spr 8:13†
ipf ‫ היגאה־גמא‬Job 8:11 'zal er riet
Eze 47:5; ‫ גאואל‬nm Geüel, van de stam Gad, zoon van
opkomen?', ‫ ויגאה‬Job 10:16 zich verheffen; Maki Num 13:15†
inf abs+pf ‫ כי־גאה גאה‬Ex 15:1 Ex 15:21 hoog
oprijzen, verheven zijn

61
‫ג‬
‫ גאוה‬f verhevenheid; cs ‫גאות‬, sf ‫גאותו‬, pf sf: 1pl+2m ‫ גאלנוך‬Mal 1:7
‫גאותך‬, ‫ ;גאותך‬verhevenheid Deut 33:26; pu onbruikbaar (uitgesloten van het
trots, hoogmoed, overmoed Jes 9:8‡ priesterschap); ipf ‫ ויגאלו‬Ezr 2:62 als
onbruikbaar verworpen; pt ‫מגאל‬
‫ גאולים‬m afrekening (i.v.m. bloedwraak); pl
onbruikbaar; Mal 1:7 Mal 1:12
cs ‫ גאולי‬Jes 63:4†
hi bezoedelen, bevlekken; pf P ‫אגאלתי‬
‫ גאון‬m hoogheid; cs ‫גאון‬, sf ‫ גאונך‬P ‫אונך‬
" ‫ג‬, Jes 63:3;
‫גאונו‬, ‫גאונם‬, pl sf P ‫ גאוניך‬Eze 16:56; hitp onrein worden, zich verontreinigen; ipf
heerlijkheid, majesteit Job 40:10; hoogmoed, ‫ יתגאל‬P ‫ יתגאל‬Dan 1:8
trots Jes 13:11
‫ גאל‬m bezoedeling, ontwijding; pl cs ‫אלי‬0 ‫ג‬
‫ גאות‬f het omhoog gaan, opstijging Jes 9:17; Neh 13:29†
hoge, grote daden Jes 12:5; hoogheid,
majesteit Jes 26:10 Ps 93:1; overmoed, ‫אלה‬9 ‫ ג‬f vrijkoping, losplicht of losrecht; sf
hovaardij Ps 17:10 Ps 89:10; attributief: ‫עטרת‬
‫אלתו‬9 ‫ג‬, ‫אל "תך‬9 ‫ ;ג‬Lev 25:24-Lev 25:52;Ruth 4:6
Ruth 4:7 wat 'gelost' kan worden; losrecht
‫ געות‬de trotse kroon Jes 28:1 Jes 28:3†
Jer 32:7 Jer 32:8;
‫ גאיון‬adj hovaardig; Ps 123:4 Eze 11:15 ‫אלתך‬9 ‫' אנשי ג‬mensen van uw
K ‫ הבוז לגאיונים‬verachting van arrogante familie, verwanten'; LXX leest ‫אנשי גלותך‬
lieden; Q ‫ הבוז לגאי יונים‬verachting van 'uw broeders in ballingschap'
trotsen onder de onderdrukkers; voorkeur
voor K ‫אלים‬9 ‫ ג‬f aflossing, vergelding Jes 63:4; zie
‫גאולים‬
‫ גאיות‬f Eze 7:16 Eze 31:12 dalen; zie ‫ גיא‬pl ;
‫ גב‬I. waterbakken Jer 14:3, greppels 2Kon 3:16; pl
‫ גאל‬I.q verlossen, vrijkopen, de losplicht ‫;גבים‬
vervullen (juridische term); pf ‫ גאל‬P ‫גאל‬, II. vakken, tussenruimte tussen balken?
‫גאלתה‬, sf ‫גאלו‬, ‫גאלתיך‬, ‫ ;גאלם‬ipf ‫יגאל‬ 1Kon 6:9;
P ‫יגאל‬, sf ‫יגאלנו‬, ‫יגאלך‬, ‫להו‬9 ‫ ;יגא‬imp III. zwerm sprinkhanen Jes 33:4†; zie ‫גבה‬
‫ גאל‬P ‫גאל‬, sf ‫ ;גאלה‬inf ‫גאול‬, ‫לגאול‬, sf of ‫גובי‬
‫אלך‬0 ‫ ;לג‬pt ‫גאל‬, ‫גואל‬, sf ‫גאלו‬, enz.; pp pl
‫ גאולים‬zie ook ‫' גאולים‬afrekening'; ‫ גב‬m rug; sf ‫גבי‬, pl ‫ גבים‬en ‫גבות‬, cs ‫גבי‬, sf
vrijkopen, Lev 25:33; verlossen Ex 6:6; de ‫גביכם‬, enz.; 1. rug (lichaamsdeel) Ps 129:3
Eze 10:12; 2. dikke rug van het schild Job 13:12
losplicht vervullen;
Job 15:26; 3. velg van het wiel
ni vrijgekocht worden of zichzelf vrijkopen;
1Kon 7:33;Eze 1:18 met beide
pf P ‫ נגאל‬Lev 25:49; ipf ‫ יגאל‬Lev 25:30‡, P
meervoudsvormen; 4. wenkbrauwen Lev 14:9;
‫ תג "אלו‬Jes 52:3;
5. Eze 16:24 Eze 16:31 Eze 16:39 verhoog,
II.ni bezoedeld, onrein of onbruikbaar
platform of rand onderaan het altaar; 6.
worden; pf pl ‫ נגאלו‬Jes 59:3 Klaagl 4:14; pt
Eze 43:13 ‫ גב‬rand of lees ‫ גבה‬hoogte van
‫ נגא "לה‬Sef 3:1
het altaar
pi bezoedelen (gebrek aan respect tonen);

62
‫ג‬
‫ גב‬nloc Gob; zie ‫גוב‬ flinke, dappere man; ironisch Jes 5:22; ‫גבור‬
‫ גבא‬m vijver, poel; pl sf ‫ ;גבאיו‬Jes 30:14 ‫ חיל‬weerbaar man, krijger; vermogend,
invloedrijk Ruth 2:1; Gen 6:4‡
Eze 47:11†

‫ גבה‬q hoog zijn/worden; pf ‫ גבה‬f ‫גבהא‬ ‫ גבורה‬f kracht, sterkte, macht; sf‫גבורתי‬,
Eze 31:5; ‫גבהת‬, ‫ ;גבהו‬ipf ‫יגבה‬, ‫ויגבה‬
‫גבורתו‬, ‫גבורתך‬, enz.; pl ‫ גבורות‬en
Jes 5:16, ‫ יגבהו‬P ‫יגבהו‬, P ‫תגבהו‬, 3ff
‫ברות‬9 ‫ג‬, sf ‫ ;גבורתיך = גבורתך‬Ex 32:18‡;
meervoud machtige daden, heldendaden
‫ ותגבהינה‬Eze 16:50; inf ‫ גבה‬Ps 103:11 en
Ex 32:18‡
‫ גבהה‬Sef 3:11, sf ‫ בגבהם‬Eze 31:14; groeien,
uitsteken 1Sam 10:23, moedig zijn 2Kron 17:6; ‫ גבח‬adj kaal op het voorhoofd Lev 13:41†
hoogmoedig, verwaten Jes 3:16 Eze 16:50; ‫ גבחת‬f kaalte, kale plek; sf ‫ גבחתו‬Lev 13:42-
hi hoog maken, verhogen, verheffen; pf Lev 13:55†
‫ הגבהתי‬Eze 17:24; ipf ‫ יגביה‬Job 39:27, ‫תגביה‬
Jer 49:16 Ob 4, ‫ יגביהו‬Job 5:7 hoog vliegen, sf ‫ גבי‬nm Gabbai Neh 11:8; veelal opgevat als
‫ ויגביהה‬2Kron 33:14; inf abs ‫ הגבה‬Jes 7:11 eigennaam;
adv 'hoog'; imp ‫ הגבה‬Eze 21:31; pt ‫מגביהי‬ ‫ גבים‬I. nloc Gebim bij Anatot Jes 10:31;
‫ לשבת‬Ps 113:5 die hoog woont (met II. zie ‫גב‬
dichterlijke jod); ‫ מגביה‬Spr 17:19
‫ גבינה‬f wrongel, witte kaas; zie ‫גבנה‬
‫ גבה‬adj hoog, verheven, hoogmoedig, trots, ‫ גביע‬m kelk, beker; cs ‫גביע‬, sf ‫גביעי‬, pl sf
enz.; cs ‫גבה‬, f ‫גבה‬, pl ‫גבהים‬, pl+ff
‫ ;גביעיה‬beker van Jozef Gen 44:2-Gen 44:17:
‫ ;גבהת‬Gen 7:19‡; adv ‫אל־תדברו גבהה‬ wijnkannen Jer 35:5; bloemkelk aan de
1Sam 2:3 spreekt niet zo hoogmoedig
menora Ex 25:31-Ex 37:20
‫ גבה‬m hoogte (maat); sf ‫גבהו‬, pl cs ‫;גבהי‬ ‫ גביר‬m heer, heerser Gen 27:29 Gen 27:37†
1Sam 17:4‡; hoogmoed Jer 48:29; majesteit
Job 40:10; Eze 43:13 ‫ גב‬lees ‫' גבה‬hoogte' ‫ גבירה‬f meesteres, vorstin, koningin; P
‫ גברת‬Jes 47:7, cs ‫גברת‬, sf ‫גברתי‬, ‫;גברתה‬
‫ גבהות‬f hoogmoed Jes 2:11 Jes 2:17† Gen 16:4‡
‫ גבול‬m grens, gebied; ook ‫בל‬9 ‫ ;ג‬sf ‫בלו‬9 ‫ג‬, ‫ גביש‬m bergkristal Job 28:18†
‫בלך‬9 ‫ ג‬P ‫בלך‬9 ‫ג‬, ‫גבולם‬, enz., pl sf ‫גבוליך‬, P
‫ גבוליך‬Eze 27:4; grens Gen 10:19‡; gebied ‫ גבל‬I.q grenzen, begrenzen, de grens
Ex 10:14‡ vaststellen; pf ‫ גבלו‬Deut 19:14; ipf ‫יגבול‬
Joz 18:20, ‫ תגבל־‬Zach 9:2;
‫ גבול‬adj groot, K Joz 15:47 Q ‫גדול‬ hi afgrenzen, weghouden; pf ‫הגבלת‬
‫ גבולה‬f grens, gebied; sf ‫בלתו‬9 ‫ג‬, pl ‫בלת‬9 ‫ ג‬en Ex 19:12; imp ‫ הגבל‬Ex 19:23;
‫גבולות‬, sf ‫ ;גבולתיה‬grens Num 32:33 Num 34:2 II.q draaien (als een snoer?); pp ff ‫בלת‬9 ‫ג‬
Num 34:12 Jes 28:25 Job 24:2† 'gedraaid werk' gevocaliseerd ‫לת‬9 ‫ גב‬Ex 28:22
‫ גבור‬adj+m sterk, machtig, held; ook ‫ ;גבר‬pl Ex 39:15†

‫גבורים‬, cs ‫גבורי‬, enz.; ‫ איש גבור‬een

63
‫ג‬
‫ גבל‬nloc Gebal, Byblos, havenstad Eze 27:9; maken wij ons sterk;
gent ‫ גבלי‬Joz 13:5, ‫ והגבלים‬1Kon 5:32 hitp zich overmoedig gedragen; ipf ‫יתגבר‬
Jes 42:13 Job 15:25, P ‫ יתגברו‬Job 36:9
‫ גבל‬nloc Gebal, streek bij Petra Ps 83:8
‫בל‬9 ‫ ג‬m gebied, grens; zie ‫גבול‬ ‫ גבר‬nloc Gibbar Ezr 2:20 = Neh 7:25 ‫גבעון‬
‫ גבלי‬adj Gebalieten of Giblieten Joz 13:5 ‫ גבר‬adj sterk, held; zie ‫גבור‬
1Kon 5:32; zie ‫גבל‬ ‫ גבר‬I. m man; P ‫גבר‬, cs ‫גבר‬, pl ‫;גברים‬
Ex 10:11‡;
mannelijk kind; Job 3:23
‫לת‬9 ‫ גב‬f gedraaid werk; zie ‫ גבל‬pp; Ex 28:22
II. nm Geber 1Kon 4:19†
Ex 39:15†

‫ גבן‬adj gebocheld Lev 21:20† ‫ גבריאל‬nm Gabriël, de engel Dan 8:16 Dan 9:21†
‫ גבנה‬f kaas, wrongel Job 10:10 ‫ גברת‬f meesteres, vrouwe; zie ‫גבירה‬
‫ גבנן‬m bergtop Ps 68:16 Ps 68,17; pl ‫ נים‬9‫;גבנ‬ ‫ גבתון‬nloc Gibbeton, Filistijne stad, Joz 19:44
Joz 21:23 1Kon 15:27 1Kon 16:15 1Kon 16:17†
attributief: veeltoppige bergen
‫ גבע‬nloc Geba in Benjamin; P ‫ גבע‬Joz 18:24‡ ‫ גג‬m dak; sf ‫גגו‬, ‫גגך‬, pl ‫גגות‬, sf ‫גגותיה‬,
‫ ;גגתיהן‬loc ‫ ה "גגה‬het dak op Joz 2:6, op het
‫ גבע‬m kom, kelk; zie ‫גביע‬ dak 1Sam 9:26; Ex 30:3 Ex 37:26 bovenvlak van
‫ גבעה‬I. f heuvel; loc ‫גב "עתה‬, cs ‫גבעת‬, sf het rookaltaar; Deut 22:8‡
‫גבעתי‬, ‫גבעתה‬, pl ‫גבעות‬, cs ‫גבעת‬, sf ‫ גד‬I. m geluk; P ‫ גד‬Gen 30:11; ‫' בא גד‬het
‫ ;גבעותיך‬Gen 49:26‡ geluk komt'; vgl. ‫;גד‬
II. nloc Giba of Gibea, loc ‫;גב "עתה‬ II. nm de geluksgod Gad Jes 65:11;
verschillende plaatsen III. m koriander Ex 16:31 Num 11:7
‫ גבעון‬nloc Gibeon in Benjamin Joz 9:3‡; gent ‫ גד‬I. nm Gad, zoon van Jakob en Zilpa (voor
‫ גבעני‬2Sam 21:1+ Lea); Gen 30:11 vgl. ‫' גד‬geluk', Gen 49:19 vgl.
‫ גבעל‬m knop (bloei) of stengel Ex 9:31† ‫' גדד‬bende'; gent ‫ גדי‬Num 34:14‡; gebied
1Sam 13:7 Jer 49:1‡; dal van Gad 2Sam 24:5;
‫ גבעני‬gent Gibeoniet 2Sam 21:1‡
II. nm de profeet Gad in de tijd van David
‫ גבעת‬nloc Gibeat Joz 18:28 = ‫ גבעה‬cs 1Sam 22:5 2Sam 24:11-2Sam 24:19; 1Kron 21:9-
‫ גבעתי‬gent Gibeatiet 1Kron 12:3; van Gibea(t) 1Kron 21:19;1Kron 29:29;2Kron 29:25;
III. nloc ‫ בעל־גד‬Joz 11:17
‫ גבר‬q machtig, krachtig zijn, de overhand
hebben; pf ‫גבר‬, ‫גברו‬, P ‫ ג "ברו‬2Sam 1:23; ‫ גדגד‬nloc Gidgad, plaats in de woestijn
ipf ‫ יגבר‬1Sam 2:9, ‫ ויגברו‬Gen 7:18+ (wassend Num 33:32; zie ‫חר‬
water); ‫גדגד‬9 nloc Gudgod of Gidgad, plaats in de
pi pf ‫ וגברתי‬Zach 10:6, sf ‫ וגברתים‬Zach 10:12; woestijn; zie ‫חר‬
ipf ‫ יגבר‬Pr 10:10;
hi sterk, zwaar maken; pf ‫ הגביר‬Dan 9:27;
‫ גדד‬I.q gezamenlijk jacht maken op,
aanvallen, zich scharen tegen; ipf P ‫י "גודו‬
ipf ‫ ללשננו נגביר‬Ps 12:5 met onze tong

64
‫ג‬
Ps 94:21; meer vormen zie ‫גוד‬ ‫ גדי‬nm Gaddi, nakomeling van Manasse
hitp zich als een bende verzamelen; P Num 13:11†
‫ יתגדדו‬Jer 5:7; ‫ גדי‬I. nm Gadi, vader van koning Menachem;
II.hitpo zich inkervingen maken als teken 2Kon 15:14 2Kon 15:17;
van rouw; ipf ‫ יתגדד‬Jer 16:6, ‫ תתגדדי‬Mi 4:14, II. gent van Gad, Gadiet, Num 34:14 1Kron 5:18‡
P ‫גודדי‬
" ‫ תת‬Jer 47:5, ‫ ויתגדדו‬1Kon 18:28; P
‫גדדו‬
" ‫ ית‬Jer 5:7 zie bij I, ‫ תתגדדו‬Deut 14:1, P ‫ גדיאל‬nm Gaddiël Num 13:10†
‫ ;תתגדדו‬pt ‫ מתגדדים‬Jer 41:5 ‫ גדיה‬f geitje, ff pl ‫ גדיתיך‬Hoogl 1:8; zie ‫גדי‬
‫ גדוד‬I. m overval, strooptocht, bende, ‫ גדיה‬f oever; pl ‫גדות‬, sf ‫ ;גדותיו‬Joz 3:15
gevechtsgroep, roversbende; pl ‫גדודים‬, cs Joz 4:18 Jes 8:7 1Kron 12:16†
‫גדודי‬, sf ‫גדודיו‬, ‫ ;גדודיה‬strooptocht ‫ גדיש‬m hoop Ex 22:5; korenhoop, Re 15:5;
2Sam 3:22, gevechtsgroep Gen 49:19 1Sam 30:8‡;
Job 5:26; (graf-)heuvel Job 21:32†
roversbende Hos 7:1;
II. m opgeploegde grond, kluiten Ps 65:11 ‫ גדל‬q groot zijn, groeien; pf ‫גדל‬, ‫דלה‬K‫ג‬,
‫גדלת‬, ‫גדלתי‬, sf ‫ גדלני‬Job 31:18 groeide met
‫ גדודה‬f kerf, insnijding (wegens rouw); pl mij op; ipf ‫ יגדל‬P ‫יגדל‬, ‫תגדל‬, ‫תגדלי‬,
‫דדת‬9 ‫ ג‬Jer 48:37† ‫אגדל‬, ‫ יגדלו‬P ‫ ;יג "דלו‬inf abs ‫גדול‬
‫ גדול‬adj groot; ook ‫ ;גדל‬cs ‫גדל‬, ‫גדל־‬, mm 2Sam 5:10, cs ‫גדל‬, zie ‫;גדול‬
‫גדולים‬, cs ‫גדולי‬, sf ‫גדוליהם‬, enz.; f ‫גדולה‬, pi groot maken, groot brengen = opvoeden;
cs ‫גדולת‬, ‫גדולות‬ pf ‫גדל‬, P ‫ גדל‬3f P ‫ג "דלה‬, ‫גדלתי‬, sf:
Bijzonderheden: 3m+3m ‫גדלו‬, 2m+3m ‫גדלתו‬, 3pl+3m
‫ עוד היום גדול‬Gen 29:7: het is nog volop dag ‫ ;גדלוהו‬ipf ‫ויגדל‬, ‫אגדלה‬, sf ‫תגד "לנו‬,
pl ‫ גדלת‬grote dingen, grote woorden; ‫ ;יגד "להו‬imp ‫ גדלי‬Ps 34:4; inf ‫גדל‬, sf ‫גדלך‬,
‫ גדל־חמה‬Spr 19:19 groot van drift = een ‫ לגדלם‬Dan 1:5
driftkop pu grootgebracht, opgekweekt worden; pt
‫ גדולה‬f grootheid, heerlijkheid; ook ‫גדולה‬, ‫ג‬ ‫גדלים‬9 ‫ מ‬Ps 144:12;
‫דלה‬9 ; cs ‫דלתי‬9 ‫ג‬, ‫דלתו‬9 ‫ג‬, ‫גדולתך‬, pl ‫דלות‬9 ‫;ג‬ hi groot maken; pf ‫הגדיל‬, ‫הגדל‬, ‫הגדלת‬,
2Sam 7:21‡ ‫הגדלתי‬, ‫ ;הגדילו‬ipf ‫יגדיל‬, ‫תגדיל‬, ‫תגדל‬,
‫אגדיל‬, enz.; inf ‫ ;להגדיל‬pt ‫ מגדיל‬Ps 18:51,
‫ גדוף‬m belediging, hoon; pl ‫גדופים‬, cs ‫גדופי‬, ‫ המגדילים‬Ps 35:26; Gen 19:19‡;
pl sf ‫ ;גדופותם‬Jes 43:28 Jes 51:7 Sef 2:8† hitp zich groots of hovaardig gedragen; pf
‫ גדופה‬f hoon,verwijt Eze 5:15 zie ‫גדוף‬ ‫ והתגדלתי‬Eze 38:23; ipf ‫ יתגדל‬Jes 10:15
Dan 11:36, P ‫ יתגדל‬Dan 11:37
‫ גדור‬Gedor; zie ‫גדר‬
‫ גדות‬f oevers; zie ‫גדיה‬ ‫ גדל‬nm Giddel, 1. Ezr 2:47 Neh 7:49; 2. Ezr 2:56
Neh 7:58
‫ גדי‬m geitje; P ‫גדי‬, pl ‫גדיים‬, cs ‫גדיי‬, f ‫גדיה‬,
ff ‫גדיות‬, sf ‫ ;גדיתיך‬Gen 27:9‡; ‫ גדל‬m kwastje, vlecht; pl ‫ גדלים‬Deut 22:12
1Kon 7:17†
in nloc ‫ עין־גדי‬P ‫ין־גדי‬
" ‫ ע‬Engedi Joz 15:62

65
‫ג‬
‫ גדל‬adj opgroeiend, groot (en rijk) wordend; ‫ גדף‬pi honen, lasterlijk spreken; pf ‫גדפת‬,
pl cs ‫ ;גדלי‬Gen 26:13 1Sam 2:26 2Kron 17:12† ‫ ;גדפו‬pt ‫ ;מגדף‬Num 15:30 2Kon 19:6 2Kon 19:22
Jes 37:6 Jes 37:23 Eze 20:27 Ps 44:17†
‫ גדל‬adj groot Gen 1:16 Ps 145:8 ‫גדול = גדל־‬
‫ גדל‬m hoogte, grootte; sf ‫ גדלו‬en ‫גדלו‬9 , ‫ גדר‬q een muur bouwen, metselen; pf ‫גדר‬
‫גדלך‬, enz.; Eze 31:7 Ps 150:2; ‫גדל לבב‬ ‫ וגדרתי‬Hos 2:8
Job 19:8 Klaagl 3:7 Klaagl 3:9,
Am 9:11; ipf ‫ ותגדרו‬Eze 13:5; pt ‫גדר‬, ‫;גדרים‬
hooghartigheid, overmoed Jes 9:8 Jes 10:12
2Kon 12:13 2Kon 22:6 Jes 58:12 Eze 22:30†
Ex 15:16 ‫? בגדל זרועך‬lees ‫בגדל‬

‫דלה‬9 ‫ ג‬f grootheid; zie ‫גדולה‬ ‫ גדר‬I. nloc Gedor, plaats in Juda, ook ‫גדור‬
Joz 15:58‡;
‫ גדליה‬nm Gedalja, ook ‫ גדליהו‬1. stadhouder II. nm Gedor, 1Kron 8:31 1Kron 9:37†
van Juda 2Kon 25:22‡; 2. gehuwd met
uitheemse vrouw Ezr 10:18; 3. grootvader van ‫ גדר‬nloc Geder Joz 12:13; ‫ בית־הגדר‬of
de profeet Zefanja Sef 1:1; 4. zoon van ‫ ;בית־גדר‬vgl 1Kron 2:51 gent ‫ הגדרי‬1Kron 27:28
Paschur Jer 38:1; 5. zoon van Jedutun ‫ גדר‬f muur (om wijngaard), omheining of
1Kron 25:3 1Kron 25:9 omheinde plaats; cs ‫גדר‬, sf ‫גדרו‬, pl
‫ גדלתי‬nm Giddalti 1Kron 25:4; vgl. Jes 1:2 'Ik ‫גדרים‬, sf ‫גדריה‬, ‫ ;גדריך‬Num 22:24‡
heb grootgebracht' ‫ גדרה‬I. f stenen muur als omheining, pl
‫ גדע‬q omhakken, af- of stukbreken; pf ‫גדע‬ ‫גדרות‬, cs ‫גדרת‬, sf ‫ ;גדרתיו‬nevenvorm
Klaagl 2:3,‫ וגדעתי‬1Sam 2:31; ipf ‫אגדע‬ ‫ הגדרת‬Eze 42:12; schaapskooi Num 32:16;
muur om stad Ps 89:41;
Zach 11:10 Zach 11:14; pp pl ‫ גדועים‬Jes 10:33
II. nloc Gedera Joz 15:36 gent ‫הגדרתי‬
ni afgehakt worden; pf ‫נגדע‬, ‫נגדעה‬,
1Kron 12:5
‫נגדעת‬, ‫ ;נגדעו‬Re 21:6 Jes 14:12 Jes 22:25
Jer 48:25 Jer 50:23 Eze 6:6 Am 3:14; ‫ גדרות‬nloc Gederot in Juda Joz 15:41; ‫הגדרות‬
pi omhouwen, stukhakken; pf ‫ גדע‬P ‫;גדע‬ 2Kron 28:18
Ps 107:16 2Kron 34:4 2Kron 34:7; ipf ‫אגדע‬, ‫ויגדע‬,
‫ גדרי‬gent Gederiet; zie ‫גדר‬
‫ויגדעו‬, P ‫ תג "דעון‬Deut 7:5 Deut 12:3 Jes 45:2
Ps 75:11 2Kron 14:2 2Kron 31:1† ‫ גדרת‬f muur Eze 42:12; zie ‫גדרה‬
pu omgehakt worden; pf P ‫גדעו‬9 Jes 9:9† ‫ גדרתי‬gent van Gedera, Gederatiet 1Kron 12:5
‫ גדעון‬nm Gideon, rechter in Israel Re 6:11- ‫ גדרתים‬nloc Gederotaim, in de vlakte van
Re 8:35†;‫ גדעוני‬Num 10:24 is eigennaam, geen Juda Joz 15:36†
gent: zie ‫גדעני‬
‫ גה‬demo dit Eze 47:13; ‫ גה גבול‬lees ‫זה הגבול‬
‫ גדעם‬nloc Gideom, in of nabij Benjamin dit is het gebied
Re 20:45†
‫ גהה‬q genezen (beter worden of beter maken)
‫ גדעני‬nm Gidoni, vader van Abidan; Num 1:11 ipf ‫ יגהה‬Hos 5:13 ? genezing schenken =hi
Num 2:22 Num 7:60 Num 7:65; ‫ גדעוני‬Num 10:24† ‫יהגה‬
‫ גהה‬f kuur, genezing Spr 17:22†
66
‫ג‬
‫ גהר‬q zich buigen; ipf ‫ ויגהר‬1Kon 18:42 Ezr 6:21, ‫ גוייך‬Eze 36:13+; Gen 10:5‡;
2Kon 4:34 2Kon 4:35† fig. zwerm, kudde Joël 1:6 Sef 2:14‡
meestal niet-Joden, ook Israel: vgl. Deut 4:6;
‫ גו‬m rug; pl ‫גוי‬, ‫ ; גו" ך‬Jes 38:17 vgl. ‫ גו‬en ‫גב‬
in Psalmen vaak ongunstig: zij die G-d niet
Job 30:5 ‫? מן־גו יגרשו‬lees ‫ מן־גי‬uit het
kennen Ps 10:16
volk, de gemeenschap verjaagd; Jes 50:6
nloc Goïm; zie ‫גוים‬
Jes 51:23 Spr 10:13 Spr 19:29 Spr 26:3†

‫ גו‬m rug; sf ‫גוו‬, P ‫גוך‬, ‫גוך‬, ‫השליך ;גום‬ ‫ גויה‬f lichaam; cs ‫גוית‬, sf ‫גויתו‬, ‫גויתנו‬, pl
‫ אחרי גוו‬achter de rug werpen = versmaden ‫גויות‬, ‫גוית‬, sf ‫ ;גויתינו‬Eze 1:11 ‫= גויתיהנה‬
1Kon 14:9 Eze 23:35 Neh 9:26†
‫ ;גויתיהן‬lichaam Gen 47:18‡; lijk Re 14:8‡;
persoon, wijzelf Neh 9:37
zie ook ‫גו‬
‫ גואל‬m losser, vrijkoper; zie ‫ גאל‬Ruth 4:1 ‫ גוים‬nloc Goïm, land en volk; Gen 14:1 Gen 14:9
Joz 12:23; in‫ חרשת הגוים‬Re 4:2 Re 4:13
‫ גוב‬I. m sprinkhaan; Nah 3:17 ‫? כגב גובי‬lees Re 4:16; en ‫ גליל הגוים‬Jes 8:23 het gebied van
‫כגובי‬, zie ‫גובי‬ de heidenen of van Goïm
II. nloc Gob, 2Sam 21:18+ ?= ‫ גזר‬1Kron 20:4
‫ גול‬juichen, enz, zie ‫גיל‬
‫ גובי‬m sprinkhaan Am 7:1 Nah 3:17†
‫ גולה‬f balllingschap, de groep
‫ גוג‬nm Gog, vorst van Magog Eze 38:2- ballingen;2Kon 24:15‡; ook ‫ גלה‬Nah 3:10 Est 2:6
Eze 39:15;1Kron 5:4† 1Kron 5:22; vgl. ‫ גלות‬2Kon 25:27‡
‫ גוד‬q binnenvallen, overvallen; ipf ‫גד‬9 ‫י‬ ‫ גולן‬nloc Golan; vrijstad in het noorden voor
sf ‫ יגודנו‬Hab 3:16 Gen 49:19†
Gen 49:19, Menasse Deut 4:43; Deut 4:43 Joz 20:8 Joz 21:27
vgl. ‫ גדוד‬bende 1Kron 6:56†
‫ גוה‬f rug (lichaamsdeel) Job 20:25; vgl. ‫ ;גו‬fig. ‫ גומץ‬m kuil Pr 10:8†
trots, hoogmoed Jer 13:17 Job 33:17; Job 22:29
kop op, rug recht! ‫ גוני‬nm Guni, 1. zoon van Naftali Gen 46:24
1Kron 7:13†; gent
Guniet, van Guni Num 26:48
‫ גוז‬q voorbijgaan, verdwijnen; pf ‫ גז‬Ps 90:10; 2. vader van Abdiël 1Kron 5:15
transitief: voortdrijven, doen overkomen;
ipf ‫ וי" גז‬Num 11:31; ‫ גוע‬q sterven; pf ‫גוע‬, P ‫ גועו‬Klaagl 1:19, ‫;גוענו‬
ipf ‫יגוע‬, ‫ ויגוע‬P ‫יגוע‬, ‫ אגוע‬P ‫ואגוע‬,
zie ‫ גזז‬en ‫' גזה‬afscheren'
‫ יגועו‬P ‫יגועו‬, ‫ יגועון‬Ps 104:29; inf ‫בגוע‬
‫ גוזל‬m jonge duif of vogel, pl sf ‫;גוזליו‬ Num 20:3 en ‫ לגוע‬Num 17:28 pt ‫ גוע‬Ps 88:16
Deut 32:11 Gen 15:9† Gen 6:17‡
‫ גוזן‬nloc Gozan, provincie in Mesopotamië ‫ גוף‬hi sluiten; ipf ‫ יגיפו‬Neh 7:3†
2Kon 17:6+;Jes 37:12 1Kron 5:26†
‫ גופה‬f lichaam, lijk ; cs ‫גופת‬, pl ‫;גופות‬
‫ גוח‬losbreken; zie ‫גיח‬ 1Kron 10:12; vgl. ‫ גויה‬in de parallel 2Sam 31:12
‫ גוי‬m volk; sf ‫ גויי‬P ‫גוי" ך‬,
‫ גויהם‬Gen 10:5
Gen 10:31 ?=‫ גוייהם‬pl ‫גויים‬, cs ‫ גיי‬en ‫גוי‬

67
‫ג‬
‫ גור‬drie grondbetekenissen: 1) wonen, 2) ‫ גזה‬q losmaken, afsnijden (van de
aanvallen, 3) vrezen; navelstreng?); pt ‫ גוזי‬Ps 71:6 die mij afsnijdt
I.q wonen, verblijven (als gast of (opvangt bij mijn geboorte);
vreemdeling); pf ‫גר‬, ‫גרת‬, ‫גרתי‬, ‫ ; "גרו‬ipf zie ‫ גוז‬en ‫גזז‬
‫יגור‬, ‫וי" גר‬, ‫תגורי‬, ‫אגורה‬, sf ‫ רך‬9‫ ;יג‬imp ‫ גזה‬f vacht, vlies (afgeschoren wol); cs ‫גזת‬
‫גור‬, ‫ ;גורי‬inf ‫ ;לגור‬pt ‫גר‬, ‫גרים‬, f cs ‫;גרת‬ Re 6:37-Re 6:40†
Gen 12:10‡
hitpal wonen, verblijven als qal; pt ‫ גזוני‬gent van Gizon, Gizoniet 1Kron 11:34
‫ מתגורר‬1Kon 17:20; ‫ גזז‬q scheren; ipf ‫ תגז‬Deut 15:19, ‫ וי" גז‬Job 1:20;
ipf P ‫גררו‬ " ‫ ית‬Hos 7:14 zie ‫ גדד‬zich imp f ‫ גזי‬Jer 7:29, ‫ גזי‬Mi 1:16; inf ‫לגז‬
inkervingen maken; Gen 38:13, ‫ לגזז‬Gen 31:19, ‫ בגזז‬1Sam 25:4; pt
II.q aanvallen (als groep); pf ‫ ;גר‬ipf ‫יגור‬, ‫ גזז‬1Sam 25:4, ‫ גזזים‬1Sam 25:7‡, cs ‫גזזי‬
‫ויגר‬, ‫ ;יגורו‬inf abs ‫ גור‬Jes 54:15 Ps 56:7 Gen 38:12, sf ‫ גזזי‬1Sam 25:11, ‫ גזזיה‬Jes 53:7;
Ps 59:4; Ps 140:3 ophitsen? zie ‫† ;גרה‬ (schapen) Gen 31:19; (het hoofd, als teken
III.q vrezen, terugdeinzen voor met vz. ‫מן‬ van rouw) Job 1:20 Mi 1:16 Jer 7:29;
of ‫ ;ל‬ipf ‫תגור‬, ‫אגור‬, ‫וי" גר‬, ‫ ;י "גורו‬imp ni geschoren, weggemaaid worden, pf ‫נגזו‬
‫ ;גורו‬Num 22:3 Deut 1:17 Deut 18:22 Deut 32:27 Nah 1:12
1Sam 18:15 Hos 10:5 Ps 22:24 Ps 33:8 Job 19:29
‫ גזז‬nm Gazez, een zoon en een kleinzoon van
Job 41:17†
Kaleb 1Kron 2:46†
‫ גור‬m jonge leeuw; zie ‫גור‬ ‫ גזית‬adj gehouwen steen; ‫ אבני גזית‬Ex 20:25‡
‫ גור‬I. m welp, jong van leeuw; ook ‫ ;גור‬pl cs ‫ גזל‬q wegrukken, roven, beroven; pf ‫ גזל‬P
‫גורי‬, sf ‫ ריה‬9‫ג‬, ‫גוריהן‬, ‫ ;גרותיו‬Gen 49:9 ‫גזל‬, ‫ גזלתי‬Ps 69:5, ‫זלו‬K‫ג‬, P ‫ ;גז" לו‬ipf ‫יגזל‬,
Deut 33:22 Jer 51:38 Eze 19:2-Eze 19:5 Nah 2:12
‫ תגזל‬,cs ‫תגזל־‬, ‫ ;יגזלו‬inf ‫ לגזל‬Jes 10:2; pt
Nah 2:13;van jakhals: Klaagl 4:3;
‫ גוזל‬Spr 28:24, ‫ מגזלו‬Ps 35:10 (gered) van die
II. nloc Gur bij Jibleam 2Kon 9:27
hem berooft, pl cs ‫ גוזלי‬Mi 3:2; pp ‫גזול‬
‫ גור־בעל‬nloc Gur-Baäl 2Kron 26:7† Deut 28:29‡; Gen 21:25‡

‫ גורל‬m lot; cs ‫גורל‬, sf ‫גורלי‬, ‫גורלם‬, enz., pl ni weggenomen worden; pf 3f ‫ונגזלה‬
Spr 4:16
‫ ;גורלות‬werpsteen, verloting, deel, gebied
dat bij loting wordt toegewezen; Lev 16:8‡ ‫ גזל‬m roof, schending van recht Pr 5:7 Eze 18:18†
‫ גוש‬m kluit, klont (aarde) Job 7:5; K ‫גיש‬ ‫ גזל‬m roof, het geroofde; Lev 5:21 Jes 61:8
‫ גז‬m afgeschoren wol; pl cs ‫ ;גזי‬vgl. ‫ ;גזז‬eerste Eze 22:29; het roven Ps 62:11†
wol Deut 18:4; vacht Job 31:20; vgl. ‫ ;גזה‬het ‫ גזלה‬f roof, het geroofde, de buit; cs ‫גזלת‬, pl
hooien Am 7:1, maailand Ps 72:6† ‫ גזלות‬Lev 5:23 Jes 3:14 Eze 18:7 Eze 18:12 Eze 18:16
‫ גזבר‬m schatbewaarder Ezr 1:8† Eze 33:15†

‫ גזם‬nm Gazzam Ezr 2:48 Neh 7:51†

68
‫ג‬
‫ גזם‬m sprinkhaan, coll.; Joël 1:4 Joël 2:25 Am 4:9†; ‫ גחלת‬f gloeiende kool; sf ‫ ;גחלתי‬pl ‫גחלים‬,
KB: rups cs ‫גחלי‬, sf ‫גחליו‬, ‫ ;גחליה‬Lev 16:12‡;
2Sam 14:7 ‫ גחלתי‬mijn laatste sprankje hoop
‫ גזע‬m stam, wortel; vorm ‫ מגזע‬Jes 11:1 sf
‫ גזעם‬Jes 40:24 hun wortel; sf ‫ גזעו‬Job 14:8 ‫ גחם‬nm Gacham, zoon van Nahor Gen 22:24†
‫ גזר‬I.q doorsnijden, (een boom) vellen, (iets) ‫ גחן‬m buik; zie ‫גחון‬
beslissen; ipf ‫ תגזר־‬Job 22:28, ‫ ויגזרו‬2Kon 6:4; ‫ גחר‬nm Gachar, P ‫גחר‬, Ezr 2:47 Neh 7:49†
imp ‫ גזרו‬1Kon 3:25 P ‫ ג "זרו‬1Kon 3:26; pt ‫גזר‬
Ps 136:13; ‫ גי‬f dal; zie ‫גיא‬
ni afgesneden worden; beslist worden; pf ‫ גיא‬f dal, laagte; ook ‫ גיא‬Zach 14:4, ‫ גיא‬Jes 40:4,
‫ נגזר‬Jes 53:8 Est 2:1 2Kron 26:21, P ‫רתי‬K‫נגז‬ ‫ גי‬Deut 34:6 Joz 8:11 Mi 1:6; cs ‫גי‬, pl ‫גאיות‬, sf
Klaagl 3:54, P ‫ נגז" רו‬Ps 88:6, ‫ נגזרנו‬Eze 37:11; ‫ ;גאותיך‬Num 21:20‡
verloren, te gronde gaan Klaagl 3:54 Eze 37:11; in plaatsnamen: .o.a.:
besloten worden Est 2:1; ‫ גיא הנם‬Joz 15:8, ‫ גיא בן הנם‬Joz 18:16
II.q bijten (om te verslinden); ipf ‫ויגזר‬ bekend om de Molochsdienst; later
Jes 9:19 verstaan als Gehenna, hel;
‫ גזר‬I. m deel (afgesneden); pl ‫ ;גזרים‬Gen 15:17 ‫ גיא מלח‬2Sam 8:13 het zoutdal;
Ps 136:13†; ‫ גיא הצבעים‬1Sam 13:18 het dal van Seboïm
II. nloc Gezer, levietenstad; P ‫גזר‬, loc ‫ גי חזיון‬het Dal van het visioen Jes 22:1
Jes 22:5
‫זרה‬K‫ ג‬1Kron 14:16; Joz 10:33‡; gent ‫גזרי‬
1Sam 27:8 ‫ הגיא‬Gai in Moab ( of: een dal) Num 21:20
Deut 3:29 Deut 4:46 Deut 34:6
‫ גזרה‬f afgesneden plaats, afzondering
Lev 16:22† ‫ גיד‬m zenuw? spier; pl ‫גידים‬, ‫גדים‬, cs ‫גידי‬
heupspier (van Jakob) Gen 32:33 ; ‫גיד ברזל‬
‫ גזרה‬I. f gestalte?; sf ‫ גזרתם‬Klaagl 4:7 of: hun een ijzeren band Jes 48:4; spieren op de
hoofdhaar Can'48; beenderen Eze 37:6 Eze 37:8; Job 10:11 Job 40:17
II. f plein (binnenhof, afgescheiden plaats)
Eze 41:12-Eze 42:13† vgl. ‫גזרה‬ ‫ גיח‬q bruisend opwellen, uitbreken; ipf ‫יגיח‬
Job 40:23; imp ‫ גחי‬Mi 4:10 inf sf ‫בגיחו מרחם‬
‫ גזרי‬gent van Gezer 1Sam 27:8 ‫ יצא‬Job 38:8 'toen (de zee) bruisend uit de
‫ גחה‬q naar buiten trekken, verlossen?; pt ‫גחי‬ moederschoot kwam'; imp f ‫חולי וגחי‬
‫ מבטן‬Ps 22:10 die mij uit de moederschoot Mi 4:10krimp ineen en schreeuw het uit?
verlost? vgl. Ps 71:6 ‫ גזה גזי‬pt Ps 22:10 ‫ כי־אתה גחי מבטן‬zie ‫גחה‬
hi doen bruisen, uitbreken; ipf ‫ותגח‬
‫ גחון‬nloc Gichon, de bron, 1Kon 1:33+; zie ‫גיחון‬
Eze 32:2; pt sf ‫ מגיח‬Re 20:33 plotseling
‫ גחון‬m buik (van kruipend gedierte); sf ‫גחנך‬ uitbreken
Gen 3:14 Lev 11:42†
‫ גיח‬nloc Giach, bij Gibeon 2Sam 2:24†
‫ גחזי‬nm Gehazi, ook ‫גיחזי‬, dienaar van de
profeet Elisa 2Kon 4:12-2Kon 8:5†

69
‫ג‬
‫ גיחון‬nloc Gichon; 1. rivier die uit Eden ‫ גל‬I. m steenhoop, puinhoop; P ‫גל‬, pl ‫גלים‬,
stroomt Gen 2:13; 2. bron in Jeruzalem Gen 31:46‡;
1Kon 1:33 1Kon 1:38 1Kon 1:45 2Kron 32:30 II. m golf; pl ‫גלים‬, cs ‫גלי‬, sf ‫גליו‬, ‫גליך‬,
2Kron 33:14† ‫גליהם‬, Jes 48:18 Jes 51:15 Jer 5:22 Jer 31:35
‫ גיחזי‬nm Gehazi; zie ‫גחזי‬ Jer 51:42 Jer 51:55 Eze 26:3 Jona 2:4 Zach 10:11
Ps 42:8 Ps 65:8 Ps 89:10 Ps 107:25 Ps 107:29
‫ גיל‬q jubelen, juichen; pf ‫ וגלתי‬Jes 65:19; ipf Job 38:11†;elders 'steenhoop'
‫יגיל‬, ‫י" גל‬, ‫ יגיל‬Ps 21:2, ‫תגיל‬, ‫תגל‬, ‫אגילה‬, III. m bron? Hoogl 4:12 ‫ גל נעול‬een gesloten
‫יגילו‬, ‫ יגילון‬Ps 89:17, ‫תגלנה‬, ‫ ;נגילה‬imp bron? of ?lees ‫ גן‬zoals aan het begin van
‫גילי‬, ‫ ;גילו‬inf abs+ipf ‫ גיל יגיל‬Spr 23:24 K het vers ;
‫;גול יגול‬ IV. nloc Gallim zie ‫גלים‬
Ps 2:11 ‫ וגילו ברעדה‬en jubelt sidderend ? Job 3:22 ‫? גיל‬lees ‫' גל‬grafheuvel'
Hos 10:5 ‫ יגילו על־כבודו‬zij maken misbaar
omdat zijn heerlijkheid van hem is ‫ גלב‬m barbier Eze 5:1†
weggevoerd; noot BHS: lees ‫ יילילו‬zij ‫ גלבע‬nloc Gilboa, berg 1Sam 28:4‡
huilen, ‫ גלגל‬I. m wiel Jes 28:28: zie ‫גלגל‬
zie ‫ ילל‬hi ? huiveren, schokken II. nloc Gilgal, tussen Jericho en de Jordaan
‫ גיל‬I. m gejuich, vreugdekreet; ‫ גילי‬Ps 43:4; Joz 4:19 naamsverklaring zie ‫גלה‬
Jes 16:10 Jer 48:33 Hos 9:1 Joël 1:16 Ps 43:4 Ps 45:16
‫ גלגל‬m wiel, ook ‫ גלגל‬Jes 28:28; pl sf ‫;גלגליו‬
Ps 65:13 Job 3:22†;
wagenwiel Jes 5:28‡; wagens Eze 23:24 rad
II. m generatie Dan 1:10 ‫ אשר כגילכם‬die van de waterput Pr 12:6; het wielwerk
van jullie leeftijd zijn Eze 10:2+; een voortrollende woestijndistel
‫ גילה‬f vrolijkheid; cs ‫ ;גילת‬Jes 35:2 Jes 65:18† Ps 83:14 Jes 17:13; rollende donder Ps 77:19

‫ גילני‬gent Giloniet, van Gilo of Gillo, ‫גלגלת‬9 f kop, schedel; sf ‫גלגלתו‬9 , pl sf
2Sam 15:12; zie ‫גלה‬ ‫גלגלתם‬9 ; (lichaamsdeel) Re 9:53 2Kon 9:35
1Kron 10:10; (hoofdelijke telling) ‫גלגלת‬9 ‫ל‬
‫ גינת‬nm Ginat, vader van Tibni de bijna-
Ex 16:16‡
koning 1Kon 16:21 1Kon 16:22†
‫ גיר‬m kalk; zie ‫גר‬ ‫ גלד‬m huid; sf ‫ גלדי‬Job 16:15†
‫ גיר‬vreemde; zie ‫גר‬ ‫ גלה‬q blootleggen, openbaren / verdwijnen, in
ballingschap gaan:
‫ גיש‬m aardkluit Job 7:5 Q ‫גוש‬ alle plaatsen voor 'verdwijnen-
‫ גישן‬nm Gesan, zoon van Jachdai 1Kron 2:47† ballingschap': zie onderaan; pf ‫גלה‬, ‫גלתה‬,
‫גלית‬, ‫ ;גלו‬ipf ‫יגלה‬, ‫וי" גל‬, ‫ אגלה‬Ruth 4:4,
‫ גל‬m leeftijd, generatie; zie ‫גיל‬
‫ ;יגלו‬imp ‫ גלה‬Eze 12:3; inf ‫גלה‬, cs ‫גלות‬, sf
‫ גל‬m drek, mest; cs ‫גללו‬, pl cs ‫ ;גללי‬Job 20:7; ‫ ;גלתו‬pt ‫ גולה‬Spr 20:19 blootleggen,
als brandstof Eze 4:12 Eze 4:15†; vgl. ‫גלול‬ 2Kon 24:14 coll. ballingen, f ‫ ;גולה‬pp ‫;גלוי‬
1Sam 9:15; (oor: om te horen) 1Sam 9:15 (oog:

70
‫ג‬
wijdopen) Num 24:4; 1Kon 7:41+ 2Kron 4:12+
†;
ni ontbloot, blootgelegd, geopenbaard III. nloc ‫גלת‬9 'Bronnen' Joz 15:19 Re 1:15; †
worden; pf ‫נגלה‬, ‫ נגלתה‬Jes 53:1, ‫נגליתי‬, ‫ גלול‬m afgoden; pl ‫ גלולים‬en ‫ללים‬9 ‫ג‬, sf
‫נגלו‬, ‫ הנגלו‬vragend, 1pl ‫ ;נגלינו‬ipf ‫יגלה‬, ‫ ;גלוליהם‬steeds verachtelijk;
‫תגלה‬, ‫ תגל‬Jes 47:3, ‫ ;יגלו‬inf abs ‫נגלה‬ grondbetekenis 'drek, mest'; zie ‫גל‬
1Sam 2:27 cs ‫ הגלות‬2Sam 6:20‡; Gen 35:7‡;
Jes 38:12 (tent) weggerukt; ‫ גלום‬m kleding, mantel pl cs ‫ גלומי‬Eze 27:24†
pi blootleggen, ontbloten; pf ‫גלה‬, ‫גלתה‬, vgl. ‫' גלם‬opvouwen, oprollen'
‫גלית‬, ‫ גליתי‬en ‫גליתי‬, ‫ ;גלו‬ipf ‫יגלה‬, ‫ויגל‬, ‫ גלון‬nloc Galon Joz 20:8 Joz 21:27; Q ‫= גולן‬
‫ תגלה‬P ‫ תגלה‬Lev 18:7, ‫ותגל‬, ‫תגלי‬, ‫אגלה‬, Golan
‫ ;יגלו‬imp f ‫ גלי‬Jes 47:2; inf ‫ לגלות‬Lev 18:6+; ‫ גלות‬f deportatie, ballingschap; sf ‫גלותי‬,
pu ontbloot worden; pf ‫גלתה‬9 Nah 2:8, pt
‫ ;גלותנו‬2Kon 25:27 Jer 52:31 Eze 1:2 Eze 33:21
‫גלה‬9 ‫ מ‬Spr 27:5 'open en bloot' Eze 40:1 Am 1:6 Am 1:9 coll. 'de ballingen'
hitp zich ontbloten; openbaar worden; ipf ‫וי‬
Jes 20:4 Jes 45:13 Jer 24:5 Jer 28:4 Jer 29:22
‫ תגל‬Gen 9:21; inf ‫ בהתגלות‬Spr 18:2;; Jer 40:1;Ob 20 ‫לת‬9 ‫ג‬
hi in ballingschap voeren; pf ‫הגלה‬, enz.;
vgl. ‫גולה‬
ipf ‫וי" גל‬, sf ‫ויגלם‬, ‫ ;ויגלה‬deze betekenis
overal in 2Kon 15:29-2Kon 25:11 ‫ גלח‬pi scheren (hoofd, baard); pf ‫וגלח‬,
ho weggevoerd worden; pf ‫ ;הגלה‬pt ‫מגלים‬9 ‫וגלחה‬, sf ‫ ;וגלחו‬ipf ‫ יגלח‬P ‫יגלח‬, ‫ותגלח‬,
Jer 13:19‡; P ‫יגלחו‬, sf ‫יגלחנו‬, ‫ ;ויגלחם‬inf sf ‫בגלחו‬
verdwijnen,inballingschapgaan: 1Sam 4:21 2Sam 14:26; Gen 41:14‡;

1Sam 4:22 2Kon 15:29 2Kon 16:9 2Kon 17:6 2Kon 17:11 pu geschoren worden; pf P ‫גלח‬9 Re 16:22,
2Kon 17:23 2Kon 17:26 2Kon 17:27 2Kon 17:28 ‫גלחתי‬9 Re 16:17; pt ‫גלחי זקן‬9 ‫ מ‬Jer 41:5
2Kon 17:33 2Kon 18:11 2Kon 24:14 2Kon 24:15 afgeschoren wat de baard betreft;
2Kon 25:11 2Kon 25:21 Jes 5:13 Jes 24:11 Jer 1:3 hitp zich scheren; pf ‫ התגלח‬Lev 13:33; inf sf
Jer 13:19 Jer 20:4 Jer 22:12 Jer 24:1 Jer 27:20 Jer 29:1 ‫ התגלחו‬Num 6:19
Jer 29:4 Jer 29:7 Jer 29:14 Jer 39:9 Jer 40:1 Jer 40:7 ‫ גליון‬m glad of glanzend oppervlak; pl ‫;גלינים‬
Jer 43:3 Jer 52:15 Jer 52:27 Jer 52:30 Eze 12:3 tafel Jes 8:1; spiegel Jes 3:23†
Eze 39:23 Eze 39:28 Hos 10:5 Am 1:5 Am 1:6 Am 5:5
‫ גליל‬I. adj draaibaar; pl ‫גלילים‬, cs ‫;גלילי‬
Am 5:27 Am 6:7 Am 7:11 Am 7:17 Mi 1:16 Job 20:28
(draaiende deurvleugels); 1Kon 6:34; m rollen,
Est 2:6 Ezr 2:1 Neh 7:6 1Kron 5:6 1Kron 5:26 1Kron 5:41
ronde stangen of zuilen? Hoogl 5:14 Est 1:6;
1Kron 8:6 1Kron 8:7 1Kron 9:1 2Kron 36:20†
II. nloc Galil, Galilea; loc ‫הג "לילה‬, Joz 20:7
‫ גלה‬nloc Gilo, in Juda; gent ‫ ;גילוני‬Joz 15:51 Joz 21:32 2Kon 15:29 1Kon 9:11 1Kron 6:61;
2Sam 15:12 2Sam 23:34† algemener: streek, gebied Jes 8:23; zie ‫גלילה‬
‫ גלה‬f ballingschap; zie ‫גולה‬ ‫ גלילה‬f landstreek; pl cs ‫ ;גלילות‬gebied
‫גלה‬9 I. f olie-kan; cs ‫גלת‬9 Zach 4:2+,Pr 12:6† Joz 13:2 Eze 47:8 Joël 4:4;steenkring als grens
II. f bol, kogel (kapiteel); pl ‫גלת‬9 , ‫גלות‬9 Joz 18:17 Joz 22:10 Joz 22:11†

71
‫ג‬
‫ גלים‬nloc Gallim in Benjamin, ten noorden ‫ גלמוד‬adj onvruchtbaar; f ‫ גלמודה‬Jes 49:21;
van Jeruzalem 1Sam 25:44 Jes 10:30† Job 3:7 Job 15:34 Job 30:3† fig.: vereenzaamd,
uitgeput
‫ גלית‬nm Goliat, de reus uit Gat, (David)
1Sam 17:4-1Sam 22:10; (Elchanan) 2Sam 21:19 ‫ גלע‬hitp losbreken (strijd, krijgsgewoel); pf
1Kron 20:5 ‫ התגלע‬Spr 17:14; ipf P ‫ יתגלע‬Spr 18:1 Spr 20:3†
‫ גלל‬q rollen, wentelen, wenden; pf ‫גלותי‬ ‫ גלעד‬I. nm Gilead; zoon van Machir
Joz 5:9, ‫ וגללו‬Gen 29:3 Gen 29:8+; ipf ‫וי" גל‬ Num 26:29+; gent ‫;גלעדי‬
Gen 29:10 (hifil?); Ps 16:9 zie ‫' גיל‬juichen'; II. nloc Gilead ten oosten van de Jordaan
imp ‫ גול‬Ps 37:5, ‫ גל‬Ps 22:9 Spr 16:3, ‫גל‬ Gen 31:21+
Ps 119:22, ‫ גלו‬Joz 10:18 1Sam 14:33; pt ‫גלל‬
‫ גלעד‬nloc Gal-Ed = ‫ גל עד‬Gen 31:47
Spr 26:27;
steenhoop van de getuigenis; Aramees: ‫יגר‬
ni gerold worden, rollen; pf ‫ נגלו‬Jes 34:4; ipf ‫שהדותא‬
‫ יגל‬Am 5:24
po gewenteld zijn; pt f ‫ מגול "לה‬Jes 9:4 (in ‫ גלש‬q golvend neerkomen; pf ‫ שגלשו‬Hoogl 4:1
Hoogl 6:5
bloed);
hitpo (zich) wentelen, rollen; inf ‫להתגולל‬ ‫לת‬9 ‫ ג‬ballingen Ob 20; zie ‫גלות‬
Gen 43:18; pt ‫ מתגלל בדם‬2Sam 20:12
‫גלת‬9 nloc Gullot Joz 15:19 Re 1:15 (bronnen); ‫גלת‬9
pil doen tuimelen, ‫ וגלגלתיך‬Jer 51:25
‫ תחתית‬Beneden-Gullot, ‫גלת עלית‬9 Boven-
hitpalp komen aanrollen; pf P ‫התגלגלו‬
Gullot; vgl. ‫גלה‬9
Job 30:14
‫ גם‬adv ook Gen 3:6‡; 1. herhaald: zowel .. als
‫ גלל‬I. prep wegens; cs ‫בגלל‬, sf ‫בגללך‬ Gen 44:16;2. zelfs Gen 20:4; 3. trouwens,
Gen 12:13‡;zie ‫;בגלל‬
bovendien Gen 21:26; 4. inderdaad 2Kon 8:1 5.
II. m mest, drek 1Kon 14:10, pl ‫ גללים‬Sef 1:17
benadrukkend: Gen 20:5 ‫ היא־גם־הוא‬zijzelf;
zie ‫ גל‬en ‫;גלול‬
beide vormen van ‫ היא‬6. ontkennend: ook
III. nm Galal, 1. leviet nakomeling van
niet, noch, en evenmin Gen 21:26 Ex 5:2 7.
Asaf? 1Kron 9:15 2. leviet nakomeling van
samen, bij elkaar: ‫ גם את־הכל‬2Sam 19:31 de
Asaf? Neh 11:17 1Kron 9:16
hele zaak; ‫ גם כל־מעשינו‬Jes 26:12 al onze
‫ גללו‬m zijn drek Job 20:7; zie ‫גל‬ daden bijeen; ‫ גם־שניכם‬Gen 27:45 Spr 17:15
‫ גללי‬nm Gilalai, priester Neh 12:36† allebei tegelijk

‫ גלם‬q opvouwen, samenvouwen; ipf ‫ויגלם‬ ‫ גמא‬pi slikken, slurpen; ipf ‫ יגמה‬Job 39:24 het
2Kon 2:8† paard slurpt de weg op (rent gretig);
hi te drinken geven; imp ‫הגמיאיני‬
‫ גלם‬m embryo, vormeloos begin; sf ‫גלמי‬ Gen 24:17†
Ps 139:16†
‫ גמא‬m schelf, riet, papyrus; Ex 2:3 Jes 18:2
Jes 35:7 Job 8:11†
Jer 51:32 ‫ אגמים‬mogelijk ook 'riet'

72
‫ג‬
‫ גמד‬m lengtemaat, waarde onbekend; een el ‫ גמלי‬nm Gemalli, Daniet Num 13:12†
of minder? Re 3:16† ‫ גמליאל‬nm Gamliël, zoon van Pedachsur
‫ גמדים‬gent Gammadim, huurlingen uit Num 1:10-Num 10:23†
Gammad? Eze 27:11† ‫ גמר‬q eindigen (ophouden, op zijn), transitief
‫ גמול‬m werk, gedane arbeid, beloning of voltooien; pf ‫ גמר‬Ps 12:2 Ps 77:9; ipf ‫יגמר‬
vergelding ervoor (verdiende loon); sf trans. Ps 138:8, ‫ יגמר־‬Ps 7:10 pt ‫ גמר‬trans.
‫מלך‬9 ‫ג‬, ‫מלך‬9 ‫ג‬, ‫מלכם‬9 ‫ג‬, ‫מלו‬9 ‫ ג‬,‫מלם‬9 ‫ג‬, pl sf Ps 57:3
‫מליו‬9 ‫ ;ג‬Re 9:16 Ps 103:2 ‫ גמר‬I. nf Gomer, vrouw van de profeet Hosea
‫ גמול‬nm Gamul 1Kron 24:17; in ‫בית־הגמול‬ Hos 1:3;
Jer 48:23 II. nm Gomer, zoon van Jafet, noordelijk
volk Gen 10:2‡
‫ גמולה‬f vergelding; pl ‫מלות‬9 ‫ ;ג‬2Sam 19:37
Jer 51:56 Jes 59:18† ‫ גמריה‬nm Gemarja, ook ‫גמריהו‬, 1. zoon van
vgl. ‫גמול‬, ‫גמל‬ Chilkia Jer 29:3; 2. zoon Safan Jer 36:10-
Jes 36:12,Jes 36:25†
‫ גמזו‬nloc Gimzo in Juda 2Kron 28:18†
‫ גמל‬q voltooien, doen rijpen / aandoen, ‫ גן‬m tuin, hof Gen 2:8; pl‫ ;גנים‬vrouwelijk in
Gen 2:15: ‫לעבדה ולשמרה‬
vergelden; pf ‫גמלתי גמל‬, enz.; sf ‫גמלך‬, ‫ג‬
Hoogl 4:12 ‫ גן נעול‬afgesloten tuin; tweede
‫מלתהו‬, ‫לך‬9 ‫גמ‬, enz.; ipf ‫יגמל‬, ‫תגמל‬,
vershelft ‫גן =? גל‬
‫ ;תגמלו‬sf ‫יגמלני‬, ‫ ;תגמלהו‬imp ‫גמל‬
Ps 119:17 'doe wel'; inf ‫ ;גמל‬inf sf ‫גמלך‬ ‫ גנב‬q stelen, misleiden; pf ‫גנב‬, ‫גנבתי‬, ‫גנבו‬,
1Sam 1:23 ‫ ;גמלה‬pt ‫ ;גמל‬pp ‫ גמול‬klein sf: 3mm+2m ‫גנבוך‬, 3f+3m ‫גנבתו‬
kind (van de borst), cs ‫מל‬9 ‫ג‬, pl cs ‫ ;גמולי‬1. Job 21:18+, 3f+3mm ‫ גנ "בתם‬Gen 31:32; ipf
klaar, rijp zijn Jes 18:5; 2. voortbrengen, ‫יגנב‬, enz.; inf abs ‫ ;גנב‬pt ‫ ;גונב‬pp ‫גנוב‬,
doen rijpen Num 17:23; 3. iemand (kwaad) ‫גנובים‬, f cs ‫ בתי‬9‫ גנ‬wat bij mij gestolen is?
aandoen Gen 50:15 Gen 50:17 1Sam 24:18 Ps 7:5 Gen 31:39; ontvoeren 2Sam 19:42; wegblazen,
Spr 3:30; 4. weldoen Ps 13:6;Spr 11:17 ‫נפשו‬ wegrukken Job 21:18 Job 27:20; 'het hart stelen'
zichzelf;Spr 31:12; vergelden, belonen = bedriegen, misleiden Gen 31:19+
Deut 32:6 2Sam 19:37 Ps 119:17‡ 5. spenen (van ni gestolen worden; ipf ‫ יגנב‬Ex 22:11
de borst nemen) 1Sam 1:23 Jes 11:8 Jes 28:9 pi stelen, bedriegen; ipf ‫ יגנב‬2Sam 15:6 hij
Hos 1:8 Ps 131:2; stal=bedroog; pt ‫מגנבי דברי איש מאת‬
ni gespeend worden (van de borst ‫ רעהו‬Jer 23:30 'die Mijn woorden van elkaar
genomen); ipf ‫ יגמל‬Gen 21:8 1Sam 1:22; P stelen'
‫ ויגמל‬Gen 21:8; inf ‫ הגמל‬Gen 21:8 pu gestolen (ontvoerd) worden; pf ‫ נב‬9‫וג‬
Ex 22:6, ‫ נבתי‬9‫ ג‬Gen 40:15; ipf P ‫ נב‬9‫ יג‬Job 4:12
‫ גמל‬m kameel (dromedaris); ‫גמלים‬, cs ‫גמלי‬,
steels, heimelijk terechtkomen ; inf abs ‫ נב‬9‫ג‬
sf ‫גמליו‬, enz.; Gen 12:16 Gen 24:10‡;
Gen 40:15
NB: pl ff ‫גמלים מיניקות‬

73
‫ג‬
hitp steels, heimelijk handelen: ipf ‫יתגנב‬ hi afkeer wekken? ipf ‫ יגעל‬Job 21:10; de
2Sam 19:4 sloop de stad binnen stier bespringt en wekt geen afkeer (wordt
niet afgeworpen)
‫ גנב‬m dief, pl ‫ ;גנבים‬Ex 22:1‡; ‫חברי גנבים‬
Jes 1:23 dievenmaten ‫ געל‬nm Gaäal, zoon van Ebed Re 9:26-Re 9:41
‫ גנבה‬f het gestolene ; sf ‫ גנבתו‬Ex 22:2 Ex 22:3† ‫ געל‬m afschuw, afkeer Eze 16:5 ‫ בגעל נפשך‬uit
afkeer voor je leven?
‫ בת‬9‫ גנ‬nm Genubat, zoon van Hadad in Egypte
1Kon 11:20† ‫ גער‬q dreigen, schelden, toeschreeuwen (om
te verjagen), enz.; pf ‫ וגער‬Jes 17:13, ‫גערת‬
‫ גנה‬f hof, gaarde, boomgaard; cs ‫גנת‬, sf
Jer 29:27 Ps 9:6 Ps 119:21, ‫ וגערתי‬Mal 3:11; ipf
‫גנתו‬, pl ‫גנות‬, sf ‫ ;גנותיכם‬Num 24:6‡;
Jes 1:29+ i.v.m.afgoderij (Adonistuinen?) ‫ יגער‬Gen 37:10 Zach 3:2 Ps 106:9, ‫תגערו‬
Ruth 2:16; imp ‫ גער‬Ps 68:31; inf ‫ומגער־בך‬
‫ גנזים‬I. m schatten, schatkamers; pl cs ‫גנזי‬ Jes 54:9 van niet langer te schelden op jou; pt
Est 3:9 Est 4:7; ‫ גוער‬Nah 1:4 Mal 2:3
II. m kostbare, bonte tapijten Eze 27:24 ?
‫ גערה‬f dreiging, geschreeuw; cs ‫גערת‬, sf
‫ גנזך‬m schatkamer, voorraadskamer; pl sf ‫ ;גערתו‬2Sam 22:16‡
‫ וגנזכיו‬1Kron 28:11†
‫ געש‬q schokken, dreunen; ipf ‫ ותגעש‬Ps 18:8
‫ גנן‬q bedekken, beschutten; pf ‫ וגנותי‬ipf ‫יגן‬ pu geschokt, opgeschrikt worden; ipf
(hifil?); inf abs ‫ ;גנון‬2Kon 19:34 2Kon 20:6 ‫ יגעשו‬Job 34:20
Jes 31:5 Jes 37:35 Jes 38:6 Zach 9:15 Zach 12:8† hitp schokken, hevig deinen, daveren; ipf
‫ גנת‬f tuin; zie ‫ גנה‬cs; Est 1:5 Hoogl 6:11 ‫ ויתגעש‬2Sam 22:8; ipf ‫ יתגעשו‬Jer 5:22 Jer 46:7
2Sam 22:8 Ps 18:8
‫ גנתון‬nm Ginneton Neh 10:7 Neh 12:16; in Neh 12:4
hitpo waggelen, deinen, klotsen pf
‫† גנתוי‬
‫ והתגעשו‬Jer 25:16; ipf ‫ יתגעשו‬Jer 46:8†
‫ גע‬q raken, treffen, zie ‫נגע‬
‫ געש‬nloc Gaäs, berg in Efraïm; P ‫;גאש‬
‫ געה‬q loeien; ipf ‫ יגעה‬Job 6:5; inf abs ‫הלוך‬ Joz 24:30 Re 2:9 2Sam 23:30 1Kron 11:32†
‫ וגעו‬al loeiend 1Sam 6:12†
‫ געתם‬nm Gatam, zoon van Elifaz, Gen 36:11
‫ געה‬nloc Goah, nabij Jeruzalem; loc ‫געתה‬
" Gen 36:16 1Kron 1:36†
Jer 31:39†
‫ גף‬I. m rug, hoogte Spr 9:3; pl cs ‫;גפי‬
‫ געל‬q wegwerpen, verwerpen (uit afkeer); pf II. m lijf, persoon Ex 21:3 Ex 21:4; ‫ בגפו‬alleen,
‫ געלה‬Lev 26:30 Lev 26:43 Jer 14:19, ‫געלו‬ met niet meer dan het lijf
Eze 16:45, sf: 1+3mm ‫ געלתים‬Lev 26:44; ipf
‫ תגעל‬Lev 26:11 Lev 26:15;, pt f ‫ געלת‬Eze 16:45 ‫ גפן‬f wijnstok; P ‫גפן‬, sf ‫גפנו‬, enz.; pl ‫;גפנים‬
Gen 40:9‡;
pompoenenplant 2Kon 4:39;
die een afkeer heeft; Zach 11:8 ‫? בחלה בי‬
mannelijk in Hos 10:1: ‫גפן בוקק‬
lees ‫;געלה בי‬
ni weggeworpen worden; pf ‫ נגעל‬2Sam 1:21 ‫ גפר‬m naaldboom; cypres? ceder? Gen 6:14†
;

74
‫ג‬
‫ גפרית‬f zwavel; uitspr. /gofrit/; Gen 19:24‡ ‫ גרון‬f hals, keel; ‫גרוני‬, ‫גרונם‬, ‫בגרון ;גרונך‬
luidkeels Jes 58:1; Jes 3:16‡
‫ גר‬m kalk, kalksteen Jes 27:9†
‫ גר‬m vreemdeling; sf ‫גרך‬, ‫גרו‬, pl ‫ גרים‬en ‫ גרות‬nloc Gerut-Kimham, bij Betlehem
Jer 41:17†
ook te verstaan als 'herberg van
‫ גירים‬2Kron 2:16; Gen 15:13‡; als bijwoner
Kimham'
Gen 23:4

‫ גר‬m vreemde, bijwoner; zie ‫גור‬ ‫ גרז‬ni afgesneden worden; zie ‫ ;גזר‬pf ‫נגרזתי‬
Ps 31:23† vgl. ‫רתי‬K‫ נגז‬Klaagl 3:54
‫ גר‬m jonge leeuw; zie ‫גור‬, ‫גור‬
‫ גרזי‬gent 1Sam 27:8 K = Gezeriet Q ‫גזרי‬
‫ גרא‬nm Gera, 1. zoon van Benjamin
Gen 46:21;1Kron 8:3+;Re 3:15?; 2. vader van Simi ‫ גרזים‬nloc Garizim, berg bij Sichem Deut 11:29
Deut 27:12 Joz 8:33 Re 9:7
2Sam 16:5+;1Kon 2:8†
sommige uitgaven ‫ גרזים‬met dagesj in ‫ז‬
‫ גרב‬I. nm Gareb de Jetriet 2Sam 23:38 1Kron 11:40;
‫ גרזן‬m bijl; Deut 19:5 Deut 20:19 Jes 10:15;
steenbeitel 1Kon 6:7; †
II. nloc Gareb, heuvel bij Jeruzalem Jer 31:39
‫ גרב‬m eczeem, huiduitslag ‫ גרל‬m Spr 19:19; K ‫' גרל‬lot'; Q ‫גדל־חמה‬
'groot van woede, driftkop'
Lev 21:20+;Deut 28:27†

‫ גרגר‬m bes, olijf; pl ‫ ;גרגרים‬Jes 17:6† ‫ גרם‬q knagen (bot); pf ‫רמו‬K‫ ג‬Sef 3:3; in de
morgen hebben ze niets meer te knagen;
‫ גרגרות‬f hals; pl sf ‫ גרגרתיך‬en ‫גרגרתך‬ onzeker;
Spr 1:9+ pi afknagen, stukknauwen; ipf ‫יגרם‬
‫ גרגשי‬gent Girgasieten, stam Gen 10:16‡ Num 24:8, ipf 2f P ‫ תגרמי‬Eze 23:34; †

‫ גרד‬hitp zich krabben; inf ‫ להתגרד‬Job 2:8† ‫ גרם‬m bot, knook; P ‫ ;גרם‬pl sf ‫;גרמיו‬
Job 40:18 Spr 17:22 Spr 25:15;
attributief Gen 49:14
‫ גרה‬pi prikkelen, ophitsen; ipf ‫ יגרה‬Spr 15:18
‫ חמר גרם‬een bonkige ezel;
Spr 28:25 Spr 29:22; Ps 140:3
strijd wekken?
2Kon 9:13 ‫ אל־גרם המעלות‬zo op de kale
hitp uitdagen tot strijd / zich ergeren; pf 2f
treden van de trap; vgl. ‫' עצם‬bot, zelf'
‫ התגרית‬Jer 50:24†; ipf ‫יתגרה‬, ‫תתגר‬,
‫יתגרו‬, ‫ תתגרו‬Deut 2:5-Deut 2:19 Spr 28:4 ‫ גרמי‬nm Garmi 1Kron 4:19, de Garmieten?
Dan 11:10-Dan 11:25; imp ‫ ;התגר‬Deut 2:24 ‫ גרן‬f dorsvloer; loc ‫ "גרנה‬Mi 4:12 naar de
‫ גרה‬f I. gera, gewicht = 1/20 sikkel Ex 30:13 dorsvloer; sf ‫גרני‬, ‫גרנך‬, pl ‫ רנות‬0‫ג‬, pl cs
Lev 27:25 Num 3:47 Num 18:16 Eze 45:12;
elders II ‫ ;גרנות‬Gen 50:10‡
II. voer dat herkauwd wordt; ‫מעלה גרה‬, f ‫ גרס‬q knauwen, stukbijten; ipf ‫רסה נפשי‬K‫ג‬
‫ מעלת גרה‬herkauwer; Lev 11:3‡; Lev 11:7 ‫ לתאבה‬Ps 119:20; ik word verteerd van
‫ גרה לא יגר‬die het voer niet herkauwt, zie verlangen
‫ ;גרר‬Deut 14:8 ‫ לא גרה‬persoonsvorm hi doen stukbijten; ipf ‫ ויגרס‬Klaagl 3:16
ontbreekt; ?lees als Lev 11:7

75
‫ג‬
‫ גרע‬I.q afscheren, afsnijden, verminderen, pi verdrijven; pf ‫גרשה‬, ‫גרשת‬, ‫גרסתי‬, sf
afdoen; ipf ‫ יגרע‬P ‫יגרע‬, ‫תגרע‬, ‫אגרע‬, ‫גרשתמו‬, ‫ גרשתיו‬en ‫ גרשתהו‬Eze 31:11,
‫ ;תגרעו‬inf ‫ לגרוע‬Pr 3:14; pp f ‫גרועה‬ 3mm+1 ‫ גרשוני‬1Sam 26:19; ipf ‫ויגרש‬
Jes 15:2, ‫רעה‬9 ‫ ג‬Jer 48:37; de baard scheren Gen 3:24‡, ‫רשו‬K‫ויג‬, sf ‫רשם‬K‫יג‬, ‫רשוה‬K‫יג‬,
Jer 48:37 Jes 15:2; wegdoen, afdoen Ex 5:8 ‫רשהו‬K‫ויג‬, ‫רשנו‬K‫ ;אג‬inf ‫גרש‬, sf ‫רשנו‬K‫לג‬
Ex 5:19; 2Kron 20:11; inf abs+ipf ‫ גרש יגרש‬Ex 11:1;
ni afgenomen worden, in mindering pu verdreven worden; pf ‫ גרשו‬Ex 12:39; ipf
gebracht; pf ‫ נגרע‬Lev 27:18, ‫ נגרעה‬Num 36:3; P ‫ ;יגרשו‬Job 30:5
ipf ‫ יגרע‬Num 27:4 Num 36:4, P ‫ יגרע‬Num 36:3, ‫ גרש‬m gewas, opbrengst Deut 33:14; ‫גרש‬
1pl P ‫ נגרע‬Num 9:7 'wij worden belet, ‫ ירחים‬wat de maanden (jaargetijden) doen
afgehouden' pt ‫ נגרע‬Ex 5:11; groeien
II.pi afscheppen? omhoog trekken? ipf
‫ יגרע‬Job 36:27 hij trekt de waterdruppels op ‫רשה‬9 ‫ ג‬f verdrijving, onteigening; pl sf
‫רשתיכם‬9 ‫ ג‬Eze 45:9†
‫ גרף‬q meesleuren; pf sf: 3m+3mm ‫גרפם‬
Re 5:21† ‫ גרשום‬nm Gersom; zie ‫גרשם‬
‫ גרר‬q meeslepen / herkauwen; ipf ‫ יגר‬Lev 11:7 ‫ גרשון‬nm Gerson, zoon van Levi Gen 46:11
herkauwen, sf ‫ יגרהו‬Hab 1:15 en ‫יגרם‬ Ex 6:16+;Num 3:17‡ gent ‫שני‬9 ‫ גר‬Num 3:21‡
Spr 21:7 slepen; ‫ גרשם‬nm Gersom, zoon van Mozes Ex 2:22‡;
ni zie ‫ נגר‬ni wegstromen zoon van Menasse ‫ מנשה‬met
Re 18:30
pu verzaagd worden; pt ‫ מגררות‬1Kon 7:9 verhoogde ‫נ‬
(stenen);
‫שני‬9 ‫ גר‬gent Gersoniet Num 3:23
hitpo met zich meesleuren pt ‫מתגורר‬
Jer 30:23, zie ‫גור‬, of ?lees ‫מתחולל‬ ‫ גשור‬nloc Gesur, landschap en volk; loc
wervelend, razend als Jer 23:19, zie ‫;חול‬ ‫ ג "שורה‬Joz 13:13 2Sam 15:8‡; gent ‫גשורי‬
zie ‫גור‬, ‫גרה‬ Deut 3:14

‫ גרר‬nloc Gerar, loc ‫ ; ג "ררה‬Gen 10:19‡ ‫ גשי‬naderen zie ‫נגש‬
q imp f Ruth 2:14 kom dichterbij
‫ גרש‬m gebroken graan, gries; sf ‫; גרשה‬
Lev 2:14 Lev 2:16† ‫ גשם‬hi het laten regenen; pt ‫מגשימים‬
Jer 14:22
‫ גרש‬q verjagen, verdrijven; vooral pi; ipf sf pu beregend worden ? pf ‫גשמה‬9 ‫לא‬
‫ ויגרשו‬Jes 57:20; pt ‫ גרש‬Ex 34:11; pp ‫גרושה‬ Eze 22:24 maar zie ‫גשם‬
verstoten (vrouw) Lev 21:7‡; inf sf ‫מגרשה‬
Eze 36:5 'om het te verdrijven en over te ‫ גשם‬I. m regen; pl ‫גשמים‬, cs ‫גשמי‬,
leveren aan plundering', aramiserende ‫ גשמיכם‬Gen 8:2 Lev 26:4; ‫גשמה‬9 Eze 22:24 zie
infinitief; vgl. ‫;מגרש‬ ‫ גשם‬pu ?
ni opgejaagd, verjaagd worden; pf ‫נגרשה‬ II. nm Gesem, Neh 2:19 Neh 6:1+, ‫ גשמו‬Neh 6:6
Am 8:8, ‫ נגרשתי‬Jona 2:5; pt ‫ נגרש‬Jes 57:20;

76
‫ג‬
‫ גשן‬nloc Gosen, 1. streek in Egypte; loc ‫ גתי‬gent van Gat Joz 13:3‡
‫ "גשנה‬Gen 45:10-Ex 9:26; 2. stad en streek in ‫ גתים‬nloc Gittaïm in Benjamin; nloc P
Juda Joz 10:41 Joz 11:16 Joz 15:51 ‫ ג "תימה‬2Sam 4:3†
‫ גשפא‬nm Gispa Neh 11:21† ‫ גתית‬f Gittiet, muziekterm ; Ps 8:1 Ps 81:1 Ps 84:1;
‫ גשש‬pi tasten, voelen; ipf 1pl ‫ נגששה‬P op de wijs van "De Gittietische" (vrouw uit
‫ נג "ששה‬beide in Jes 59:10† Gat) of: op de Gittiet (instrument uit Gat)
‫ גת‬I. f wijnpers;pl ‫ ;גתות‬Re 6:11‡; ‫ גתר‬nloc Geter, Aramese plaats Gen 10:23
II. nloc Gat, van de Filistijnen Joz 11:22‡; 1Kron 1:17†
gent ‫ גתי‬Joz 13:3; ‫גת־החפר‬, Gat-Hachefer
in Zebulon, geboorteplaats van Jona
2Kon 14:25; ‫גת־רמון‬, Gat-Rimmon in Dan
Joz 19:45;

‫ד‬
‫ ד‬de letter ‫דלת‬, vgl. ‫ ;דלת‬getalswaarde 4 ‫ דאה‬q vliegen, zweven; of: stoten (roofvogel
die op prooi neervalt); ipf ‫ ידאה‬Deut 28:49
‫ דאב‬q versmachten, wegkwijnen; vgl. ‫;דאבון‬
Jer 48:40 Jer 49:22, ‫ וידא‬Ps 18:11
pf 3f ‫ דאבה‬Jer 31:25 Ps 88:10; inf ‫לדאבה‬
NB: Jes 34:5 ‫' רות‬is dronken' of ?lees
Jer 31:12†
‫' דאתה‬zweeft' of ?lees ‫' תראה‬verschijnt';
‫ דאבה‬f versmachting, flauwte? paniek? 2Kon 17:21 K ‫ וידא‬zie ‫ נדא‬verwijderen,
wanhoop? Job 41:14† 'Jeroboam had het volk verwijderd van J.'
‫ דאבון‬m treurigheid, matheid, wanhoop?; cs of met de Q ‫ וידח‬zie ‫ נדח‬hi ipf 3m 'hij had
‫ ;דעבון נפש‬Deut 28:65 het volk verleid achter J. vandaan' = zij
volgden J. niet meer
‫ דאג‬q bekommerd of bezorgd zijn, vrezen; pf
‫ ודאג‬1Sam 9:5 1Sam 10:2, ‫ דאגת‬Jes 57:11; ipf ‫ דאה‬f roofvogel; wouw? Lev 11:14† Deut 14:13
‫ ידאג‬Jer 17:8, ‫ אדאג‬Ps 38:19; pt ‫ דאג‬Jer 38:19, ‫ראה‬
‫ דאגים‬Jer 42:16; zie ook ‫ דאג‬nm ‫ דאר‬nloc Dor, aan zee bij de Karmel Joz 17:11;
‫ דאג‬m vis Neh 13:16; zie ‫דג‬ zie ‫דור‬

‫ דאג‬nm Doëg, de Edomiet; ook ‫;דואג‬ ‫ דב‬m f beer; ook ‫ ;דוב‬pl ‫דבים‬9 ; 1Sam 17:34‡;
1Sam 21:8 1Sam 22:9 Ps 52:2; 1Sam 22:18 1Sam 22:22 2Kon 2:24 ‫דבים‬9 ‫ שתים‬ff twee berinnen
K ‫ דויג‬Q ‫דואג‬ 2Sam 17:8 ‫ דב שכול‬m een berin(!) die haar
jong kwijt is;
‫ דאגה‬f bezorgdheid; Joz 22:24 Jer 49:23 Eze 4:16
Eze 12:18 Eze 12:19 Spr 12:25† ‫ דבא‬m sterkte? veiligheid? veilig rondlopen?;
sf P ‫ דבאך‬Deut 33:25†

77
‫ד‬
‫ דבב‬q vloeien, glijden; pt ‫ דובב‬Hoogl 7:10† zie ‫ דבק‬adj Ruth 2:8 Ruth 1:14 Job 19:20 Gen 2:24;
Gen 34:3 ‫ ותדבק נפשו‬zijn ziel kleefde = hij
‫ דבה‬f kwaad gerucht, praatjes, laster; cs
kreeg lief;
‫דבת‬, sf ‫דבתך‬, ‫דבתם‬, Gen 37:2 Num 13:32
pu aan elkaar kleven, samenhangen, ipf P
Num 14:36 Num 14:37 Jer 20:10 Eze 36:3 Ps 31:14
Spr 10:18 Spr 25:10†
‫דבקו‬9 ‫ י‬Job 38:38 Job 41:9
hi doen kleven; achtervolgen (op de hielen
‫ דבורה‬I. f honingbij, pl ‫ דבורים‬Deut 1:44 zitten), inhalen; pf ‫ הדבקתי‬Jer 13:11 Eze 29:4,
Re 14:8 Jes 7:18 Ps 118:12; sf: 3f+3m ‫קתהו‬M‫ הדבי‬Re 20:42 de strijd
II. nf Debora, 1. de profetes; ook ‫דברה‬ achtervolgde hem, 3pl+3m ‫קהו‬9 ‫הדב‬
Re 4:4-Re 5:12; 2. de voedster van Rebekka 2Sam 1:6 zaten vlak achter hem aan; ipf
Gen 35:8 ‫וידבק‬, ‫אדביק‬, ‫ וידבקו‬en ‫;וידביקו‬
‫ דביונים‬duivenmest 2Kon 6:25 eufemistische Q Gen 31:23‡; 1Sam 14:22 zich aansluiten bij;
; K ‫ חרי יונים‬poep van duiven; zie ‫חראים‬ Jer 13:11 Eze 3:26 Eze 29:4 doen kleven
ho verkleefd zijn; pt ‫מדבק‬9 Ps 22:16
‫ דביר‬m I. m heiligdom, achterzaal van de
tempel = ‫קדשים‬0 ‫ ;קדש ה‬1Kon 6:5- ‫ דבק‬m hechting; pl ‫ ;דבקים‬las, soldeersel
1Kon 8:8;Ps 28:2 2Kron 4:20 2Kron 5:7 2Kron 5:9†; Jes 41:7;verbindingsstukken 1Kon 22:34
II. nm Debir, koning van Eglon Joz 10:3†; 2Kron 18:33†
III. nloc Debir = Kirjat-Sefer; loc ‫; ד "ברה‬ ‫ דבק‬adj aanklevend; f ‫דבקה‬, pl ‫;דבקים‬
Joz 10:38 Re 1:11 1Kron 6:43; †; Deut 4:4 ‫ הדבקים ביהוה‬die J. aanhangen;
IV. nm 2Kron 3:16 onduidelijk; slingers in de Spr 18:24 ‫ דבק מאח‬aanhankelijker dan een
achterzaal of ?lees ‫' כרביד‬als een ketting'? broer; 2Kron 3:12 ‫דבקה לכנף הכרוב‬
‫ דבלה‬f vijgenkoek; cs ‫דבלת‬, pl ‫;דבלים‬ aansluitend aan de vleugel van de Kerub
1Sam 25:18 1Sam 30:12 2Kon 20:7 Jes 38:21 ‫ דבר‬I.q spreken, vooral pi ; inf ‫ בדב "רך‬Ps 51:6
1Kron 12:41† in uw spreken; pt ‫ דברי כזב‬Ps 5:7 die
‫ דבלה‬nloc Dibla = Ribla Eze 6:14; K ‫דבלתה‬ bedrog spreken; pp ‫בר‬9 ‫ ד‬Spr 25:11
Q ‫רב "לתה‬, loc 'richting Ribla' gesproken;
ni onder elkaar spreken; pf ‫ נדברו‬Mal 3:16,
‫ דבלים‬nm Diblaim, vader van Hosea's vrouw
P ‫ נד "ברו‬Ps 119:23, 1pl ‫ נדברנו‬Mal 3:13; pt
Gomer Hos 1:3
mm ‫ נדברים‬Eze 33:30
‫ דבלתים‬nloc Diblataim = ‫ ;עלמון‬loc pi spreken; pf ‫דבר‬, ‫דברת‬, enz.; ipf ‫;ידבר‬
‫ דבלתימה‬Num 33:46† inf ‫ ;דבר‬imp ‫דבר‬, ‫דבר־‬, ‫דברי‬, ‫ דברו‬P
‫ דבק‬q hechten, kleven, bij iemand blijven; pf ‫ ;ד "ברו‬pt ‫ מדבר‬Job 1:16;
‫ דבק‬2Kon 3:3, ‫דבק‬, ‫ דבקה‬P ‫ד "בקה‬ pu besproken worden, te zeggen zijn; pf
Job 29:10, ‫דבקתי‬, ‫ דבקו‬P ‫ דבקו‬Job 41:15, ‫ ידובר־בה‬Hoogl 8:8 over haar als
‫ ;דבקתם‬ipf ‫ ידבק‬P ‫ידבק‬, ‫תדבק‬, 2f huwelijkscandidaat; pt ‫דבר‬9 ‫ מ‬besproken, te
‫ תדבקין‬Ruth 2:8 Ruth 2:21, ‫ ידבקו‬P ‫ידבקו‬, P zeggen Ps 87:3
‫תדבקו‬, ‫תדבקון‬, sf ‫ ;תדבקני‬inf ‫ ;לדבקה‬pt hitp zich onderhouden met; onzeker; pt

78
‫ד‬
‫ מדבר‬Num 7:89 = ‫' מתדבר‬zich ‫ דברות‬f vlotten voor houttransport 1Kon 5:23;
onderhoudend met' of: pi pt ‫מדבר‬ parallel 2Kron 2:15 ‫† רפסדות‬
'sprekend' ‫ דברי‬nm Dibri, vader van Selomit Lev 24:11†
‫ ישא מדברתיך‬Deut 33:3 neemt (iets) van Uw
woorden op?; ‫ דברת‬nloc Daberat, Levietenstad in Issachar
II. onderwerpen;hi ipf ‫ וידבר‬Ps 18:48 Hij aan de Tabor Joz 19:12 Joz 21:28 1Kron 6:57†
onderwierp ‫ דבש‬m honing; sf ‫ דבשי‬Hoogl 5:1; beeld van
‫ דבר‬m het woord, het spreken Jer 5:13 Jer 9:7 welvaart Ex 3:8; bijenhoning Re 14:9; stroop,
Hos 1:2 vgl. ‫ דבר‬pi inf ‫דבר‬ ingedikt sap van druiven of dadels Eze 27:17
Gen 43:11
‫ דבר‬m pest; P ‫דבר‬, pl sf ‫' דבריך‬uw
pestziekten' Hos 13:14; ziekte, veepest, plaag; ‫ דבשת‬I. f bult (van de kameel) Jes 30:6†;
Ex 5:3‡ II. nloc Dabbeset, P ‫ דבשת‬Joz 19:11

‫ דבר‬m woord, ding; cs ‫דבר‬, pl ‫דברים‬, cs ‫ דג‬m vis; pl ‫דגים‬, cs ‫דגי‬, f ‫דגה‬, cs ‫;דגת‬
Gen 1:26 Jona 2:2;
‫דברי‬, sf ‫דבריך‬, ‫דבריכם‬, enz.; Hos 13:14 zie
‫' דבר‬pest'; taalgebruik, woorden Gen 11:1; f ‫ דגה‬ook coll. vis, de vissen, Gen 1:26 Ex 7:18
zaken, geschiedenis, gebeurtenissen ‫ דגה‬q groeien, talrijk worden (als vissen?);
Gen 15:1; besprekingen, overleg 1Kon 1:7; ipf ‫ ;וידגו‬Gen 48:16†
‫ דברי הימים‬kronieken; ‫ דגה‬f vis; zie ‫דג‬
‫ דבר‬.. ‫ לא‬niets Ex 5:11 Ex 9:4 Deut 2:7 Deut 22:26;
ook nloc ‫;לא־דבר‬ ‫ דגון‬nm Dagon, de visgod van de Filistijnen,
‫ על־דבר‬naar aanleiding van Gen 12:17‡; Re 16:23 1Sam 5:2-1Sam 5:7 1Kron 10:10†

‫ דבר יום ביומו‬het dagelijks rantsoen nloc ‫ בית־דגון‬Joz 15:41
Ex 5:13‡ ‫ דגל‬q het vaandel heffen; ipf ‫ נדגל‬Ps 20:6; pp
‫ דבר‬m weidegrond, sf ‫ כדברם‬Jes 5:17 als op ‫ דגול‬Hoogl 5:10 hoog uitgestoken, uitblinkend
hun eigen weidegrond; ‫ בתוך הדברו‬Mi 2:12 boven;
in hun eigen weide (kooi?) ni voorzien zijn van vaandels (legerscharen
met banieren); pt ‫ נדגלות‬Hoogl 6:4 Hoogl 6:10†
‫ דברה‬nloc naar Debir; zie ‫דביר‬
‫ דגל‬m vaandel, sf ‫דגלו‬, pl sf ‫;דגליהם‬
‫ דברה‬nf Debora; zie ‫דבורה‬ Num 1:52+;Hoogl 2:4†
‫ דברה‬f kwestie, zaak; cs ‫דברת‬, ‫;דברתי‬ ‫ דגן‬m koren, graan, cs ‫דגן‬, sf ‫דגני‬, ‫דגנך‬, P
prep ‫ על־דברת‬wegens, naar aanleiding
‫דג "נך‬, ‫דגנך‬, ‫ ;דגנם‬Gen 27:28‡; Ps 78:24 ‫ודגן‬
van, omwille van, opdat; Job 5:8 Ps 110:4 Pr 3:18
‫' שמים‬hemelkoren' = manna
Pr 7:14 Pr 8:2
‫' ישע מדברתיך‬neemt (iets) van
Deut 33:3 ‫ דגר‬q uitbroeden; pf ‫ דגר‬Jer 17:11, f ‫דגרה‬
uw woorden op?' zie ‫ דבר‬hitp inf Jes 34:15

‫ דד‬m borst, tepel; du cs ‫דדי‬, sf ‫דדיה‬, ‫דדיך‬
Eze 23:3+;Spr 5:19†

79
‫ד‬
‫ דד‬m oom, lieve vriend, liefde; zie ‫דוד‬ ‫ דוגה‬f visvangst; ‫' סירות דוגה‬vishaken'; zie
‫ דדה‬hitp traag voortgaan, zich voortslepen; ‫ ;סיר‬Am 4:2†
onzeker; ipf ‫ אדדה כל־שנתי‬Jes 38:15 ‫ דוד‬nm David 1Sam 16:13‡; ook ‫ דויד‬1Kon 11:36
Jes 38:15 ?lees ‫ אדדה‬q ipf 1 of ‫אתדדה‬
‫ דוד‬I. m oom, vriend, liefste; sf ‫דודי‬, ‫דדי‬, pl
hitp 'ik zou me al mijn levensdagen ‫דודים‬, ‫ ;דדים‬Lev 10:4 Lev 20:20; liefste
voortslepen in een bittere stemming'; Hoogl 1:13‡;
‫אבר בסך אדדם‬$ ‫כי א‬
Ps 42:5
II. mm liefde, liefkozingen; pl sf ‫דודי‬,
‫ית־אלהים‬
$ ‫' ; עד־ב‬als ik voortging met de ‫דדיך‬, ‫ דדיך‬Hoogl 1:2‡
dichte stoet, langzaam optrok naar G-ds
huis' of ?lees ‫' בסך אדירים‬als ik voortging ‫ דוד‬I. m pot, ketel; pl ‫דודים‬, pl cs ‫דודאי‬
1Sam 2:14 Job 41:12 2Kron 35:13;
in feestelijk gewaad op weg naar G-ds huis'
II. m draagmand, korf, pl ‫דודים‬, cs ‫דודאי‬,
‫ דדוהו‬nm Dodawahu, vader van de profeet 2Kon 10:7 Jer 24:1 Jer 24:2 Ps 81:7†
Eliëzer 2Kron 20:37†
‫ דודא‬I. korf; zie ‫דוד‬
‫ דדים‬m liefde, liefkozingen Hoogl 1:2; zie ‫דוד‬ II. liefdesappeltje; zie ‫דודי‬
‫ דדן‬nloc Dedan, Afrikaans land en volk ‫ דודה‬f tante; sf ‫דדתו‬, ‫ ;דודתך‬Ex 6:20 Lev 18:14
(Ethiopië?) Gen 10:7; gent ‫;דדנים‬ Lev 20:20†
Dedanieten Jes 21:13 van mogelijk een
Arabisch Dedan Gen 25:3; ‫ דודו‬nm Dodo, 1. vader van Elazar 1Kron 11:12=
‫ דדנים‬Dodanieten Gen 10:4 van Danona; ‫ דודי‬K 2Sam 23:9 en Q 1Kron 27:4; 2. vader van
Eze 27:15 ‫ בני דדן‬Rodanieten van Rodos? Pua Re 10:1; 3. vader van Elchanan 2Sam 23:24
1Kron 11:26†
‫ דהם‬ni verbijsterd, hulpeloos, versaagd; pt
‫ נדהם‬Jer 14:9† ‫ דודי‬nm Dodai 1Kron 27:4† = ‫דודו‬
zo NBG'51, NBV'04 e.a.; LEI volgt LXX ‫ דודי‬m liefdesappel, pl ‫דודאים‬, cs ‫ דודאי‬zie
'hypnoon' =slapend', ‫נרדם‬ ook ‫ דוד‬i.v.m.vormen; (mandragora,
‫ דהר‬q galopperen? draven? pt ‫סוס דהר‬ belladonna, atropa); Gen 30:14-Gen 30:16
Hoogl 7:14†
Nah 3:2†

‫ דהרה‬f het draven, jagen van paarden; pl cs ‫ דוה‬q ziek, ongesteld zijn; inf+3f ‫דותה‬
Lev 12:2†
‫ ;דהרות‬Re 5:22†
‫ דואג‬nm Doëg de Edomiet; zie ‫דאג‬ ‫ דוה‬adj ziek, zwak; f ‫ דוה‬ongesteld, onrein;
(vrouw) Lev 15:33 Lev 20:18, (kleed) Jes 30:22;
‫ דוב‬hi doen verkwijnen; pt ff ‫מדיבת נפש‬ ellendig Klaagl 1:13; ziek Klaagl 5:17
Lev 26:16

‫ דוב‬m beer; zie ‫דב‬
‫ דוג‬m visser; zie ‫ דיג‬Jer 16:16

80
‫ד‬
‫ דוח‬hi afspoelen, wassen; ipf ‫ ידיח‬Jes 4:4, ‫ דוק‬q wapenen, monsteren? Gen 14:14; ‫וירק‬
‫ ידיחו‬Eze 40:38 2Kron 4:6 van ‫ ריק‬mogelijk te lezen als ‫וידק‬
Jer 51:34 ‫הדיחני‬$ ?lees ‫ הדיחני‬heeft mij
‫ דור‬q rond gaan; stapelen; wonen; imp ‫דור‬
verstoten, zie ‫ נדח‬hi pf 3m+1 ; ‫' וגם דור העצמים תחתיה‬en stapel
Eze 24:5:
NB: in heel dit vers K ‫ ־נו‬Q ‫ני‬ ook de botten eronder op'; ‫? עצמים‬lees
‫ דוי‬m ziekte, zwakte; P ‫ ;דוי‬adj ‫ דוי‬P ‫דוי‬ ‫' עצים‬het brandhout' zoals in vers 10?;
zwak Jes 1:5 Jer 8:18 Klaagl 1:22; Ps 41:4 ‫ערש דוי‬ inf ‫הלי־רשע‬0 ‫ מדור בא‬Ps 84:11 'beter dan te
ziekbed; Job 6:7 ‫ כידוי לחמי‬ziekte van mijn wonen in de tenten van slechtheid'
brood? weerzinwekkend voedsel? ‫ דור‬I. m geslacht, generatie; pl ‫ ;דרות‬sf
‫ דויד‬nm David Zach 13:1; zie ‫דוד‬ ‫דרתינו‬, enz.; Gen 6:9‡; tijdgenoten;
II. m woning, kamp Jes 38:12†
‫ דוך‬q stampen, fijnmaken; zie ‫ דכא‬en ‫;דכה‬
III. nloc Dor, ook ‫דאר‬, Kanaänitische stad
pf ‫ דכו‬Num 11:8
bij de Karmel; Joz 11:2 Joz 12:23 Joz 12:23
‫ דוכיפת‬f hop (vogel) Lev 11:19 Deut 14:18 Joz 17:11 Re 1:27 1Kon 4:11 1Kron 7:29†
(onrein) †
‫ דור‬m kring, kringloop Jes 29:3; bal? Jes 22:18;
‫ דומה‬f I. f stilte, zwijgen Ps 94:17 Ps 115:17 zie ‫ ;כדור‬Eze 24:5 brandstapel onzeker, zie
(dodenrijk), ook ‫ ;דומיה‬adv in stilte; Ps 22:3 ‫דור‬
Ps 39:3 Ps 62:2 Ps 65:2;
II. nloc Duma, 1. Gen 25:14 1Kron 1:30; 2. ‫ דוש‬q dorsen; pf ‫ ודשתי‬Re 8:7; ipf ‫תדוש‬
Jes 41:15 Hab 3:12, sf ‫ ידושנו‬Jes 28:28, ‫תדושה‬
aanduiding van Edom Jes 21:11; 3. Duma =
Job 39:15; imp f ‫ דושי‬Mi 4:13; inf ‫דש‬9 ‫ל‬
Ruma? stad in Juda, Joz 15:52 ‫רומה‬
2Kon 13:7, ‫ לדוש‬Hos 10:11, sf ‫ דושם‬Am 1:3 en
‫ דומיה‬f stilte; zie ‫דומה‬ ‫ דישו‬Deut 25:4; pt ‫ דש‬1Kron 21:20, f ‫עגלה‬
‫ דומם‬adv in stilte, stilletjes; Jes 47:5 Klaagl 3:26; ‫ דשה‬Jer 50:11; vertrappen Job 39:15; dorsen
Hab 2:19 ‫ אבן דומם‬stomme steen Deut 25:4 Jer 50:11; onder de dorsslee voeren
(als straf) Am 1:3;
‫ דומשק‬nloc Damascus 2Kon 16:10; zie ‫דמשק‬
ni gedorst, platgestampt worden; pf ‫נדוש‬
‫ דון‬q heersen, regeren; ipf ‫ ידון‬Gen 6:3 Jes 25:10; inf ‫ הדוש‬Jes 25:10
‫ דון‬m gericht, oordeel; K ‫ שדין‬Q ‫' שדון‬dat er ho gedorst worden; ipf ‫ יודש‬Jes 28:27; †
een gericht is' Job 19:29 ‫ דחה‬q omverwerpen, neerstoten; zie ‫נדח‬
‫ דונג‬m bijenwas; Mi 1:4 Ps 22:15 Ps 68:3 Ps 97:5† i.v.m. vormverwarring; pf sf ‫דחיתני‬
Ps 118:13; inf abs ‫דחה‬, cs ‫ לדחות‬Ps 140:5;
‫ דוץ‬q opspringen; ipf 3f ‫ תדוץ‬Job 41:14; ‫ולפניו‬ p? ‫ דוחה‬Ps 35:5; pp f ‫ דחויה‬Ps 62:4;
‫ תדוץ דאבה‬vertalingen lopen uiteen;
ni geveld, neergestoten worden; zie ook
mogelijk 'voor hem uit springt paniek op';
‫ נדח‬ni; ipf ‫ ידחה‬Spr 14:32 wordt
‫' פניו‬zijn gezicht, kop, kaken, tanden
omvergestoten
wekken schrik / vertwijfeling'

81
‫ד‬
pu geveld, neergestoten worden; pf ‫דחו‬ ‫ דיג‬q opvissen; pf sf ‫ ודיגום‬Jer 16:16†
Ps 36:13
‫ דיג‬m visser; pl ‫ דיגים‬Jes 19:8, Q Jer 16:16†
‫ דחח‬ni verstoten worden, verdwalen; ‫ דיה‬f roofvogel, buizerd? (onrein) Deut 14:13;
nevenvorm van ‫ ;דחה‬zie ook ‫ נדח‬ipf ‫ידח‬, pl ‫ דיות‬Jes 34:15†
‫ ;ידחו‬Jer 23:12 2Sam 14:14†
‫ דיו‬f inkt, ‫ בדיו‬Jer 36:18†
‫ דחי‬m aanstoot, (zodat men valt) Ps 56:14
Ps 116:8† ‫ די זהב‬nloc Di-Zahab, in Moab Deut 1:1†
‫ דחן‬m gierst Eze 4:9† ‫ דימון‬nloc Dimon Jes 15:9; zie ‫דיבון‬
‫ דחף‬q er haast achter zetten, dringen; pp ‫ דימונה‬nloc Dimona Joz 15:22; zie ‫דיבון‬
‫ דחופים‬Est 3:15 Est 8:14, adverbiaal: ijlings; ‫ דין‬I.q rechtspreken, pleiten, oordelen; pf ‫דן‬
ni zich haasten; pf ‫ נדחף‬2Kron 26:20 Est 6:12† Jer 22:16, ‫ "דנו‬Jer 5:28, sf ‫ דנ" ני‬Gen 30:6; ipf ‫ידין‬
Gen 49:16‡, ‫ תדין‬Zach 3:7, sf ‫ תדינני‬Ps 54:3 inf
‫ דחק‬q verdringen, in het nauw brengen; ipf P
‫ יד "חקון‬Joël 2:8; pt sf ‫ דחקיהם‬Re 2:18† ‫ לדין‬Jes 3:13 Ps 50:4 Pr 6:10; imp ‫ דין‬Spr 31:9,
‫ דינו‬Jer 21:12; pt ‫ דן‬Gen 15:14 Jer 30:13; ‫דין דין‬
‫ די‬adv voldoende, veel; P ‫די‬, cs ‫די‬, sf ‫דיך‬, recht verschaffen;
‫ די שה ;דים‬Lev 5:7‡ toereikend voor een II.ni ontevreden zijn, mopperen; pt ‫נדון‬
schaap; ‫ די מחסרו‬Deut 15:8 (ruim) 2Sam 19:10;
voldoende voor wat hem ontbreekt; ‫דיך‬ III. ‫ ידון‬Gen 6:3 'zal blijven'; zie ‫דון‬
Spr 25:16, ‫ דים‬Ex 36:7 Ob 5 zoveel als nodig
voor hen; ‫ דין‬m gerecht; sf ‫דיני‬, ‫ ;דינך‬vgl. ‫ ;דין‬oordeel,
met voorzetsels: geding, rechtszaak, pleidooi; Deut 17:8 ‫בין‬
‫ בדי‬Jer 51:58 Nah 2:13 Hab 2:13 ten behoeve van, ‫ דין לדין‬tussen verschillende gevallen;
Jes 10:2 ‫ להטות מדין דלים‬om de armen uit
vgl. ‫ ;בעד‬Job 39:25 telkens als de sjofar
klinkt? = ‫מדי‬ hun recht weg te drukken
Job 19:29 gericht, oordeel; K ‫ שדין‬Q ‫שדון‬
‫ כדי‬Lev 25:26 zoveel als nodig, in
overeenstemming met; Est 1:18 ‫וכדי בזיון‬ 'dat er een gericht is'
‫ וקצף‬genoeg stof voor minachting en ‫ דין‬m rechter 1Sam 24:16; verdediger? Ps 68:6†
ergernis;
‫ דינה‬nf Dina, dochter van Jakob Gen 30:21‡
‫ למדי‬2Kron 30:3 in voldoende mate;
‫ מדי‬Ex 36:5 meer dan nodig; maar ‫ דיפת‬nm Difat, zoon van Gomer 1Kron 1:6
doorgaans: zo vaak als, telkens wanneer volgens LXX Rifat = ‫ ריפת‬Gen 10:3
1Sam 1:7‡; ‫ דיק‬m belegeringswal, schans; 2Kon 25:1 Jer 52:4
‫ עד־בלי־די‬meer dan genoeg, te over; Eze 4:2+
Mal 3:10
‫ דיש‬m dorsen; zie ‫דוש‬
‫ דיבון‬nloc Dibon, 1. in Moab; Num 21:30‡ 2. in ‫ דיש‬m dors(-tijd), het dorsen Lev 26:5; zie ‫דוש‬
Juda Neh 11:25 = ‫ דימונה‬Joz 15:22
‫ דישון‬m Dison; zie ‫דישן‬, ‫דישן‬
82
‫ד‬
‫ דישן‬gent Disan; LXX Risan = ‫ ;רישן‬zie ook pi verbrijzelen; ipf ‫ דכית‬Ps 51:10, sf ‫דכיתנו‬
‫ דישן‬Gen 36:21+;1Kron 1:38 Ps 44:20

‫ דישן‬I. m soort gazelle? Deut 14:5; ‫ דכה‬f verbrijzeling; Deut 23:2; zie ‫דכא‬
II. nm Dison, ook ‫דישון‬, ‫ ;דשן‬1. stam in ‫דכי‬0 m gestoot, gebeuk (van golven); sf ‫דכים‬
Edom Gen 36:21 Gen 36:30 1Kron 1:38; 2. uitspr. /dochjam/ Ps 93:3 'hun geklots' †
kleinzoon van Esau Gen 36:25 1Kron 1:41; ?=
‫ דישן‬Gen 36:26 ‫ דל‬I. adj arm; P ‫דל‬, pl ‫דלים‬, ‫ דלות‬zwak,
gering, ellendig; Gen 41:19‡; Ex 23:3 ?lees
‫ דך‬adj stukgedrukt, verdrukt, onderdrukt; P ‫גדל‬, vgl Lev 19:15;
‫דך‬, pl sf ‫ ;דכיו‬Ps 9:10 Ps 10:18 Ps 74:21; Spr 26:28 II. f ‫ דל שפטי‬Ps 141:3 zie ‫דלת‬
‫ דכיו‬zijn onderdrukten = door hem
onderdrukt ‫ דלג‬q springen, huppelen; pt ‫ דולג‬Sef 1:9;
pi springen; ipf ‫ ידלג‬Jes 35:6, ‫אדלג־‬
‫ דכא‬ni mishandeld, stukgeslagen worden; pt 2Sam 22:30=Ps 18:30; pt ‫ מדלג‬Hoogl 2:8
‫ נדכאים‬Jes 57:15;
pi mishandelen, stukslaan; pf ‫ דכא‬Ps 143:3, ‫ דלה‬q water putten; pf ‫ דלה‬Ex 2:19; ipf ff
‫ דכאתא‬Ps 89:11; ipf ‫ וידכא‬Ps 72:4, ‫תדכא‬ ‫ ותד "לנה‬Ex 2:16, sf ‫ ידלנה‬Spr 20:5 hij zal het
Spr 22:22, ‫ ידכאו‬Ps 94:5, ‫ תדכאו‬Jes 3:15, sf putten; inf abs ‫ דלה‬Ex 2:19
‫ וידכאני‬Job 6:9, ‫ ידכאום‬Job 4:19 ‫ותדכאונני‬ pi omhoog halen (redden); pf sf ‫דליתני‬
Ps 30:2
Job 19:2; inf ‫ לדכא‬Jes 53:10, sf ‫דכאו‬
Klaagl 3:34; Spr 26:7‫ דליו שקים מפסח‬slap bungelen de
pu stukgeslagen worden; pf ‫דכאו‬9 Jer 44:10; onderbenen van de kreupele af; ?lees ‫;דלו‬
ipf ‫דכא‬9 ‫ י‬Job 22:9; pt ‫דכא‬9 ‫ מ‬Jes 53:5 pl zie ‫דלל‬
‫דכאים‬9 ‫ מ‬Jes 19:10; ‫ דלה‬I. f afhangende draad; cs ‫ דלת‬schering
hitp vertrapt raken, verbrijzeld worden; in weefgetouw Jes 38:12; haardos
‫ התד־‬wordt ‫ ;הד־‬ipf ‫ וידכאו‬Job 5:4, P (afhangend) Hoogl 7:6;
‫ וידכאו‬Job 34:25 II. f armoede, f cs ‫ דלת העם‬pl ‫דלות עם‬
‫ דכא‬I. adj fijngestampt; pl cs ‫ ;דכאי‬subst: ‫ הארץ‬de armoe van het volk, het mindere
poeder (tot stof gestampt) Ps 90:3; adj: volk 2Kon 24:14; zie ‫ דל‬vgl. Jiddisj 'dalles',
moedeloos, verslagen Jes 57:15 Ps 34:19†; armoe
II. f verbrijzeling; Deut 23:2 ‫ פצוע־דכא‬met ‫ דלח‬q omroeren, troebel maken (water bij de
verbrijzelde teelballen drinkplaats); ipf ‫ותדלח‬, ‫ תדלחם‬Eze 32:2
‫ דכה‬q verbrijzelen; nevenvorm van ‫ דכא‬in Eze 32:13†

Psalmen; ipf ‫ ידכה‬Q Ps 10:10 K ‫? ודכה‬lees ‫ דלי‬m putemmer; pl sf ‫ דליו‬uitspr. /doljaw/;
‫ ידכה‬ni ipf 3m 'wordt vernederd / bukt Num 24:7 Jes 40:15†
zich';
‫ דליה‬nm Delaja, ook ‫דליהו‬, 1. vader van
ni verbrijzeld zijn/worden; pf ‫ונד "כיתי‬
Semaja Neh 6:10; 2. zoon van Eljoënai
Ps 38:9; pt ‫ נדכה‬Ps 51:19 (nederigheid);
1Kron 3:24; 3. familie van teruggekeerden

83
‫ד‬
Ezr 2:60 Neh 7:62; 4.zoon van Semaja Jer 36:12 ‫ דל שפטי‬Ps 141:3 de deur van mijn lippen,
Jer 36:25; 5. priester 1Kron 24:18 de mond
bijzonder: Jer 36:23 ‫ שלוש דלתות‬drie
‫ דלילה‬nf Delila, geliefde van Simson Re 16:4+
kolommen van de boekrol
‫ דלית‬f tak, twijg, rank; pl sf ‫;דליותיו‬
Jer 11:16,Eze 17:6-Eze 31:12†
‫ דם‬m bloed; cs ‫דם‬, sf ‫דמי‬, enz.; ‫דמכם‬
Gen 9:5; pl ‫דמים‬, cs ‫דמי‬, sf ‫דמיך‬, ‫;דמיהם‬
‫ דלל‬I.q bungelen; zie ‫ דלה‬pf ‫ "דלו‬Job 28:4; lichaamsvocht Gen 37:31; vergoten bloed
Spr 26:7 ‫;דליו‬ (vaak pl) Gen 4:10 ‫;'קול דמי אחיך‬
II.q zwak, arm, kwijnend zijn, gering; pf bloedschuld (i.v.m. bloedvergieting)
‫ דללו‬Jes 19:6, ‫ דלו‬Jes 38:14; ‫ דלותי‬Ps 116:6 Joz 2:19‡
Ps 142:7, ‫ דלונו‬Ps 79:8;
ni arm worden, leeglopen; ipf ‫ ידל‬Jes 17:4 ‫ דמה‬I.q lijken op; vgl. ‫ דמם‬i.v.m.vormen; pf
(water); ‫ וידל‬Re 6:6; ‫דמה‬, ‫דמתה‬, ‫דמית‬, ‫ ;דמו‬ipf ‫ ;ידמה‬imp
Jes 38:14 ‫ דלו‬smachten, kwijnen; zie ‫דלה‬
‫ ;דמה‬pt ‫ ;דומה‬Ps 102:7 Hoogl 2:9 Hoogl 7:8;
Jer 6:2problematisch: verdelg ik? zie onder;
‫ דלען‬nloc Dilan, in Juda Joz 15:38† ni ‫נדמה‬, enz. zie II 'verdelgen'
‫ דלף‬q druppelen (lekkende tranen); pf ‫דלפה‬ pi vergelijken; pf ‫דמה‬, ‫ ;דמיתי‬ipf ‫ידמה‬,
Ps 119:28 Job 16:20, ipf ‫ ידלף‬Pr 10:18 ‫ אדמה‬Klaagl 2:13, sf: 2mm+1 ‫תדמי" וני‬
Jes 46:5, 1+2f ‫ דמיתיך‬Hoogl 1:9; zich
‫ דלף‬m lek, gedruppel; ‫ דלף טרד‬een gestage
voorstellen, beogen Num 33:56 Re 20:5; zich
drop; Spr 19:13 Spr 27:15†
inbeelden Est 4:13 Ps 50:21; bedenken,
‫ דלפון‬nm Dalfon, zoon van Haman Est 9:7† gedenken Ps 48:10;
‫ דלק‬q branden; pf ‫ דלקת‬Gen 31:36, ‫דלקו‬ hitp zich vergelijken, gelijkstellen met; ipf
Ob 18 in brand steken, sf ‫קנו‬9 ‫ דל‬Klaagl 4:19; ‫ אדמה‬Jes 14:14;
ipf ‫ ידלק‬Ps 10:2 pijn lijden; inf ‫דלק‬ II.q verdelgen; pf ‫ דמתי‬ipf ‫תדמה‬,
1Sam 17:53; pt ‫ דלקים‬brandend Ps 7:14 ‫ תדמינה‬Hos 4:5; Jer 14:17 rustig, stil worden;
(pijlen) Spr 26:23 (lippen); vgl. ‫דמם‬
fig. ‫ דלק אחרי‬het vuur aan de schenen ni verdelgd worden; pf ‫נדמה‬, ‫נדמת‬,
leggen = achtervolgen; vgl. ‫דבק‬ ‫נדמית‬, ‫נדמיתי‬, ‫ נדמו‬Jes 6:5, ‫נדמו עמי‬
hi aansteken (verhitten); ipf sf ‫ידליקם‬ Hos 4:6
Jes 5:11; imp ‫ הדלק‬Eze 24:10 ‫דמה‬9 f tot stilte gebracht, verwoest ? Eze 27:32†
‫ דלקת‬f koorts, ontsteking Deut 28:22† vgl. ‫ דומה‬stilte

‫ דלת‬f deur, deurvleugel; P ‫דלת‬, sf ‫דלתו‬, pl ‫ דמות‬f gelijkenis; sf ‫דמותו‬, ‫;דמותנו‬
‫דלתות‬, cs ‫ דלתות‬en ‫דלתי‬, du ‫;דלתים‬ Gen 1:26; model, kopie 2Kon 16:10; gedaante
Ex 21:6; (kist-)deksel 2Kon 12:10; Eze 1:5‡
fig. Job 41:6 ‫ דלתי פניו מי פתח‬wie zal de
deuren van zijn gezicht (kaken) nijlpaard
openen?

84
‫ד‬
‫דמי‬0 m rust, uitstel, stilte Jes 62:6 Jes 62:7 Ps 83:2† het rustbed ?lees ‫ ובערש דמשק‬en op een
‫ בדמי ימי‬in de bloei van mijn
Jes 38:10 rustbed uit Damascus (van ivoor?)
levensdagen mogelijk ‫דמי‬0 cs ‫ דן‬I. nm Dan, zoon van Jakob Gen 30:6; zijn
‫דמיה‬9 f stilte; zie ‫דומה‬ stam en gebied; Gen 49:16‡;
II. nloc de noordelijke stad Dan (oude
‫ דמיון‬m gelijkenis; sf ‫ דמיונו‬Ps 17:12†
naam Lesem of Laïs) Joz 19:47‡
‫ דמם‬I.q stil zijn, zwijgen, stil staan; vgl.
‫ דמה‬i.v.m.vormverwarring; pf P ‫דמו‬ ‫ דנאל‬nm Daniël; zie ‫דניאל‬
Ps 35:15 Job 30:27; ipf ‫ ידם‬Lev 10:3 Joz 10:3 ‫ דנג‬m bijenwas; zie ‫דונג‬
Am 5:13 Ps 30:13 Klaagl 3:28, ‫ תדם‬Klaagl 2:18, 2f
‫ דנה‬nloc Danna, in Juda Joz 15:49†
‫ תדמי‬Jer 48:2 ?nifal zie ‫' דמה‬wordt nloc ‫ ;דנה יען‬zie ‫דן‬
verdelgd', ‫ ואדם‬Job 31:34, ‫ ידמו‬Ps 31:18
Job 29:21; imp ‫ דום‬Joz 10:12 Ps 37:7, ‫דם‬ ‫ דנהבה‬nloc Dinhaba Gen 36:32 1Kron 1:43†
Eze 24:17, ‫ דומי‬Jer 47:6 Ps 62:6, ‫ דמו‬1Sam 14:9 ‫ דני‬gent Daniet Re 13:2‡
Ps 4:5 Jes 23:2 Ps 4:5,
‫ דניאל‬nm Daniël; 1. de wijze Eze 14:14
I.po stillen, kalmeren; pf ‫ ודוממתי‬Ps 131:2;
Eze 14:20,Dan 1:6‡; 2. een zoon van David
ni omkomen, verdelgd worden, zie ‫;דמה‬
1Kron 3:1; 3. uit het priestergeslacht Itamar
pf ‫נדם‬, ‫ נ "דמו‬Jer 25:37 ipf ‫ ידמו‬1Sam 2:9
Ezr 8:2 Neh 10:7
Jer 49:26 Jer 50:30, ‫ תדמו‬Jer 51:6 ‫ נדמה‬Jer 8:14
zie ‫דמה‬ ‫ דן־יען‬nloc Dan-Jaän, loc ‫ "דנה יען‬2Sam 24:6;
hi verdelgen; pf sf ‫ הדמנו‬Jer 8:14 zie ‫יען‬

‫ דממה‬f stilte, zacht geruis 1Kon 19:12 Ps 107:29 ‫ דע‬m kennis, het weten; sf ‫דעי‬, pl ‫;דעים‬
Job 4:16† alleen bij Job; Job 32:6+; ‫ תמים דעים‬de
Alwetende Job 37:16;
‫ דמן‬m mest 2Kon 9:37‡ zie ook ‫דעה‬
‫ דמנה‬nloc Dimna in Zebulon, ?lees ‫;רמנה‬ ‫ דעה‬f kennis; pl ‫ ; דעות‬zie ook ‫ ;דע‬1Sam 2:3
Joz 21:35†
Jes 28:9 Jer 3:15 Ps 73:11 Job 36:4;
‫ דמע‬q wenen; inf abs+ipf ‫דמוע תדמע‬ Jes 11:9als ‫ ידע‬inf: ‫' דעה את־יהוה‬J. te
Jer 13:17 erkennen'
Job 36:4 ‫ תמים דעות‬volkomen in kennis,
‫ דמע‬m overvloed aan olijfolie? sf ‫דמעך‬
Ex 22:28† met het juiste inzicht vgl. Job 37:16 ‫תמים‬
‫ דעים‬de Volmaakte in kennis
‫ דמעה‬f tranen, coll.; cs ‫דמעת‬, sf ‫דמעתך‬,
pl ‫ ;דמעות‬2Kon 20:5‡ Klaagl 1:2 ?e?莼 sup>e? ‫ דעואל‬nm Deüel, vader van Eljasaf; LXX
㛣? f en haar tranen Reëel = ‫ ;רעואל‬Num 1:14+

‫ דמשק‬nloc Damascus; P ‫ דמשק‬Gen 14:15, ‫ דעך‬q uitdoven, uitgeblust worden; pf ‫דעכו‬
‫ דומשק‬2Kon 16:10; in Kronieken ‫;דרמשק‬ Jes 43:17; ipf ‫ ידעך‬P ‫ידעך‬,
Job 18:5+,Spr 13:9+;
Am 3:12 ‫ ובדמשק ערש‬en op het damast van

85
‫ד‬
ni verdwijnen, opdrogen; pf ‫ נדעכו‬Job 6:17† 1Sam 31:4; ipf ‫ וידקר‬Num 25:8, sf ‫וידקרהו‬
Re 9:54; imp ‫ דקרני‬1Sam 31:4 1Kron 10:4;
pu geblust, gedoofd worden; pf ‫דעכו‬ ni doorboord worden; ipf ‫ ידקר‬Jes 13:15
Ps 118:12† pu doorstoken (slachtoffer zijn); pt
‫ דעת‬f kennis, verstand; P ‫עץ הדעת ;דעת‬ ‫דקרים‬9 ‫ מ‬Jer 37:10 Jer 51:4 Klaagl 4:9
‫ טוב ורע‬Gen 2:9 de boom van kennis van ‫ דקר‬nloc Deker, in plaatsnaam ‫בן־דקר‬
goed en kwaad; ‫ מבלי־דעת‬wegens gebrek 1Kon 4:9†
aan inzicht, verstand Jes 5:13 ‫ דר‬m parel of parelmoer? Est 1:6†
dikwijls als q inf van ‫' ידע‬weten, te kennen'
‫ דר‬m generatie, geslacht, zie ‫דור‬
‫דפי‬0 m smaad, smet op de naam Ps 50:20†
‫ דראון‬m iets afschuwelijks; cs ‫ דראון‬Dan 12:2
‫ דפק‬q slaan, kloppen; (vee) opdrijven; pf sf: ‫ דראון עולם‬een afschuw voor eeuwig,
3pl+3mm ‫ דפקום‬Gen 33:13; pt ‫דופק‬ eeuwig afgrijzen; Jes 66:24 ‫דראון לכל בשר‬
Hoogl 5:2
een gruwel voor alle vlees = voor iedereen
hitp heftig bonzen of zich verdringen? pt
‫ מתדפקים‬Re 19:22 ‫ דרבן‬m prikkel (prikstok); P ‫דרבן‬, pl
‫ דרבנות‬1Sam 13:21 Pr 12:11†
‫ דפקה‬nloc Dofka, legerplaats tijdens
Exodus, Num 33:12 Num 33:13† ‫ דרדע‬nm Darda, de wijze zoon van Machol
1Kon 5:11† = ‫ דרע‬Dera 1Kron 2:6
‫ דק‬adj dun; P ‫דק‬, f ‫דקה‬, ff ‫ דקות‬en ‫;דקת‬
mager, zwak Gen 41:3‡; fijn als poeder ‫ דרדר‬f distels; ‫ קוץ ודרדר‬doornen en
Ex 16:14‡ distels; Gen 3:18 Hos 10:8†

‫ דק‬m iets duns, doek? Jes 40:22 ‫ דרום‬m zuid, het zuiden Deut 33:23‡, de
zuidenwind Job 37:17
‫ דקלה‬nloc Dikla 'Dadelpalm' Gen 10:27
1Kron 1:21† ‫ דרור‬I. m vogel; ? zwaluw Ps 84:4 Spr 26:2;
II. adj vloeibaar? Ex 30:23 ‫ מר־דרור‬mirre in
‫ דקק‬q fijnstampen / poederfijn worden; pf druppel of korrel-vorm?
‫ דק‬Deut 9:21 P ‫ "דק‬Ex 32:20 poederfijn zijn; III. m vrijlating Lev 25:10 Jes 61:1 Jer 34:8
ipf ‫ תדק‬Jes 41:15, sf ‫דקנו‬9 ‫ י‬Jes 28:28; Jer 34:15 Jer 34:17 Jer 34:17 Eze 46:17†
hi verpulveren; pf 3m ‫ הדק‬2Kon 23:15
2Kron 34:4, 2f ‫ והדקות‬Mi 4:13; ipf ‫וי" דק‬ ‫ דריוש‬m te onderzoeken Ezr 10:16; lees
2Kon 23:6 2Kron 15:16, sf ‫ אדקם‬2Sam 22:43; inf ‫ ;לדרוש‬zie ‫ דרש‬q inf
abs ‫ הדק‬Ex 30:36 adv 'tot poeder', inf ‫להדק‬ ‫ דריוש‬nm Darius, naam van Perzische
adv 'tot poeder' 2Kron 34:7 ?
2Kron 34:7 koningen; Hag 1:1‡
eigenlijk: ni inf ;
‫ דרך‬q treden; (de boog:) spannen; pf ‫דרך‬,
ho fijngemalen worden; ipf P ‫ יודק‬Jes 28:28
‫דרכה‬, ‫ ;דרכת‬ipf ‫ידרך‬, ‫ידרכון‬, sf
‫ דקר‬q doorboren, doorsteken; pf ‫ד "קרו‬ ‫ ;ואדרכם‬pt ‫דרך‬, ‫ דורך‬Job 9:8, pl ‫דרכים‬,
Zach 12:10, sf ‫רהו‬9 ‫ דק‬Zach 13:3, ‫רני‬9 ‫דק‬ cs ‫ ;דרכי‬pp f ‫דרוכה‬, ‫רכות‬9 ‫ ;ד‬Num 24:17

86
‫ד‬
Deut 11:24; Jer 46:9
boog spannen; Jes 16:10 de opeisen, rekenschap vorderen
wijn treden (met de voeten persen); (i.v.m.bloedschuld, gelofte, enz.) Gen 9:5; 3.
hi leiden, doen treden; pf ‫הדריך‬, ‫הדריך‬, (G-d) raadplegen Gen 25:22
sf ‫יכהו‬9 ‫ ;הדר‬ipf ‫ידרך‬, ‫ וידרכו‬Jer 9:2, sf ni gezocht, opgeëist, geraadpleegd worden;
‫ידריכני‬, ‫ ;אדריכם‬imp sf ‫ הדריכני‬Ps 25:5+; pf ‫נדרשתי‬, P ‫ ;נד "רשו‬pt ‫ נדרש‬Gen 42:22;
pt sf ‫ מדריכך‬Jer 48:17; betreden Job 28:8; inf abs+ipf ‫ האדרש אדרש להם‬Eze 14:3
aanstampen Jer 51:33; de boog aanleggen, zou Ik Mij nu echt laten raadplegen voor
spannen Jer 9:2 fig.: de tong als wapen hen (nu zij afgoden vereren)?
Ps 64:4 en Ps 58:8 ‫ דרך חצים‬pijlen richten
‫ דש‬dorsen; zie ‫דוש‬
‫ דרך‬f, m weg; P ‫דרך‬, sf ‫דרכי‬, ‫דרכם‬, enz., ‫ דשא‬q groen worden, uitlopen (gewas); pf
du ‫דרכים‬, pl ‫דרכים‬, cs ‫דרכי‬, sf ‫דרכי‬, P ‫ דשאו‬Joël 2:22;
‫דרכי‬, ‫דרכיך‬, ‫דרכיך‬, ‫דרכיו‬, ‫דרכינו‬, hi groen voortbrengen, laten ontspruiten;
‫דרכיכם‬, ‫ ;דרכיהם‬1. weg Gen 38:16; weg ipf juss ‫ תדשא‬Gen 1:11
naar Gen 35:19 ‫ ;דרך אפ "רתה‬2. afstand
Gen 31:23;3. wijze, hoe het nu eenmaal gaat: ‫ דשא‬m gras, jong groen, coll. Gen 1:11
Gen 19:31 ‫ ;דרך כל הארץ‬Gen 31:35 ‫דרך‬ ‫ דשן‬q vet zijn; pf P ‫ ודשן‬Deut 31:20 vet
‫ נשים‬de maandstonde; 4. algemeen: loop, worden;
richting, manier van doen, gang van zaken, pi I: vet maken; pf ‫ דשנת‬Ps 23:5, ‫דשנו‬
doen en laten; Num 4:13; ipf cs ‫ תדשן־‬Spr 15:30 zal vet
enkelvoud meestal vrouwelijk, meervoud maken; ipf ‫ ידשנה‬Ps 20:4 zal vet =
steeds mannelijk. aangenaam vinden;
‫ דרכמון‬m drachme; pl ‫דרכמונים‬, Perzische pi II: van vette as ontdoen: pf ‫דשנו‬
Num 4:13; inf ‫ לדשנו‬Ex 27:3;
munt; 128 grein goud; Ezr 2:69 Neh 7:70+ †
pu verzadigd zijn; ipf ‫דשן‬9 ‫ י‬Jes 34:7 Spr 28:25,
‫ דרמשק‬nloc Damascus, in Kronieken; ‫דשן‬9 ‫ ת‬Spr 11:25 Spr 13:4 verzadigd, gelaafd
1Kron 18:5+; zie ‫דמשק‬ hotp verzadigd raken (zwaard vet van
‫ דרע‬nm Dera, P ‫ דרע‬1Kron 2:6; zie ‫דרדע‬ bloed); pf ‫הדשנה‬9 Jes 34:6, ‫ התד־‬wordt
‫ דרקון‬nm Darkon, familie van ‫הד־‬9
teruggekeerden Ezr 2:56 Neh 7:58† ‫ דשן‬nm Dison; zie ‫דישון‬
‫ דרש‬q zoeken; vgl. ‫ ;בקש‬pf ‫דרש‬, ‫דרשתי‬, ‫ דשן‬m vet; P ‫דשן‬, ‫ דשני‬Re 9:9; ‫ דשנו‬zie
pl ‫ דרשו‬P ‫ד "רשו‬, sf ‫דרשתיך‬, ‫שהו‬9 ‫ ;דר‬ipf ‫ דשן‬pi inf sf; 1. vette as na verbranding
‫ ידרש‬en ‫ידרוש‬, ‫תדרש‬, ‫אדרש‬, ‫אדרשה‬, Lev 1:16-Lev 6:4;1Kon 13:3 1Kon 13:5; 2. olie, vet,
enz., sf ‫ידרשהו‬, ‫ידרשנו‬, ‫שהו‬9 ‫תדר‬, ook fig. 'het goede' Re 9:9‡
‫ אדרשנו‬Gen 9:5; imp ‫דרש־‬, sf ‫ ;דרשוני‬inf ‫ דשן‬adj vet, sappig; pl ‫דשנים‬, cs ‫;דשני‬
‫דרש‬, ‫לדרש‬, sf ‫ ;דרשני‬pt ‫ ;דרש‬pp Jes 30:23 Ps 92:15; Ps 22:30 de rijke, welgedane
‫רשה‬9 ‫ד‬, ‫ ;דרושים‬1. zoeken, nazoeken lieden
Deut 22:2 Job 3:4, onderzoeken Deut 13:15; 2.

87
‫ד‬
‫ דת‬f wet; sf ‫דתו‬, pl cs ‫דתי‬, sf ‫ ;דתיהם‬regel, ‫ דתן‬nm Datan, lid van de groep van Korach
decreet Est 1:8-Est 9:14; ‫ כדת היום‬Est 9:13 Num 16:1‡
zoals vandaag de dag wet is; ‫לא־כדת‬ ‫ דתן‬nloc Dotan in Noord-Samaria, loc ‫דתינה‬
Est 4:16niet volgens de wet, niet toegestaan; naar Dotan; Gen 37:17 2Kon 6:13†
‫ ידעי דת ודין‬Est 1:13 kenners van het recht,
juristen;
Deut 33:2 K ‫ אשדת‬Q ‫ אש דת‬gerichtsvuur?
bliksem als straf?

‫ה‬
‫ ה‬de letter ‫הא‬, getalswaarde 5; afkorting voor bijzonder gebruik 'als' Spr 23:5 ‫ התעיף‬vgl.
‫השם‬, 'de Naam'; ‫ עוף‬hi
NB: het getal 15 wordt geschreven als ‫= טו‬ ‫ הלא‬veelal retorisch: of niet soms,
9+6, 16 als ‫ = טז‬9+7 om de Naam niet te immers?
gebruiken; uitspr. /toe/ b.v. ‫ טו בשבט‬Toe ‫ הא‬interj zie, alstjeblieft! Gen 47:23 ‫הא־לכם‬
Bisjvat, de 15e Sjevat 'nieuwjaar van de ‫ זרע‬hier hebt ge zaad; Eze 16:43 ‫הא דרכך‬
bomen'; zie ‫חדש‬ ‫ בראש נתתי‬zie, je manier van doen leg Ik
‫ ה‬vraagpartikel; vorm ‫ ה־‬of ‫ ה־‬afhankelijk op je hoofd (maak je er verantwoordelijk
van volgende klinker; voor, straf je ervoor)
niet verwarren met lidwoord ‫;ה־‬ ‫ האח‬interj ha, mooi zo, hoera! Jes 44:16‡
normaliter geen dageesj maar Gen 18:21 vreugde, vrolijk gehinnik (Job), gegrinnik
‫ ;הכצעקתה‬zie ‫;צעקה‬ uit leedvermaak (Ezechiël)
gewone vraag Job 1:8 ‫ השמת לבך‬heb je
gelet... ‫ הב‬geef! zie ‫ יהב‬q imp 'geven'; vooral
retorisch Gen 4:9 ‫ השומר אחי אנוכי‬ben ik tussenwerpsel 'welnu, komaan'; m ‫הב‬,
de oppas van mijn broer? ‫ ; "הבה‬Gen 11:3‡
indirecte rede: of = ‫ אם‬voorbeelden: ‫ הבהבי‬m ‫ זבחי הבהבי‬Hos 8:13 'offergaven die
Deut 4:32 ‫ הנשמע כמוהו‬of zoiets wel eens Ik graag heb' ?
eerder is gehoord; Gen 8:8 ‫לראות הקלו‬
‫ הבו‬Hos 4:18‫ אהבו הבו קלון מגניה‬zie ‫אהב‬,
‫ המים‬om te zien of het water al gezakt was; ?lees ‫ אהב אהבו‬q inf+pf pl 'haar schilden
Num 13:18 ‫ המעט הוא אם־רב‬of het klein is
(hoge heren, vorsten) zijn verzot op
of talrijk; Re 14:15 ‫הלירשנו קראתם לנו‬
schande (ontucht)'
‫ הלא‬is het om ons arm te maken dat jullie
ons hebben geroepen of niet? ‫ הבין‬verstand Dan 1:17, zie ‫ בין‬hi inf, gebruikt
als substantief

88
‫ה‬
‫ הבל‬q ijdel, leeg zijn of worden; ipf P ‫תהבלו‬ ‫ הגות‬f overpeinzing Ps 49:4†
P ‫ ויהבלו‬2Kon 17:15 Jer 2:5;
Ps 62:11 Job 27:12,
‫ הגי‬nm Hege Est 2:15; zie ‫הגא‬
zich aan ijdele waan of hoop overgeven;
hi ijdele hoop geven, tot waanideeën ‫ הגיג‬m verzuchting, stil gebed; sf ‫ הגיגי‬Ps 5:2
Ps 39:4†
brengen; pt ‫ ;מהבלים‬Jer 23:16
‫ הבל‬m I. leegte, niets; P ‫הבל‬, cs ‫הבל‬, pl ‫ הגיד‬berichten; zie ‫נגד‬
‫הבלים‬, cs ‫הבלי‬, sf ‫ ;הבליהם‬Pr 1:2; ‫הבלי‬ ‫ הגיון‬m wat zacht gezegd wordt of gedacht; cs
‫ שוא‬Jona 2:9 lege nietsen = afgoden; ‫ ;הגיון‬overpeinzing Ps 19:15; praatjes
Deut 32:21‡; (gekonkel, gemopper?) Klaagl 3:62; zacht spel
II. Abel, zoon van Adam en Eva Gen 4:2+ op snaarinstrument? Ps 92:4;
Ps 9:17 ‫ הגיון סלה‬muziekterm; accoord op
‫ הבנים‬m ebbenhout Eze 27:15; K ‫הובנים‬
de harp voor een pauze?
‫ הבר‬q in stukken snijden; pt cs ‫הברי שמים‬
K ‫' הברו‬die de hemel in kwartieren
Jes 47:13 ‫ הגין‬adj bijbehorend, gepast; f ‫ הגינה‬Eze 42:12;
verdelen' naast ‫החזים בכוכבים‬ modern ‫' הגון‬zoals het hoort'
sterrenwichelaars ‫ הגר‬nf Hagar, bijvrouw van Abraham Gen 16:1-
‫ הגא‬nm Hegai of Hege, eunuch Est 2:3 Est 2:8; Gen 25:12

‫ הגי‬Est 2:15 ‫ הגרי‬gent Hagrieten (volksstam); pl ‫הגרים‬
‫הגד‬9 verteld te worden; zie ‫ נגד‬ho inf abs en ‫ ;ההגראים‬Ps 83:7 1Kron 5:10+
Joz 9:24 Ruth 2:11 ‫ הד‬m vreugdekreet Eze 7:7; zie ‫הידד‬
‫גדגדה‬9 ‫ ה‬nloc Gidgod; zie ‫חר‬ ‫ הדד‬nm Hadad, koningen van Edom, 1.
‫ הגה‬I.q zoemen, grommen; vgl. ‫יגה‬ Gen 36:35+;1Kron 1:46+; 2. 1Kron 1:50+ = ‫הדר‬
i.v.m.vormen; pf ‫ ;הגיתי‬ipf ‫יהגה‬, ‫;יהגו‬ Gen 36:39; 3. 1Kon 11:14‡; 1Kon 11:17 ‫אדד‬

inf+ipf ‫ ;הגו נהגה‬grommen Jes 31:4, ‫ הדדעזר‬nm Hadadezer, koning van
zuchten, kreunen Jes 16:7, mediteren Ps 1:2, Damascus (Aram-Soba) 2Sam 8:3‡
murmelen, prevelen Ps 63:7, klaaglijk koeren
‫ הדד־רמון‬Hadad-Rimmon, afgod Zach 12:11
Jes 59:11
po gezoem uitstoten; inf ‫ הגו‬Jes 59:13 ?lees ‫ הדה‬q uitsteken (hand, arm); pf ‫ הדה‬Jes 11:8†
‫ הגו‬als Jes 59:11 ‫ הדו‬nloc India Est 1:1 Est 8:9†
hi prevelen, mompelen; pt ‫ מהגים‬Jes 8:19;
‫ הדור‬m oneffenheid, obstakel; pl ‫הדורים‬
II.q wegdoen, verwijderen; pf ‫ הגה‬Jes 27:8;
Jes 45:2†
inf abs ‫ הגו‬Spr 25:4 Spr 25:5 als gebiedende
wijs 'doe weg' ‫ הדורם‬I. gent Hadoram, Aramees volk
ho verwijderd worden/zijn; pf ‫הגה‬ Gen 10:27 1Kron 1:21;

2Sam 20:13; zie ook ‫יגה‬ II. nm Hadoram, 1. zoon van Hadadezer
1Kron 18:10 = ‫ יורם‬2Sam 8:10; 2. minister van
‫ הגה‬f zacht geluid Job 37:2, zucht Eze 2:10 Ps 90:9

89
‫ה‬
Rechabeam 2Kron 10:18 = ‫ אדנירם‬1Kon 4:6 versiering, pracht, praal; Jes 2:10 Eze 16:14
1Kon 5:28 Spr 20:29 Jes 35:2, enz.; glans, heerlijkheid,
Deut 33:17 Jes 53:2, enz.; eer Ps 149:9 Spr 31:25
‫ הדי‬nm Hiddai, held van David 2Sam 23:30 =
Mi 2:9; haar sieraad = het puikje, de bloem
‫ חורי‬1Kron 11:32
der natie Jes 5:14
‫ הדיוהו‬nm Hodawjahu, zoon van Eljoënai
1Kron 3:24 K; Q ‫הודויהו‬ ‫ הדרה‬f sieraad, pronk; cs ‫הדרת ;הדרת‬
‫ קדש‬feestelijk priesterkleed; Spr 14:28 Ps 29:2
‫ הדך‬q neerwerpen, vertrappen; imp ‫הדך‬ Ps 96:9 1Kron 16:29 2Kron 20:21†
Job 40:12†
‫ הדרם‬nm Hadoram; zie ‫ הדורם‬en ‫אדנירם‬
‫ הדם‬m voetenbank, steeds met ‫ ;רגלים‬Jes 66:1
Ps 99:5 Ps 110:1 Ps 132:7 Klaagl 2:1 1Kron 28:2†
‫ הדרעזר‬nm Hadarezer; zie ‫הדדעזר‬
‫ הדס‬m mirt (altijd groene heester); pl ‫ הה‬interj ach, wee Eze 30:2†
‫ ;הדסים‬Jes 41:19 Jes 55:13 Zach 1:8 Zach 1:10 ‫ הו‬interj ach, wee Am 5:16†
Zach 1:11 Neh 8:15†
‫ הוא‬vallen, neerkomen; zie ‫הוה‬
‫ הדסה‬nf Hadassa, 'mirte', Joodse naam van ‫ הוא‬pers hij, hijzelf; nadrukkelijk: hij, deze;
Ester Est 2:7 ('Ester' komt van Isjtar) Gen 4:20‫ הוא היה‬hij, deze was;
‫ הדף‬q stoten, verstoten, afwijzen; pf sf ‫הדפו‬ aanwijzend: Gen 15:18 ‫;ביום ההוא‬
Num 35:22 Jer 46:15,‫ והדפתיך‬Jes 22:19; ipf als koppelwerkwoord: Gen 3:16 ‫תאוה־הוא‬
‫ יהדף‬Spr 10:3, ‫ה "דפו‬$ ‫ ת‬Eze 34:21, sf ‫יהדפנו‬ een lust is hij (die boom)
Num 35:20, ‫דפם‬0 ‫ יה‬Joz 23:5 zal hen voortjagen;
‫ הוד‬I. m heerlijkheid; sf ‫הודי‬, ‫;הודך‬
‫פהו‬9 ‫ יהד‬Job 18:18; inf ‫ להדף‬Deut 6:19 ‫בהדף‬ Num 27:20;
glans, pracht Hos 14:7‡;
Deut 9:4; ‫ להדפה‬2Kon 4:27 om haar terug te
II. nm Hod, afstammeling van Aser
stoten; † 1Kron 7:37
‫ הדר‬q sieren; pf ‫ והדרת‬Lev 19:32; ipf ‫תהדר‬ ‫ הודויה‬nm Hodawja, ook ‫ ;הודויהו‬1.
Ex 23:3 Lev 19:15; pp ‫ הדור‬Jes 63:1; met ‫פנים‬,
familiehoofd van oost-Manasse 1Kron 5:24; 2.
‫ פני‬e.d.: eer bewijzen Lev 19:32, iemand teruggekeerde Benjaminiet 1Kron 9:7; 3.
begunstigen in een rechtszaak Lev 19:15; teruggekeerde leviet Ezr 2:40; Ezr 3:9 ‫יהודה‬
ni geëerd worden; pf P ‫ נה "דרו‬Klaagl 5:12 dezelfde?; 4. zoon van Eljoënai 1Kron 3:24 Q
hitp pronken; ipf ‫ תתהדר‬Spr 25:6 ‫ הודויהו‬Hodawjahu K ‫הדיוהו‬
‫ הדר‬nm Hadar Gen 36:39; zie ‫ הדד‬Hadad; ‫ הודיה‬Hodja, 1. 1Kron 4:19; 2. enkele levieten
overigens zie ‫ הדר‬cs 'sier' Neh 8:7 Neh 9:5 Neh 10:11 Neh 10:14 Neh 10:19
‫ הדר‬m pronkjuweel, heerlijkheid; ‫הדר‬ ‫ הוה‬I.q vallen, neerkomen; ipf ‫ יהוא‬Pr 11:3,
‫ מלכות‬Dan 11:20† imp ‫הוא‬$ Job 37:6;
‫ הדר‬m sier, sieraad; cs ‫הדר‬, sf ‫הדרי‬, ‫הדרך‬ II.q zijn, gebeuren, worden, nevenvorm zie
P ‫הד "רך‬, ‫הדרך‬, pl cs ‫ ;הדרי‬luister, sier, ‫ ;היה‬imp f ‫הוי‬$ Jes 16:4, imp m ‫הוה‬$ Gen 27:29;

90
‫ה‬
pt ‫' הוה‬zijn, worden': ‫ אתה הוה‬Neh 6:6 ‫ הון‬hi denken dat iets gemakkelijk is, zich
‫ מה־הוה לאדם‬Pr 2:22 wat krijgt 'n mens overmoedig gedragen; ipf ‫ ותהינו‬Deut 1:41
‫ הוה‬f val; cs ‫ הות‬sf ‫הותי‬, ‫ ;הותו‬pl ‫הוות‬, ‫ הון‬m vermogen; sf ‫הונו‬, ‫הונך‬
" , ‫הונך‬, pl sf
‫;הות‬ ‫ ;הוניך‬rijkdom: Eze 27:12+ geld: ‫בלוא הון‬
ondergang, onheil Ps 52:9 Job 6:2 Job 30:13 voor weinig geld Ps 44:13 Hoogl 8:7; adv:
Ps 57:2 Ps 91:3 Ps 94:20 genoeg Spr 30:15 Spr 30:16
verderf, boze plannen Ps 5:10 Ps 38:13 Ps 52:4 ‫ הוסד‬grondplan 2Kron 3:3; vgl. ‫ יסד‬pu pf 3m
Ps 55:12 Job 6:30; Spr 17:4 Spr 19:13
begerigheid ? Mi 7:3 Spr 10:3 Spr 11:6 ‫ הורים‬voorouders; pl sf ‫ הורי‬Gen 49:26; zie
‫ הרה‬q pt
‫ הוה‬f onheil, ramp Jes 47:11 Eze 7:26†
‫ הורש‬onder de voet lopen; zie ‫ירש‬
‫ הוהם‬nm Hoham, koning van Hebron
Joz 10:3† ‫ הושמע‬nm Hosama, zoon van Jechonja
1Kron 3:18
‫ הוי‬interj o, wee! (dreiging) Jes 1:4‡
(rouwklacht) 1Kon 13:30 Jer 22:18 Jer 34:5; ‫ הושע‬nm Hosea, 1. vroegere naam van Jozua
Num 13:8; 2. koning van Israel 2Kon 15:30; 3. de
(ontzetting) Jes 17:12 Jer 47:6
profeet Hos 1:1; 4. stamhoofd van Efraïm
‫ הוליד‬verwekken; zie ‫ילד‬ 1Kron 27:20; 5. leider van het volk Neh 10:24
‫ הולך‬pt reisgezel Gen 13:5 zie ‫ הלך‬q pt ; ‫לוט‬ ‫ הושעיה‬nm Hosaja, Hosaäja; 1. leider van
‫ ההולך את־אברם‬Lot, die meereisde met Juda Neh 12:32; 2. vader van legeroverste
Abram Azarja Jer 42:1 Jer 43:2
‫ הוללה‬f waanzin, dwaasheid; pl ‫;הוללות‬ ‫ הות‬pilp aanvallen, afstormen op; ipf
Pr 1:17+; ook ‫ הוללות‬Pr 10:13 ‫ תהותתו‬Ps 62:4†
‫ הולם‬m smid, die op het aambeeld slaat; ‫ הותיר‬I. nm Hotir, zoon van Heman, 1Kron 25:4
Jes 41:7; zie ‫הלם‬ 1Kron 25:28†;
‫ הום‬q verwarren, beroeren; vgl.
‫המה‬, ‫המם‬ II. overlaten; zie ‫ יתר‬hi pf Ex 10:15‡
i.v.m.vormverwarring; pf ‫ המם‬Deut 7:23 Hij ‫ הזה‬q dromen, praten in de slaap; pt ‫הזים‬
verwart, beroert hen; Jes 56:10†
ni in beroering raken; ipf ‫ ותהם‬Ruth 1:19 ;
zie ‫המם‬ ‫ החל‬hij begon; zie ‫ חלל‬pi pf ; Gen 6:1‡
hi in beroering zijn? brengen? ipf ‫אהימה‬ ‫ הי‬m weeklacht; ‫ והגה והי‬gezucht en
Ps 55:3 ?lees ‫ ואהומה‬of ‫המה‬$ ‫ וא‬ik kreun; gejammer Eze 2:10†
ipf ‫ תהימנה‬Mi 2:12 gij zult haar in
‫ היא‬pers zij, zijzelf (vrouwelijk enkelvoud)
beroering, onrust brengen; ?lees ‫המה‬$ ‫ ת‬het
Ruth 1:6;zie ‫ הוא‬voor het gebruik ;
zal er gonzen?
NB: spelling in de Pentatech ‫;הוא‬
‫ הומם‬nm Homam, zoon van Lotan 1Kron 1:39; Gen 2:12‡, enkele malen ‫היא‬, beide Gen 20:5
‫ הימם‬in Gen 36:22

91
‫ה‬
‫ הידד‬interj geroep van vreugde Jes 16:10 ‫ היכל‬m heiligdom, paleis; cs ‫היכל‬, sf ‫היכלו‬,
'bravo! hoera!'; Eze 7:7 ‫הד‬ P ‫היכלך‬, pl ‫היכלות‬, cs ‫היכלי‬, sf
‫הידות‬9 f dankliederen, koren Neh 12:8 ‫ ;להיכליכם‬paleis 2Sam 22:7‡ ; tempel
1Sam 1:9‡
‫ היה‬q zijn Gen 1:2, gebeuren, worden Gen 1:5,;
vgl. ‫ ; הוה‬bestaan, zich bevinden Job 1:1 ‫ הילל‬m Lucifer, de morgenster Jes 14:12; ?
koning Helel, maangod Ellil?
Gen 3:20; pf ‫ ;היה‬ipf ‫יהיה‬, juss ‫יהי‬, narr
‫ ונהי ;ויהי‬Num 13:33 en ‫ ונהיה‬2Sam 11:23 'en ‫ הימם‬nm Hemam Gen 36:22; zie Homan
wij waren'; inf ‫היה‬, ‫היות‬$ , ‫להית‬, met vz. 1Kron 1:39
‫ מן‬: ‫ ;מהיות‬imp ‫הוא‬$ , ‫יהוה‬, f ‫הוי‬$ Jes 16:4 ‫ הימן‬nm Heman, wijze onder Salomo;
en ‫ היי‬Gen 24:60, ‫היו‬$ ; pt ‫ הויה‬Ex 9:3 1Kon 5:11‡
'terechtkomende, neervallend'
ni gebeuren, voorkomen pf ‫נהיה‬, ‫נהיתה‬, ‫ הין‬m hin, natte maat, 12 log, 1/6 bat of 6 liter;
P ‫נהי" תה‬, pt ‫ ;נהיה‬Dan 2:1 het was gebeurd het vat: ‫ הין צדק‬een eerlijke
Ex 29:40; ook:

met zijn slaap - klaarwakker; of lees ‫דדה‬K‫נ‬, maat voor de hin Lev 19:36
zie ‫' נדד‬de slaap was gevlogen' ‫ הכו‬zij sloegen; zie ‫ נכה‬hi pf; Gen 19:11‡
Ex 11:6 ‫ כמהו לא נהי" תה‬zo een (geroep) als
‫ הכי‬conj vragend; ‫ ה‬met ‫ ;כי‬vraag, soms
dat is er nooit voorgekomen; waarbij ‫כמהו‬
retorisch bedoeld: 'wil je zeggen';
= ‫כמוה‬, betreft ‫;צעקה‬
Gen 27:36 ‫' הכי קרע שמו יעקב‬heet hij
Bijzonderheden:
daarom soms Jakob?'
‫ = היה לי‬ik heb zoals ‫יש לי‬ Gen 29:15 ‫' הכי אחי אתה‬is het soms omdat
‫' ויהי‬en het geschiedde', aan het begin van je mijn bloedverwant bent'
een episode: niet te vertalen Ruth 1:1‡;
2Sam 9:1 ‫' הכי יש עוד‬zijn er misschien nog
‫' והיה‬en dan is het, en dan zal het gebeuren ... ?'
dat' Gen 4:14‡
2Sam 23:19 ‫' הכי נכבד‬was hij immers niet
‫ היה‬f ramp, K, Q zie ‫ הוה‬Job 6:2 geëerd ?'
Job 6:22 ‫' הכי־אמרתי‬heb ik soms gezegd...?'
‫היות‬$ te zijn; zie ‫ היה‬q inf; b.v. Ruth 1:13
‫היות לאיש‬$ ‫ לבלתי‬om niet te zijn voor een ‫ הכין‬adv precies; zie ‫הכן‬
man = zodat jullie als weduwes moeten
‫ הכיר‬kennen, zie ‫ נכר‬hi ; herkennen Job 2:12
leven
Gen 42:7; erkennen Deut 21:17;
‫ היטב‬grondig, goed, juist, terecht; Deut 9:21‡; Deut 1:17 ‫ הכיר פנים‬aanzien des persoons
zie ‫ יטב‬hi inf; adverbiaal gebruikt betrachten
‫ היטבת‬je hebt goedheid betoond; zie ‫ יטב‬hi Deut 21:17 ‫כי את־הבכר בן־השנואה יכיר‬
pf 2f ; Ruth 3:10 'maar hij zal de eerstgeborene erkennen al is
hij de zoon van de minder beminde';
‫ היך‬interrog hoe? Dan 10:17 1Kron 13:12; late voetnoot BHS: ?lees: ‫ = יבכר‬als
vorm van ‫איך‬ eerstgeborene erkennen

92
‫ה‬
‫ הכן‬adv precies, vast; zie ‫ כון‬hi inf adverbiaal ‫ הלום‬adv hier, hierheen, enz., zie ‫הלם‬
gebruikt: Joz 3:17 ‫ בתוך הירדן הכן‬precies ‫ הלז‬demo deze, gene, die daar Re 6:20 2Kon 4:25;
midden in de Jordaan; zie ‫ הלזה זה‬Gen 24:65‡; ‫ הלזו‬Eze 36:35
ook ‫ הכין‬: Joz 4:3 ‫מתוך הירדן ממצב רגלי‬
‫ הכהנים הכין‬uit de Jordaan, precies van de ‫ הלחות‬nloc Luchit, Jer 48:5 K ‫ הלחות‬Q
plaats waar de voeten van de priesters ‫לחית‬9 ‫ מעלה ה‬de Luchit-pas
stonden ‫ הליך‬m stap, schrede; pl sf ‫ הליכי‬Job 29:6†
‫ הכר‬q kwellen; ipf ‫ תהכרו‬Job 19:3; zie ‫חכר‬ ‫ הליכה‬f het gaan, de reis, karavaan; sf
‫ הכרה‬f herkenning, erkenning; cs ‫; הכרת‬ ‫הליכתם‬, pl ‫הליכת‬, ‫הליכות‬, ‫ ;הלכות‬sf
Jes 3:9 ‫ הכרת פניהם‬hun partijdigheid; vgl. ‫ ;הליכותיך‬Nah 2:6 Hab 3:6 Ps 68:25 Ps 68:25
Job 6:19 Spr 31:27†
‫נכר‬
‫ הלא‬ni weggedreven worden; pt f ‫נהלאה‬ ‫ הלך‬q gaan, wandelen, weggaan; pf ‫הלך‬,
Mi 4:7 het verdreven, verdoolde (schaap) ‫הלכה‬, enz.; ipf ‫י "לך‬, ‫וי" לך‬, ‫ואלך‬, ‫יהלך‬,
‫הלך‬$ ‫א‬, P ‫יה "לכו‬, 3f ‫ ותהלך אש‬Ex 9:23 'er
‫ הלא‬adv soms niet, immers; Gen 13:0‡; ‫ה‬+ ging vuur'; imp ‫לך‬, ‫ לך־‬Gen 12:1, ‫ לכה‬ook
‫ ;לא‬ook ‫ הלוא‬Gen 4:7‡ en ‫ הלה‬Deut 3:11 als: 'komaan' Re 19:11, ‫ לך‬Num 23:13
‫ הלאה‬adv opzij, weg! Gen 19:9 Num 17:2; 2Kron 25:17; ‫לך‬0 Re 19:13, P ‫ "לכה‬, f ‫לכי‬, pl
verderweg, voorwaarts 1Sam 10:3 Num 32:19; ‫לכו‬, ‫ ;לכנה‬inf ‫הלך‬, ‫ ;לכת‬pt ‫ הלך‬Gen 3:14;
voorbij 1Sam 20:22 1Sam 20:37 ‫ממך והלאה‬
verder dan waar jij bent; Gen 35:21 Jer 22:19 ni vergaan, heengaan; pf ‫הלכתי‬$ ‫ נ‬Ps 109:23
Am 5:27 ‫ מהלאה ל‬voorbij, verder weg dan pi rondgaan, lopen; pf ‫ הלכתי‬Ps 38:7, ‫הלכו‬
ipf ‫יהלך‬, ‫אהלך‬, P ‫ יה "לכו‬en ‫יה "לכון‬,
‫הלדת‬9 f geboorte, zie ‫ ילד‬ho inf cs; ‫יום‬
‫הלדת את־פרעה‬9 Gen 40:20; de geboortedag ‫ ;נהלך‬pt ‫ מהלך‬Ps 104:3, ‫ המהלכים‬Pr 4:15;
hi doen gaan, voeren; pf ‫הוליך‬, ‫הולכתי‬, sf
van Farao, met partikel ‫ את‬bij het
onderwerp van een lijdende vorm ‫הוליכו‬, ‫ ;הולכתיה‬ipf ‫יוליך‬, ‫יולך‬, ‫ילך‬,
‫וילך‬, ‫ וילך‬Klaagl 3:2,‫ואולך‬, sf ‫ויוליכני‬
‫ הלוא‬adv immers; zie ‫הלא‬ Eze 47:6; imp ‫הולך‬, ‫ ;הוליכי‬inf ‫להליכו‬
‫ הלוך‬almaar verder, steeds meer (met 2Kron 36:6 pt ‫ מוליך‬Job 12:17, sf ‫מוליכך‬
volgende inf); zie ‫ הלך‬q inf abs; Jer 2:17;
adverbiaal gebruikt ; hitp heen en weer gaan, rondlopen pf
Gen 8:3 ‫שבו המים מעל הארץ הלוך ושוב‬9 ‫וי‬ ‫התהלך‬, ‫התהלך־‬, ‫ ;התהלכתי‬inf ‫התהלך‬
het water zakte almaar verder terug Job 1:7; pt ‫ מתהלך‬Gen 3:8
Gen 12:9 ‫ ויסע אברם הלוך ונסוע הנגבה‬en Bijzonderheden
Abram reisde steeds verder naar het Zuiden met ‫ל‬, b.v. Gen 12:1 ‫' לך־לך‬ga heen' ( d.w.z.
‫ ל‬onvertaald)
‫ הלוכה‬f het gaan, K Nah 2:6 Q zie ‫הליכה‬
als hulpwerkwoord: begin van de handeling
‫ הלול‬m feest, vreugdezang Lev 19:24 Re 9:27† Deut 31:1 Num 24:25 2Kon 3:7 2Kon 13:21

93
‫ה‬
met volgend werkwoord: voortdurend; ‫ הלמות‬f hamer of hamerslagen Re 5:26†
vooral ‫ הלוך‬+ inf; zie ‫הלוך‬ ‫ הלנו‬voor ons? zie ‫ ה‬vraagpartikel; ‫הלנו‬
‫ הלך‬I. m bezoek, bezoeker, reiziger 2Sam 12:4; ‫' אתה אם־לצרינו‬ben je voor ons of voor
II. m stroom (honing) 1Sam 14:26† onze vijanden?' Joz 5:13
‫ הלל‬I.q stralen;hi doen stralen; (qal vormen ‫ הם‬pers zij (mannelijk meervoud), Gen 3:7, ook
als hifil); ipf ‫ יהל‬Job 31:26, ‫ יאהיל‬Job 25:5 ‫ המה‬Gen 6:4; gebruik zie ‫הוא‬
vgl. ‫אהל‬, ‫ תהל‬Job 41:10, ‫ יהלו‬Jes 13:10; inf ‫ הם‬nloc Ham, woonplaats van de Zuzim
Job 29:3 ‫;בהלו‬
Gen 14:5
II.pi juichen, prijzen, hoog opgeven van;
ipf ‫ ויהללו‬Re 16:24 ‫ המדתא‬nm Hammedata, vader van Haman
Est 3:1+
pu geprezen worden; pf Ps 78:63 ‫בתולתיו‬
‫ לא הוללו‬pt ‫הלל‬9 ‫ מ‬prijzenswaardig; ‫ המה‬q brommen, grommen, enz.; pf ‫המו‬
hitp zich roemen, te prijzen zijn; ipf ‫יתהלל‬ Jer 5:22 Jer 51:55; ipf ‫המה‬$ ‫י‬, ‫המי‬$ ‫ת‬, ‫המה‬$ ‫וא‬
1Kon 20:11, ‫ תתהלל‬Spr 31:30 zij wordt Ps 55:18, ‫ ואהמיה‬Ps 77:4, ‫המו‬$ ‫ י‬P ‫ה "מיון‬$ ‫י‬
geprezen; Jes 17:12 Ps 39:7 Ps 83:3, ‫המה‬$ ‫ נ‬Jes 59:11; inf
III.q raaskallen, dwaas doen; ipf ‫תהלו‬ ‫ המות‬Jes 17:12; pt ‫המה‬, ‫ הומה‬en ‫המיה‬
Ps 75:5, pt ‫הוללים‬ Spr 7:11, ‫המות‬, ‫ ;המיות‬brullen, rumoeren
po voor gek zetten, als dwaas aan de kaak 1Kon 1:41, kreunen Ps 77:4, brommen (beer)
stellen; ipf ‫ יהולל‬Jes 44:25; pt ‫ מהלל‬Pr 2:2 Jes 59:11, grommen (hond) Ps 59:7, ruisen
'onzin!' (citer) Jes 16:11, (zee) Jes 17:12;
hitpo zich als een zot gedragen, razen' ipf ‫וי‬ vgl. ‫המיה‬
‫ תהלל‬1Sam 21:14 ‫ המה‬pers zij, hun; zie ‫הם‬
‫ הלל‬nm Hillel, vader van rechter Abdon; ‫ המול‬besneden worden: zie ‫ מול‬ni inf
Re 12:13 Re 12:15†
‫ המולה‬f geruis, gedruis; zie ‫מלה‬9 ‫ה‬
‫ הללויה‬halleluia Ps 106:1, elders ‫ ;הללו יה‬zie
‫הלל‬ ‫ המון‬I. m geluid; cs ‫המון‬, sf ‫המנכם‬, pl
‫המונים‬, sf ‫ ;המוניה‬1. gedruis, drukte
‫ הלם‬q hameren, stukslaan, neerslaan; pf 1Kon 18:41 Eze 26:13;
2. menigte Re 4:7; 3. veel
‫ הלמה‬Re 5:26, ‫ הלמו‬Re 5:22 bezit, rijkdom Eze 29:19; 4. onrust ‫המון‬
(paardenhoeven), Jes 16:8, ‫ הלמוני‬Spr 23:35;
‫ מעיך‬ontroering, bewogenheid Jes 63:15;
ipf P ‫ יה "למון‬Ps 74:6 , sf ‫ יהלמני‬Ps 141:5; pt
II. nloc Hamon-Gog Eze 39:11 Eze 39:16 'de
‫ הולם‬Jes 41:7; pp ‫ הלומי‬Jes 28:1 geveld door menigte van Gog' - grafheuvel loc ‫המונה‬
de drank
Eze 39:16
‫ הלם‬adv hier Gen 16:13, hierheen Ex 3:5; ‫וילך‬ ‫ המיה‬f klank, harpspel; cs ‫ המית‬Jes 14:11†
‫ והלם‬heen en weer 1Sam 14:16; ‫ עד־הלם‬tot
hier 2Sam 7:18 ‫מלה‬9 ‫ ה‬f gedruis, tumult Eze 1:24, ‫המולה‬
Jer 11:16†
‫ הלם‬nm Helem 1Kron 7:35† ?= ‫ חותם‬1Kron 7:32

94
‫ה‬
‫ המם‬q in verwarring brengen / verdrijven; pf II. adv hier, nu, daar, tot hier, tot dusver
‫ המם‬Jes 28:28 drijven, ‫ המתי‬Ex 23:27 Gen 15:16; hierheen Joz 3:9‡
verdrijven; sf ‫ הממני‬Jer 51:34 verteerd?, ‫ הנו‬Job 2:6 = ‫הנה הוא‬, "zie, hij is in uw
‫ הממם‬2Kron 15:6 beroeren; ipf ‫ וי" הם‬Ex 14:24 macht"
Re 4:15, ‫ ויהם‬Q 2Sam 22:15 K ‫ויהמם‬, ‫המם‬9 ‫וי‬
Joz 10:10 1Sam 7:10 Joz 10:10 Ps 18:15, ‫המם‬9 ‫ת‬ ‫ הנחה‬f verlichting van taak of belasting, rust
Est 2:18†
Ps 144:6; inf ‫המם‬9 ‫ ל‬Deut 2:15 Est 9:24
verdrijven, vernietigen; ‫ הנם‬nloc Hinnom Joz 15:8‡; ‫ ;גי בן הנם‬zie ‫גיא‬
Jes 28:28 ‫ והמם גלגל עגלתו‬hij zal het wiel ‫ הנע‬nloc Hena in Mesopotamië 2Kon 18:34
van zijn wagen er overheen jagen
2Kon 19:13 Jes 37:13†
‫ המן‬nm Haman, de vijand van Ester Est 3:1+ ‫ הנפה‬f te zwaaien Jes 30:28; zie ‫ נוף‬inf
‫ המנכם‬m uw gedruis? Eze 5:7 zie ‫המון‬, of ? ‫ הס‬interj sst! stil!; zie ‫ הסה‬q imp
lees ‫' יען המרתכם‬om uw opstandig
gedrag' ‫ הסה‬q stil zijn; imp ‫הס‬, P ‫הס‬, ‫ הסו‬Neh 8:11;
Re 3:19 Am 6:10; Am 8:3 adverbiaal 'in stilte'?;
‫ המסים‬m dorre takken, kreupelhout Jes 64:1† Hab 2:20 Sef 1:7 Zach 2:17†
‫ המר‬I. ruilen; zie ‫ מור‬hi ; hi tot stilte, bedaren brengen; ipf ‫וי" הס‬
II. lekken; zie ‫' מהמרות‬waterstromen' en Num 13:30†
zie ‫מר‬
‫ הסנואה‬nm Hassenua, vader van Jehuda
‫ המר‬bitter maken, zie ‫ מרר‬hi pf; Ruth 1:20 Neh 11:9; zie ‫סנואה‬
‫ כי־המר שדי לי מאד‬De Almachtige heeft ‫ העוד‬adv is er nog? zie ‫ ה‬vraagpartikel en
mij het leven zeer bitter gemaakt.
‫' עוד‬nog': ‫ העוד לנו חלק‬hebben wij nog
‫ הן‬I. pers zij, hun, vrouwelijk meervoud; deel Gen 31:14; ‫ העוד־לי בנים‬heb ik soms
gebruik zie ‫ ;הוא‬normale vorm ‫הנה‬ nog zonen? Ruth 1:11
II. interj zie, kijk, vgl. ‫ ;הנה‬Gen 3:22‡; conj
‫ הפוגה‬f verslapping, rustpauze; pl ‫;הפוגות‬
of, indien (veronderstel,); Ex 4:1 Ex 8:22‡
vgl. ‫;פוג‬
Jer 2:10 ‫' ראו הן היתה כזאת‬kijk of iets
Klaagl 2:18 ‫ אל־תתני פוגת לך‬gun jezelf geen
dergelijks is gebeurd' ook te lezen als ‫ראו‬
onderbreking;
‫הנהיתה כזאת‬ Klaagl 3:49 ‫פגות‬9 ‫ מאין ה‬omdat er geen
‫ הנה‬I. adv zie, kijk Ruth 1:15 Job 1:12; sf ‫הנו‬ onderbrekingen zijn
sf: 1 ‫ הנני‬P ‫הנני‬, ‫ הנני‬Gen 22:7, 2m
Job 2:6;
‫ הפך‬q omkeren, veranderen, verwoesten; pf
‫ הנך‬P ‫הנך‬, 2f ‫ הנך‬Gen 16:11, 3m ‫הנו‬, 1pl ‫הפך‬, sf ‫ ;הפכם‬ipf ‫ יהפך‬Klaagl 3:3, ‫אהפך‬
‫ הננו‬en, ‫הננו‬, 2mm ‫הנכם‬, 3pl ‫;הנם‬ Sef 3:9; imp ‫ ;הפוך‬inf abs ‫הפוך‬, cs ‫הפך‬, sf
II. conj als, indien, of; 1Sam 9:7, zie ook ‫הן‬
‫ הפכי‬mijn veranderen; pt ‫הפך‬, sf ‫ההפכי‬
‫ הנה‬I. pers zij, hun, vrouwlijk meervoud; die mij verandert Ps 114:8, pl ‫ ;הפכים‬pp f
Gen 6:2; korte vorm ‫;הן‬ ‫ ;הפוכה‬Gen 19:21‡

95
‫ה‬
ni veranderd, omgedraaid, verwoest ‫ הררם‬Gen 14:6;
worden; pf ‫הפך‬$ ‫ נ‬Ex 7:15, ‫ נהפכו‬1Sam 4:19 de Ps 30:8 ‫ להררי‬mijn berg (enkelvoud);
barensweeën kwamen; inf ‫ נהפוך‬Est 9:1 ; pt Jer 17:3 ‫ הררי‬de bergen, het gebergte
f P ‫ נהפכת‬Jona 3:4 Nineve zal omgekeerd (poëtische jod)
worden; dubbelzinnig: verwoest of bekeerd; ‫ הר‬nloc Hor, 1. berg aan de grens met Edom
ho zich uitstorten over; pf ‫ההפך עלי‬ Num 20:22+ 2. aan de noordgrens Num 34:7+
Job 30:15
hitp veranderen, rollen (omgekeerd, ‫ הרא‬nloc Hara in Assyrië: 1Kron 5:26; ?lees als
wendend, wentelend); ipf ‫ תתהפך‬Job 38:14 2Kon 17:6 2Kon 18:11 ‫ ערי מדי‬de steden van
pt ‫ מתהפך‬Re 7:13 Job 37:12, ‫מתהפכת‬ Medië
Gen 3:24 ‫ הראל‬m altaar voor brandoffers Eze 43:15; =
‫ הפך‬m tegendeel, verschil Eze 16:34; ‫ אריאל‬in dat vers en Eze 43:16
verkeerdheid Jes 29:16; = ‫' הפככם‬uw ‫ הרבה‬veel; zie ‫ רבה‬hi inf
verdorvenheid'
‫ הרבית‬zie ‫ רבה‬hi inf 2Sam 14:11 Q ‫מהרבת‬
‫ הפכה‬f omkering, verwoesting (Sodom, 'van teveel te maken'
Gomorra) Gen 19:29†
‫ הרג‬q doden, doodslaan; pf ‫הרג‬, ‫ הרגו‬P
‫ הפכפך‬adj verdraaid, gekronkeld Spr 21:8† ‫ה "רגו‬, enz.; sf ‫הרגו‬, ‫הרגתהו‬, ‫הרגני‬,
‫ הצטידנו‬wij hadden ons voorzien van 1pl+3m ‫ הו‬9‫ והרגנ‬Re 16:2, 1pl+3mm
proviand,Joz 9:12; zie ‫ציד‬ ‫ והרגנום‬Neh 4:5; ipf ‫יהרג‬, ‫יהרג־‬, ‫תהרג‬,
‫הרג‬$ ‫ א‬en ‫הרוג‬$ ‫א‬, ‫ ואהרגה‬Gen 27:41, sf
‫ הציץ‬nloc Sis; zie ‫ציץ‬ ‫ויהרגהו‬, ‫תהרגם‬, ‫ ואהרגהו‬2Sam 4:10‡; imp
‫ הצלה‬f bevrijding, ontsnapping Est 4:14† ‫הרג‬, ‫הרגו‬, P ‫ה "רגו‬, sf ‫ ;הרגני‬inf ‫הרג‬, cs
‫ הצללפוני‬nf Hasselelponi 1Kron 4:3 'met het ‫להרג‬, ‫להרגני‬, enz.; pt ‫ הרג‬en ‫הורג‬
Eze 21:16, ‫הרגים‬, sf ‫ הרגך‬Eze 28:9, Gen 4:8
beschaduwd gezicht' †
Ex 2:14‡
‫ הצן‬Eze 23:24; onzeker woord ; ?lees ‫המון‬ ni gedood worden; ipf ‫ יהרג‬Klaagl 2:20,
'massa' of ‫' מצפון‬uit het verborgene, uit het ‫ תהרגנה‬Eze 26:6, inf ‫ בהרג‬Eze 26:15 =
Noorden'? ‫בההרג‬
‫ הקוץ‬nm Hakkos, Kos, priesterzonen; zie ‫קוץ‬ pu gedood worden; pf P ‫ הרג‬Jes 27:7,
‫ הרגנו‬Ps 44:23
‫ הקים‬op te richten; zie ‫ קום‬hi
‫ הקיף‬rondom; zie ‫ נקף‬hi inf abs, adverbiaal ‫ הרג‬m moord, slachting, doodslag; Jes 27:7
Jes 30:25 Eze 26:15 Spr 24:11 Est 9:5†
gebruikt; Joz 6:3
‫ הקיפו‬omringen, rondgaan; zie ‫ נקף‬hi pf ‫ הרגה‬f slachting, wurging; ‫גיא ההרגה‬
'worg-dal', ‫ צאן ההרגה‬slachtvee, Jer 7:32
‫ הר‬m berg, bergland, gebergte; art ‫ ההר‬loc Jer 12:3 Jer 19:6 Zach 11:4 Zach 11:7†
‫ "הרה‬, ‫ ;ההרה‬pl ‫הרים‬, art ‫ההרים‬, cs ‫הרי‬,
‫הררי‬, ‫ ;הררי‬sf ‫הריו‬, ‫הרריה‬, ‫ הרי‬P ‫הרי‬,

96
‫ה‬
‫ הרה‬q zwanger worden; pf 3m! ‫ הרה‬Ps 7:15, ‫ הרן‬m zwangerschap, sf ‫ ;הרנך‬zie ‫הריון‬
‫הרתה‬, 2f ‫הרית‬, 1 ‫הריתי‬, ‫ ;הרינו‬ipf Gen 3:16
‫ותהר‬, ‫ותהרין‬, ‫ תהרו‬Jes 33:11; inf abs ‫ הרן‬I. nm Haran, 1. broer van Abraham
‫הרוה‬, ‫ ;הרו‬pt ‫הורה‬, sf ‫הורתי‬, ‫הורתם‬, Gen 11:26+; 2. broer van Simi 1Kron 23:9;
mm+1 ‫ הורי‬Gen 49:26 (voor-)ouders; II. nloc ‫ בית־הרן‬Num 32:36
zie ook ‫ הרה‬adj: 1Sam 4:19 ‫ הרה ללת‬zij
was hoogzwanger; ‫ ללת‬zie ‫ ילד‬inf; ‫ הרס‬q slopen, afbreken, scheuren, enz.; pf
pu verwekt, ontvangen worden; pf ‫הרה‬ ‫הרס‬, ‫והרסת‬, ‫ הרסו‬P ‫ ;הרסו‬ipf ‫יהרס‬,
Job 3:3; ‫תהרס‬, ‫הרס‬$ ‫א‬, ‫ יהרסו‬P ‫ ;יה "רסו‬sf
po zwanger gaan van; inf ‫ הרו‬Jes 59:13 ?= ‫ויהר "סה‬, ‫יהרסנה‬, ‫יהרסם‬, ‫ ;תהרסנו‬imp
‫ הרו‬q inf ‫ הרס‬Ps 58:7, ‫ והרסה‬2Sam 11:25; inf ‫;להרוס‬
pt ‫ הרס‬Jer 45:4; pp ‫ ההרוס‬1Kon 18:30
‫ הרה‬adj zwanger; cs ‫הרת‬, pl ‫הרות‬, sf ni afgebroken worden; pf P ‫הרסה‬$ ‫נ‬
‫הרותיה‬, ‫הרתיהם‬, Gen 16:11‡; Hos 14:1 Spr 24:31, ‫ ;נהרסו‬ipf ‫ יהרס‬Jer 31:40, ‫תהרס‬
‫הריותיו‬ Spr 11:11, P ‫ יהרסון‬Ps 11:3; pt ‫הרסות‬$ ‫נ‬
de m-vorm ‫ הרה‬komt niet voor; ‫הרה‬ Eze 36:35 vernielde steden, P ‫הרסות‬$ ‫נ‬
Ps 7:15 zie ‫ הרה‬q pf 3m 'gaat zwanger', fig.
Eze 36:36
‫ הרום‬nm Harum; zie ‫רם‬9 ‫ה‬ pi intensief totaal afbreken, verwoesten;
inf+ipf sf ‫ הרס תהר "סם‬Ex 23:24; pt pl sf
‫ הרון‬m zwangerschap; zie ‫הריון‬
‫ מהרסיך‬Jes 49:17
‫ הרורי‬gent Haroriet (Sammot) 1Kron 11:27; 'de
bergman' of ‫' חרדי‬van Charod' ? ‫ הרס‬m verwoesting Jes 19:18 of plaatsnaam
Cheres, Stad van de Zon; zie ‫חרס‬
‫ הריון‬m zwangerschap; sf ‫ ;הרנך‬Gen 3:16;
‫ הריון‬Hos 9:11 Ruth 4:13† ‫סת‬9 ‫ הר‬f verwoesting; zie ‫הריסות‬
‫ הריסה‬f bouwval; pl sf ‫ הריסתיו‬Am 9:11; vgl. ‫ הרעמה‬om haar te tergen 1Sam 1:6; zie ‫רעם‬
hi
‫הרס‬
‫ הריסות‬f verwoesting; sf ‫ הריסותיך‬Jes 49:19 ‫ הרר‬m berg; zie ‫הר‬
‫ הרם‬nloc Haram = Bet-Haram Joz 13:27 ‫ השיג‬bereiken; zie ‫ נשג‬hi
‫רם‬9 ‫ ה‬nm Harum, nazaat van Kos; 1Kron 4:8 ? ‫ השכל‬m inzicht Dan 1:17; zie ‫ שכל‬hi inf
‫הרום‬ ‫ השתרר‬zich als heerser gedragen; zie ‫שרר‬
hitp Num 16:13
‫ הרם‬nm Horam, koning van Gezer Joz 10:33†
‫ הרמון‬nloc Harmon ? Am 4:3 ‫ ההר "מונה‬naar ‫ השבית‬laten ontbreken; zie ‫ שבת‬hi pf
Ruth 4:14
Harmon; onzeker; vertalingen lopen uiteen,
o.a. ?lees ‫' המד "מנה‬op de mestvaalt ‫ השם־‬verwoesten, verbijsteren; zie ‫ שמם‬hi
geworpen?' ‫ השם‬nm Hasem 1Kron 11:34† = ‫ ישן‬2Sam 23:32
‫ הרמים‬adj de Arameeërs 2Kron 22:5; zie ‫ארמי‬ ‫ השמד‬verdelgen; zie ‫שמד‬
97
‫ה‬
‫ השמעות‬f verkondiging Eze 24:26, zie ‫שמע‬ met hem = als men eenmaal met hem in zee
hi inf 'om uw oren te doen horen'; is gegaan
Aramiserende infinitief ‫ התיו‬zij brengen, zie ‫אתה‬
‫ השפות‬f mest Neh 3:13; zie ‫אשפת‬ ‫ התיחש‬geslachtsregister; zie ‫יחש‬
‫ השתחוה‬zich uit eerbied diep buigen, op de ‫ התך‬nm Hatak, Perzisch hoveling Est 4:5-Est 4:9
grond werpen; zie ‫ שחה‬hitp ;
cultuswoord; afleiding mogelijk van ‫חוה‬ ‫ התל‬I.pi bespotten; ipf 1Kon 18:27 ‫ויהתל‬
histafel II. bedriegen; zie ‫תלל‬

‫ התוך‬m het smelten Eze 22:22† ‫תלים‬9 ‫ ה‬m grapjes, spot Job 17:2†; (spotters?)
‫ התחברות‬verbinding; dient als ‫ חבר‬hitp ‫ התת‬aanvallen, ‫ תהתתו‬Ps 62:4; zie ‫הות‬
inf Dan 11:23; Aramiserende infinitief; ‫ומן‬
‫ התחברות אליו‬en vanaf het zich verbinden

‫ו‬
‫ ו‬de letter ‫וו‬, vgl. ‫ וו‬haak of pen; getalswaarde ‫ ויען‬hij antwoordde, nam het woord; zie ‫ענה‬
6; voor de getallen 15 en 16 zie ‫ה‬ qal+ipf Gen 18:27‡
zie ook ‫' יען‬omdat'
‫ ו‬conj en Gen 1:1; sterkere vorm ‫ ו ;ו‬voor ‫י‬:
‫ ויהי‬Gen 1:6; ‫ ו‬of ‫ ו‬in uitdrukkingen: ‫תהו‬ ‫ ולד‬m telg, nakomeling, oude vorm van ‫;ילד‬
‫ ובהו‬Gen 1:2, ‫ טוב ורע‬Gen 2:9; Gen 11:30†
allerlei nuances: maar, terwijl, als gevolg ‫ וניה‬nm Wanja, gehuwd met uitheemse vrouw
waarvan: Ex 21:20 ‫ ;ומת‬of Ex 12:5 Ex 12:9; Ezr 10:36†
kenmerk van de wajiktol: ‫ ויאמר‬Gen 1:3;
‫ ועד‬afspreken; zie ‫ יעד‬ni ipf: ‫ ויועדו‬Job 2:11
‫ ודן‬nloc Wedan Eze 27:19 ?lees ‫' ו דן‬en Dan'
‫ ופסי‬nm Wofsi, vader van Nachbi Num 13:14
‫ והב‬nloc Waheb, in Moab Num 21:14†
‫ ושני‬nm Wasni, zoon van Samuel 1Kron 6:13; zo
‫ וו‬m haak; pl ‫ווים‬, cs ‫ווי‬, sf ‫ ;וויהם‬waaraan NBV'04; veel vertalingen lezen ‫והשני אביה‬
het voorhang hangt Ex 26:32-Ex 38:28 de tweede, namelijk Abia; (de eerste heet
‫ וזר‬adj schuldig? kronkelend? Spr 21:8 Joël); vgl. 1Sam 8:2
‫ ויזתא‬nm Wajzata, zoon van Haman Est 9:9† ‫ ושתי‬nf Wasti, gemalin van Ahasverus Est 1:9-
Est 2:17†

98
‫ז‬

‫ז‬
‫ ז‬de letter
‫ ; זין‬getalswaarde 7; het getal 16 ‫ זבוב‬m vlieg, horzel, coll; pl cs ‫ זבובי‬Jes 7:18;
wordt uitgedrukt als 9+7 ‫טז‬, zie de ‫בעל זבוב‬, Belzebub, de vliegengod 2Kon 1:2;
opmerking bij ‫ה‬ verbastering van ‫' ב "על זבול‬heer van de
hoge woning', naam van Baäl; ‫זבובי מות‬
‫ זאב‬I. m wolf; pl ‫זאבים‬, pl cs ‫;זאבי‬
Pr 10:1 dode vliegen
Gen 49:27‡;
II. nm Zeëb, vorst van Midjan Re 7:25 ‫ זבוד‬nm Zabbud, 1. zoon van Natan 1Kon 4:5;
Ps 83:12† 2. zoon van Bigway Ezr 8:14 Q ‫זכור‬
‫ זאת‬demo deze, die, dat, dit, vrouwelijk; zie ‫ זבודה‬nm Zebida 2Kon 23:36, Q ‫זבידה‬
‫ ; זה‬ook zelfstandig gebruikt 'dit, dat' ‫ זבול‬nm Zebul, zie ‫בל‬# ‫ז‬
Gen 20:5 ‫' בנקין כפי עשיתי זאת‬in mijn
onschuld heb ik dit gedaan' ‫ זבולון‬nm Zebulon, zoon van Jakob Gen 30:20‡;
spelling wisselt: ‫לן‬# ‫ב‬# ‫ז‬, ‫בולן‬
# ‫ז‬, ‫זבולון‬
‫ זב‬vloeiend: zie ‫זוב‬
‫ זבח‬q offeren (slachtoffers); pf ‫זבח‬, ‫בחו‬%‫ז‬,
‫ זבד‬q schenken; pf ‫ זבדני אתי זבד טוב‬met enz.; ipf ‫יזבח‬, ‫תזבח‬, ‫אזבח‬, ‫אזבחה‬,
dubbel LV; Gen 30:20 ‫יזבחו‬, ‫תזבחו‬, P ‫תז 'בחו‬, ‫נזבח‬, ‫נזבחה‬, sf
‫ זבד‬m geschenk Gen 30:20† ‫ויזבחהו‬, 2f+3mm ‫ ותזבחים‬Eze 16:20; imp
‫ זבד‬nm Zabad, 1. zoon van Natan 1Kron 2:36 ‫ זבח‬Ps 50:14, ‫ זבחו‬Ex 8:21 PS 4:6; inf ‫לזבח‬,
1Kron 2:37; 2.Efraïmiet 1Kron 7:21; 3. zoon van ‫ זבח‬1Sam 15:15, sf ‫ בזבחו‬2Sam 15:12 uitspr.
/bezovcho/; pt ‫;זבח‬
Achlai 1Kron 11:41; 4. zoon van Simat
pi slachtofferen; pf ‫ זבח‬2Kron 33:22, ‫זבחו‬
2Kron 24:26; 5. zoon van Zattu Ezr 10:27 Ezr 10:33
Ps 106:38 P ‫ ז 'בחו‬Hos 12:12; ipf ‫ויזבח‬, ‫"אזבח‬
Ezr 10:43†
2Kron 28:23, P ‫ יז 'בחו‬Hos 4:13‡; inf ‫לזבח‬
‫ זבדי‬nm Zabdi, 1. Zarchiet Joz 7:1 Joz 7:17 1Kon 12:32; pt pl ‫מזבח‬, ‫מזבחים‬, ‫מזבחות‬
Joz 7:18 = ‫ זמרי‬1Kron 2:6; 2. Benjaminiet 1Kon 3:2+2Kon 12:4+; 2Kron 5:6 2Kron 30:22†
1Kron 8:19; 3. Sifmiet 1Kron 27:27; 4.
tempelzanger Neh 11:17† ‫ זבח‬I. m slachtoffer, offerdier; P ‫בח‬%‫ז‬, sf
‫זבחי‬, pl ‫זבחים‬, cs ‫זבחי‬, sf ‫זבחיהם‬, enz.;
‫ זבדיאל‬nm Zabdiël, 1. vader van Josabam Gen 31:54‡; ‫ מזבחותם‬Hos 4:19 'beschaamd om
1Kron 27:2; 2. zoon van Gedolim Neh 11:14 hun offers' ? of lees ‫' ממזבחותם‬van hun
‫ זבדיה‬nm Zebadja, ook ‫זבדיהו‬, 1. altaren' zo Can'48,Wil'95,Lei;
verschillende personen; Ezr 8:8 Ezr 10:20 II. nm Zebach, koning van Midjan
1Kron 8:15 1Kron 8:17 1Kron 12:8 1Kron 27:7; 2. zoon Re 8:5+;Ps 83:12
van Meselemja 1Kron 26:2; 3. Leviet 2Kron 17:8; ‫ זבי‬nm Zabbai Ezr 10:28 Neh 3:20 = ‫זכי‬
4. zoon van Jismaël 2Kron 19:11†

99
‫ז‬
‫ זבידה‬nm Zebida = Zebuda 2Kon 23:36; Q zuiver goud Ex 25:11; 2. olie, vanwege de
‫זבודה‬ gouden kleur: Zach 4:12; 3. goudlaag,
vergulding; Ex 25:11; 4. misschien
‫ זבינא‬nm Zebina, zoon van Nebo Ezr 10:43†
goudkleurige wierook, in ‫מזבח הזהב‬
‫ זבל‬q wonen ? Gen 30:20; ipf ‫' יזבלני‬hij zal Num 4:11 1Kon 7:48 e.a.
wonen bij mij', naamsverklaring van
Zebulon ‫ זהם‬pi doen verafschuwen?; pf 3f+3m ‫ז "המתו‬
‫ חיתו לחם‬Job 33:20, zijn leven (ziel,
‫בל‬# ‫ ז‬I. m woning van G-d, 1Kon 8:13 2Kron 6:2 innerlijk) doet hem gruwen van zijn
Jes 63:15; Ps 49:15 ‫? שאול מזבול לו‬lees ‫זבול‬ voedsel; vgl. Job 6:7
‫ למו‬Sjeol, hun woning;
II. nloc Zebul, Re 9:28-Re 9:41; loc ‫'בלה‬# ‫ז‬ ‫ זהם‬nm Zaham, zoon van David 2Kron 11:19†
Hab 3:11 ?of ‫בלה‬# ‫ ז‬in zijn woning ‫ זהר‬I.ni zich laten gezeggen, een vermaning
aannemen; pf P ‫ נזהר‬Eze 3:21 Eze 33:4+; inf
‫בלון‬# ‫ ז‬nm Zebulon, zie ‫זבולון‬
‫ להזהר‬Pr 4:13; imp ‫ הזהר‬Pr 12:12 wees
‫ זג‬m (druiven)schil Num 6:4† gewaarschuwd; pt ‫ נזהר‬Ps 19:12;
‫ זד‬m trots, hoogmoedig; pl ‫ ;זדים‬hooghartig, hi waarschuwen; pf ‫ הזהיר‬Eze 33:3, ‫הזהרת‬
boosaardig Jes 13:11‡ Ex 18:20‡, ‫ הזהרתם‬Lev 15:31 2Kron 19:10, sf
‫ והזהירה‬2Kon 6:10, 2m+3f ‫ הזהרתו‬Eze 3:18+;
‫ זדון‬m hoogmoed, overmoed; cs ‫זדון‬, sf ‫;זדנך‬
inf ‫ להזהיר‬Eze 3:18 Eze 33:8;
Deut 17:12; "Hoogmoed", naam van Babel
II.hi glanzen, stralen; ipf ‫ יזהרו‬Dan 12:3
Jer 50:31

‫ זה‬demo deze, dit; f ‫זאת‬, pl ‫ ;אלה‬Gen 2:4‡; ‫ זהר‬m glans Eze 8:2 Dan 12:3†
adv. alleen, maar, echt al, nu al: Gen 27:36 ‫זה‬ ‫ זו‬nm Ziw, 1Kon 6:1 = Ijjar, de 2e (later 8e)
‫ פ "עמים‬nu al twee keer;Gen 31:41; ‫זה שנתים‬ maand (april/mei); zie ‫חדש‬
nu al twee jaar Gen 45:6; ‫ זו‬demo dit, dat, welke; zie
‫ זו‬en ‫ ;זה‬Hos 7:16
met voorzetsels : ‫ מזה‬Gen 37:17 van hier, aan ‫זה = זו לעגם בארץ מצרים‬
deze kant; ‫ בזה‬Gen 38:21 1Sam 21:10 hier, hier relativum Ps 132:12 ‫ עדותי זו "אלמדם‬mijn
ergens; ‫ כזה‬als dit Jer 5:9+, ‫ כזה‬zo en zo getuigenis die ik hun leer
Re 18:4; ook ‫ כזה וכזה‬2Sam 11:25 1Kon 14:5
part/interj: vgl. Nederlands 'zo, dan, toch' : ‫ זו‬demo dit, welke, wie; aanwijzend of
betrekkelijk voornaamwoord; Ps 12:8 ‫מן‬
vaak met dageesj: ‫ למה זה‬Gen 18:13‡
'waarom toch?' ‫ הדור זו‬van dit geslacht
relativum als ‫ "אשר‬: Ex 15:13 ‫אלת‬% ‫עם־זו ג‬
‫ זה‬i.p.v. ‫' שה‬lam' 1Sam 17:34
het volk dat Gij hebt vrijgekocht; Ex 15:16
‫ הזה‬Num 8:7 zie ‫ נזה‬hi imp 'sprenkel'
‫ עם־זו קנית‬het volk dat Gij hebt gekocht;
‫ זה‬demo dit, deze 2Kon 6:19 Eze 40:45 Pr 2:24+: zie Jes 42:24 ‫יהוה זו חתאנו לו‬
‫זה‬
‫ זוב‬q vloeien, ook: aan vloeiing lijden; ipf
‫ זהב‬m 1. goud; cs ‫ ;זהב‬Job 3:15 Gen 2:11 ‫זהב‬ ‫יזוב‬, ‫ תזוב‬Lev 15:25, ‫ בו‬#‫ ויז‬Jes 48:21, ‫יזובו‬
‫ סגור‬gedegen, fijn goud 1Kon 6:20; ‫זהב טהור‬

100
‫ז‬
Ps 78:20 Ps 105:41 Klaagl 4:9; pt ‫זב‬, f ‫זבה‬, cs ‫ זוע‬q bewegen, beven (van angst); ipf ‫ עו‬#‫שיז‬
‫ ארץ זבת חלב ודבש ;זבת‬Ex 3:8‡; ; pt ‫ לא זע‬Est 5:9;
Pr 12:3
Klaagl 4:9sterven, wegkwijnen; pilp doen sidderen, bedreigen; pt sf
Jer 49:4 overstroomd? (van melk en honing) ‫ מזעזעיך‬Hab 2:7†
‫ זוב‬m vloeiing, ziekte; sf ‫זובו‬, ‫ ;זבה‬Lev 15:2- ‫ זועה‬f schrik, schrikbeeld; Jes 28:19 en K
Lev 15:33† Jer 15:4; zie ‫ז "עוה‬

‫ זוד‬I.hi koken, bereiden; ipf ‫ ויזד‬Gen 25:29; ‫ זור‬I.q uitwringen, uitpersen; ipf ‫ ויזר‬Re 6:38,
II.q zich overmoedig, misdadig gedragen; sf ‫ תזורה‬Job 39:15; pp ‫ הזורה‬Jes 59:5 het
pf 3f ‫ 'זדה‬Jer 50:29, pl ‫ ז 'דו‬Ex 18:11; uitgedrukte ei ?lees ‫;הזורה‬
hi misdadig handelen; zich overmoedig II.q zich afwenden, afzetten van; vreemd
gedragen; pf ‫ הזידו‬Neh 9:10 Neh 9:16 Neh 9:29; worden; pf ‫ זרו‬Job 19:13 Ps 78:30 en ‫זרו‬
ipf ‫ יזיד‬Deut 18:20, ‫ יזד‬Ex 21:14, ‫יזידון‬ Ps 58:4 afvallig worden;
Deut 17:13, ‫ ותזידו‬Deut 1:43 ni zich afwenden, zich vervreemden van; pf
‫ זוזים‬adj Zuzieten, Zuzum ?= ‫ מים‬#‫ זמז‬oorspr. ‫ נ 'זרו‬Jes 1:4 Eze 14:5; ipf ‫ וינזר‬Eze 14:7;
ho vervreemd raken; pt ‫ מוזר‬Ps 69:9;
bewoners van Amoritische hoogvlakte,
III. pf 3f ‫ זרה‬Job 19:17 mijn adem is vreemd
Gen 14:5†
voor mijn vrouw = adem staat haar tegen
‫ זוח‬ni losraken; zie ‫זחח‬ i.v.m. vormverwarring zie ‫זרה‬, ‫נזר זרר‬
‫ זוחת‬nm Zochet, zoon van Jisi 1Kron 4:20† ‫ זורה‬f het uitgedrukte (slangenei) Jes 59:5 zie
‫ זוית‬m hoek, hoeksteen; pl ‫ זויות‬Zach 9:15; ‫זור‬
‫ זוית‬Ps 144:12† ‫ זזא‬nm Zaza, zoon van Jonatan 1Kron 2:33†
‫ זול‬q leegschudden, uitgieten; pt ‫ זלים‬Jes 46:6† ‫ זחח‬ni zich losmaken, wegschuiven; ipf ‫יזח‬
‫ זולה‬prep behalve, zie ‫זולתי‬ Ex 28:28 Ex 39:21†

‫ זולתי‬prep uitgezonderd, alleen maar, ‫ זחל‬q sluipen, wegkruipen; pf ‫ זחלתי‬Job 32:6
behalve; ook ‫זולת‬, sf ‫זול 'תך‬, ‫;זולתה‬ ik schroomde (hield me op de
Deut 1:36 ‫ זולתי כלב‬niemand behalve Kaleb; achtergrond?); pt pl cs ‫זחלי־עפר‬ " Deut 32:24
Deut 4:12 ‫ זולתי קול‬alleen maar geluid; en ‫זחלי ארץ‬" Mi 7:17 slangen, 'sluipers op de
2Kon 24:14 ‫ זולת דלת עם־הארץ‬behalve de grond' †
armelui; 1Sam 21:10 ‫ זולתה‬behalve dat ‫ זחלת‬nloc de steen van Zochelet, ‫אבן‬
(zwaard) ‫ הזחלת‬bij Jeruzalem 1Kon 1:9; de
‫ זון‬ho voeden; pt mm ‫ זנים‬#‫ סוסים מי‬Jer 5:8 slangensteen? de glijdende steen? vgl. ‫זחל‬
weldoorvoede, hitsige hengsten; ‫ זיד‬koken, zieden, zie ‫זוד‬
Spr 17:4 ‫ מזין‬zie ‫ אזן‬hi pt; luisteren
‫ זידון‬adj kolkend, schuimend; pl ‫זידונים‬
‫ זונה‬f hoer, zie ‫ זנה‬q pt f Ps 124:5†

101
‫ז‬
‫ זיז‬I. m uier, speen Jes 66:11; vgl.
‫;דד‬ ‫ זכור‬m het mansvolk, coll ; sf ‫זכורה‬, ‫זכורך‬
II. m coll wilde dieren ‫ זיז שדי‬Ps 50:11 Ex 23:17 Ex 34:23 Deut 16:16 Deut 20:13†
Ps 80:14†
‫ זכור‬nm Zakkur, verschillende personen;
‫ זיזא‬nm Ziza, zoon van Sifi 1Kron 4:37 Num 13:4 Ezr 8:14 Neh 3:2 Neh 10:13 Neh 12:35
2Kron 11:20† Neh 13:13 1Kron 4:26 1Kron 24:27 1Kron 25:2
1Kron 25:10†
‫ זיזה‬nm Ziza, zoon van Simi 1Kron 23:11 = ‫זינה‬
1Kron 23:10 ‫ זכור‬nm indachtig, zie ‫ זכר‬pp ; Ps 103:14
‫ זינא‬nm Zina, zoon van Simi 1Kron 23:10 = ‫זיזה‬ ‫ זכי‬nm Zakkai, zoon van Bebai Ezr 10:28 ‫זבי‬,
1Kron 23:11 Neh 3:20†

‫ זיע‬nm Zia 1Kron 5:13 ‫ זכך‬q rein zijn, stralen; pf ‫ זכו‬Klaagl 4:7 Job 15:15
Job 25:5;
‫ זיף‬I. nloc Zif, verschillende plaatsen in Juda
hi reinigen; pf ‫ ו "הזכותי‬Job 9:30†
Joz 15:55;Joz 15:24‡; gent ‫ זיפים‬Zifieten
1Sam 23:19 Ps 54:2; ‫ זכר‬q zich herinneren, denken aan; pf ‫ זכר‬P
II. nm Zif 1Kron 4:16 ‫זכר‬, ‫כרה‬%‫ ז‬Klaagl 1:7+, 2f P ‫כרת‬% ‫ ז‬Jes 17:10; sf
‫ זיפה‬nm Zifa 1Kron 4:16† ‫זכרנו‬, ‫זכרתני‬, ‫ ;זכרתיך‬ipf ‫יזכר‬, ‫יזכור‬,
‫יזכר־‬, ‫ויזכר‬, ‫תזכר‬, ‫אזכרה‬, sf ‫ויזכרה‬
‫ זיקות‬m (brandende) pijlen Jes 50:11, zie ‫זקים‬ 1Sam 1:19, ‫תזכרנו‬, ‫אזכרך‬, ‫ אזכרכי‬Ps 137:6;
‫ זית‬m olijf; P ‫זית‬, cs ‫זית‬, pl ‫ ;זיתים‬boom imp ‫זכר‬, ‫זכר־‬, ‫ זכרה‬Neh 5:19‡, ‫ זכרו‬P
Re 9:9; opbrengst: olijven Deut 28:40, olie ‫זכרו‬, sf ‫ ;זכרני‬inf abs ‫זכר‬, cs ‫ ; זכר‬pt pl
Mi 6:15‡ ‫ ;זכרי‬pp ‫זכור‬
ni herdacht, herinnerd, vermeld worden; pf
‫ זיתן‬nm Zetan 1Kron 7:10†
‫ נזכרתם‬Num 10:9; ipf ‫יזכר‬, 2f P ‫תזכרי‬, 2ff
‫ זך‬adj rein; P ‫זך‬, f ‫ ;זכה‬zuiver Ex 27:20; ‫תזכרנה‬, enz.; inf sf ‫ הזכרכם‬Eze 21:29; pt
onschuldig Job 8:6 ‫ נזכרים‬Est 9:28;
‫ זכה‬q rein zijn, onschuldig blijken (voor het hi in herinnering brengen, vermelden,
gerecht); vgl. ‫ ;צדק‬ipf ‫ יזכה‬Job 15:14 gedenken; pf ‫הזכיר‬, sf ‫ הזכרתני‬Gen 40:14;
Job 25:4, 2m ‫ תזכה‬Ps 51:6, ‫ האזכה‬Mi 6:11 ipf ‫יזכיר‬, ‫ אזכיר‬Ex 20:24 ?lees ‫תזכיר‬, enz.;
vragend 'zou ik rein zijn', anders ipf sf ‫ ;ויזכ 'רה‬inf sf ‫ כהזכירו‬1Sam 4:18 imp
gevocaliseerd pi ‫' ה "אזכה‬zou ik voor ‫הזכירו‬, sf ‫ ;הזכירני‬inf ‫להזכיר‬, sf ‫הזכרכם‬
onschuldig houden, laten passeren?' Eze 21:29, ‫ כהזכירו‬1Sam 4:18; pt ‫ מזכיר‬ook
pi rein houden; pf ‫ זכיתי‬Spr 20:9 Ps 73:13; ipf functie 'kanselier' 2Sam 20:24, ‫מזכרת‬, pl
‫ יזכה‬Ps 119:9, ‫ "אזכה‬zie Mi 6:11; ‫מזכירים‬, ‫ מזכרים‬Gen 41:9‡
hitp zich reinigen of rein gedragen; imp mm ‫ זכר‬m gedachtenis, herinnering; sf ‫זכרי‬,
‫ הזכו‬Jes 1:16; uit ‫הזדכו‬ ‫זכרך‬, P ‫ ;זכ 'רך‬Ex 3:15‡; zie ook ‫ זכרי‬nm
‫ זכוכית‬f kristal, natuurlijk glas Job 28:17† Zikri

102
‫ז‬
‫ זכר‬nm Zeker, P ‫ זכר‬1Kron 8:31† = ‫זכריה‬ ‫ זלעפה‬f gloeiende, schroeiende wind
1Kron 9:37 (hartstocht)?, pl ‫ ;זל "עפות‬Klaagl 5:10 Ps 119:53†
‫ זכר‬m man, mannelijk; pl ‫ ;זכרים‬Gen 1:27‡ ‫ זלפה‬nf Zilpa, dienstmaagd van Lea, moeder
coll ‫ כל זכר‬alle mansvolk Gen 17:10; ‫מזכר‬ van Gad en Aser; Gen 29:24-Gen 46:18†
‫ עד־נקבה‬Num 5:3 iedereen ‫ זמה‬I. f plan; cs ‫זמת‬, sf ‫זמתכם‬, pl ‫זמות‬, sf
‫ זכרון‬m herinnering, gedachtenis; cs ‫זכרון‬, pl ‫ ;זמתי‬negatief: schanddaad, liederlijk
‫זכרנות‬, sf ‫ ;זכרניהם‬Ex 12:14‡; teken tot voornemen Lev 18:17 Spr 24:9 Ps 26:10;
gedachtenis Ex 13:9‡; ‫ זכרון תרועה‬moment neutraal: plan Job 17:11; ‡;
van herdenking met bezuingeschal Lev 23:24; II. nm Zimma, Gersoniet 1Kron 6:5 1Kron 6:27
‫ מנחת זכרון‬herinneringsoffer Num 5:15; ‫ספר‬ 2Kron 29:12†
‫ זכרון‬kronieken, annalen Mal 3:16 Est 6:1; ‫ זמורה‬f wijnrank; cs ‫ זמרת‬Num 13:23 Jes 17:10
‫ זכרניכם‬jullie spreuken Job 13:12 Eze 15:2; Eze 8:17 ? obsceen gebaar; vgl. ‫זרמה‬
‫ זכרי‬nm Zikri, verschillende personen; Ex 6:21 ‫ מים‬#‫ זמז‬nm Zamzummieten, oorspronkelijke
Neh 11:9 Neh 12:17 1Kron 8:19 1Kron 8:23 1Kron 8:27
bewoners voor de Ammonieten Deut 2:20 ?=
1Kron 9:15 1Kron 26:25 1Kron 27:16 2Kron 23:1
‫זוזים‬
2Kron 28:7†
‫ זמיר‬I. m snoei; ‫ עת הזמיר‬snoeitijd van de
‫ זכריה‬nm Zekarja, ook ‫ ;זכריהו‬1. koning wijnstokken Hoogl 2:12;
van Israel 2Kon 14:29‡; 2. profeet onder Joas II. m gezang; zie ‫ זמר‬muziek maken
2Kron 24:20; 3. zoon van Iddo, profeet onder
(snarenspel); cs ‫זמיר‬, pl ‫זמירות‬, ‫זמירת‬,
Darius Zach 1:1+;Ezr 5:1 Ezr 6:14; 4. ‫זמרת‬, ‫ ;זמרות‬2Sam 23:1 Jes 24:16 Jes 25:5
schoonvader van Hizkia 2Kon 18:2; 5. en Ps 95:2 Ps 119:54 Job 35:10†
anderen elders
‫ זמירה‬nm Zemira, zoon van Beker 1Kron 7:8†
‫ לות‬#‫ ז‬f laagheid Ps 12:9†
‫ זמם‬q verzinnen, plannen maken, beramen,
‫ זלזל‬m wijnranken, loten zonder bloem; pl zich voornemen; pf ‫ זמם‬Deut 19:19 Jer 51:12
‫ זלזלים‬Jes 18:5† Zach 1:6, P ‫ זמם‬Klaagl 2:17, ‫ממה‬%‫ ז‬Spr 31:16,
‫ זלל‬I.q erop los leven; waardeloos zijn; pt ‫ זמות‬Spr 30:32, ‫ ז 'ממתי‬Zach 8:14 Zach 8:15 en
‫זולל‬, f P ‫זוללה‬, pl ‫זוללים‬, cs ‫זללי‬
" ; gering, ‫ ז 'מתי‬Ps 17:3 Jer 4:28, P ‫ ז 'ממו‬Ps 31:14; ipf ‫זמו‬A%‫י‬
veracht, min Klaagl 1:11, waardeloos Jer 15:19; Gen 11:6; pt ‫ זמם‬Ps 37:12†
boemelaar, slemper Deut 21:20 Spr 23:21 Spr 28:7; ‫ זמם‬m (boos) plan; sf ‫ זממו‬Ps 140:9†
hi verachten; pf sf ‫ הזילוה‬Klaagl 1:8 ; zie ‫זול‬ ‫ זמן‬pu afgesproken, vastgesteld; zie ‫ ;זמן‬pt
en ‫;אזל‬ ‫ מנים‬#‫מז‬, ff ‫ מנות‬#‫ מז‬Ezr 10:14 Neh 10:35
Neh 13:31†
II.ni beven, schokken;
q p ‫זלו‬A%‫נ‬, P ‫ נז' ולו‬Re 5:5 Jes 63:19 Jes 64:2 ‫ זמן‬m tijd; sf ‫זמנם‬, pl ‫ ;זמניהם‬vastgestelde
tijd, getijde, jaargetijde; Pr 3:1 Est 9:27 Est 9:31
Neh 2:6

103
‫ז‬
‫ זמר‬I.q snoeien, afknijpen ipf ‫ תזמר‬Lev 25:3 u tot kop en niet tot staart maken; Deut 28:44
Lev 25:4† ‫ ;הוא יהיה לראש ואתה תהיה לזנב‬zo ook
ni gesnoeid worden; ipf ‫ יזמר‬Jes 5:6†; Jes 9:13
II.pi muziek maken (voor iemand), zingen, ‫ זנה‬I.q ontucht plegen, ontrouw zijn (aan G-
bezingen; ipf ‫ "אזמר‬, ‫ "אזמרה‬, P ‫ "אז 'מרה‬, d); pf ‫זנה‬, ‫נתה‬%‫ז‬, ‫זנית‬, ‫זנית‬, ‫ ;זנו‬ipf
‫יזמרו‬, ‫נזמרה‬, sf ‫יזמרך‬, ‫ ; "אזמרך‬imp ‫תזנה‬, ‫ותזני‬, ‫ו 'תזן‬, ‫ויזנו‬, ‫ ;ותזנינה‬ipf sf:
‫ זמרה‬Ps 147:1, ‫ זמרו‬P ‫ ;ז 'מרו‬inf ‫;לזמר‬ 2f+3mm ‫ ותזנים‬Eze 16:28 je hebt ontucht
Re 5:3 2Sam 22:50 Jes 5:6 Jes 12:5 1Kron 16:9;
met hen gepleegd; inf abs ‫זנה‬, cs ‫לזנות‬, sf
Ps 7:18-Ps 149:3
‫ בזנתך‬Eze 23:30; pt ‫ זנה‬overspelige, ‫זונה‬
‫ זמר‬m wild schaap (rein wild), P ‫זמר‬ hoer, ‫זנים‬, ‫זונות‬
Deut 14:5† pu als hoer worden nagelopen; pf ‫א "חריך‬
‫ זמרה‬f I. f muziek; cs ‫זמרת‬, ‫זמרתי‬, enz.; ‫ נה‬#‫ לא ז‬Eze 16:34;
hi ontucht bedrijven of tot ontucht verleiden
spec ‫ זמרת‬Ex 15:2; muziek, melodie, lied
pf ‫ הזנית‬Hos 5:3, ‫ הזנו‬Ex 34:16 Hos 4:10+; ipf
Am 5:23 Jes 51:3 Ps 81:3 Ps 98:5;
II. f kracht, het beste; ‫ זמרת הארץ‬Gen 43:11 ‫ וי' זן‬2Kron 21:11, ‫ ותזנה‬2Kron 21:13; inf abs
het beste van't land ‫ הזנה‬Hos 4:18, cs ‫ כהזנות‬2Kron 21:13, sf
Ex 15:2 Jes 12:2 Ps 118:14 ‫ עזי וזמרת יה‬J. is
‫ להזנותה‬Lev 19:29;
II.q afkeer hebben voor; ipf 2f ‫ ותזנה‬Re 19:2
mijn kracht en mijn lied? beter: mijn
werd ontrouw? kreeg een afkeer?
sterkte? vgl. LXX
‫ זמרי‬nm Zimri, 1. koning van Israel 1Kon 16:9‡; ‫ זנוח‬I. nloc Zanoch, 1. in Juda bij Tappuach
Joz 15:34 Neh 3:13; 2. in Juda bij Hebron
2. stamvorst van de Simeonieten Num 25:14;
Joz 15:56;
3. kleinzoon van Juda 1Kron 2:6; vgl. ‫ ;זבדי‬4.
II. nm Zanoch zoon van Jekutiël1Kron 4:18
kleinzoon van Achaz 1Kron 8:36 1Kron 9:42; 5.
een volk Jer 25:25 ‫ זנונים‬m ontucht; cs ‫זנוני‬, sf ‫זנוניה‬, ‫;זנוניך‬
Gen 38:24‡; fig. afgoderij 2Kon 9:22‡
‫ זמרן‬nm Zimran, Aramese stam Gen 25:2
1Kron 1:32† ‫ זנות‬f ontucht, ontrouw; sf ‫זנותה‬, ‫זנותם‬,
‫ זן‬m soort; Ps 144:13; pl ‫ זנים‬2Kron 16:14† ‫זנותך‬, pl sf ‫זנותיכם‬, ‫ זנותיך‬Num 14:33‡

‫ זנב‬pi (staart) afsnijden, achterhoede ‫ זנח‬q verwerpen, verstoten; pf ‫ז נח‬
overmeesteren; pf ‫ וזנבתם‬Joz 10:19; ipf Hos 8:3+;Klaagl 2:7,‫ זנחת‬Ps 44:10 Ps 74:1
Ps 89:39, sf: 2m+1pl ‫זנחתנו‬
‫ ויזנב‬Deut 25:18†
Ps 60:3+;Ps 108:12; 2m+1 ‫ זנח 'תני‬Ps 43:2,
‫ זנב‬m staart; sf ‫זנבו‬, pl ‫זנבות‬, cs ‫;זנבות‬ 1+3mm ‫ זנחתים‬Zach 10:6; ipf ‫ יזנח‬Ps 77:8
lichaamsdeel Ex 4:4; fig. uiteinde Jes 7:4 Klaagl 3:31, ‫ תזנח‬Ps 44:24 Ps 88:15 Klaagl 3:17;
‫;זנבות האודים‬ Hos 8:3‡;
Bijzonderheden: hi stinken Jes 19:6; pf ‫ הזניח‬2Kron 29:19
de staart: het minste, laatste, tegenover kop: ontwijden door slecht gedrag; onregelmatig
het beste; Deut 28:13 ‫ לראש ולא לזנב‬Hij zal

104
‫ז‬
‫ והאזניכו‬Jes 19:6 stinken; sf ‫הזניחם‬ ‫ זעף‬q boos of treurig zijn; ipf ‫ יזעף‬Spr 19:3
onmogelijk maken het heilig ambt
2Kron 11:14 pt ‫זעפים‬
2Kron 26:19; " Gen 40:6; Dan 1:10
te vervullen; sf ‫יחך‬
" ‫ יזנ‬1Kron 28:9 verwerpen; somber, mager; †
† ‫ זעף‬m woede; sf ‫ ;זעפו‬Jes 30:30‡; van de zee
‫ זנח‬nloc Zanoach in Juda, zie ‫זנוח‬ Jona 1:15

‫ זנק‬pi tevoorschijn springen, roofdier; ipf ‫ זעף‬adj boos, terneergeslagen, 1Kon 20:43
‫ יזנק‬Deut 33:22† 1Kon 21:4†

‫ זעה‬f zweet, cs ‫זעת‬, Gen 3:19 ‫† בזעת אפיך‬ ‫ זעק‬q roepen, aanroepen, schreeuwen; vgl.
‫ ז "עוה‬f schrikbeeld; vorm ‫ זועה‬Jes 28:19 en K ‫ ;צעק‬pf ‫ ז "עקה‬P ‫זעקה‬, ‫זעקתי‬, ‫ז "עקו‬,
Jer 15:4; ‫לז "עוה‬ ‫ נתן‬tot een afschrikwekkend ‫ ;זעקתם‬ipf ‫יזעק‬, ‫תזעק‬, ‫אזעק‬, ‫ יז "עקו‬P
voorbeeld maken; Deut 28:25 Jer 15:4 Jer 24:9 ‫יז 'עקו‬, 1pl ‫נז "עקו‬, sf ‫ ויזע 'קוך‬Neh 9:28; imp
Jer 29:18 Jer 34:17 Eze 23:46 2Kron 29:8†
‫זעק‬, f ‫ ז "עקי‬P ‫ז 'עקי‬, mm ‫ ;ז "עקו‬inf ‫זעק‬, sf
‫ז "ע 'קך‬, ‫ז "עקך‬
‫ ז "עון‬nm Zaäwan, zoon van Eser Gen 36:27 ni zich verzamelen, b.v.voor de strijd,
1Kron 1:42† legerdienst; pf ‫ נזעקת‬Re 18:23; ipf ‫ויזעק‬
‫ זעזע‬bedreigen, laten sidderen, ‫מזעזעיך‬ Re 6:34‡, ‫ ויז "עקו‬Joz 8:16;
Hab 2:7, zie ‫ זוע‬pilp Re 6:34 ?lees ‫ ויזעק‬qal of ‫ ויזעק‬hifil: 'en
riep (het volk van) Abiëzer op hem te
‫ זעיר‬adv een weinig, even Job 36:2; Jes 28:10
volgen'
Jes 28:13 deel van dronken gelal?
hi uitroepen, oproepen, mobiliseren; ipf
‫ זעך‬ni uitdoven, sterven; pf 3pl P ‫נז 'עכו‬ ‫ויזעק‬, ‫ ;יזעיקו‬imp ‫ ;הזעק־‬inf ‫;הזעיק‬
Job 17:1† Re 4:10 Re 4:13 2Sam 20:4 2Sam 20:5 Jona 3:7 Zach 6:8
‫ זעם‬q woedend tekeer gaan, beschuldigen, Job 35:9
vervloeken; pf ‫ זעם‬Num 23:8‡, ‫זעמתה‬ ‫ זעקה‬f geroep, geschreeuw, gejammer; cs
Zach 1:12; ipf ‫אזעם‬, Num 23:8, sf ‫יזע 'מוהו‬ ‫ז "עקת‬, sf ‫ ;ז "עקתי‬Gen 18:20‡
Spr 24:24; impf ‫זעמה‬" Num 23:7; pt ‫ זעם‬Ps 7:12;
pp cs ‫ זעום יהוה‬Spr 22:14 vervloekt door J.;
‫ זפרון‬nloc Zifron Num 34:9; loc ‫† זפ 'רונה‬
f ‫ זעומה‬Mi 6:10 vervloekt; ‫ זפת‬f pek, teer; P ‫ זפת‬Ex 2:3; Jes 34:9†
ni boos zijn, pt pl ‫ נזעמים‬Spr 25:23; † ‫ זקונים‬m de oude dag, zie ‫קנים‬# ‫ז‬
‫ זעם‬m woede; P ‫ז' עם‬, sf ‫זעמי‬, ‫זעמו‬, ‫זעמך‬, ‫ זקים‬m boeien, pl ‫זיקות‬, ‫ ;זקים‬brandende
P ‫ ;זע 'מך‬verontwaardiging Jer 15:17; pijlen Spr 26:18; ‫ "אזקים‬Jer 40:1 ; Jes 45:14
strafgericht Jes 10:5 Dan 11:36; Jes 50:11 Nah 3:10 Ps 149:8 Job 36:8†
Hos 7:16 ‫ מזעם לשונם‬wegens de felheid van
hun tong? ‫ זקן‬q oud zijn, worden; vgl. ‫ זקן‬adj; pf ‫קנה‬A%‫ז‬
Spr 23:22, ‫ זקנת‬p1S 8:5, ‫ זקנתה‬Joz 13:1,
‫ זקנתי‬Gen 18:13‡; ipf ‫ ויזקן‬2Kron 24:15;
hi oud worden; ipf ‫יזקין‬, Job 14:8 Spr 22:6

105
‫ז‬
‫ זקן‬adj oud; cs ‫זקן‬, pl ‫זקנים‬, cs ‫זקני‬, sf ‫רבבל‬# ‫ ז‬nm Zerubbabel, zoon van Sealtiël,
‫זקניו‬, ‫זקנינו‬, enz.; Gen 18:11‡; oudste, Hag 1:1+;Zach 4:6+;Ezr 2:2+;Neh 7:7+
ouderling Ex 3:16‡ ‫ זרד‬nloc Zered, beek in Moab; P ‫זר ד‬
‫ זקן‬m baard; cs ‫זקן‬, sf ‫זקני‬, ‫זקנם‬, enz.; Num 21:12 Deut 2:13 Deut 2:14†
Lev 13:29‡
‫ זרה‬I.q strooien; ipf
‫תזרה‬, ‫וי' זר‬, sf ‫תזרם‬,
‫ זקן‬m ouderdom Gen 48:10, zie ‫קנים‬# ‫† ז‬ ‫ ;ואזרם‬imp ‫ ;זרה‬inf ‫ ;זרות‬pt ‫;זרה‬
uitstrooien Ex 32:20; zeven, wannen Ruth 3:2
‫ זקנה‬f ouderdom, het oud worden; cs ‫זקנת‬,
Jer 4:11;
sf ‫זקנתו‬, ‫ ;זקנתה‬Gen 24:36‡
ni verstrooid raken, ipf ‫ ויז' רו‬Eze 36:19; inf sf
‫קנים‬# ‫ ז‬m oude dag, bejaardheid; ‫קניו‬# ‫בן לז‬, ‫' בהזרתיכם‬als jullie verstrooid raken'
‫קנים‬# ‫בן־ז‬, ‫קנים‬# ‫ ;ילד ז‬kind dat men op de Eze 6:8;
oude dag krijgt; Gen 21:2 Gen 21:7 Gen 37:3 pi werpen, uitstrooien; pf ‫ זריתי‬Mal 2:3, ‫;זרו‬
Gen 44:20† sf: 3m+3mm ‫זרם‬, 1+3mm ‫זריתים‬,
‫ זקף‬q oprichten, rechtop zetten; pt ‫זקף‬ 2m+1pl ‫יתנו‬ ' ‫זר‬, 3pl+3f ‫ ;זרוה‬ipf ‫אזרה‬C
Ps 146:8, ‫ זוקף‬Ps 145:14† Lev 26:33, ‫ יזרו‬Spr 15:7; inf ‫ ולזרות‬Eze 20:23, sf
‫ ולזרותם‬Ps 106:27; pt ‫ מזרה‬Spr 20:8 Spr 20:26,
‫ זקק‬q filteren, louteren; ipf ‫ יזקו‬Job 28:1
cs ‫ מזרה‬Jer 31:10;
Job 36:27;
pu uitgestrooid, uitgeworpen worden; ipf
pi louteren ‫ וזקק‬Mal 3:3;
‫ יזרה‬Job 18:15; pt ‫ מזרה‬Spr 1:17; pf ‫זרה‬
pu pt ‫ קק‬#‫ מז‬Ps 12:7 1Kron 28:18 1Kron 29:4; pl
Jes 30:24 ?= ‫ זרה‬gezeefd wordt;
‫ קקים‬#‫ מז‬Jes 25:6†
II.pi nameten, onderzoeken; pf ‫זרית‬
‫ זר‬m rand, lijst; sf ‫ ;זרו‬Ex 25:11-Ex 37:27† Ps 139:3
‫ זר‬adj vreemd; f ‫זרה‬, pl ‫זרים‬, ff ‫זרות‬, sf P ‫ זרוע‬f arm; ook ‫ ;זרע‬sf ‫זרעי‬, enz.; pl ‫זרעים‬,
‫ ;ז 'ריך‬niet eigen, ander volk Deut 25:5 cs ‫ זרעי‬en ‫ ;זרעות‬1. lichaamsdeel Re 15:14;
2Kon 19:24; onverwacht, anders Jes 28:21; 2. schouder van slachtvee Deut 18:3; 3. zeer
religieus vreemd ‫ קטרת זרה‬Ex 30:9, ‫אש‬ vaak fig: kracht, macht, sterke arm; Ex 6:6
‫ זרה‬Lev 10:1; onaangenaam Job 19:17; vgl. zie ‫ בזרוע נטויה‬met de arm vooruitgestoken,
‫ זור‬en zie ‫זרא‬ als krijger; ‫ שם בשר זרעו‬die zijn arm
Jes 25:2 Jes 25:5 Ps 54:5 ? ‫ זדים‬hoogmoedigen? maakt tot baas, op eigen kracht vertrouwt;
‫ איש זרוע‬Job 22:8 een man van geweld
Jer 18:14 ‫ מים זרים‬onduidelijk;
Jer 51:2 ‫ זרים = זרים‬zie ‫' זרה‬wannen' ‫ זרוע‬m zaaisel, zaaigoed; sf ‫ ;זרועיה‬Lev 11:37
Jes 61:11†
‫ זרא‬m walging, iets walgelijks Num 11:20†
‫ זרזיף‬m stroom, stortregen Ps 72:6†
‫ זרב‬pu verschroeid worden, opdrogen; ipf
‫ יזרבו‬Job 6:17† ‫ זרזיר‬m haan; volgens anderen windhond,
renpaard Spr 30:31 ‫' זרזיר מתנים‬slank van
heup'?

106
‫ז‬
‫ זרח‬I.q opkomen van de zon, vgl. ‫ מזרח‬het zaaiend, zaad dragend Gen 1:29, mm ‫זרעים‬,
oosten; pf ‫ זרח‬P ‫זרח‬, ‫רחה‬A%‫ ;ז‬ipf ‫ יזרח‬P cs ‫ ;זרעי‬pp ‫רע‬# ‫ ז‬Ps 97:11, f ‫ זרועה‬Jer 2:2
‫יזרח‬, ‫ ;תזרח‬inf ‫ כזרח‬Re 9:33 Jona 4:8 zodra ni gezaaid worden; pf ‫ נזרעה‬zaad
de zon opgaat; pt ‫ זורח‬Pr 1:5; Gen 32:32‡; ontvangen Num 5:28, ‫ נזרעתם‬Eze 36:9; ipf P
II.q uitbreken van huiduitslag 2Kron 26:19; pf ‫ יזרע‬Lev 11:37 Deut 21:4, ‫ יזרע‬Nah 1:14;
‫רחה‬A%‫ז‬ pu gezaaid worden; pf P ‫זרעו‬ ' Jes 40:24 zijn
gezaaid
‫ זרח‬I. m zonsopgang sf ‫ זרחך‬Jes 60:3
hi zaad dragen, zwanger zijn; ipf ‫תזריע‬
stralende opkomst;
Lev 12:2; pt ‫ מזריע‬Gen 1:11+
II. nm Zerach, P ‫ ;זרח‬gent ‫ ;זרחי‬1. zoon
van Juda Gen 38:30‡; 2. Edomitische stam ‫ זרע‬m zaad, nageslacht; P ‫ז' רע‬, cs ‫ זרע‬en
Gen 36:13+;1Kron 1:37; 3. vader van Jobab van ‫ זרע‬Num 11:7, sf ‫זרעי‬, pl sf ‫ זרעיכם‬1Sam 8:15
Edom Gen 36:33 1Kron 1:44; 4. zoon van = wat gij gezaaid hebt = uw koren; het
Simeon Num 26:13 1Kron 4:24 ?= ‫ צחר‬Gen 46:10; zaaien, de zaaitijd Gen 8:22; zaad Gen 1:11;
5. levietengeslacht 1Kron 6:6+; 6. koning van kroost, nageslacht Ruth 4:12; ‫שכבת זרע‬
Kus 2Kron 14:8 zaaduitstorting Lev 15:16-Lev 22:4 Num 5:13
‫ זרחי‬gent Zerachiet of Zarchiet Num 26:20‡; zie ‫ זרעים‬m groenten, kruiden Dan 1:12 = ‫זרענים‬
‫ז רח‬ Dan 1:16†

‫ זרחיה‬nm Zerachja 1. zoon van Uzzi 1Kron 5:32 ‫ זרק‬q strooien, spatten, sprenkelen; pf ‫זרק‬,
1Kron 6:36 Ezr 7:4 = ‫ יזרחיה‬1Kron 7:3; 2. vader ‫רקה‬A%‫ז‬, ‫זרקת‬, ‫זרקתי‬, ‫רקו‬A%‫ז‬, sf ‫ זרקו‬Ex 9:8;
van Eljoënai Ezr 8:4 ipf ‫יזרק‬, ‫תזרק‬, ‫ויזרקו‬, sf:3m+3m
‫ זרם‬q stromen, meesleuren (in de stroom); pf ‫ ;ויזרקהו‬inf ‫ לזרק‬Eze 43:18; imp ‫זרק‬
Eze 10:2; pt ‫זרק‬, ‫;זרקים‬
2+3mm ‫ זרמתם‬Ps 90:5;
Hos 7:9 ‫רקה בו והוא לא ידע‬A%‫ שיבה ז‬de
po uitgieten, laten stromen; pf ‫זרמו‬
oude dag bestrooide hem (met grijze haren)
Ps 77:18†
en hij beseft het niet;
‫ זרם‬m stortvloed, stortbui; P ‫ ;זרם‬Jes 4:6 pu gespat (gesprenkeld) worden; pf ‫זרק‬
Jes 25:4 Jes 28:2 Jes 30:30 Hab 3:10 Job 24:8† Num 19:13 Num 19:20
‫ זרמה‬f zaaduitstorting? lid?; cs ‫זרמת‬, sf ‫ זרר‬I.po niezen; ipf ‫ ויזרר‬2Kon 4:35 hij niesde
‫ זרמתם‬Eze 23:20; †;
‫ זרמת סוסים זרמתם‬parallel van ‫בשר‬ II.q uitdrukken?; pf pass ‫ לא זרו‬Jes 1:6
‫ "חמורם‬vgl. ‫ זמורה‬Eze 8:17 (zweren) worden niet uitgedrukt;
‫ זרע‬q zaaien, uitzaaien; pf ‫זרע‬, ‫זרעתי‬, zie ‫צרר‬
‫זרעתם‬, ‫רעו‬A%‫ז‬, sf ‫ ;זרעתיה‬ipf ‫ יזרא‬P ‫יזרע‬, ‫ זרש‬f Zeres, de vrouw van Haman Est 5:10-
‫תזרע‬, ‫אזרעה‬, ‫ יזרעו‬P ‫יזרעו‬, ‫ תזרעו‬P Est 6:13†
‫תזרעו‬, 1pl P ‫ נזרע‬Lev 25:20 geen nifal!; sf ‫וי‬
‫זרעה‬, ‫תזרענו‬, ‫ ; ואזרעם‬imp ‫ זרע‬Pr 11:6, ‫ זרת‬f span, gespreide hand, ca. 20 cm); P
‫ זרעו‬2Kon 19:29‡; inf ‫ לזרע‬Jes 28:24; pt ‫זרע‬ ‫ ;ז' רת‬Ex 28:16 Ex 39:9 1Sam 17:4 Jes 40:12

107
‫ז‬
Eze 43:13† ‫ זתם‬nm Zetam, zoon van Ladan 1Kron 23:8
NB: ‫ טפח‬of ‫ טפח‬is de breedte van vier 1Kron 26:22
vingers, ca. 8 cm ‫ זתר‬nm Zetar, kamerling van Ahasverus
‫ זתוא‬nm Zattu, familie van teruggekeerde Est 1:10†
ballingen; Ezr 2:8 Ezr 10:27 Neh 7:13 Neh 10:15†

‫ח‬

‫ ח‬de letter ‫ ;חית‬getalswaarde 8 ‫ חבב‬q liefhebben; pt ‫ חבב עמים‬Deut 33:3; ?
lees:pi pf ‫ חבב עמו‬hij heeft zijn volk zeer
‫ חב‬m boezem (binnenste); sf ‫חבי‬# Job 31:33†
lief
‫ חבא‬ni verborgen zijn, zich verbergen; meer
vormen zie ‫ ;חבה‬pf ‫נחבה‬, ‫נח 'בת‬ ‫ חבב‬nm Chobab, zwager van Mozes Num 10:29
Re 4:11†
Gen 31:27, ‫ נחבאו‬P ‫נח 'באו‬, ‫ נחבתם‬Joz 2:16;
ipf ‫תחבא‬, ‫חבאו‬% ‫י‬, inf ‫ ;החבא‬pt ‫נחבא‬, ‫ חבה‬q (zich) verbergen; meeste vormen zie
‫ ;נחבאים‬Gen 3:10‡; ‫ ;חבא‬imp ‫ "חבי‬Jes 26:20†
pu zich verbergen; pf ‫חבאו‬# Job 24:4; ni zich verbergen; pf ‫ ונחבתם‬Joz 2:16; inf
hi verbergen; pf 3f ‫ החביאה‬Joz 6:25, maar ‫ להחבה‬1Kon 22:25 2Kon 7:12
‫ החב 'אתה‬Joz 6:17, sf ‫יאני‬
' ‫ החב‬Jes 49:2; ipf Jer 49:10 ‫ ונחבה לא יוכל‬hij kan zich niet
‫ ותחבא‬2Kon 6:29, ‫ ואחבא‬1Kon 18:13, sf verschuilen; ?lees ‫ נחבוה‬inf abs?
‫ ויחביאם‬1Kon 18:4; ‫חבה‬# nm Hubba 1Kron 7:34; K ‫חבה‬# ‫ י‬Q ‫חבה‬# ‫ו‬
ho verborgen zijn; pf ‫ החבאו‬Jes 42:22†; 'en Hubba'
hitp zich verbergen; pf ‫ התחבאו‬1Sam 14:11;
ipf ‫ יתחבא‬Gen 3:8 1Sam 23:33, ‫ויתחבאו‬ ‫ חבור‬nloc Habor of Chabor, zijstroom van de
1Sam 13:6; pt ‫ מתחבא‬2Kon 11:3 2Kron 22:9+, Eufraat; 2Kon 17:6 2Kon 18:11 1Kron 5:26†
‫ מתחבאים‬1Sam 14:22 1Kron 21:20 ‫ חבורה‬f striem, wond; sf ‫ברתי‬# ‫ח‬, ‫ברתו‬# ‫ "ח‬, pl
ipf 3mm P ‫ יתחבאו‬Job 38:30 het water ‫ברת‬# ‫ח‬, sf ‫ ;חבורתי‬Gen 4:23 Ex 21:25 Jes 1:6
verbergt zich als in steen; ?lees ‫ באבן‬als Jes 53:5 Ps 38:6 Spr 20:30†
‫ ; כבאבן‬anderen: stolt, vriest dicht, wordt ‫ חבט‬q uitkloppen (dorsen met een vlegel),
hard, waarbij gedacht wordt aan ‫ חמא‬of
afslaan (olijven uit boom); ipf ‫יחבט‬
‫חבץ‬ Jes 27:12, ‫ תחבט‬Deut 24:20 Ruth 2:16; pt ‫חבט‬
Re 6:11

108
‫ח‬
ni uitgeklopt worden; ipf ‫ י 'חבט‬Jes 28:27 Ps 116:3 Ps 119:61; Job 39:3
te interpreteren als:
(dillezaad) † de vrucht van hun smarten, hun jongen; †
‫חביה‬D nm Habaja, Chobaja, priesterfamilie ‫ חבל‬I. m touw, meetsnoer, strik, menigte; sf
Ezr 2:61 Neh 7:63† ‫חבלו‬, pl ‫ "חבלים‬, cs ‫ חבלי‬en ‫חבלי‬, sf
‫ חביון‬m de bergplaats, omhulsel Hab 3:4† ‫ ; "חבליו ; "חב 'ליך‬1. koord, touw, lus Joz 2:15;
‫ חבלי שאול‬2Sam 22:6; tentlijn Jes 33:20+;
‫ חבל‬vier wortels: 1) borgen, 2) geweld ‫ חבלי א "הבה‬Hos 11:4; ‫ חבל הכסף‬Pr 12:6
gebruiken, 3) zwanger worden, 4) levensdraad; ketting of kabel Job 36:8
verbinden; Job 40:25; koord Est 1:6; 2. meetsnoer Am 7:17
I.q borgen, verpanden; borg staan voor; 2Sam 8:2 Zach 2:5 Mi 2:5 Ps 16:6; 3. erfdeel, stuk
pand nemen; pf ‫ חבל‬Eze 18:16; ipf ‫י "חבל‬ grond (bij landverdeling) Deut 32:9,
Deut 24:6, ‫ תחבל‬Ex 22:25 Deut 24:17 Job 22:6, landstreek Deut 3:4+; 1Kon 4:13 Eze 47:13 Sef 2:5+;
‫ יחבלו‬Job 24:3 P ‫ יח 'בלו‬Job 24:9; imp sf erfdeel Ps 78:55 Ps 105:11 1Kron 16:18;
‫ חבלהו‬Spr 20:16 Spr 27:13; inf abs ‫חבל‬ toegemeten lot Job 21:17 of smarten zie ‫;חבל‬
Ex 22:25; pt ‫ חבל‬Deut 24:6, Zach 11:14 4. band, strik (om te vangen) Ps 140:6 Spr 5:22
verbindingen zie ‫ חבלים‬pp ‫בלים‬# ‫ "ח‬Am 2:8; Job 18:10 Ps 18:6; 5. bende, groep, menigte
ni moeten boeten? ipf ‫ יחבל‬Spr 13:13; 1Sam 10:5 1Sam 10:10 (een rij profeten); 6.
II.q bederven, verderven, geweld plegen; pf verderf Mi 2:10 vgl. ‫;חבל‬
‫ חבלנו‬Neh 1:7; ipf ‫ אחבל‬Job 34:31; inf ‫"חבל‬ II. nloc 'van Chebel naar Akzib' Joz 19:29 of
Neh 1:7 ?lees ‫ חבל‬inf abs ?; ‫ חבל‬kavel, gebied?
pi verwoesten, verderven; pf ‫ ;חבל‬ipf
‫ ;תחבל‬inf ‫ ;חבל‬pt ‫ ;מחבלים‬Jes 54:16 ‫ חבל‬I. m schip? mast of schipper?; pl cs
Hoogl 2:15 Jes 13:5 Pr 5:5 Jes 32:7 Mi 2:10†
‫חבלי‬, ‫ ;חבליך‬Eze 27:8 Eze 27:29 Jona 1:6†
II. m pandnemer Deut 24:6; zie ‫ חבל‬q pt
pu bedorven raken, vernietigd worden; pf
‫חבל‬# Jes 10:27, f P ‫חבלה‬# Job 17:1†; ‫ "חבלה‬f onderpand; sf ‫ "חבלתו‬Eze 18:7; zie
III.pi bevrucht worden, zwanger worden ‫"חבל‬
van; pf 3f+2m ‫לתך‬% ‫ חב‬Hoogl 8:5; ipf ‫ חבלים‬m banden, verbindingen,
‫ יחבל־און‬Ps 7:15; samenbinders? Zach 11:7
IV. verbinden zie ‫ חבל‬kabel en ‫חבלים‬
verbindingen ‫ "חבצלת‬f narcis Jes 35:1 Hoogl 2:1† of
crocusachtige: herfsttijloos, safraan
‫ "חבל‬m pand, onderpand, borg Eze 18:12
Eze 18:16 Eze 33:15† vgl. ‫חבל‬ ‫ "חבצניה‬nm Chabassinja, een Rekabiet
Jer 35:3†
‫ חבל‬m scheepstouw, mast, ra? Spr 23:34; vgl.
‫ חבל‬schipper ‫ חבק‬q omhelzen, de arm slaan om; pt ‫חבק‬
Pr 4:5, ‫חבקת‬
' 2Kon 4:16; inf ‫ ל "חבוק‬Pr 3:5;
‫ חבל‬m smart, barenswee; pl ‫ "חבלים‬, cs de armen over elkaar slaan = niets
Pr 4:5
‫חבלי‬, sf ‫ ;חבליהן‬Jes 13:8 Jes 26:17 Jes 66:7 doen? vgl. ‫בק‬# ‫;ח‬
Jer 13:21 Jer 22:23 Jer 49:24; Hos 13:13 Ps 18:5 Ps 18:6
pi omarmen; pf ‫ חבקו צור‬Job 24:8 omhelzen

109
‫ח‬
de rots = drukken zich er vast tegen aan, III. nm Cheber of Heber, 1. zoon van Beria
‫ חבקו אשפתות‬Klaagl 4:5 omarmen de Gen 46:17 = ‫ חבר‬Num 26:45;1Kron 7:31+; gent
ashoop; ipf ‫ ויחבק‬Gen 48:10, ‫ויחבק־‬ ‫ חברי‬Num 26:45; 2. de Keniet, man van Jaël
Gen 29:13, ‫ ותחבק‬Spr 5:20, sf: 2m+3f met de pin Re 4:11+; 3. kleinzoon van Ezra
‫ תחבקנה‬Spr 4:8, 3m+3m ‫ ויחבקהו‬Gen 33:4, 1Kron 4:18
3f+1 ‫ תחבקני‬Hoogl 2:6 Hoogl 8:3; inf ‫חבק‬ ‫ חבר‬nm maat, collega; pl ‫ חברים‬Job 40:30†
Pr 3:5
‫ חבר‬nm maat; sf ‫ "חברו‬, pl ‫ "חברים‬, cs ‫חברי‬,
‫בק‬# ‫ ח‬m ledigheid, luiheid (de handen over sf ‫ "חבריך‬, ‫ ; "חבריו‬bondgenoot Re 20:11,
elkaar) Spr 6:10 Spr 24:36† metgezel Jes 1:23, aanhangers Jes 44:11
‫ "חבקוק‬nm Habakuk, de profeet Hab 1:1+ ‫ברות‬# ‫ "חבר‬f vlekken, strepen (luipaard); pl
‫ חבר‬I.q samengaan, passen bij; pf ‫חברו‬% sf ‫ברתיו‬# ‫ "חבר‬Jer 13:23
Gen 14:3; ipf sf ‫ היחברך‬Ps 94:20 vragend; pt ‫ חברה‬f gezelschap, gemeenschap Job 34:8†
‫חבר‬, ‫חברת‬, ‫חברת‬ ' , ‫ חברת‬Ex 26:3‡; aan
elkaar passend; pp cs ‫ "חבור‬Hos 4:17 ‫ חברון‬I. nloc Hebron Gen 13:18‡ gent ‫חברני‬
'verknocht aan'; Hebroniet Num 3:27;
geesten bezweren Deut 18:11 Ps 58:6 ‫חבר חבר‬ II. nm Hebron Ex 6:18
zie ook betekenis II; ‫ חברי‬gent van Heber, Heberiet Num 26:45
pi voegen; pf ‫ חבר‬Ex 36:10, ‫ חברת‬Ex 26:6+;
‫ חברני‬gent van Hebron, Hebroniet Num 3:27
ipf ‫ יחבר‬voegen; Ex 36:10+, sf ‫ויחברהו עמו‬
2Kron 20:36 'hij bond hem aan zich, sloot een ‫ "חברת‬f echtgenote, metgezellin; sf ‫"חברתך‬
verbond'; inf ‫ לחבר‬Ex 36:18; Mal 2:14†

pu samengevoegd worden; pf ‫חבר‬# Ex 28:7 ‫ חברת‬f aansluitend stel gordijnen (van de
Ex 39:4, ‫חברה‬# Ps 122:3; ipf ‫חבר‬# ‫ י‬Pr 9:4; tabernakel); P ‫ ;חברת‬Ex 26:4 Ex 26:10
hitp zich verbinden, samengaan pf 1 Ex 36:17† synoniem ‫מחברת‬
‫ אתחבר‬2Kron 20:35 lees als ‫התחבר‬, is
‫ חבש‬q binden, verbinden (wonden), zadelen;
etpael 3m; ipf P ‫ יתחברו‬Dan 11:6; inf
pf ‫ וחבשת‬Ex 29:9, ‫ חבשתם‬Eze 34:4; ipf
‫ התחברות‬Dan 11:23 Aramiserend; sf
‫י "חבוש‬, ‫וי "חבש־‬, ‫ ויחבש־‬Job 5:18, ‫ת "חבש‬,
‫ כהתחברך‬2Kron 20:37;
‫חבש‬C ‫ א‬Eze 34:16, ‫אחבשה‬, ‫ ויחבשו‬P
II.hi kunstig spreken, redevoeren; ipf
‫וי "ח 'בשו‬, sf ‫ ואחבשך‬Eze 16:10, ‫ויחבשנו‬
‫ אחברה‬Job 16:4
Hos 6:1; imp ‫ "חבש‬, ‫ ;חבשו‬inf ‫ל "חבש‬
‫ חבר‬I. m band, bondgenootschap, Jes 61:1, sf ‫ לחבשה‬Eze 30:21; pt ‫ חבש‬Jes 3:7;
gemeenschap; p ‫חבר‬, pl ‫בית ; "חברים‬ pp ‫ חבוש‬Jona 2:6, pl ‫בשים‬# ‫ "ח‬, ‫"חבושים‬
‫ חבר‬Spr 21:9=Spr 25:24 echtelijke woning; gezadeld; Re 19:10 2Sam 16:1; Eze 27:24 ‫"חבלים‬
Hos 6:9 ‫כהנים‬
" ‫ חבר‬een priesterschaar; vgl. ‫בשים‬# ‫ "ח‬goed gevlochten touwen?
‫ חבל‬1Sam 10:10 pi verbinden, afbinden; pf ‫ חבש‬Job 28:11
II. m spreuk, bezwering ; pl sf ‫ "חבריך‬, (water afdammen); pt ‫ מחבש‬Ps 147:3
Deut 18:11 Jes 47:9 Jes 47:12 Ps 58:6; (wonden)

110
‫ח‬
pu verbonden worden; pf ‫חבשה‬# Eze 30:21, ‫ חגי‬nm Haggai, de profeet Hag 1:1+;Ezr 5:1
P ‫חבשו‬# Jes 1:6 Ezr 6:14†

‫ "חבתים‬m platte koeken 1Kron 9:31; ‫מ "עשה‬ ‫ חגיה‬nm Chaggia, Merariet 1Kron 6:15†
‫' "חבתים‬het bakwerk' † ‫ חגית‬nf Chaggit, vrouw van David, 2Sam 3:4
‫ חג‬m I. m feest; cs‫חג‬, art ‫החג‬, sf ‫חגי‬, sf P 1Kon 1:5 1Kon 1:11 1Kon 2:13 1Kron 3:2†
‫חגך‬, ‫חגנו‬, pl ‫חגים‬, sf ‫ ;חגיכם‬in beginsel ‫ חגלה‬nf Chogla, dochter van Selofchad;
de jaarlijks terugkerende feesten; Ex 10:9‡; Num 26:33‡; in plaatsnaam ‫ בית חגלה‬Joz 15:6
II. kring, cirkel; zie ‫ חוג‬q pf ‫ חג‬Job 26:10
'trok een cirkel' ‫ חגר‬q omgorden, een gordel omdoen; pf
‫חגרה‬% Spr 31:17, ‫ וחגרת‬Ex 29:9, ‫חגרו‬%
‫ חגא‬m schrik, huivering Jes 19:17† Jes 15:3‡; ipf ‫יחגר‬, ‫ תחגר‬Ps 76:11, ‫יחגרו‬,
‫ חגב‬I. m krekel, sprinkhaan; art ‫החגב‬, pl ‫תחגרו‬, ‫ תחגרנה‬Ps 65:13, sf ‫יחגרה‬
‫ ; "חגבים‬eetbaar Lev 11:22‡; klein Num 13:33; Ps 109:19; imp ‫ "חגר‬, ‫ ו "ח 'גורה‬Jes 32:11, ‫חגרי‬,
II. nm Chagab, familie van teruggekeerden ‫חגרו‬, imp ff ‫ "חגרנה‬Jer 49:3 inf ‫ל "חגר‬
Ezr 2:46† Jes 22:12; pt ‫ חגר‬1Kon 20:11 2Kon 3:21; pp

‫ "חגבה‬nm Chagaba, familie van ‫חגור‬, art ‫ החגור‬Re 18:17, ‫ "חגורים‬, ‫ רים‬#‫ "חג‬, f
cs ‫ רת‬#‫ "חג‬Joël 1:8;
teruggekeerden Ezr 2:45 Neh 7:48†
2Sam 22:46 *q ipf ‫? ויחגרו‬lees ‫' ויחרגו‬en
‫ חגג‬I.q feest vieren; zie ‫ ;חוג‬pf ‫וחגתם‬ sidderden'; zie ‫חרג‬
Ex 12:14 Lev 23:41 Num 29:12; ipf ‫ תחג‬Ex 23:14
Deut 16:5, ‫ ויחגו‬Ex 5:1; ‫ תחגו‬Lev 23:39 Lev 23:41;
‫ "חגר‬f gordel; zie ‫"חגור‬
sf: 2mm+3m ‫ הו‬#‫ תחג‬Ex 12:14; jullie zullen ‫ חד‬I. adj scherp; f ‫ ; חדה‬Jes 49:2 Eze 5:1 Ps 57:5
het vieren; imp ‫ חגי‬Nah 2:1; inf ‫לחג‬ Spr 5:4;
Zach 14:16-Zach 14:19; pt ‫ חוגג‬Ps 42:5, ‫חגגים‬ II. nloc En-Gada Joz 19:21;
1Sam 30:16; III. Aramees ‫ = חד את־חד‬de een tot de
II.q waggelen, wankelen (van ander = elkaar Eze 33:30
dronkenschap); ipf ‫ יחוגו‬Ps 107:27, zie ‫חוג‬ ‫ חדד‬q scherp zijn; pf ‫ חדו‬Hab 1:8 zijn scherp
'rondtollen?' = lopen snel? (sneller dan wolven);
‫ חגו‬m kloof; pl cs ‫' חגוי הסלה‬rotskloven'; ho gescherpt worden; pf ‫החדה‬# Eze 21:14+
Jer 49:16 Ob 3 Hoogl 2:14† Job 3:6 ‫ אל־יחד‬zie ‫ יחד‬ni

‫ "חגור‬m gordel; sf ‫ "חגרו‬, pl ‫ ; "חגרת‬ook f: ‫ "חדד‬nm Chadad of Chadar, van Ismaël
‫ "חגרה‬, sf ‫ ; "חגרתו‬1Sam 18:4; schort Gen 3:7 Gen 25:15 1Kron 1:30

‫ חגור‬adj omgord; pl cs ‫ "חגורי אזור‬Eze 23:15 ‫ חדה‬q zich verheugen; ipf ‫ וי' חד‬Ex 18:9;
met een gordelband om (de heupen) † ‫ אל־יחד‬Job 3:6 'laat (die nacht) zich niet
zie verder ‫חגר‬ verheugen' of zie ‫' יחד‬laat (die nacht) niet
worden meegeteld'
‫ חגי‬Chaggi, zoon van Gad Gen 46:16 Num 26:15;
pi blij maken; ipf sf: 2m+3m ‫ תחדהו‬Ps 21:7
gent Num 26:15†

111
‫ח‬
‫ חדוד‬m scherpe punt; pl cs ‫ חדודי־חרש‬de 1Kon 22:25 2Kon 9:2 van de ene kamer in de
scherpe scherven (schubben van de andere
krokodil), Job 41:22† ‫ חדרך‬nloc Chadrak of Hadrak Zach 9:1
‫ חדוה‬f vreugde; cs ‫ ;חדות‬1Kron 16:27 Neh 8:10† ‫ חדש‬pi vernieuwen, herstellen; pf ‫וחדשו‬
‫ חדיד‬nm/nloc Chadid in Benjamin Ezr 2:33 Jes 61:4; ipf ‫ תחדש‬Ps 104:30 Job 10:17, ‫ויחדש‬
Neh 7:37 Neh 11:34† 2Kron 15:8, ‫ נחדש‬1Sam 11:14; imp ‫חדש‬
Ps 51:12 Klaagl 5:21; inf ‫ לחדש‬2Kron 24:4
‫ חדל‬q ophouden, niet meer doen; imp: laat
2Kron 24:12;
maar, laat met rust; pf ‫חדל‬, ‫חדל 'תה‬% ‫ו‬,
hitp zich vernieuwen; ipf ‫ תתחדש‬Ps 103:5
‫חדלתי‬D ‫ ה‬Re 9:9 vragend 'zou ik opgeven',
‫חדלו‬% , ‫ ;חדלנו‬ipf ‫יחדל‬, P ‫ יחדל‬, ‫תחדל‬, ‫ חדש‬adj nieuw ; art ‫החדש‬, f ‫ "חדשה‬, mm
‫אחדל‬, P ‫אחדל‬, ‫ויחדלו ואחדלה‬, P ‫ "חדשים‬, art ‫חדשים‬D ‫ה‬, ff ‫ "חדשות‬Ex 1:8‡
‫יח 'דלו‬, ‫ ;יח 'דלון‬imp ‫ "הדל‬Ex 14:12 P ‫ "חדל‬, ‫ חדש‬I. m maand, nieuwemaan, het
‫ חדלו‬P ‫דלו‬% ‫ "ח‬Zach 11:12, afwijkend ‫חדל־‬ nieuwemaansfeest; sf ‫חדשו‬, ‫חדשה‬, pl
Spr 19:27; inf ‫ "חדל‬1Sam 12:23; Gen 11:8‡
‫חדשים‬D , art ‫חדשים‬D ‫ה‬, cs ‫חדשי‬, sf ‫חדשיו‬D ,
‫ חדל‬m wereld, dodenrijk? P ‫ 'חדל‬Jes 38:11 ? ‫ ;חדשיכם‬Gen 7:11 Num 10:10;
lees ‫? חלד‬ ‫ ראש חדש‬nieuwemaan; ‫ חדש ימים‬een
maand lang Gen 29:14;
‫ חדל‬adj vergankelijk; Ps 39:5, cs ‫ "חדל‬Jes 53:3;
II. nf Chodes, 1Kron 8:9
nalatig, wie het laten wil Eze 3:27; ‫נבזה‬
Kalender:
‫ ו "חדל־אישים‬veracht en van mensen
De Kanaänitische kalender begint in de
verlaten Jes 53:3† (d.w.z. hij kiest zelf de
lente met de maand ‫ניסן‬. Vgl. Ex 12:2. Van
verlatenheid, of men laat hem alleen)
de oude namen (van vóór de Babylonische
‫ חדלי‬nm Chadlai, vader van Amasa gevangenschap) worden er vier genoemd in
2Kron 28:12† Tenach.
‫ חדק‬m doornstruik Mi 7:4 Spr 15:19; P ‫'חדק‬ De nieuwe (Babylonische) kalender begint
wilde braam? nachtschade † in het najaar met de maand ‫תשרי‬, in de
oude kalender de zevende maand: 1. ‫תשרי‬,
‫ חדקל‬nloc Hiddekel, rivier = Tigris, P
zie ‫ ;אתנים‬2. ‫ חשון‬of ‫מרחשון‬, zie ‫;בול‬
‫ ;ח 'דקל‬Gen 2:14 Dan 10:4†
3. ‫ ;כסלו‬4. ‫ ;טבת‬5. ‫ ;שבט‬6. ‫ ; "אדר‬7.
‫ חדר‬q omringen, insluiten; pt ‫חדרת‬
' ‫ה‬ ‫ניסן‬, zie ‫ ;אביב‬8. ‫איר‬, zie ‫ ;זו‬9. ‫ ;סיון‬10.
Eze 21:19† ‫מז‬# ‫ ;ת‬11. ‫ ;אב‬12. ‫אלול‬C
‫ חדר‬m kamer; P ‫חדר‬, cs ‫ "חדר‬, sf ‫חדרו‬, loc ‫ "חדשה‬nloc Chadasa in Juda Joz 15:37†
‫ה 'חדרה‬, P ‫חדרה‬% ‫ ה‬Re 15:1 2Sam 13:10 de
binnenkamer in; pl ‫ "חדרים‬, cs ‫;חדרי‬
‫ חדשי‬nloc Chodsi 2Sam 24:6 = Kades in
Naftali? †
binnen, binnenkamer Deut 32:25; fig Spr 7:27 de
kamers van de dood; ‫ חדר בחדר‬1Kon 20:30

112
‫ח‬
‫ חוב‬pi schuldig doen zijn; pf ‫וחיבתם‬ 2Kron 33:11;
‫' את־ראשי‬jullie zouden mijn hoofd met rotsspleet? 1Sam 13:6 ‫' וב "חוחים‬en in spleten'
schuld beladen' Dan 1:10† vgl. ‫חגו‬
‫ חוב‬m schuld Eze 18:7† ‫ חוט‬m draad Re 16:12; meetsnoer 1Kon 7:15
‫ חובה‬nloc Choba, bij Damascus Gen 14:15† Jer 52:21; Gen 14:23 ‫ מחוט ועד שרוך־נעל‬van
draad tot schoenriem = niet het geringste;
‫ חוג‬q een kring maken om, omcirkelen; pf ‫הג‬ Joz 2:18 Hoogl 4:3 ‫ חוט השני‬een scharlaken
Job 26:10 ‫;חק־חג על־פני־מים‬ draad; Pr 4:12 ‫שלש‬# ‫ חוט המ‬het drievoudig
Ps 107:27 ‫' וחוגו‬zij tolden in het rond' of zie snoer
‫ ' חגג‬zij tuimelden
‫ חוי‬adj Chiwwiet, Kanaänitisch volk Gen 10:17‡
‫ חוג‬m kring, cirkel Spr 8:27 Jes 40:22 Job 22:14† verwarring met ‫ חרי‬en ‫חתי‬
‫ חוד‬q een raadsel opgeven, gelijkenis ‫ "חוילה‬nloc Chawila, het goudland in Afrika
voorhouden; pf ‫ ; 'חדתה‬ipf ‫ ; "א 'חודה‬imp Gen 2:11‡
‫חוד‬, ‫ ; 'חודה‬Re 14:12+;Eze 17:2;
vgl. ‫ חידה‬raadsel ‫ חול‬I.q rondgaan, dansen; inf cs ‫לחול‬
Re 21:21;
‫ חוה‬I.pi berichten; aanzeggen, verklaren, pil dansen; pt ff ‫ מחללות‬Re 21:23; pt mm
verkondigen; ipf ‫ יחוה‬Ps 19:3, ‫"אחוה‬ ‫חללים‬
" Ps 87:7
Job 32:10 Job 32:17; sf ‫ "אחוך‬Job 15:17, P ‫"אחוך‬ hitpol ronddraaien, wervelen; pt ‫מתחולל‬
Job 36:2; inf ‫ ואירא מחות דעי אתכם‬Job 32:6; Jer 23:19 (wervelstorm)
'ik was bang u mijn mening te verklaren' 1Sam 18:6 ‫? והמחלות‬lees ‫ומחללות‬
Ps 52:11 ‫? ו "אקוה שמך כי־טוב‬lees ‫ ; "אחוה‬ik rondwervelend of ‫ במחלות‬met reidansen;
zal verkondigen hoe goed uw naam is; II.q losbreken, aanvallen, neerkomen op,
II.histafel zich neerwerpen; pf ‫השת "חוה‬, treffen; pf ‫וח 'לה‬, ‫חלו‬, ipf ‫יחול‬, ‫חלו‬# ‫;י‬
enz., zie ‫שחה‬ Jer 23:19 Jer 30:23 2Sam 3:29 Hos 11:6; Klaagl 4:6 ??
‫ חוה‬I. nf Eva, Gen 3:20 Gen 4:1†; III. beven, zie ‫ חלל‬en ‫חיל‬
II. f dorp, tentenkamp, in ‫' חוות יאיר‬Jaïr's ‫ חול‬m zand Gen 22:17‡; beeld van
tentdorpen', pl ‫חוות‬, ‫ ; חותיהם‬Num 32:41‡ ontelbaarheid
‫ חוות־יאיר‬nloc Hawwot-Jaïr, de tentdorpen; ‫ חול‬nloc Chul, Aramees gebied Gen 10:23
zie ‫חוה‬ 1Kron 1:17†
‫ חוזי‬nm Hozai, kroniekschrijver van Manasse ‫ "חולה‬nloc Chawila; zie ‫"חוילה‬
anders: ‫חוזים‬, ‫( חוזיו‬zijn)
2Kron 33:19,
zieners, profeten. ‫ חום‬adj zwart, donkerbruin, Gen 30:32-
Gen 30:40†
‫ חוח‬m doorn; pl ‫חחים‬, ‫ ;חוחים‬distel,
doornstruik; Jes 34:13 Hos 9:6 Job 31:40 Spr 26:9 ‫ חומה‬f muur; cs ‫חמת‬, ‫חומת‬, sf ‫ ;חומתה‬pl
Hoogl 2:2 2Kron 25:18†;
‫חמת‬, ‫חומות‬, du ‫חמתים‬, sf ‫חומתיה‬,
afgeleid: haak (weerhaak, harpoen) Job 40:26 ‫חומתיך‬, enz.; Ex 14:22‡

113
‫ח‬
‫ חוס‬q ontzien, sparen, rouwig zijn om; vaak ‫ חורי‬m Chori, vader van Safat; Num 13:5;
met ‫ ;עין‬pf ‫ 'חסה‬Eze 16:5, ‫ 'חסת‬Jona 4:10; ipf holbewoner, enz., zie ‫חרי‬
‫ יחוס‬Jer 21:7, ‫ יחס‬Ps 72:13, ‫ תחוס‬Jes 13:18, ‫ חורי‬m fijn wit linnen, katoen? Jes 19:9 ‫וארגים‬
‫תחס‬, ‫ו 'תחס‬, ‫ אחוס‬Jer 13:14 Eze 24:14 ‫ ;חורי‬NBG'51: 'linnenwevers' veronderstelt
Jona 4:11; imp ‫ חוסה‬Joël 2:17 Neh 13:22;
‫ ;ארגי חורי‬NBV'04: 'trekken wit weg'; vgl.
‫ לא תחוס עינך על‬je oog zal niet rouwig ‫ חור‬pf P ‫ חו' רו‬of ipf P ‫חו' רו‬C ‫' י‬zij
zijn om = je zult niet ontzien Gen 45:20 verbleken'; vgl. voetnoot in BHS)
Deut 7:16 Deut 19:13‡
1Sam 24:11 ‫? ו 'תחס עליך‬lees ‫חס עליך‬# ‫= וא‬ ‫ חורי‬nm Churi, vader van Abichaïl 1Kron 5:14†
ik heb je gespaard, of kort voor ‫ו 'תחס עיני‬ ‫ חורי‬nm Churai 1Kron 11:32 lees ‫ הדי‬Hiddai als
‫ = עליך‬mijn oog heeft je gespaard 2Sam 23:30

‫ חוף‬m kust, oever Gen 49:13 Deut 1:7 Joz 9:1 Re 5:17 ‫ חורם‬I. nm Huram, o.a. = ‫ חירם‬de vakman
Jer 47:7 Eze 25:16† 1Kron 8:5;

‫ חופם‬nm Chufam, zoon van Benjamin II. nloc Huram, in Benjamin 1Kron 8:5†
Num 26:39; gent ‫חפים = ;חופמי‬# Gen 46:21 ‫ חורן‬nloc Hauran of Chawran, oostelijk van
‫ חוץ‬m buiten; loc ‫ 'חוצה‬naar buiten; pl het meer van Galilea? Eze 47:16+
‫חוצות‬, ‫חצות‬# , ‫חצת‬# , sf ‫ ;חוצותינו‬1. straat: ‫ חוש‬I.q zich haasten; pf ‫ חש‬Deut 32:25 Jes 8:1‡,
‫ חוץ האופים‬de bakkerstraat Jer 37:21‡; 2. ‫ 'חשתי‬Ps 119:60; ipf ‫ ו 'תחש‬Job 31:5; imp
buiten, de velden Deut 23:13 Job 5:10; 3. ‫ 'חושה‬1Sam 20:38‡, Ps 71:12 Q haast u; inf sf
buitengebieden, buitenwijken 1Kon 20:34 4. ‫ חושי‬Job 20:2 zie II; pp pl ‫חשים‬# Num 32:17 ?
als voorzetsel: ‫ חוץ מן‬- buiten, behalve lees ‫משים‬# ‫ "ח‬gewapend, zie ‫;חמש‬
Pr 2:25 hi haastig doen, zich haasten; pf ‫החישו‬
Re 20:37; ipf ‫יחיש‬, Jes 5:19 ‫? יחישה‬lees
‫ חוק‬I. boezem, Q ‫' חיק‬boezem' Ps 74:11
II. wet; zie ‫ חק‬en zie ‫' חקק‬uithakken' ‫ "אחישה ;יחיש‬Ps 55:9 sf ‫בעתה "אחישנה‬
Jes 60:22 op zijn tijd zal ik het haastig doen
‫ חוקק‬nloc Chukok 1Kron 6:60 ?lees ‫חלקת‬ Jes 28:16 ‫' המ "אמין לא יחיש‬hij die gelooft,
Chelkat loc ‫חוקקה‬
' Joz 19:34 haast zich niet' ?=hoeft niet te vluchten,
‫ חור‬q verbleken; ipf P ‫חו' רו‬C ‫ י‬Jes 29:22; † bezorgd te zijn? of: wordt niet beschaamd?
zoals LXX;
‫ חור‬I. m wit linnen,katoen Est 1:6 Est 8:15;
II.q genieten? zich zorgen maken? ipf
II. nm Chur, 1. koning van Midjan Num 31:8
Joz 13:21; 2. tijdgenoot van Mozes Ex 17:10-
‫ יחוש‬Pr 2:25 'wie kan genieten' inf sf ‫חושי‬
Job 20:2 mijn haast, onrust, bezorgdheid?
Ex 24:14; 3. grootvader van Besaleël Ex 31:2
Ex 35:30 Ex 38:22; 1Kron 2:19-1Kron 4:4 2Kron 1:5; 4. ‫ חושה‬nm/nloc Chusa 1Kron 4:4; gent ‫חושתי‬
vader van Refaja Neh 3:9; 5. Ben-Hur 1Kon 4:8 2Sam 21:18‡

‫ חורב‬nloc Horeb; zie ‫חרב‬ ‫ חושי‬nm Chusai, vriend van David 2Sam 15:32-
2Sam 17:15 1Kon 4:16 1Kron 27:33†

114
‫ח‬
‫ חושים‬nf Chusim, vrouw van Sacharaim, ‫ "חזות‬f visioenen, profetische taal 2Kron 9:29†
= ‫חשים‬# 1Kron 8:11;
1Kron 8:8
‫ חזות‬f gezicht; sf ‫ ;חזותכם‬wat opvalt Dan 8:5
zie ‫' חוש‬zich haasten' Dan 8:8 ‫ קרן חזות‬een opvallende horen;
Num 32:17 lees ‫ "חמושים‬, zie ‫חמש‬
droomgezicht, openbaring Jes 21:2 Jes 29:11;
‫ חושם‬nm Chusam; zie ‫חשם‬# verdrag, afspraak Jes 28:18; vgl. ‫ חזה‬Jes 28:15
‫ חות‬breken; zie ‫חתת‬ ‫ "חזיאל‬nm Chaziël. zoon van Simi 1Kron 23:9
‫ חותם‬I. m zegel, zegelring; cs
‫חותם‬, sf ‫ "חזיה‬nm Chazaja Neh 11:5†
‫חתמו‬, ‫חותמך‬
% ; Gen 38:18+; ‫ חתמת‬Gen 38:25; ‫ חזיון‬m visioen, droomgezicht; sf ‫חזינו‬, pl
II. nm Chotam, zoon van Cheber 1Kron 7:32 ‫ חזיונות‬en ‫ ;חזינות‬2Sam 7:17 Jes 22:1 Jes 22:5
1Kron 11:44; ?= ‫ חלם‬1Kron 7:35
Joël 3:1 Zach 13:4 Job 4:13 Job 7:14 Job 20:8
‫ "חזאל‬nm Hazaël. koning van Damascus Job 33:15†
1Kon 19:15‡ ook ‫ "חזהאל‬met ingevoegde ‫ ה‬:
‫ חזיון‬nm Chezjon 1Kon 15:18 koning van
2Kon 8:8‡
Damascus
‫ חזה‬q zien, schouwen, uitzien, omzien; ‫ חזיז‬m bliksem, onweer; cs ‫ "חזיז‬, pl ‫חזיזים‬
poëtisch; pf ‫חזה‬, ‫חז' ית‬, ‫חזית‬, ‫ 'חזו‬, sf donderwolken, onweer Zach 10:1; ‫"חזיז קלות‬
‫ ;חז 'יתיך‬ipf ‫חזה‬C ‫י‬, ‫חזו‬C ‫ י‬P ‫חז' יון‬C ‫י‬, ‫חזה‬C ‫;וא‬ Job 28:26 Job 38:25 donderwolken? bliksem
verkort ‫ ו 'תחז‬Mi 4:11, P ‫ לא־אחז‬Job 23:9 ik met donder?
zal (het) niet zien; imp ‫ "חזה‬, ‫ ; "חזו‬inf ‫; "חזות‬
pt ‫חזה‬, ‫ ;חזים‬Jes 26:11 Spr 22:29 Job 15:17 ‫ "חזיר‬m everzwijn (onrein) Lev 11:7 Deut 14:8
Jes 65:4 Jes 66:3 Jes 66:17 Ps 80:14 Spr 11:22†
Ps 11:4 Mi 1:1 Hab 1:1 Klaagl 2:14; Ex 18:21 omzien
naar = uitzoeken; ‫ חזיר‬nm Chezir 1Kron 24:15 Neh 10:21†
Jes 47:13 ‫ החזים בכוכבים‬astrologen
‫ חזק‬q sterk, hard, volhardend, vasthoudend
Job 8:17 ‫חזה‬C ‫ בית "אבנים י‬hij boort tussen de
zijn; pf ‫ חזק‬P ‫חזק‬, ‫חזקה‬% P ‫קה‬A%‫חז‬,
stenen door? hij ziet een huis van steen?
‫חזק 'ת‬% ‫ו‬, sf ‫ "חזקו‬, ‫ ; "חזקתני‬ipf ‫יחזק‬, ‫חזקו‬C ‫י‬,
‫ חזה‬m borststuk; cs ‫ "חזה‬, pl ‫ "חזות‬van ‫חזק‬C ‫ וי‬P ‫חזק‬C ‫ ;וי‬imp ‫ "חזק‬P ‫ק‬%‫ "חז‬, ‫ ;חזקו‬inf
offerdier Ex 29:26‡ sf ‫ לחזקה‬Eze 30:21 opdat zij (de arm van
‫ חזה‬m ziener, profeet 2Sam 24:11; zie ‫ חזה‬q Farao) sterk zou zijn?; ‫ וכחזקתו‬Dan 11:2 als
pt; sterrenwichelaar, astroloog Jes 47:13 ; hij sterk wordt (gezag krijgt); zie ‫;חזקה‬
Gen 41:56‡;
Jes 28:15 verdrag? zie ‫ חזות‬Jes 28:18
pi sterken, vasthouden; pf ‫חזק‬, ‫חזקתי‬,
‫ "חזהאל‬nm Hazaël; zie ‫"חזאל‬ ‫חזקו‬, sf ‫חזק 'תני‬, ‫ ;יחזקום‬ipf ‫יחזק‬, ‫תחזק‬
‫ "חזו‬nm Chazo, zoon van Nahor Gen 22:22 Job 4:3 gij hebt gesterkt; imp ‫ ;הזק‬inf ‫;חזק‬
Ex 4:21‡;
‫ חזון‬m visioen; art ‫החזון‬, cs ‫ ; "חזון‬orakel,
hi vasthouden, vastgrijpen, met vz. ‫;ב‬
droombeeld 1Sam 3:1‡;
onderhoud aanpakken, ondernemen; pf
‫ מחזון‬Mi 3:6 verstoken van visioen
‫חזיק‬C ‫ ה‬ipf ‫י "חזיק‬, ‫ ;י "חזק‬ipf ‫ וי "חזקו‬Gen 19:16

115
‫ח‬
grepen vast; pt ‫ מ "חזיק‬Job 2:3 volhardend; schade vergoeden Gen 31:39; ontzondigen
hitp zich vermannen; ipf ‫ יתחזק‬Gen 48:2 (door een zondeoffer) Lev 6:19;
hi missen, in de fout gaan / tot zonde
‫ חזק‬m sterkte; sf ‫ חזקי‬Ps 18:2†
brengen; pf ‫חטיא‬C ‫ה‬, ‫חטיאו‬C ‫ה‬, sf ‫חטיאם‬C ‫;ה‬
‫ חזק‬adj hard, sterk, luid; 2Sam 3:1 Ex 19:19† ipf ‫ י "חטא‬Re 20:16, ‫ ת "חטא‬1Kon 16:2
‫ חזק‬adj hard, sterk, stoer; f ‫ "חזקה‬, pl ‫ "חזקים‬, 1Kon 21:22, ‫ י "חטיאו‬Ex 23:33; inf ‫לה "חטיא‬,
‫ ;חזקי‬Ex 3:19‡ ‫ ל "חטיא‬Pr 5:5 pt pl cs ‫ מ "חטיאי‬Jes 29:21;
1Kon 14:16‡;
‫ חזק‬m kracht, sterkte; sf ‫ ;חז 'קנו‬Am 6:13
hitp zich laten ontzondigen, reinigen
Hag 2:22; Ex 13:3 Ex 13:14 Ex 13:16 ‫ בחזק יד‬met
Num 8:21+; van zinnen raken,
handkracht, met sterke hand †
terugschrikken? Job 41:17; ipf P ‫יתח 'טאו‬
‫ חזקה‬f sterkte; cs ‫חזקת‬, sf ‫ ;חזקתו‬ook als Job 41:17; ipf ‫ ויתחטאו‬Num 8:21, ‫תתחטאו‬
q inf : sterk worden, greep Jes 8:11 ‫כחזקת‬ Num 31:19, P ‫ תתח 'טאו‬Num 31:20
‫ היד‬toen Zijn hand sterk werd; slagkracht
verkrijgen Dan 11:2 ‫ וכחזקתו‬en als hij sterk
‫ חטא‬m zonde; sf ‫חטאו‬, ‫ חטאה‬Num 15:28 =
‫ ;חטאה‬pl ‫ "חטאים‬, cs ‫ ; "חטאי‬sf ‫ "חטאי‬,
wordt
‫ "חטאיכם‬, enz.; fout (jegens mensen)
‫ חזקה‬I. f kracht; ‫ בחזקה‬met geweld, uitspr. Gen 41:9;overtreding van een gebod
/chozka/; Re 4:3 Re 8:1 1Sam 2:16 Jona 3:8; Num 15:28; zondenschuld Deut 15:9
II. f versterking, onderhoud (tempel)
2Kon 12:13 of ?lees ‫ לחזקה‬of ‫לחזקה‬, om
‫ חטא‬adj zondig; f ‫חטאה‬, pl ‫חטאים‬, cs
‫חטאי‬, sf ‫ ;חטאיה‬Num 17:3‡; zondaar
(de tempel) te herstellen; zie ‫חזק‬
Gen 13:13 Ps 1:1
‫ חזקי‬nm Chizki 1Kron 8:17
‫ חטאה‬f zonde; ook ‫חטאת‬, ‫ ; "חטאה‬cs
‫ חזקיה‬nm Hizkia, ook ‫ חזקיהו‬1. koning van ‫חטאת‬, sf ‫חטאתי‬, ‫חטאתנו‬, enz., pl
Juda 2Kon 18:1‡; 2. Sef 1:1 dezelfde?; 3. ‫חטאות‬, ‫חטאות‬, sf ‫ "חטאתיו‬, ‫חטאותנו‬,
1Kron 3:23 = Chizki; 4. Neh 7:21 Ezr 2:16 enz.; zondigheid Gen 4:7 Gen 18:20;
‫ חח‬m haak; sf ‫חחי‬, pl ‫ ;חחים‬als sieraad zondeoffer, rituele reiniging Num 19:9
Ex 35:22; als boei: 2Kon 19:28‡; zie ook ‫חוח‬ Ex 29:14‡

‫ חטא‬q zondigen, missen, verkeerd doen, in ‫ חטאת‬f zonde; zie ‫חטאה‬
het ongelijk staan; pf ‫חטא‬, ‫חטאה‬% , ‫ חטב‬q houthakken, houtsnijden; ipf ‫יחטבו‬
‫ח 'טאת‬, ‫ח 'טאתי‬, ‫חטאו‬% P ‫ח 'טאו‬, ‫חטאתם‬, Eze 39:10; inf ‫ לחטב‬Deut 19:5 pt ‫חטב‬,
‫ ;חטאנו‬ipf ‫חטא‬C ‫י‬, ‫תחטא‬, ‫אחטא‬, ‫חטבים‬, cs ‫ ;חטבי‬Deut 29:10 Joz 9:21+;2Kron 2:9
‫ ;תחטאו‬inf ‫ "חטא‬, ‫ "חטו‬, ‫בחטאת‬, sf pp ‫טבת‬# ‫ "ח‬Spr 7:16 bont (in bonte strepen)
‫ ;חטאותו‬pt ‫ חוטא‬f ‫חטאת‬, pl ‫;חטאים‬ pu gehakt, gebeeldhouwd; pt ‫חטבות‬# ‫מ‬
Gen 20:6‡; Ps 144:12
pi ontzondigen, herstellen, vergoeden; pf
‫חטא‬, ‫חטאת‬, ‫חטאו‬, sf ‫ ;חטאו‬ipf ‫ויחטא‬, ‫טבה‬# ‫ "ח‬f bontgekleurde stof Spr 7:16; zie ‫חטב‬
sf ‫ "אחטנה‬Gen 31:39; inf ‫ ;לחטא‬pt ‫;מחטא‬

116
‫ח‬
‫ חטה‬f tarwe (op het veld) Ex 9:32; pl ‫חטים‬ ‫ חידה‬f raadsel; cs ‫חידת‬, sf ‫חידתי‬, pl ‫חידות‬
Hoogl 7:3; Eze 4:9 ‫ חטין‬aramisme en ‫ ;חידת‬Num 12:8 Re 14:12; spreuk, parabel
Spr 1:6; list Dan 8:23; vgl. ‫חוד‬
‫ חטוש‬nm Chattus, 1. nazaat van David, Ezr 8:2
1Kron 3:22; 2. zoon van Chasabneja Neh 3:10; ‫ חיה‬q leven, opleven, herstellen (na ziekte)
3. leviet Neh 10:5 Neh 12:2 Joz 5:8; pf‫ וחי‬Gen 3:22 doorgaans ‫ חיה‬Pr 6:6;
f ‫ חיה‬of ‫ = חיה‬adj, ‫חייתי‬, enz.; ipf ‫יחיה‬,
‫ "חטיטא‬nm Chatita, teruggekeerde balling,
poortwachter; Ezr 2:42 Neh 7:45† ‫תחיי‬, ‫ "התחיינה‬vragend Eze 37:3, ‫יחי‬, ‫ונחיה‬
Gen 42:2 dat wij mogen leven; imp ‫וחיה‬
‫ חטיל‬nm Chattil, teruggekeerde balling Gen 20:7, ‫ וחיו‬Gen 42:18‡; inf abs ‫חיה‬, ‫חיו‬,
Ezr 2:57 Neh 7:59† cs ‫לחיות‬, sf ‫; "חיותם‬
‫ חטים‬m tarwe; zie ‫חטה‬ pi in leven houden, doen leven; pf ‫חיה‬,
‫חיו‬, ‫חייתם‬, sf: 3f+1 ‫ חיתני‬Ps 119:50, 2m+1
‫ "חטיפא‬nm Chatifa, teruggekeerde balling
‫ חייתני‬Ps 30:4, P ‫ חייתני‬Ps 119:93 ipf ‫יחיה‬,
Ezr 2:54 Neh 7:56†
‫ ;יחיו‬inf ‫ ;חיות‬pt ‫ מחיה‬Gen 12:12; ipf ‫נחיה‬
‫ חטל‬nm Hattil; zie ‫חטיל‬ Gen 19:32laat ons nageslacht doen leven van
‫ חטם‬q inhouden, intomen; ipf ‫חטם־לך‬C ‫א‬ onze vader;
Jes 48:9 Ik zal (Mij) om u inhouden † hi in leven houden, tot leven wekken; pf
‫חיה‬C ‫ה‬, ‫חייתי‬C ‫ה‬, ‫ה "חיתם‬, sf ‫חיתנו‬C ‫ה‬, ipf
‫ חטף‬q roven, vangen; pf ‫ "חטפתם‬Re 21:21, ipf
‫ ו "אחיה‬Deut 32:39 imp ‫ ;ה "חיו‬inf abs ‫ה "חיה‬,
‫י "חטף‬, inf ‫ "חטוף‬Ps 10:9
cs ‫ה "חיות‬
‫ חטר‬m twijg, rank, loot Jes 11:1 Spr 14:3† ‫ חיה‬1. f levend dier, coll.: de dieren, het
‫טש‬# ‫ ח‬nm Hattus; zie ‫חטוש‬ gedierte; cs ‫ חית‬en ‫חיתו‬, sf ‫חיתו‬, pl
‫ חטת‬f ontzondigingsoffer Num 15:24; zie ‫ חית הארץ ;חיות‬de dieren van de aarde
‫חטאה‬ Gen 1:25; viervoetig dier (niet vogel) Gen 1:28
Gen 8:19; huisdier Num 35:3; lastdier Jes 46:1;
‫ חי‬adj levend; P ‫חי‬, art ‫ החי‬en ‫החי‬, cs ‫חי‬,
wild dier (niet vee) Gen 7:14 Job 37:8 Ps 74:19; 2.
f ‫חיה‬, pl ‫חיים‬, ‫חיות‬, ‫ ;חיות‬1. levend,
f wezen (vooral bij Ezechiël) Eze 1:5 e.a.; 3.
levendig Ex 1:19 Lev 14:4; zie ‫ חיה‬2. f ‫חיה‬
f menigte 2Sam 23:13
levende wezens, gedierte; zie ‫ חיה‬3. m pl
‫ חיים‬het leven; cs ‫חיי‬, sf ‫חיי‬, ‫חייך‬, enz.; ‫ חיה‬adj levendig, krachtig, ff ‫ חיות‬Ex 1:19
4. m pl stam, geslacht 1Sam 18:18 ‫ ? חיי‬mijn ‫ חיות‬f levend, het leven 2Sam 20:3; ‫אלמנות‬
familie, verwanten; 5. interj. leve, zowaar ‫ חיות‬weduwschap voor het leven
als ... leeft Ruth 3:13; te verklaren als adj
'levend' of zie ‫ חיה‬q imp
‫ חיים‬m het leven; pl ‫חיי‬, sf ‫חייו‬, enz.; Job 3:20
Gen 27:46; de levenden Ruth 2:20; zie ‫חי‬
‫ חיאל‬nm Chiël, bouwer van Jericho 1Kon 16:34 ‫ חיל‬I.q beven (angst, barenswee); baren (in
‫ חיב‬schuldig maken; zie ‫חוב‬ smarten); p ‫חלה‬, ‫ ;חלתי‬ipf ‫ויחל‬, ‫תחיל‬, ‫י‬
‫חילו‬, ‫יחילון‬, ‫תחילין‬, ‫ ;תחול‬imp ‫חולי‬

117
‫ח‬
Mi 4:10, ‫ חילו‬Ps 96:9; inf+ipf ‫חול תחיל סין‬ ‫ חין‬m gratie, schoonheid Job 41:4 ?lees ‫חן‬
Eze 30:16; Sin zal sidderen en krimpen van 'gratie, kunst' of ‫' הון‬rijkdom'?
angst; Jes 23:5 Mi 4:10 Jes 13:8; ‫ חיץ‬m muur, tussenwand Eze 13:10†
hi doen beven; ipf ‫ יחיל‬Ps 29:8 vorm als
qal; ‫ חיצון‬adj buiten-; f ‫חיצונה‬, pl ‫חיצונים‬, ff
ho gebaard worden; ipf ‫ חל‬#‫ י‬Jes 66:8; ‫ ;חיצונות‬loc ‫ ח 'יצונה‬naar buiten toe
2Kon 16:18; ‫ לחיצון‬1Kon 6:29 aan de
pil baren; ipf ‫ תחוללכם‬Jes 51:2; pf passief
‫חוללתי‬
% Ps 51:7 geboren worden buitenkant;
hitpal beven (van angst); pt ‫מתחולל‬ zie ‫חוץ‬
Job 15:20; ‫ חיק‬m boezem, binnenste; ook ‫ ;חק‬sf ‫חיקי‬
hitpalp schrikken; ipf ‫ ותתחלחל‬Est 4:4 ; of ‫חקי‬, ‫חיקך‬, ‫יקך‬ ' ‫ח‬, enz.; 1. schoot
II.q sterk, voorspoedig, duurzaam zijn; ipf Ruth 4:16; 2. vouw van het kleed (boezem)
‫יחיל‬, ‫ יחילו‬Job 20:21 Ps 10:5; Ex 4:6; 3. zetel van de hartstocht (nieren)
III.q wachten; vgl. ‫ ;יחל‬pf ‫ 'חלה‬Mi 1:12 of : Job 19:27; 4. diepe bak van de wagen
beefde van angst ipf Gen 8:10 ‫ ;וי' חל‬Re 3:25 1Kon 22:35; 5. goot in het altaar Eze 43:13
‫ ;ויחילו‬Klaagl 3:26 ‫ טוב ויחיל‬het is goed te ‫ חירה‬nm Chira, uit Adullam Gen 38:1 Gen 38:12†
wachten?
‫ חירם‬nm Chiram, 1. koning van Tyrus
‫ חיל‬m angst en beven, barensweeën; Jer 6:24 2Sam 5:11; 2.
Chiram de kunstige vakman uit
Jer 22:23 Jer 50:43 Mi 4:9 Ps 48:7; ‫;חיל כיולדה‬ Tyrus 1Kon 7:13, andere namen ‫חורם אבי‬,
Ex 15:14
‫חורם‬, ‫חירום‬
‫ חיל‬m voormuur; cs ‫חל‬, sf ‫חילך‬, ‫ חילה‬en ‫ חירת‬nloc Chirot Num 33:8 = ‫פי־החירת‬
Ps 48:14 ‫ חילה‬zonder mapik; 2Sam 20:15
1Kon 21:23 Jes 26:1 Eze 27:10 Zach 9:4 Ps 48:14 ‫ חיש‬zich haasten; zie ‫חוש‬
Ps 122:7 Klaagl 2:8† ‫ חיש‬adv haast Ps 90:10; adv spoedig, haastig
‫ חיל‬m kracht; cs ‫חיל‬, sf ‫חילי‬, pl ‫ ; "חילים‬1. ‫ חך‬m verhemelte, mond; sf ‫חכי‬, sf P ‫ח 'כך‬
kracht, daadkracht, een daad van kracht Eze 3:26, enz.
Num 24:18; 2. deugd, goede kwaliteit Ruth 4:11;
‫ חכה‬q wachten, wachten op, verwachten,
3. vermogen Ruth 2:1 schatten, weelde,
soms met vz. ‫ ;ל‬pt cs ‫ חוכי־לו‬Jes 30:18
rijkdom Job 20:15; 4. krijgsmacht Ex 14:28
pi verwachten, afwachten; pf ‫ חכה‬Job 32:4,
‫ בן חיל‬een flinke man
‫ חכתה‬Ps 33:20, ‫ חכיתי‬Jes 8:17, ‫חכינו‬
‫ חילה‬f pijn Job 6:10† 2Kon 7:9, ‫ חכו‬Ps 106:13; ipf ‫ יחכה‬Jes 30:18,

‫ חילז‬nloc Chiles, Chilen of Cholon, ‫ תחכה‬2Kon 9:3; imp ‫ חכה‬Hab 2:3, ‫חכו‬
priesterstad in Juda 1Kron 6:43, zie ‫חלון‬ Sef 3:8; pt ‫ מחכה‬Dan 12:12, cs ‫למחכה־לו‬

andere versies: ‫חילן‬ Jes 64:3, pl ‫ מחכים‬Job 3:21†
Hos 6:9 ‫כהנים‬" ‫ וכחכי איש גדודים חבר‬als
‫ חילם‬nloc Chelam 2Sam 10:16, vgl. ‫חלאמה‬ een bende op de loer liggende groep
2Sam 10:17
priesters? onzeker

118
‫ח‬
‫ חכה‬f vishaak Jes 19:8 Hab 1:15 Job 40:25† ‫ חל‬m voormuur 2Sam 20:15; zie ‫חיל‬
‫ "חכילה‬nloc Chakila, heuvel bij de woestijn ‫ חל‬adj gewoon (niet heilig); Lev 10:10 1Sam 21:5
van Zif; 1Sam 23:19 1Sam 26:1 1Sam 26:3† 1Sam 21:6 Eze 22:26 Eze 42:20 Eze 44:23; Eze 48:15

‫ "חכליה‬nm Chakalja Neh 1:1 Neh 10:2† ‫ לעיר‬,‫ חל הוא‬voor algemeen gebruik;
zand zie ‫חול‬
‫ חכלילי‬adj donker, zwart Gen 49:12
‫ חלא‬q ziek, zwak zijn; zie ook ‫ ; חלה‬ipf
‫ חכללות‬f duisterheid, troebelheid; cs ‫חלא‬C ‫ וי‬2Kron 16:12 of lees ‫ויחל‬
‫ חכללות‬Spr 23:29† hi ziek maken; pf ‫חלי‬C ‫ ה‬Jes 53:10
‫ חכם‬q wijs zijn, verstandig of bekwaam ‫ חלאה‬I. f roest, aanslag; sf ‫ חלאתה‬Eze 24:11
handelen; pf ‫חכם‬, ‫חכמה‬% Zach 9:2 uitspr Eze 24:12; zonder mapik Eze 24:6; †
/chachema/, ‫חכמו‬% , enz.; ipf ‫יחכם‬, ‫ויחכם‬ II. nf Chela, 1Kron 4:5 1Kron 4:7†
P ‫יחכם‬, ‫אח 'כמה‬, ‫ ;יח 'כמו‬imp ‫ "חכם‬, P
‫כם‬% ‫ "ח‬, pl ‫כמו‬% ‫;ח‬ ‫ "חלאים‬m halssieraad Hoogl 7:2; zie ‫"חלי‬
pi wijs maken, wijsheid leren; ipf sf ‫יחכם‬ ‫ חלאמה‬nloc Chelam, loc ‫ח 'לאמה‬
Ps 105:22, ‫ יחכמנו‬Job 35:11, ‫ תחכמני‬Ps 119:98 2Sam 10:17, vgl. ‫ חילם‬2Sam 10:16
pu bedreven, volleerd zijn; pt ‫חכם‬# ‫ מ‬Ps 58:6 ‫ חלב‬I. m vet; sf ‫חלבו‬, pl ‫ "חלבים‬, ‫חלבי‬, sf
‫ חלבהן‬Gen 4:4 = ‫ חלביהן‬of lees ‫חלבהן‬
hi wijsheid leren, schenken; pt ‫מחכימה‬ zoals in Lev 8:16 = ‫ ; חלבם‬algemeen Lev 7:24;
Ps 19:8
vetlaag om ingewanden Re 3:22; zetel van
hitp zich wijs gedragen, slim optreden; ipf gevoelens ‫ חלבמו‬Ps 17:10 = hun hart;
‫ תתחכם‬Pr 7:16, ‫ נתחכמה‬Ex 1:10 II. nm Cheleb 2Sam 23:29 = ‫ חלד‬1Kron 11:30
‫ חכם‬adj wijs, bekwaam; cs ‫ "חכם‬, pl ‫ "חכמים‬, en ‫ חלדי‬1Kron 27:15
cs ‫חכמי‬, sf ‫ ; "חכמיה‬f ‫ "חכמה‬, pl ‫ "חכמות‬, ‫ חלב‬m (zoete) melk; cs ‫ "חלב‬, sf ‫"חלבך‬
‫ ;חכמות‬Gen 41:8 de wijzen van Egypte; Eze 25:4; ‫ "חלבי‬Hoogl 5:1; melk, zoete melk
2Sam 14:2 ‫' אשה "חכמה‬een verstandige =
(witte kaas?) Gen 18:8; i.v.m. de kleur
praktische vrouw'; vgl. goochem Gen 49:12
‫ חכמה‬f wijsheid, bedrevenheid; uitspr. ‫ חלבה‬nloc Chelba in Aser Re 1:31
/chochma/; cs ‫חכמת‬, sf ‫חכמתו‬,
‫חכמתכם‬, enz.; Ex 28:3‡; ‫ חלבון‬nloc Chelbon Eze 27:18 bekend om de
pl ‫ חכמות‬betekenis enkelvoud: de wijn †
Wijsheid PS 49:4 Spr 1:20+ ‫ חלבנה‬f galbanum (geurige gom, hars)
‫ חכמוני‬nm Hachmoni, Chachmoni 1Kron 11:11 Ex 30:34†

1Kron 27:32 ‫ תחכמני‬2Sam 23:8 ‫ חלד‬nm Cheled 1Kron 11:30 = ‫ חלב‬als
‫ חכמות‬f wijsheid; zie ‫חכמה‬ 2Sam 23:29

‫ חכר‬q kwellen, mishandelen; ipf ‫תהכרו‬ ‫ חלד‬m het leven, levensduur; P ‫ ;חלד‬sf
Job 19:3 ?lees ‫תחכרו‬ ‫ ;חלדי‬levensduur Ps 39:6 Ps 89:48; het leven

119
‫ח‬
Job 11:17; wereld Ps 17:14 Ps 49:2; †; Jes 38:11 zie ‫ "חלום‬m droom; ook ‫ ; "חלם‬pl ‫ "חלמת‬, sf
‫חדל‬ ‫ "חלמותיו‬Gen 20:3
‫ חלד‬m mol (onrein dier) Lev 11:29† ‫ חלון‬f venster; pl ‫ "חלונים‬, cs ‫חלוני‬, sf P
‫חלדה‬# nf Chulda, Hulda, profetes 2Kon 22:14 ‫חלוני‬, ‫חלוניו‬, ‫ ;חלונינו‬Gen 8:6; pl ‫"חלונות‬
Eze 40:16+;Hoogl 2:9; afwijkende vocalisatie
2Kron 34:22†
‫ ה "חלונות‬Eze 40:25 Hoogl 2:9
‫ חלדי‬nn Cheldai Zach 6:10 1Kron 27:15 = ‫חלב‬
2Sam 23:29
‫ חלון‬nloc Cholon, priesterstad in Juda;
Jer 48:21, ‫ חלן‬Joz 15:51 Joz 21:15; ‫ חילז‬1Kron 6:43
‫ חלה‬q ziek, zwak zijn; vgl. ‫ ; חלא‬pf ‫חלה‬,
‫חליתי‬, ‫ ;חלו‬inf ‫ ב "חלתו‬Jes 38:9, ‫ב "חלותם‬ ‫ חלוני‬adj rijk aan vensters, P ‫ חלוני‬Jer 22:14
of ?lees ‫' חלוניו‬zijn ramen'
Ps 35:13; pt ‫חלה‬, ‫ חולה‬ziek; Gen 48:1
1Sam 19:14; 2Kon 13:14 ‫חלה את חליו "אשר‬ ‫ "חלוף‬m teloorgang, vergankelijkheid; vgl
‫' ימות בו‬lag ziek van zijn ziekte waaraan ‫ בני "חלוף ;חלף‬Spr 31:8 stervelingen of: arme
hij zou sterven'; verkwijnenden
Zach 11:8 zie ‫' געל‬een afkeer hebben van'
‫ חלוץ‬adj gewapend, gewapende man; zie
ni ziek, zwak, uitgeput zijn of raken; pf ‫ חלץ‬q pp
‫חליתי‬C ‫ נ‬Dan 8:27, ‫ נחלו‬Jer 12:13; pt f ‫נ "חלה‬
Jes 17:11 Jer 30:12 'ongeneeslijke ziekte'; ‫ חלוק‬adj glad 1Sam 17:40; ‫לקי "אבנים‬# ‫"חמשה ח‬
‫ הנחלות‬Eze 34:4 de verzwakte dieren 'vijf gladde van de stenen' (van de stenen
pi ziek maken Deut 29:21; met ‫ פנים‬mild die daar liggen)
stemmen, proberen te vermurwen; pf ‫חלה‬ ‫ "חלושה‬f nederlaag, onderwerping Ex 32:18†
Deut 29:21 2Kron 33:12, ‫ חליתי‬1Sam 13:12
‫ "חלח‬nloc Chalach in Mesopotamië 2Kon 17:6
Ps 119:58, ‫ וחלו‬Job 11:19, ‫ חלינו‬Dan 9:13; ipf
2Kon 18:11 1Kron 5:26†
‫ ויחל‬Ex 32:11 1Kon 13:6 2Kon 13:4 Jer 26:19, ‫יחלו‬
Ps 45:13 Spr 19:6; imp ‫חל־נא את־פני יהוה‬ ‫ חלחול‬nloc Chalchul bij Herbon in Juda
1Kon 13:6 'stem toch mild' ‫ חלו‬Mal 1:9; inf Joz 15:58†

‫ לחלות‬Zach 7:2 ‫ חלחלה‬f het rillen, schokken (als een
pu pf ‫חלת‬# Jes 14:10 je bent zwak geworden; barende), vgl ‫ ;חיל‬angstbeving; Jes 21:3
Eze 30:4 Eze 30:9 Nah 2:11†
hi ziek maken; pf ‫חלו‬C ‫ ה‬Hos 7:5; pt ‫מ "חלה‬
‫ חלט‬hi besluiten, vaststellen ? onzeker; ipf
Spr 13:12;
‫ ויחלטו‬1Kon 20:33† de mannen vatten (dit) als
ho ziek, gewond raken; pf ‫חלתי‬D ‫ה‬
een goed voorteken op
1Kon 22:34;
hitp ziek worden; inf ‫ להתחלות‬2Sam 13:2; ‫ "חלי‬I. m halssieraad, juweel; Spr 25:12
NB: Ps 77:11 ‫ חלותי‬zie ‫ חלל‬III. ‫ "חלי־כתם‬een gouden sieraad; pl ‫= "חלאים‬
‫ "חליים‬Hoogl 7:2; vgl. ‫ חליה‬Hos 2:15;
‫ חלה‬f brood, broodkoek; cs ‫חלת‬, pl ‫חלות‬
II. nloc Chali in Aser Joz 19:25
en ‫ ;חלת‬Ex 29:2‡

120
‫ח‬
‫חלי‬D f ziekte; P ‫ 'חלי‬, sf ‫חליו‬, Jer 10:19 ‫חלי‬D op de zwakke;
'mijn ziekte' = ‫ ;חליי‬pl ‫חליים‬D , sf ‫חלי' נו‬D Ps 10:10 K ‫ ונפל בעצומיו חלכאים‬dan vallen
Jes 53:4 Deut 7:15‡; Pr 6:2 ‫חלי רע‬D bitter lijden in zijn klauwen de zwakken; Q ‫חיל כאם‬
het leger der vermoeiden;
‫ חליה‬f juwelen, halssieraad; sf ‫חליתה‬
Ps 10:14 ‫ עליך י "עזב ח 'לכה‬op u verlaat zich
Hos 2:15; zie ‫"חלי‬
de zwakke
‫ חליל‬I. m fluit; pl ‫ "חללים‬, ‫ "חלילים‬Jer 48:36
beide vormen; 1Sam 10:5;1Kon 1:40 ‫מחללים‬ ‫ חלל‬vier betekenissen: 1) ontwijden, 2)
beginnen, 3) doorboren, 4) fluit spelen;
‫ ב "חללים‬spelend op de fluiten; zie ‫;חלל‬
I.ni ontwijd worden of raken; pf P ‫נחל‬,
Jes 5:12 Jes 30:29†
II. adj profaan, onheilig, verfoeilijk; zie ‫נחלת‬, ‫נ "ח 'לו‬, ipf ‫תחל‬, ‫ יחל‬P ‫י 'חל‬, ‫;ואחל‬
inf ‫החל‬, sf ‫ ;החלו‬Lev 21:4 Lev 21:9 Jes 48:11
‫חלילה‬, vgl. ‫חל‬
Eze 7:24 Eze 20:9 Eze 20:14 Eze 20:22 Eze 22:16
‫ חלילה‬f het zij ver van (mij)! gevolgd door ‫ל‬ Eze 22:26 Eze 25:3†
en ‫' מן‬ver van' pi ontwijden, profaneren; als eerste
Gen 44:7 ‫;ח 'לילה ל "עבדיך מ "עשות כדבר הזה‬ genieten van vgl.betekenis II; pf ‫ חלל‬,
‫חללת‬, ‫ חללו‬P ‫ ;ח 'ללו‬sf ‫ חללו‬Deut 20:6,
Gen 44:17 ‫ ;ח 'לילה לי מ "עשות זאת‬met ‫להו‬# ‫ ;חל‬ipf ‫יחלל‬, sf ‫ו "אחללך‬, ‫יחללנו‬
dagesj ‫ לי‬i.v.m. nadruk; Deut 20:6, ‫ תחללנו‬Deut 28:30; inf ‫ ;חלל‬pt
1Sam 12:23 ‫ח 'לילה לי מ "חטא ליהוה‬ ‫מחלל‬, ‫ ;מחללים‬Gen 49:4 het vaderlijk bed;
met ‫' אם‬ik zweer dat ik beslist niet zal'; zie Eze 24:21 de tempel;
‫ אם‬in eedformules: pu ontwijd; ‫חלל‬# ‫ מ‬Eze 36:23
1Sam 24:7 ‫עשה‬C ‫חלילה לי מיהוה אם־א‬ hi laten ontwijden; ipf 1 ‫ אחל‬Eze 39:7; ipf
‫;את־הדבר הזה‬ 3m juss ‫ לא יחל‬Num 30:3 een gelofte niet
Job 27:5 ‫חלילה לי אם־אצדיק אתכם‬ nakomen; overige hifil-vormen: beginnen;
‫ "חליפה‬f wisseling; sf ‫ "חליפתי‬, pl ‫ "חליפות‬en II.hi beginnen; pf ‫ החל‬f ‫ה 'חלה‬, ‫; "החלותה‬
‫; "חלפות‬ ipf ‫יחל‬, ‫אחל‬, ‫ו 'יחל‬, ‫וי 'חלו‬, ‫ ;ותחלינה‬imp
aflossing, nieuwe bemanning en inf ‫החל‬, sf ‫ החלם‬hun beginnen;
1Kon 5:28;Job 14:14 Job 10:17; Num 17:11‡ ;
andere (betere) kleding Gen 45:22 ho begonnen worden; pf ‫' הוחל‬men begon'
Re 14:12+;2Kon 5:5+; Gen 4:26;
verbetering Ps 55:20 ‫' אין "חליפות למו‬ze zijn III.q doorboord, gewond zijn; pf ‫חלל‬
niet te verbeteren' Ps 109:22; ‫ חלותי‬Ps 77:11;
pi verwonden; pt pl+sf ‫ מחלליך‬Eze 28:9
‫ "חליצה‬f wat men aflegt: vgl. ‫; חלץ‬
pu verwond, doorboord zijn; pt pl cs
bovenkleed, wapens; sf ‫ "חליצתו‬pl
‫חללי חרב‬# ‫ מ‬Eze 32:26
‫יצותם‬
' ‫ ; "חל‬Re 14:19 2Sam 2:21†
po doorboren; pf ‫חללה‬ " Job 26:13 ; pt
‫ חלכה‬m zwak, vermoeid? ‫ מחללת‬Jes 51:9; pass ‫ מחלל‬Jes 53:5
Ps 10:8 ‫ עיניו לחלכה יצ 'פנו‬zijn ogen loeren doorboord (de man van smarten);

121
‫ח‬
IV.pi op de fluit spelen; pt ‫מחללים‬ Job 29:20, ‫ ות "חלף‬Gen 31:41, ‫ י "חליפו‬Jes 40:31
1Kon 1:40 Jes 41:1, ‫ ת "חליפם‬Ps 102:27, ‫ נ "חליף‬Jes 9:9, sf

‫ חלל‬adj doorboord; f ‫ "חללה‬pl ‫ "חללים‬cs ‫ וי "חליפנו‬Lev 27:10; imp ‫ וה "חליפו‬Gen 35:2
II.q doorboren; pf ‫חלפה‬% Re 5:26; ipf sf
‫חללי‬, ‫ חלליך‬dodelijk getroffen Gen 34:27,
gesneuveld Deut 21:1; ‫ תחלפהו‬Job 20:24†
onheilig Eze 21:30, onteerde Lev 21:7 Lev 21:14 ‫ חלף‬I. prep in plaats van, in ruil voor
Num 18:21;
‫ חלם‬I.q dromen; pf ‫חלם‬, P ‫למתי‬% ‫ ;ח‬ipf
II. nloc Chelef in Naftali Joz 19:33
‫י "חלם‬, ‫ ויחלמו‬P ‫ ;י "ח 'למון‬pt ‫ ;חלם‬Gen 28:12
Gen 37:5 Dan 2:1; ‫ חלץ‬I.q uittrekken; pf ‫ חלץ‬Hos 5:6 zich
hi laten dromen (vragen om een advies); pt onttrekken, ‫חלצה‬% Deut 25:9; ‫חלצו‬% Klaagl 4:3
‫ מחלמים‬Jer 29:8 laten dromen of: ‫חלמים‬ ipf ‫ ת "חלץ‬Jes 20:2; pp ‫חלוץ‬, cs ‫ "חלוץ‬, mm
dromen; ‫ "חלוצים‬, ‫ ; "חלוצי‬Klaagl 4:3 de borst
II.q sterk, gezond worden; ipf ‫יחלמו‬ tevoorschijn halen; Deut 25:9 Jes 20:2 schoen
Job 39:4; uitdoen; Deut 25:10 ‫ "חלוץ הנעל‬uitgetrokken
hi gezond maken; ipf+sf ‫ תחלימני‬Jes 38:16 wat de schoen betreft = ongeschoeid;
pi losrukken, redden, bevrijden; pf ‫חלצת‬
‫ חלם‬nm Chelem Zach 6:14; = ‫חלדי‬
Ps 116:8, ‫ וחלצו‬Lev 14:40; ipf ‫ יחלץ‬Job 36:15,
‫ חלמה‬nloc naar Helam, zie ‫חילם‬ ‫ ואחלצה‬Ps 7:5, sf ‫ יחלצני‬2Sam 22:20
‫ חלמות‬f eiwit? postelein? Job 6:6† =Ps 18:20, ‫ יחלצם‬Ps 34:8; imp ‫ חלצה‬Ps 6:5,
‫ וחלצני‬Ps 140:2; inf ‫ חלץ‬Lev 14:43;
‫ חלמיש‬m vuursteen, kiezel; ‫ צור החלמיש‬de
II.q bewapenen, toerusten; pp ‫חלוץ‬, cs
harde rots; Deut 8:15; cs ‫ חלמיש‬Deut 32:13
‫ "חלוץ‬, pl ‫ "חלוצים‬, cs ‫ ; "חלוצי‬Num 32:21‡
‫ מחלמיש צור‬uit de harde steen; Ps 114:8
Jes 15:4 ‫ חלצי מועב ?= "חלוצי מואב‬de
Jes 50:7 Job 28:9†
lendenen (kracht) van Moab
‫ חלן‬nm Chelon, vader van Eliab; Num 1:9 ni zich toerusten; ipf ‫ נחלץ‬Num 32:17,
Num 2:7 Num 7:24 Num 7:29† ‫חלצון‬% ‫ י‬Ps 60:7 Ps 108:7, ‫ יח 'לצו‬Spr 11:9, ‫חלצו‬% ‫ת‬
‫ חלן‬nm Holon; zie ‫חלון‬ Num 32:20; imp ‫חלצו‬% ‫ ה‬Num 31:3 pt ‫חלץ‬C ‫נ‬
Num 31:3 Spr 11:8;
‫ חלף‬I.q voorbijglijden, verdergaan, hi wapenen, sterken; ipf ‫ י "חליץ‬Jes 58:11
overschrijden; pf ‫ חלף‬Jes 8:8 Hab 1:11
Hoogl 2:11 P ‫ חלף‬Ps 90:6, ‫ חלפת‬1Sam 10:3, ‫ חלץ‬I. m lendenen; P ‫חלץ‬, du P ‫ "חלצים‬, sf
‫חלפו‬% Jes 24:5 Job 9:26; Ps 90:6 weer opschieten; ‫ "חלציך‬, ‫ ; "חלציו‬Gen 35:11‡; zetel van de
ipf ‫ י "חלף‬Jes 2:18 Ps 90:5 Job 4:15+, ‫י "ח 'לפו‬ mannelijke kracht;
Ps 102:27; Jes 15:4 ‫? "חלוצי מואב‬lees ‫ חלצי‬de kracht
pi wisselen (zich omkleden); ipf ‫ויחלף‬ van Moab;
Gen 41:14 2Sam 12:20; II. nm Cheles, 1. aanvoerder onder David
hi wisselen, veranderen, vervangen; pf 2Sam 23:26; 2. zoon van Azarja, P ‫חלץ‬,
‫חלף‬C ‫ ה‬Gen 31:7; ipf ‫ י "חליף‬Job 14:7, ‫ת "חליף‬

122
‫ח‬
1Kron 2:39; 3. een Peloniet? 1Kron 11:27 ‫לקה‬# ‫ "ח‬f verdeling, indeling; cs ‫לקת‬# ‫"ח‬
1Kron 27:10 2Kron 35:5†

‫ חלק‬I.q glad zijn; pf ‫ חלק‬Hos 10:2 ‫ חלקה‬I. f deel / glad stuk; cs ‫חלקת‬, sf
bedriegelijk, ‫חלקו‬% Ps 55:22 (gladde ‫ ;חלקתי‬1. stuk grond, akker Gen 33:19
praatjes); 2Sam 14:30 Ruth 2:3‡;2. glad stuk van de hals
hi glad maken, pletten / vleien; pf ‫חליק‬C ‫ה‬ Gen 27:16; 3. gevlei, gladde praatjes Spr 6:24
Ps 36:3, ‫ח 'ליקה‬C ‫ ה‬Spr 2:16 Spr 29:5; ipf ‫י "חליקון‬ ‫;חלקת לשון‬
Ps 5:10; pt ‫ מ "חליק‬Jes 41:7; II. nloc Chelkat; zie ‫חלקת‬
II.q verdelen, verloten; pf ‫חלק‬, ‫חלקו‬% ; ipf ‫ חלקי‬gent van Chelek, Chelekieten Num 26:30
‫י "חלק‬, ‫ וי "חלקו‬P ‫ ;י "ח 'לקו‬sf ‫ותחלקם‬,
‫ ;ויחלקום‬imp ‫ ;חלקו‬inf ‫ ; "חלק‬pt ‫;חלק‬ ‫ חלקי‬nm Chelkai, priester, familiehoofd van
Joz 14:5 Neh 9:22‡ Merajot Neh 12:15†
ni verdeeld worden, zich verdelen; ipf ‫ חלקיה‬nm Chilkia, ook ‫ ;חלקיהו‬1.
‫ יחלק‬Gen 14:15‡, ‫ י 'חלק‬Job 38:24; ‫תחלק‬ hogepriester 2Kon 22:8+;2Kron 34:9+; 2. vader
Num 26:53; van Eliakim 2Kon 18:18+;Jes 22:20 Jes 36:3+; 3.
pi delen, verdelen; pt ‫חלקו‬, ‫חלקתם‬, vader van Jeremia Jer 1:1; 4. vader van
sf:2m+3mm ‫ ;חלקתם‬ipf ‫יחלק‬, ‫וי 'חלק‬, Gemarja Jer 29:3; 5. vader van Azarja Ezr 7:1
‫תחלק‬, ‫אחלק‬, ‫ ;יחלקו‬imp ‫חלק‬ 1Kron 9:11; 6. priester bij Nehemia Neh 8:4
pu verdeeld worden; pf ‫חלק‬# Jes 33:23 Neh 12:7 Neh 12:21; 7. vader van Seraja
Zach 14:1; ipf ‫לק‬% ‫ח‬# ‫ ת‬Am 7:17; Neh 11:11 1Kron 5:39; 8. zoon van Sallum
hi delen, zijn deel krijgen; inf ‫לחלק‬ 1Kron 6:30
Jer 37:12
‫ "חלקלקות‬f glibberige plek Jer 23:12 Ps 35:6;
hitp onder elkaar verdelen; pf ‫והתחלקו‬
gladde, sluwe praatjes Dan 11:21 Dan 11:34
Joz 18:5
‫ חלקת‬nloc Chelkat, levietenstad in Aser
‫ חלק‬nm I.deel; sf ‫חלקי‬, pl ‫ "חלקים‬, sf Joz 19:25 Joz 21:31 ‫ חלקת־הצורים‬Chelkat
‫ ;חלקיהם‬deel, aandeel, verdeling; Job 17:5 Hassurim 2Sam 2:16
Joz 18:5‡;
stuk grond 2Kon 9:10‡;
II. gladheid (van lippen: vleierij) Spr 7:21; ‫ חלש‬q onderwerpen, zwak maken / zwak
III. nm Chelek, zoon van Gilead Num 26:30‡ zijn; ipf P ‫לש‬% ‫ח‬C ‫וי‬, Job 14:10 krachteloos
gent ‫חלקי‬ liggen; ‫ וי "חלש‬Ex 17:13 onderwerpen; pt
‫ חלש‬Jes 14:12 onderwerper
‫לק‬# ‫ ח‬adj glad; zie ‫חלוק‬
‫ חלש‬adj zwak, zwakkeling Joël 4:10†
‫ חלק‬adj glad; art ‫החלק‬, pl cs ‫חלקי‬, ff
‫ ; "חלקות‬kaal, glad, onbehaard Gen 27:11‡; ‫ חם‬I. adj warm, heet; pl ‫ ;חמים‬Joz 9:12; vgl.
glad, vleiend, bedrieglijk Eze 12:24‡; ‫"חלקות‬ ‫' חמה‬hitte, zon', ‫ חם‬en ‫;חמם‬
gladde praatjes Jes 30:10 Spr 5:3 ; ‫"חלקות‬ II. m schoonvader; sf ‫ חמיך‬Gen 38:13, ‫חמיה‬
Dan 11:32 Gen 38:25 1Sam 4:19+;
III. nm Cham, zoon van Noach Gen 5:32

123
‫ח‬
Gen 6:10 Gen 7:13 Gen 9:18+; Gen 9:22 ‫ חמדן‬nm Chemdan, zoon van Disan Gen 36:26;
Gen 10:1+;1Kron 1:4+;1Kron 4:40 1Kron 1:41 ‫חמרן‬
IV. daarvan afgeleid: Egypte Ps 78:51 ‫ חמה‬I. f woede, toorn, grimmigheid; cs
Ps 105:23+;Ps 106:22
‫ "חמת‬, sf ‫ "חמתי‬,‫ ; "חמתו‬Gen 27:44; gif (van
‫ חם‬m I. m hitte Gen 8:22 Jer 17:8 Job 24:19; zie slangen e.d.) Deut 32:24 Job 6:4; gloed (van
‫ חמם‬q inf; wijn) Hos 7:5;
II. adj warm, vers 1Sam 21:7 ?lees ‫?חם‬ II. f boter Job 29:6, zie ‫חמאה‬
‫ חמא‬dikworden van melk; zie ‫' חמאה‬boter'; ‫ חמה‬f warmte, gloed; sf ‫ ;חמתו‬fig. de zon
Job 38:30 ‫? יתח 'מאו = כאבן מים יתח 'באו‬ tegenover de bleke maan ‫ ;הלבנה‬Jes 24:23
zie ‫חבא‬ Jes 30:26 Jes 30:26 Ps 19:7 Job 30:28 Hoogl 6:10†

‫ חמא‬I. f woede, grimmigheid Dan 11:44; zie ‫ חמואל‬nm Chammuël, zoon van Misma
‫;חמה‬ 1Kron 4:26†
II. f room Job 29:6; zie ‫חמאה‬ ‫ חמוד‬m schoonheid, lieflijkheid; zie ‫חמד‬
‫ חמאה‬f boter, dikke room; cs ‫;חמאת‬ pp, ‫מדה‬# ‫ ; "ח‬sf ‫ "חמודו‬Ps 39:12
Gen 18:8‡
‫ "חמודה‬f kostbaarheid; zie ‫מדה‬# ‫"ח‬
‫ חמד‬q begeren; pf ‫חמד‬, ‫חמדו‬% , ‫ ; "חמדתם‬ipf ‫ "חמוטל‬nf Chamutal, vrouw van Josias;
‫יחמד‬, ‫תחמד‬, sf ‫ואחמדם‬, ‫ ;ונחמ 'דהו‬pp 2Kon 23:31 2Kon 24:18 Jer 52:1 K ‫† "חמיטל‬
‫ חמוד‬begeerd, begerenswaardig, zie
‫מדה‬# ‫ "ח‬, ‫ חמוד‬Ex 20:17 Deut 5:21 Dan 11:38‡; ‫ חמול‬nm Chamul, zoon van Peres Gen 46:12;
ni begeerlijk, lieflijk, aangenaam zijn; pt gent ‫ "חמולי‬van Chamul Num 26:21
‫ נחמד‬Gen 2:9 Gen 3:6 Spr 21:20 ‫ נחמדים‬Ps 19:11 ‫ חמון‬nloc Chammon; vgl. Baäl-Chammon;
vgl. ‫ ;חמן‬1. in Aser Joz 19:28; 2. in Naftali
pi begeren; pf ‫ חמדתי‬Hoogl 2:3 1Kron 6:61

‫ חמד‬m I. m lieftalligheid; attributief: ‫ חמוץ‬m pnderdrukker? Jes 1:17; vgl. ‫חמץ‬
begeerlijk, schoon; Jes 32:12 Eze 23:6 Eze 23:12
‫ חמוץ‬adj helrood; cs ‫ "חמוץ בגדים‬Jes 63:1
Eze 23:23 Am 5:11†;
helrood gekleed; †
II. m bruisende rode wijn Jes 27:2, zie ‫חמר‬
‫ חמוק‬m bocht, wending; pl cs ‫"חמוקי‬
‫מדה‬# ‫ "ח‬f iets kostbaars; ook ‫ "חמודה‬, pl Hoogl 7:2†
‫מדות‬# ‫ "ח‬, ‫ "חמודות‬, ‫מדת‬# ‫ ; "ח‬kostbaarheden,
(spijzen, kleren enz.) Gen 27:15 Dan 9:23+ ‫ "חמור‬I. m ezel; ook ‫ ; "חמר‬pl ‫ "חמורים‬, du
‫ ; "חמרתים‬sf ‫ "חמורו‬Gen 12:16 Gen 22:3 Re 15:16;
‫ חמדה‬f de begeerte, wat men begeert; cs coll Gen 32:6; ezelin doorgaans ‫אתון‬
‫ ;חמדת‬iets kostbaars, begeerlijks 1Sam 9:20; II. nm Chamor Gen 33:19‡
het begeren: 2Kron 21:20 ‫ בלא חמדה‬zonder
dat het iemand speet ‫ חמות‬f schoonmoeder; sf ‫ "חמותך‬, ‫; "חמתה‬
Mi 7:6;Ruth 1:14-Ruth 3:17†

124
‫ח‬
‫ חמות־דאר‬nloc Chammot-Dor in Naftali ‫ חמץ‬I.q gezuurd worden (met zuurdesem); pf
Joz 21:32; = ‫ חמת‬Joz 19:35 ‫ חמץ‬Ex 12:39 Ex 13:3; ipf P ‫ יחמץ‬Ex 12:34; inf
sf ‫חמצתו‬# Hos 7:4 'tot het gedesemd is'
‫ חמט‬m hagedis Lev 11:30 (onrein) †
hi desemen; pt pass? ‫ מחמצת‬Ex 12:19+,
‫חמטה‬# nloc Chumta in Juda Joz 15:54 waar zuurdesem in zit
‫ חמי‬m schoonvader; zie ‫חם‬ hitp verzuurd, wrevelig raken; ipf ‫יתחמץ‬
Ps 73:21;
‫ "חמיטל‬nf Chamutal zie ‫"חמוטל‬
II.q geweld plegen; vgl. ‫ ;חמס‬pt ‫חומץ‬
‫ חמיץ‬adj gekruid - voedsel gemengd met Ps 71:4
zoutkruiden Jes 30:24†
‫ חמץ‬m zuurdeeg, wat gegist is, zie ‫;חמץ‬
‫ "חמישי‬adj num vijfde Gen 1:23, zie ‫חמש‬ Ex 12:15‡
‫ חמל‬q ontzien, medelijden hebben/krijgen; pf ‫ חמץ‬m azijn (lichtzure wijn); Num 6:3 Ps 69:22
‫חמל‬, ‫חמלת‬, ‫חמלתי‬, ‫ חמלתם‬1Sam 23:21; Spr 10:26 Spr 25:20 Ruth 2:14†
ipf ‫יחמל‬, ‫תחמל‬, ‫אחמל‬, ‫יחמלו‬, ‫תחמלו‬
P ‫ לא יחמל ;תח 'מולו‬zonder erbarmen
‫חמצה‬# gezuurd, zie ‫ חמץ‬q inf sf Hos 7:4
‫ד־חמצתו‬
# ‫ ע‬tot het gedesemd is
Jes 30:14‡; Ex 2:6
zij raakte vertederd; inf
‫ חמלה‬Jes 63:9 Gen 19:16; inf ‫חמלה‬# ‫ ל‬Eze 16:5 ‫ חמק‬q terugtrekken, afbuigen, wegzwenken;
pf ‫ חמק‬Hoogl 5:6; †
‫ חמלה‬f medelijden, zie ‫ חמל‬q inf
hitp zich onttrekken, aarzelen (zigzaggen?)
‫ חמם‬q heet zijn, worden Eze 24:11; zie ook ipf 2f ‫ תתחמקין‬Jer 31:22†
‫ יחם‬bronstig zijn; pf ‫חם‬, ‫ ;חמותי‬ipf ‫יחם‬,
‫ ;יחם‬inf ‫ כחם היום‬Gen 18:1 'bij het heet-zijn ‫ חמר‬I.q gisten, borrelen, schuimen (zee,
wijn); pf ‫ חמר‬Ps 75:9 ipf ‫ יחמרו‬Ps 46:4
van de dag';
poalal pf ‫חמרמרו‬D Job 16:16 Klaagl 2:11 in
ni gloeiend, heet; pt ‫ נחמים‬Jes 57:5 ;
beroering zijn, P ‫חמר 'מרו‬D Klaagl 1:20;
pi verwarmen; ipf ‫ תחמם‬Job 39:14
Job 16:16 rood kleuren? (verband met ‫חמר‬
hitp zich warmen; ipf ‫מם‬% ‫ יתח‬Job 31:20
'rode wijn'?
‫ חמן‬m wierookaltaar (voor Baäl-Chammon); II.q teren, met teer of pek insmeren; pf
pl ‫חמנים‬, sf ‫ חמניכם‬Lev 26:30 Jes 17:8 Jes 27:9 ‫ ותחמרה‬Ex 2:3 met pek insmeren
Eze 6:4 Eze 6:6 2Kron 14:4 2Kron 34:4 2Kron 34:7†
‫ חמר‬m pek, asfalt Gen 11:3 Gen 14:10 Ex 2:3†
‫ חמס‬q geweld of onrecht plegen; pf ‫חמסו‬%
Eze 22:26 Sef 3:4; ipf‫ יחמס‬Job 15:33 Klaagl 2:6, P ‫ חמר‬m rode wijn; P ‫ חמר‬Deut 32:14; Jes 27:2 =
‫( חמד‬zo in BHS)
‫ תח 'מסו‬Jer 22:3 Job 21:27; pt ‫ חמס‬Spr 8:36†
ni geweld ondergaan; pf ‫ נחמסו‬Jer 13:22† ‫ חמר‬I. m hoop; chomer pl ‫חמרים‬D Ex 8:10
Lev 27:16;droge maat, 10 efa; een chomer of
‫ חמס‬m geweld; cs ‫ "חמס‬, sf ‫ "חמסי‬, pl
kor is tussen 200 en 400 liter;
‫ ; "חמסים‬geweld, onrecht Gen 6:11‡;
II. m het schuimen van de zee Hab 3:15, zie
Gen 16:5 ‫ "חמסי עליך‬het onrecht mij
‫;חמר‬
aangedaan is aan u te wijten?

125
‫ח‬
III. m leem, pottenbakkersklei Jes 29:16 in de gratie vallen, behagen Gen 6:8; vaak bij
Job 13:12; slijk Jes 10:6 verzoek of smeekbede, oosters 'alstjeblieft';
Est 8:5 Gen 6:8;
‫ חמרן‬nm Chamran, zie ‫חמדן‬
II. m schoonheid, gratie; attributief:
‫ חמש‬I.q in groepen, als een leger geordend; liefelijk, Spr 5:19 Spr 11:16 Spr 31:30‡;
(in 5 groepen: voorhoede, achterhoede, III. nm Chen Zach 6:14; of ?lees ‫' לחן‬als
midden en twee flanken); pp ‫משים‬# ‫"ח‬ gunst'; of ?lees ‫ולבן־צפניה‬
Ex 13:18 Joz 1:14 Joz 4:12 Re 7:11; Num 32:17 ‫חשים‬#
?lees ‫משים‬# ‫;ח‬ ‫ חנדד‬nm Chenadad Ezr 3:9 Neh 3:18 Neh 3:24
Neh 10:10†
II.pi een vijfde deel heffen; pf ‫וחמש‬
Gen 41:34 ‫ חנה‬q zich neerleggen, gaan rusten Re 19:9;
kamp opslaan, legeren Gen 26:17 Gen 33:18; pf
‫ חמש‬num vijf; m ‫ "חמשה‬, cs ‫ "חמשת‬, f
‫ "חמשים ;חמש‬vijftig; groep van 50 man ‫חנה‬, ‫חניתי‬, ‫ ;חנו‬ipf ‫וי' חן‬, ‫ ת "חנה‬Ps 27:3,
2Kon 1:9; sf ‫ "חמשיך‬, enz.; adj ‫ "חמישי‬vijfde
‫ י "חנו‬P ‫וי "חנון‬, ‫ת "חנו‬, ‫ ונ "חנה‬Ezr 8:15; imp
Gen 1:23‡
‫ "חנה‬, ‫ ; "חנו‬inf ‫ "חנות‬, ‫ב "חנת‬, sf ‫ "חנתנו‬,
‫ ל "חנתכם‬Deut 1:33 om u te legeren; pt ‫חנה‬,
‫ חמש‬I. m vijfde deel Gen 47:26 of lees: ‫חונה‬, P sf ‫ חנך‬Ps 53:6 uw belegeraar,
‫ ;לחמש‬zie ‫ חמש‬pi inf; belager; ‫חנים‬, ‫ חונים‬Num 2:12
II. m onderbuik Gen 47:26 2Sam 2:23 2Sam 3:27
2Sam 4:6 2Sam 20:10†
‫ חנה‬f Hanna, moeder van Samuel 1Sam 1:2‡
‫ "חמשים‬num vijftig 2Kon 1:9, zie ‫חמש‬ ‫ "חנוך‬nm Henoch, Enoch, Chanoch, 1. zoon
van Kaïn Gen 4:17-Gen 5:24,1Kron 1:3; 2. zoon
‫משים‬# ‫ "ח‬Ex 13:18 toegerust, geordend als een van Ruben Gen 46:9 Ex 6:14 Num 26:5;1Kron 5:3;
leger, zie ‫חמש‬ gent ‫ "חנכי‬de Chanokieten Num 26:5; 3. zoon
‫ "חמשית‬adj vijfkantig, vijfhoekig 1Kon 6:31 van Midjan Gen 25:4 1Kron 1:33
‫ "חמת‬nloc Hamat, 1. in Syrië aan de Orontes ‫ חנון‬adj genadig, barmhartig Ex 22:26‡
; ook ‫ ; "המת רבה‬2. ‫"חמת צובה‬
2Kon 14:28‡ ‫ חנון‬nm Chanun, 1. koning van de
Hamat-Soba 2Kron 8:3+,2Sam 8:9 Ammonieten, 2Sam 10:1+;1Kron 19:2+ 2.
‫ חמת‬f waterzak; art ‫החמת‬, cs ‫חמת מים‬ hersteller van de Dalpoort Neh 3:13; 3. andere
Gen 21:14-Gen 21:19† hersteller Neh 3:30

‫ חמת‬nloc Chammat, 1. in Naftali Joz 19:35 = ‫ "חנות‬f gewelf; pl ‫ניות‬# ‫ "ח‬Jer 37:16†; later:
‫ ;חמות־דאר‬2. 1Kron 2:55 Chimat? winkel

‫ חמת־דאר‬nloc Chamot-Dor, zie ‫ חנט‬I.q balsemen (lichaam); ipf ‫ ;ויחנטו‬inf
‫חמות־דאר‬ ‫ ; "חנט‬Gen 50:2 Gen 50:26; †;
II.q laten rijpen (opzwellen, kleuren?); pf
‫ חן‬I. m gunst, genade, welgevallen; Ex 12:36 ‫חן‬
‫חנטה‬% Hoogl 2:13†
‫ העם‬sympathie voor het volk Zach 4:7 (als
heilwens); Est 8:5; ‫ מצא חן‬genade vinden = ‫ טים‬#‫ "חנ‬m de balseming Gen 50:3†

126
‫ח‬
‫ חניאל‬nm Channiël, 1. vorst van Menasse po medelijden tonen; ipf ‫ יחננו‬Ps 102:15; pt
Num 34:23; 2. zoon van Ulla 1Kron 7:39† ‫ מחונן‬Spr 14:21
ho gunst of medelijden ondervinden; pf ‫ חן‬#‫י‬
‫ חניך‬adj geoefende soldaat; pl sf ‫"חניכיו‬
Jes 26:10 Spr 21:10;
Gen 14:14†; zie ‫' חנך‬inwijden'
hitp om genade smeken; pf ‫התחננתה‬,
‫ "חנינה‬f gunst, genade, erbarmen Jer 16:13† ‫התחננתי‬, ‫ והתחננו‬1Kon 8:33+; ipf ‫יתחנן‬
‫ "חנית‬f speer; sf ‫ "חניתו‬, P ‫ ; "חניתך‬pl ‫ "חניתים‬, 2Kon 1:13 , P ‫ תתחנן‬Job 8:5, ‫ אתחנן‬Deut 3:23
sf ‫ ; "חניתתיהם‬1Sam 13:19‡ Ps 30:9, ‫ אתחנן־‬Job 19:16 inf ‫להתחנן‬
Gen 42:21, sf ‫ בהתחננו‬Est 4:8 ;
‫ חנך‬q inwijden; pf sf ‫ "חנכו‬Deut 20:5 als eerste
II.q stinken pf ‫נתי‬ ' ‫ ח‬Job 19:17
gebruiken; ipf ‫ ויחנכו‬1Kon 8:63 2Kron 7:5
tempel, sf ‫ יחנ 'כנו‬Deut 20:5; imp ‫ "חנך‬Spr 22:6 ‫חנן‬ I. nm Chanan, 1. aanvoerder van David
'inwijden in goed gedrag, oefenen'; 1Kron 11:43; 2. anderen Ezr 2:46 Neh 7:49+
vgl. ‫חניך‬ II. nloc ‫ בית־חנן‬Bet-Chanan 1Kon 4:9

‫ כה‬#‫ "חנ‬f inwijding; cs ‫ כת‬#‫ "חנ‬Num 7:10+;Ps 30:1; ‫ "חננאל‬nloc Chananeël, toren in Jeruzalem;
Dan 3:2+;Ezr 6:16+;Neh 12:27 2Kron 7:9† Jer 31:38 Zach 14:10 Neh 3:1 Neh 12:39†

‫ "חנכי‬gent van Henoch, de Henochieten ‫ "חנני‬nm Chanani, 1. profeet, vader van Jehu
Num 26:5 1Kon 16:1+;2Kron 16:7 2Kron 19:2 2Kron 20:34;
2.
broer van Nehemia Neh 1:2 Neh 7:2; 3. zanger
‫ חנם‬adv vergeefs, voor niets; zonder reden of
Neh 12:36; 4. zoon van Heman 1Kron 25:4
aanleiding 1Sam 19:5 Job 2:3‡; zonder
1Kron 25:25; 5. zoon van Immer Ezr 10:20
beloning, om niet, gratis Gen 29:15‡; zonder
te betalen Num 11:5‡ ‫ "חנניה‬nm Chananja, ook ‫ "חנניהו‬, 1. valse
profeet Jer 28:1+; 2. gezel van Daniël,
‫ "חנמאל‬nm Chanameël, zoon van Sallum
Dan 1:6+; 3. grootvader van Jiria Jer 37:13; 4.
Jer 32:7 ? = ‫"חננאל‬
zoon van Zerubbabel 1Kron 3:19 1Kron 3:21; 5.
‫ "חנמל‬f vorst of ijzel; P ‫"חנ 'מל‬ Benjaminiet 1Kron 8:24; 6. zoon van Heman
(i.v.m.vruchtschade) Ps 78:47† 1Kron 25:4 1Kron 25:23; 7. vader van Sidkiahu
‫ חנן‬I.q begunstigen, genadig zijn, erbarmen; Jer 36:12; 9. legeroverste 2Kron 26:11; 10.
pf ‫ חנן‬Gen 33:5, ‫ חנתי‬Ex 33:19 Job 19:17, P anderen Ezr 10:28‡
‫ חננו‬Klaagl 4:16; sf: 3m+1 ‫ חנני‬2Sam 12:22; ipf ‫ חנס‬nloc Chanes in Egypte Jes 30:4†
‫יחן‬, ‫חנן‬C ‫י‬, ‫וי' חן‬, ‫תחן‬, ‫אחן‬, sf ‫יחנך‬
Gen 43:29, ‫תחנם‬, ‫חננו‬# ‫וי‬, ‫יחנך‬ # ‫ ו‬Num 6:25, ‫ חנף‬q goddeloos, ontwijd, verontreinigd zijn;
pf ‫חנפה‬% Jes 24:5, ‫ חנפו‬Jer 23:11; ipf ‫חנף‬C ‫ת‬
‫ ויחננו‬Mal 1:9; imp ‫חנני‬, ‫חננו‬, ‫ ני‬#‫חנ‬, ‫;חנונו‬
Jer 3:1 Jer 3:9 Ps 106:38, P ‫חנף‬C ‫ ת‬Mi 4:11; inf abs
inf abs ‫ חנון‬Jes 30:19, cs ‫חנות‬, sf ‫ל "חננכם‬,
‫ חנוף‬Jer 3:1
‫ לחננה‬Ps 102:14;
hi ontwijden, bewegen tot afvalligheid; ipf
ni geen vormen; pf 2f ‫ נחנת‬Jer 22:23, zie
‫ י "חניף‬Num 35:33 Dan 11:32, ‫ ות "חניפי‬Jer 3:2,
‫ אנח‬ni;
‫ ת "חניפו‬Num 35:33
pi aangenaam maken; ipf ‫ יחנן‬Spr 26:25

127
‫ח‬
‫ חנף‬m godvergeten, huichelaar, goddeloze; pl ‫ חסות‬f toevlucht, het schuilen (bij iemand);
‫ "חנפים‬, cs ‫ ;חנפי‬Jes 9:16‡ art ‫ החסות‬Jes 30:3†
‫ חנף‬m goddeloosheid, huichelarij Jes 32:6† ‫ חסיד‬m liefderijk, mild, getrouw;
vertrouweling, gunsteling; 'vroom'; f
‫ פה‬#‫ "חנ‬f goddeloosheid, huichelarij Jer 23:15†
‫ "חסידה‬, sf ‫ "חסידך‬P ‫ידך‬ ' ‫ "חס‬, pl ‫ "חסידים‬, cs
‫ חנק‬ni zich verhangen; ipf P ‫ ויח 'נק‬2Sam 17:23; ‫ "חסידי‬, sf ‫ "חסידיו‬Deut 33:8+

pi worgen; pt ‫ מחנק‬Nah 2:13 (leeuw) † ‫ "חסידה‬f ooievaar, (vroom maar onrein);
Lev 11:19 Deut 14:18 Jer 8:7 Zach 5:9 Ps 104:17
‫ חנת‬Job 19:17 ‫' ח 'נתי‬mijn stank', zie ‫ חנן‬II Job 39:13†
‫ חנתן‬nloc Channaton in Zebulon Joz 19:14† ‫ חסיל‬m sprinkhaan ('kaalvreter') 1Kon 8:37‡
‫ חסד‬I.hitp mildheid, liefde betrachten; ipf P ‫ "חסין‬adj sterk, machtig Ps 89:9†
‫ תתח 'סד‬2Sam 22:26 Ps 18:26;
II.pi beschimpen, schande spreken van; ipf ‫ חסל‬q verteren, kaalvreten; vgl. ‫ ;חסיל‬ipf sf
sf ‫ יחסדך‬Spr 25:10 ‫ יחסלנו‬Deut 28:38†

‫ חסד‬I. m goedheid, liefde, trouw; sf ‫חסדו‬, ‫ חסם‬q dichtstoppen; ipf ‫ תחסם‬Deut 25:4
muilkorven; pt f ‫ ;חסמת‬Eze 39:11 weg
enz.; pl ‫ "חסדים‬, cs ‫ ;חסדי‬liefde, gunst,
versperren
genade Gen 24:49 Ruth 1:8 Ps 5:8; verbondstrouw
Gen 24:12 1Kon 8:23; schoonheid Jes 40:6 ?lees ‫ חסן‬ni bewaard worden (als voorraad); vgl.
‫ "הדרו‬of ‫;חמדו‬ ‫ ;חסן‬ipf ‫ לא יחסן‬Jes 23:18†
II. m schandvlek, smaad Spr 14:34†; ‫ חסן‬adj sterk, machtig Am 2:9 Jes 1:31†
III. nm Chesed 1Kon 4:10†
‫ חסן‬m schat (overvloed) Jes 33:6 Jer 20:5 Eze 22:25
‫ "חסדיה‬nm Chasadja, zoon van Zerubabel Spr 15:6 Spr 27:24†
1Kron 3:20†
‫ חספס‬pu ruw, schilverig zijn; pt ‫חספס‬# ‫מ‬
‫ חסה‬q schuilen, zijn toevlucht nemen; pf Ex 16:14
‫ חסה‬Ps 64:11, ‫ "חסיתי‬Ps 7:2‡, ‫ ח 'סו‬Sef 3:12
Ps 37:40, 3f ‫ ח 'סיה‬Ps 57:2, 3pl ‫ ח 'סיו‬Deut 32:37 ‫ חסר‬q ontbreken, te weinig of minder hebben
; ipf ‫חסה‬C ‫י‬, ‫חסה‬C ‫ת‬, ‫חסה‬C ‫א‬, ‫חסו‬C ‫י‬, P / zijn, ontberen; pf ‫ חסר‬1Kon 17:16, ‫ח 'סרת‬,
‫ח 'סיון‬C ‫ י‬Ps 36:8; imp ‫ "חסו‬Re 9:15; inf ‫ל "חסות‬, ‫ ;ח 'סרו‬ipf ‫יחסר‬, P ‫ אחסר‬Ps 23:1; pl
‫ ;ול "חסת‬pt ‫חוסה‬, ‫חסה‬, ‫חוסים‬, ‫ ;חסים‬pt ‫יחסרו‬, ‫ ;יחסרון‬inf ‫ ;חסר‬pt zie ‫ חסר‬adj
Gen 18:28 Deut 15:8 Deut 2:7; (water) minder
pl cs ‫ חוסי בו‬Nah 1:7 Ps 2:12 die bij Hem
schuilen worden Gen 8:3
pi minder geven of minder doen zijn,
‫ חסה‬I. nm Chosa, poortwachter; 1Kron 16:38 ontzeggen; ipf ‫ ;ותחסרהו‬pt ‫ ;מחסר‬Ps 8:6
1Kron 26:10+;
Pr 4:8;
II. nloc Chosa in Aser Joz 19:29 hi tekort hebben Ex 16:18; onthouden,
ontzeggen Jes 32:6; pf ‫ ;החסיר‬ipf ‫יחסיר‬

128
‫ח‬
‫ חסר‬m gebrek, tekort; cs ‫ ; "חסר‬zie ook ‫חסר‬, ‫ חפזון‬m schrik, haast om weg te komen;
vormen vallen samen; Job 30:3 Spr 10:21 ‫ בחפזון‬overhaast, schielijk; Ex 12:11 Deut 16:3
Spr 28:22† Jes 52:12†

‫ חסר‬adj gebrek hebbend, cs ‫' "חסר‬met tekort ‫חפים‬# gent Chuppim, Gen 46:21 1Kron 7:12
aan'; 1Sam 21:16 ‫שגעים אני‬# ‫ "חסר מ‬heb ik 1Kron 7:15†
soms gebrek aan halve garen? Spr 6:32- ‫ חפן‬m handen; du ‫חפ 'נים‬, cs ‫חפני‬, sf ‫חפניו‬,
Spr 28:16; Pr 6:2
‫חפניך‬, ‫חפניכם‬, ‫ ;חפניו‬steeds: beide
‫ חסר‬m gebrek (aan); ‫ בחסר כול‬bij gebrek handen vol; Ex 9:8 Lev 16:12 Eze 10:2 Eze 10:7
aan alles; Deut 28:48 Deut 28:57 Am 4:6† Spr 30:4 Pr 4:6†

‫ חסרה‬nm Hasra 2Kron 34:22 = Charchas ‫ חפני‬nm Chofni, zoon van de priester Eli
‫ חרחס‬in 2Kon 22:14 1Sam 1:3

‫ חסרון‬m gebrek, wat ontbreekt Pr 1:15† ‫ חפף‬q hoedend bedekken, beschermen; pt
‫ חף‬adj onschuldig, rein Job 33:9† ‫ חפף‬Deut 33:12†

‫ חף‬m oever, zie ‫חוף‬ ‫ חפץ‬I.q behagen hebben; vgl. ‫ חפץ‬adj; pf
‫חפץ‬, 3f P ‫ ח 'פצה‬Ps 66:3, ‫חפצת‬, ‫חפצתי‬,
‫ חפא‬pi bedenken? heimelijk doen ? zie ‫;חפה‬ ‫פצנו‬% ‫ ;ח‬ipf ‫יחפץ‬, P ‫פץ‬% ‫יח‬, ‫תחפץ‬, P
ipf ‫ ויחפאו‬2Kon 17:9 zij hadden heimelijk ‫פץ‬% ‫תח‬, ‫ אחפץ‬P ‫פץ‬% ‫אח‬, P ‫ ;יח 'פצו‬inf ‫חפץ‬
dingen bedacht † Eze 18:23 ‫ החפח אחפץ‬zou ik echt behagen
‫ חפה‬q bedekken; pf ‫ חפו‬2Sam 15:30 Jer 14:3 hebben?; Gen 34:19 ; ‫ עד־שתחפץ‬Hoogl 2:7
Jer 14:4 Est 7:8; pp ‫ חפוי‬2Sam 15:30, cs ‫"חפוי‬ Hoogl 3:5 tot het haar behaagt;
‫ ראש‬Est 6:12†; II.q stijf, vast worden? ipf ‫ יחפץ‬Job 40:17
ni bedekt worden; pt ‫ נחפה‬Ps 68:14†; ‫ יחפץ זנבו כמו־ארז‬zijn staart staat stijf als
pi overtrekken, bedekken met bladgoud, een ceder
zilver, hout; pf ‫ הפה‬2Kron 3:5+; ipf ‫ויחף‬ ‫ חפץ‬m genoegen; sf ‫חפצו‬, ‫חפצי‬, pl ‫ "חפצים‬,
2Kron 3:7 ‫ ויחפהו‬2Kron 3:5+ † sf ‫ ; "חפציך‬behagen, genoegen 1Sam 15:22
‫חפה‬# I. f beschutting, baldakijn; sf ‫חפתו‬# , Ps 1:2‡; zorg, belang Job 21:21; zaak,
‫חפתה‬# ; Jes 4:5; bruidsvertrek Joël 2:16 Ps 19:6; aangelegenheid Pr 3:1 Jes 44:28 Jes 58:3;
II. nm Chuppa 1Kron 24:13 Ps 111:2 ‫ חפציהם‬hun noden? die er behagen
in scheppen?, zie ‫חפץ‬
‫ חפז‬q schrikken, haastig vluchten; ipf ‫יחפז‬
Job 40:23, ‫ תחפזו‬Deut 20:3; inf sf ‫בחפזי‬ ‫ חפץ‬adj verlangend, behagen scheppend; art
Ps 31:23 Ps 116:11, ‫ בחפזה‬2Sam 4:4, ‫ בחפזם‬Q ‫החפץ‬, f 1Kron 28:9 ‫ "חפצה‬, Jes 66:3 ‫חפצה‬, zie
2Kon 7:15; ‫ חפץ‬pf 3f P, pl ‫ "חפצים‬, cs ‫ "חפצי‬, sf
ni schielijk vluchten; pf P ‫פזו‬% ‫ נח‬Ps 48:6 ipf ‫ ;חפציהם‬Ps 111:2 die er behagen in hebben
P ‫ יחפזון‬Ps 104:7; pt ‫ נחפז‬1Sam 23:26 gehaast (= in Zijn werken) maar zie ‫ ;חפץ‬1Kon 21:6
om weg te komen ‫ אם־חפץ אתה‬als het je belieft; Ps 35:27
‫ "חפצי צדקי‬die verlangen naar Mijn

129
‫ח‬
gerechtigheid; en ‫ החפץ שלום עבדו‬die ni doorzocht worden; pf ‫ נחפשו‬Ob 6;
behagen schept in het heil van Zijn dienaar pi doorzoeken, onderzoeken; pf ‫וחפשו‬
1Kon 20:6, pf ‫ חפשתי‬ip.v. ‫ חשפתי‬Jer 49:10 ik
‫ חפצי־בה‬nf Chefsiba, moeder van koning
doorzoek Esau, vgl. Ob 6; ipf ‫ויחפש‬
Manasse 2Kon 21:1† ('Mijn welbehagen is in
Gen 44:12 Gen 31:35
haar')
pu zich laten zoeken = zich verbergen; ipf
‫ חפר‬I.q graven (een put, naar een schat ‫חפש‬# ‫ י‬Spr 28:12; pt ‫חפש‬# ‫ מ‬Ps 64:7 slim,
e.d.); pf ‫ וחפר 'תה‬Deut 23:13, ‫חפרתי‬, ‫חפרו‬% , heimelijk
sf ‫ ; "חפרוה‬ipf ‫ויחפר‬, ‫ואחפר‬, ‫יחפרו‬, sf hitp zich onherkenbaar maken, zich
‫ויחפרהו‬, enz.; pt ‫ ;חפר‬Gen 21:30 Ex 7:24 e.a.; vermommem; pf ‫ ;התחפש‬ipf ‫;יתחפש‬
Job 39:21 van paarden die ongeduldig met de 1Sam 28:8 1Kon 20:38 1Kon 22:30 Job 30:18
hoeven krabben; 2Kron 18:29 2Kron 35:22†
Jes 2:20 zie ‫' "חפרפרה‬mol';
II.q verkennen, zoeken pf ‫חפר‬, ‫וחפרת‬ ‫ חפש‬m plan, krijgslist Ps 64:7
Job 11:18; ipf ‫ ;יחפרו‬inf ‫ ;לחפר‬Deut 1:22 ‫ חפש‬pu vrijgelaten worden; pf P ‫ח 'פשה‬#
Joz 2:2 Joz 2:3;Job 11:18 goed rondkijken; Lev 19:20†
III.q zich schamen, beschaamd worden; ‫ חפש‬m rijdeken? Eze 27:20†
q pf ‫חפרה‬% Jes 34:23 P ‫חפרה‬, ‫ ;ח 'פרו‬ipf
‫ יחפרו‬Ps 35:4 P ‫ יחפרו‬Ps 34:6 Job 6:20; ‫חפשה‬# f vrijheid (gegeven aan een slavin)
Lev 19:20†
hi beschaamd staan of beschaamd doen
staan; pf ‫ החפיר‬Jes 33:9, ipf ‫ יחפיר‬Spr 13:5, ‫ חפשות‬f vrijheid; zie ‫חפשית‬
‫ תחפירי‬Jes 54:4 pt ‫ מחפיר‬Spr 19:26 ‫ חפשי‬adj vrij; pl ‫( ;חפשים‬niet langer slaaf)
'schandelijk'
Ex 21:2 Deut 15:12 e.a.; (vrij van belasting?)
‫ "חפר‬m mol ('graver'); zie ‫"חפרפרה‬ 1Sam 17:25

‫ חפר‬I. nloc Chefer, Kanaänitische ‫ חפשית‬f vrijplaats voor een melaatse? ‫בית‬
koningsstad Joz 12:17; ‫ החפשית‬2Kon 15:5 2Kron 26:21 afgezonderd
II. nm Chefer, zoon van Gilead Num 26:32 huis; †
gent ‫חפרי‬
‫ חץ‬m pijl; sf ‫חצי‬, pl ‫חצים‬, cs ‫חצי‬, sf ‫חציו‬,
‫ חפר‬nloc Chefer = ‫ ;גת החפר‬zie ‫גת‬ ‫ חציך‬en Ps 77:18 ‫ ; "חצציך‬1Sam 20:20‡ ;
‫ "חפרים‬nloc Chafaraim in Issachar Joz 19:19† ‫ ב "עלי־חצים‬Gen 49:23 boogschutters; met
werkwoord ‫' דרך‬aanleggen' Ps 64:4 Ps 58:8;
‫ חפרע‬nm Chofra of Chefra, farao Jer 44:30† en ‫' שלח‬afschieten' Ps 18:15
‫ "חפרפרה‬f rat? mol? Jes 2:20; ‫לחפר פרות‬ ‫ חצב‬q houwen, in steen uithakken; pf ‫חצב‬
lees ‫ ל "חפרפרות‬voor de ratten Jes 5:2, ‫חצבה‬% Spr 9:1, ‫ חצבת‬Deut 6:11 Jes 22:16,
‫ חפש‬q zoeken naar, zinnen op; ipf ‫יחפשו‬, ‫ חצבתי‬Hos 6:5 inhakken; ipf ‫ויחצב‬
‫נחפשה‬, sf ‫ ;תחפשנה‬Spr 2:4 Spr 20:27 2Kron 26:10, ‫ תחצב‬Deut 8:9; inf ‫ לחצב‬Jer 2:13
Klaagl 3:40 Ps 64:7 zoeken naar, zinnen op; 1Kron 22:2; pt ‫ חצב‬1Kon 5:29‡, cs ‫חצבי‬

130
‫ח‬
hakker van, niet bezittelijk; pl cs
Jes 22:16 Ps 103:15; ‫ "חציר גגות‬dakgras 2Kon 19:26
‫ ;חצבי‬pp ‫ חצובים‬Deut 6:11 Neh 9:25; Jes 37:27 Ps 129:6
ni uitgehakt worden; ipf ‫חצבון‬% ‫ י‬Job 19:24; ‫ חצן‬m boezem; zie ‫חצן‬
pu uitgehakt worden; pf ‫חצבתם‬# Jes 51:1;
hi neerhouwen; pt ‫ מ "חצבת‬Jes 51:9 ‫ חצן‬m boezem, schoot; sf ‫חצני‬, ‫;חסנו‬
Jes 49:22 Ps 129:7 Neh 5:13†
‫ חצה‬q halveren, delen, verdelen; pf ‫חצה‬
Num 31:42, ‫ חצית‬Num 31:27, ‫ וח 'צו‬Ex 21:35; ipf ‫ חצץ‬q afmeten? op de maat doen? pt ‫חצץ‬
‫חצה‬C ‫ י‬Jes 30:28, ‫ וי' חץ‬Gen 32:8‡, ‫חצו‬C ‫ י‬Ps 55:24, op de maat marcherend?;
Spr 30:27

‫ יחצון‬Ex 21:35, sf ‫חצם‬C ‫ וי‬Re 9:43, ‫חצוהו‬C ‫י‬ pi de maat aangeven? pt ‫ מחצצים‬Re 5:11
Job 40:30; onzeker; vgl. ‫ חצצר‬trompetteren ‫מקול‬
Ps 55:24 ‫חצו‬C ‫ לא י‬niet de helft bereiken (van ‫ ;מחצצים בין משאבים‬bij het geluid van
hun dagen); hen die de maat aangeven bij de
ni gedeeld worden, zich delen; ipf ‫ותחץ‬ drinkplaatsen ?
Dan 11:4, ‫ ויחצו‬2Kon 2:8 2Kon 2:14 Eze 37:22 pu afgemeten, afgesneden zijn; pf P ‫צצו‬% ‫ח‬#
Job 21:21
‫ "חצוצרה‬f trompet; zie ‫"חצצרה‬
‫ חצץ‬m kiezelstenen, grint Spr 20:17 Klaagl 3:16†
‫ חצור‬nloc Hasor, 1. in Naftali Joz 11:1; 2. in Ps 77:18 ‫ "חצציך‬, zie ‫ חץ‬pl sf je pijlen
Benjamin Neh 11:33‡; 3. twee plaatsen in
Juda Joz 15:23 Joz 15:25; 4. ‫צור־חדתה‬
" ‫ח‬ ‫ חצצן תמר‬nloc Chaseson-Tamar Gen 14:7;
Chasor-Chadatta in Juda Joz 15:25; 5. Jer 49:33 ‫ חצצון תמר‬2Kron 20:2; = Engedi
een Chasor in Aramees gebied ‫ חצצר‬hi en pi de trompet steken, blazen;
‫ "חצות‬f helft; cs ‫ "חצות‬en ‫"חצת ה 'לילה "חצת‬ hi pt ‫ מחצרים‬Q maar K ‫;מחצצרים‬
midden in de nacht Ex 11:4 Ps 119:62 Job 34:20† pi pt ‫ מחצרים‬2Kron 5:13‡
NB: Re 5:11 ‫ מחצצים‬mogelijk te lezen als
‫ "חצי‬m half, helft; cs ‫ חצינו‬2Sam 18:3 de helft ‫ מחצצרים‬1Kron 15:24 2Kron 5:12 2Kron 5:13
van ons; 1Sam 14:14 ‫כב "חצי מ "ענה צמד שדה‬ 2Kron 7:6 2Kron 13:14 2Kron 29:28†
een halve vore van een juk land; ‫ויהי ב "חצי‬
‫ ה 'לילה‬Ex 12:29 Ruth 3:8 midden in de nacht ‫ "חצצרה‬f trompet; pl ‫ "חצצרות‬, ‫; "חצוצרות‬
Num 10:2‡
‫ד־חצי־ה 'לילה‬
" ‫ ע‬Re 16:3 tot middernacht
‫ חצי‬m pijl 1Sam 20:36; zie ‫חץ‬ ‫ חצר‬f hof, gehucht; art ‫החצר‬, cs ‫ "חצר‬, loc
‫ ;ח 'צרה‬pl ‫ "חצרים‬, cs ‫חצרי‬, sf ‫ "חצרי‬,
‫ "חצי־המנחתי‬nloc Hazi-Hammanachti in ‫חצריהם‬, of : pl ‫ "חצרות‬, cs ‫חצרת‬, sf
Juda 1Kron 2:54 de helft van die van ‫ ;חצרתיהן‬hof, omheinde plaats; hof,
Manachat?' voorhof van tempel of paleis 1Kon 7:9;
‫ חציר‬m gras; art ‫החציר‬, cs ‫ ; "חציר‬prei of in plaatsnamen 'hof' of 'hoeve'
look: Num 11:5; ‫ר־אדר‬
" ‫ "חצ‬Chasar-Addar in Juda Num 34:4
beeld van vergankelijkheid: Ps 37:2 Ps 90:5 ‫ "חצר־גדה‬Chasar-Gadda in Juda Joz 15:27
‫ חצר התיכון‬Middel-Chasar Eze 47:16 = ‫"חצר‬

131
‫ח‬
‫ עינון‬Eze 47:17 ‫' הקיר‬zij zag mannen getekend op de wand'
‫ "חצר־מות‬Chasarmawet in Arabië Gen 10:26 ?lees ‫קקים‬# ‫ "אנשים "ח‬, zie ‫( חקק‬zoals in de
(wierook, myrre enz) tweede vershelft);
‫ "חצר־סוסה‬Chasar-Susa Joz 19:5 = hitp aftekenen, de grens aangeven? ipf
‫ "חצר־סוסים‬Chasar-Susim 1Kron 4:31 ‫ על־שרשי רגלי תתחקה‬Job 13:27 gij let op
‫ "חצר־עינון‬Chasar-Enon Eze 47:17 = elke stap die ik zet
‫ "חצר־עינן‬Chasar-Enan Eze 48:1; ‫חקה‬# f wet; sf ‫חקת‬# , pl ‫חקות‬# , ‫חקת‬# ; Jer 5:24
‫ "חצר־שועל‬Chasar-Sual in Simeon Joz 15:28 natuurwet; Jer 31:35 vaste banen voor de
'Vossenhof' sterren; Ex 13:10 religieuze wet, bepaling,
‫ חצרו‬nm Chesro, zie ‫חצרי‬ 'inzetting'
‫ חצרון‬nm nloc I. nm Chesron, 1. zoon van ‫ "חקופא‬nm Chakufa, teruggekeerde balling
Ruben Ruth 4:19; 2. van Perez Gen 46:12; Ezr 2:51 Neh 7:53†
II. nloc Chesron, 1. in Juda, zie ‫חצר‬,
‫ חקק‬q uithakken, inkerven, opschrijven,
‫ "חצר־אדר‬Num 34:4; 2. ook in Juda Joz 15:25 vaststellen; vgl. ‫ ;חקה‬pf ‫קות‬ ' ‫ וח‬Eze 4:1, sf
gent ‫ חצרוני‬van Chesron, Chesroniet ‫ הקתיך‬Jes 49:16; imp ‫חקה‬# Jes 30:8 'schrijf
Num 26:6
op'; inf ‫חקו‬# ‫ ב‬Spr 8:27+; pt ‫חקק‬, ‫חקקים‬
‫ "חצרות‬nloc Chaserot, pleisterplaats in de Jes 10:1 die schrijven, uitvaardigen; pp
woestijn Num 11:35 Num 12:16† ‫קקים‬# ‫ "ח‬Eze 23:14; NB ‫ חקק‬aanvoerder zie
po hieronder;
‫ חצרי‬nm Hezrai 2Sam 23:35; = ‫ חצרו‬1Kron 11:37
pu wettelijk zijn vastgelegd pt ‫חקק‬# ‫מ‬
‫ חק‬m boezem, zie ‫חיק‬ Spr 31:5 het recht? of lees ‫;מחקק‬
‫ חק‬m wet; cs ‫ חק‬en ‫ ;חק־‬sf ‫חקי‬# , ‫חקך‬, ho bepalen, verordenen Spr 8:15; ipf ‫ חקו‬#‫וי‬
‫חקך‬# , ‫חקו‬# , ‫חקכם‬, ‫חקם‬# , enz. pl ‫חקים‬# , cs Job 19:23 ingegraveerd worden
‫חקי‬# en ‫ חוקי‬Eze 20:18 en ‫ ;חקקי‬pl sf ‫חקי‬# , po verordenen, de wet aangeven Spr 8:15; ipf
‫חקיו‬# , ‫חקיך‬# bepaling, regel, wet, ‫ יחקקו‬Spr 8:15; pt ‫ מחקק‬en ‫חקק‬
voorschrift; Re 11:39; deel, vastgestelde aanvoerder of staf van de aanvoerder;
hoeveelheid Ex 5:14; hun deel, wat voor hen ‫ חוקקי ישראל‬Re 5:9; Gen 49:10 Num 21:18
bestemd is Gen 47:22; vastgestelde tijd of Deut 33:21 Ps 60:9 Ps 108:9; staf van de
ruimte Job 14:13 Jer 5:22; aanvoerder zie ‫ מחקקנו ;משענה‬onze
‫ חק יהוה‬Ps 2:7 vast besluit van G-d; wetgever Jes 33:22
‫ חק־עולם‬een eeuwige verplichting Ex 29:28; ‫ חקק‬m aanvoerder Re 5:9, zie ‫ חקק‬ho pt =
‫ חקקי־לב‬Re 5:15 overwegingen; ‫מחקק‬
beslissingen; ‫ חקקי־און‬Jes 10:1 heilloze
bepalingen ‫חקק‬# nloc Chukok in Naftali, zie ‫חוקק‬
‫ חקה‬inkerven, aftekenen; vgl. ‫חקק‬ ‫ חקקי‬m wet, verordening, pl cs ‫חקקי‬, zie
pu pt ‫חקה‬# ‫ מ‬graveerwerk, reliëf 1Kon 6:35 ‫ ;חק‬Re 5:15 Jes 10:1; vgl. ook ‫חקר‬
Eze 8:10; Eze 23:14 ‫חקה אל‬# ‫ותרה אנשי מ‬

132
‫ח‬
‫ חקר‬q toetsen, nazoeken; pf ‫וחקר 'ת‬, sf Gen 8:13 Jes 19:6; imp P ‫ח 'רבי‬D Jes 44:27;
‫ "חקרו‬, ‫ "חקר 'תני‬, ‫ ; "חקרנ' וה‬ipf ‫יחקר‬, pu uitgedroogd zijn; pf P ‫חרבו‬ ' ‫ לא‬Re 16:7+
‫יחקר־‬, P ‫יח 'קרו‬, ‫נח 'קרה‬, ‫ ;תחקרון‬sf hi droog maken, uitdrogen; pf P ‫חריב‬C ‫ה‬,
‫ יחקרנו‬Spr 28:11, ‫ ;אחקרהו‬imp ‫חקרו‬, ‫ ;וה "חרב 'תי‬ipf ‫ א "חריב‬2Kon 19:24 Jes 37:25; pt
‫ ;חקרני‬inf ‫ "חקר‬en ‫ ;חקרה‬pt ‫;חקר‬ ‫ מ "חרבת‬Jes 51:10
zoeken, onderzoeken, verkennen Deut 13:15; II.q verwoest zijn, verwoesten, verbijsterd
proeven, toetsen Spr 23:30 Jer 17:10 (hart en zijn; vgl. ‫ ;שמם‬ipf ‫חרב‬C ‫י‬, ‫חרב‬C ‫ ת‬P ‫חרב‬C ‫ת‬,
nieren); ‫חרבו‬C ‫ י‬P ‫חרבו‬C ‫י‬, ‫חרבנה‬C ‫ ת‬Eze 6:6+; imp
ni getoetst worden; pf ‫ נחקר‬1Kon 7:47; ipf ‫ "חרב‬, pl ‫ חרבו‬Jer 2:12, ‫ חרבו‬Jer 50:27; inf
‫יחקר‬, ‫חקרו‬% ‫ י‬Jer 31:37 Jer 46:23; toetsbaar, te ‫ חרב‬Jes 60:12;
toetsen zijn; ni verwoest zijn/worden; pf ‫נחרבו‬
pi goed onderzoeken; pf ‫ חקר‬Pr 12:9 2Kon 3:23; pt ‫חרבת‬C ‫ נ‬Eze 26:19 en ‫נ "חרבות‬
(technisch, versmaat?) Eze 30:7;
hi verwoesten, uitroeien; pf ‫חריב‬C ‫ה‬, enz.;
‫ חקר‬m onderzoek, peiling; pl cs ‫אין ;חקרי‬
vormen als bij I; Re 16:24 Jes 49:17 Eze 19:7
‫ חקר‬Jes 40:28‡ ondoorgrondelijk; ‫לא חקר‬
2Kon 19:17 Jes 37:18†
Job 34:24 zonder onderzoek; ‫ חקרי־לב‬Re 5:16
ho verwoest, uitgeroeid worden; pf 3f
overwegingen; vgl. ‫ חקקי־לב‬Re 5:15
‫חרבה‬D ‫ ה‬Eze 26:2; inf+ni ipf ‫חרב נחרבו‬D ‫ה‬
‫חר‬ I. m hol, gat, zie ‫חור‬, ‫חר‬# ; pl ‫חרים‬, sf 2Kon 3:23; ? ‫ החרב‬i.p.v. ‫חרב‬D ‫ ה‬ernstig met
‫חריו‬, ‫ ;חריהן‬2Kon 12:10 Eze 8:7 Hoogl 5:4 elkaar in strijd gewikkeld; pt ‫חרבות‬D ‫מ‬
Zach 14:12 1Sam 14:11 Job 30:6 Nah 2:13; kerker Eze 29:12 verdelgd
Jes 42:22 ‫;חורים =? חורים‬
II. m edele, vrijgeborene; pl ‫חורים‬, ‫;חרים‬ ‫ חרב‬f zwaard; P ‫חרב‬, sf ‫חרבי‬, ‫חרבך‬, enz.,
pl ‫ "חרבות‬, cs ‫ ;חרבת‬stenen messen Joz 5:2
cs ‫ חרי‬1Kon 21:8‡; ‫ בן־חורים‬Pr 10:17;
III. nloc ‫ חר הגדגד‬Chor-Haggidgad, in de ‫צרם‬# ‫ ;חרבת‬ijzeren beitel of houweel
Ex 20:25;
breekijzer Eze 26:9;
woestijn Num 33:32+; ook ‫גדגד‬# ‫ ה‬loc
‫גד 'גודה‬# ‫ ה‬Deut 10:7 ‫ שלף חרב‬het zwaard trekken; ‫הכה לפי‬
‫ חרב‬over de kling jagen, doden
‫חר‬# m hol; pl ‫חרים‬# Jes 42:22, nest van de adder
Jes 11:8;
‫ חרב‬adj droog; f ‫ ; "חרבה‬art ‫חרבת‬D ‫;ה‬
Eze 36:35+;
Jes 42:22‫חרים‬# ‫? הפח ב‬lees ‫הפחו בחורים‬#
droog (brood) Lev 7:10 Spr 17:1;
‫כלם‬# allemaal verstrikt in holen? zie ‫פחח‬
dor, woest, verlaten Jer 33:10 Eze 36:35+
‫ "חראים‬m poep; pl sf ‫ חריהם‬K 2Kon 18:27, K Hag 1:4+ Neh 2:3+
‫ חראיהם‬Jes 36:12 Q ‫ צאתם‬hun
uitwerpselen; vgl. 2Kon 6:25 ‫חרייונים‬ ‫ חרב‬nloc Horeb, de berg; loc ‫חרבה‬ ' Ex 3:1
duivenpoep ‫ חרב‬I. m droogte Re 6:37; hitte Gen 31:40;
II. m verwoesting Jes 61:4; verbijstering
‫ חרב‬I.q droog, dor zijn of verdord raken;
Jer 49:13
droogvallen; vgl. ‫ חרב‬adj; pf ‫חרב‬, ‫חרבו‬%

133
‫ח‬
‫ חרבה‬f puinhoop, woestenij, woestijn; pl ‫ "חרדה‬f schrik; cs ‫חרדת‬, pl ‫ ; "חרדות‬angst,
‫חרבות‬D , art ‫חרבות‬D ‫ה‬, cs ‫חרבת‬, sf siddering Gen 27:33‡; bezorgdheid 2Kon 4:13;
‫חרבתיו‬, ‫חרבותיה‬, enz.; Lev 26:31 Jer 44:2 zie ‫חרד‬
Eze 25:13‡; vgl. ‫ חרב‬adj 'droog, dor' en
‫ "חרדי‬gent van Charod 2Sam 23:25
‫' חרב‬verwoesten'
‫ חרה‬I.q gloeien, branden (van woede, ijver,
‫ חרבה‬f het droge, (tegenover nat); art hartstocht); pf ‫ חרה‬Gen 4:6‡; Jes 24:6 zie II;
‫ ;החרבה‬Gen 7:22 Ex 14:21 Joz 3:17 Joz 4:18 ipf ‫חרה‬C ‫י‬, verkort ‫י' חר‬, ‫ וי' חר אף־י "עקב‬de
2Kon 2:8 Eze 30:12 Hag 2:6†
toorn van Jakob ontbrandde Gen 30:2;
‫ "חרבון‬m gloed, schroeihitte; pl cs ‫חרבני קיץ‬ ni twisten, woedend zijn; pf ‫ נ "חרו‬Hoogl 1:6;
Ps 32:4† pt ‫חרים‬C ‫ נ‬Jes 41:11 Jes 45:24;
hi branden, ijveren; pf ‫חזיק‬C ‫חרה ה‬C ‫ה‬
‫ חרבונא‬nm Charbona, kamerling Est 1:10;
Neh 3:20; ipf ‫ וי' חר‬Job 19:11 deed ontbranden;
Est 7:9 ‫† חרבונה‬
tif wedijveren; ipf ‫ תת "חרה‬Jer 12:5; pt
‫ חרג‬q sidderen van angst; ipf ‫ ויחרגו‬Ps 18:46; ‫ מת "חרה בארז‬Jer 22:15; als gij wilt
in de parallel: 2Sam 22:46 ‫ויחגרו ממסגרותם‬ wedijveren (uitblinken) met cederhout;
d.w.z. ‫ חגר‬ip.v. ‫' חרג‬en verlieten bevend hitp afgunstig zijn; ipf ‫אל־תתחר‬
hun burchten'; vgl. Mi 7:17 ‫ רגז‬, Hos 11:11 Ps 37:1+,Spr 24:19
‫חרד‬ II.q verdwijnen, afnemen; pf ‫ ח 'רו‬Jes 24:6 of
‫ חרגל‬m sprinkhaan (eetbaar) Lev 11:22† zie ‫חרר‬

‫ חרד‬q rillen, beven (schrik of angst) ; pf ‫ חר־הגדגד‬nloc Chor-Haggidgad Num 33:32+
‫חרד‬, ‫חרדת‬, ‫חרדה‬% ; ipf ‫חרד‬C ‫ ;י‬ipf ‫ויחרדו‬ ‫ חר "היה‬nm Charhaja, vader van Uzziël Neh 3:8
Gen 42:28 (van angst), ‫חרד‬C ‫ וי‬Ruth 3:8 Boaz
rilde; imp ‫ חרדו‬Jes 32:11; bezorgd zijn; ‫ "חרודי‬gent van Harod, zie ‫"חרדי‬
2Kon 4:13; beven Hos 11:10 1Sam 13:7; ‫ חרוז‬m kraal; pl ‫ חרוזים‬kralenketting
hi opschrikken, doen schrikken pf ‫חריד‬C ‫ה‬, Hoogl 1:10†
‫ ;ה "חרד 'תי‬inf ‫ ;ה "חריד‬pt ‫ ;מ "חריד‬Re 8:12 ‫ חרול‬m onkruid; pl ‫רלים‬# ‫ ; "ח‬Sef 2:9 Job 30:7
2Sam 17:2; Lev 26:6 Deut 28:26 ‫;ואין מ "חריד‬
Spr 24:31† wilde erwt, wilde lathyrus?
niemand die zich roert;
positief: men laat u met rust; negatief: men ‫ חרום‬adj mismaakt, met gespleten of
laat u in de steek afgehakte neus? Lev 21:18, zie ‫ חרם‬pp

‫ "חרד‬nloc Harod, een bron Re 7:1; ‫ין־חרד‬
" ‫ע‬ ‫ "חרומף‬nm Charumaf, vader van Jedaja
Neh 3:10
‫ חרד‬adj bevend; f ‫ "חרדה‬, pl ‫ ; "חרדים‬van
angst Re 7:3, bezorgdheid 1Sam 4:13, vroom ‫ חרון‬m gloed, brandende toorn; cs ‫ "חרון‬, sf
ontzag Jes 66:2 Jes 66:5 Ezr 9:4 Ezr 10:3 ‫ "חרוני‬, ‫ "חרנך‬, enz.; vaak met ‫ אף‬Ex 32:12
Ps 2:5‡; Ps 58:10 iets dat verbrand of
verschroeid is

134
‫ח‬
‫ חרון‬nloc Choron in ‫ בית־חרון‬Joz 18:13‡; gent Gen 36:22;
‫ חרני‬Neh 2:10+ III. nm Chori, Hori Num 13:5
‫ חרונים‬nloc Choronaim in Moab Jes 15:5 ‫ חריהם‬hun poep; K 2Kon 18:27; zie ‫"חראים‬
Jer 48:3+
‫ חריט‬m buidel, beurs; pl ‫ "חריטים‬Jes 3:22 en
‫ "חרופי‬gent van Charif, zie ‫חריף‬ ‫ "חרטים‬2Kon 5:23†
‫ חרוץ‬I. m goud (in poëzie); Zach 9:3 Ps 68:14 ‫ חרייונים‬m duivenmest 2Kon 6:25 ; K ‫"חרי‬
Spr 3:14 Spr 8:10 Spr 8:19 Spr 16:16 ‫ יונים‬Q ‫דביונים‬, zie ‫"חראים‬
II. m gracht Dan 9:25; ‫ חרים‬nm Charim, zie ‫חרם‬
III. adj gespleten (hazenlip?) Lev 22:22, zie
‫ חרץ‬pp; ‫ עמק החרוץ‬dal der beslissing ‫ חריף‬nm Charif, familie van teruggekeerde
Joël 4:14, zie ‫ חרץ‬pp ballingen; Neh 7:24 Neh 10:20; = ‫ חרף‬1Kron 2:51;
IV. m dorsslede; pl ‫רצות‬# ‫ ; "ח‬Jes 28:27 Jes 41:15 Ezr 2:18 ‫יורה‬
Am 1:3 Job 41:22 ‫ חריץ‬I. m snee, plak; pl cs ‫ "חריצי‬1Sam 17:18;
V. adj ijverig, vlijtig Spr 10:4 Spr 12:24 Spr 13:4 II. m (ijzeren) bijl, houweel? 2Sam 12:31
Spr 21:5; ? Spr 11:16 i.p.v. ‫ ? ;עריצים‬Spr 12:27 1Kron 20:3†
VI. nm Charus, schoonvader van koning
‫ חריש‬m het ploegen; sf ‫ ; "חרישו‬ploegtijd
Manasse; 2Kon 21:19†
Gen 45:6 Ex 34:21†
ploegwerk, akkerland dat
‫ חרחור‬nm Charchur, teruggekeerde balling geploegd moet worden 1Sam 8:12†
Ezr 2:51 Neh 7:53
‫ "חרישי‬adj snijdend, schroeiendheet; f
‫ חרחס‬nm Charchas 2Kon 22:14 = ‫חסרה‬ ‫ "חרישית‬Jona 4:8†
2Kron 34:22
‫ חרך‬q braden? vangen? ipf ‫ י "חרך‬Spr 12:27
‫חר‬# ‫ חר‬I. m onsteking Deut 28:22 gangreen, ‫ "חרכים‬m tralievenster Hoogl 2:9†
botkoorts; †;
II. nm Charchur, zie ‫חרחור‬ ‫רל‬# ‫ ח‬m onkruid, zie ‫חרול‬
‫ חרט‬m beitel (guts, griffel, graveerstift) ‫ חרם‬I.hi aan G-d wijden, uitbannen,
Ex 32:4 Jes 8:1† uitstoten, vrijgeven voor vernietiging; pf
‫חרים‬C ‫ה‬, ‫וה "חרמתה‬, ‫חרמתי‬C ‫ ה‬en
‫ חרטם‬m tovenaar; pl ‫טמים‬# ‫חר‬, cs ‫טמי‬# ‫;חר‬ ‫וה "חרמתי‬, ‫חרימו‬C ‫ה‬, ‫חרמתם‬C ‫ ה‬Joz 2:10 en
wijze, sterrenwichelaar; Gen 41:8+ Ex 7:11+
‫ וה "חרמתם‬1Sam 15:3, ‫חרמנו‬C ‫ ה‬1Sam 15:15, sf
Dan 1:20+
‫וה "חרמתים‬, ‫חרימם‬C ‫ ;ה‬ipf ‫י "חרם‬, ‫וי "חרם‬,
‫חרי‬D m gloed, hitte; steeds met ‫ = אף‬woede; ‫ת "חרים‬, ‫וי "חרימו‬, ‫ת "חרימו‬, 1pl ‫ונ "חרם‬
vgl. ‫ ; "חרון אפו‬Ex 11:8 Deut 29:23 1Sam 20:34 Deut 2:34+, sf ‫וי "חרימה‬, ‫ימם‬# ‫ וי "חר‬, ‫;ת "חרימם‬
Jes 7:4 Eze 20:5 Klaagl 2:3 2Kron 25:10† imp ‫ וה "חרם‬Jer 50:21, ‫ח "חרימו‬, sf
‫ חרי‬I. m wit brood, fijn gebak Gen 40:16†; ‫ ;וה "חרימוה‬inf abs ‫ה "חרם‬, cs ‫לח "חרים‬, sf
II. gent Choriet of Horiet, volk Gen 14:6 ‫ ה "חרימם‬Joz 11:20; Lev 27:28‡
ho met de ban geslagen, verwoest zijn; ipf ‫י‬

135
‫ח‬
‫חרם‬D P ‫חרם‬D ‫ י‬Ex 22:19 Lev 27:29 Ezr 10:8; ‫חרפוני‬% ‫ י‬Neh 6:13; inf sf ‫ בחרפם‬2Sam 23:9; pt
II.q de neus splijten?, zie ‫ חרום‬Lev 21:18† ‫חורף‬, sf ‫ חרפי‬Ps 119:42 Spr 27:11, mm+sf
‫חרם‬D nloc Chorem in Naftali Joz 19:38† ‫' חורפיך‬die u honen' Ps 69:10; verwijten
maken Job 27:6;
‫ חרם‬m I. banvloek; P ‫חרם‬, sf ‫חרמי‬, ‫חרמו‬, ni ondergeschikt, toegewezen zijn; pt f
pl ‫ ; "חרמים‬wat met de ban is geslagen, ‫ח 'רפת‬C ‫ נ‬Lev 19:20
totale uitroeiing Lev 27:21‡; pi uitdagen, honen, tarten; pf ‫חרף‬, ‫הרפת‬,
II. vangnet; pl ‫ ; "חרמים‬Eze 32:3 Hab 1:15 Mi 7:2 ‫הרפתי‬, ‫הרפתם‬, ‫הרפו‬, sf ‫הרפוני‬, ‫;הרפוך‬
Eze 26:5 Eze 47:10 fig. het hart van de vrouw ipf ‫ויחרף‬, sf ‫ ;יהרפני‬inf ‫ ;לחרף‬pt ‫;מחרף‬
Pr 7:26 Re 8:15‡
‫ חרם‬nm Charim, familie van teruggekeerde ‫ חרף‬nm Charef 1Kron 2:51, zie ‫חריף‬
ballingen Ezr 2:32+Neh 3:11‡
‫ חרף‬I. m winter; Gen 8:22 Zach 14:8 Ps 74:17; ‫בית‬
‫ חרמה‬nloc Chorma, Kanaänitische stad ‫ החרף‬het Winterpaleis Jer 36:22 Am 3:15;
Num 14:45‡ Spr 20:4herfst, na de oogst;
‫ חרמון‬nloc Hermon, de berg Deut 3:8‡; II. m jeugd, beste tijd Job 29:4 ‫חרפי‬
‫ חרמונים‬Ps 42:7 het gebergte van Hermon ‫ חרפה‬f hoon; cs ‫חרפת‬, sf ‫חרפתי‬, enz.; pl
‫ חרמש‬m sikkel Deut 16:9 Deut 23:26† ‫ "חרפות‬, sf ‫ ;חרפות‬smaad, verachting
(honende woorden) Ps 22:7‡; schande
‫ חרן‬I. nloc Haran, in Mesopotamiël; loc
(sociale vernedering) kinderloosheid
‫ ;ח 'רנה‬Gen 11:31‡;
Gen 30:23, onbesneden zijn Gen 34:14,
II. nm Haran, zoon van Kaleb 1Kron 2:46†
verminking 1Sam 11:2
‫ חרני‬gent van Horon, Bet-Horon
‫ חרץ‬I.q beslissen (de tong roeren); pf ‫חרץ‬
‫ חרנים‬nloc Choronaim, zie ‫חרונים‬ Joz 10:21de tong spitsen = iets durven
‫ חרנפר‬nm Charnefer, zoon van Sofach zeggen, dreigen; P ‫רצת‬% ‫ ח‬1Kon 20:40
1Kron 7:36 beslissen; ipf ‫חרץ‬C ‫ י‬Ex 11:7 pp ‫ חרוץ‬Jes 10:22
beslist; ‫ "חרוצים‬Job 14:5 vastgesteld,
‫ חרס‬I. m schurft, huidkorsten; P ‫חרס‬
afgemeten; ‫ עמק החרוץ‬het dal der
vgl. ‫;חרש‬
Deut 28:27;
beslissing Joël 4:14
II. m de zon Job 9:7; ‫ חרסה‬Re 14:18;
ni beslist en besloten (eindoordeel geveld);
III. nloc Har-Cheres Re 1:35, Timnat-Cheres
pt ‫חרצה‬C ‫ נ‬Jes 10:23 Jes 28:22 Dan 11:36; Dan 9:27
Re 2:9
het besliste = het vonnis, oordeel;
‫ חרסה‬f de zon, zie ‫חרס‬ II.q gretig zijn, haast hebben ipf 2m P
‫ חרסית‬f potscherf, aardewerk; vgl. ‫;חרש‬ ‫חרץ‬C ‫ ת‬2Sam 5:24; pp ‫ חרוצים‬Spr 10:4, zie
‫ שער החרסית‬de Schervenpoort; Jer 19:2† ‫חרוץ‬
‫ חרף‬I.q overwinteren; ipf ‫חרף‬C ‫ ת‬Jes 18:6; ‫צבה‬# ‫ חר‬f boei; pl ‫צבות‬# ‫ ;חר‬boeien Jes 58:6;
II.q uitdagen, honen, smaden; ipf ‫חרף‬C ‫י‬, kwellingen, smarten Ps 73:4†

136
‫ח‬
‫ חרצן‬m pit (van druiven), pl ‫ חרצנים‬Num 6:4† hitp zich stil houden, niets doen; ipf
‫ חרק‬q tandenknarsen; pf ‫ חרק‬Job 16:9; ipf ‫חרשו‬% ‫ וית‬Re 16:2
‫ י "חרק‬Ps 112:10, ‫ ויחרקו‬Klaagl 2:16; inf ‫חרוק‬ ‫ חרש‬adj doof; pl ‫; חרשים‬Ex 4:11 Lev 19:14‡
Ps 35:16; pt ‫ חרק‬Ps 37:12†
‫ חרש‬I. m grote vaardigheid, toverkunst?; pl
‫ חרר‬I.q branden, gloeien; zie ook ‫ ;חרה‬pf ‫ "חרשים‬Jes 3:3†; of: ‫ "חכם "חרשים‬een
‫חרה‬% Eze 24:11 Job 30:30, ‫ ח 'רו‬Jes 24:6 zie ‫חרה‬ bekwame onder de vaklieden;
minder worden; II. adv stil, heimelijk Joz 2:1†;
ni verschroeid worden pf ‫ נחר‬Jer 6:29 P III. nm Cheres 1Kron 9:15†
‫ נחר‬Eze 15:4, ‫חרו‬% ‫ נ‬Ps 102:4; ipf ‫ ויחר‬Eze 15:5, ‫ חרש‬m vakman; art ‫החרש‬, cs ‫חרש‬, pl
‫ יחרו‬Eze 24:10; ‫ "חרשים‬en ‫לחרשים‬, ‫בחרשים‬, cs ‫;חרשי‬
pilp stoken inf ‫ לחרחר־ריב‬ruzie stoken, graveerder Ex 35:35 steenhouwer Ezr 3:7 ‫חרשי‬
twist aanwakkeren Spr 26:21 ‫ עץ וחרשי אבן‬2Sam 5:11 hout- en
II.ni hees zijn; pf ‫ נחר‬Ps 69:4
steenbewerkers; maker van beelden Jes 3:3
‫ "חררים‬m dorre oorden Jer 17:6† ‫ חרש‬m I. m metaalbewerker, smid; cs ‫חרש‬
‫ חרש‬I. m aardewerk, scherf; P ‫חרש‬, pl cs Gen 4:22,zie ‫;חרש‬
‫חרשי‬, sf ‫ "חרשיה‬Eze 23:34; ‫כלי חרש‬ II. m bergwoud; cs ‫חרש־‬, loc ‫חרשה‬, pl
aardewerk Lev 6:21‡; scherf Jes 30:14‡ ‫חרשים‬D ; 2Kron 27:4 Eze 31:3;Jes 17:9 ?;
II. nloc Kir-Cheres, zie ‫"חרשת‬ III. nloc Chores, Chorsa, in de woestijn van
Zif; loc ‫ 'חרשה‬1Sam 23:15+
‫ "חרשת‬nloc Kir-Chareset in Moab; P
‫יר־חרשת‬
" ‫ק‬, zie ‫קיר‬ ‫ חרשא‬nm I. nm Charsa, 1. teruggekeerde
balling Ezr 2:52; 2. tempelknecht Neh 7:54;
‫ חרש‬I.q inkerven, ploegen; pf ‫חרש‬, ‫חרשו‬% ;
II. nloc Tel-Charsa Ezr 2:59 Neh 7:61
ipf ‫ י "חרש‬en ‫י "חרוש‬, ‫ ;ת "חרש‬inf ‫ ; "חרש‬pt
‫ חרש‬ff ‫ ;חרשות‬pp f ‫ ; "חרושה‬graveren ‫ "חרשים‬nloc Charasim 1Kron 4:14 ‫גיא "חרשים‬
Jer 17:1,bewerken 1Kon 7:14 Gen 4:22; ploegen en Neh 11:35; ‫ גי ה "חרשים‬het
Job 1:14; beramen Spr 3:29 Handwerkersdal; †
ni omgeploegd worden; ipf ‫ תחרש‬Jer 26:18 ‫ "חרשת‬f I. f bewerking van hout of steen
Mi 3:12 omgeploegd worden;
Ex 31:5 Ex 35:33†;
hi bereiden, beramen; pt ‫ מ "חריש‬1Sam 23:9; II. nloc ‫ ; "חרשת הגיים‬Haroset in Noord-
II.q doof of stom, stil zijn; ipf ‫חרש‬C ‫ת‬, P Palestina Re 4:2 Re 4:13 Re 4:16†
‫חרש‬C ‫י‬, ‫חרשנה‬C ‫ ;ת‬Mi 7:16 Ps 35:22‡
hi zich doof houden, zwijgen, niet ‫ חרת‬q ingriffen, graveren; pp ‫ חרות‬Ex 32:16†
verhoren; pf ‫חריש‬C ‫ ;ה‬ipf ‫י "חריש‬, ‫;ת "חרש‬ ‫ חרת‬nloc Cheret, P ‫חרת‬, in Juda 1Sam 22:5†
pt ‫ ;מ "חריש‬Job 13:13 Est 4:14 Gen 34:5 Gen 24:21;
‫ "חשופא‬nm Chasufa, teruggekeerde balling
1Sam 7:8 ‫אל־ת "חרש ממנו מזעק אל־יהוה‬ Ezr 2:43 Ezr 7:46
'laat ons niet in de steek door op te houden
met smeken tot J.'

137
‫ח‬
‫ "חשופי‬m geschild?, blootheid Jes 20:4; zie enz.; inf ‫ ;לחשב‬pt ‫ חשב‬vakman, ‫חושב‬,
‫? ; חשף‬lees ‫' חשופי שת‬geschild van pl ‫חשבים‬, cs ‫ ;חשבי‬houden voor,
zitvlak', met blote billen beschouwen als Gen 38:15 Job 13:24;
aanrekenen, toerekenen 2Sam 19:20 Ps 32:2
‫ חשיף‬m hoopje; pl cs ‫ "חשפי‬1Kon 20:27
Gen 15:6; beramen, bedenken Jes 10:7 Ex 31:4
‫ חשך‬q tegenhouden; pf ‫חשך‬, ‫חשכת‬, zie ‫;חשב‬
‫חשכו‬% , P ‫ ;ח 'שכו‬Eze 30:18 zie ‫ ;חשך‬ipf ‫ מ "עשה חשב‬werk van de vakman : kunst,
‫יחשך‬, ‫תחשוך‬, ‫חשך־‬C ‫ א‬Job 7:11; ipf ‫אחשך‬ vakwerk;
Gen 20:6; imp ‫ ; "חשך‬pt ‫ ;חושך‬tegenhouden, ni beschouwd worden als; pf ‫ נחשב‬P
in bedwang houden 2Sam 18:16; weerhouden ‫נחשב‬, ‫נחשבו‬, ‫נחשבנו‬, enz.; ipf ‫;יחשב‬
Gen 20:6 sparen, ontzien 2Kon 5:20; redden pt ‫ ;נחשב‬Gen 31:15‡
Spr 24:11; pi rekenen, aanrekenen, bedenken,
Jes 38:17 ‫? חשקתה‬lees ‫ חשכתה‬Gij hebt beramen; pf ‫חשב‬, ‫חשבה‬, ‫ ;חשבתי‬ipf
gered ‫יחשב‬, ‫תחשבון‬, ‫ו "אחשבה‬, sf ‫ותחשבהו‬
ni tegengehouden worden, ontzien worden; pt ‫ ;מחשב‬Lev 25:27 Ps 73:16;
ipf ‫יחשך‬, cs ‫ ;י 'חשך‬Job 16:6 ‫לא יחסך כעבי‬ ‫ חשבה להשבר‬Jona 1:4 dacht te breken, was
mijn pijn wordt niet tegengehouden; bijna gebroken;
Job 21:30 ‫ י 'חשך רע‬de slechte mens wordt hitp zich rekenen tot, beschouwen als; ipf
ontzien ‫ יתחשב‬Num 23:9
‫ חשף‬q schillen, ontbloten; pf ‫ חשף‬Jes 52:10, ‫ חשב‬m sjerp, sierlijke band van de efod
‫חשפתי‬,Jer 13:26 Jer 49:10; sf ‫ "חשפה‬Joël 1:7 ipf Ex 28:8-Lev 8:7†
‫חשף‬C ‫ וי‬Ps 29:9; imp f ‫ חשפי‬Jes 47:2
(onzedig); inf abs ‫ חשף‬Joël 1:7, cs ‫לחשף‬ ‫ חשב‬vakman, kundige zie ‫מ "עשה ; חשב‬
Jes 30:14 Hag 2:16; pp ‫ "חשופה‬Eze 4:7, pp mm
‫ חשב‬vakwerk Ex 28:6 van de wever
cs ‫ "חסופי שת‬Jes 20:4 ?= ‫' "חשופי‬met blote ‫ חשבדנה‬nm Chasbadanna, staat naast Ezra
billen'; bij de schriftlezing Neh 8:4
NB: Ps 29:9 de wouden ontschorsen? geiten ‫שבה‬# ‫ "ח‬nm Chasuba, afstammeling van David
te vroeg laten werpen? ‫' יערות‬geitjes' 1Kron 3:20†
Jes 30:14 water scheppen; Hag 2:16 wijn uit de
kelder halen ; ‫ חשבון‬m bedenksel, oorlogsmachine; pl
Jer 49:10 ‫ חפשתי =? חשפתי‬zie ‫ חפש‬pi pf ‫ חשבנות‬Pr 7:29 en ‫ חשבנת‬2Kron 26:15†
'ik heb Esau doorzocht'; vgl. Ob 6 ‫נחפשו‬ ‫ חשבון‬I. m berekening, beleid Pr 7:25 Pr 7:27
‫ "חשף‬m hoopje, zie ‫חסיף‬ Pr 9:10†;
II. nloc Chesbon, in Moab Num 21:26‡
‫ חשב‬q rekenen, denken; pf ‫ח שב‬, ‫ח שב ת‬, P
‫ח 'שבו‬, sf ‫ הו‬#‫ ; "חשבנ‬ipf ‫יחשב‬, ‫י "חשב־‬ ‫ "חשביה‬nm Chasabja, ook ‫ ; "חשביהו‬naam
2Sam 19:20 Ps 40:18, P ‫י "ח 'שבו‬, ‫י "חשבון‬ van zeven levieten Ezr 8:19-2Kron 35:9
Ps 35:20, ipf sf ‫בני‬# ‫תחש‬, ‫ ויחשבה‬Gen 15:6, ‫ "חשבנה‬nm Chasabna Neh 10:26†

138
‫ח‬
‫ "חשבניה‬nm Chasabneja Neh 3:10 Neh 9:5† ‫ חשכת‬f duisternis, zie ‫"חשכה‬
‫ חשה‬q stil zijn, niets doen; vgl. ‫ הסה‬en ‫ חשל‬ni verzwakt; pt ‫חשלים‬C ‫ נ‬Deut 25:18†
‫ ;חרש‬ipf ‫חשה‬C ‫ ת‬Jes 64:11 Ps 28:1, ‫חשה‬C ‫א‬ ‫שם‬# ‫ ח‬nm Chasum, Ezr 2:19 Ezr 10:33 Neh 7:22
Jes 62:1 Jes 65:6, ‫חשו‬C ‫ וי‬Ps 107:29; inf ‫ל "חשות‬
Neh 8:4 Neh 10:19†
Pr 3:7;zwijgen Pr 3:7, niets doen Jes 62:1
Ps 28:1‡ ‫חשם‬# gent Chusieten, zonen van Acher
1Kron 7:12
hi zwijgen; pf ‫ח 'שיתי‬C ‫ ה‬Jes 42:14 Ps 39:3; imp
‫חשו‬C ‫ ה‬2Kon 2:3 2Kon 2:5; pt ‫ מחשה‬Jes 57:11, pl ‫חשם‬# nm Husam, koning van Edom Gen 36:34
‫ מחשים‬niets doen Re 18:9 1Kon 22:3, 2Kon 7:9, Gen 36:35†
tot zwijgen brengen Neh 8:11
‫ חשמון‬nloc Chesmon in Juda Joz 15:27
‫ חשוב‬nm Chassub, 1. Neh 3:23 Neh 11:15 ‫ חשמל‬m electrum, blinkend metaal
1Kron 9:14; 2. Neh 3:11 Neh 10:24
(goud/zilver, of amberkleurig?) Eze 1:4
‫ "חשוקים‬m dwarsstangen, -verbindingen; pl Eze 1:27; ‫ חש 'מלה‬Eze 8:2†
sf ‫ "חשוקיהם‬Ex 27:10-Ex 38:19† ; vgl. 1Kon 7:33
‫ חשמנה‬nloc Chasmona in de woestijn;
‫שקיהם‬# ‫ ח‬spaken Num 33:29 Num 33:30†
‫ "חשיכה‬f duisternis, zie ‫ "חשכה‬, zie ‫חשך‬ ‫ חשמנים‬m aanzienlijke lieden? gezanten?
‫חשים‬# Chusim, zie ‫חשם‬# ; gent Chusieten of soort koopwaar? (bronswerk?) Ps 68:32†
‫ חושים‬nf Chusim ‫ חשן‬m borstschild (met orakeltas met Urim
‫ חשך‬q donker zijn of worden; pf ‫חשך‬ en Tumim) Ex 25:7-Lev 8:8
Jes 5:30 Jes 13:10 Job 18:6 Klaagl 4:8, ‫חשכו‬% Pr 12:3
‫ חשק‬q aanhangen, zich verbinden (in liefde),
Klaagl 5:17; ipf ‫ תחשך‬Ex 10:15 Pr 12:2, ‫יחשכו‬
begeren; pf ‫ חשק‬Deut 7:7‡, ‫חשקה‬% Gen 34:8,
Job 3:9, ‫ תח 'שכנה‬Ps 69:24; Mi 3:6 ‫= חשכה‬
‫ חשקת‬Deut 21:11;
‫חשכה‬% onpersoonlijk 'het wordt duister' of Jes 38:17 ‫ אתה חשקת נפשי‬Gij hebt mijn
zie ‫' "חשכה‬duisternis'
leven gered zie ‫חשך‬
hi verduisteren; pf ‫ החשיך‬Am 5:8,
pi verbinden; pf ‫ חשק‬Ex 38:28
‫ וה "חשכ 'תי‬Am 8:9; ipf ‫ יחשיך‬Ps 139:12, ‫יחשח‬ pu verbonden; pt ‫חשקים‬# ‫ מ‬Ex 27:17 Ex 38:17
Jer 13:16, ‫ ויחשך‬Ps 105:28; pt ‫ מחשיך‬Job 38:2
‫שק‬# ‫ ח‬m spaak (van een wiel); pl sf ‫שקיהם‬# ‫ח‬
‫ חשך‬adj duister, onbetekenend; pl ‫שכים‬# ‫"ח‬ 1Kon 7:33; vgl. ‫ "חשוקים‬dwarsstangen
Spr 22:29†
‫ חשק‬m lust, verlangen; sf ‫חשק ;חשכי‬
‫ חשך‬m duisternis; sf ‫ ;חשכי‬Gen 1:2 ‫ שלמה‬1Kon 9:1 1Kon 9:19 2Kron 8:6 Salomo's
2Sam 22:29‡; vaak figuurlijk
bouwplannen;
‫ "חשכה‬f duisternis; ‫ "חשיך‬Ps 139:12; cs Jes 21:4 ‫ את נשף חשקי שם לי לחרדה‬de
‫ ;חשכת‬pl ‫ ; "חשכים‬Gen 15:12 Jes 8:22 Jes 50:10 schemering - die mijn lust was - maakt het
Ps 18:12 Ps 82:5† mij tot verschrikking
Mi 3:6 ‫ חשכה‬lees ‫ ; "חשך‬vgl. ‫חשך‬

139
‫ח‬
‫שר‬# ‫ ח‬m naaf (van een wiel); pl sf ‫שריהם‬# ‫ח‬ ‫תלה‬# ‫ "ח‬f windsel; sf ‫תלתו‬# ‫ "ח‬Job 38:9†; vgl
1Kon 7:33† ‫חתל‬
‫ "חשרה‬f duisternis; cs ‫ חשרת‬2Sam 22:12; ? ‫ חתלן‬nloc Chetlon Eze 47:15 Eze 48:1†
lees ‫ חשכת‬vgl Ps 18:12 ‫ חתם‬q verzegelen; ipf ‫ יחתם‬Job 9:7+,‫ויחתם‬
‫ "חשש‬m droog gras, stro Jes 5:24 Jes 33:11† Est 8:10, ‫ ותחתם‬1Kon 21:8, ‫ ואחתם‬Jer 32:10;
imp ‫ ו "חתם‬Dan 12:4, ‫ "חתום‬Jes 8:16, ‫וחתמו‬
‫חשתי‬# gent van Chusa, zie ‫חושה‬
Est 8:8; inf abs ‫ חתום‬Jer 32:44, ‫לחתם‬
‫ חת‬nm Chet, Gen 10:15 Gen 27:46, ‫בני חת‬ Dan 9:24; pt ‫ חותם‬Eze 28:12; pp ‫חתום‬
Hittieten, zie ‫חתי‬ Jes 29:11‡, ‫תם‬# ‫ ח‬Deut 32:34‡, ‫; "חתומים‬
‫ חת‬m I. m schrik, angst; P ‫ ;חת‬sf ‫ חתכם‬de ni verzegeld zijn; pt ‫ נחתם‬Est 3:12; inf
schrik voor jullie Gen 9:2; ‫ העסו לבלי חת‬die ‫ נחתום‬Est 8:8 gebiedend gebruikt, maar ?
geschapen is zonder angst Job 41:25? ; beter: pt ‫;נחתם‬
II. adj gebroken, stuk, mm ‫ ;חתים‬vgl. pi opsluiten? pf ‫ חתמו‬Job 24:16 sluiten zich
‫ ;חתת‬lett. gebroken 1Sam 2:4 fig. moedeloos, binnen op ?=hitp ‫התחתמו‬
verslagen Jer 46:5 hi dichthouden, afsluiten; pf ‫ החתים‬Lev 15:3
zijn lid houdt de vloeiing binnen (sluit af)
‫ חתה‬I.q neerslaan; ipf sf ‫ יחתך‬Ps 52:7;
NBG'51: wegrukken ‫ חתם‬m zegel, zie ‫חותם‬
II.q oprapen, opstapelen (kooltjes vuur); ipf ‫ חתמת‬f zegelring Gen 38:25; vgl. ‫חותם‬
‫ "היחתה‬Spr 6:27 vragend; pt ‫ חתה‬Spr 25:22;
inf ‫ לחתות‬Jes 30:14 ‫ חתן‬q uithuwelijken, schoonfamilie zijn; vgl.
‫ ;חתן‬pt ‫חתן‬, ‫חתנו‬, ‫חתנך‬, f sf ‫;חתנתו‬
‫ חתה‬f schrik; cs ‫ חתת‬Gen 35:5† ; zie ‫ חת‬en schoonvader Ex 3:1-Ex 18:27 Num 10:29;
zie ‫חתית‬ schoonmoeder Deut 27:23; zwager
‫ חתול‬m verband, windsel Eze 30:21† Re 4:11;schoonvader Re 19:4+;
hitp introuwen, zwager worden (familie
‫ חתחתים‬m verschrikkingen Pr 12:5†
worden met); pf ‫ והתחתנתם‬Joz 23:12; ipf
‫ חתי‬gent Hittiet; f ‫חתית‬, mm ‫;חתים‬ ‫ ויתחתן‬1Kon 3:1 2Kron 18:1; imp pl ‫והתחתנו‬
Gen 15:20‡ ‫ אתנו‬Gen 34:9; ‫' אתנו = אתנו‬met ons'; inf
‫ חתית‬I. f schrik voor iemand; sf ‫חתיתי‬, ‫ להתחתן‬Ezr 9:14
‫ חתיתם‬Eze 26:17-Eze 32:32†; ‫ חתן‬m bruidegom; cs ‫ "חתן‬, sf ‫ ; "חתנו‬pl sf
II. gent Hittietisch, Hittietische vrouw, zie ‫ ; "חתניו‬schoonzoon Gen 19:12+;Re 15:6 Re 19:5‡
‫חתי‬ bruidegom Ex 4:25+; verzwagerd,
‫ חתך‬ni bepaald, beschikt zijn; pf ‫נחתך‬ aangetrouwd 2Kon 8:27
Dan 9:24 ‫תנה‬# ‫ "ח‬f bruiloft; sf ‫תנתו‬# ‫ "ח‬Hoogl 3:11†
‫ חתל‬pu gewikkeld worden (in doeken); ‫ חתף‬q wegpakken, wegrukken; ipf ‫יחתף‬
ho inf+pu pf ‫חתלת‬# ‫ חחתל לא‬Eze 16:4† Job 9:12†

140
‫ח‬
‫ חתף‬m roversvolk Spr 23:28† ipf ‫ יחת‬P ‫יחת‬, ‫ תחת‬P ‫תחת‬, ‫יחתו‬
1Sam 2:10, ‫ תחתו‬P ‫ ;תחתו‬Deut 1:21‡;
‫ חתר‬q doorbreken (een gat in de muur
pi verschrikken pf ‫ חתת‬Jer 51:56; sf ‫וחתתני‬
maken), inbreken, doordringen; pf ‫חתר‬
Job 7:14
Job 24:16, ‫ חתרתי‬Eze 12:7; ipf ‫ יחתרו‬Eze 12:12
hi breken, schrik aanjagen, ontmoedigen; pf
Am 9:2, ‫ ואכתר‬Eze 8:8; imp ‫ "חתר־‬Eze 8:8
Eze 12:5;
‫ החתת‬stukbreken? Jes 9:3, ‫ החתתי‬Jer 49:37 ;
ipf ‫ יחיתן‬Hab 2:17 ?lees ‫ יח 'תך‬zal u
Jona 1:13 de golven doorbreken: roeien
verschrikken; ipf sf ‫ "אחתך‬Jer 1:17, ‫יחתני‬
‫ חתת‬q stuk, gebroken, verslagen, moedeloos Job 31:34
zijn; zie ‫ נחת‬i.v.m.vormen; pf ‫חת‬, ‫ 'חתה‬,
P ‫חתה‬% ‫ ו‬Jer 48:1, ‫ 'חתו‬P ‫חתו‬% ‫ ו‬Jer 50:36; imp ‫ "חתת‬I. f iets schrikwekkends Job 6:21†;
II. nm Chatat 1Kron 4:13†
‫ ו 'חתו‬Jes 8:9 'en weest verslagen' 3x;
ni verslagen, verschrikt zijn; pf ‫ נחת‬Mal 2:5;

‫ט‬
‫ ט‬de letter
‫טית‬, getalswaarde 9; voor ‫ טו‬15 ‫ טבח טבח‬slachtvee slachten Gen 43:16‡;
en ‫ טז‬16; zie ‫ה‬ II. nm Tebach zoon van Nachor Gen 22:24
‫ טאטא‬q vegen, wegvagen; pf sf ‫וטאטאתיה‬ ‫ טבח‬m slager, kok; pl ‫ תבחים‬lijfwacht; kok
Jes 14:23† 1Sam 9:23 1Sam 9:24;

‫טבאל‬% nm Tabeël, P ‫ ;טבאל‬1. vader van de ‫ שר הטבחים‬Gen 37:36+; hoofd van de
lijfwacht (Egypte);
bijna-koning van Jeruzalem Jes 7:6; te lezen
als ‫' טוב־אל‬nietsnut'; 2. een Perzische ‫ רב הטבחים‬2Kon 25:8+; hoofd van de
lijfwacht (Babylonië)
beambte in Samaria Ezr 4:7
‫ טבולים‬m tulband Eze 23:15† ‫ טבחה‬f slachtvlees; cs ‫טבחת‬, ‫;טבחתי‬
1Sam 25:11, ‫ צאן טבחה‬Ps 44:23 Jer 12:3
‫ טבור‬m midden, navel (fig.) Re 9:37 Eze 38:12† slachtvee
‫ טבח‬q slachten; pf ‫טבחה‬% Spr 9:2, ‫טבחת‬ ‫ טבחה‬f kokkin; pl ‫ טבחות‬1Sam 8:13†
Klaagl 2:21, ‫ טבחתי‬1Sam 25:11,
sf ‫וטבחו‬
Ex 21:37; imp ‫ טבח‬Gen 43:16; inf ‫טבח‬,
‫ טבחת‬nloc Tibchat in Aram-Soba 1Kron 18:8;
‫ לטבח‬Jer 11:19‡; pp ‫ טבוח‬Deut 28:31 2Sam 8:8 ‫טבחה = טבח = בטח‬

‫ טבח‬I. m slacht; P ‫ 'טבח‬, sf ‫ ;טבחה‬het ‫ טבל‬q dopen, dompelen, onderdompelen
(brood soppen); pf ‫ וטבל‬Lev 4:6‡, 2f ‫וטבלת‬
slachten Jes 53:7; fig. slachting Jes 34:2+;
Ruth 2:14, ‫ וטבלתם‬Ex 12:22; ipf ‫ויטבל‬
Lev 9:9‡, ‫ ויטבלו‬Gen 37:31, sf ‫ תטב 'לני‬Job 9:31;

141
‫ט‬
pt ‫ וטבל‬Deut 33:24; Gen 37:31‡ ‫ טהר‬q rein zijn; vgl. ‫ ;טהור‬pf ‫טהר‬, ‫ט "הרה‬,
ni ondergedompeld worden; pf ‫נטבלו‬ P ‫טהרה‬, ‫ טהרתי‬P ‫הרתי‬% ‫ ;ט‬ipf ‫ יטהר‬P
Joz 3:15 ‫הר‬% ‫יט‬, ‫תטהר‬, ‫ ;אטהר‬imp P ‫הר‬% ‫וט‬
2Kon 5:10+; inf zie ‫הרה‬D ‫ = ט‬reiniging;
‫ טבליה‬nm Tebalja, ‫ טבליהו‬1Kron 26:11†
Lev 11:32‡
‫ טבע‬q zinken; pf ‫ ט 'בעתי‬Ps 69:3, ‫טבעו‬% Ps 9:16 pi reinigen, zuiveren; pf ‫טהר‬, ‫וטהר 'ת‬,
ipf ‫ אטבעה‬Ps 69:15, ‫ ויטבע‬Jer 38:6,
Klaagl 2:9; ‫טהרתי‬, ‫ט "הרו‬, ‫טהרנו‬, sf ‫ט "הרו‬, 1+2f
‫ ותטבע‬1Sam 17:49 binnendringen; ‫טהרתיך‬, 1+3mm ‫ ;טהרתים‬ipf ‫ "אטהר‬,
pu tot zinken gebracht worden; pf ‫טבעו‬# ‫ויטהר‬, sf:3f+3mm ‫ ותט "הרם‬Job 37:21; imp sf
Ex 15:4 ‫ ;ט "הרני‬inf ‫טהר‬, sf ‫ ט "הרי‬Eze 36:33, ‫לט "הרו‬,
ho pf tot zinken gebracht; pf ‫הטבעו‬ ‫לט "הרה‬, ‫ לט "הרם‬Num 8:27+; pt ‫מטהר‬
Jer 38:22 (voeten) zinken weg; Job 38:6 Lev 14:11 Mal 3:3; Lev 13:6‡
(pijlers) zijn verzonken; P ‫ הטבעו‬Spr 8:25 pu gereinigd? pt ‫ מטהרה‬Eze 22:24, zie ‫מטר‬
(bergen) zijn neergelaten; regenen
Job 30:24 ‫( בעי‬zal men niet de hand hitp zich reinigen; ‫ הט־‬uit ‫ ;התט־‬vooral
uitsteken) naar iemand die in puin in Lev 14:4+; pf ‫ הט "הרו‬Gen 35:2 Ezr 6:20 P
gevallen? of lees ‫ בטבע‬naar iemand die ‫ הט 'הרו‬Num 8:7 2Kron 30:18, ‫ הטהרנו‬Joz 22:17;
verdrinkt; zo CAN'48 en voetnoot in BHS ipf ‫ תת "הרי‬Jer 13:27 Eze 24:13, ‫ויט "הרו‬
‫ טבעות‬I. n Tabbaot, familie van Neh 12:30, P ‫ תט 'הרו‬Lev 16:30; imp ‫הט "הרו‬
tempelslaven Ezr 2:43 Neh 7:46† Gen 35:2; pt ‫מטהר‬, ‫מט "הרים‬
II. ff ringen, zie ‫טבעת‬ ‫ טהר‬m glans Ps 89:45, zie ‫טהר‬
‫ טבעת‬f ring; sf ‫טבעתו‬, pl ‫ טבעות‬en ‫ טהר‬m zuiverheid; sf ‫הרה‬D ‫ ט‬reiniging Lev 12:4
‫טבעת‬, cs ‫ טבעות‬en ‫ ;טבעת‬sf ‫טבעתיו‬, Lev 12:6; zie ‫הרה‬D ‫ ;ט‬klaarheid, helderheid
‫ טבעתיהם‬en ‫( ;טבעתם‬sieraad, zegel-)ring van de hemel Ex 24:10
Gen 41:42 Est 3:10; ring om iets te dragen
Ex 25:12‡
‫הרה‬D ‫ ט‬f reiniging, ritueel, verklaring van
reinheid; cs ‫הרת‬D ‫ט‬, sf ‫הרתו‬D ‫ט‬, Lev 12:4‡;
‫ טברמן‬nm Tabrimmon, vader van Benhadad vgl. ‫ טהר‬q inf
1Kon 15:18†
‫ טוא‬wegvagen, zie ‫טאטא‬
‫ טבת‬m Tebet, de 10e (vroeger 4e) maand
(dec/jan) Est 2:16; zie ‫חדש‬ ‫ טוב‬q goed, lieflijk zijn; pf ‫ 'טבו‬Num 24:5
Hoogl 4:10; pf 3m ‫ טוב‬en pt ‫טוב‬, zie ‫טוב‬
‫ טבת‬nloc Tabbat in het Jordaandal Re 7:22† adj;
‫ טהור‬adj rein; cs ‫טהור‬, ‫וטהר־‬D Job 17:9, hi goed, mooi doen, maken, handelen; pf
‫ טהר־‬Spr 22:11; pl ‫ טהורים‬en ‫טהרים‬, f ‫הטיבת‬C 1Kon 8:18 2Kon 10:30, ‫ היטיבו‬Hos 10:1;
‫טהורה‬, ‫טהרה‬, ff ‫ ;טהרות‬schoon Zach 3:5 ipf sf ‫ ויטיבך‬Pr 11:9 vrolijk maken; pt ‫מטיב‬
Eze 36:25;
puur Ex 30:35; ritueel rein Lev 10:10; Ps 119:68, ‫ מטב‬Eze 33:32; mooi maken
moreel rein, onschuldig Num 5:28‡

142
‫ט‬
Hos 10:1;
vrolijk maken Pr 11:9 1Sam 20:33, ‫ וי 'טלו‬Jona 1:5; sf P ‫"אטילך‬
zie ook ‫ יטב‬hi ‫ הטיב‬en ‫ היתב‬adv Eze 32:4, ‫להו‬# ‫ ויט‬Jona 1:15; imp mm sf ‫ילני‬
# ‫ו "הט‬
Jona 1:12;
‫טוב‬ I. adj goed; f ‫ טובה‬en ‫ ;טבה‬sf ‫טובתך‬ % ,
ho verworpen, weggeslingerd worden; pf
enz.; Gen 1:4‡; subst ‫ הטוב‬het goede Job 2:10;
Gen 19:8 ‫ ו "עשו להן כטוב בעיניכם‬doet met
‫הוטלו‬
" Jer 22:28; ipf ‫ יוטל‬Spr 16:33 P ‫ טל‬#‫י‬
Job 41:1 en ‫ יוטל‬Ps 37:24
hen zoals u goeddunkt; Gen 31:24 ‫מטוב‬
pilp wegslingeren; pt sf ‫ מטלטלך‬Jes 22:17
‫' עד־רע‬van goed tot kwaad' = noch kwaad
noch goed; Dan 1:4 ‫ טוב מראה‬goed ‫ טור‬m rij; pl ‫ טורים‬en ‫טרים‬# , cs ‫;טורי‬
uitziend, knap; (stenen) Ex 28:17-Ex 39:13; (balken) 1Kon 6:36-
II. nloc Tob, land van Jefta Re 11:3+ 2Sam 10:6 1Kon 7:42; stenen muurtje Eze 46:23;
(runderen) 2Kron 4:3; (granaatappelen)
‫ טוב‬m goedheid, het goede; sf ‫טובי‬, ‫טובו‬,
2Kron 4:13
‫טובך‬, ‫ ;טובה‬het goede van (wijsheid en
kennis) Ps 119:66 ?; heerlijkheid, schoonheid ‫ טוש‬q zweven boven of neervallen op een
Ex 33:19 Zach 9:17; goedheid, goedertierenheid prooi (adelaar); ipf ‫ יטוש‬Job 9:26†
Ps 25:7; het goede, het puikje Gen 24:10‡
‫ טח‬dichtgesmeerd Jes 44:18, zie ‫ טוח‬en zie
‫טוב־אדניה‬
" nm Tob-Adonia 2Kron 17:8† ‫טחח‬
‫ טובה‬f het goede, iets goeds, de goede zaak ‫ טחה‬werpen, stoten ? onzekere afleiding;
Gen 44:4 Neh 2:18‡ pilp pt ‫ כמט "חוי קשת‬Gen 21:16 op een
boogschot afstand †
‫ טוביה‬nm Tobia, ook ‫ ;טוביהו‬1. de
Ammonitische slaaf Neh 2:10; 2. ‫ טחון‬m handmolen Klaagl 5:13†
teruggekeerde balling Ezr 2:60 Neh 7:62; 3. een ‫טחות‬# f donkere wolken? Job 38:36 onbekend,
ander Zach 6:10+ verborgen gebied? Ps 51:8†
‫ טוה‬q spinnen; pf ‫ טוו‬Ex 35:25+' vgl. ‫מטוה‬ ‫ טחח‬q dichtgesmeerd zijn; pf 3m ‫;טח‬
spinsel afleiding onduidelijk; ‫טח מראות עיניהם‬
‫ טוח‬q pleisteren (met leem, +kalk); vgl. ‫;טחח‬ Jes 44:18'Dichtgesmeerd van te zien (= zodat
pf ‫ טח‬Lev 14:42, ‫ 'טחו‬Eze 22:28, ‫טחתם‬ ze niet zien) zijn hun ogen"
Eze 13:12+; inf ‫ לתוח‬1Kron 29:4; pt pl ‫טחים‬
‫ טחן‬q malen; pf ‫ וט "חנו‬Num 11:8 ipf ‫ויטחן‬
Eze 13:10+, cs ‫ טחי‬Eze 13:11;
Ex 32:20, ‫ תטחן‬Job 31:10, P ‫ תטחנו‬Jes 3:15;
ni gepleisterd worden; inf ‫ הטוח‬Lev 14:43, inf abs ‫ טחון‬Deut 9:21; imp ‫ וט "חני‬Jes 47:2 pt
cs ‫ הטח‬Lev 14:48 met ‫ את‬bij passieve ‫ טוחן‬Re 16:21, ff ‫טוחנות‬" Pr 12:3
vorm;†
‫ ט "חנה‬f molen Pr 12:4†
‫ טוטפת‬f sieraad tussen de ogen of op
voorhoofd Ex 13:16 Deut 6:8 Deut 11:18† ‫ טחרים‬m gezwellen, aambeien; cs ‫טחרי‬, pl
sf ‫ ;טחריהם‬1Sam 6:11 1Sam 6:17 gouden
‫ טול‬hi werpen, slingeren; pf ‫ הטיל‬Jona 1:4, beeldjes van gezwellen als ex-voto i.v.m
‫ והטל 'תי‬Jer 16:13 Jer 22:26; ipf ‫ וי' טל‬1Sam 18:11 plagen; Q voor K ‫עפלים‬D = gezwellen,

143
‫ט‬
aambeien; Deut 28:27 1Sam 5:6 1Sam 5:9 1Sam 5:12 ‫ ;ויטמאו‬inf ‫ ;טמאה‬Lev 5:2‡;
1Sam 6:4† vgl. ‫ עופל‬bult, Ofel, heuvelplaats ni onrein worden; pf ‫ נטמא‬Hos 5:3, 3f
in Jeruzalem ‫ נטמאה‬P ‫נט 'מאה‬, 2f ‫נטמאת‬, ‫נטמאתי‬,
‫ טטפת‬f voorhoofdsbanden, tefilin, zie ‫נטמאו‬, ‫ נטמאתם‬en ‫ נטמטם‬Lev 11:43;
Hos 5:3 Num 5:13 Eze 20:31‡ ipf ‫ יטמאו‬Eze 14:11,
‫טוטפת‬
P ‫ יט 'מאו‬Eze 44:25
‫ טיח‬m pleisterlaag Eze 13:12† pi onrein maken; pf ‫טמא‬, ‫טמאת‬, ‫טמאו‬,
‫ טיט‬m modder, slijk 2Sam 22:43; leem, klei ‫ ;טמאתם‬sf ‫טמאו‬, ‫ ;טמאוה‬ipf ‫תטמא‬,
Jes 41:25‡ ‫יטמא‬, sf ‫ויטמאהו‬, ‫ ;יטמאנה‬inf ‫טמא‬, sf
‫טמאו‬, ‫טמאם‬, ‫ ;טמ "אכם‬Lev 11:44; ontwijden
‫ טירה‬f tentenkamp; cs ‫טירת‬, pl ‫טירותיהם‬
Num 5:3; onteren Gen 34:5; voor onrein houden
en ‫ ;טירותם‬Gen 25:16‡; Eze 46:23 lage
Jes 30:22; onrein verklaren Lev 13:8
muurtjes; Hoogl 8:9 tinne op muur; stenen
pu onrein geworden; pt ‫טמאה‬# ‫ מ‬Eze 4:14
muur als omheining
hitp onrein worden, zich verontreinigen; ipf
‫ טל‬m dauw; P ‫ ;טל‬sf P ‫ט 'לך‬, ‫ ;טלם‬Gen 27:28+ ‫יטמא‬, ‫ יטמאו‬P ‫יט 'מאו‬, ‫ תטמאו‬P
‫ טלא‬pu hersteld, gelapt zijn (schoenen); pt ‫ תט 'מאו‬Lev 11:24‡;
‫טלאות‬# ‫ מ‬Joz 9:5† hotp pf ‫הט 'מאה‬# Deut 24:4 verontreinigd
raken
‫ טלאים‬m lammetjes, zie ‫ טלה‬pl, zie ‫טלם‬
nloc Telem ‫ טמא‬adj onrein; cs ‫טמא‬, mm ‫טמאים‬, f
‫טמאה‬, cs ‫ ;טמאת‬ritueel onrein Lev 5:2;
‫ טלה‬m lam; cs ‫טלה‬, pl ‫ ;טלאים‬Jes 40:11
afgodisch, heidens, vreemd Eze 4:13 Hos 9:3
Jes 65:25; 1Sam 7:9 ‫ טלה חלב‬zuiglam †;
Jes 35:8; moreel onrein Eze 22:5 Job 14:4 Jes 6:5
‫ טלאים‬1Sam 15:4 = nloc Telem, zie ‫טלם‬
‫ טלוא‬adj gevlekt, bont; mm ‫לאים‬# ‫ט‬, ff
‫טמאה‬# f onreinheid; cs ‫טמאת‬# , sf ‫טמאתו‬# ,
enz., pl cs ‫טמאת‬# , sf ‫טמאתם‬# ; Lev 5:3‡
‫לאות‬# ‫ ;ט‬Gen 30:32-Gen 30:39;Eze 16:16
‫ טלטלה‬f het ver wegslingeren; vgl. ‫ טול‬pilp
‫ טמה‬ni verstopt, stompzinnig; pf ‫נטמינו‬
Job 18:3
inf; Jes 22:17†
‫ טלל‬pi overdekken (met een dak); ipf sf ‫ טמן‬q verbergen; pf ‫טמן‬, P ‫ טמנתי‬Jer 43:10,
‫טמנו‬% P ‫ ט 'מנו‬Ps 9:16 sf ‫ טמנתם‬Jer 43:9,
‫ ויטל 'לנו‬Neh 3:15†
‫ טמנתיו‬Jer 13:7; ipf ‫ ויטמן‬Gen 35:4, sf
‫ טלם‬I. nloc Telem, in Juda Joz 15:24; ook ‫ ותטמנם‬Joz 2:6, ‫ ויטמנהו‬Ex 2:12, ‫ואטמנהו‬
‫ טלאים‬1Sam 15:4; Jer 13:5, imp ‫ טמנם‬Job 40:13; inf ‫לטמון‬,
II. nm Telem, de zanger Ezr 10:24 ‫ לטמנו‬Jer 13:6; pp ‫ טמון‬Job 3:16+, ‫טמונה‬
‫ טלמון‬nm Talmon, familie van poortwachters Joz 7:22,‫ טמונים‬Joz 7:21, ‫ טמוני‬Deut 33:19

Ezr 2:42 Neh 11:19 Neh 12:25 Neh 7:45† ni zich verbergen; inf ‫ הטמן‬Jes 2:10
hi verbergen; ipf ‫ ויטמנו‬2Kon 7:8 (gestolen
‫ טמא‬q onrein zijn; vgl. ‫ טמא‬adj; pf ‫טמא‬,
goed)
‫טמאה‬% , ‫טמאת‬, ‫טמאו‬% ; ipf ‫יטמא‬, ‫תטמא‬,

144
‫ט‬
‫ טנא‬m mand, korf; sf ‫ טנ "אך‬Deut 26:2 Deut 26:4 ‫ טפח‬m handspan, zie ‫טפח‬
Deut 28:5 Deut 28:17†
‫ טפח‬m I. handbreed; (4 vingers, ca.8 cm);
‫ טנף‬pi vies maken; ipf ‫א 'יככה "אטנפם‬ ‫ טפח‬1Kon 7:26 2Kron 4:5; pl ‫ ;טפחות‬Ex 25:25
Hoogl 5:3 hoe zou ik ze weer vies maken? † Ex 37:12 Eze 40:5 Eze 40:43 Eze 43:13 Ps 39:6†;
II. rij stenen die het dak dragen,
‫ טעה‬hi doen dwalen, misleiden; pf ‫הטעו‬
kraagstenen? 1Kon 7:9
Eze 13:10†
NB: ‫ זרת‬is de gespreide hand, ca. 20 cm
Hoogl 1:7 ‫' כעטיה‬als een gesluierde' of ?lees
‫' כטעיה‬als een die rondzwerft (bij de ‫פחים‬# ‫ ט‬m tedere zorg Klaagl 2:20†
kudden van je makkers)'; vgl. ‫עטה‬ ‫ טפל‬q pleisteren, afplakken; pf ‫טפלו‬%
‫ טעם‬q proeven; pf ‫טעם‬, ‫ט "עמה‬, ‫ ;טעמתי‬ipf Ps 119:69; ipf ‫ ותטפל‬Job 13:4; pt mm cs ‫טפלי‬
‫יטעם‬, ‫אטעם‬, ‫ ;יט "עמו‬imp ‫ ט "עמו‬Ps 34:9; Job 13:4
inf abs ‫ טעם‬1Sam 14:43 proeven, zich laten ‫ טפסר‬m ambtenaar, maarschalk; pl sf
smaken Job 12:11 Job 34:3; eten van 1Sam 14:24 ‫ טפסריך‬Jer 51:27 Nah 3:17†
1Sam 14:29 Jona 3:7; proeven = de smaak weten
van wat men eet 2Sam 19:36; ervaren, voelen ‫ טפף‬q trippelen, tippelen, opzichtig of met
Ps 34:9 Spr 31:18 kleine stapjes; inf ‫ טפוף‬Jes 3:16; vgl. ‫טף‬

‫ טעם‬smaak; sf ‫טעמו‬, ‫ ;טעמך‬1. (wat men ‫ טפש‬q stom, gevoelloos zijn; pt ‫טפש‬
Ps 119:70
proeft) Ex 16:31 Num 11:8 Jer 48:11 Job 6:6; 2.
verstand, inzicht 1Sam 21:14 1Sam 25:33 Ps 34:1 ‫ טפת‬nf Tafat, dochter van Salomo 1Kon 4:11†
Ps 119:66 Job 12:20, ‫ שנה את־טעמו‬zich
‫ טרד‬q doordruppelen; pt ‫ טרד‬Spr 19:13, ‫טורד‬
gedragen als een krankzinnige 1Sam 21:14; 3.
Spr 27:15†
decreet, bevel Jona 3:7 Ezr 6:14 Ezr 7:23
(Aramese betekenis) ‫ טרום‬conj voordat, nog niet Ruth 3:14; zie ‫טרם‬
‫ טען‬I.pu doorboord zijn; pt cs ‫טעני חרב‬
" ‫מ‬ ‫ טרח‬hi zwaar maken; ipf ‫ יטריח‬Job 37:11†
Jes 14:19;†; ‫ טרח‬m gewicht, last, moeite; sf ‫;טר "חכם‬
II.q beladen (lastdieren); ipf ‫ט "ענו‬ Deut 1:12 Jes 1:14†
Gen 45:17†
‫ טרי‬adj fris; f ‫ ;טריה‬vers, nieuw (wond);
‫ טעת‬te planten Pr 3:2, zie ‫ נטע‬inf Re 15:15 Jes 1:6†

‫ טף‬m de kinderen, coll; P ‫טף‬, sf ‫טפם‬, ‫טפנו‬, ‫ טריפה‬f verscheurd, aangevreten vlees: zie
‫ ;טפכם‬Gen 34:29‡; Gen 47:12 ‫לחם לפי הטף‬ ‫טרפה‬
voedsel naar het aantal kinderen
‫ טרם‬conj voordat Gen 2:5‡ ; Ruth 3:14 K ‫;טרום‬
‫ טפח‬I.pi uitspreiden, spannen; pf ‫טפחה‬ adv nog niet Ex 9:30‡
Jes 48:13;
‫ טרף‬I.q wegrukken, roven (roofdier); pf ‫ט רף‬
II.pi teder verzorgen; pf 2+sf 1 ‫טפחתי‬
Deut 33:20‡; ipf ‫ יטרף‬Am 1:11 Ps 7:3 P ‫רף‬% ‫יט‬
Klaagl 2:22†
Gen 49:27, ‫ אטרף‬Hos 5:14 Ps 50:22; inf abs ‫טרף‬

145
‫ט‬
Gen 37:33‡, cs ‫ לטרוף‬Ps 17:12, ‫לטרף־‬ ‫ טרף‬vanuit de bergen loerend op prooi;
Eze 19:3+; pt ‫טרף‬, mm cs ‫ טרפי‬Eze 22:27; II. voedsel Mal 3:10 Ps 111:5 Spr 31:15 Job 24:5;
Gen 37:33‡; III. m (afgescheurd, los) blad Eze 17:9 ‫טרפי‬
ni geroofd, verscheurd worden; ipf ‫יטרף‬ ‫ צמחה‬de bladeren van haar groei = het
Ex 22:12 Jer 5:6; uitgelopen blad van de wijnstok anders:
pu verscheurd worden; ‫ טרף‬adj mm cs
q inf+pu pf ‫ טרף טרף‬Gen 37:33 Gen 44:28; hij ‫ טרף‬adj vers (geplukt); mm cs ‫טרפי‬
is zeker verscheurd; Gen 8:11; ? Eze 17:9; †
II.hi voeden; imp sf ‫ הטריפני‬Spr 30:8 voed
mij ‫ טרפה‬f geroofd, verscheurd; Gen 31:39+
verscheurd, aangevreten dus onrein: vgl.
‫ טרף‬I. m prooi, buit; P ‫ ;טרף‬pl ‫טרפים‬, cs Nederlands-Jiddisj 'treife'
‫ ;טרפי‬Gen 49:9‡;
Ps 76:5 ‫ מהררי טרף‬roofgebergte? ?lees

‫י‬
‫ י‬de letter ‫יוד‬, getalswaarde 10; voor de II.hi beginnen, aanstalten maken; besluiten,
schrijfwijze van 15 ‫ טו‬en 16 ‫ טז‬zie ‫ו‬ bewilligen; pf ‫הואיל‬, ‫הואלת‬, ‫הואלתי‬,
‫ יאב‬q verlangen, begeren; pf ‫יאבתי‬ ‫ ;הואלנו‬ipf ‫ ויאל‬,‫ וי' ואל‬of ‫ ;ויאל‬imp ‫הואל‬,
Ps 119:131†
‫הואל־‬, ‫ ;הואילו‬beginnen Deut 1:5 Ex 2:21;
bewilligen 1Kron 17:27 Job 6:9 Job 6:28 2Sam 7:29
‫ יאה‬q behoren, gepast zijn; pf 3f P ‫לך י 'אתה‬ Re 19:6 Ex 2:21; besluiten Re 17:11 Joz 7:7 willen,
Jer 10:7†
bereid zijn, zo vriendelijk zijn, het moge u
‫ יאור‬m vloed, rivier (Nijl), zie ‫יאר‬ behagen, enz.; Gen 18:27 ik wil, ben zo vrij
of: ik ben nu eenmaal begonnen; Joz 7:7
‫ י "אזניה‬nm Jaäzanja, ook ‫ ;י "אזניהו‬1. Rekabiet
‫ הואלנו ונשב‬waren we maar zo verstandig
Jer 35:3 Eze 11:1;
2. tijdgenoot van Gedalja
geweest te blijven
2Kon 25:23 = ‫ יזניה‬Jer 40:8; 3. zoon van Safan
Eze 8:11 ‫ יאר‬m Nijl, algemener waterloop; ook ‫;יאור‬
loc ‫ הי 'ארה‬naar de rivier toe, de Nijl in
‫ יאיר‬nm Jaïr, 1. zoon van Manasse Num 32:41‡;
Ex 1:22 ; sf ‫ יארי‬Eze 29:3, pl ‫יארים‬, cs ‫יארי‬,
naar hem genoemd ‫ חות יאיר‬de dorpen
sf ‫יאריך‬, enz.; Gen 41:1‡; Dan 12:5+ de Tigris;
van Jaïr; 2. rechter Re 10:3; 3. vader van
Jes 33:21 algemeen: stromen; Job 28:10 gangen
Mordechai Est 2:5
in de rots
‫ יאל‬I.ni verdwaasd zijn, in dwaasheid begaan;
pf ‫נואלו‬ " P ‫נאלו‬ % , ‫ ;נאלנו‬Num 12:11 Jes 19:13 ‫ יארי‬gent van Jaïr, Jaïriet 2Sam 20:26
Jer 5:4 Jer 50:36†;

146
‫י‬
‫ יאש‬ni wanhopen; pf ‫ ;נואש‬pt ‫נואש‬ ‫ יבל‬I. m stroom; ‫ יבלי־מים‬Jes 30:25 Jes 44:4;
1Sam 27:1Saul zal het opgeven om mij nog te II. nm Jabal, zoon van Lamech Gen 4:20
zoeken; Job 6:26 ‫ אמרי נואש‬de woorden ‫ יבל‬m ramshoorn, jobeljaar, zie ‫יובל‬
van een wanhopige;
pi doen wanhopen; inf ‫ליאש את לבי‬ ‫ יבלעם‬nloc Jibleam in Manasse Joz 17:11, =
Pr 2:20; ‫ בלאם‬1Kron 6:55
interj ‫ נואש‬zinloos, hopeloos: Jes 57:10 ‫ יבלת‬f buil (wrat, blaar, puist) Lev 22:22†
Jer 2:25 Jer 18:12
‫ יבם‬pi een zwagerhuwelijk (leviraatshuwelijk)
‫ יאשיה‬nm Josia, koning van Juda; 1Kon 13:2‡; sluiten; ipf sf ‫ ויבמה‬Deut 25:5 'en huwe haar';
spelling ‫ יאושיהו‬Jer 27:1 imp ‫ ויבם‬Gen 38:8; inf sf ‫לא אבה יבמי‬
‫ יאתון‬m ingang, K Eze 40:15, zie ‫איתון‬ Deut 25:7; hij wenst mij niet tot vrouw te
nemen; vgl. ‫יבם‬
‫ יאתרי‬nm Jeaterai 1Kron 6:6 = ‫ אתני‬1Kron 6:26†
‫ יבם‬m zwager, broer van de man; sf ‫יבמי‬,
‫ יבב‬pi luid roepen; ipf 3f ‫ ותיבב‬Re 5:28† ‫ ;יבמה‬f ‫ יבמה‬schoonzuster, vrouw van de
‫ יבול‬m opbrengst; sf ‫יבולה‬, ‫בלה‬# ‫ י‬vrucht van broer; sf ‫יבמתך‬, ‫ ;יבמתו‬Deut 25:5-Deut 25:9;
de akker, wijngaard, enz.; Lev 26:4‡; Ruth 1:15†
voorraad Job 20:28: ‫יגל יבול ביתו‬ ‫ יבמה‬f schoonzuster, zie ‫יבם‬
weggevoerd wordt wat in zijn huis was
opgeslagen (als voorraad) ‫ יבנאל‬nloc Jabneël, 1. in Naftali Joz 19:33; 2.
in Juda Joz 15:11, zie ‫יבנה‬
‫ יבוס‬nloc Jebus, Re 19:10‡; oude naam van
Jeruzalem 1Kron 11:4; gent ‫יבוסי‬, ‫בסי‬# ‫י‬ ‫ יבנה‬nloc Jabne, bij zee; 2Kron 26:6† = ‫יבנאל‬
Joz 15:11
Gen 10:16‡

‫ יבחר‬nm Jibchar, zoon van David 2Sam 5:15 ‫ יבניה‬nm Jibneja, zoon van Jerocham
1Kron 9:8†
1Kron 3:6 1Kron 14:5†

‫ יבין‬nm Jabin, koningen van Hazor (Kanaän), ‫ יבניה‬nm Jibnia, vader van Reüel 1Kron 9:8†
1. Joz 11:1; 2. Re 4:2+;Ps 83:10; ‫בסי‬# ‫ י‬gent van Jebus, zie ‫יבוס‬
zie ook ‫ בין‬q ipf
‫ יבק‬nloc Jabbok, de beek Gen 32:23‡
‫ יביש‬nloc Jabes, zie ‫יבש‬ ‫ יברכיהו‬nm Jeberechjahu, vader van Zekarja
‫ יבל‬hi dragen, brengen, leiden; ipf ‫יובילו‬ Jes 8:2
Ps 68:30 Ps 76:12, ‫ יובלון‬Sef 3:10, sf ‫יבילני‬
‫ יבשם‬nm Jibsam, familiehoofd van Tola
Ps 60:11 Ps 108:11, ‫ אובילם‬Jer 31:9, ‫יב 'לוה‬
1Kron 7:2†
Jes 23:7; Jes 23:7‡
ho geleid, gebracht worden; ipf ‫ יובל‬P ‫ יבש‬q drogen, droog vallen; zie ‫בוש‬
‫יובל‬
' , ‫תובל‬, P ‫אובל‬' , P ‫יובלו‬ ' , P ‫תובלון‬
' , i.v.m.vormen; pf ‫יבש‬, ‫בשה‬%‫י‬, ‫בשו‬%‫י‬, P
‫ ;תובלנה‬Jes 18:7‡; Job 21:30 binnengehaald ‫ ;י 'בשו‬zie ‫ יבש‬adj; ipf ‫ייבש‬, ‫ וייבש‬en
zoals oogst voor slecht weer ‫ ויבש‬Ps 102:5, ‫ותיבש‬, ‫איבש‬, P ‫י 'בשו‬

147
‫י‬
Jes 40:24 Job 12:15 Job 18:16; inf abs ‫יבש‬ pi bedroeven; ipf ‫ ויגה‬Klaagl 3:33
Eze 17:10, ‫ יבוש‬Zach 11:17, cs ‫ ביבש‬Jes 27:11, hi bedroeven, in droefheid dompelen; pf
‫ עד־יבשת‬Gen 8:7; ‫ הוגה‬Klaagl 1:12 Klaagl 3:3, sf ‫ הוגה‬Klaagl 1:5;
pi droog maken; ipf ‫ תיבש־‬Spr 17:22, ‫תיבש‬ ipf ‫ תוגיון‬Job 19:2; pt pl sf ‫' מוגיך‬je
Job 15:30, sf ‫ ויבשהו‬Nah 1:4; verdrukkers' Jes 51:23
hi doen opdrogen, doen verdorren; pf ‫ יגון‬m verdriet; sf ‫ יגונם‬in Jer 31:13 ‫מיגונם‬
‫ הוביש‬Joz 2:10‡, ‫הובישה‬, ‫הובשת‬, 'van/na hun verdriet' Gen 42:38 Gen 44:31
‫הובשתי‬, ‫ והבישו‬Zach 10:11; ipf ‫אוביש‬ Jer 31:13 Jer 45:3 Ps 13:3 Ps 107:39; †
Jes 42:15 Jes 44:17;
NB: ‫ והבישו‬in Zach 10:5: beschaamd staan, ‫ יגור‬m vol vrees Jer 22:25 Jer 39:17†
zie ‫ בוש‬hi ipf ‫ יגור‬nloc Jagur in Juda Joz 15:21†
‫ יבש‬adj I. droog; f ‫יבשה‬, pl ‫יבשים‬, ‫;יבשות‬ ‫ יגיע‬m moeite; sf ‫יגיעו‬, ‫יגיעה‬, ‫יג "יעך‬, ‫יגיעם‬,
Num 6:3 Num 11:6 Jes 56:3 Eze 17:24 Eze 21:3 Eze 37:2 enz.; pl sf ‫ ;יגיעי‬inspanning Job 39:16
zie ‫ יבש‬q pf;
Eze 37:4 Nah 1:10 Job 13:25†; Gen 31:42‡ ; werk en resultaat ervan Job 39:11
II. nloc Jabes in Gilead, meestal ‫יביש‬, loc Deut 28:33‡
‫ י 'בשה‬1Sam 31:12‡; ‫ יגיע‬adj vermoeid; pl sf ‫ יגיעי כח‬Job 3:17 'wier
III. nm Jabes, vader van Sallum 2Kon 15:10
kracht is uitgeput' †
2Kon 15:13 2Kon 15:14†
‫ יגיעה‬f moeite, inspanning ; cs ‫יגעת בשר‬
‫ יבשה‬f het droge Gen 1:9 Jona 1:9‡; vermoeiing des vlezes, afmatting
Pr 12:12
‫ יבשת‬f het droge land, P ‫ י 'בשת‬Ex 4:9 Ps 95:5† van het lichaam
‫ יגאל‬nm Jigal, 1. zoon van Jozef Num 13:7; 2. ‫ יגלי‬nm Jogli, vader van Bukki Num 34:22†
zoon van Semaja 1Kron 3:22; 3. zoon van
‫ יגע‬q moe zijn of worden; pf ‫געה‬A%‫י‬, ‫יגעתה‬,
Natan 2Sam 23:36
‫ י 'געת‬P ‫י 'געת‬, ‫יגעתי‬, ‫ ;יגענו‬ipf ‫תיגע‬, P
‫ יגב‬q het land bewerken; pt ‫יגבים‬ ‫ייגע‬, P ‫איגע‬, ‫ יגעו‬P ‫ ;י 'יגעו‬Joz 24:13‡;
2Kon 25:12=Jer 52:16 akkerbouwers; zwoegen Jes 49:4‡
‫ יגב‬m akker; pl ‫ יגבים‬Jer 39:10, zie ‫יגב‬ pi uitputten, afmatten; ipf ‫ אל־תיגע‬Joz 7:3
'vermoei niet', sf ‫ תיגענו‬Pr 10:15 'mat hem
‫בהה‬D ‫ יג‬nloc Jogbeha in Gad, bij Amman af';
Num 32:35 Re 8:11†
hi vermoeien, belasten; pf ‫ הוגעתם‬Mal 2:17,
‫ יגדליהו‬nm Jigdaljahu Jer 35:4† P ‫הוגענו‬
% ' , Mal 2:17 sf ‫ הוגעתני‬Jes 43:24,
‫ יגה‬I.hi verwijderen, wegduwen; pf ‫הגה‬ ‫ הוגעתיך‬Jes 43:23
2Sam 20:13; maar zie ‫;הגה‬ ‫ יגע‬adj vermoeiend; pl ‫ יגעים‬Pr 1:8; vermoeid
II.ni bedroefd, bekommerd zijn; pt ff ‫נוגות‬ Deut 25:18 2Sam 17:2
Klaagl 1:4 pt mm cs ‫ נוגי ממועד‬Sef 3:18 'die
‫ יגע‬m gewin, het verworvene Job 20:18†
bedroefd zijn, zo ver van de gemeenschap';
onzeker;

148
‫י‬
‫ יגעת‬f vermoeienis, inspanning Pr 12:12, zie ‫תגיע יד‬, ‫ השיגה יד‬het vermogen is
‫יגיעה‬ toereikend Lev 5:7 Lev 25:26;
‫ יגר‬q vrezen; vgl. ‫ יגור‬adj; zie vooral ‫ ;גור‬pf ‫ הרים יד‬de hand opheffen = zweren;
‫ י 'גרת‬Deut 28:60; ‫ י 'גרתי‬Deut 9:19 Ps 119:39 ‫ מלא יד‬wijden (tot priester); Ex 29:9
Job 3:25 Job 9:28†
‫ ר "חבת ידים‬ruim naar alle kanten, wijd (van
land) Gen 34:21‡;
‫ יגר‬n steenhoop Gen 31:47; Aramees: ‫יגר‬ ‫ שים יד תחת ירך‬de hand onder de dij
‫ ;ש "הדותא‬Hebreeuws: ‫ גלעד‬steenhoop der leggen (plechtige eed) Gen 47:29
getuigenis
‫ יד "אלה‬nloc Jideala in Zebulon Joz 19:15†
‫ יד‬f hand; cs‫יד‬, sf ‫ידי‬, ‫דך‬A%‫י‬, ‫ידנו‬, ‫ידכם‬,
‫ידם‬, du ‫ידים‬, cs ‫ידי‬, sf ‫ידי‬, ‫ידיך‬, ‫ידיו‬, ‫ ידבש‬nm Jidbas, zoon van Etam 1Kron 4:3†
‫ידינו‬, ‫ידיכם‬, ‫;ידיהם‬ ‫ ידד‬q dobbelen, lot werpen; zie ‫ ;ידה‬pf ‫ידו‬
pl ‫ ידות‬voor betekenissen als maal, ‫ גורל‬met ‫ אל‬of ‫' על‬over'; Joël 4:3 Ob 11
handvat enz.; Nah 3:10†
metprefix: ‫בידי‬, ‫וידי‬, ‫מידי‬, ‫כידי‬, ‫;לידי‬ ‫ ידדות‬f liefste; cs ‫ ידדות נפשי‬zielsgeliefde
1. lichaamsdeel Gen 3:22; 2. nok, handvat, Jer 12:7†
pen Ex 26:17, leuning 1Kon 10:19; 3. macht,
vermogen, bereik Gen 9:2 Num 11:22 Deut 32:36 ‫ ידה‬I.q werpen, schieten; vgl. ook ‫ ידד‬en
Dan 12:7; 4. kant, zijde: Deut 2:37; 5. plaats, ‫ ;ירה‬imp pl ‫ ידו‬Jer 50:14 beschiet;
plek Num 2:17; 6. portie, deel, afdeling pi neerwerpen; ipf ‫ וידו‬Klaagl 3:53, inf ‫ידות‬
Zach 2:4;
Gen 47:24 2Kon 11:7 Gen 43:34; pl ‫ ;ידות‬keer
2Sam 19:44 7. gedenkteken 1Sam 15:12 Jes 56:5; II.hi loven, danken, prijzen; schuld
met voorzetsels: belijden; pf ‫הודו‬, ‫ ;הודינו‬ipf ‫יודה‬, ‫אודה‬,
‫ אל־יד‬bij, naast 2Sam 18:4 sf ‫יודך‬
# , ‫אודנו‬, ‫אודך‬, ‫אודך‬, Ps 28:7
‫ ביד‬in de hand, bij zich, 1Sam 17:40; in bezit ‫ "אהדנו‬, enz.; imp ‫הודו‬, ‫ ;הדו‬inf ‫הודות‬,
van Gen 44:16; door (middels) Num 15:23 ‫ ;הדות‬pt ‫מודה‬, ‫ ;מודים‬Gen 49:8 1Kon 8:33;
Re 6:36; in de macht van Gen 9:2; onder gezag, hitp (schuld) belijden, bekennen; pf
hoede of bevel van Gen 30:35 Gen 39:6 Gen 42:37 ‫התודה‬, ‫ ;והתודו‬ipf ‫ויתודו‬, ‫ואתודה‬
Dan 9:4; inf ‫התודות‬, sf ‫ ;התודתו‬pt ‫מתודה‬,
2Sam 18:2;
‫ ביד "חזקה‬met geweld Ex 6:1; ‫ ;מתודים‬Lev 5:5 Lev 26:40, loven 2Kron 30:22
‫ כיד‬volgens, naar de wijze van Est 1:7; ‫ ידו‬nm Jiddo, zoon van Zekarja 1Kron 27:21; K
‫ ליד‬bij, naast 1Sam 19:3; Ezr 10:43 Q ‫יד י‬
‫ מיד‬van Gen 4:11 Gen 9:4 (aannemen van, ‫ ידון‬nm Jadon, werkt aan het herstel van de
opeisen, kopen), uit de macht van Gen 32:12;
muur Neh 3:7†; Gen 6:3 zie ‫דון‬
‫ על־יד‬onder de hoede van Gen 42:37, langs
Ex 2:5, naast Job 1:14, aan (de rivier) Num 13:29; ‫ ידוע‬nm Jaddua, 1. Neh 10:22; 2. Neh 12:11
‫ תחת יד‬ter beschikking van Gen 41:35 Neh 12:22

uitdrukkingen:

149
‫י‬
‫ ידותון‬nm Jedutun, muziekmeester van David de dageraad zijn plaats gewezen? d.w.z. de
= ‫ ;איתן‬Ps 39:1‡ ; K ‫ידיתון‬ ‫ ה‬is lidwoord;
pu bekend zijn of worden; pt ‫ דע‬#‫מי‬
‫ ידי‬nm Jaddai Ezr 10:43 Q; K = ‫ידו‬
vertrouweling; ‫ דעיו‬#‫ מי‬2Kon 10:11‡; Jes 12:5
‫ ידיד‬adj m vriend, geliefd, dierbaar, lieflijk; zie ho; Ruth 2:1 'een bloedverwant' zie ‫מודע‬
cs ‫ידיד‬, sf ‫ידידי‬, ‫ידידו‬, mm cs ‫ידידיך‬, ff po laten weten? afspreken? pf ‫יודעתי‬
‫ ;ידידות‬Deut 33:12 Jes 5:1 Jes 5:1 Jer 11:15 Ps 60:7 1Sam 21:3 of ?lees ‫הועדתי‬, zie ‫(' ;יעד‬de
Ps 84:2 Ps 108:7 Ps 127:2† knechten) heb ik op een bepaalde plaats
‫ ידידה‬nf Jedida, moeder van koning Josia besteld'
2Kon 22:1† hi doen weten, bekend maken; pf ‫;הודיע‬
ipf ‫ ;יודיע‬inf ‫ ;הודיע‬imp ‫( הודע‬maar zie
‫ ידידיה‬nm Jedidja, bijnaam van Salomo
ho ) meedelen Ex 18:16 Dan 8:19; verkondigen,
2Sam 12:25†
prijzen Ps 89:2; doen voelen Eze 39:7 Jer 16:21;
‫ ידידת‬f liefde Ps 45:1 ‫' שיר ידידת‬liefdeslied' pt mm ‫ מודיעים‬dirigerend, begeleidend
‫ ידיה‬nm Jedaja, 1. 1Kron 4:37; 2. Neh 3:10 2Kron 23:13;
ho bekend worden; pf ‫ הודע‬Lev 4:23 Lev 4:28;
‫יעאל‬
" ‫ יד‬nm Jediaël, 1. 1Kron 7:6 1Kron 7:10 elders is dit hi imp: 'maak bekend'; pt
1Kron 7:11; 2. 1Kron 11:45 1Kron 12:21; 3. 1Kron 26:2
‫ מודעת‬Jes 12:5
‫ ידיתון‬nm zie ‫ ידותון‬Jedutun hitp zich bekend maken; ipf ‫אתודע‬
‫ ידלף‬nm Jidlaf, zoon van Nachor Gen 22:22† Num 12:6; inf ‫ בהתודע‬Gen 45:1

‫ ידע‬q weten; pf ‫ידע‬, ‫דעה‬A%‫י‬, 2m ‫ידעת‬, ‫ ידע‬nm Jada, zoon van Onam 1Kron 2:28†
‫ ידעתה‬2Sam 2:26, P ‫דעת‬% ‫י‬, 2f ‫ידעת‬, 1 ‫ ידעיה‬nm Jedaja, 1. priester 1Kron 9:10‡ 2.
‫ ידעתי‬P ‫דעתי‬% ‫י‬, 3pl ‫דעו‬A%‫י‬, ‫דעון‬A%‫י‬, ‫ידעתם‬, weggevoerde Zach 6:10
‫ידעתן‬, ‫ ידענו‬P ‫דענו‬% ‫י‬, sf ‫ידעו‬, ‫ענו‬% ‫יד‬,
‫ידעתיך‬, 1+3mm ‫ידעתים‬, ‫ ידעתין‬Jes 48:7=
‫ ידעני‬adj m waarzegger; pl ‫ ; ידענים‬de geest
Lev 19:31 Lev 20:6 Lev 20:27 Deut 18:11 Jes 8:19
‫ ;ידעתיהן‬ipf ‫ידע‬, P ‫תדע‬, 2f ‫תדעין‬
Jes 19:3;degene die geesten raadpleegt
Ruth 3:18, ‫ אדעה‬sf ‫ידענו‬, ‫ידעם‬, ‫;אד "עך‬
1Sam 28:3 1Sam 28:9 2Kon 23:24†
imp ‫דע‬, ‫דע‬, ‫דעה‬, ‫דעי‬, ‫דעו‬, sf ‫ ;דעהו‬pt
‫ ;יודע‬pp ‫ ;ידוע‬inf abs ‫ידוע‬, cs ‫ דעת‬en ‫ יה‬I. eigennaam van G-d; zie ‫ ;יהוה‬Ps 104:35
‫ ;דעה‬weten, inzien, begrijpen, kennen, ‫ הללו־יה‬Ex 15:2 ‫ עזי וזמרת יה‬mijn kracht
willen kennen, (sexueel) bekennen, kunnen, en lied of: mijn sterkte is J. Ex 17:16 ‫על־כס‬
verstand hebben van; ‫ יה‬op de troon van J.; als eedformule?
‫ דעו ורעו‬bedenkt en beziet 1Kon 20:7; II. theofoor element in namen als ‫= אליה‬
ni gekend worden, bekend worden, blijken; ‫ אליהו‬en uitdrukkingen Hoogl 8:6 ‫שלהבתיה‬
pf ‫נודע‬, ‫נודעה‬, ‫נודעתי‬, ‫נודעו‬ % ; ipf ‫יודע‬, een vlam van J. of Jer 2:31 ‫ ארץ מאפליה‬een
‫דעי‬A‫ו‬% ‫ת‬, ‫ואודע‬, inf sf ‫דעי‬A‫ו‬% ‫ ;ה‬pt ‫;נודע‬ land van diepe duisternis
pi aanwijzen, onderrichten; pt K ‫ידעתה‬
‫ שחר‬Job 38:12 Q ‫ ידעת השחר‬Heb jij aan

150
‫י‬
‫ יהב‬q geven, gunnen; zie ook ‫ ;הב‬imp ‫הב‬ ‫ יהוה‬nm 1.naam van G-d; niet uit te
Spr 30:15, ‫ הבה‬Gen 29:21, f ‫ הבי‬Ruth 3:15, pl spreken; al naar gelang de vocalisatie:
‫ הבו‬Job 6:22 Gen 47:16; ‫הבו לכם "אנשים‬ ‫ יהוה‬lees ‫ "אדני‬of ‫השם‬
Deut 1:13neemt, wijst aan; ‫ יהוה‬lees ‫אלהים‬C bij ‫ "אדני‬, b.v. 2Kon 2:26
interj komaan Ex 1:10 Gen 11:4 Ps 140:8;
zie ook ‫ יה‬2. in plaatsnamen zoals
‫ יהב‬m lot, last; sf ‫הבך‬% ‫ ;י‬Ps 55:23†
‫ יהוה יראה‬Adonai-Jire Gen 22:14 'J. zal erin
‫ יהד‬hitp Joods worden; pt ‫ מתי "הדים‬Est 8:17 voorzien';
‫הד‬# ‫ י‬nloc Jehud in Dan Joz 19:45† ‫ יהוה נסי‬Adonai-Nissi, Ex 17:15 'J. is mijn
banier';
‫ יהדי‬nn Jahdai, 1Kron 2:47
‫ יהוה צדקנו‬Adonai-Sidkenu Jer 23:6 'J. is
‫הדיה‬# ‫ י‬f uit Judea, Judese 1Kron 4:18 of onze gerechtigheid';
eigennaam Jehudia? ‫ יהוה שלם‬Adonai-Salom Re 6:24; 'J. is
‫ יהוא‬nn Jehu, 1. koning van Israel 2Kon 9:2- vrede', altaar van Gideon;
2Kon 15:12 Hos 1:4 2Kron 25:17 2. profeet in de ‫ יהוה שמה‬Adonai-Samma Eze 48:35; 'J. is
tijd van Basa en Josafat 1Kon 16:1- daar', Jeruzalem
1Kon 19:17;2Kron 19:2 2Kron 20:34 3. anderen ‫ יהוזבד‬nm Jozabad, zie ook ‫ יוזבד‬1.
1Kron 2:38 1Kron 4:35 1Kron 12:3 2Kron 22:7+ 1Kron 26:4; 2. 2Kon 12:22 2Kron 24:26; 3. 2Kron 17:18
‫ יהואחז‬nm Jehoachaz, ook Joachaz, zie ‫ יהוחנן‬nm Jochanan, 1. zoon van Eliakim
‫יואחז‬, 1. koning van Israel 2Kon 10:35 Ezr 10:6; 2. anderen Ezr 10:28 Neh 6:18 Neh 12:13
2Kon 13:1-2Kon 14:17 2Kron 25:17; 2. koning van Neh 12:42 1Kron 26:3 2Kron 17:15 2Kron 23:1
Juda 2Kon 23:30-2Kon 23:34 2Kron 25:23 2Kron 25:25 2Kron 28:12†
2Kron 36:1; 3. jongste zoon van Joram
2Kron 21:17
‫ יהוידע‬nm Jojada, 1. vader van Benaja
2Sam 8:18‡; 2. hogepriester onder Joas
‫ יהואש‬nn Joas, ook ‫יואש‬, 1. koning van 2Kon 11:4+;2Kron 22:11+; 3. Jer 29:26
Juda 2Kon 12:1; 2. koning van Israel 2Kon 13:10
‫ יהויכין‬nm Jojakin, koning van Juda 2Kon 24:6;
‫ יהוד‬nloc Jehud, zie ‫הד‬# ‫י‬ ‫ יויכין‬Eze 1:2; ‫ יכוניה‬K Jer 27:20; ‫יכניה‬
‫ יהודה‬nm Juda, vierde zoon van Jakob Jer 28:4‡
Gen 29:35; zijn stam en gebied Joz 15:20 ‫ יהויקים‬nm Jojakim, koning van Juda, eerst
‫ יהודי‬I. gent Judees; f ‫ יהודית‬en f ‫;יהודיה‬ ‫ אליקים‬2Kon 23:34‡
inwoner van Juda, Judea 2Kon 16:6;1Kron 4:18; ‫ יהויריב‬nm Jojarib, priester in Jeruzalem
f ‫ יהודית‬de taal Judees = Hebreeuws, 1Kron 9:10 ‫ יויריב‬Neh 11:10
2Kon 18:26 Neh 13:24;
II. nm Jehudi, zoon van Netanja Jer 36:14;
‫ יהוכל‬nm Jehukal, Juchal Jer 37:3 Jer 38:1
III. nf Jehudit, vrouw van Esau Gen 26:34 ‫ יהונדב‬nm Jonadab, zoon van Rechab
2Kon 10:15 2Sam 13:5 ook ‫יונדב‬

151
‫י‬
‫ יהונתן‬nm Jonatan, 1. zoon van Saul ‫ יהללאל‬nm Jehallelel, 1. 1Kron 4:16; 2.
1Sam 14:6‡; 2. zoon van van Abjatar 2Kron 29:12
2Sam 15:27 2Sam 15:36 2Sam 17:17 2Sam 17:20; 3. ‫ י "הלם‬m edelsteen; prasem NBG'51 of
neef van David 2Sam 12:21 1Kron 20:7 en aquamarijn NBV'04 Ex 28:18 Ex 39:11 Eze 28:13†
misschien 1Kron 27:32; 4. legeraanvoerder
onder David 2Sam 23:32; 5. schrijver onder ‫ יהץ‬nloc Jahas, loc ‫הצה‬%‫ ;י‬Joz 21:36 Re 11:20
Jes 15:4 Jer 48:21 Jer 48:34 1Kron 6:63†
Jeremia Jer 37:15 Jer 37:20 Jer 38:26; 6.
kleinzoon van Mozes Re 18:30; 7. zoon van ‫ יואב‬nm Joab, 1. veldheer van David 1Sam 26:6
Uzzia, 1Kron 27:25; 8. een leviet 2Kron 17:8; 9. 2Sam 2:12‡;Ps 60:2;
2. vader van de
Neh 12:18 handwerkslieden 1Kron 4:14; 3. Ezr 2:6 Neh 7:11
‫ יהוסף‬nm Jozef Ps 81:6 zie ‫יוסף‬ ‫ יואח‬nm Joach, 1. zoon van Asaf
‫ יהועדה‬nm Jehoädda 1Kron 8:36; ‫ יערה‬in 2Kon 18:18+;Jes 36:3+; 2. drie levieten 1Kron 6:6
1Kron 26:4 2Kron 29:12 2Kron 29:12 5. kanselier
1Kron 9:42
onder Josia 2Kron 34:8†
‫ יהועדין‬nm Jehoaddan, zie ‫יהועדן‬
‫ יואחז‬nm Joachaz de kanselier 2Kron 34:8; zie
‫ יהועדן‬nf Jehoaddan, moeder van Amasja ‫יהואחז‬
2Kon 14:2; K ‫יהועדין‬
‫ יואל‬nm Joël, 1. de profeet Joël 1:1; 2. zoon van
‫ יהוצדק‬nm Josadak, vader van de Samuel 1Sam 8:2; 3. zoon van Azarja
hogepriester Josua; Hag 1:1 Zach 6:11 = ‫יוצדק‬ 1Kron 6:21; 4. nog tien anderen Ezr 10:43 Neh 11:9
Ezr 3:2‡
1Kron 4:35 1Kron 5:4 1Kron 5:8 1Kron 5:12 1Kron 6:18
‫ יהורם‬nm Joram, 1. koning van Juda 1Kron 7:3 1Kron 11:38 1Kron 15:7 1Kron 15:11
1Kon 22:51; 2. koning van Israel 2Kon 1:17 1Kron 15:17 1Kron 23:8 1Kron 26:22 1Kron 27:20
2Kron 17:8; 3. een priester 2Kron 17:8 2Kron 29:12†

‫ יהושבע‬nf Jehosaba, Joseba, dochter van ‫ יואש‬nm Joas, ook ‫ יהואש‬1. vader van
Joram 2Kon 11:2; ‫ יהושבעת‬2Kron 22:11 Gideon Re 6:11+; 2. zoon van koning Achab
1Kon 22:26 2Kron 18:25; 3. zoon van Achazja,
‫הושע‬
# ‫ י‬nm Jozua, ook ‫ ;יהושוע‬1. zoon van
vervolgd door Atalja 2Kon 11:2+; 1Kron 3:11
Nun, Ex 17:9 Joz 1:1‡; 2. hogepriester
2Kron 22:11;2Kron 24:2-2Kron 25:25; 4. koning van
Zach 3:1+;Hag 1:1+; zie ‫ ;ישוע‬3. uit Bet-
Israel, zoon van Joachaz 2Kon 13:9-2Kon 14:27
Semes 1Sam 6:14; 4. stadsoverste 2Kon 23:8
Hos 1:1 Am 1:1; 5. zoon van Sela 1Kron 4:22; 6.
‫ יהושפט‬nm Josafat, 1. koning van Juda aanhanger van David in Siklag 1Kron 12:3
1Kon 15:24; ‫יהושפט‬ ‫ עמק‬dal van Josafat
Joël 4:2; 2.
zoon van Achilud, kanselier ‫ יוב‬nm Job, Jasub, zoon van Issachar Gen 46:13
= ‫ ישוב‬Num 26:24 1Kron 7:1 NB: niet te
2Sam 8:16 2Sam 20:24 1Kon 4:3 1Kron 18:15† 3. zoon
verwarren met ‫ איוב‬van het boek Job
van Paruach 1Kon 4:17 4. vader van Jehu
2Kon 9:2 2Kon 9:14 ‫ יובב‬nm Jobab; volk Gen 10:29; koning van
Edom Gen 36:33
‫ יהיר‬adj hooghartig, trots Hab 2:5 Spr 21:24†
152
‫י‬
‫ יובל‬m ram; ook ‫יבל‬, pl ‫ יובלים‬ramshoorn, ‫ היום‬Gen 4:14 heden, vandaag; op zekere dag
Ex 19:13‡; ook ‫ קרן היובל‬Joz 6:5, ‫שופרות‬ Job 1:6; ‫ עד היום הזה‬tot op de huidige dag;
‫ היובלים‬Joz 6:4+; jobel- of jubeljaar, ‫ כהיום הזה‬op zekere dag Gen 39:10 ‫כיום‬
Lev 25:10+;Num 36:4, ook ‫שנת היובל‬ Gen 25:31 1Kon 1:51eerst, nu meteen;
2. tijdsduur, levensdagen, ‫מימיו ;ימים‬
‫ יובל‬I. m kanaal, waterloop Jer 17:8;
1Kon 1:6 van zijn levensdagen; ‫חדש ימים‬
II. nm Jubal, P ‫יובל‬, zoon van Lamech
een maand lang; ‫ ימי שני חייך‬Gen 47:8 je
Gen 4:21
leeftijd
‫ יוזבד‬nm Jozabad, zie ook ‫ ;יהוזבד‬1. uit Bijzonderheden:
Gedera 1Kron 12:5; 2. medestander van David ‫כל היום‬, ‫ כל הימים‬voortdurend, dagelijks;
1Kron 12:21; 3. zoon van Paschur Ezr 10:22; 4.
zoon van Somer, een van de moordenaar ‫ יומם‬overdag, des daags, dagelijks;
van Joas 2Kon 12:22; 4. verschillende levieten ‫ דבר־יום ביומו‬dagelijkse taak of
2Kon 12:22 Ezr 8:33 Ezr 10:23 Neh 8:7 Neh 11:16
hoeveelheid Ex 5:13‡, dagrantsoen;
2Kron 31:13 2Kron 35:9 ‫ דברי הימים‬kronieken 1Kon 14:19‡
‫ יוחא‬m Jocha = Joach, 1. zoon van Beria ‫ מימים ימימה‬Ex 13:10 jaar in, jaar uit
1Kron 8:16; 2. de Tisiet 1Kron 11:45 ‫ יומם‬adv bij dag, overdag Ps 1:2; iedere dag
‫ יוחנן‬nm Jochanan, 1. zoon van Kareach, weer Ps 13:3
aanvoerder 2Kon 25:23;Jer 40:8+; 2. ‫ יון‬m slijk; cs ‫יון‬, Ps 40:3; ‫ ;ביון מצולה‬in het
hogepriester, zoon van Jojada Neh 12:22‡; 3. slijk der diepte = in bodemloos slijk Ps 69:3
anderen Ezr 8:12 Neh 12:23 1Kron 3:15 1Kron 3:24
1Kron 5:35 1Kron 5:36 1Kron 12:5 1Kron 12:13†
‫ יון‬nloc Jawan, (Griekenland, Ionië) Gen 10:2
‫ יוטה‬nloc Jutta in Juda, zuidelijk van Hebron, ‫ יונדב‬nm Jonadab, zie ‫יהונדב‬
Joz 15:55† ‫ יונה‬I. f duif; pl ‫ ;ינים‬postduif Gen 8:8;
offerdier Lev 1:14; Ps 56:1 ‫יונת־אלם־רחקים‬
‫ יוידע‬nm Jojada, 1. poorthersteller Neh 3:6; 2.
'De duif op verre terebinten' bekende
hogepriester Neh 12:10-Neh 13:28
melodie?
‫ יויכין‬nm Jojakin, zie ‫יהויכין‬ II. nm Jona de profeet 2Kon 14:25 Jona 1:1+;
‫ יויקים‬nm Jojakim, zie ‫יהויקים‬ III. adj gewelddadig, verwoestend, zie ‫ינה‬
q pt
‫ יויריב‬nm Jojarib, zie ‫יהויריב‬
‫ יוכבד‬nf Jokebed, moeder van Mozes Ex 6:20 ‫ יוני‬gent van Javan, Grieks, Ionisch Joël 4:6; ‫בני‬
‫היונים‬
Num 26:59†

‫ יוכל‬nm Jukal, zie ‫יהוכל‬ ‫ יונק‬m jonge loot; f ‫יונקת‬
' , sf ‫ינקתו‬, pl sf
‫ ;יונקותיו‬Jes 53:2 Eze 17:22 Hos 14:7 Ps 80:12
‫ יום‬m 1. dag; sf ‫יומו‬, pl ‫ימים‬, cs ‫ ימי‬Gen 1:5; Job 8:16 Job 14:7 Job 15:30;
‫ בימי‬Ruth 1:1 in de dagen van, ten tijde van; zie ‫ ינק‬q pt 'zuigeling'
‫ יום יום‬elke dag, dagelijks Gen 39:10

153
‫י‬
‫ יונתן‬m Jonatan; zie ook ‫ ;יהונתן‬1. zoon van zoon van Josafat, koning van Juda
Saul, vriend van David, 1Sam 13:2‡; 2. zoon 2Kon 8:16+; 4. zoon van Jesaja 1Kron 26:25
van de priester Abjatar, 1Kon 1:42+; 3. en ‫ יושב חסד‬nm Jusab-Chesed 1Kron 3:20†
anderen; Jer 40:8 Ezr 8:6 Ezr 10:15 Neh 12:11
Neh 12:11 Neh 12:14 Neh 12:35 1Kron 2:32 1Kron 2:33 ‫ יושביה‬nm Josibja 1Kron 4:35†
1Kron 10:2 1Kron 11:34† ‫ יושה‬nm Josa 1Kron 4:34†
‫ יוסף‬m Jozef, zoon van Jakob Gen 30:23; Ps 81:6 ‫ יושויה‬nm Josawja 1Kron 11:46†
‫ ;יהוסף‬zijn gebied = Manasse+Efraïm ‫ יושפט‬nm Josafat 1Kron 11:43 1Kron 15:24†
Gen 49:22 Deut 33:13
naamsverklaring: Gen 30:23 met ‫אסף‬ ‫ יותם‬nm Jotam, 1. zoon van Gideon Re 9:5; 2.
'wegnemen'; Gen 30:24 met ‫' יסף‬opnieuw' koning van Juda 2Kon 15:30 1Kron 2:47; 3. zoon
van Jachdai 1Kron 2:47
‫ יוספיה‬nm Josifja, zoon van Bani Ezr 8:10†
‫ יותר‬I. m de rest 1Sam 15:15;
‫ יועאלה‬nm Joëla, zoon van Jerocham II. m voordeel Pr 6:11 Pr 7:11; ook ‫יתר‬, vgl
1Kron 12:8†
‫ יותר מן ;יתר‬Pr 6:8 Pr 12:12 'een voordeel
‫ יועד‬nm Joëd, Benjaminiet Neh 11:7† boven, meer dan, extra; adv. zeer, meer dan
‫ יועזר‬nm Joëzer 1Kron 12:7† nodig Pr 2:15; conj ‫ יתר ש‬behalve dat,
Pr 12:9
‫ יועש‬nm Joas, zoon van Beker 1Kron 7:8
1Kron 27:28† ‫ יותרת‬f aanhangsel, leverlob, zie ‫יתרת‬
‫ יוצאת‬f ontsnapping, uitweg Ps 144:14; vgl. ‫ יזיאל‬nm Jeziël, zoon van Azmawet Q
1Kron 12:3†
‫ יצא‬q pt f; gebruikt als substantief
‫ יוצדק‬nm Josadak, zie ‫יהוצדק‬ ‫ יזיה‬nm Jizzia, zoon van Paros Ezr 10:25†
‫ יוצר‬m pottenbakker; sf ‫ יוצרו‬Jes 29:16 zie ‫יצר‬ ‫ יזיז‬nm Jaziz, de Hagriet 1Kron 27:31†
q pt 'vormen' ‫ יזליאה‬nm Jizlia, zoon van Elipaäl 1Kron 8:18†
‫ יוקים‬nm Jokim 1Kron 4:22† ‫ יזן‬voeden, zie ‫;זון‬
‫ יורה‬m vroege regen (herfstregen, okt-dec) pu pt mm ‫ זנים‬#‫ מי‬Jer 5:8 'weldoorvoed'
Deut 11:14 Jer 5:24; zie ‫ מורה‬Ps 84:7 ‫ יזניהו‬nm Jezania, zie ‫י "אזניה‬
‫ יורה‬nm Jora, familie van teruggekeerde ‫ יזע‬m zweet; P ‫ ביזע‬Eze 44:18 'in het zweet',
ballingen Ezr 2:18 = ‫ חריף‬Neh 7:24 i.v.m.kleding †; vgl. ‫זעה‬
‫ יורי‬nm Jorai 1Kron 5:13 ‫ יזרח‬adj de Jizrachiet, P ‫ ;יזרח‬1Kron 27:8
‫ יורם‬nm Joram ; ook ‫יהורם‬, ook ‫ ;ירם‬1. zoon ‫ יזרחיה‬nm Jizrachja, 1. zoon van Uzzi
van Toï, boodschapper 2Sam 8:10; 2. zoon 1Kron 7:3 = ‫ ;זרחיה‬2. leider van de zangers
van Achab, koning van Israel 2Kon 8:16+; 3. Neh 12:42

154
‫י‬
‫ יזרעאל‬I. nloc Jizreël, gent ‫ ;יזרעלי‬1. in ‫ יחזיה‬nm Jachzeja, zoon van Tikwa Ezr 10:15†
Issachar Joz 19:18 1Kon 18:45+; 2. in Juda ‫ יחזקאל‬nm Ezechiël, 1. de profeet Eze 1:3; 2.
Joz 15:56 1Sam 25:43;
een ander 1Kron 24:16
II. nm zoon van de profeet Hosea Hos 1:4
‫ יחזקיהו‬nm Hiskia, Hezekia, Jechizkia, zie
‫ יזרעאלי‬gent van Jizreël; f ‫;יזרעאלית‬ ‫חזקיה‬
1Kon 21:1 1Sam 27:3
‫ יחזרה‬nm Jachzera, zie ‫אחזי‬
‫חבה‬# ‫ י‬nm Chubba K 1Kron 7:34 Q ‫חבה‬# ‫ו‬
‫ יחיאל‬nm Jechiël, 1. zoon van Josafat
‫ יחד‬q één zijn, zich aansluiten; vgl. ‫חדד‬, 2Kron 21:2; 2. 1Kron 23:8 1Kron 29:8 1Kron 27:32;
‫חוד‬, i.v.m.vormverwarring; ipf ‫תחד‬ gent ‫ יחיאלי‬1Kron 26:21+; 3. 1Kron 15:18
Gen 49:6 Jes 14:20;
1Kron 15:20 1Kron 16:5; 4. een aantal levieten
ni meegeteld worden? ipf ‫ ;יחד‬Job 3:6 Ezr 8:9 Ezr 10:2 Ezr 10:21 Ezr 10:26 2Kron 29:14
‫ אל־יחד‬laat (die nacht) niet meetellen; 2Kron 31:13 2Kron 35:8†
maar vgl. ‫' חדה‬zich verheugen'
pi verenigen, bijeenbrengen; imp ‫יחד לבבי‬ ‫ יחיד‬adj enig; sf ‫יחידך‬, f ‫יחידה‬, sf ‫יחידתי‬,
‫ ליראה שמך‬Ps 86:11; 'verenig (de krachten pl ‫ ;יחידים‬Gen 22:2+; alleen, eenzaam
Ps 25:16‡; ‫ יחידתי‬Ps 22:21 'mijn leven'
van) mijn hart om uw naam te vrezen'; of ?
lees ‫ חדה‬ipf ‫ יחד‬mijn hart is verheugd parallel van ‫נפשי‬

‫ יחד‬m samen, tezamen, in een keer; P ‫;י ח ד‬ ‫ יחיה‬nm Jechija, poortwachter bij de arke
1Kron 15:24†
Deut 33:5‡; Jes 42:14
tegelijkertijd; 1Kron 12:18
‫ ליחד‬tot een eenheid ‫ יחיל‬adj afwachtend? Klaagl 3:26; onzekere
‫ יחדו‬adv samen, met elkaar, tegelijkertijd; vorm; ?misschien ‫ טוב ויחיל‬het is goed te
Gen 13:6‡ ; ‫ יחדיו‬Jer 46:12+; wachten, zie ‫ יחל‬hi
zie ‫יחד‬ ‫ יחל‬pi wachten, hopen, verwachten; zie ‫חיל‬
‫ יחדו‬nm Jachdo, voorvader van Abichail en ‫ חלל‬i.v.m.vormen; pf ‫חלתי‬% ‫י‬, ‫י "חלו‬, P
1Kron 5:14 ‫י 'חלו‬, ‫יחלנו‬, sf ‫ יחל 'תני‬Ps 119:49 hoop
geven; ipf ‫ייחל‬, ‫ "אי "חלה‬, P ‫יי 'חלו‬, ‫;ייחלון‬
‫ יחדיאל‬nm Jachdiël, familiehoofd 1Kron 5:24 imp ‫ ;יחל‬pt ‫מיחל‬, ‫ ;מי "חלים‬1Sam 13:8
‫ יחדיהו‬nm Jechdejahu, 1. Leviet, zoon van Job 6:11 Ps 31:25‡;
Subael 1Kron 24:20; 2. ezelbeheerder hi afwachten, (geduld hebben); pf ‫הוחלתי‬,
1Kron 27:30† P ‫הוחלתי‬% ' , ‫הוחילו‬
' ; ipf ‫אוחיל‬, ‫אחילה‬,
‫ יחואל‬nm Jechiël K 2Kron 29:14 Q ‫יחיאל‬ ‫תוחל‬, ‫ ;וי' וחל‬imp f ‫ הוחילי‬Ps 42:6+; Job 32:16
1Sam 10:8;
‫ י "חזיאל‬nm Jachaziël; 1. held van David 2Sam 18:14 gaan wachten, zich laten
1Kron 12:5; 2.
priester 1Kron 16:6; 3. zoon van ophouden;
Chebron 1Kron 23:19 1Kron 24:23; 4. Leviet, Gen 8:12 ‫' וייחל‬en wachtte nog 7 dagen'
zoon van Zekarja 2Kron 20:14 5. vader van vorm ni maar ?lees ‫ וייחל‬pi;
Sekanja Ezr 8:5

155
‫י‬
Jer 4:19 ‫אוחילה‬, zie ‫ חיל‬beven van angst; van Simi 1Kron 23:10 1Kron 23:11; 4. zoon van
Eze 19:5 ‫אבדה תקותה‬% ‫נוחלה‬ " ‫ותרה כי‬ Selomot 1Kron 24:22; 5. leviet 2Kron 34:12
'maar zij zag dat zij (vergeefs) wachtte, dat ‫ יטב‬q goed, aangenaam zijn; zie ‫ ;טוב‬ipf
haar hoop verloren was' ?lees ‫נואלה‬ " , zie ‫יטב‬, ‫ייטב‬, ‫ הייטב‬Lev 10:19 vragend!, ‫תיטב‬,
‫ יאל‬ni pf 3f verdwaasd staan 2f ‫ "התיטבי‬Nah 3:8 vragend, ‫ וייטבו‬Gen 34:18;
‫ יחלאל‬nm Jachleël Gen 46:14 Num 26:26 gent ‫ ייטב לך‬Ruth 3:1 het moge je goed gaan;
‫ יחלאלי‬van Jachleël Num 26:26 ‫ וייטב לבו‬Ruth 3:7 hij was vrolijk;
hi goed doen ; vgl. ook ‫ טוב‬hi; pf ‫היטיב‬,
‫ יחם‬q bronstig zijn; vgl. warm zijn ‫ ;חמם‬ipf
pl ‫חמו‬C ‫ וי‬Gen 30:39, ff ‫ ויחמנה‬Gen 30:38; ‫היטב‬, ‫היטבת‬, ‫הטיבת‬C , ‫הטיבות‬C , ‫היטבת‬,
pi bronstig, drachtig, zwanger (doen) ‫היטבת‬, ‫היטבתי‬, ‫היטיבו‬, ‫ הטבנו‬Num 10:29;
ipf ‫ייטיב‬, ‫ייטב‬, ‫וי' יטב‬, ‫תיטיב‬, ‫איטיב‬,
worden; pf ‫חמתני‬C ‫ י‬Ps 51:7 is zwanger van
mij geworden; inf ‫ יחם‬Gen 31:10 het bronstig ‫ ;ואיטיבה‬imp ‫היטיבה‬, ‫היטיבי‬, ‫ ;היטיבו‬inf
abs ‫היטב‬, cs ‫היטיב‬, sf ‫להיטבך‬, ‫;בהיטיבו‬
worden, de bronst; inf sf ‫ לי "ח 'מנה‬Gen 30:41
pt ‫מיטיב‬, ‫מיטב‬, pl ‫מיטיבים‬, cs ‫מיטבי‬
om het bronstig te doen worden
goed verrichten, juist doen Ruth 3:10 Gen 4:7;
‫ יחמור‬m antiloop, (mesopotamisch) damhert weldoen Gen 12:16 Deut 8:16 Gen 32:10 Deut 5:28;
Deut 14:5 1Kon 5:3† met ‫ לב‬vrolijk maken Re 19:22
‫ יחמי‬nm Jachmai, zoon van Tola 1Kron 7:2† hi inf abs ‫ היטב‬dikwijls adv goed, terecht,
juist Jona 4:4 Deut 9:21
‫ יחף‬adj blootvoets, barrevoets 2Sam 15:30
Jes 20:2-Jes 20:4; subst Jer 2:25 'ontschoeiing'; † ‫ יטבה‬nloc Jotba 2Kon 21:19†
‫ יחצאל‬nm Jachseël zoon van Naftali, ‫ יטבתה‬nloc Jotbata, waterplaats in de
Gen 46:24 Num 26:48†; ‫ י "חציאל‬1Kron 7:13 woestijn Num 33:33+;Deut 10:7†
gent ‫ יחצאלי‬van Jachseël Num 26:48 ‫ יטור‬nloc Jetur, Arabische stad, Gen 25:15
‫ י "חציאל‬nm Jachasiël 1Kron 7:13, zie ‫יחצאל‬ 1Kron 1:31 1Kron 5:19†

‫ יחר‬dralen, uitstellen 2Sam 20:5 K ‫ וייחר‬Q ‫ יין‬m wijn; P ‫יין‬, cs ‫יין‬, sf ‫יינו‬, ‫יינך‬, enz.; de
‫ ;ויוחר‬zie ‫ אחר‬hi 'afspraak missen' drank Job 1:13 Hoogl 1:2 Gen 9:21; de roes
Gen 9:24 (Noach), 1Sam 1:14 (Hanna),
‫ יחש‬hitp zich laten opnemen in
1Sam 25:37 (Nabal)
geslachtsregister; pf ‫ התי "חשו‬1Kron 5:17
1Kron 9:1; inf ‫ התיחס‬Ezr 8:3‡; sf ‫התיחשם‬ ‫ יך‬I. 1Sam 4:13; Q ‫ יד‬: ‫' יד דרך‬aan de kant van
Ezr 8:1;1Kron 4:33 'hun eigen registratie'; pt de weg';
‫ מתי "חשים‬Ezr 2:62 Neh 7:64 II. slaan zie ‫נכה‬

‫ יחש‬m familie, geslacht Neh 7:5; ‫ספר היחש‬ ‫ יכח‬ni recht verkrijgen, voor de rechter gaan;
geslachtsregister ipf 1pl ‫ נו "כחה‬Jes 1:18; pt ‫ נוכח‬Job 23:7, f P ‫ו‬
‫ נכחת‬Gen 20:16; ?lees ‫ונוכחת‬ni pf 2f;
‫ יחת‬nm Jachat, 1. zoon van Reaja 1Kron 4:2; 2.
hi recht spreken; pf ‫הוכיח‬, ‫הוחח‬, ‫הוכחת‬,
zoon van Gerson 1Kron 6:5 1Kron 6:28 ; 3. zoon
sf ‫ ;והכחתיו‬ipf ‫יוכיח‬, ‫י' וכח‬, ‫תוכיח‬,

156
‫י‬
‫אוכיח‬, ‫יוכיחו‬, sf: 3ff!+2f ‫חך‬# ‫ תוכ‬Jer 2:19 zij ‫ ילד‬q ter wereld brengen, baren, verwekken;
zullen je oordelen; 1+2m ‫יחך‬ " ‫ אוכ‬Ps 50:21, pf ‫ילד‬, P ‫י 'לד‬, ‫לדה‬%‫י‬, P ‫י 'לדה‬, ‫ילדת‬, enz.;
P ‫יחך‬' ‫ אוכ‬Ps 50:8, 3m+1 ‫ ;ויוכיחני‬imp pf sf ‫ילדו‬, 3f+3m ‫ יל 'דתו‬Ruth 4:15, ‫ילדתני‬,
‫ הוכח‬Spr 9:8; inf abs ‫הוכח‬, cs ‫להוכיח‬, ‫ יל 'דתך‬Hoogl 8:5, 2f+1pl ‫ ילדתנו‬Jer 2:27, 3f+1
‫ הלהוכח‬Job 6:26 vragend; pt ‫;מוכיח‬ ‫ ילדתני‬Jer 15:10, 1+3m ‫ ילדתיהו‬Num 11:12,
beslissen, rechtspreken Gen 31:42 Jes 11:3 1+2m ‫ ילד 'תיך‬Ps 2:7; ipf ‫ילד‬, ‫תלד‬, ‫ ילדו‬P
Jes 2:4; bestemmen Gen 24:14 bepleiten, ‫י 'לדו‬, ‫י 'לדון‬, 2/3ff ‫תלדנה‬, ‫ תלדן‬Gen 30:39;
verdedigen Job 13:3 Job 32:12 Jes 29:21 inf abs ‫ילוד‬, cs ‫ 'לדת‬, ‫לת‬, sf ‫לדתה‬,
terechtwijzen, vermanen Spr 28:23 Lev 19:17; ‫לד 'תנה‬, ‫ ;לדה‬pt ‫יולד‬, ‫ילדת‬,
rechtspreken Jes 1:18 Ps 5:2 Gen 31:37; ‫ וילדת‬Gen 16:11 Re 13:5 mengvorm van ‫ילדת‬
kastijden, tuchtigen, straffen Jer 2:19 Ps 141:5 en ‫ ילדת‬lees pf 2f ‫' וילדת‬je zult baren';
2Sam 7:14 verwijten, een aanklacht indienen ni geboren zijn/worden; afstammen pf ‫נולד‬
Gen 21:25; 1Kron 2:3‡, ‫ נולדו‬1Kron 3:5 1Kron 20:8; ipf ‫יולד‬,
ho getuchtigd, vermaand worden; pt ‫הוכח‬ ‫ או' לד‬Job 3:3, ‫ולדו‬% ‫ י‬P ‫ ;יולדו‬inf ‫הולד‬,
Job 33:19 ‫הו' לד‬, sf ‫ולדו‬% ‫ ;ה‬pt ‫נולד‬, cs ‫נולד־‬, pl
hitp een geding aangaan ( vgl ni) ipf ‫יתוכה‬ ‫ נולדים‬geboren worden Gen 10:1;
Mi 6:2 pi verlossen (werk van de vroedvrouw); inf
sf ‫ בילדכן‬Ex 1:16 wanneer gij verlost; pt f
‫ יכיל‬adj met een inhoud van; zie ‫ כול‬hi ipf
‫ מילדת‬vroedvrouw Gen 35:17, ff ‫מילדת‬
‫ יכיליה‬nf Jekolja, K 2Kron 26:3 Q zie ‫יכליה‬ Ex 1:15;
‫ יכין‬I. nm Jakin, 1. zoon van Simeon Gen 46:10 pu geboren worden; pf ‫ לד‬#‫י‬, ‫ יולד‬Re 18:29,
Num 26:12; 2. priester 1Kron 9:10 1Kron 24:17 ‫ לדה‬#‫י‬, ‫ לדתי‬#‫י‬, ‫ לדו‬#‫י‬, P ‫ 'לדו‬#‫;י‬
Neh 11:10; gent ‫ יכיני‬van Jakin Num 26:12; hi verwekken, voortbrengen, 'gewinnen'; pf
II. n de rechterzuil voor de tempel 1Kon 7:21 ‫הוליד‬, ‫הולדת‬, ‫הולדו‬, sf ‫ ;הולידה‬ipf
III. zie ‫ כון‬hi ipf ‫יוליד‬, ‫ ;ו 'ילד‬imp ‫ידו‬ ' ‫ הול‬Jer 29:6; inf ‫הוליד‬,
sf ‫ ;הולידו‬pt ‫;מוליד‬
‫ יכל‬q kunnen; pf ‫יכל‬, ‫יכול‬, ‫כלה‬%‫י‬, ‫ויכלת‬
ho inf ‫הלדת‬# Gen 40:20 geboorte; ‫הולדת‬
Ex 18:23, ‫יכלתי‬, ‫כלו‬%‫ י‬P ‫ ;י 'כלו‬sf ‫ ;יכלתיו‬ipf
Eze 16:4+;
‫ יוכל‬P ‫יוכל‬% , enz.; inf abs ‫יכול‬, cs ‫;י 'כלת‬
hitp zich per familie opstellen (bij de
kunnen Job 4:2 Ex 18:23; mogen Gen 43:32
monstering); ipf ‫ ויתילדו‬Num 1:18
Num 9:6 Deut 12:17; sterker zijn dan, overmacht
hebben over Gen 30:8 Ps 129:2; ‫ ילד‬m kind; pl ‫ילדים‬, cs ‫ ילדי‬en ‫ ילדי‬Jes 57:4;
i.v.m. vormverwarring zie ‫כול‬, ‫כלה‬, ‫;כלל‬ sf ‫ילדי‬, ‫ ;ילדיהם‬zoon Ruth 1:5, baby Ex 2:7
b.v. ‫ יכלו‬Job 4:9 = ‫ כלה‬q ipf 'zij komen om' f ‫ילדה‬, pl ‫ ילדות‬meisje Gen 34:4 Joël 4:3
Zach 8:5†
‫ יכליה‬nf Jekolja, moeder van koning Uzzia
2Kon 15:2 2Kron 26:3† ‫ ילדה‬f meisje, zie ‫ילד‬
‫ יכניה‬nm Jechonja Jer 24:1‡ zie ‫יהויכין‬ ‫ ילדות‬f jeugd; sf ‫דותך‬
' ‫ ;יל‬Pr 11:9 Pr 11:10; coll.
jonge mensen Ps 110:3†
‫ כתו‬#‫ י‬stukgeslagen worden; zie ‫ כתת‬ho ipf
157
‫י‬
‫ ילוד‬adj geboren; pl ‫ ילדים‬Ex 1:22 Joz 5:5 nloc ‫ה "ערבה = ים המלח‬% ‫ = ים‬de Dode
2Sam 5:14 2Sam 12:14 Jer 16:3† Zee; Deut 3:17
‫ ילון‬nm Jalon, zoon van Ezra 1Kron 4:17† ‫ ימד‬hij mat af; zie ‫ מדד‬qal ipf Ruth 3:15
‫ יליד‬m telg, zoon; cs ‫יליד‬, pl cs ‫ילדי‬ ‫ ימואל‬nm JemuËl, zoon van Simeon Gen 46:10
Num 13:22‡ Ex 6:15; ‫נמואל‬ in Num 26:12 1Kron 4:24
‫ ילך‬gaan, zie ‫הלך‬ ‫ ימימה‬nf Jemima, dochter van Job na zijn
lijden Job 42:14†
‫ ילל‬hi jammeren, weeklagen; pf ‫ הילל‬Jer 47:2,
ipf ‫ייליל‬, ‫יהילילו‬, ‫תילילו‬, ‫ "איליל‬, ‫א 'ילילה‬, ‫ ימין‬I. f rechterkant; cs ‫ ;ימין‬prefix ‫בימין‬,
imp ‫הילל‬, ‫ה 'ילילי‬, ‫ ה 'ילילו‬Jes 13:6‡; ‫;מימין‬
zie ‫ הלל‬i.v.m. vormverwarring rechter-(oog,been) b.v. ‫ עין ימין‬1Sam 11:2‡;
rechterhand Ps 137:5 ‫( ימיני‬i.v.m.eed)
‫ ילל‬m gejank, gehuil Deut 32:10†
Ps 144:8‡;
‫ יללה‬f gejammer, geweeklaag; cs ‫יללת‬, sf naar rechts Num 20:17 e.a.; ‫ על־ימין‬naar
‫ ;יללתה‬met ‫ו‬-prefix ‫ויללת‬, enz.; Jes 15:8 rechts, aan de rechterkant Gen 24:49;
Jer 25:36 Sef 1:10 Zach 11:3† de belangrijke kant Ps 16:8; Ps 110:1 naast de
‫ ילע‬ondoordacht praten (voor de beurt, teveel) heerser;
Spr 20:25 zie ‫לעע‬ zuidkant Ps 89:13
de gelukkige kant Gen 35:18, (in de naam
‫ ילפת‬f schurft, huidziekte Lev 21:20+;
Benjamin);
'impetigo'
II. nm Jamin Gen 46:10‡
‫ ילק‬m soort sprinkhaan; P ‫לק‬%‫ ;י‬Jer 51:14
Jer 51:27 Joël 1:4 Joël 2:25 Nah 3:15 Nah 3:16
‫ ימיני‬I. gent van Jamin of Benjamin
II. adj 'rechter, rechts'; zie ‫ימני‬
Ps 105:34†

‫ ילקוט‬m beurs, tas; 1Sam 17:40† ‫ ימך‬grijpen, vasthouden; zie ‫תמך‬
‫ ים‬I. zee, zie ‫ים‬ ‫ ימלא‬nm Jimla, vader van de profeet Micha
2Kron 18:7 2Kron 18:8; ‫ ימלה‬1Kon 22:8; †
II. dag, zie ‫יום‬
‫ ים‬m zee; cs ‫ ים‬en ‫ ; ים־‬loc ‫י' מה‬, sf ‫ימה‬, pl ‫י‬ ‫ ימלך‬nm Jamlek 1Kron 4:34†
‫ ;מים‬1. zee Gen 1:10, meer, binnenzee ‫ ימם‬m hete bronnen? Gen 36:24
Gen 14:3; 2. ‫ ים הנחשת‬de bronzen zee, ‫ ימן‬hi rechts zijn, rechtsaf gaan; ipf ‫ואימנה‬
bekken in de tempel; 2Kon 25:13‡ 3. groot Gen 13:9, ‫ ת "אמינו‬Jes 30:21 = ‫ ; תימינו‬imp f
water Jes 19:5 (Nijl); Nah 3:8; 4. het westen, de ‫ הימני‬Eze 21:21; inf ‫ להמין‬2Sam 14:19; pt
westkant Ex 27:12‡ ‫ מימינים‬1Kron 12:2 rechtshandig zijn;
als plaatsnaam: vgl. ‫ימין‬
nloc ‫ ים־סוף‬de Rietzee;
nloc ‫ ים הא "חרון‬Deut 11:24 = ‫ = ים הגדול‬de
Middellandse Zee;

158
‫י‬
‫ ימנה‬nm Jimna, 1. zoon van Aser Gen 46:17 ‫ ינים‬nloc Janum K Joz 15:53, Q zie ‫ינום‬
Num 26:44 Num 26:44 1Kron 7:30; 2. vader van de ‫ יניקה‬f jonge scheut; pl sf ‫ יניקותיו‬Eze 17:4†;
leviet Kore 2Kron 31:14† vgl. ‫יונק‬
‫ ימני‬adj rechts; f ‫ ימנית‬rechter-, zuid-; zie ‫ ינק‬q zuigen (aan de borst drinken); pf ‫ינקת‬
‫ימין‬ Jes 60:16, ‫ וינקתם‬Jes 66:12; ipf P ‫ק‬%‫יינ‬, ‫ינקי‬
' ‫ת‬,
‫ ימנע‬nm Jimna, zoon van Helem 1Kron 7:35† P ‫אינק‬, ‫י 'ינקו‬, ‫ ;תינקו‬pt ‫יונק‬, ‫ינק‬, pl
‫ ימר‬Jes 61:6 ipf P ‫ תתי 'מרו‬Jes 61:6; zie ‫;אמר‬ ‫יונקים‬, cs ‫' יונקי‬zuigeling'; Num 11:12 Job 3:12
Hoogl 8:1‡;
profiteren van, pronken met?
hi zogen (de borst geven); pf ‫ה 'יניקה‬
Jer 2:11 ‫ ההימיר‬lees ‫ ; "הימיר‬zie ‫ מור‬ruilen,
Gen 21:7, ‫ היניקו‬Klaagl 4:3; ipf ‫ ותינק‬Ex 2:7,
inwisselen
‫ ו 'תינק‬1Sam 1:23, sf ‫ וינ 'קהו‬Deut 32:13, ‫יקהו‬
' ‫ותנ‬
‫ ימרה‬nm Jimra, zoon van Sofach 1Kron 7:36† Ex 2:9; imp f+3m ‫' הינ 'קהו‬voed hem' Ex 2:9;
‫ ימש‬hi laten aanraken, voelen; zie ‫ ;משש‬imp inf ‫ להיניק‬1Kon 3:21; pt ‫ מ 'ינקת‬Gen 35:8 'min,
sf ‫ ו "המשני‬Q Re 16:26 voedster', sf ‫ מנקתה‬Gen 24:59; pl ‫מניקות‬,
‫מינקתיך‬
‫ ינה‬q onderdrukken, geweld plegen; ipf
1pl+3mm ‫ נינם יחד‬Ps 74:8 wij vagen ze in ‫ ינשוף‬m oehoe, ooruil Lev 11:17; (onreine
een weg weg; ? ‫ ; נינם‬of zie ‫' נין‬hun vogel)
kroost'; pt f ‫ יונה‬Jer 25:38 het gewelddadige ‫ יסד‬I.q grondvesten; pf ‫יסד‬, ‫סדה‬%‫י‬, ‫יסדת‬,
(zwaard), Jer 46:16 Jer 50:16; (stad) Sef 3:1 sf: 3m+3f ‫יסדה‬, 2m+3m ‫יסדתו‬, 1+2f
hi benadelen, onder druk zetten; pf ‫הונה‬ ‫ ;ויסדתיך‬inf ‫ ויסוד‬2Kron 24:27, ‫ליסד‬, sf
Eze 18:12+, ‫ הונו‬Eze 22:7+; ipf ‫ יונה‬Eze 18:7, ‫ ביסדי‬Job 38:4, ‫ ביסדו‬Ezr 3:12; pt ‫יסד‬
‫ תונו‬Lev 19:33‡; sf ‫ תוננו‬Deut 23:16; ipf ‫תונה‬ Jes 51:13 Zach 12:1; (verordening) instellen
Ex 22:20 ?lees ipf pl ‫ תונו‬inf ‫הונתם‬ Ps 119:152; (stapels) aanleggen, opwerpen
Eze 46:18; pt ‫ מוניך‬Jes 49:26 die je onder druk 2Kron 31:7;
zetten; Ex 22:20 Lev 19:33 Jer 22:3; zakelijk ni gegrondvest worden; ipf ‫ תוסד‬Jes 44:28;
benadelen Lev 25:14 Lev 25:17 inf sf ‫וסדה‬% ‫ ה‬Ex 9:18 'haar grondvesting';
zie nog ‫' יונה‬duif' pi grondvesten, verordenen pf ‫יסד‬, ipf
‫ ינה‬nm Jona, de profeet, zie ‫יונה‬ ‫ויסדנה‬, inf ‫ ;יסד‬Joz 6:26 1Kon 16:34 Est 1:8;
pu gegrondvest, gefundeerd worden; pf
‫ ינוח‬nloc Janoach, 1. op de grens van Efraïim
‫ סד‬#‫ י‬Hag 2:18 Zach 8:9, P ‫ סד‬#‫ י‬Ezr 3:6; pt ‫ סד‬#‫מי‬
en Manasse; loc ‫ ינ' וחה‬Joz 16:6 Joz 16:7; 2.
1Kon 7:10, ‫ סדים‬#‫ מי‬Hoogl 5:15;
een ander Janoach 2Kon 15:29
Eze 41:8 pt ‫ מיסדות‬Q ‫מוסדות‬, zie ‫מוסדה‬
‫ ינום‬nloc Janum (Janim) in Juda Joz 15:53 ; K ho gefundeerd worden; inf ‫ הוסד‬Ezr 3:11 het
‫ינים‬ funderen; 2Kron 3:3 de uitbreiding; pt ‫מוסד‬
‫ ינח‬neerleggen, laten liggen; zie ‫ נוח‬hi; Jes 28:16 ‫ מוסד מוסד‬een fundament dat is
hi ipf ‫ וינחהו‬Gen 2:15 gegrondvest;
II.ni beraadslagen, samenspannen; vgl.

159
‫י‬
‫ ;סוד‬pf ‫ נוסדו‬Ps 2:2; inf sf ‫וסדם יחד‬% ‫בה‬ zie ook ‫ אסף‬q ipf 1; 3mm ‫יסיפו‬, ‫יספו‬,
‫ עלי‬Ps 31:14 bij hun samenzweren tegen mij ‫יוספון‬, 2mm ‫ תוסיפו‬Jes 1:5+, ‫תספון‬
Gen 44:23‡, ‫ תאספון‬Ex 5:7 met ‫ ;א‬inf
‫סד‬# ‫ י‬m begin van .. Ezr 7:9; ?lees ‫יסד‬, zie ‫יסד‬
pi pf 'hij begon', of ?lees ‫ ' ניסן = נסן‬de ‫ ;להוסיף‬pt ‫ מוסיפים‬Neh 13:18
maand Nisan' ‫ יסר‬q vermanen, waarschuwen, straffen; ipf sf
‫ יסוד‬m grondslag; sf ‫יסדו‬, ‫יסודם‬, pl sf ‫ ויסרני‬Jes 8:11, ‫סרם‬D ‫ וא‬Hos 10:10; pt ‫יסר‬
Ps 94:10 Spr 4:9;
‫יסדיה‬, ‫ ;יסדותיה‬voet van het altaar Ex 29:12
Lev 4:7-Lev 9:9; grondvest, fundament Eze 13:14 1Kron 15:22 ‫ יסר‬zie ‫ שרר‬q ipf;
ni zich laten vermanen (luisteren),
Eze 30:4 Mi 1:6 Hab 3:13 Job 4:19 Job 22:16; Spr 10:25
getuchtigd worden; ipf ‫ ואוסר‬Jer 31:18,
Klaagl 4:11; ‫ עד־היסוד‬Ps 137:7 tot op de grond;
‫ שער היסוד‬2Kron 23:5 de Fundament-poort ‫וסרו‬% ‫ ת‬Lev 26:23; imp f ‫וסרי‬% ‫ ה‬Jer 6:8, ‫וסרו‬% ‫ה‬
Ps 2:10;
‫ יסודה‬f fundering, grondvesting; sf ‫יסודתו‬ pi kastijden, vermanen; pf ‫יסר‬, ‫יסרת‬,
Ps 87:1† ‫יסרתי‬, sf ‫יסרו‬, ‫יסרתיך‬, ‫יסרתני‬, ‫יסרוני‬,
‫ יסור‬m vitter, iemand die op de fouten wijst 3f+3m ‫ יס 'רתו‬zij vermaande hem Spr 31:1;
Job 40:2† ipf ‫ ייסר‬Deut 8:5, ‫ "איסר‬1Kon 12:11+; sf
‫תיסרני‬, ‫תיס 'רנו‬, imp ‫יסר‬, sf ‫ ;יסרני‬pt
‫ יסור‬adj wijken, terugdeinzend K Jer 17:13
‫מיסר‬, sf P ‫ ; מיסרך‬inf sf ‫ליסרה‬, ‫ליסרך‬
maar Q ‫' וסורי‬en die van mij afwijken'; zie
Deut 4:36;
‫ סור‬q pt pl+1
hi vermanen? ipf ‫ איסירם‬Hos 7:12 ?lees
‫( יסך‬olie) uitgieten, zalven Ruth 3:3; zie ‫סוך‬ ‫אאסרם‬, zie ‫ אסר‬q ipf 1+3pl 'ik zal hen
‫ יסך‬insluiten, omheinen Job 3:23, zie ‫סכך‬ gevangennemen'
nitp zich laten gezeggen, de waarschuwing
‫ יסכה‬nf Jiska, dochter van Haran, zuster van ter harte nemen; pf ‫ ונוסרו‬Eze 23:48; uit
Milka, Gen 11:29†
‫נתוסרו‬
‫ יסמכיהו‬nm Jismakjahu, opziener 2Kron 31:13† ‫ יע‬m schep, schoffel; pl ‫יעים‬, sf ‫ ;יעיו‬Ex 27:3‡
‫ יסף‬q toevoegen; doorgaan, opnieuw, nog
eens doen; vooral hifil; pf ‫ יסף‬P ‫יסף‬,
‫ יעב‬hi donker maken, in wolken hullen?; zie
‫ ; עוב‬ipf ‫ יעיב‬Klaagl 2:1
‫ספה‬%‫י‬, ‫יספנו‬, enz.; imp ‫ ;ספו‬inf zie ‫; ספה‬
pt ‫ יספים‬Deut 5:25; Gen 8:12‡ ‫ יעבץ‬I. nm Jabbes 1Kron 4:9 1Kron 4:10;
ni toegevoegd worden; pf ‫נוסף‬, ‫ ;נוספה‬pt II. nloc Jabbes in Juda 1Kron 2:55†
‫נוסף‬, ‫ ;נוספות‬Ex 1:10; ‫ יעד‬q bestemmen, bepalen, afspreken; zie ‫עוד‬
hi toevoegen, bijdoen; doorgaan, weer i.v.m.vormen; pf sf ‫ יעדו‬2Sam 20:5, ‫יעדה‬
doen; i.v.m.vormverwarring zie ‫ ;אסף‬pf Ex 21:8 Jer 47:7 Mi 6:9; ipf sf ‫ ייעדנה‬Ex 21:9;
‫הסיף‬, ‫הוספת‬, ‫ ;הוספתי‬ipf 3m ‫יסף‬, ‫יסיף‬, ni komen, verschijnen (volgens afspraak),
‫יסף‬, ‫ו 'יסף‬, 2m/3f ‫תסף‬, ‫תסיף‬, ‫ תסף‬Ex 11:6, samenkomen; pf ‫ נועדתי‬Ex 25:22 Ex 29:43,
‫ 'תסף‬, P ‫ תוסף‬Job 40:32, ‫ תוספ‬Spr 30:6, 2f ‫נועדו‬
" Num 10:3‡, P ‫ נועדו‬Am 3:3; ipf 1 ‫אועד‬
‫תוספי‬, ‫תוסיפי‬, ipf 1 ‫אסף‬, ‫אסיף‬, ‫אסף‬,

160
‫י‬
Ex 29:42‡, 1pl ‫ נועד‬Neh 6:10, 3mm ‫ויו "עדו‬ ‫ יעיר‬nm Jaïr, vader van Elchanan; Q 1Kron 20:5
Joz 11:5 Job 2:11; pt ‫ נועדים‬Num 14:35‡; Ex 25:22 K ‫ ;יעור‬2Sam 21:19 ‫יערי ארגים‬
Joz 11:5;
‫ יעיש‬nm Jeüs, zie ‫יעוש‬
hi oproepen, laten komen (dagvaarden); ipf
sf ‫ יועידני‬Job 9:19, ‫ יעידני‬Jer 49:19, ‫יועדני‬ ‫ יעכן‬nm Jakan 1Kron 5:13†
Jer 50:44; ‫ יעל‬hi baten, nut hebben; pf ‫ הועיל‬Hab 2:18;
ho opgeroepen, besteld; pt ‫מועדים‬, ipf ‫יועיל‬, ‫אעיל‬, 3mm ‫יועילו‬ ' 1Sam 12:21‡ en
‫ מועדות‬Eze 21:21 Jer 24:1; vgl ‫מועדה‬ ‫יועלו‬
' Jer 2:8+, 1pl ‫ נועיל‬Job 21:15, sf ‫יועילוך‬
Spr 25:19 ‫ מועדת‬zie ‫ מעד‬pu pt f Jes 57:12; inf abs ‫ הועיל‬Jer 23:32; cs ‫להועיל‬
Jes 30:5‡ 'nut'; pt ‫ מועיל‬Jer 16:19 die baat
‫ יעדו‬nm Jedo de ziener 2Kron 9:29; K ‫יעדי‬
brengt Jer 2:8 Job 15:3; baat vinden, iets
‫ יעדי‬m Jeddai = Jedo, Iddo, de ziener van bereiken Jes 47:12
Jeroboam 2Kron 9:29; Q zie ‫יעדו‬ Jer 2:8 ‫א־יועלו הלכו‬
' ‫ א "חרי ל‬achter
‫ יעה‬q wegvagen; pf ‫ ויעה‬Jes 28:17† nietsnutten (afgoden) liepen zij aan; vgl.
‫ יעואל‬nm Jeïel, 1Kron 9:6 zie ‫יעיאל‬ ‫בליעל‬

‫ יעוץ‬nm Jeüz, 1Kron 8:10 ‫ יעל‬I. m steenbok; pl ‫ יעלים‬1Sam 24:3; cs ‫י "עלי‬
‫ סלע‬Job 39:1†;
‫ יעור‬nm Jaïr K 1Kron 20:5 Q ‫יעיר‬ II. nf Jaël, vrouw van Cheber, gastvrouw
‫ יעוש‬nloc Jeüs, in Edom) Gen 36:18; K ‫ יעיש‬in van Sisra Re 4:17+
1Kron 7:10 ‫ יעלא‬nm Jaäla Neh 7:58, ‫ יעלה‬Ezr 2:56†
‫ יעז‬lomp, onbeschaafd zijn?; ‫ י "עלה‬f berggeit, ree; cs ‫ י "עלת־חן‬Spr 5:19
ni pt ‫' נועז‬lomp volk' Jes 33:19;
zie ‫ לעז‬vreemd, onverstaanbaar spreken, ‫ יעלם‬nm Jalam, zoon van Esau
Gen 36:5+;1Kron 1:35†
zoals barbaren doen
‫ י "עזיאל‬nm Jaäziël 1Kron 15:18; ?lees ‫עזיאל‬# ; ‫ יען‬conj I. aangezien, omdat Gen 22:16 ‫יען‬
LXX Oziël ‫ ; "אשר‬wegens, vanwege Eze 5:9 Am 5:11;
II. in nloc Dan-Jaän 2Sam 24:6
‫ י "עזיהו‬nm Jaäzia 1Kron 24:26 1Kron 24:27; ?lees III. vgl. ‫ ענה‬antwoorden: ‫ויען‬
‫עזיהו‬# LXX Ozia
‫ יען‬f struisvogel; pl ‫ יענים‬Klaagl 4:3; zie ‫י "ענה‬
‫ יעזר‬nloc Jazer Num 21:32; ‫ יעזיר‬1Kron 26:31
‫ י "ענה‬f struisvogel; ‫בת י "ענה‬, pl ‫;בנות י "ענה‬
‫ יעט‬q bedekken Jes 61:10; pf sf ‫? ; יעטני‬lees (onrein) Lev 11:16 Deut 14:15; (jammerend)
‫י "עטני‬, zie ‫ עטה‬hi pf sf 'heeft mij omhuld' Mi 1:8; (woestijndier) Jes 13:21+;Job 30:29
‫ יעיאל‬nm Jeïel; ook Q voor ‫יעואל‬, minstens ‫ יעני‬nm Janai, woont in Basan 1Kron 5:12†
tien verschillende personen; Ezr 8:13 Ezr 10:43
1Kron 5:7 1Kron 9:6 1Kron 9:35 1Kron 11:44 1Kron 15:18
‫ יעף‬q moe worden; pf ‫ ויעפו‬Jer 51:58 Jer 51:64;
ipf ‫ייעף‬, Jes 40:28 Jes 44:12 ‫ י "עפו‬Jes 40:30, P
1Kron 15:21 1Kron 16:5 1Kron 16:5 2Kron 20:14
2Kron 26:11 2Kron 29:13 2Kron 35:9†
‫ י 'יעפו‬Jes 40:31 Jer 2:24, P ‫ י 'עפו‬Hab 2:13;

161
‫י‬
ho ijlings? moe? pt ‫מעף בעף‬# Dan 9:21 in ‫ יערה‬I. nm Jara 1Kron 9:42; zie ‫;† יהועדה‬
ijlende vlucht? II. nf geitje? Ps 29:9 ‫ יערות‬zie aantekening
vgl. ‫עיף‬, ‫יגע‬ bij ‫חשף‬
‫ יעף‬m in vliegende vaart; ‫ מועף ביעף‬Dan 9:21; ‫ יערי ארגים‬nm Jaäre-Oregim 2Sam 21:19; =
vgl. ‫ יעף‬en ‫עוף‬ ‫ יעיר‬1Kron 20:5; K ‫יעור‬
‫ יעף‬adj moe, verzwakt; pl ‫ יעפים‬Re 8:15 ‫ יערים‬nloc Jearim Joz 15:10; 'wouden'? vgl.
2Sam 16:2 Jes 40:29 Jes 50:4† ‫יער‬
‫ יעץ‬q raad geven, beramen; pf ‫יעץ‬, P ‫יעץ‬, ‫ י "ערשיה‬nm Jaäresja , nakomeling van Joram
‫יעצת‬, ‫יעצתי‬, enz., sf ‫יעצה‬, ‫יע 'צני‬, ‫צהו‬# ‫;יע‬ 1Kron 8:27†
ipf ‫יעצה‬ " ‫ א‬Ps 32:8, ‫יעצך‬
% ‫ א‬Ex 18:19‡, ‫איעצך‬ ‫ י "עשו‬nm Jaäsai, K Ezr 10:37 Q ‫יעשי‬
1Kon 1:12; pt ‫יועץ‬, raadsman, sf ‫יועצך‬ " , f sf
‫ יועצתו‬2Kron 22:3 zijn raadsvrouw, pl ‫יעצים‬ " , ‫ י "עשי‬nm Jaäsai, Q Ezr 10:37 K ‫י "עשו‬
‫יעצי‬
" , sf ‫יעציך‬
" , ‫יועציו‬
" ; pp f ‫עצה יעוצה‬ ‫ י "עשיאל‬nm Jaäsiël, 1. van Mesobaja
Jes 14:26 raadsbesluit dat is genomen; 1Kron 11:47; 2. zoon van Abner 1Kron 27:21†
ni raadplegen, zich laten adviseren, ook
‫ יפדיה‬nm Jifdeja, zoon van Sasak 1Kron 8:25†
adviseren; pf P ‫ נועץ‬Jes 40:14, ‫נועצו‬ " Ps 71:10
Ps 83:6; ipf ‫ ויו' עץ‬1Kon 12:6‡, ‫ יו "עצו‬Jes 45:21‡, ‫ יפה‬q mooi zijn; pf 2f ‫ יפית‬Hoogl 7:7, 3pl ‫יפו‬
‫ נו "עצה‬Neh 6:7; pt ‫ נועצים‬Spr 13:10 zich laten Hoogl 4:10 Hoogl 7:2; ipf‫ וייף‬Eze 31:7, ‫ותיפי‬
raden, 1Kon 12:6 en elders = ‫יועצים‬ Eze 16:13; Ps 45:3 ‫ יפיפיתה‬lees ‫יפו יפית‬,q inf
adviseren; (bij elkaar) te rade gaan Jes 45:21; abs+pf 2m;
hitp samenzweren; ipf ‫ ויתי "עצו‬Ps 83:4 pi mooi maken, opsieren; ipf sf ‫יי 'פהו‬
Jer 10:4
‫ י "עקב‬nm Jakob, zoon van Isaak Gen 25:26; zijn hitp zich mooi maken; ipf ‫ תתיפי‬Jer 4:30
volk Gen 49:7; ook ‫ י "עקוב‬Lev 26:42 Jer 30:18+
‫ יפה‬adj mooi; cs ‫יפה‬, f ‫יפה‬, cs ‫יפת‬, sf ‫יפ 'תי‬
‫ י "עקבה‬nm Jaäkoba 1Kron 4:36, kleinzoon van Hoogl 2:10, pl ‫יפים‬, ‫ ;יפות‬schoon Gen 12:14
Jakob
Hoogl 1:8; mooi om te zien: met ‫מראה‬
‫ י "עקן‬nm Jaäkan zoon van Eser 1Kron 1:42 = Gen 12:11 1Sam 17:42 2Sam 14:27; mooi, goed,
Akan ‫ "עקן‬Gen 36:27 prima Pr 3:11
nloc ‫ בני־י "עקן‬Num 33:31 Num 33:32 Deut 10:6
‫ יפה־פיה‬f zeer mooi, prachtig Jer 46:20; vgl.
‫ יער‬I. m bos; loc ‫י' "ערה‬, sf ‫יערי‬, pl ‫יערים‬, cs ‫יפה‬
‫ יערי‬Deut 19:5‡; park Pr 2:6; ‫ יפו‬nloc Jaffo, Jaffa, in Dan aan de zee Joz 19:46
II. m honingraat Hoogl 5:1; verwarring
Jona 1:3 2Kron 2:15; Ezr 3:7 ‫† ;יפוא‬
bos/honingraat 1Sam 14:25+;
III. nloc Jaär, in ‫ שדי־יער‬Ps 132:6; 'de ‫ יפח‬hitp zuchten, hijgen; zie ‫ פוח‬en ‫ ;נפח‬ipf
velden van Jaär'; ‫ תתיפח‬Jer 4:31
IV. nloc ‫יערים‬, ‫ קרית־יערים‬Joz 9:17‡ ‫ יפח‬adj snuivend, uitblazend Ps 27:12 Hab 2:3
'ijlt naar het einde', zie ‫פוח‬

162
‫י‬
‫ פי‬D‫ י‬m schoonheid; P ‫יפי‬, sf ‫יפיו‬, ‫יפי' ך‬, ‫יפיך‬, ‫יאך‬" ‫הוצ‬, ‫והוצאתני‬, ‫ ;הוציתים‬ipf ‫יוציא‬,
‫ ;יפיה‬Jes 3:24‡ ‫ויוצא‬, ‫תוציא‬, ‫ותוצא‬, ‫אוצי‬, ‫אוציאה‬,
‫ יפיע‬I. nloc Jafia in Zebulun Joz 19:12; ‫יוציאו‬, ‫תוציאו‬, sf ‫ ;יוציאני‬imp ‫ הוצא‬en
II. nm Jafia, 1. koning van Lakis Joz 10:3; 2. ‫ היצא‬Gen 8:17, ‫הוציאי‬, ‫הוציאו‬, sf ‫הוציאני‬,
zoon van David 2Sam 5:15 1Kron 3:7 1Kron 14:6† ‫הוציאם‬, ‫ ;הוציאוה‬inf ‫הוציא‬, ‫יאך‬ " ‫בהוצ‬,
‫ ;להוציאנו‬pt ‫ מוציא‬en ‫ מוצא‬Ps 135:7,
‫ יפלט‬I. nm Jaflet, nm Aseriet 1Kron 7:32 ‫מוציאים‬, ‫מוציאי‬, ‫מוצאי‬, sf ‫מוציאם‬,
1Kron 7:33; ‫יאך‬
" ‫;המוצ‬
II. nloc Jalet, gent ‫ יפלתי‬Joz 16:3† NB ‫ מוצאיהם‬Jer 50:7 zie ‫ מצא‬vinden
‫פנה‬# ‫ י‬nm Jefunne, vader van Kaleb Num 13:6‡ ‫ מצאת‬2Sam 18:22 zie ho;
‫ מוצאי חלה‬Eze 12:4, zie ‫מוצא‬
‫ יפע‬hi in glans verschijnen; licht laten
ho naar buiten gebracht, uitgebracht; pf 3f
schijnen; pf ‫ הופיע‬Deut 33:2 Ps 50:2 Job 37:15,
‫ הוצאה‬Eze 38:8 pt mm ‫ מוצאים‬Eze 14:22
‫ הופעת‬Job 10:3; ipf ‫ תופע‬Job 3:4 Job 10:22;
Eze 47:8, ff ‫ מוצאות‬Jer 38:22, f ‫מוצאת‬
imp ‫ הופיע‬Ps 80:2 Ps 94:1; †
Gen 38:25 en misschien 2Sam 18:22 i.p.v.
‫ יפעה‬f glans, schoonheid; sf ‫ יפעתך‬Eze 28:7 ‫מוצאת‬
Eze 28:17† Bijzonderheden:
‫ יפת‬nm Jafet, zoon van Noach, P ‫יפת‬ ‫ יצא לב‬het hart ging uit Gen 42:28 'zij
Gen 5:32‡; Gen 9:27 schrokken';
naamsverklaring/woordspel met ‫פתה‬ ‫ יצא ממעי‬afstammen van Gen 15:4 2Sam 7:12;
vrijvallen (bezit) Lev 25:28 uitvallen (lot)
‫ יפתח‬I. nm Jiftach, Jefta, rechter Re 11:1- Num 33:54;
Re 12:7;1Sam 12:11†
uitbreken, tevoorschijn komen 1Kon 5:13
II. nloc Jiftach in Juda Joz 15:43†
‫ יפתח־אל‬nloc Jiftach-El, dal op de grens ‫ יצב‬hitp gaan staan, aantreden, standhouden;
vgl. ‫ ;נצב‬pf ‫ ; התיצבו‬ipf ‫ יתיצב‬P ‫; יתיצב‬
Zebulun/Aser Joz 19:14
inf ‫התיצב‬, ipf ‫ ; ותתיצב‬Ex 8:16‡; Ex 2:4
‫ יצא‬q naar buiten komen, uitgaan; pf ‫יצא‬, ‫ ותתצב‬lees ‫;ותתיצב‬
‫צאה‬%‫י‬, ‫יצאת‬, 2f ‫ יצאת‬Jer 31:4, ‫יצאתי‬, ‫צאו‬%‫י‬
P ‫י 'צאו‬, ‫יצאתם‬, ‫ויצאתם‬, ‫ ;יצאנו‬ipf ‫יצא‬,
‫ יצג‬hi neerleggen, klaarleggen, laten liggen,
achterlaten; pf sf ‫ הציגני‬Jer 51:34, ‫הצגני‬
‫תצא‬, ‫תצאי‬, ‫אצא‬, ‫אצאה‬, ‫ יצאו‬P ‫יצאו‬,
Job 17:16, sf ‫ והצגתיו‬Gen 43:9, ‫הצגתיה‬
‫ תצאו‬P ‫תצאו‬, ff ‫ ותצאן‬en ‫־נה‬, 1pl ‫;נצא‬
Hos 2:5, ipf ‫ ויצג‬Gen 30:38 Re 8:27, ‫ תציג‬Re 7:5,
imp ‫צא‬, ‫ 'צאה‬, ‫צאי‬, ‫ צאו‬P ‫צאו‬, ff ‫צאינה‬
‫ אציגה‬Gen 33:15, ‫ ויציגו‬1Sam 5:2 1Kron 16:1,
Hoogl 3:11; inf abs ‫יצא‬, cs ‫צאת‬, sf ‫בצאתו‬
‫ ויצגו‬2Sam 6:17, sf ‫ ויצגם‬Gen 47:2; imp ‫והציגו‬
Gen 12:4;
Am 5:15; inf abs ‫ הצג על הארץ‬Deut 28:56 adv
hi naar buiten brengen, uitgeleiden,
stevig op de grond; pt ‫ מציג‬Re 6:37;
uitvoeren; Ex 3:10; ook: opleveren,
klaarleggen Gen 30:38 Gen 43:9 achterlaten
tevoorschijn halen; pf ‫הוציא‬, ‫הוצאת‬,
Gen 33:15; opstellen, voorstellen Gen 47:2;
‫הוצאתי‬, ‫הוציאו‬, ‫ ;הוצאתם‬sf ‫הוציאנו‬,

163
‫י‬
apart zetten, afzonderen Re 7:5; neerzetten ‫ ויצקו‬1Kon 18:34; inf ‫ לצקת‬Ex 38:27 Job 38:38;
als, maken tot Job 17:6 Jer 51:34; overeind pp ‫יצוק‬, ‫צקים‬# ‫י‬, ‫צקות‬# ‫' י‬gegoten'; olie
houden, laten gelden Am 5:15; Gen 28:18, metaal Ex 25:12; vloeien Job 38:38
ho achtergelaten worden; pf ‫ צג‬#‫ י‬Ex 10:24 1Kon 22:35;
hi storten, uitgieten; ipf ‫ ויצקו‬2Sam 15:24
‫ יצהר‬I. m olie (vers geperste) Num 18:12
neerzetten, sf ‫קם‬# ‫ ויצ‬Joz 7:23 pt ‫ מוצקת‬Q
Deut 7:13 Deut 11:14 2Kon 18:32;
2Kon 4:5;
II. nm Jischar, zoon van Kehat Ex 6:18; gent
ho gegoten, vergoten worden; pf ‫הוצק‬
‫ יצהרי‬Num 3:27‡
Ps 45:3; ipf ‫ יוצק‬Lev 21:10 Job 22:16; pt ‫מוצק‬,
‫ יצוע‬m I. ligplaats, bed; cs ‫ יצועי‬Gen 49:4, pl ‫מצק‬# ; 1Kon 7:16‡' Job 38:38 'gegoten metaal'
cs ‫יצועי‬, sf P ‫ ;יצועי‬Ps 63:7 Ps 132:3 Job 17:13
1Kron 5:1‡
‫צקה‬# ‫ י‬f gietsel, gietwerk; sf ‫יצקתו‬
# ‫ ב‬1Kon 7:24
in hetzelfde gietsel†
II. aanbouw van de tempel, K 1Kon 6:5 Q zie
‫יציע‬ ‫ יצר‬q kneden, vormen; pt ‫יצר‬, enz.; sf
‫ יצחק‬nm Izaak, zoon van Abraham Gen 17:19, ‫ויצרתיה‬, ‫יצרתיו‬, ‫ ;יצרה‬ipf ‫ויצר‬, ‫וייצר‬, sf
vgl. Gen 17:17 ook ‫ ישחק‬Jer 33:26‡; ook: het ‫ אצרך‬Jer 1:5; pt ‫ יוצר‬pottenbakker,
Schepper, sf ‫יצרה‬, ‫יוצרו‬, ‫יצרך‬, pl ‫יוצרים‬,
Noordrijk Am 7:9
‫ ;יצרי‬Gen 2:7‡;
‫ יצחר‬nm Zochar, Q ‫ וצחר‬en Zochar; 1Kron 4:7 ni gekneed, gevormd worden; pf ‫נוצר‬
‫ יצטירו‬zij deden zich voor als gezanten Jes 43:10;
‫ ציר‬of: zij voorzagen zich van
Joz 9:4; zie pu gevormd, bedacht worden; pf P ‫ צרו‬#‫י‬
proviand ‫יצטידו‬, zie ‫ צוד‬vgl. Joz 9:12 Ps 139:16; of qal passivum;
‫הצתידנו‬ ho gevormd worden; ipf ‫ יוצר‬Jes 54:17 of
qal passivum;
‫ יציא‬adj uitgegaan 2Kron 32:21; K ‫ומיציאו מעיו‬
zie ‫ צור‬en ‫ צרר‬i.v.m. vormen
Q ‫ ומיציאי מעיו‬van degenen die zijn
uitgegaan uit zijn lichaam = enkele van zijn ‫ יצר‬I. m vorm; sf ‫יצרו‬, ‫ ;יצרנו‬makelei
eigen zonen Ps 103:14,maaksel Hab 2:18; bedenksel, plan
‫ יצר מחשבת לבו‬Gen 6:5; ‫ יצר לב‬Gen 8:21;
‫ יציע‬m aanbouw aan de tempel 1Kon 6:5 1Kon 6:6
II. nm Jeser zoon van Naftali Gen 46:24
K ‫יצוע‬
Num 26:49; gent ‫יצרי‬
‫ יצע‬hi spreiden, neerleggen; ipf ‫ יציע‬Ps 139:8,
‫ ואצעה‬Jes 58:5; ‫ יצרי‬nm Jisri 1Kron 25:11; 1Kron 25:3 ‫ ;וצרי‬gent
‫ היצרי‬Num 26:49
ho gespreid worden; ipf ‫ צע‬#‫ י‬Jes 14:11; (als
een bed) Est 4:3 ‫צרים‬# ‫ י‬m ledematen; pl sf ‫יצרי‬
# ‫ ו‬Job 17:7 en
mijn ledematen
‫ יצק‬q gieten, vloeien; vgl. ‫' צוק‬benauwen'
i.v.m.vormen; pf ‫יצק‬, enz.; sf ‫ ;יצקם‬ipf ‫ יצת‬q branden, verbrand worden; vgl. ‫נצה‬,
‫יצק‬, ‫ויצק‬, ‫ וי' צק‬1Kon 22:35, ‫ אצק‬en ‫אצק־‬ ‫נתץ‬, ‫ ;צות‬ipf ‫ ותצת‬Jes 9:17, ‫ יצתו‬Jes 33:12
Jes 44:3; imp ‫ צק‬2Kon 4:41, ‫ יצק‬Eze 24:3, Jer 51:58, 3ff ‫ תצתנה‬Jer 49:2;

164
‫י‬
ni ontbrand (toorn), verbrand, verwoest ‫ יקוש‬m vogelvanger; pl ‫ ;יקושים‬Hos 9:8
(steden); pf ‫ נצתה‬2Kon 22:13‡, ‫;נצתו‬ ‫ ;יקוש‬Jer 5:26 Ps 91:3 Spr 6:5†
Jer 2:15‡; Q ‫ נצתו‬K ‫נצתה‬, zie ‫ נצה‬ni
‫ יקותיאל‬nm Jekutiël, vader van Zanoach
verwoesten; 1Kron 4:18†
hi in brand steken; pf ‫הצית‬, ‫הצתי‬, ‫;הציתו‬
ipf ‫וי' צת‬, ‫ויציתו‬, ‫;תציתו‬ ‫ יקטן‬nm Joktan, zoon van Eber
Gen 10:25+;1Kron 1:19+
sf ‫ "אציתנה‬Jes 27:4 zie ‫ ;צות‬imp ‫ הציתוה‬Q
2Sam 14:30; pt ‫ מצית‬Eze 21:3 ‫ יקים‬nm Jakim, 1. zoon van Simi 1Kron 8:19; 2.
‫ יקב‬m wijnpers (kelder of kuip); P ‫י' קב‬, sf P priester 1Kron 24:12†
‫יק 'בך‬, pl ‫יקבים‬, cs ‫יקבי‬, sf ‫;יקביך‬ ‫ יקיר‬adj dierbaar, vgl. ‫ ;יקר‬Jer 31:20†
Num 18:27‡
‫ יקמיה‬nm Jekamja, 1. (klein-?)zoon van
zie ook ‫גת‬
Sallum 1Kron 2:41; 2. zoon van Jechonja
‫ יקב־זאב‬nm Jekeb-Zeëb Re 7:25; 'de kuip van 1Kron 3:18†
Zeëb'
‫ יקמעם‬nm Jekamam, zoon van Chebron
‫ יקבצאל‬nloc Jekabseël = Kabseël Neh 11:25, 1Kron 23:19 1Kron 24:23†
zie ‫קבצאל‬
‫ יקמעם‬nloc Jokmeam, levietenstad in
‫ יקד‬q branden; ipf ‫ יקד‬Jes 10:16, ‫ותיקד‬, Zebulon; P ‫מעם‬D ‫ יק‬1Kon 4:12 1Kron 6:53†
Deut 32:22; pt ‫יקדת‬' Jes 65:5; ‫ עם‬D‫ יקנ‬nloc Jokneam in Zebulon Joz 12:22‡
ho aangestoken zijn; ipf ‫ תוקד‬Lev 6:2+, P
‫ תוקד‬Jer 15:14 Jer 17:4† ‫ יקע‬q losraken, uit het gelid raken; ipf ‫תקע‬
zie ‫קדח‬ Gen 32:26met letterspel rond Jakob: ‫יקע ־‬
‫ ;יעקב ־ אבק‬Jer 6:8 zich losmaken, zich
‫ יקד‬m brand; cs ‫ יקוד‬beide vormen in afkeren; Eze 23:17+ ‫' ותקע נפשה‬zij kreeg
Jes 10:16†
een afkeer'; zie ‫נקע‬
‫ יקדעם‬nloc Jokdeam in Juda Joz 15:56† hi ophangen, terechtstellen; pf sf ‫והוק "ענום‬
2Sam 21:6; imp ‫ והוקע‬Num 25:4; ipf sf ‫יעם‬# ‫ויק‬
‫ יקה‬nm Jake, vader van Agur de
2Sam 21:9;
spreukenverzamelaar Spr 30:1†
ho gehangen worden; pt ‫ מוקעים‬2Sam 21:13
‫ יקהה‬f gehoorzaamheid; cs ‫ ;יקהת‬Gen 49:10 zie ‫ תקע‬i.v.m.vormen en ‫נקע‬
Spr 30:17†
i.v.m.betekenis
‫ יקוד‬m brand, zie ‫יקד‬ ‫ יקץ‬q wakker worden, zich roeren; vgl. ‫קוץ‬
‫ יקוד‬m brand, haardvuur Jes 30:14† en ‫ ;קיץ‬ipf ‫ וייקץ‬Gen 28:16‡, ‫ ויקץ‬Re 16:20‡,
‫ יקוט‬m herfstdraad? Job 8:14† ‫ וי' יקץ‬Gen 9:24; P ‫ ויקץ‬1Kon 18:27, 1 P ‫ואיקץ‬
Gen 41:21, 3pl ‫ ויקצו‬Hab 2:7;
‫ יקום‬m het bestaande; steeds ‫את־כל־היקום‬ verafschuwen, bang zijn voor: zie ‫קוץ‬
al wat bestaat, de hele have; Gen 7:4 Gen 7:23
Deut 11:6†

165
‫י‬
‫ יקר‬q kostbaar, waardevol zijn; pf ‫קרה‬A%‫י‬ ‫ יראה‬Gen 18:15, ‫יראת‬, ‫יראתי‬, ‫ראו‬A%‫י‬, ‫יראתם‬
1Sam 26:21, ‫ יקרת‬Jes 43:4, ‫ יקרתי‬Zach 11:13; en ‫ יראתם‬Joz 4:24; pf sf ‫יראוהו‬, enz.; ipf
‫קרו‬A%‫ י‬Ps 139:17; ipf ‫ ויקר‬Ps 49:9, ‫וייקר‬ ‫וירא‬, ‫ויירא‬, ‫ וירא‬1Sam 18:12, ‫ תיראי‬P
Ps 72:14, ‫ וייקר‬1Sam 18:30, ‫ תיקר‬2Kon 1:13 ‫תיראי‬, ‫אירא‬, ‫ ייראו‬en ‫ יראו‬P ‫ייראו‬,
2Kon 1:14; ‫יראון‬, 3ff ‫ ותיראנה‬Ex 1:17, ‫ ונרא‬K Jes 41:23
hi kostbaar en schaars maken; ipf ‫אוקיר‬ Q ‫' נראה‬wij zullen zien'; K heeft voorkeur,
Jes 13:12; imp ‫ הקר‬Spr 25:17 'maak schaars je sf ‫יר "אך‬, ‫וייר 'אני‬, ‫יראוך‬, enz.; imp ‫ירא‬,
voet'= loop de deur niet plat ‫ ;יראו‬inf ‫ ירא‬Joz 22:25, ‫ לרא‬1Sam 18:29;
overigens zie ‫ ;יראה‬pt zie ‫ ירא‬adj
‫ יקר‬m waarde, kostbaarheid; sf ‫יקרה‬, met ‫ו‬-
'bevreesd'; Gen 3:10‡;
prefix ‫ויקר‬, ‫ביקר‬, sf ‫ ביקרו‬Est 6:6+;
ni gevreesd worden, te vrezen zijn ipf
waarde = prijs Zach 11:13; waardevol bezit
Jer 20:5 Eze 22:25 Job 28:10 Spr 20:15 eer, praal,
‫ תורא‬Ps 130:4; pt ‫ נורא‬gevreesd,
vreeswekkend, f ‫נוראה‬, pl ‫נוראות‬, sf
aanzien Ps 49:13 Ps 49:21, Est 6:6+
‫אתיך‬
' ‫ נור‬Ps 145:6; vreeswekkende daden
‫ יקר‬adj kostbaar; cs‫יקר‬, f ‫יקרה‬, cs ‫יקרת‬, Deut 10:21 2Sam 7:23 Jes 64:2 Ps 65:6 Ps 45:5 Ex 34:10
mm ‫יקרים‬, ff ‫ ;יקרת‬1Sam 3:1 zeldzaam; Ps 130:4 Jes 18:2 Deut 7:21;
2Sam 12:30 kostbaar; pi bang maken; pf ‫אני‬# ‫ יר‬2Sam 14:15; inf
Spr 17:27 Q ‫ יקר־רוח‬K ‫ ;וקר־רוח‬de Ketib ‫ראם‬A%‫ לי‬2Kron 32:18, ‫ר 'אני‬A%‫ לי‬Neh 6:19; pt
heeft voorkeur: 'een verstand mens houdt ‫ראים‬A%‫ מי‬Neh 6:9 Neh 6:14;
het hoofd koel', zie ‫קר‬ II.ho laven, begieten zie ‫ ירה‬ipf ‫יורא‬
‫ יקש‬q strikken (vogels e.a.); vgl. ‫ נקש‬pf Spr 11:25 wordt besproeid, gelaafd;
‫ י 'קשתי‬Jer 50:24, ‫קשו‬A%‫ י‬Ps 141:9; pt ‫יוקשים‬ III.hi schieten zie ‫ ירה‬ipf ‫ ויראו‬K
Ps 124:7; 2Sam 11:24 Q ‫וירו‬
Jes 29:21 ipf ‫ יקשון‬zie ‫קוש‬, of ?lees ‫קשון‬A%‫;י‬ ‫ ירא‬adj bang, bevreesd; m cs ‫ירא‬, mm
(betekenis gelijk); ‫יראים‬, cs ‫יראי‬, sf ‫יראיו‬, ‫' יראיך‬die u
ni verstrikt, verleid worden; pf ‫ נקש‬Ps 9:17 vrezen'; NB ‫ יראת יהוה‬Spr 31:30 'een vrouw
?beter ‫נקש‬, ‫ נוקשת‬Spr 6:2, ‫ נוקשו‬Jes 8:15 die J. vreest' elders betekent de vorm ‫יראה‬
Jes 28:13; ipf ‫ תוקש‬Deut 7:25; zie ‫תנקש‬ cs 'vrees voor' en q inf NB de vorm ‫ירא‬
Deut 12:30 van ‫;נקש‬ valt samen met ‫ ירא‬q pf 3m 'hij vreest' en
pu gevangen, gestrikt; pt ‫ יוקשים‬Pr 9:12 ? pt 'vrezend' en gedraagt zich vaak als
i.p.v. ‫מיוקשים‬ werkwoord (verbaaladjectief): Gen 22:12
‫ יקשן‬nm Joksan, zoon van Abraham bij Job 1:1 ‫אלהים‬C ‫ ירא‬godvrezend; Gen 32:12
Ketura; Gen 25:2 Gen 25:3 1Kron 1:32† ‫ ירא אנכי אתו‬ik vrees hem
‫ יקתאל‬nloc Jokteël; 1. in Juda Joz 15:38; 2. ‫ יראה‬f vrees; cs ‫יראת‬, sf ‫'= יראתו‬zijn vrees'
2Kon 14:7 = het vroegere Sela of 'vrees voor hem'; Ps 55:6 Ex 20:20; ‫יראת‬
‫אלהים‬C Gen 20:11 godvrezendheid; zonder
‫ ירא‬q vrezen; zie ook‫ ירה‬en i.v.m.
‫אלהים‬C Job 4:6 ‫אתך‬% ‫ יר‬uw vroomheid,
vormverwarring ‫ ;ראה‬pf ‫ירא‬, 3f ‫ראה‬A%‫ י‬P

166
‫י‬
godsvrucht; 1Kon 7:29;
*vaak als ‫ ירא‬q inf : Jes 29:13 ‫יראתם אותי‬ zie ‫' רדה‬heersen' i.v.m. vormverwarring
'hun vrees voor mij' ‫ ירד‬nm Jered; P ‫ ירד‬1. zoon van Mahaleël
‫ יראון‬nloc Jiron in Naftali Joz 19:38† Gen 5:15+;1Kron 1:2; zie ‫ ;עירד‬2. 1Kron 4:18

‫ יראייה‬nm Jiria, Iria zoon van Selemia ‫ ירדן‬nloc Jordaan, de rivier Gen 13:10‡
Jer 37:13+; beter ‫יראיה‬ ‫ ירה‬drie wortels: 1) werpen, 2) beregenen, 3)
‫ ירב‬nm Jareb, ‫' מלך ירב‬koning Strijdlust' = onderrichten;
Assur Hos 5:13 Hos 10:6 I.q werpen (stenen, lot), beschieten (met
pijlen); pf ‫ ירה‬Ex 15:4 1Sam 20:36+;Job 38:6,
‫רבעל‬# ‫ י‬nm Jerubbaäl, Gideon 'strijder voor G-
d' Re 6:32; vgl. ‫רבשת‬# ‫ י‬2Sam 11:21 en ‫בשת‬ ‫ יריתי‬Gen 31:51 Joz 18:6; ipf ‫ אורה‬1Sam 20:20,
‫ יורו‬2Sam 11:20‡, sf ‫ ונירם‬Num 21:30; imp ‫ירה‬
‫ ירבעם‬nm Jerobeam, koningen van Israel; 1. 2Kon 13:17; inf abs ‫ ירוה‬Ex 19:13; cs ‫לירות‬
zoon van Nebat 1Kon 11:26+; 2. zoon van Ps 11:2+, ‫ לירוא‬2Kron 26:15; pt ‫ירה‬, pl ‫ירים‬
Joas 2Kon 13:13+ en ‫ יורים‬boogschutters; lot werpen Joz 18:6;
‫רבשת‬# ‫ י‬nm Jerubbeset, zie ‫רבעל‬# ‫י‬ pijlen schieten 1Sam 20:36; stenen leggen als
fundament Job 38:6 Gen 31:51; Ex 15:4 Joz 18:6
‫ ירד‬q neergaan, dalen, afreizen (naar lager
1Sam 20:36 Ps 11:2; ‡
gebied, weg van Palestina); pf ‫ ירד‬P ‫רד‬% ‫י‬,
ni beschoten worden; ipf ‫ יירה‬Ex 19:13;
‫רדה‬A%‫ י‬P ‫י 'רדה‬, ‫תרדת‬, enz.; Re 19:11 ‫י = רד‬
hi schieten; pf sf ‫הרני‬' Job 30:19; ipf ‫יורה‬,
‫ ;רד‬ipf ‫ירד‬, ‫ וירד‬Num 24:19, ‫ וי' רד‬P ‫וי 'רד‬
enz. als qal; pt ‫מורה‬, pl ‫ מורים‬schutters =
2Sam 22:10‡; ‫תרד‬, ‫ 'תרד‬, ‫ ות 'רד‬Jer 13:17;
‫ ;יורים‬werpen, slingeren 1Sam 31:3 Job 30:19;
‫ארד‬, ‫ארדה‬, ‫ירדו‬, ‫תרדנה‬, ‫נרד‬, ‫;נרדה‬
II.hi bevloeien, laten regenen , vgl ‫ ;רוה‬ipf
imp ‫רד‬, ‫רדה‬, ‫רדי‬, ‫ ;רדו‬inf abs ‫ירד‬, cs
‫רדת‬, sf ‫רדתה‬, ‫רדתו‬, en ‫ רדה‬in ‫= מרדה‬ ‫ יורה‬Hos 6:3 Hos 10:12
ho gelaafd worden; ipf ‫ יורא‬Spr 11:25
‫ מן רדת‬Gen 46:3;
gelaafd worden;
hi doen afdalen, laten zakken, neerhalen; pf
III.hi wijzen, onderwijzen; pf ‫והוריתי‬
‫הוריד = הורד‬, ‫הורדתי‬, ‫הורידו = הורדו‬,
Ex 4:12‡, sf ‫ הוריתיך‬Ex 4:12, ‫ הורתיך‬Spr 4:11,
‫הורדתם‬, ‫הורדנו‬, sf ‫דהו‬# ‫הר‬, 2m+1pl
‫ הורהו‬2Kon 12:3, P ‫ הורתני‬Ps 119:102; ipf
‫הורדתנו‬, 1+2f ‫ ;הורדתיך‬ipf ‫ויורד‬, ‫וירד‬,
‫יורה‬, ‫ אורה‬Job 27:11, ‫ יורו‬, sf ‫ וירני‬Spr 4:4
‫ותורד‬, ‫ויורדו ותרד‬, ‫ויורידו‬, 2m+1
imp sf ‫ הורני‬Ps 27:11‡ inf ‫ ;הורת‬pt ‫;מורה‬
vragend ‫ "התורדני‬1Sam 30:15, 1m+2m
aanwijzen, onderwijzen Ex 15:25 Ex 35:34;
‫ואורידך‬, sf: 3f+3mm ‫ ותורדם‬Joz 2:15,
1Kon 8:36 ‫ כי תורם את־הדרך הטובה‬gij
3mm+3mm ‫ ויורידום‬Joz 10:27; imp ‫הורד‬,
wijst hun de goede weg;
‫הורידי‬, ‫הורידו‬, sf ‫דהו‬# ‫הור‬, ‫והורידמו‬
Gen 46:28 ?‫' ;להורת לפניו גשנה‬om Gosen
Ps 59:12 'haal hen neer'; inf ‫להוריד‬, sf
voor hem te verkennen?' of lees ‫ להראות‬te
‫ ;בהורדי‬pt ‫ מוריד‬1Sam 2:6;
tonen; of lees ‫להקרות‬, zie ‫ קרה‬hi inf te
ho pf ‫הורד‬, ‫ הורדת‬ipf ‫ תורד‬Gen 39:1
Jes 14:15 Jes 14:11; pt ‫ מרד‬afhangend

167
‫י‬
ontmoeten; ‫ ירט‬q neerwerpen, pf ‫ ירט‬Num 22:32 naar de
vgl. ‫' תורה‬onderwijzing' afgrond leiden; ipf sf ‫ ירטני‬Job 16:11
uitleveren
‫ ירואל‬nloc nm Jeruel 2Kron 20:16; 'de woestijn
van Jeruel' ‫ יריאל‬nm Jeriël, zoon van Tola 1Kron 7:2 =
Jeruel
‫ ירוח‬nm Jaroach 1Kron 5:14
‫ ירוק‬adj m groen, het groen Job 39:8; groenig, ‫ יריב‬I. m tegenstander; pl sf ‫ יריבך‬Jes 49:25
Ps 35:1 Jer 18:19;
zie ‫ ירקרק‬Lev 13:49, ff ‫ ירקרקות‬Lev 14:37
II. nm Jarib; 1Kron 4:24; = ‫ יכין‬Ex 6:15; Ezr 8:16
‫ ירושא‬nm Jerusa 2Kon 15:33; 2Kron 27:1 ‫ירושה‬ Ezr 10:18;
‫ ירושלים‬nloc Jeruzalem; loc ‫ירוש 'לימה‬ III. twisten, zie ‫ריב‬
1Kon 10:2 ; meestal‫ ירושל ם‬zonder ‫;י‬ ‫ יריבי‬nm Jeribai 1Kron 11:46
Joz 10:1‡
‫ יריה‬nm Jeria, Chebroniet, 1Kron 23:19 1Kron 24:23
‫ ירח‬I. m maand; pl ‫ירחים‬, cs ‫ ירחי‬Gen 10:26 1Kron 26:31†
Ex 2:2; vgl. ‫ ירח ימים ;חדש‬een maand lang;
‫ יריחו‬nloc Jericho Joz 2:1, zie ‫ירחו‬
II. nm Jerach, zoon van Joktan Gen 10:26 ‫ ירימות‬nm Jerimot, verschillenden; 1Kron 7:7
1Kron 1:20 1Kron 12:6 1Kron 24:30 1Kron 25:4 1Kron 27:19
2Kron 11:18 2Kron 31:13†
‫ ירח‬m maan, hemellichaam Gen 37:9; verering
van de maan Deut 4:19; maand (tijdsduur), ‫ יריעה‬f gordijn, tentkleed, pl ‫ יריעות‬en
zie ‫ירח‬ ‫ ;יריעת‬Ex 26:1‡
‫ ירחו‬nloc Jericho; Num 22:1‡; ‫ יריחו‬Joz 2:1‡ de ‫ יריעות‬nf Jeriot 1Kron 2:18
Palmstad Deut 34:3‡ ‫ ירך‬f dij, bovenbeen, heup; cs ‫ירך‬, sf ‫ירכי‬,
‫ ירחם‬nm Jerocham, 1. grootvader van ‫ירכו‬, enz.; du ‫יר 'כים‬, sf ‫ ;יר 'כיך‬1.
Samuels, 1Sam 1:1; 2. vader van Adaja lichaamsdeel Gen 32:26; wordt aangeraakt
tempeldienaar Neh 11:12; 3. 1Kron 6:12 bij eedaflegging Gen 24:2 Gen 47:29;
1Kron 6:19; 4. 1Kron 8:27, 1Kron 8:27 ‫ ;ירמות‬5. eufemisme voor geslachtsdeel
vader van Jibnea 1Kron 9:8 1Kron 9:12; 6. (i.v.m.afstamming) Gen 46:26 Ex 1:5‡ 2. zijkant
1Kron 12:8; 7. vader van Dan Azarel (van de tabernakel Ex 40:22 3. steel,
1Kron 27:22; 8. vader van Azarja 2Kron 23:1 hoofdschacht van de menora Ex 25:31‡;
Bijzonderheden: Re 15:8 ‫שוק על ירך‬
‫ ירחמאל‬nm Jerachmeël; 1. zoon van
onderbeen en bovenbeen = helemaal,
Chesron 1Kron 2:9 1Kron 2:25+; gent ‫ירחמאלי‬
compleet
van J. 1Sam 27:10 1Sam 30:29; 2. koningszoon
Jer 36:26; 3. zoon van Kis 1Kron 24:29 ‫ ירכה‬f zijde; sf ‫ירכתו‬, du ‫ירכ 'תים‬, pl cs
‫ ירחע‬nm Jarcha, Egyptische slaaf 1Kron 2:34+ † ‫ ;ירכתי‬zijkant Gen 49:13 Ex 26:22; achter, verre
kant, verste uithoek van Re 19:1 Am 6:10;
Jona 1:5

168
‫י‬
‫ ירמות‬nloc Jarmut, 1. in Juda, stad van ‫ ירש‬q erven, in bezit nemen, (eerdere
koning Piram Joz 10:3 Joz 10:5 Joz 10:23 Joz 12:11 bewoners verdrijven); zie ‫' רוש‬arm
Joz 15:35 Neh 11:29; 2. in Issachar Joz 21:29 = worden' i.v.m. vormverwarring; pf ‫ירש‬,
‫ראמות‬ ‫ ירשת‬P ‫ירשת‬, 3pl ‫רשו‬A%‫י‬, ‫ ירשו‬is ipf!,
2mm ‫וירשתם‬, 1pl ‫וירשנו‬, sf: 2m+3f
‫ ירמי‬nm Jeremai, zoon van Chasum Ezr 10:33†
‫וירשתה‬, 2m+3mm ‫ ;וירשתם‬ipf ‫ יירש‬P
‫ ירמיה‬nm Jeremia, meestal ‫ ;ירמיהו‬1. de ‫יירש‬, ‫תירש‬, ‫ יירשו‬en ‫ירשו‬, ‫ תירשו‬P
profeet Jer 1:1+; Ezr 1:1 2. Jirmeja uit Libna, ‫ירשו‬' ‫ ת‬en ‫תירשון‬, P ‫נירש‬, sf: 3m+3mm
vader van Chamutal 2Kon 23:31 2Kon 24:18 3. ‫יירשם‬, 3m+2m ‫רשך‬% ‫ י‬P ‫יירשך‬, 2m+3m
anderen Neh 10:3 Neh 12:1 Neh 12:12 Neh 12:34 ‫ תירשנו‬Re 11:23, 1+3f ‫ אירשנה‬Gen 15:8; imp
1Kron 5:24 1Kron 12:5 1Kron 12:11 1Kron 12:14 ‫ רש‬P ‫רש‬% , ‫רשה‬% ‫ י‬Deut 33:23, ‫ ;רשו‬inf ‫רשת‬,
2Kron 35:25 2Kron 36:12 2Kron 36:21 2Kron 36:22† ‫ לירשני‬Re 14:15, ‫ לרשתה‬Gen 15:7 om het in
‫ ירע‬q versagen; pf 3f ‫רעה לו‬A%‫ נפשו י‬Jes 15:4 bezit te nemen; pt ‫יורש‬, ‫ירשת‬ ' ; Deut 1:8
zijn moed begeeft hem; Gen 15:3;
vgl. ‫רעע‬ ni arm worden zie ‫רוש‬
pi in bezit nemen; ipf ‫ יירש‬Deut 28:42
‫ ירפאל‬nloc Jirpeël in Benjamin Joz 18:27†
hi veroveren, onder de voet lopen / in bezit
‫ ירק‬q spugen; pf ‫ירק‬, ‫ וירקה‬Deut 25:9; inf geven; pf ‫הוריש‬, ‫הריש‬, ‫הורשת‬, ‫הורישו‬,
abs+pf ‫ ירק ירק‬Num 12:14† ‫הורשתם‬, sf ‫הורישו‬, 2m+3mm ‫הורשתם‬,
‫ ירק‬m groen, loof; cs ‫ ;ירק‬Ex 10:15 Jes 15:6 1 3mm ‫הורשתים‬, 2m+1pl ‫ ;הורשתנו‬ipf
Gen 1:30 Gen 9:3 ‫ ירק אשב‬groen kruid; Ps 37:2 ‫יוריש‬, ‫וי' ורש‬, ‫תוריש‬, ‫אוריש‬, ‫יורישו‬,
‫ ירק דשא‬groen gras; 2Kon 19:26 Jes 37:27 ‫ירק‬ ‫תורישו‬, sf ‫יורשנה‬, ‫ תורישמו‬Ex 15:9,
‫ דשא‬groen kruid; Num 22:4 ‫ ירק השדה‬het ‫ יורשם‬Joz 13:12; ‫ אורישם‬Joz 13:6, ‫ואורישנו‬
groen van het veld; † Num 14:12, enz. inf abs ‫הורש‬, ‫הוריש‬, cs
‫להוריש‬, sf ‫להורישם‬, pt ‫ מוריש‬Deut 18:12,
‫ ירק‬m groen, groente; ‫רחת ירק‬# ‫ א‬Spr 15:17 sf ‫ מורישם‬Deut 9:4+; in bezit geven Re 11:24
schotel groenten; ‫ גן ירק‬1Kon 21:2, ‫גן הירק‬
geven Re 1:19; verdrijven Ex 15:9 Num 32:39
Deut 11:10 moestuin; †
Deut 4:38, onterven Re 1:20;
‫ ירקון‬m verdroging, verwelking Deut 28:22 Re 14:15 ‫ הלירשנו‬zie ‫ רוש‬hi 'arm maken'
1Kon 8:37 Am 4:9 Hag 2:17 2Kron 6:28; fig. 1Sam 2:7 ‫ מוריש‬zie ‫ רוש‬hi
bleekheid, een bleke kleur Jer 30:6†
‫ ירשה‬f bezit, eigendom Num 24:18†
‫קעם‬D ‫ יר‬nm Jorkeam 1Kron 2:44; ?lees ‫יקדאם‬
Jokdam
‫רשה‬# ‫ י‬f bezit, erfdeel; cs ‫רשת‬# ‫י‬, sf ‫רשתו‬# ‫י‬,
‫רשתך‬# ‫ י‬Deut 2:5‡
‫ ירקרק‬adj groenig, groengeel Lev 13:49; (van
schimmel, meeldauw e.d.); glanzend goud
‫ ישחק‬nm Isaak, zie ‫יצחק‬
Ps 68:14 (de glans van de duif) † ‫ ישימאל‬nm Jesimiël; 1Kron 4:36†

169
‫י‬
‫ ישימות‬f verwoesting Ps 55:16; Q ‫ישיא מות‬ lidwoord Ezr 10:14, ‫הושבתי‬, ‫הושיבו‬,
'de dood overvalle', zie ‫נשא‬ ‫ ההושיבו‬met lidwoord Ezr 10:17; sf ‫הושיבני‬,
‫ יששכר‬nm Issakar zoon van Jacob ‫הושבתים‬, ‫השבתיך‬, enz.; ipf ‫ויושב‬,
Q ‫ ;ישכר‬de ‫ ש‬is stil; de ‫ש‬
Gen 30:18‡;
‫וישב‬, ‫ותושב‬, ‫יושיבו‬, ‫ותושיבו‬, ‫ונושב‬, sf
mist soms de dageesj: ‫יששכר‬, b.v. Gen 46:13 ‫תושיבני‬, ‫ויושיבני‬, ‫ ;אושיבך‬imp ‫הושב‬,
‫ ;הושיבו‬inf ‫להושיב‬, sf ‫ להושיבי‬Ps 113:8; pt
‫ ישם‬zetten, leggen, enz., zie ‫שים‬ sf ‫ מושיבי‬Ps 113:9; laten zitten, blijven,
‫ ישראל‬nm Israel = Jakob Gen 32:29 wonen Gen 47:6 Gen 28:15;
naamsverklaring; het volk 2Sam 24:9 gent bijzonder gebruik: een niet-Joodse vrouw
‫ישראלי‬, f ‫ ישראלית‬Lev 24:10 huwen Ezr 10:2+; doen bewonen, bewoond
maken Jes 54:3;
‫ ישראלה‬nm Jesarela 1Kron 25:14; = ‫"אשראלה‬
Hos 11:11 ‫והשבתים‬, Zach 10:6 ‫והושבותים‬
1Kron 25:2
lees ‫ ו "השיבותים‬ik zal hen doen
‫ יש‬zijn, er is, er zijn; Gen 18:24‡; lange vorm terugkeren;
‫ ישנו‬Deut 29:14‡; sf ‫ = ישך‬jij bent; ‫ישכם‬ ho pf ‫ והושבתם‬Jes 5:8 gij zult als (enige)
jullie zijn; Deut 13:4 ‫אהבים‬
" ‫( "הישכם‬om te bewoners gelden ipf ‫ תושב‬Jes 44:26
weten) of jullie liefhebben; 2Sam 14:19 ‫אם‬ bewoond worden (stad)
‫ אש להמין‬als het mogelijk is rechts te gaan
(ik zweer dat het niet kan)
‫ ישבאב‬nm Jesebab 1Kron 24:13†
‫ = יש־לי‬ik heb, enz. ‫ ישב בשבת‬nm Joseb-Basebet of 'een
inwoner van Sebet' 2Sam 23:8; = ‫ישבעם‬
‫ ישב‬q (gaan) zitten, blijven, wonen; vgl. ‫שוב‬
1Kron 11:11
i.v.m.vormverwarring; pf ‫ ישב‬P ‫ישב‬, 3f
‫שבה‬%‫י‬, enz.; ipf ‫ישב‬, ‫וי' שב‬, ‫תשב‬, 2f ‫ ישבח‬nm Jisbach 1Kron 4:17
‫תשבי‬, 1 ‫אשב‬, ‫ אשבה‬P ‫א 'שבה‬, ‫ ישבו‬P ‫י‬ ‫ ישבי בנב‬nm Jisbi-Benob, Q 2Sam 21:16; een
‫ 'שבו‬, ‫ תשבו‬P ‫ת 'שבו‬, ‫ ;נשב‬imp ‫שב‬, reus als Goliat
‫שב־‬, ‫שבה‬, ‫שבי‬, ‫ שבו‬P ‫ ; 'שבו‬inf abs
‫ישב‬, cs ‫שבת‬, ‫ לשבת‬P ‫לשבת‬, sf ‫שבתו‬, ‫שבי לחם‬# ‫ י‬nm Jasubi-Lechem, P ‫שבי לחם‬# ‫י‬
1Kron 4:22; 'die in Lechem woont'
‫שבתך‬, ‫ שיבתו‬2Sam 19:33; pt ‫ישב‬
'bewoner', ‫ישבת‬, ‫ישבה‬, ‫ישבים‬, ‫;ישבי‬ ‫ ישבעם‬nm Jasobam; 1. held van David
gaan zitten Gen 27:19; blijven Gen 24:55; 1Kron 11:11 1Kron 27:2; 2. 1Kron 12:7
wonen Gen 13:6; verblijven Ps 1:1; stilzitten ‫ ישבק‬nm Jisbak, zoon van Abraham en
(verloren tijd) Ex 21:19; Ketura; Gen 25:2 1Kron 1:32†
ni bewoond worden; pf ‫נושבו‬, P ‫ ;נושבו‬pt
‫ נושבת‬P ‫נושבת‬, Ex 16:35, ‫ נושבה‬Jer 6:8 ‫ ישבקשה‬nm Josbekasa, zoon van Heman
1Kron 25:4 1Kron 25:24†
Jer 22:6;
pi zich nederzetten (tent opslaan); pf ‫ישבו‬ ‫ ישוב‬I. nm Jasub, 1. zoon van Issakar
Eze 25:4 Num 26:24 1Kron 7:1; ?= ‫ יוב‬Gen 46:13; 2. een
hi laten wonen; pf ‫הושיב‬, ‫ ההושיב‬met

170
‫י‬
ander Ezr 10:29 ‫ ישיש‬m bejaarde; pl ‫ ישישים‬Job 12:12 Job 15:10
II. terugkeren, zie ‫שוב‬ Job 29:8 Job 32:6†

‫ ישובי‬adj van Jasub, Jasubieten Num 26:24; zie ‫ ישישי‬nm Jesisai 1Kron 5:14†
‫ישוב‬ ‫ ישמא‬nm Jisma 1Kron 4:3†
‫ ישוה‬nm Jiswa, zoon van Aser Gen 46:17 ‫ ישמעאל‬nm Ismael, 1. zoon van Abraham
1Kron 7:30†
Gen 16:11; gent ‫ ישמעאלי‬Ismaeliet
‫ ישוחיה‬nm Jesochaja 1Kron 4:36† Gen 37:25‡; 2. moordenaar van Gadalja
2Kon 25:3+Jer 40:8+; 3. zoon van Paschur
‫ ישוי‬nm Jiswi, zoon van Aser Gen 46:17
Ezr 10:22; 4. anderen 1Kron 1:28 1Kron 1:29
Num 26:44 1Kron 7:30;
1Kron 1:31 1Kron 2:17 1Kron 8:38 1Kron 9:44
gent van Jiswi, Jiswieten; Num 26:44‡
2Kron 19:11 2Kron 23:1† †
‫ ישוע‬I. nloc Jesua in Juda Neh 11:26;
II. nm Jesua, verschillende personen
‫ ישמעיה‬nm Jismaja, ook ‫ ;ישמעיהו‬1.
Gibeoniet 1Kron 12:4; 2. Zebuloniet 1Kron 27:19
(priesterfamilie) Ezr 2:2‡
‫ ישועה‬f heil, hulp; lange vorm ‫שועתה‬' ‫י‬ ‫ ישמרי‬nm Jismerai 1Kron 8:18†
Ps 3:3 Ps 80:3 Jona 2:10; cs ‫ישועת‬, sf ‫ישועתי‬, ‫ ישן‬I.q slapen, inslapen; vgl. ‫ ;שנה‬pf ‫י 'שנתי‬
‫ישועתך‬, ‫ ישועתו‬en ‫שעתו‬# ‫י‬, enz., pl Job 3:13, ‫שנו‬%‫ י‬Jer 51:39 Jer 51:57 Eze 34:25; ipf P
‫ ישועות‬en ‫שעות‬# ‫ י‬en ‫ ;ישועת‬redding, ‫ ויישן‬1Kon 19:5, P ‫ ויישן‬Gen 2:21 Gen 41:5
bevrijding, verlossing, enz.; Gen 49:18; geluk, Jes 5:27 Ps 121:4, ‫ תישן‬Ps 44:24, ‫ אישן‬Ps 4:9
welvaart Job 13:16 Ps 13:4, ‫ ואישנה‬Ps 3:6; inf ‫ לישון‬Pr 5:11; pt
slapende zie ‫ ישן‬adj
‫ ישח‬m honger, leeg gevoel,
pi in slaap brengen; ipf ‫ תישנהו‬Re 16:19;
terneergeslagenheid? Mi 6:14; onzeker woord
II.ni overjarig zijn; vgl. ‫ שנה‬pf ‫נושנתם‬
‫ ישט‬hi uitsteken (de scepter); ipf ‫ישיט‬, Deut 4:25; pt ‫ נושן‬Lev 26:10, ‫ נושנת‬Lev 13:11;
‫ וישט‬Est 4:11 Est 5:2 Est 8:4† (al lang) gevestigd zijn, Deut 4:25 Lev 13:11
‫ ישי‬nm Isai, Jesse, vader van David 1Sam 16:1 Lev 26:10
Ruth 4:17; en zie ‫אישי‬ ‫ ישן‬I. adj slapend; f ‫ישנה‬, pl ‫ישנים‬, cs ‫;ישני‬
‫ ישיב‬nm Jasib, zie ‫ישוב‬ 1Sam 26:7‡; ook als ‫ ישן‬q pt Dan 12:2 'die
slapen in het stof'
‫ ישיה‬nm Jissia; ook ‫ ;ישיהו‬1. zoon van
II. nm Jasen 2Sam 23:32 = ‫ השם‬1Kron 11:34
Charim Ezr 10:31; 2. kleinzoon van Uzzi
1Kron 7:3; 3. 1Kron 12:7; 4. zoon van Rechabja ‫ ישן‬adj overjarig; f ‫ישנה‬, pl ‫ ;ישנים‬subst. het
1Kron 24:21; 5. 1Kron 23:20 1Kron 24:25 van vorig jaar overgeblevene Lev 25:22
Lev 26:10, oud Jes 22:11 Hoogl 7:14 Neh 3:16
‫ ישימון‬m verlatenheid, woestenij; Deut 32:10
Neh 12:39
‫ ;ישמון‬als nloc 1Sam 23:19 Num 21:20 'de
Wildernis' ‫ ישנה‬nloc Jesana, in Juda 2Kron 13:19; 1Sam 7:12
‫השן‬

171
‫י‬
‫ ישנו‬er is Deut 29:14 zie ‫יש‬ ‫ ;ותישר‬oprecht, rechtschapen zijn Hab 2:4;
goed, geschikt zijn Num 23:27 Re 14:7;
‫ ישע‬hi helpen, redden; (doen overwinnen); pf
pi recht maken, rechtuit gaan; pf ‫שרתי‬% ‫י‬
‫הושיע‬, ‫ הושיעה‬Re 7:2, ‫הושעת‬, ‫הושעתם‬,
Ps 119:128; ipf ‫ יישר‬Spr 3:6, ‫ יישר־‬Spr 15:21,
sf ‫הושיעו‬, ‫הושיעם‬, ‫הושעתיך‬, ‫הושעתנו‬,
1+3mm ‫ הושעתים‬Hos 1:7; ipf ‫יושיע‬, ‫ תישר‬Spr 11:5, ‫ "אישר‬Q Jes 45:2, sf ‫ויישרם‬
2Kron 32:30 liet (het water) recht lopen; ? hifil
‫ויושע‬, ‫ואושיעה‬, sf: 3m+3ff ‫ יושען‬Ex 2:17,
imp ‫ ישרו‬Jes 40:3; pt ‫ מישרם‬Spr 9:15;
‫תושיענו‬, 3mm+3mm ‫ ויושיעום‬Re 2:16; imp
1Sam 6:12 ‫ וישרנה‬i.p.v. ‫ותשרנה‬
‫ הושע‬Jer 31:7 Ps 86:2, ‫ הושיעה‬Joz 10:6, sf
(gemengde vorm ff)
‫הושיענו‬, enz.; inf ‫הושע‬, cs ‫להושיע‬, sf
pu plat uitgeslagen; pt ‫ישר‬# ‫ מ‬1Kon 6:35;
‫להושיעה‬, ‫להושיעני‬, enz.; pt ‫מושיע‬, sf
hi recht vooruit doen; ipf ‫ יישרו‬Spr 4:25
‫מושעי‬, ‫מושיעך‬, ‫מושיעך‬, enz.; redden,
recht vooruit zien; imp ‫ הישר‬Q Ps 5:9
bevrijden, te hulp komen Ex 2:17;
effen !
ni gered, geholpen worden, heil vinden; pf
‫ נושע‬Deut 33:29 Jes 45:17, ‫ונושעתם‬, ‫;נושענו‬ ‫ ישר‬nm Jeser 1Kron 2:18†
ipf P ‫יושע‬, ‫תושע‬, P ‫ אושע‬en ‫אושאה‬, P ‫ ישר‬adj recht; cs ‫ישר‬, f ‫ישרה‬, pl ‫ישרים‬,
‫תושעון‬, P ‫נושע‬, ‫ ;נושאה‬imp ‫ושעו‬% ‫ה‬ ‫ישרות‬, cs ‫ ;ישרי‬rechte benen Eze 1:7;
Jes 45:22; pt ‫ נושע‬Zach 9:9 Ps 33:16;
vlakke weg Jes 26:7; het juiste Deut 12:8
Zach 9:9 ‫ נושע‬pt zegevierend?
Ex 15:26; ‫ הישר בעיני־‬wat juist is volgens ..
‫ ישע‬m hulp; P ‫ישע‬, sf ‫ישעי‬, ‫ יש "עך‬P ‫ישעך‬, Re 17:6‡ oprecht, rechtschapen, rechtvaardig
‫ישענו‬, heil, redding, bevrijding; 2Sam 22:3† Spr 20:11

‫ ישעי‬nm Jisi; verschillenden; 1. zoon van Dan 11:17 ‫ וישרים‬een vergelijk ? vgl.
Appaïm 1Kron 2:31; 2. vader van Zochet ‫מישרים‬
1Kron 4:20; 3. vader van Pelatja e.a. 1Kron 4:42; ‫ ישר‬m rechtheid, oprechtheid; sf ‫ ישרו‬uitspr.
4. familiehoofd van Menasse 1Kron 5:24 /josjro/ pl ‫ ;? ישרים‬rechtschapenheid,
onschuld Deut 9:5 1Kon 9:4 Job 33:3‡;
‫ ישעיה‬nm Jesaja, ook ‫ ;ישעיהו‬1. de profeet
attributief: recht, oprecht, gepast; ‫ארחת‬
Jes 1:1 ; meestal ‫ ;ישעיהו‬2. zoon van
Jedutun 1Kron 25:3; 3. zoon van Rechabja ‫ ישר‬rechte paden Spr 2:13; ‫ מעגלי ישר‬rechte
karresporen Spr 4:11; ‫ אמרי ישר‬Job 6:25;
1Kron 26:25; 4. 1Kron 3:21 Ezr 8:7; 5. Merariet
Ezr 8:19; 6. Benjaminiet Neh 11:7
‫ כתוב ישר‬een oprecht of juist geschrift
Pr 12:10; ‫ מישר‬meer dan gepast Spr 11:24 of
‫ ישפה‬nm Jispa, zoon van Beria 1Kron 8:16† lees ‫ מעשר‬van de rijkdom; ‫על־ישר‬
‫שפה‬%‫ י‬m jaspis, edelsteen, Ex 28:20 Ex 39:13 ongepast Spr 17:26 ?= ‫' על־יתר‬teveel,
Eze 28:13† bovenmatig'
Job 37:3 ‫ ישרהו‬zie ‫ שרה‬loslaten
‫ ישפן‬nm Jispan 1Kron 8:22†
zie ook ‫ישר‬, ‫ישרה‬, ‫מישרים‬
‫ ישר‬q recht, oprecht, geschikt zijn; pf‫ישר‬,
‫שרה‬%‫י‬, ‫שרו‬%‫ ;י‬ipf ‫יישר‬, ‫ויישר‬, ‫וישר‬, ‫ ישרה‬f oprechtheid (van hart); sf ‫ישרת לבב‬
1Kon 3:6

172
‫י‬
‫שרון‬# ‫ י‬nm Jesurun = Israel Deut 32:15‡ ‫ יתר‬q over zijn; (vooral ni en hi); pt zie ‫יותר‬
'de rest'
‫ ישש‬adj oud, verzwakt 2Kron 36:17† 1Sam 15:15
ni overblijven; pf ‫ נותר‬P ‫נותר‬, ‫נותרה‬,
‫ יתד‬m pen, stokje, tentharing; cs ‫יתד‬, pl ‫נותרתי‬, ‫ נתרו‬1Kon 9:21, ‫ ;נותרתם‬ipf ‫יותר‬,
‫יתדות‬, cs ‫יתדת‬, sf ‫יתדתיו‬, ‫;יתדתיה‬ ‫ יו' תר־‬Zach 13:8, ‫ואותר‬, ‫ותרו‬% ‫י‬, pt ‫נותר‬,
(tabernakel) Ex 27:19; (Jaël) Re 4:21; (Simson) ‫נותרת‬, ‫נותרים‬, ‫ ;נותרות‬Gen 32:25‡;
Re 16:14; stokje aan het schepje ‫אזן‬ hi overlaten; pf ‫הותיר‬, ‫הותרה‬, ‫הותרתי‬,
Deut 23:13; kleerhanger Eze 15:3 sf ‫הותירך‬, ‫ ;הותרך‬ipf ‫יותיר‬, ‫יותר‬, P
‫ יתום‬m wees (vaderloos); pl ‫ יתמים‬Ex 22:23 ‫יותר‬, P ‫תותר‬, ‫אתיר‬, ‫ויותרו‬, ‫ ;תותירו‬imp
en ‫יתומים‬, Ps 68:6 sf ‫ יתמיך‬Jer 49:11 ‫יתומיו‬ ‫ הותר‬Ps 79:11†; inf abs ‫הותר‬, cs ‫הותיר‬
Ps 109:12 Jer 44:7; overlaten Ex 10:15; over hebben
Deut 28:54; de voornaamste zijn, voorkeur
‫ יתור‬m Job 39:8 ‫? יתור מרעהו‬lees ‫יתור‬, zie
hebben Gen 49:4; overvloedig begiftigen
‫ תור‬q ipf 3m hij weet zijn weidegrond te
Deut 28:11 Deut 30:9
vinden
‫ יתיר‬nloc Jattir, priesterstad in Juda Joz 15:48† ‫ יתר‬m I. m pees, spanlijn Re 16:7, (op boog)
Ps 11:2, (aan tent) Job 4:21 Job 30:11;
‫ יתכו‬vergieten Job 3:24, zie ‫נתך‬ II. m de rest ; Ex 10:5 Deut 3:11 1Kron 19:11; de
‫ יתלה‬nloc Jitla, kleine plaats van de Danieten voornaamste Gen 49:3; adv. hoogst, zeer
Joz 19:42† Dan 8:9 Jes 56:12; vgl. ‫;יותר‬
III. nm Jeter, 1. eerstgeborene van Gideon
‫ יתמה‬nm Jitma, de Moabiet 1Kron 11:46† Re 8:20; 2. Ismaëliet, vader van Amasa
‫ יתניאל‬nm Jatniël, zoon van Meselemja 1Kon 2:5 1Kron 2:17 1Kron 2:32; ‫ יתרא‬2Sam 17:25 3.
1Kron 26:2† zoon van Ezra 1Kron 4:17; 4. Aseriet 1Kron 7:38
‫ יתנן‬nloc Jitnan in Juda Joz 15:23† = ‫ יתרן‬1Kron 7:37; 5. schoonvader van
Mozes Ex 4:18 = ‫ ;יתרו‬gent ‫ יתרי‬2Sam 23:38
1Kron 2:53 1Kron 11:40

‫ יתר‬verkennen Spr 12:26, zie ‫תור‬
‫ יתר‬m de rest, voordeel, e.d. zie ‫יותר‬
‫ יתרא‬nm Jitra, vader van Amasa 2Sam 17:25,
zie ‫יתר‬
‫ יתרה‬f overvloed, winst; cs ‫ יתרת עשה‬de
winst die hij gemaakt had vgl. ‫;יתרון‬
Jes 15:7 Jer 48:36†

‫ יתרו‬nm Jetro, de schoonvader van Mozes
Ex 3:1;Ex 4:18 ‫;יתר‬Ex 18:1+
Job 30:11 tentlijn, zie ‫יתר‬

173
‫י‬
‫ יתרון‬m voordeel, winst Pr 1:3+ ‫ יתרת‬f aanhangsel, lob van de lever Ex 29:13-
Ex 29:22;Lev 3:4-Lev 9:19†
‫ יתרי‬adj van Jeter 2Sam 23:38
‫ יתרן‬nm Jitran, zoon van Disan; zie ‫;יתר‬ ‫ יתת‬nm Jetet, vorst van Edom, Gen 36:40
1Kron 1:51†
Gen 36:26 1Kron 1:41 1Kron 7:37†

‫ יתרעם‬nm Jitream, zoon van David 2Sam 3:5
1Kron 3:3†

‫כ‬
‫ כ‬de letter ‫כף‬, vgl. ‫' כף‬hand'; getalswaarde hi ontmoedigen, afschrikken; inf ‫הכאות‬
20 Eze 13:22;
Job 30:8 ‫ נכאו‬zie ‫ נכא‬ni pf 'werden
‫ כ‬prep als, zoals, zoveel als, gelijk (in
weggezweept'
vergelijking); ook ‫ ;כמו‬sf ‫כמוני‬, ‫ כמוך‬en
‫כמוכה‬, ‫כמוהו‬, ‫כמוכם‬, ‫ כהם‬en ‫ כהמה‬en ‫ כאה‬adj 'vermoeid' Ps 10:10 K ‫ חלכאים‬Q ‫חיל‬
‫כמוהם‬, ff ‫ ;כהן‬1. als, zoals, net zo ‫כצדיק‬ ‫' כאים‬leger der vemoeiden' maar onzeker;
‫ כרשע‬Gen 18:25 ‫ והיה כעץ‬hij is als een zie ‫חלכה‬
boom Ps 1:3 2. ongeveer ‫כמת "חוי קשת‬ ‫ כ "ארי‬Ps 22:17; ‫ כ "ארי ידי ורגלי‬zij hebben mijn
Gen 21:16, ‫ כעשר שנים‬Ruth 1:4 3. bij de
handen en voeten doorboord (aangevreten);
infinitief ook : zodra, toen, (meteen) bij het.. ?lees ‫ כ "ארו = כארו‬of ‫ כארו‬van ‫ כאר‬of
Gen 12:14 ‫ ויהי כבוא אברם מצרימה‬toen of
‫כור‬
zodra Abram in Egypte kwam
‫ כ "אשר‬conj 1. zoals, gelijk Job 4:8 Gen 43:14; 2.
‫ כאב‬q lijden, pijn hebben; ipf ‫ יכאב‬Spr 14:13 omdat Num 27:14 Re 6:27; 3. alsof Zach 10:6
P ‫אב‬% ‫ יכ‬Job 14:22; pt ‫ כואב‬Ps 69:30, ‫כואבים‬
" Job 10:19; 4. op het moment dat, terwijl,
Gen 34:25;
zodra Gen 32:3 Ex 32:19; 5. ‫ ככל "אשר‬geheel
hi pijn doen, verwonden; pf ‫הכאבתיו‬ zoals Gen 6:22‡
Eze 13:22; ipf ‫ יכאיב‬Job 5:18, ‫ תכ 'אבו‬2Kon 3:19
een akker bederven (met stenen); pt ‫מכאב‬ ‫ כבד‬q zwaar of belangrijk, ernstig zijn; zie
Eze 28:24 kwetsend ‫ כבד‬adj; pf ‫ וכבד‬Jes 24:20, ‫ כבדה‬Re 20:34;
ipf ‫ יכבד‬P ‫בד‬% ‫יכ‬, ‫ ;תכבדי‬zwaar zijn Job 6:3
‫ כאב‬m pijn; sf ‫ ; כאבי‬Jes 17:11 Jes 65:14 Jer 15:18 Gen 48:10 Job 23:2;
belangrijk zijn Job 14:21;
Ps 39:3 Job 2:13 Job 16:6†
ni eer, aanzien, waardering ondervinden,
‫ כאה‬ni ontmoedigd raken, afgeschrikt zich verheerlijken; pf ‫נכבד‬, ‫ נכבדת‬P
worden; pf ‫ ונכאה‬Dan 11:30; pt cs ‫נכאה‬ ‫בדת‬% ‫נכ‬, ‫ ;נכבדתי‬ipf ‫אכבד‬, ‫כבדה‬% ‫א‬
‫ לבב‬Ps 109:16; Ex 14:4, ‫כבדה‬% ‫ א‬Hag 1:8, P ‫ אכ 'בדה‬2Sam 6:22;

174
‫כ‬
imp ‫ הכבד‬2Kon 14:10 'wees geacht (en ‫ כבה‬q doven = uitgaan pf ‫ כבו‬Jes 43:17; ipf
daarmee tevreden)'; inf sf ‫ הכבדי‬Eze 39:13; ‫יכבה‬, ‫ ; תכבה‬Lev 6:5 Jer 7:20‡
pt ‫ נכבד‬in aanzien, edel, ‫נכבדים‬, ‫נכבדי‬, pi doven = blussen, uitmaken; pf ‫וכבו‬
‫נכבדיה‬, ‫ נכבדיהן‬Ps 149:8 hun edelen, 2Sam 14:7; ipf ‫ תכבה‬2Sam 21:7, ‫ויכבו‬
‫ נכבדות‬Ps 87:3 mooie woorden; Gen 34:19‡; 2Kron 29:7, sf ‫ יכבנה‬Jes 42:3 de kwijnende
pi eer bewijzen; zwaar of verstokt maken; vlaspit; inf ‫ לכבות‬Hoogl 8:7, sf ‫בכבותך‬
pf ‫כבדו‬, sf: 3pl+1 ‫כבדוני‬, 2m+1 ‫כבדתני‬ Eze 32:7; pt ‫ אין מכבה‬niemand die blust,
Jes 43:23, 1pl+2m ‫ וכבדנוך‬Re 13:17, ipf Jes 1:31 Jer 4:4 Jer 21:12 Am 5:6
‫יכבד‬, ‫תכבד‬, ‫ "אכבד‬, ‫ "אכבדה‬, ‫יכבדו‬, ‫ כבוד‬m eer; cs ‫כבוד‬, ‫כבד‬, sf ‫כבדי‬, ‫כבודו‬,
‫ ;תכבדו‬sf ‫ "אכבדך‬, ‫יכבדוך‬, ‫ ;תכבדני‬eren enz.; roem Ps 8:6; loon Num 24:11 ; eer, trots
Re 9:9; zwaar, verstokt maken 1Sam 6:6; pt pl
Jer 2:11; heerlijkheid, pracht Jes 17:3 ;
sf ‫ מכבדי‬1Sam 2:30 degenen die mij eren; zie ook ‫ כבד‬lever, levenskracht, binnenste;
pu eer genieten, geëerd worden; ipf ‫כבד‬# ‫;י‬ Gen 49:6 (f) ; Ps 7:6 Ps 16:8; misschien Ps 30:13 ?
pt ‫כבד‬# ‫ מ‬Jes 58:13 Spr 13:18 Spr 27:18 lees ‫' למען יזמרך כבדי‬opdat mijn ziel u
hi zwaar, verstokt, belangrijk maken; pf moge bezingen' maar mogelijk ook hier
‫הכביד‬, 2f ‫ הכבדת‬Jes 47:6, ‫הכבידו‬, sf eerbetoon, loflied; vgl. Ps 149:5 ‫יעלזו‬
‫ ; הכבדתים‬ipf ‫ ויכבד‬Ex 8:28‡, ‫ ; אכביד‬imp ‫' "חסידים בכבוד‬laten de vromen juichen
‫ הכבד‬Jes 6:10; inf ‫ להכביד‬2Kron 25:19 ; pt met een loflied'
‫ מכביד‬Hab 2:6; doen eren Jes 8:23 Jer 30:19;
hitp groot, belangrijk worden; imp ‫התכבד‬ ‫ כבודה‬f overvloed, weelde; vgl. ‫;כבוד‬
f ‫ התכבדי‬Nah 3:15; Spr 12:9 ‫? ממתכבד‬lees Re 18:21 bezittingen, bagage; pracht Eze 23:41
Ps 45:14†
‫ מן מתכבד‬dan iemand die belangrijk doet
(stand ophoudt) ‫ כבול‬nloc Kabul in Aser Joz 19:27; district in
‫ כבד‬I. adj zwaar; vgl. ‫ כבד‬pf; cs ‫ כבד‬en Galilea 1Kon 9:13
‫ 'כבד‬Jes 1:4; pl ‫כבדים‬, cs ‫ ;כבדי‬groot, ‫ כבון‬nloc Kabbon in Juda Joz 15:40; ?= ‫מכבנה‬
omvangrijk, massief 1Sam 4:18 Ps 38:5; 1Kron 2:49
vermogend Gen 13:2 ; zwaar, moeilijk Ex 18:18
‫ כביר‬adj groot; pl ‫ ; כבירים‬machtig,
Num 11:14 Ex 4:10 Eze 3:5 ; lomp, verstokt
geweldig Jes 17:12 Jes 28:2 Job 8:2 Job 34:24
Ex 7:14;
Job 34:17 Job 36:5 ; Jes 16:14 ‫ לא כביר‬niet veel
II. m(f) lever (orgaan) = leven, geest; sf
bijzonders; Job 31:25 grote rijkdom; Job 15:10
‫כבדי‬, ‫ ; כבדו‬Ex 29:13 Spr 7:23 ; zie ‫ כבוד‬: hoge leeftijd (en aanzien)
Gen 49:6 ‫ = כבדי‬mijn geest ?lees ‫כבדי‬
Jes 10:13 ‫ כאביר‬zie ‫' אביר‬als een stier'
Ps 16:9 ‫ ויגל כבודי‬mijn ziel jubelt
‫ כביר‬doek? net? ; ‫ כביר העזים‬een vliegennet
‫ כבד‬m roem, eer, enz., zie ‫כבוד‬ van geitenhaar 1Sam 19:13 1Sam 19:16†
‫ כבד‬m gewicht, last Spr 27:3 Jes 21:15; massa, ‫ כבל‬m boei, voetijzer; pl cs ‫ ;כבלי‬Ps 105:18
groot aantal Jes 30:27 Nah 3:3†
Ps 149:8†
‫דת‬# ‫ כב‬f zwaarte, moeilijkheid Ex 14:25†
175
‫כ‬
‫ כבס‬q wassen van kleding of wol (walken of pi onderwerpen; pf ‫ כבש‬2Sam 8:11
vollen); pt ‫' כובס‬voller' 2Kon 18:17 Jes 7:3 hi onderwerpen; ipf K ‫ ויכבישום‬Jer 34:11 Q
Jes 36:2 ‫ ויכבשום‬zie qal
pi wassen; pf ‫ כבס‬Gen 49:11, ‫ וכבס‬Lev 13:6‡, ‫ כבש‬m voetsteun, voetenbank? 2Kron 9:18†
‫ וכבסו‬Ex 19:10‡, ‫ וכבסתם‬Num 31:24 ipf ‫יכבס‬
Lev 11:25‡, ‫ ויכבסו‬Ex 19:14‡, ‫ תכבסי‬Jer 2:22, ‫ כבשן‬m smeltoven, (rokende) oven Gen 19:28
Ex 9:8 Ex 9:10 Ex 19:18†
sf ‫ תכבסני‬Ps 51:9 ; imp f ‫ כבסי‬Jer 4:14,
‫ כבסני‬Ps 51:4 ; pt ‫ מכבסים‬Mal 3:2 ; ‫ כד‬pot, kruik; sf ‫כדך‬, ‫כדה‬, pl ‫;כדים‬
pu gewassen worden; pf ‫כבס‬# ‫ ו‬Lev 13:58 Gen 24:14‡
Lev 15:17
‫ כדור‬m bal, kluwen Jes 22:18; ?lees ‫ כדור‬als
hitp pass (hotpaël) gewassen worden/zijn;
een bal, iets ronds
pf ‫הכבס‬# uit ‫ ;התכבס‬Lev 13:55+, met
partikel ‫ את‬bij lijdende vorm ‫ כדי‬prep zoveel als Re 6:5, zie ‫די‬
‫ כבר‬hi talrijk maken; ipf ‫ מלין יכביר‬Job 35:16 ‫ כדכד‬m edelsteen; Jes 54:12, ‫ כדכד‬Eze 27:16;
'maakt veel woorden'; pt ‫ למכביר‬Job 36:31 robijn?
'in overvloed' ‫ כדרלעמר‬nm Kedorlaomer, koning van
‫ כבר‬I. adv reeds, allang Pr 1:10-Pr 9:7; ‫בשכבר‬ Elam Gen 14:1‡
omdat meteen al Pr 2:16; ‫ כה‬adv zo, aldus: zie ‫ כה‬en zie ‫ככה‬
II. nloc Kebar, rivier bij Nippur Eze 1:1-
‫ כה‬adv zo, aldus Gen 15:5 Gen 24:30; hier, daar
Eze 43:3
Gen 31:37 Ruth 2:8; ‫ עד־כה‬Gen 22:5 tot daar,
‫ כברה‬I. f zeef Am 9:9; daarheen, Ex 7:16 Joz 17:14 tot nu toe ; ‫ויפן כה‬
II. f afstandsmaat; cs ‫ כברת־ארץ‬een korte ‫ וכה‬Ex 2:12 hij wendde zich her en der =
afstand, een eindweegs Gen 35:16 Gen 48:7 keek om zich heen;
2Kon 5:19† ‫' כה אמר‬zo spreekt' kondigt boodschap
‫ כבש‬m lam, schaap; pl ‫כבשים‬, cs ‫כבשי‬, sf aan Ex 4:22 ;
‫ ;כבשי‬f ‫' כבשה‬ooilam', ook ‫כבשה‬ ‫ אם־כה יאמר‬Gen 31:8 wanneer, telkens als
Lev 14:10+; cs ‫כבשת‬, pl cs ‫ כבשת‬Gen 21:28‡ Laban zegt (ipf van herhaling);
‫ אי־כה‬waar ergens, zie ‫איכה‬
‫ כבש‬q onderwerpen, onder de voet lopen,
vernederen; pf ‫כבשו‬% Zach 9:15; ipf ‫יכבש‬ ‫ כהה‬I.q zwak, moedeloos worden, kwijnen;
Mi 7:19, sf ‫ ותכבשו‬Jer 34:16 ; ‫ ויכבשום‬Q pf ‫ כ "התה‬Deut 34:7; ipf ‫ יכהה‬Jes 42:4, 3f
Jer 34:11; imp mm sf ‫שה‬# ‫ וכב‬Gen 1:28 'en ‫ תכהה‬Zach 11:17, 3f ‫ ותכה‬Job 17:7, 3ff
onderwerpt haar'; inf ‫ לכבוש‬Est 7:8, ‫לכבש‬ ‫ ותכהין‬Gen 27:1; inf ‫ כהה‬Zach 11:17 ;
2Kron 28:10; pt ‫ כבשים‬Neh 5:5; pi verzwakken, verslappen, minder worden;
ni onderworpen worden (slavernij); pf ‫ כהה‬Lev 13:6 Lev 13:56 Jes 61:3 Nah 3:19, 3f
‫ נכבשה‬Num 32:22 Num 32:29 Joz 18:1 1Kron 22:18; ‫ וכ "התה‬Eze 21:12;
pt ff P ‫ נכבשות‬Neh 5:5 II.pi berispen, verwijten maken; pf ‫כהה‬
1Sam 3:13 met voorz.‫ב‬: ‫ולא כהה בם‬

176
‫כ‬
‫ כהה‬adj zwak; f ‫כהה‬, pl ‫ ; כהות‬flauw, dof, te bevatten', vgl. 2Kron 7:7; ‫נלאתי הכיל‬
verdwijnend Lev 13:21-Lev 13:39; dof, zwak Jer 6:11 'ik heb mij ingespannen om het in te
1Sam 3:2; moedeloos Jes 42:3† houden';
Eze 21:33 ‫ להכיל‬zwaard geslepen om af te
‫ כהה‬f verflauwing, vermindering van de
slachten, ?lees ‫ לכלה‬voor de verdelging;
ziekte, vandaar herstel Nah 3:19†
Eze 23:32 ‫ להכיל‬adv boordevol;
‫ כהן‬pi priester zijn, dienst doen als priester; pf pilp onderhouden; pf ‫ כלכלו‬1Kon 4:7‡,
‫ כהן‬Ex 40:13 1Kron 5:36, ‫ כ "הנו‬Ex 28:41 Ex 40:15; ‫ וכלכלתי‬Gen 45:1‡, sf ‫ כלכלם‬1Kon 18:4,
ipf ‫ יכהן‬Num 3:4 Deut 10:6 Jes 61:10, ‫יכ "הנו‬ ‫ כלכלתם‬Neh 9:21, ipf ‫ יכלכל‬Zach 11:16‡,
1Kron 24:2, inf ‫ לכהן‬Ex 29:1‡, sf ‫לכ "הנו‬ ‫ "אכלכל‬, sf ‫ ויכלכלם‬2Sam 20:3, ‫יכלכלוך‬
Ex 28:1‡; 1Kon 8:27, ‫ ו "אכלכלם‬1Kon 18:13, enz.; inf
‫ מכהן‬Hos 4:6 2Kron 11:14 niet te dienen als ‫ כלכל‬1Kon 4:7 Ruth 4:15, ‫ כלכל‬Jer 20:9; sf
priester ‫ לכלכלך‬1Kon 17:4‡ pt ‫ מכלכל‬Mal 3:2;
Jes 61:10 ‫' כחתן יכהן פאר‬als een bevatten, inhouden 1Kon 8:27; onderhouden,
bruidegom bindt hij zijn tulband om = verzorgen Gen 45:11; uithouden, verdragen
gelijk een priester? of ?lees ‫יכין‬, zie ‫ כון‬pi Jer 20:9 Spr 18:14; bewaren, in stand houden
ipf Ps 55:23;
‫ כהן‬m priester; pl ‫כהנים‬
" , cs ‫כהני‬
" , sf ‫כהניו‬
" ; pilp passief (pulpal) bevoorraad worden;
Gen 14:18‡ ‫ כלכלו‬1Kon 20:27 uitspr. /kolkelu/
‫הנה‬# ‫ כ‬f priesterschap; ambt of dienst, orde ‫ כומז‬m sieraad (op arm of hals) Ex 35:22
van priesters; cs ‫הנת‬# ‫כ‬, sf ‫הנתכם‬# ‫כ‬, pl Num 31:50; 'kogeltje'?
‫הנות‬# ‫ כ‬1Sam 2:36; Ex 29:9‡ ‫ כון‬ni vast staan, stevig gevestigd zijn; pf 3f
‫ כוב‬nm Kub Eze 30:5; onzeker' ?lees ‫לוב‬ ‫ נכונה‬1Kon 2:46, ‫ נכונו‬Spr 19:29, ‫ נכנו‬Eze 16:7
'Libiër' of ‫' כול‬alle' ipf ‫ יכון‬Ps 89:38‡, ‫ תכון‬Jer 30:20‡, ‫יכנו‬
Ps 119:5‡; imp ‫ הכון‬Am 4:12, ‫ הכן‬Eze 38:7,
‫ כובע‬m helm; P ‫כובע‬, pl ‫ ;כובעים‬1Sam 17:5
‫ הכונו‬K 2Kron 35:4 = Q ‫ הכינו‬pt ‫נכון‬
Jes 59:17 Jer 46:4 Eze 27:10 Eze 38:5 2Kron 26:14†
Gen 41:32 Deut 13:15 Re 16:26;zich voorbereiden,
‫ כוה‬ni geschroeid, door het vuur verteerd gereedmaken Ex 19:11; pt ‫ נכון‬nauwkeurig,
worden; ipf ‫ תכוה‬Jes 43:2, ‫ תכוינה‬Spr 6:28† precies
‫ כויה‬f brandwond, brandplek Ex 21:25† pil oprichten, opstellen, bereiden, (pijlen:)
op de pees zetten; pf ‫ כונן‬Ps 9:8, ipf ‫יכונן‬,
‫ כוכב‬m ster; pl ‫כוכבים‬, sf ‫כוכבי‬, ‫ככבי‬ ‫כננו‬# ‫ וי‬Job 31:15; imp ‫ וכונן‬Hab 2:12 Job 8:8,
Neh 9:23; Gen 1:16‡
‫כוננה‬, sf ‫ כוננהו‬Ps 90:17; Ex 15:17 ‫כוננו ידיך‬
‫ כול‬q afmeten (b.v.met een maatbeker); pf ‫כל‬ ?lees ‫ ;תכונן בידיך‬pass (polal) ‫כונ' נו‬
Jes 40:12; Ps 37:23 vast zijn, bevestigd worden; Eze 28:13
hi bevatten; ipf ‫ יכיל‬1Kon 7:26‡, ‫י 'כלו‬ vastgezet;
Jer 2:13‡, sf ‫ יכילנו‬Joël 2:11; inf ‫הכיל‬ hi neerzetten, opstellen; pf ‫ הכין‬Est 6:4,
Am 7:10‡; ‫ קטן מהכיל‬1Kon 8:64 ' te klein om

177
‫כ‬
‫ "הכינותי‬en ‫הכינותי‬C , ‫ה 'כינו‬, sf ‫הכינ' ני‬C , ‫ כוש‬I. nloc Kus = Ethiopië Gen 2:13; gent
‫הכינו‬C , ‫הכינה‬C Job 28:27 ipf ‫יכין‬, ‫תכין‬, ‫וי' כן‬, ‫;כושי‬
‫אכין‬, ‫ ; "א 'כינה‬sf ‫ ;תכינ' ה‬imp ‫הכן‬, ‫הכינו‬ II. nm Kus, Benjaminiet aan het hof van
2Kron 35:4; inf ‫ הכן‬en ‫ ;הכין‬pt ‫ מכין‬Ps 65:7; Saul Ps 7:1
herstellen, weer oprichten Ezr 3:3; bereiden, ‫ כושי‬I. gent van Kus, Kusiet, Ethiopiër;
klaarmaken Gen 43:16 Gen 43:25 Ex 16:5 1Kon 6:19 2Sam 18:21;f ‫כשית‬# pl ‫ כושים‬2Kron 12:3 en
Job 11:13 aanstellen 1Kon 2:24 Ps 89:5;
‫כשיים‬# Am 9:7; (de vrouw van Mozes)
inf ‫הכן‬, ‫ הכין‬adv 'precies' Joz 3:17 Joz 4:3 Num 12:1; ?of zie ‫;כושן‬
ho bereid, bevestigd worden; pf ‫הוכן‬, ‫הכן‬# II. nm Kusi, vader van de profeet Zefanja
Nah 2:6 Jes 30:33 pt ‫מוכן‬, ‫ ;מוכנים‬Eze 40:43;
Sef 1:1
hitp opgericht, hersteld worden / zich
opstellen (voor strijd); ipf ‫ן‬A%‫ יתכנ‬Spr 24:3; ‫ כושן‬nloc Kusan Hab 3:7; stam in de woestijn
andere vormen door assimilatie : ‫ הכנן‬uit ‫ כושן רשעתים‬nm Kusan-Risataim, koning
‫ התכנן‬: ‫תכנן‬, ‫ יכנ' נו‬Jes 54:14 Num 21:27 van Mesopotamië Re 3:8; 'Kusan de dubbele
‫ כון‬m offerkoek (voor de maangodin, schurk'
croissant?); pl ‫ ;כונים‬Jer 7:18 Jer 44:19 ‫ כושרה‬f geluk, voorspoed; pl ‫בכושרות‬
‫ כון‬nm Kun 1Kron 18:8; = ‫ ברתי‬in 2Sam 8:8 Ps 68:7; onzeker

‫ כונניה‬nm Konanjahu, een leviet 2Kron 31:12 Q ‫ כות‬nloc Kuta, herkomst van de Samaritanen,
2Kon 17:24 2Kon 17:30†
‫כנניהו‬
‫ כוס‬I. f beker; sf ‫כסו‬, ‫כוסה‬, ‫כוסם‬, ‫ כוסי‬pl ‫ כותרת‬f kapiteel, zie ‫כתרת‬
‫ ;כסות‬drinkbeker Gen 40:11 Ps 23:5 (beeld van ‫ כזב‬q liegen; pt ‫ כזב‬Ps 116:11 leugenaar;
het lot) Ps 11:6; ni vals blijken / bedrogen uitkomen; pf 3f P
II. steenuil (onrein) Lev 11:17 Deut 14:16 ‫ נכז' בה‬Job 41:1; pf 2m P ‫בת‬%‫ נכז‬Spr 30:6
Ps 102:7† pi liegen; pf ‫ ;כזב‬ipf ‫יכזב‬, ‫ויכזב‬, ‫תכזב‬, P
‫ כור‬q doorboren ? uitgraven? verondersteld in ‫תכזבי‬, ‫ "אכזב‬, ‫ ;יכזבו‬inf sf ‫ כזבכם‬Eze 13:19
Ps 22:17 ‫ כארו =? כ "ארי‬zij hebben uw gelieg; liegen Num 23:19; bedrieglijk zijn
Jes 58:11;
doorboord
hi logenstraffen, voor leugenaar zetten; ipf
‫ כור‬m smeltoven; steeds figuurlijk: sf ‫ יכזיבני‬Job 24:25
beproeving, loutering; ‫ כור עני‬de
smeltoven der ellende; Deut 4:20 1Kon 8:51 ‫ כזב‬m leugen, bedrog; pl ‫כזבים‬, sf ‫;כזביהם‬
Re 16:10‡; Am 2:4 valse goden
Jes 48:10 Jer 11:4 Eze 22:18 Eze 22:20 Eze 22:22
Spr 17:3 Spr 27:21† ‫ כזבא‬nloc Kozeba 1Kron 4:22†
‫ כורש‬nm Cyrus, koning van Perzië ook ‫ כזבי‬nf Kosbi, dochter van de vorst van
‫ ;כרש‬Jes 44:28 Jes 45:1 Dan 1:21 Dan 10:1 Ezr 1:1 Midjan, Num 25:15+ †
Ezr 5:13 Ezr 6:3 2Kron 36:22†

178
‫כ‬
‫ כזיב‬nloc Kezib, in Juda Gen 38:5; = ‫אכזיב‬ verlaten, teleurstellen Hos 9:2 Hab 3:17;
Joz 15:44 hitp als nifal: huichelen, veinzen; ipf
‫ כח‬I. m kracht; sf ‫כחי‬, ‫כחך‬
" , ‫כחכם‬
" , enz.; ‫ יתכ "חשו‬2Sam 22:45
Job 3:17 Re 16:5;
opbrengst (van de akker) ‫ כחש‬adj leugenachtig; pl ‫ כחשים‬Jes 30:9†
Gen 4:12; capaciteit, vermogen Dan 1:4; bezit,
‫ כחש‬m I. m leugen; P ‫כחש‬, pl sf ‫כ "חשיהם‬
vermogen Job 6:22; leugen, bedrog Hos 7:3 Hos 10:13 Hos 12:1 Nah 3:1
‫ בכח‬Ex 15:6 door kracht ; Ps 59:13;
‫ מכוח‬Jer 48:45 zonder kracht; II. m magerte, ziekte, sf ‫ כ "חשי‬Job 16:8
II. m woestijnwaraan (soort hagedis)
Lev 11:30 ‫ כי‬m brandmerk Jes 3:24; = ‫כי־תחת יופי כויה‬
een brandmerk in plaats van schoonheid
‫ כחד‬ni verborgen worden, verdwijnen; pf
‫נכחד‬, P ‫ ; נכ 'חדו‬ipf ‫יכחד‬, ‫ ; תכחד‬pt f ‫ כי‬conj met allerlei nuances; (het onderscheid
‫נכ 'חדת‬, ff ‫ ;נכחדות‬verdwijnen Ex 9:15, is niet scherp) : 1. ja, inderdaad! Gen 18:20
verborgen blijven; ‫ כי־רבה‬voorwaar, het kwaad is groot; 2.
pi verbergen, verhelen, loochenen, dan, in dat geval, na ‫ אם‬Gen 42:16 ‫כי‬
verzwijgen; pf ‫כחד‬, ‫כחדתי‬, ‫כ "חדו‬, P ‫ ;מרגלים אתם‬Job 8:6 3. maar, immers
Gen 3:5; (nee,) maar, want Ruth 1:10 1Kon 3:22
‫כ 'חדו‬, ipf ‫תכחד‬, ‫תכ "חדי‬, ‫ "אכחד‬, P
Re 15:13; 4. slechts, niets anders dan, alleen
‫תכ 'חדו‬, ‫ ;נכחד‬verhelen 2Sam 14:18
1Sam 18:25; 5. omdat Gen 3:14; 6. toen,
verloochenen Job 6:10;
hi verbergen, doen verdwijnen, uitroeien; wanneer Gen 6:1 Gen 12:2 Job 37:4; als, indien,
pf sf ‫ והכחדתיו‬ipf ‫ ויכחד‬2Kron 32:21; wanneer Ex 21:20 Spr 4:8 1Sam 24:20; 7. ook al,
‫ ואכחד‬Zach 11:8, sf ‫ יכחידנה‬Job 20:12, zelfs als Jes 54:10 Pr 4:4 Hos 13:15; 8. opdat,
‫ ונכחידם‬Ps 83:5; inf ‫ להכחיד‬1Kon 13:34 te zodat Joz 2:5; 9. in uitdrukkingen als:
vernietigen ‫ אפס כי‬aangezien, juist omdat;
‫ גם כי‬ook al Ps 23:4;
‫ כחל‬q de ogen schminken (met kool); pf ‫ יען כי‬omdat;
‫ כחלת‬Eze 23:40† ‫ עד־כי‬totdat
‫ כחש‬I.q mager worden; pf ‫ כחש‬Ps 109:24 ‫ כי אם‬conj allerlei nuances : 1. maar Gen 15:4
Hos 10:13;
Ps 1:2; toch, echter Num 24:22; 2. maar al, want
II.ni veinzen; ipf ‫ ויכ "חשו‬Deut 33:29 al, want als 1Sam 20:9 Klaagl 3:32; zie ook ‫;אם‬
(onderdanigheid/eerbetoon veinzen); 3. alleen maar ‫ אין־כל כי אם‬2Sam 12:3;
pi liegen, huichelen, loochenen, enz.; pf behalve Jes 42:19; 4. maar als volgt
‫ כחש‬,‫ו 'כחש‬, ‫כחשתי‬, ‫ ;כ "חשו‬ipf ‫י 'כחש‬, ‫ ;כי־אם־כה‬5. want indien Joz 23:12; 6. in
‫ ותכחש‬Gen 18:15, ‫יכ "חשו‬, ‫תכ "חשו‬, (impliciete) eed: dan zeker niet 1Sam 25:34;
‫ ;תכ "חשון‬inf ‫ ;כחש‬veinzen Ps 18:45 Ps 66:3 7. maar juist, maar integendeel Jer 16:15
Ps 81:16; liegen Lev 5:21 Lev 19:11 Hos 4:2
Zach 13:4; loochenen, ontkennen Gen 18:15 ‫ כיד‬m ondergang; sf ‫ כידו‬Job 21:20†
Joz 7:11; verloochenen Job 8:18 Joz 24:27; ‫ כידוד‬m vonk; pl cs ‫ כידודי אש‬Job 41:11†
179
‫כ‬
‫ כידון‬m spies, werpspeer; ook ‫ ;כידן‬Joz 8:18‡ ‫;ככרים‬
I. omgeving, de streek (bij de Jordaan)
‫ כידור‬m aanval, krijgsgewoel Job 15:24;
Gen 13:10‡;
onzeker †
II. talent (gewicht)
‫ כידן‬nm Kidon in ‫ גרן כידן‬1Kron 13:9; in Ex 25:39+;Ex 38:25+;2Kon 18:14+;
2Sam 6:6 ‫גרן נכון‬ III. rond brood; pl ‫ ככרות‬Re 8:5 1Sam 10:3;
‫ כיון‬nm Kijun, Kewan Am 5:26; stergod, ? IV. ronde loden schijf als deksel Zach 5:7
Saturnus ‫ כל‬m pot, wapen, algemeen: gerei, zie ‫כלי‬
‫ כיור‬m kookpot; pl ‫ ; כיורים‬pan 1Sam 2:14; ‫ כל‬m heel, al, elke, alles, allerlei; cs ‫כל‬, sf
vuurpot Zach 12:6; wasbekken Ex 30:18 Ex 31:9; ‫כלו‬# , ‫כלה‬# , ‫ כולא‬Eze 36:5, enz.;
de bronzen zee 1Kon 7:30 verhoog, gestoelte ‫ כל‬en ‫ הכל‬alles, allen, het geheel Ps 49:18
2Kron 6:13 Gen 16:12;
‫ כילי‬m bedrieger Jes 32:5, zie ‫כלי‬ onbepaald: een of andere ‫ כל־דבר‬Ruth 4:7,
allerlei Gen 24:10;
‫ כילפות‬m breekijzers Ps 74:6†
ontkennend: geen, geen enkele, helemaal
‫ כימה‬f sterrenbeeld (de Pleiaden?) Am 5:8 niet, generlei 1Sam 14:24;
Job 9:9 Job 38:31† ‫כל "אשר‬, ‫ ככל "אשר‬al wat, geheel zoals;
‫ כיס‬m buidel; sf ‫ ; כיסך‬geldbuidel Jes 46:6 ‫ בכל "אשר‬in al wat, overal waar;
Spr 1:14;voor gewichten Deut 25:13 Mi 6:11 ‫כלו‬# 'in zijn geheel' Num 23:13; ‫כלנה‬# Gen 42:36
Spr 16:11† 'al deze dingen'

‫ כי־על־כן‬conj immers, want juist daartoe, ‫ כלא‬q tegenhouden; gevangenzetten; zie ‫כלה‬
waarom anders Gen 18:5 Re 6:22 i.v.m. vormverwarring; pf ‫כלאה‬% , ‫כלאתי‬,
‫כלאו‬% Hag 1:10, ‫ כלו‬1Sam 6:10, sf ‫ כלאו‬Jer 32:3;
‫ כיר‬m kacheltje of stoof; du ‫ כירים‬Lev 11:35
ipf ‫ יכלה‬zie hieronder, ‫תכלא‬, ‫תכלאי‬,
voor twee potten; zie ‫כיור‬
‫ אכלא‬Ps 40:10; imp sf ‫ כלאם‬Num 11:28; inf
‫ כיר‬m bakpan, kookpot, enz., zie ‫כיור‬ ‫ לכלוא‬Pr 8:8; pp ‫ כלוא‬Jer 32:2, ‫לא‬# ‫ כ‬Ps 88:9;
‫ כישור‬m spinrokken Spr 31:19; ? ook konkel of remmen, tegenhouden Num 11:28 Jes 43:6
spindel Ps 119:101 Ps 40:10 Ps 40:12; Pr 8:8 Gen 23:6 Ps 88:9
Hag 1:10; opsluiten Jer 32:3 Ps 88:9 1Sam 6:10;
‫ ככה‬adv zo, aldus, op die manier, als volgt; ni tegengehouden, opgehouden worden; ipf
1Kon 1:6 zo (verleden); Ex 12:11 als volgt
‫ויכלא‬, ‫ ; ויכלאו‬Gen 8:2 Eze 31:15 Ex 36:6;
(toekomst) ; 2Kron 18:19 herhaald: dit en dat,
NB: vgl. ‫' כלה‬vergaan'
zus en zo ; Est 9:26 ‫ על־ככה‬om die reden ;
i.v.m.vormverwarring: Gen 23:6 ‫לא יכלה‬
Ps 144:15 ‫ העם שככה לו‬het volk dat het
lees ‫' לא יכלא‬zal niet sluiten', dichthouden
aldus vergaat
maar Spr 22:8 ‫' יכלה‬zal vergaan'; Dan 9:24
‫ ככר‬f iets ronds; cs
‫ככר‬, pl ‫ככרים‬, cs ‫ככרי‬ ‫' לכלות = לכלא‬om te voltooien'
en ‫ ;ככרות‬du ‫ ככרים‬P ‫כיכרים‬, du cs

180
‫כ‬
‫ כלא‬m gevangenis; sf ‫כלאו‬, pl ‫כלאים‬, ‫בית‬ ‫ כלא‬Dan 9:24, sf ‫ככלתו‬, ‫לכלתם‬, enz.;
‫כלא‬, 1Kon 22:27 ‫בית הכלא‬, Jes 42:22 ‫בתי‬ voltooien Gen 2:2 Ruth 3:18; afmaken, een eind
‫כלאים‬, Jer 52:33 ‫ בגדי כלאו‬zijn maken aan Gen 41:30 Num 17:25; opmaken
gevangeniskleren Deut 32:23; afvreten Jes 27:10.
pu pf voltooid worden; pf ‫ כלו‬Ps 72:20;
‫ כלאב‬nm Kileab, zoon van David 2Sam 3:3†
uitspraak /kollu/ ipf ‫כלו‬# ‫ וי‬Gen 2:1
‫ כלאים‬m tweeërlei (verboden koppeling van
dieren, gewas, stof, enz.); Lev 19:19 Deut 22:9† ‫ כלה‬f schoondochter; cs ‫כלת‬, sf ‫כלתו‬,
‫כלתו‬, enz., pl ‫כלות‬, sf ‫כלותיהם‬, enz.;
‫ כלב‬m hond; P ‫כלב‬, pl ‫כלבים‬, cs ‫כלבי‬, sf Gen 11:31‡; bruid Jes 49:18‡
‫ ;כל 'ביך‬Ex 11:7‡; schimpend: tempelprostitué;
‫ מחיר כלב‬Deut 23:18 loon voor een ‫ כלה‬adj verlangend, smachtend (van ogen);
pl ‫ ;כלות‬Deut 28:32†
schandknaap = ‫ כלב ;קדש‬2Kon 8:13 of ‫כלב‬
‫ מת‬2Sam 24:13‡:onbelangrijke tegenstander ‫ כלה‬f verdelging, totale vernietiging; Jes 28:22;
‫ כלב‬nm I. nm Kaleb; 1. zoon van Jefunne
Gen 18:21 ?lees ‫כלה‬# helemaal: of de klacht
Num 13:6; gent‫ כלבי‬1Sam 25:3 2. zoon van
helemaal juist is;
Chesron 1Kron 2:18 ; in 1Kron 4:11 ‫ ; כלוב‬gent
Ex 11:1 ? ja, zelfs met geweld
‫;כלובי‬
1Sam 20:33 plan om te verdelgen?
II. nloc ‫ בכלב־אפרתה‬1Kron 2:24 'in Kaleb-
Efrata' maar ?lees ‫' בא כלב‬Kaleb kwam te Jes 10:23 ‫חרצה‬C ‫ כלה ונ‬Jes 10:23 Jes 28:22
vast besluit tot verdelging;
Dan 9:27
Efrata'
verwarring mogelijk met ‫' כל‬helemaal' en
‫ כלה‬q af, uit, klaar zijn; i.v.m. ‫' כלה‬eindigen, uit zijn'
vormverwarring zie ‫ ; כלא‬pf ‫כלה‬, ‫כלתה‬% ,
P ‫כ 'לתה‬, ‫כ 'לו כליתי‬, ‫ 'כלו‬, ‫ כליתם‬Eze 13:14, ‫ כלוא‬m kerker, Q Jer 37:4 Jer 52:31, K ‫† ; כליא‬
‫ כלינו‬sf ‫ כלתני‬1Sam 25:33 zie ‫כלא‬ ‫ כלוב‬I. m mand, (met vruchten) Am 8:1 Am 8:2;
weerhouden; ipf ‫יכלה‬, ‫יכל‬, ‫ותכל‬, ‫תכלה‬ (met gevogelte) Jer 5:27;
1Kon 17:14; ‫ויכלו‬, ‫ יכליון‬Jes 31:3; ‫תכלנה‬ II. nm Kelub, 1. broer van Sucha 1Kron 4:11 =
Job 17:5 en ‫ תכלין‬Job 11:20+; inf ‫כלות‬, sf ‫ ;כלב‬2. vader van Ezri 1Kron 27:26
‫כלתו‬, ‫' כלותם‬hun vernietigd-zijn' Jer 44:27; ‫ כלובי‬nm Kelubai 1Kron 2:9 ?nevenvorm van
af, klaar Ruth 2:21; vaststaan 1Sam 20:7; voorbij ‫ כלוב‬of ‫כלב‬
zijn 1Kon 17:14 Job 4:9, omkomen Eze 13:13
Jes 31:3 ‫ כלוהו‬nm Keluhai, Q Ezr 10:35 K ‫כלהי‬
pi afmaken (voltooien, doden), vernietigen; ‫ כלולות‬f verlovingstijd, ondertrouw; pl sf 2f
pf ‫כלה‬, ‫ כלא‬Spr 16:30, ‫כלתה‬, ‫כליתי‬, ‫כלו‬, P ‫ כלולתיך‬Jer 2:2
‫ כליתם‬Ex 5:14, ‫ כלינו‬Ps 90:9; sf ‫כליתיך‬, ‫ כלח‬I. m rijpheid van jaren; P ‫; כלח‬
3m+1pl ‫ כלנו‬2Sam 21:5, enz.; ipf ‫יכלה‬, ‫ויכל‬
levenskracht Job 30:2; gezonde oude dag
Gen 2:2, ‫ ואכלה‬Num 16:21; sf ‫ "אכלך‬Ex 33:3,
Job 5:26;
‫ ו "אכלם‬Ex 32:10; imp ‫כלה‬, ‫ ;כלו‬inf ‫כלות‬,

181
‫כ‬
II. nloc Kelach, stad in Assyrië P ‫כלח‬ ‫ כלל‬q voltooien, vervolmaken; vgl. ‫ כלה‬pi;
Gen 10:11 Gen 10:12† pf ‫כללו יפיך‬% Eze 27:4 Eze 27:11
‫ כל־חזה‬nm Kol-Choze, overste van Mispa ‫ כלל‬nm Kelal, zoon van Pachat-Moab
Neh 3:15 Neh 11:5† Ezr 10:30†

‫ כלי‬m gerei, voorwerp, vat, wapen, enz.; soms ‫ כלם‬ni zich schamen, beschaamd worden; pf
onbepaald 'ding, spul'; P ‫כלי‬, cs ‫כלי‬, sf ‫נכלמת‬, ‫נכלמת‬, P ‫למתי‬% ‫נכ‬, ‫ ;נכלמו‬ipf
‫כליך‬, pl ‫כלים‬, cs ‫ ; כלי‬met prefix ‫בכלי‬, ‫תכלם‬, ‫כלמי‬% ‫ת‬, ‫כלמו‬% ‫וי‬, ‫כלמו‬% ‫ ;ת‬imp
‫וכלי‬, ‫מכלי‬, enz.; Gen 24:53 sieraden; Gen 31:37 ‫כלמו‬% ‫ ה‬Eze 36:32; inf ‫הכלם‬, pt ‫נכלם‬, mm
spullen; Ruth 2:9 ‫ הכלים‬de watervaten; ‫ נכלמים‬ff ‫ ;נכלמות‬zich schamen Num 12:14
Jes 18:2 ‫' כלי גמא‬rieten boten' 2Sam 19:4 Eze 36:32 Jer 8:12 beschaamd worden
‫ כלי‬m bedrieger, sluw mens Jes 32:7; ‫ כילי‬in Jes 41:11 2Sam 10:5 Ps 69:7
hi beschamen, teleurstellen, slecht
Jes 32:5; ‫ כליו רעים‬,‫ וכלי‬wat de bedrieger
bejegenen (vernederen); pf sf ‫הכלמו‬
betreft, zijn bedriegerijen zijn slecht
1Sam 20:34, 1pl+3mm ‫ הכלמנום‬1Sam 25:7; ipf
(onzeker)
‫ יכלים‬Spr 28:7, sf ‫ ותכלימנו‬Ps 44:10,
‫ כליא‬m kerker, zie ‫כלוא‬ ‫ תכלימוני‬Job 19:3, ‫ ;תכלימוה‬Ruth 2:15; inf
‫ כליה‬f nier; pl ‫כליות‬, cs ‫כליות‬, sf ‫כליותי‬, ‫ הכלים‬Jer 6:15 Spr 25:8; pt ‫ מכלים‬Re 18:7,
‫ הלב כליות ;כליותיהם‬het niervet voor het ‫ מכלם‬Job 11:3;
rookoffer Ex 29:13, fig. het beste Deut 32:14; ho beschaamd, onheus behandeld worden;
zetel van diepste gevoel Jer 11:20‡ pf ‫ הכלמו‬Jer 14:3, ‫ הכלמנו‬2Sam 25:15

‫ כליון‬nm Kiljon, Ruth 1:2-Ruth 4:9† ‫כלם‬# hen allen Job 1:5 'offers naar het aantal
van hen allen', zie ‫כל‬
‫ כליון‬m vernietiging; cs ‫ ; כליון‬verdelging
versmachting der ogen ‫כליון עינים‬
Jes 10:22; ‫ כלמד‬nloc Kilmad, Eze 27:23; ? Kalwadha bij
(heimwee) Deut 28:65 Bagdad?; ? ‫' כל־מדי‬Heel Medië'

‫ כליל‬adj geheel, volkomen; cs ‫כליל‬, f ‫ כלמה‬f schaamte; cs ‫כלמת‬, sf ‫כלמתך‬,
‫כלילה‬, cs ‫ ;כלילת‬Ex 28:31 Ex 39:22; ‫כלילת יפי‬ ‫כלמתם‬, enz.; pl ‫ ;כלמות‬schaamte Eze 16:54;
volkomen van schoonheid;
Klaagl 2:15 beschimping, uitbrander Job 20:3 Mi 2:6
zelfstandig: ‫ כליל העיר‬de stad in haar ‫ כלמות‬f smaad, schande Jer 23:40 Jer 23:40;
geheel Re 20:40; een brandoffer (in zijn Mi 2:6, zie ‫ כלמה‬pl
geheel geofferd) Lev 6:15‡
‫ כלנה‬nloc Kalne of Kalno in Syrië of
‫ כלכל‬bevatten 1Kon 8:27; verzorgen Gen 45:11 Mesopotamië; Gen 10:10 Jes 10:9 Am 6:2†
1Kon 4:7 Ruth 4:15; zie ‫כול‬
‫ כמה‬q smachten (van dorst, honger,
‫ כלכל‬nn Kalkol, de wijze zoon van Mahol flauwte); pf ‫ כמה‬Ps 63:2†
1Kon 5:11 1Kron 2:6†
‫ כמה‬f hoe groot, hoeveel Gen 47:8‡, ook ‫כמה‬
1Kon 22:16‡

182
‫כ‬
‫ כמהם‬I. nm Kimham, 2Sam 19:38; ‫כמהן‬ ‫ כי־על־כן‬immers Gen 18:5;
2Sam 19:41; II. adj recht, juist, eerlijk; pl ‫ כנים‬Gen 42:11
II. nloc Jer 41:17 ‫' גרות־כמהם‬de herberg Ex 10:29 Re 12:6;
van Kimham III. m plaats, rang, ambt Gen 41:13 sf ‫כנו‬
Dan 11:7;
‫ כמו‬prep zo, zoals, toen; lange vorm van ‫כ‬
IV. m onderstel, voet Jes 33:23 ‫ כן תרנם‬voet
‫ כמוהם‬nm Kimham, K Jer 41:17; Q zie ‫כמהם‬ van hun mast, zie ‫ ;תרן‬sf ‫ כנו‬Ex 30:18 zijn
‫ כמוש‬nm Kemos, afgod van Moab; voetstuk (d.i.van het bekken);
Num 21:29‡; Jer 48:7 K ‫כמיש‬ V. m steekmug; zie ‫כנם‬

‫כמז‬# m sieraad, zie ‫כומז‬ ‫ כנה‬pi vleien, een erenaam geven; ipf ‫יכנה‬,
‫ "אכנה‬, ‫ ; "אכנך‬vleien Job 32:21 Job 32:22;
‫ כמיש‬nm Kemos, K Jer 46:7 Q zie ‫כמוש‬
erenaam geven Jes 44:5 Jes 45:4†
‫ כמן‬m komijn, kummel Jes 28:25 Jes 28:27† Jes 44:5 ‫? יכנה‬lees ‫כנה‬# ‫ י‬pu 'genoemd
‫ כמס‬q opbergen, bewaren; pp ‫מס‬# ‫כ‬ worden'
Deut 32:34† ‫ כנה‬nloc Kanne (in Mesopotamië?) Eze 27:23
‫ כמעט‬adv bijna, het scheelt niet veel ‫ כנה‬f wijnstok, stek? Ps 80:16
Gen 26:10, zie ‫ ;מעט‬even, een korte tijd of
afstand 2Sam 19:37
‫ כנוות‬m maten, collega's, Aramisme, zie ‫כנת‬
pl Ezr 4:7 ‫ שאר כנותיו‬de rest van zijn
‫ כמר‬ni gloeien; geprikkeld, in beroering zijn collega's; vgl.Aramese passage Ezr 4:17
(heftige gevoelens); pf ‫ נכמרו‬P ‫;נכ 'מרו‬
met ‫;ר "חמים‬
‫ כנור‬m citer; sf ‫כנרי‬, ‫כנוריך‬, pl ‫כנרות‬, sf
‫ ; כנורותינו‬Gen 4:21‡
Gen 43:30 Jozef ‫;נכמרו רחמיו‬
1Kon 3:26 de echte moeder bij Salomons ‫ כניהו‬nm Konjahu Jer 22:24 = ‫יהויכין‬
oordeel; ‫ כנם‬m steekmuggen (zwerm); sg ‫? כן‬, pl
Klaagl 5:10 brandende huid; ‫כנים‬, ‫ ;כנם‬Ex 8:12+ Ps 105:31;
Hos 11:8 spijtgevoelens ‫חמים‬# ‫נ‬ Jes 51:6 ‫ כמו־כן‬als muggen of: net zo
‫ כמר‬m priester (afgodendienst); pl ‫כמרים‬, sf ‫ כנן‬q bevestigen, vgl.
‫ ;כון‬imp ‫ כנה‬Ps 80:16:
‫ ;כמריו‬2Kon 23:5 Hos 10:5 Sef 1:4† ‫טעה ימינך‬%‫' ; וכנה "אשר־נ‬bevestig toch wat
‫ כמרירי‬m bitterheden, zwartheden, uw rechterhand heeft geplant'
zonsverduisteringen ? Job 3:5 onzeker; of zelfstandig naamwoord ‫' כנה‬de stek die
‫כמרירי יום‬ uw rechterhand heeft geplant'

‫ כן‬I. adv zo, op die manier; ‫ ויהי־כן‬Gen 1:7 ‫ כנני‬nm Kenani, Leviet Neh 9:4†
1Kon 1:36 Gen 41:13 met voorzetsel: ‫א "חרי־כן‬ ‫ כנניה‬nm Kenanjah, ook ‫ ;כנניהו‬1. 1Kron 15:22
daarna; ‫ כן ובכנ‬Est 4:16 nadrukkelijk : dan, 1Kron 26:29; 2. 1Kron 15:27
als dat allemaal zo is, ‫ לכן‬daarom Re 10:13
1Sam 28:2; ‫ על־כן‬daarom Gen 2:24; zie

183
‫כ‬
‫ כנס‬I.q verzamelen, ophopen; pf ‫ כנסתי‬Pr 2:8, ‫ כנרת‬nloc Kinneret in Naftali, noordkant van
pt ‫ כנס‬Ps 33:7; inf ‫כנוס‬, ‫ לכנוס‬Pr 2:26‡; het meer van Kinneret of Galilea; P ‫;כנרת‬
pi verzamelen; pf ‫ וכנסתי‬Eze 22:21, Num 34:11 Deut 3:17 Joz 11:2 Joz 13:27 Joz 19:35†
‫ וכנסתים‬Eze 39:28, ipf ‫ יכנס‬Ps 147:2; ‫ כנת‬m metgezel, maat; pl sf ‫כנותיו‬, Ezr 4:7†
II.hitp zich instoppen, in een deken
wikkelen; inf ‫ כהתכנס‬Jes 28:20 ‫ כס‬m troon, zetel Ex 17:16; zie ‫;כסא‬
‫' כי־יד־על־כס־יה‬de hand op de zetel van
‫ כנע‬ni zich buigen, verootmoedigen / J.', eedformule
vernederd worden; pf ‫ נכנע‬1Kon 21:29‡,
‫ נכנעו‬P ‫ נכנעו‬2Kron 12:7+; ipf ‫יכנע‬, ‫ותכנע‬, ‫ כסא‬m troon, zetel; sf ‫כסאו‬, ‫ כס "אך‬P
‫כנעו‬% ‫ ;וי‬inf ‫ הכנע‬2Kron 23:23, sf ‫הכנעו‬ ‫כס 'אך‬, pl ‫כסאות‬, sf ‫ ; כסאותם‬Gen 41:40‡
2Kron 33:19; Lev 26:41‡ ‫ כסא‬m volle maan; Spr 7:20; ‫ כסה‬Ps 81:4; en
hi doen buigen, vernederen, onderwerpen; misschien ‫ כסה‬Job 26:9; zo Can'48
pf ‫ הכניע‬2Kron 28:19, ‫ הכנעתי‬1Kron 17:10; ipf
‫ כסה‬q bedekken; pt ‫ כסה‬Spr 12:16 Spr 12:23; pp
‫תכניע‬, ‫ויכנע‬, ‫ותכנע‬, ‫ ;אכניע‬sf ‫; יכניעם‬ cs ‫ כסוי‬Ps 32:1; vgl. ‫' כסוי‬bedekking'
imp sf ‫ הכניעהו‬Job 40:12; 2Sam 8:1‡
Num 4:16 Ps 32:1;
‫ כנעה‬f lading, pak, handel; sf ‫ כנעתך‬Jer 10:17 ni bedekt worden; pf 3f P ‫ נכנ 'סתה‬Jer 51:42;
vgl. ‫' כנען‬het land van de handel' inf ‫ הכסות‬Eze 24:8;
‫ כנען‬nloc Kanaän, P ‫ כנען‬Gen 9:18‡; het land, pi bedekken, verhullen; pf ‫כסה‬, ‫כסתה‬,
het volk; Jes 19:18 ‫ שפת כנען‬de tale ‫ וכס 'יתי‬Eze 32:7, ‫ ;כסינו‬sf: 3m+3m ‫כסהו‬
Lev 17:13, 3m+3mm ‫ כסמו‬Ex 15:10, 3f+1
Kanaäns = Hebreeuws; gent ‫כנ "עני‬
Gen 10:18‡; ook: kramers, handelaars; Jes 23:8 ‫סתני‬% ‫ כ‬Ps 44:16, 3pl+2f ‫ ;וכסוך‬ipf ‫יכסה‬,
‫ ;כנעניה‬Zach 14:21 Spr 31:24 Job 40:30 ‫ויכס‬, ‫יכסו‬, sf ‫יכסך‬, ‫ יכסך‬Hab 2:17,
‫ותכסהו‬, 2f+3mm ‫ ותכסים‬Eze 16:18;
‫ כנ "ענה‬nm Kanaäna; 1. zoon van Bilhan 3mm+3mm ‫ מו‬#‫ יכסי‬Ex 15:5 (archaïsche
1Kron 7:10; 2. vader van Sidkia met de horens vorm); inf ‫כסות‬, sf ‫ לכסותו‬Ex 26:13; pt
1Kon 22:11
‫;מכסה‬
‫ כנף‬ni zich verbergen (als een kuiken onder NB: Gen 18:17 ‫ ה‬in ‫ המכסה‬is vragend; in
de vleugels)?; ipf ‫לא יכנף עוד מוריך‬ Ex 29:13 lidwoord!
Jes 30:20 leraren? persoonsvorm enkelvoud pu bedekt worden; pf ‫ כסו‬uitspr. /kossu/
Ps 80:11 Spr 24:31; ipf ‫כסה‬# ‫ י‬Pr 6:4, ‫כסו‬# ‫וי‬
‫ כנף‬f I. vleugel; cs
‫כנף‬, sf ‫;כנפו‬, du ‫כנפים‬,
Gen 7:19‡; pt ‫כסים‬# ‫ מ‬1Kron 21:16, ‫כסות‬# ‫מ‬
cs ‫ כנפות‬en ‫כנפי‬, sf ‫כנפיהם‬, ‫כנפיו‬, enz.;
Eze 41:16;
Gen 1:21‡; Eze 1:6+ dualis voor meervoud
hitp zich hullen, zich bedekken; ipf ‫ויתכס‬
(vier) al wat vliegt Gen 7:14;
2Kon 19:1, 3f P ‫ ותתכס‬Gen 24:65, ‫יתכסו‬
II. rand, zoom, uiteinde, hoek, pl ‫כנפות‬
Jes 59:6 Jona 3:8; pt ‫ מתכסה‬1Kon 11:29,
Jes 24:16 Eze 7:2 Job 38:13
‫ מתכסים‬2Kon 19:2‡
‫ כנ" רות‬nloc Kinneret Joz 11:2
‫ כסה‬m zetel, troon, zie ‫ כסא‬en ‫כסא‬

184
‫כ‬
‫ כסה‬m vollemaan Ps 81:4, zie ‫כסא‬ ‫ כסלה‬f dwaasheid; sf ‫ כסל 'תך‬Ps 85:9; hoop,
vertrouwen Job 4:6 zie ‫כסל‬
‫ כסוחה‬f als het vuilnis, zie ‫ סוחה‬Jes 5:25;
zie ook ‫כסח‬ ‫ כסלו‬m Kislew, Zach 7:1;Neh 1:1 ‫ ;כסליו‬de 9e
(later 3e) maand, nov/dec, zie ‫חדש‬
‫ כסוי‬m bedekking, dek, cs ‫ כסוי‬Num 4:6
Num 4:14; vgl. ‫כסה‬ ‫ כסלון‬nloc Kesalon, in Juda Joz 15:10†; =
‫ כסולת‬nloc Kesulot Joz 19:18; = ‫כסלת־תבור‬ ‫הר־יערים‬
Joz 19:12; ‫ תבור‬Joz 19:22 ‫ כסלון‬nm Kislon, Benjaminiet, vader van
Eldad Num 34:21
‫ כסות‬f bedekking, kleding , sf ‫כסותך‬,
‫כסותה‬, enz.; Ex 21:10‡; Gen 20:16 ‫כסות עינים‬ ‫לחים‬# ‫ כס‬gent Kasluchieten Gen 10:14 1Kron 1:12
'toedekking van ogen', schadeloosstelling en (afkomstig uit Egypte, Kreta?)
eerherstel ‫ כסלת־תבור‬nloc Kislot-Tabor, zie ‫כסולת‬
‫ כסח‬q snoeien, wegsnijden; pp ‫כסוחה‬, ‫ כסם‬q kortknippen (hoofdhaar); inf abs+ipf
‫ ; כסוחים‬Jes 33:12; Ps 80:17 ‫רפה באש‬# ‫ש‬ ‫ כסום יכסמו‬Eze 44:20†
‫כסוחה‬
NBG'51 'verbrand als afval' = ‫כ סוחה‬, zie ‫כסמת‬# f graansoort; spelt; pl ‫כסמים‬# ; Ex 9:32
Jes 28:25 Eze 4:9†
‫;סוחה‬
NBV'04 'verbrand en weggehakt' ‫ כסס‬q berekenen, schatten; ipf ‫ ת 'כסו‬Ex 12:4†
‫ כסיל‬I. adj pl dwaas, goddeloos; ‫כסילים‬ ‫ כסף‬q begeren, verlangen; ipf ‫ יכסף‬Ps 17:12,
Spr 1:32‡; ‫ תכסף‬Job 14:15;
II. nloc Kesil in Z-Juda Joz 15:30; LXX Betel, ni verlangen; pf ‫ נכספה‬Ps 84:3, ‫נכ 'ספתה‬
vgl. Joz 19:4 ‫;בתול‬ Gen 31:30; inf abs ‫ נכסף‬Gen 31:30; pt ‫לא‬
III. m gesternte; pl sf ‫ כסיליהם‬Jes 13:10; ‫ נכסף‬Sef 2:1 'schaamteloos'
n het sterrenbeeld Orion Am 5:8 Job 9:9
‫ כסף‬m zilver, geld; P ‫כסף‬, sf ‫כספי‬, ‫כספך‬,
Job 38:31
P ‫כס 'פך‬, ‫כספם‬, pl sf ‫ ;כספיהם‬zilver
‫ כסילות‬f dwaasheid Spr 9:13 Job 3:15, geld Gen 31:15 Gen 42:25
‫ כסל‬q zich dwaas gedragen; ipf P ‫ויכ 'סלו‬ ‫ כספיא‬nloc Kasifja in Babylonië Ezr 8:17
Jer 10:8
‫ כסת‬f toverband, amulet; pl ‫ כסתות‬Eze 13:18,
‫ כסל‬I. m dwaasheid; Ps 49:14 ‫ ;כסל‬sf ‫כסלי‬, sf ‫ כסתותיכנה‬Eze 13:20†
‫כסלו‬, ‫ ;כסלם כס 'לך‬onverstand, dwaasheid ‫ כעס‬q boos zijn, zich ergeren; pf ‫ וכעס‬Pr 5:16
Pr 7:25;dwaze hoop Ps 49:14 Ps 87:7
P ‫עס‬% ‫ וכ‬Ps 112:10; ipf ‫ אכעס‬Eze 16:42,
verwachting, vertrouwen Spr 3:26 Job 8:14
‫ ויכעס‬Neh 3:33 2Kron 16:10; inf ‫ לכעוס‬Pr 7:9†
Job 31:24; vgl. ‫ כסיל‬gesternte;
pi ergeren, tergen; pf sf ‫ וכ "ע 'סתה‬1Sam 1:6,
II. (vette) lendenen; P ‫כסל‬, pl ‫כסלים‬, sf
‫ כ "עסוני‬Deut 32:21†
‫ ;כסלי‬Lev 3:4 Job 15:27 Ps 38:8 hi tergen, krenken; pf ‫הכעיס‬, ‫הכעסת‬,
‫הכעסתי‬, ‫הכעיסו‬, sf ‫הכעיסו‬, ‫;הכעסוני‬

185
‫כ‬
ipf ‫ויכעס‬, ‫ויכעסו‬, ‫תכ 'עיסו‬, sf ‫יסוהו‬
' ‫ ויכע‬, ‫ כפירה‬nloc Kefira, Joz 9:17 Joz 18:26 Ezr 2:25
‫ ;תכעסנה‬inf ‫הכעיס‬, sf ‫להכעיסו‬, ‫;הכעסני‬ Neh 7:29; ‫ כפירים‬Neh 6:2 mogelijk dezelfde
pt ‫ מכעיסים‬en ‫ ;מכעסים‬Deut 4:25‡ plaats; †
‫ כעס‬m verdriet, ergernis; P ‫כעס‬% , sf ‫כעסי‬, ‫ כפל‬q verdubbelen, dubbel vouwen pf ‫וכפלת‬
‫כעסך‬, ‫ ;כעסו‬pl ‫ כעסים‬2Kon 23:26; ergernis pp ‫ ;כפול‬Ex 28:16 Ex 39:9
Ex 26:9
1Sam 1:16; ‫ מכעס‬van kommer en verdriet ni verdubbeld, vermenigvuldigd worden;
Ps 6:8; attr.
: ergerlijk, kribbig, humeurig: ipf ‫ ותכפל‬Eze 21:19
Spr 21:19 ‫ אשת מדינים וכעס‬een twistzieke,
‫ כפל‬m verdubbeling, dubbel; du ‫כפלים‬
humeurige vrouw, Jes 40:2 Job 11:6; Job 41:5 ‫ בכפל רסנו‬door zijn
‫ כעש‬m ergernis, zie ‫ ;כעס‬Job 5:2 Job 6:2 dubbele pantser; †
Job 10:17 Job 17:7†
‫ כפן‬q draaien, reiken ? pf‫כפנה‬% Eze 17:7
‫ כף‬m rots, rotskloof; pl ‫ ; כפים‬Jer 4:29 Job 30:6† opmerkelijk klankspel ‫ כפן‬- ‫ גנף‬- ‫כנף‬
‫ כף‬f hand (plat); sf ‫כפו‬, ‫כ 'פך‬, ‫ ;כפך‬du ‫כפים‬ ‫ כפן‬m honger(-snood) Job 5:22 Job 30:3†
P ‫כפים‬, sf ‫ ; כפי‬pl ‫כפות‬, ‫כפת‬, sf ‫;כפתיו‬ ‫ כפף‬q buigen, neerdrukken; pf ‫ כפף‬Ps 57:7;
‫ כף קמח‬een handvol meel 1Kon 17:12 Lev 9:17; inf ‫ "הלכף‬vragend Jes 58:5; pp ‫כפופים‬
‫ כף רגל‬voetzool Gen 8:9‡; ‫ כף הירך‬kom van Ps 145:14 Ps 146:8;
de heup, heupgewricht Gen 32:26‡; kom, ni zich buigen; ipf ‫ אכף‬Mi 6:6
schaal Ex 25:29 Num 7:84‡; holte, lepel van de
slinger 1Sam 25:29 ‫ כפר‬I.pi verzoenen; priestertaal: verzoening
bewerken door een offer; pf ‫וכפר‬,
‫ כפה‬q bedwingen, tot bedaren brengen; ipf ‫וכפרתם‬, sf ‫ וכפר 'תהו‬Eze 43:20; ipf ‫יכפר‬,
‫ יכפה‬Spr 21:14† ‫יכפר־‬, ‫ "אכפרה‬, ‫ ;יכפרו‬sf ‫תכפרם‬,
‫ כפה‬f palmtak, palmbladeren; sf ‫;כפתו‬ ‫ ;יכפרנה‬imp ‫ ;כפר‬inf ‫כפר‬, sf ‫כפרי‬,
Jes 9:13 Jes 19:15 Job 15:32† fig. het hoogste; ‫ ;כפרך‬2Sam 21:3 Gen 32:21 Ex 29:36‡;
vgl. ‫זנב‬ pu verzoend worden, verzoening bereikt
worden; pf ‫כפר‬# Ex 29:33 Jes 28:18, ipf ‫כפר‬# ‫י‬
‫ כפור‬I. m beker; pl cs ‫ ;כפורי זהב‬Ezr 1:10
Num 35:33‡; Jes 28:18 uitgewist, doorgehaald
Ezr 8:27 1Kron 28:17†;
worden
II. m rijp of rijm (vorstaanslag) Ex 16:14
hitp uitgeboet worden; ipf ‫ יתכפר‬1Sam 3:14
Ps 146:17 Job 38:29†
;
‫ כפיס‬m dwarsbalk? Hab 2:11† nitp uitgeboet worden; pf ‫ נכפר‬Deut 21:8 uit
‫ כפיר‬m I. m jonge leeuw; pl ‫כפירים‬, ‫כפרים‬, ‫;נתכפר‬
sf ‫כפיריך‬, ‫ ;כפיריה‬Re 14:5‡; beeld van II.q teren, met pek dichten; pf ‫וכפר 'ת‬
kracht en moed Jer 25:38; Gen 6:14
II. nloc ‫ הכפירים‬Kefirim, Neh 6:2, zie ‫ כפר‬m dorp; sf ‫כפר־‬, pl ‫ ;כפרים‬1Kron 27:25
‫כפירה‬ ‫ בכפרים‬in de dorpen of tussen de
hennabloemen, zie ‫כפר‬

186
‫כ‬
in plaatsnamen als ‫ כפר־העמוני‬Joz 18:24 ‫ כרגע‬adv onmiddellijk, in een ogenblik
e.d. Num 16:21 Num 17:10, zie ‫רגע‬
‫ כפר‬I. m dorp, gehucht 1Sam 6:18†; ‫ כרה‬I.q graven; pf ‫ כרה‬Ps 7:16 2Kron 6:14; ‫כרית‬
II. m pek (als dichtmiddel) Gen 6:14†; Ps 40:17, ‫ כריתי‬Gen 50:5, ‫ כרו‬Jer 18:20 Jer 18:22
III. m hennabloem; pl ‫ כפרים‬Hoogl 1:14 Ps 57:7 Ps 119:85 sf ‫ כרוה‬Num 21:18; ipf ‫יכרה‬
Hoogl 4:13†; Ex 21:33, ‫ ויכרו‬Gen 26:25; pt ‫ כרה‬Spr 16:27
IV. m zoengeld, losprijs; sf ‫כפרו‬, ‫;כפרך‬ Spr 26:27;
Ex 21:30‡ Ps 40:7 ‫' אזנים כרית לי‬Oren hebt Gij mij
gegraven' = Gij hebt mij doen horen
‫פרים‬# ‫ כ‬m verzoening; Ex 29:36‡; ‫פרים‬# ‫יום הכ‬
ni gegraven worden; ipf ‫ יכרה‬Ps 94:13
Lev 23:27 Lev 25:9†
(graf);
‫ כפרת‬f gouden plaat op verbondsark II.q handel drijven, kopen; ipf ‫יכרו‬
Ex 25:17‡; ‫ בית הכפרת‬1Kron 28:11 het Job 40:30, ‫ תכרו‬Deut 2:6 Job 6:27, sf ‫ואכרה‬
allerheiligste Hos 3:2;
‫ כפש‬hi neerdrukken, platdrukken; pf sf III.q een maaltijd bereiden; ipf ‫ויכרה‬
‫ישני‬
' ‫ הכפ‬Klaagl 3:16† 2Kon 6:23

‫ כפתר‬I. m knop ; ook ‫ כפתור‬Am 9:1; pl sf ‫ כרה‬f feestmaal 2Kon 6:23†
‫ ;כפתריה‬knop, kapiteel, sierbol (op zuil, ‫ כרה‬f waterput, bron; pl cs ‫ כרת‬Sef 2:6
aan luchter); Ex 25:31‡;
II. nloc Kaftor, waarschijnlijk Kreta, ‫ כרוב‬I. m kerub; pl ‫כרובים‬, ‫רבים‬# ‫ ;כ‬Gen 3:24
2Sam 22:11 (gevleugeld hemelwezen); Ex 25:18
herkomst van de Filistijnen; Am 9:7 Deut 2:23
(beeld daarvan op de ark);
Jer 47:4‡ ; gent ‫כפתרי‬
II. nloc Kerub in Babylonië; Ezr 2:59
‫ כר‬I. m (vet) lam; pl ‫ ;כרים‬Deut 32:14 1Sam 15:9 Neh 7:61; ? ‫כרוב־אדן‬
2Kon 3:4 Jes 16:1 Jes 34:6 Jes 51:40 Eze 39:18
Am 6:4†; afgeleid: m stormram Eze 4:2 ‫ כרי‬m Kariër, lijfwacht; 2Kon 11:4; K 2Sam 20:23
Q ‫ כרתי‬van Kreta mogelijk gent zoals
Eze 21:27†;
'Zwitsers, Zoeaven'
II. m weide, weidegrond; Jes 30:23 Ps 37:20
Ps 65:14†; ‫ כרית‬nloc Kerit, de beek van Elia 1Kon 17:3
III. m zadel, kussen Gen 31:34 (diep zadel of 1Kon 17:5†
overdekte draagkorf) † ‫ כריתות‬f heenzending; ook ‫יתת‬
# ‫כר‬, pl sf
‫ כר‬m wacht, Kariër, zie ‫כרי‬ ‫יתתיה‬
# ‫ ;כר‬scheidingsbrief ‫;ספר כריתות‬
Deut 24:1 Jes 50:1 Jer 3:8†
‫ כר‬m droge inhoudsmaat (400 liter?); 1Kon 5:2
1Kon 5:25 Eze 45:14 2Kron 2:9 2Kron 27:5† ‫ כרכב‬m rand, lijst, richel; sf ‫כבו‬# ‫ ;כר‬Ex 27:5
Ex 38:4†
‫ כרבל‬pu bekleed, gekleed zijn (Aramisme);
pt ‫כרבל‬# ‫ מ‬1Kron 15:27† ‫ כרכם‬m saffraan, crocus sativus Hoogl 4:14†
vgl. karkuma = gele kleurstof, geelwortel

187
‫כ‬
‫ כרכמיש‬nloc Karkemis aan de Eufraat Ps 95:6; inf ‫כרע‬, ‫ מכרע‬1Kon 8:54; pt ‫כרע‬
Jes 10:9 2Kron 35:20† Est 3:5, ‫ כרעים‬Est 3:2, ‫ כרעות‬Job 4:4;
hi neerdrukken, doen buigen; pf ‫הכריע‬
‫ כרכס‬nm Karkas, Perzisch hoveling Est 1:10
Ps 78:31; sf ‫ הכרעתני‬Re 11:35; ipf ‫תכריע‬
‫ כרכרות‬f snelle kamelen? Jes 66:20 2Sam 22:40 Ps 18:40; imp sf ‫ הכריעהו‬Ps 17:13;
‫ כרם‬I. f wijngaard; P ‫כרם‬, sf ‫כרמי‬, ‫כרמך‬, inf abs ‫ הכרע‬Re 11:35
pl ‫כרמים‬, ‫כרמי‬, ‫כרמיהם‬, enz.; 1Kon 21:1; ‫ כרעים‬f onderbenen, (onder-)schenkels; pl sf
alleen mannelijk in Jes 27:2+; ‫ ;כרעיו‬Ex 12:9 Lev 8:21; springpoten van de
II. nloc Kerem, Bet-Hakkerem Jer 6:1 Neh 3:14 sprinkhaan Lev 11:21
‫ כרם‬m wijnbouwer, pl ‫כרמים‬, sf ‫;כרמיכם‬ ‫ כרפס‬m fijn linnen of katoen Est 1:6†
2Kon 25:12 Jes 61:5 Jer 52:16 Joël 1:11 2Kron 26:10†
‫ כרר‬pilp dansen; pt ‫ מכרכר‬2Sam 6:14
‫ כרמי‬I. nm Karmi, 1. zoon van Ruben; 2Sam 6:16†
Gen 46:9 Ex 6:14 1Kron 5:3;
gent Karmiet
Num 26:6; 2. zoon van Achan Joz 7:1 Joz 7:18
‫ כרש‬f buik, pens; sf ‫ ;כרשו‬Jer 51:34†
1Kron 2:7; 3. = ‫לבי‬# ‫ כ‬1Kron 4:1; ‫ כרשנא‬nm Karsena, Perzisch vorst Est 1:14†
II. f mijn wijngaard, zie ‫ כרם‬Jes 5:4‡ ‫ כרת‬q afsnijden, verbond sluiten, enz.; pf
‫ כרמיל‬m karmijn, karmozijn (de kleur, de ‫כרת‬, ‫כרת‬, ‫כרתי‬, ‫כרתו‬% , sf ‫ ;כרתו‬ipf
schildluis) 2Kron 2:6 2Kron 2:13 2Kron 3:14† ‫ויכרת‬, ‫ויכרת־‬, ‫אכרת‬, ‫ אכרת־‬Joz 9:7,
‫ כרמל‬I. m boomgaard, aanplant; sf ‫;כרמלו‬ ‫אכרתה‬, ‫יכ 'רתו‬, ‫תכרתון‬, ‫נכרת‬, ‫נכרת־‬,
Jes 10:18‡;vruchtbare grond 2Kron 26:10; ‫ ;נכרתה‬sf ‫תהו‬# ‫ויכר‬, ‫ ;נכרתנו‬imp ‫כרת‬,
II. m vers graan (als lekkernij) Lev 2:14 ‫כרת־‬, ‫כרתה‬, ‫ ;כרתו‬inf abs ‫כרות‬, cs
Lev 23:14†
‫כרת‬, ‫כרת־‬, sf ‫ כרתי‬1Sam 24:12; pt ‫כרת‬, pl
III. nloc de plaats Karmel en de berg ‫כרתים‬, cs ‫ ;כרתי‬pp ‫כרות‬, ff ‫רתות‬# ‫;כ‬
afsnijden Ex 4:25; omhakken Re 9:48; uitroeien
Karmel; loc ‫ הכר 'מלה‬Joz 12:22‡; gent
Jer 11:19; verbond sluiten Gen 15:18; zonder
‫כרמלי‬, f ‫ כרמלית‬1Sam 27:3‡
‫ ברית‬1Sam 22:8 1Sam 11:2;
‫ כרן‬nm Keran, zoon van Disan, Gen 36:26 ni afgesneden, uitgeroeid worden; pf ‫נכרת‬,
1Kron 1:41† ‫נכרתה‬, ‫נכרתה‬, ‫ ;נכרתו‬ipf ‫יכרת‬, ‫יכרת־‬,
‫ כרסם‬q kaalvreten; ipf 3m+3f ‫יכרסמנה‬ ‫ ;יכ 'רתו‬inf ‫ ;הכרת‬Gen 9:11;Job 14:7 Spr 10:31
Ps 80:14† Num 11:33 Gen 9:11 Jes 29:20 (water van de
Jordaan) Joz 3:13; (hoop) Spr 23:18;
‫ כרע‬q zich buigen, knielen; pf ‫ כרע‬Gen 49:9,
pu doorgesneden, afgesneden, gerooid
‫כרעו‬% Re 7:6‡; ipf ‫ יכרע‬Re 7:5 Est 3:2, ‫ויכרע‬
worden; pf ‫ כרת‬uitspr /korrat/, ‫כרתה‬ %
2Kon 1:13 2Kon 9:24, ‫ ותכרע‬1Sam 4:19 zij
Re 6:28 Eze 16:4
kromde zich om te bevallen; ‫ואכרעה‬
hi afsnijden, uitroeien; pf ‫הכרית‬, ‫הכרית‬,
Ezr 9:5, ‫ ויכרעו‬Ps 22:30‡, ‫ יכרעון‬Job 31:10,
‫הכ 'רתי‬, sf ‫ ;הכרתיו‬ipf ‫יכרית‬, ‫יכרת‬,
‫ תכ 'רעו‬Jes 65:12, 3ff ‫ תכרענה‬Job 39:3 zich
‫אכרית‬, ‫ואכריתה‬, sf ‫תכריתך‬, ‫;נכריתנה‬
krommen om te werpen; 1pl ‫ונכרעה‬

188
‫כ‬
inf ‫הכרית‬, sf ‫יתך‬ ' ‫( ;הכר‬kikkers) Ex 8:5 Q ‫ יכשלו‬zij struikelen;
Spr 4:16
(zondaars) Lev 17:10 (vee afslachten) 1Kon 18:5 ho ten val gebracht; pt ‫מכשלים‬# Jer 18:23
‫ כשלון‬m val Spr 16:18 'hoogmoed komt voor de
ho verdelgd, uitgeroeid worden; pf ‫הכרת‬ val'
Joël 1:9
‫ כשף‬pi toveren; wichelen; pf
‫ כשף‬2Kron 33:6;
‫ כרת‬f putten Sef 2:6, zie ‫כרה‬ pt ‫מכשף‬, pl ‫מכשפים‬, f ‫ ;מכשפה‬Ex 7:11
‫רתה‬# ‫ כ‬f gehouwen of met snijwerk versierde Ex 22:17 Deut 18:10 Mal 3:5 Dan 2:2†
balken, pl ‫רתות‬# ‫ כ‬1Kon 6:36 1Kon 7:12; ‫ כשף‬m toverij, betovering; pl ‫כשפים‬, sf
‫ כרתי‬gent Kretiet, Filistijn 1Sam 30:14‡ ‫כשפיך‬, ‫ כשפיה‬2Kon 9:22 Jes 47:9 Jes 47:12
Mi 5:11 Nah 3:4†
‫ כשב‬m lam, jonge ram; pl ‫ ;כשבים‬f ‫כשבה‬
ooilam Lev 5:6; Gen 30:32‡; zie ook ‫כבש‬ ‫ כשף‬m tovenaar; pl sf ‫ כשפיכם‬Jer 27:9†; zie
‫ כשד‬nm Kesed, neef van Abraham, zoon van ‫כשף‬
Nahor Gen 22:22† ‫ כשר‬q lukken, slagen, juist zijn; pf ‫כשר‬
P ‫ יכשר‬Pr 11:6;
Est 8:5; ipf
‫ כשדים‬I. gent het volk der Chaldeeëen
hi slagen; inf ‫ הכשיר‬Pr 10:10 'succes':
Job 1:17 Gen 11:28;
II. nloc hun land Eze 11:24+; loc ‫;כש 'דימה‬ ‫ יתרון הכשיר חכמה‬onzeker; vgl. ‫;כשרון‬
'wijsheid is een voordeel als je wilt slagen',
III. m pl geleerden, astrologen Dan 1:4
'een verstandige aanpas biedt meer kans op
‫ כשה‬q zich vetmesten; volgens anderen: gek succes'
zijn; pf ‫ כשית‬Deut 32:15†
‫ כשרון‬m resultaat, succes Pr 2:21 Pr 4:4;
‫ כשיל‬m grote bijl Ps 74:6† voordeel Pr 5:10
‫ כשל‬q struikelen, wankelen; pf ‫כשל‬, ‫כשלה‬% , ‫ כתב‬q schrijven; pf ‫כתב‬, ‫ כתבת‬P ‫תבת‬% ‫כ‬,
‫כ 'שלת‬, ‫כשלו‬% P ‫ ;כ 'שלו‬ipf ‫ יכשולו‬K enz.; sf ‫ וכתבתם‬Deut 6:9; ipf ‫יכתב‬,
Spr 4:16 Q ‫ ;יכשילו‬inf ‫ ;כשול‬pt ‫כושל‬, ‫ויכתב־‬, ‫יכתבו‬, enz.; sf ‫ אכ "תבנה‬Jer 31:33,
Ps 105:37 ‫כשל‬, ff ‫ ;כשלות‬Lev 26:37‡ sf ‫יכתבם‬, ‫ ;ויכתבוה‬imp ‫כתב‬, ‫כתוב‬,
ni struikelen (en vallen) pf ‫נכשל‬, ‫נכשלו‬, ‫כתב־‬, ‫ ;כתבו‬sf ‫ כתבה‬uitspr /kotvah/,
P ‫ ;נכ 'שלו‬ipf ‫י 'כשל‬, ‫תכשל‬, P ‫ ;יכ 'שלו‬inf ‫ ;כתבם‬pt ‫כתב‬, ‫ ;כתבים‬pp ‫כתוב‬, ‫תבים‬# ‫;כ‬
sf ‫כשלם‬% ‫ובה‬, ‫כשלו‬% ‫ ב‬Spr 24:17 = ‫כשלו‬% ‫;בה‬ Ex 17:14‡;
pt ‫ נכשלים‬de uitgeputte strijders; 1Sam 2:4‡ ni geschreven worden; pf P pf ‫תב‬% ‫ ;נכ‬ipf
pi Eze 36:14 K ‫ = תכשלי‬Q ‫תשכלי‬, zie ‫יכתב‬, ‫ת 'כתב‬, P ‫ ;יכ 'תבו‬pt ‫;נכתב‬
‫;שכל‬ Jer 17:13‡;
hi laten struikelen, ten val brengen; pf pi schrijven (intensief: ijverig?); pf ‫כתבו‬,
‫הכשיל‬, ‫הכשלתם‬, ipf ‫תכשיל‬, ‫תכשלי‬, pt ‫ מכתבים‬Jes 10:1
‫יכשילו‬, sf ‫יכשילך‬, ‫ ;ויכשילום‬inf ‫להכשיל‬,
sf ‫ ;להכשילו‬Jer 18:15‡ ‫ כתב‬m schrift, geschrift; cs ‫כתב‬, sf ‫כתבה‬,
‫ כתבם‬schrift (taal,letters) Est 1:22 Est 8:9;

189
‫כ‬
geschrift 1Kron 28:19; schrijven, brief Ezr 4:7 ‫ כתר‬pi omsingelen, omringen; pf ‫כתרו‬
Est 3:14; boek, lijst Eze 13:9 Dan 1:22; Re 20:43, sf ‫ כתרוני‬Ps 22:13; imp ‫כתר־‬
voorschrift Est 9:27 2Kron 35:4; bewijs Ezr 2:62 Job 36:2 wachten (bij iemand blijven?);
‫' כתבם המתיחשים‬hun bewijs van hi omsingelen; ipf ‫ יכתרו‬Ps 142:8 Spr 14:18;
inschrijving in het afstammingsregister' pt ‫ מכתיר‬Hab 1:4;
Spr 14:18 ‫' ו "ערומים יכתירו דעת‬de
‫ כתבת‬f inschrift (tatoeage) Lev 19:28†
verstandigen dragen kennis als kroon?'
‫ כתים‬m Kittiërs, Zeevolken (Cyprioten e.a.);
ook ‫ ;כתיים‬Gen 10:4‡; Jes 23:12 K ‫ כתיים‬Q ‫ כתר‬m kroon Est 1:11 Est 2:17 Est 6:8†
‫כתים‬ ‫ כתרת‬f kapiteel (kop van een zuil); pl
‫ כתית‬adj gestoten (van olie, niet geperst); ‫ ;כתרות‬1Kon 7:16‡
fijn, kostelijk; Ex 27:20 Ex 29:40 Lev 24:2 Num 28:5 ‫ כתש‬q fijnstampen; vgl. ‫' מכתש‬vijzel'; ipf
1Kon 5:25† ‫ תכתוש‬Spr 27:22†
‫ כתל‬m wand; sf ‫ ;כת 'לנו‬Hoogl 2:9† ‫ כתת‬q vergruizelen, stukslaan; pf ‫תותי‬
' ‫וכ‬
Ps 89:24; ipf ‫ ואכת‬Deut 9:21; imp ‫כתו‬
‫ כתליש‬nloc Kitlis in Juda Joz 15:40†
Joël 4:10; inf ‫ ;כתות‬pp ‫ כתות‬Lev 22:24
‫ כתם‬ni bezoedeld, met een schandvlek Jes 30:14;
getekend; pt ‫ נכתם‬Jer 2:22† pi smeden, stukslaan pf ‫ כתת‬2Kon 18:4
‫ כתם‬m fijn goud; P ‫ ;כתם‬Jes 13:12‡ 2Kron 34:7, ‫ כתתו‬Jes 2:4 Mi 4:3 Zach 11:6;
pu in stukken geslagen worden; pf ‫כתתו‬# ‫ו‬
‫כתנת‬# f overkleed (tuniek, hemd); ook ‫;כתנת‬
2Kron 15:6;
cs ‫כתנת‬, sf ‫כתנתו‬# , ‫כתנ 'תך‬# , ‫כתנתי‬# , pl
hi terugslaan, verslaan; ipf ‫ ויכתו‬Deut 1:44,
‫כתנות‬, cs ‫תנת‬D ‫כ‬# , sf ‫תנתם‬D ‫כ‬# ; Gen 37:3‡
sf:3mm+3mm ‫ ויכתום‬Num 14:45; ipf sf:
‫ כתף‬f flank, schouder; cs ‫כתף‬, sf ‫כתפי‬, ‫ ויכתום‬Num 14:45, ‫ ויכתו‬Deut 1:44;
‫כתפם‬, pl ‫ כתפות‬en ‫כתפת‬, cs ‫כתפות‬, sf ho verbrijzeld worden; ipf ‫ כת‬#‫ י‬Jes 24:12,
‫כתפיו‬, ‫( ;כתפיה‬lichaamsdeel) schouder ‫ כתו‬#‫ י‬Jer 46:5 Mi 1:7 Job 4:20†
Job 31:22;
zijstuk Ex 27:14 schouderstuk Ex 28:7;
vleugel (van een gebouw) 1Kon 6:8;
berghelling Deut 33:12

‫ל‬
‫ ל‬de letter ‫למד‬, getalswaarde 30 plaats, richting ‫ למעלה‬naar boven Ex 25:20,
bij, naast 1Kon 2:19
‫ ל‬prep aan, voor, tot; algemeen voorzetsel van
tijd ‫ לעת ערב‬tegen de avond Gen 8:11
richting of doel;
anders: naar, volgens ‫ למינו‬naar zijn soort

190
‫ל‬
Gen 1:11 vgl. ‫ איתיאל‬Neh 11:7; ipf ‫ תלאה‬Job 4:2,
te, om te, met inf ‫ להבדיל‬om te verdelen ‫ ותלא‬Job 4:5, ‫ וילאו‬Gen 19:11;
Gen 1:14 ni moe raken, moedeloos worden, enz.; zie
tot, als, bij wijze van ‫ לאתת‬Gen 1:14, qal; pf ‫ נלאה‬Jes 16:12‡, 2f ‫ נלאית‬Jes 47:13,
‫ לאכלה‬Gen 1:29 ‫ נלאיתי‬Jes 1:14‡, ‫ נלאו‬vergeefs proberen
van (bezit e.d.) ‫ לשלמה‬Hoogl 1:1 Ex 7:18; zich uitputten (in slechtheid) Jer 9:4
bij, naast ‫ לימינו‬1Kon 2:19 hi vermoeien, uitputten; pf sf ‫הלאתיך‬
betreffende, omtrent Ex 14:3 Mi 6:3, ‫ הלאני‬Job 16:7; ipf ‫ תלאו‬Jes 7:13, sf
aramiserend: voorzetsel van het lijdend ‫ וילאוך‬Jer 12:5; inf ‫ הלאות‬Jes 7:13; Eze 24:12
voorwerp; Job 5:2 ‫אויל‬C ‫ל‬ ‫אנים הלאת‬# ‫ ת‬hij heeft de inspanningen
bij werkwoorden van beweging ‫לך־לך‬ uitgeput = de moeite vergeefs doen zijn
Gen 12:1 niet vertaald
‫ לאה‬nf Lea, vrouw van Jakob Gen 29:16‡
‫ לא‬adv niet, geen Gen 2:5‡; ook ‫ לוא‬Gen 31:35‡ ‫ לאום‬m volk, zie ‫לאם‬
en ‫ לה‬Deut 3:11
afgeleide vormen: ‫ לאט‬bedekken, zie ‫לוט‬
‫ "הלא‬soms niet, immers (retorische vraag); ‫ לאט‬adv stilletjes, heimelijk; P ‫ בלאט‬Re 4:21,
Gen 4:7, zie ‫"ה‬ elders ‫לאט‬: rustig aan 2Sam 18:5 Jes 8:6;
‫ בלא‬of ‫ בלוא‬zonder Num 35:22 Jes 55:1‡; ‫בלא‬ ‫ לאטי‬Gen 33:14 op mijn gemak; vgl. ‫אט‬
‫ עת‬buiten de vastgestelde tijd Lev 15:25 ‫ לאל‬nm Laël Num 3:24†
Job 15:32 (te vroeg),
‫ ללא‬zonder dat 2Kron 15:3 ‫ לאם‬m volk, natie; ‫ לאום‬Spr 11:26† ; sf ‫לאומי‬
Bijzonderheden: pl ‫אמים‬# ‫ לאומים ;ל‬Jes 55:4;
Jes 51:4†,

‫ לא כן‬ongepast. zie ‫כן‬ sf ‫אמתם‬# ‫ ל‬Gen 25:16, vgl. ‫אמה‬# 'volgens hun
‫ לא־איש‬een niet-mens, G-d Ps 31:8; stammen'; Gen 25:23 ‫לאם מן = לאם מלאם‬
NB: enkele malen verwarring: K ‫ לא‬voor ‫לאם‬
Q ‫ לו‬Ex 21:8 2Kon 8:10 ‫אמים‬# ‫ ל‬nm Leümieten, Aramese volksstam
en omgekeerd K ‫ לו‬voor Q ‫ לא‬1Sam 20:2 Gen 25:3
Job 6:21
‫ לא עמי‬nm Lo-Ammi Hos 1:9; 'Niet-mijn-
‫לא‬# interj al ware het dat 2Sam 18:12; K ‫ ולא‬Q ‫ו‬ volk' zoon van de profeet Hosea
‫לו‬, zie ‫לו‬
‫רחמה‬# ‫ לא‬nf Lo-Ruchama Hos 1:6; 'Niet-
‫ לא דבר‬nloc Lo-Debar, in Gilead 2Sam 17:27; erbarmd' dochter vd profeet Hosea
‫ לו דבר‬2Sam 9:4 2Sam 9:5; Am 6:13 'Iets
‫ לב‬m hart; cs ‫לב‬, sf ‫לבו‬, ‫לבה‬, ‫ לבך‬P ‫ל 'בך‬,
Onbelangrijks' mogelijk spotnaam voor
‫;לבם‬
Lidbir Joz 13:26 ‫לדבר‬
nevenvorm ‫ ;לבב‬cs ‫לבב‬, sf ‫לבבו‬, ‫בבך‬% ‫ל‬
‫ לאה‬q moedeloos, uitgeput raken; pf ‫לאיתי‬ P ‫ ;לב 'בך‬pl ‫ לבות‬Ps 7:10 en ‫לבבות‬
'ik heb mij afgesloofd, o G-d',
Spr 30:1 1Kron 28:9, sf ‫לבם‬, ‫ מלבהן ;לבביהם‬Eze 13:17
‫ ;לאיתאל‬soms gezien als persoonsnaam, = ‫ מלבם‬Eze 13:2 'uit zichzelf';

191
‫ל‬
1. (orgaan) 1Sam 25:37 Job 41:16; 2. (zetel van ‫ לבוש‬adj bekleed, gekleed; ook ‫בש‬# ‫ ; ל‬cs
kracht) Jes 1:5; 3. (zetel van het bewustzijn), ‫לבוש‬, ‫בש‬# ‫ל‬, pl cs ‫בשי‬# ‫ ;ל‬1Sam 17:5‡; zie
verstand Gen 6:5 Job 1:5; aandacht ‫שים לב‬ ‫ לבש‬q pt
letten op, aandacht geven Jes 41:22 2Sam 18:3; ‫ לבט‬ni ten val komen; ipf ‫ ילבט‬Hos 4:14
en ‫ שית לב‬Ex 7:23; 4. moed, 'lef': ‫יצא לבם‬ Spr 10:8 Spr 10:10†
Gen 42:28 de moed zonk hun in de schoenen;
5. centrum ‫ עד־לב השמים‬Deut 4:11 ‫ לבי‬m leeuw; pl ‫ ;לבאם‬sf ‫ ;לבאתיו‬Ps 57:5
Bijzonderheden: leeuwin Nah 2:13; zie ‫לביא‬
‫ לב קמי‬Jer 51:1, vgl. ‫אתבש‬ ‫ לביא‬f leeuwin; Gen 49:9‡; ‫ לביא‬leeuwin
‫ גנב לב‬het hart stelen = bedriegen Gen 31:20 Eze 19:2;

‫ לבאות‬nloc Lebaot, in Simeon Joz 15:32; = ?lees ‫' להביא‬te brengen' of ‫לבוא‬
Nah 2:12

‫ בית לבאות‬in Joz 19:6 'te komen'; verschillend van ‫ "ארי‬, ‫אריה‬,
‫ ליש‬en ‫שחל‬
‫ לבאם‬m leeuwen Ps 57:5; zie ‫ לבי‬en zie ‫לביא‬
‫ לביבה‬f Lebiba-koek, zie ‫לבבה‬
‫ לבב‬I.ni tot inzicht komen, inzicht
verwerven; ipf ‫ ילבב‬Job 11:12 ‫לבים‬# nm Libiërs, zie ‫לובים‬
pi het hart doen kloppen; pf sf ‫ לבבתיני‬en ‫ לבלתי‬door niet te, om niet te, opdat niet
‫ לבבתני‬Hoogl 4:9 (gevolgd door werkwoord) Gen 3:11‡; zie
II.pi lebiba-koekjes bakken; ipf ‫ותלבב‬ ‫בלתי‬
2Sam 13:8 narratief 'zij bakte', ipf ‫ותלבב‬
‫ לבן‬I.hi wit, rein worden; pf ‫ הלבינו‬Joël 1:7;
2Sam 13:6 jussief 'laat zij bakken'
ipf ‫ ילבינו‬Jes 1:18, ‫ אלבין‬Ps 51:9; inf ‫= ללבן‬
‫ לבב‬m hart, zie ‫לב‬ ‫ להלבן‬Dan 11:35 louteren;
‫ לבבה‬f Lebiba-koek, soort pannenkoek; pl hitp zich (laten) reinigen; ipf ‫יתלבנו‬
Dan 12:10;
‫ ;לבבות‬2Sam 13:6-2Sam 13:10
II.q tichels of bakstenen maken; ipf ‫נלבנה‬
‫ לבד‬prep alleen, afgezien van, apart; sf ‫לבדו‬, Gen 11:3; inf ‫ ללבן‬Ex 5:7 Ex 5:14†
‫לבדהן‬, enz.; zie ‫;בד‬Gen 2:18‡
‫ לבן‬I. adj wit; cs ‫לבן‬, f ‫לבנה‬, pl ‫לבנים‬,
‫ לבה‬f hart? hartstocht?; sf‫ לבתך‬Eze 16:30; ‫לבנות‬, Gen 24:29‡; Gen 49:12 ‫ לבן־שנים‬wit
denken aan ‫ לב‬hart of ‫ להבה‬vlam van tanden;
‫ לבה‬f vlam, cs ‫ ;לבת־אש‬Ex 3:2, zie ‫להבה‬ afgeleid: ‫' הלבנה‬de witte' = de maan;
Jes 24:23 Jes 30:26 Hoogl 6:10;
‫ לבונה‬I. nloc Lebona Re 21:19;
II. nm Laban, vader van Rachel en Lea;
II. f witte hars of wierook, zie ‫לבנה‬
Gen 24:29‡ ; woordspelingen met ‫' לבן‬wit' en
‫ לבוש‬m kleed, kledingstuk; ook ‫בש‬# ‫ ;ל‬sf ‫' לבנה‬witte populier' in deze episode
‫בשי‬# ‫ל‬, ‫בשו‬# ‫ל‬, pl ‫בשים‬# ‫ל‬, sf ‫בשיהם‬# ‫;ל‬ Gen 30:35‡;
Gen 49:11‡; bekleding, pantser Job 41:5 III. nloc Laban in de woestijn Deut 1:1 ?=
‫ לבנה‬Joz 10:29 ?

192
‫ל‬
‫ לבנה‬f tichel, baksteen; cs ‫ לבנת‬, pl ‫לבנים‬, hi kleding aantrekken; iemand aankleden,
pl sf ‫ ;לבניכם‬Gen 11:3 (toren van Babel) vgl. bekleden; pf ‫הל 'בישה‬, ‫הל 'בשת‬, sf
Jes 9:9; (Egypte) Ex 1:14-Ex 5:19; plaat, ‫ישני‬' ‫הלב‬, ‫ ;הלבשתיו‬ipf ‫תלביש‬, ‫וילבש‬, sf
plaveisel Ex 24:10 minderwaardig ‫ישני‬
' ‫תלב‬, ‫ואלבישך‬, ‫ אלבשנה‬Hoogl 5:3,
bouwmateriaal : Jes 9:9 Jes 65:3; als ‫ישהו‬ #' ‫וילב‬, ‫ישום‬
' ‫ ;וילב‬inf ‫הלבש‬, cs
schrijftablet Eze 4:1 ‫ ;הלביש‬pt sf ‫ מלבשכם‬2Sam 1:24; Gen 3:21
Job 10:11;
‫ לבנה‬nm I. f Lebana Ezr 2:45 Neh 7:48;
pu gekleed; pt ‫לבשים‬# ‫ מ‬1Kon 22:10 Ezr 3:10 (in
II. f de bleke maan, zie ‫לבן‬
ambtsgewaad)
‫ לבנה‬f wierook; ook ‫ ;לבונה‬sf ‫;לבנתה‬
Ex 30:34‡
‫בש‬# ‫ ל‬m kledingstuk, zie ‫לבוש‬
‫ לבנה‬m witte populier, gomboom Gen 30:37 ‫ לג‬m log, natte inhoudsmaat; pint, halve liter?
Lev 14:10-Lev 14:24†
Hos 4:13†

‫ לבנה‬I. nloc Libna, 1. in Juda, ‫ לד‬nloc Lod, in Benjamin; Ezr 2:33 Neh 7:37
Neh 11:35 1Kron 8:12†
priester/vrijstad Joz 10:29‡; 2. in de woestijn
Num 33:20 Num 33:21† ‫ לדבר‬nloc Lidbir Joz 13:26; zie ‫לא דבר‬
II. f plaveisel, plaat, cs ‫ לבנת‬Ex 24:10, zie ‫ לדה‬het baren; ook ‫ לדת‬en ‫לת‬, zie ‫ילד‬
‫לבנה‬
‫ לדת‬geboorte, het baren, zie ‫ ילד‬inf
‫ לבנון‬nloc Libanon, het bergland; loc ‫;לבנ' ונה‬
Deut 1:7‡ ‫ לה‬adv niet Deut 3:11, zie ‫לא‬
‫ לבני‬nm Libni, zoon van Gerson Ex 6:17; gent ‫ להב‬m vlam; pl ‫להבים‬, cs ‫ ;ל "הבי‬Re 13:20‡;
van Libni; Num 3:21 Num 26:58 lemmer of lemmet, blinkend scherp van
steekwapen Re 3:22 Nah 3:3 Job 39:23;
‫ לבנת‬nloc Libnat, rivier Joz 19:26; = ‫שיחור‬ Gen 10:13 Lehabieten ‫להבים‬
‫לבנת‬
‫ להבה‬f vlam; sf ‫ ;להבת‬pl ‫ ;להבות‬zie ‫להב‬
‫ לב קמי‬m Jer 51:1 'het hart van mijn vijanden', Num 21:28‡;
Atbash-code voor ‫ כשדים‬Chaldeeën of Ex 3:2‫בלהבת־אש = בלבת־אש‬
hun land; zie ‫אתבש‬ punt van de lans 1Sam 17:7, zie ‫להב‬
‫ לבש‬q (zich) kleden, aankleden; pf ‫לבש‬ ‫ להבים‬gent Lehabieten ?= Lybïers Gen 10:13
Ps 93:1 en ‫ לבש‬Lev 16:23‡, ‫לבשה‬% , P ‫בשת‬% ‫ל‬,
1Kron 1:11†
‫לבשתי‬, ‫לבשו‬% , sf ‫ ולבשם‬Lev 16:14; ipf
‫ ילבש‬P ‫בש‬% ‫יל‬, ‫וילבש‬, 2f ‫תלבשי‬, 3f ‫ להג‬m studie Pr 12:12†
‫ותלבש‬, ff ‫ תלבשן‬2Sam 13:18, P ‫יל 'בשו‬ ‫ להד‬nm Lahad, zoon van Jachat 1Kron 4:2†
Eze 26:16, sf ‫ילב 'שני‬, ‫ ;ילבשם‬imp ‫לבש‬,
‫ להה‬I.q versmachten, uitgeput raken; zie
‫לבשי‬, ‫ ;לבשו‬inf ‫לבוש‬, cs ‫ ;ללבש‬pt ‫ ;לאה‬ipf ‫ ותלה‬Gen 47:13;
‫ לבשים‬Sef 1:8; pp gekleed zie ‫;לבוש‬ II.hitpalpel buiten zinnen zijn? raaskallen?
Gen 28:20‡;
‫ כמתלהלה‬Spr 26:18 als een dolleman

193
‫ל‬
‫ להודוה‬f van Hodewa Neh 7:43; ?lees ‫להודויה‬ ‫ לוה‬I.q begeleiden; ipf sf ‫ ילונו‬Pr 8:15 moge
hem begeleiden;
‫ להט‬q gloeien, in lichterlaaie staan; pt ‫להט‬
ni zich aansluiten bij, zich hechten aan; pf
Ps 104:4; pl ‫להטים‬" Ps 57:5;
pi verzengen; pt ‫ ולהט‬Mal 3:9, ‫ל "הטה‬ ‫ נלוה‬Jes 14:1 Ps 83:9, ‫ נלוו‬Num 18:4 Jer 50:5
Zach 2:15 Dan 11:34; ipf ‫ ילוה‬Gen 29:34, ‫וילוו‬
Joël 1:19, ‫ תלהט‬Deut 32:22 Ps 83:15 Ps 97:3
Num 18:2; pt pl ‫ נלוים‬Jes 56:6 Est 9:27
Job 41:13; ipf ‫ ותל "ה 'טהו‬Jes 42:25; †
II.q lenen (te leen vragen); pf ‫ לוינו‬Neh 5:4,
‫ להט‬m vlam, vlammende, flikkerende kling; ipf ‫ תלוה‬Deut 28:12, pt ‫ לוה‬Ps 37:21 Deut 28:12
Gen 3:24†; zie ‫להב‬ Jes 24:2 Spr 22:7
‫ להטים‬m toverkunsten; sf ‫ ; להטיהם‬Ex 7:11† hi uitlenen (te leen geven) pf ‫הלוית‬
Deut 28:12; ipf ‫ תלוה‬Ex 22:24, sf ‫ילוך‬, ‫תלו' נו‬
‫ להם‬hitp wegslikken, opslokken; pt
Deut 28:44, pt ‫ מלוה‬Spr 22:7,cs ‫ מלוה‬Spr 19:17†
‫ מתל "המים‬lekkernijen; Spr 18:8 Spr 26:22†
‫ להם‬prep aan hen, zie ‫ל‬ ‫ לוז‬q afwijken, verkeerd gaan; ipf ‫לזו‬# ‫ י‬Spr 3:21;
ni afwijken, verkeerd gaan; pt ‫ נלוז‬Jes 30:12
‫ להן‬adv daarom; ‫' "הל 'הן‬is het soms daarom' Spr 3:32, cs ‫ נלוז‬Spr 14:2, pl ‫ נלוזים‬Spr 2:15;
Ruth 1:13; ‫' נלוז דרכיו‬verkeerd van zijn wegen' =
Job 30:24 ‫ אם־בפידו להן שוע‬onzeker; wiens wegen verkeerd zijn;
NBG'51 'als hij in zijn ongeluk hulpeloos inf abs ‫ נלוז‬het verkeerd gaan, slinksheid
is'; NBV'04 'wanneer hij, de ondergang Jes 30:12;
nabij, om hulp roept' hi afwijken als qal; ipf ‫ יליזו‬Spr 4:21
‫ ל "הקה‬f groep, gezelschap; cs ‫ל "הקת ; ל "הקת‬ ‫ לוז‬I. m amandelboom Gen 30:37;
‫ הנביאים‬de stoet van profeten; 1Sam 19:20† II. nloc Luz, 1. het latere Bethel Gen 28:19‡;
‫ לו‬I. prep 3m 'voor hem', zie ‫;ל‬ 2. van de Hittieten, Re 1:26†
II. adv afwijkende schrijfwijze van ‫לא‬ ‫ לוח‬m plaat; pl ‫לחת‬# , ‫לחות‬# , ‫לוחות‬, du P
1Sam 20:2 Job 6:21 K ‫לחתים‬# ; stenen tafelen Ex 24:12‡; plank Ex 27:8
‫ לו‬interj ach, als; ook ‫לוא‬, soms verward met Hoogl 9:9
‫ ;לא‬1. (wens) Gen 17:18; 2. (vrees) Gen 50:15; ‫ לוחית‬nloc Luchiet in Moab Jes 15:5; art
3. (onmogelijkheid) Num 14:2 ‫לחית‬# ‫ ה‬Jer 48:5 K ‫הלחות‬
‫ לובים‬m Libiërs Nah 3:9 2Kron 12:3; ‫לבים‬# ‫ לוחש‬nm Halloches, vader van Sallum
Dan 11:43 Neh 3:12 Neh 10:25†
‫ לוד‬nm Lud, Lidiërs Gen 10:22 ‫ לוט‬q bedekken, verhullen; pf ‫לט = לאט‬
‫ לו דבר‬nloc Lo-Debar 2Sam 9:4 2Sam 9:5; zie 2Sam 19:5; pt ‫ הלוט‬Jes 25:7; pp f ‫לוטה‬
‫לא דבר‬ 1Sam 21:10;
Jes 25:7 ‫ פני הלוט הלוט‬het eerste ‫ חלוט‬is
‫ לודים‬m Lidiërs Gen 10:13 m 'de sluier', het tweede q pt 'die versluiert'
hi omhullen; ipf ‫ וי' לט‬1Kon 19:13

194
‫ל‬
‫ לוט‬I. m sluier; Jes 25:7 zie ‫;לוט‬ ‫ לז‬demo deze, zie ‫ הלז‬en ‫הלזה‬
II. nm Lot, broer van Abraham Gen 13:1‡ ‫ לזו‬deze, zie ‫הלזו‬
‫ לוטן‬nm Lotan, zoon van Seïr Gen 36:20- ‫ לזות‬f verkeerdheid, cs ‫ לזות‬Spr 4:24†
Gen 36:29;1Kron 1:38 1Kron 1:39†
‫ לח‬m frisheid, levenskracht; sf 3m ‫לחה‬
‫ לוי‬nm Levi, zoon van Jakob Gen 29:34, Deut 34:7
voorvader van Mozes en A&ron Ex 2:1; ‫ לח‬adj sappig, vers; P ‫לח‬, pl ‫ לחים‬Gen 30:37
naamsverklaring uit ‫' לוה‬aansluiten'; Num 6:3 Eze 17:24 Eze 21:3; van touw: nog niet
afgeleid: leviet, pl ‫לוים‬, sf ‫לוינו‬ verdroogd Re 16:7+
‫ לויה‬f krans, streng; cs ‫ לוית חן‬een liefelijke ‫ לחום‬m ingewanden; sf ‫לחומו‬, ‫חמם‬# ‫;ל‬
krans; Spr 1:9 Spr 4:9† onzekere betekenis; Sef 1:17 Job 20:23
‫ לויתן‬nm Leviatan, kronkelende zeeslang; ‫ לחי‬I. m wang, kaak; P ‫לחי‬, sf ‫לחיו‬, ‫לחיה‬,
Jes 27:1 Ps 74:14 Ps 104:26 Job 3:8; de krokodil?
du ‫ ;להיים‬cs ‫לחיי‬, sf ‫לחיי‬, ‫לחייו‬, ‫לחייך‬,
Job 40:25
‫ ;לחיהם‬wangstukken van het offerdier
‫ לול‬m wenteltrap, trapgat of luik; pl ‫;לולים‬ Deut 18:3;ezelskaak Re 15:15;
1Kon 6:8† II. nloc Lechi, P ‫ 'לחי‬, aan de grens met
Filistea Re 15:9+ = ‫רמת לחי‬
‫ לולא‬conj als niet, ware het niet dat; Gen 43:10
Re 14:18 2Sam 2:27 Ps 27:13; Gen 31:42
en elders ‫ לחי־ראי‬nloc Lachai-Roi of Beer-Lachai-Roi
‫ ;לולי‬2Sam 2:27 ‫' כי לולא דברת‬had je maar zie ‫באר‬
eerder gesproken!' ‫לחית‬# nloc Luchit, zie ‫לוחית‬
‫ לון‬ni morren (zie hifil en NB onderaan); ipf ‫ לחך‬q oplikken (kaalvreten); inf ‫לחך‬
‫וי 'לנו‬, ‫ וי 'לונו‬Ex 15:24 Q Ex 16:2 Num 14:2; K Num 22:4;
Num 14:36 K Num 16:11 ; Num 17:6 Joz 9:18† pi likken; pf 3f P ‫ לחכה‬1Kon 18:38; ipf
hi morren; pf ‫ ; "הלינתם‬ipf ‫ת 'לינו‬, ‫וי' לן‬, ‫ יל "חכו‬Num 22:4 Mi 7:17 P ‫ ;ילחכו‬Jes 49:23 stof
‫וילינו‬, ‫ ;וילנו‬pt ‫ ;מלינים‬K Ex 16:2; Q Ex 16:7; likken = vernederd worden
Ex 16:8 Ex 17:3 Num 14:27 Num 14:29; Q Num 14:36
Q Num 16:11; Num 17:20; Ps 59:16 ‫וילינו‬ ‫ לחם‬I.q strijden, oorlog voeren (vooral nifal)
NB: de vormen van nifal en hifil zijn licht imp ‫ לחם‬Ps 35:1; pt ‫ לחם‬Ps 56:2, ‫לחמים‬
Ps 56:3, sf P ‫לחמי‬" 'die mij bestrijden' Ps 35:1;
te verwarren; zie nog ‫' לין‬overnachten'
ni strijden oorlog voeren; pf ‫ נלחם‬P
‫ לוץ‬honen, beschimpen, zie ‫ליץ‬ ‫נלחם‬, ‫נלחמת‬, enz.; ipf ‫ילחם‬, ‫תלחם‬,
‫ לוש‬q kneden (deeg); ipf ‫ ו 'תלש‬1Sam 28:24, ‫ות 'לחם‬, ‫תל "ח 'מו‬, ‫ ;תל "חמון‬1pl ‫ ;נל "חמה‬imp
2Sam 13:8K ‫ ;ותלוש‬imp f ‫ לושי‬Gen 18:6; inf ‫הלחם‬, ‫ ;הלחם־‬inf ‫נלחם‬, cs ‫ ;הלחם‬pt
‫ לוש‬Hos 7:4; pt ff ‫ לשות‬Jer 7:18 ‫נלחם‬, ‫ ;נלחמים‬strijden tegen ‫ ב‬Ex 1:10;
voor iemand ‫ על‬Re 9:17, enz.; de overhand
‫ לוש‬nm Laïs 2Sam 3:15; Q ‫ ליש‬als 1Sam 25:44
krijgen, overwinnen 2Kon 16:5 Jes 7:1 Num 22:11;
II.q eten, aan tafel zitten (vooral in

195
‫ל‬
Spreuken); pf ‫ ל "חמו‬Spr 4:17, ipf ‫תלחם‬ ‫ לט‬m geheim, betovering, toverstreek; pl
Spr 23:6, ‫ אלחם‬Ps 141:1; imp ‫ ל "חמו‬Spr 9:5; ‫ ;לתיהם‬Ex 7:22; ‫ בלט‬heimelijk, stilletjes
inf ‫ ללחום‬Spr 23:1; pp mm cs ‫לחומי‬ 1Sam 18:22‡; vgl. ‫אט‬
Deut 32:24 'verteerd door'
‫ לט‬m mirre, gomhars van de rotsroos,
‫ לחם‬m brood; P ‫ ;לחם‬cs ‫לחמי‬, ‫לחמה‬, laudanum; Gen 37:25 Gen 43:11†
enz.; brood Gen 14:18; graan Ruth 1:6; voedsel ‫ לטאה‬f hagedis (onrein) Lev 11:30
Job 3:24;
NB: Re 5:8 ‫ לחם‬strijd, vgl. ‫ מלחמה‬en ‫ לטושים‬nm Letusim, stam van Dedanieten in
‫לחם‬ Arabië Gen 25:3

‫ לחם‬m brood, zie ‫לחם‬ ‫ לטש‬q scherpen, wetten; ipf ‫ ילטוש‬Ps 7:13
Job 16:9; inf ‫ ללטוש‬1Sam 13:20, pt ‫לטש‬
‫ לחמי‬nm I. nm Lachmi 1Kron 20:5; broer van Gen 4:22;
Goliat; pu gescherpt; pt ‫לטש‬# ‫ מ‬Ps 52:4
II. gent in ‫' בית־הלחמי‬Bethlehemiet'
1Sam 16:1‡ ‫ ליה‬f guirlande, pl ‫ ;ליות‬1Kon 7:29 1Kon 7:30
1Kon 7:36†
‫ לחמס‬nloc Lachmas in Juda Joz 15:40†
‫ ליל‬nacht; veelal ‫ 'לילה‬, P ‫לילה‬, cs ‫ליל‬, pl
‫ לחץ‬q drukken, onderdrukken; pf ‫לחץ‬, ipf ‫ לילות‬1Sam 30:12; P ‫ 'ליל‬Jes 16:3 en ‫ליל‬
‫ותלחץ‬, P ‫תל 'חץ‬, sf ‫ ;ילחצני‬pt ‫לחצים‬
" , sf Jes 21:11;
‫לחציהם‬
" Re 2:18; wegdrukken Num 22:25; ‫ הלילה‬vannacht, vanavond; Gen 1:5‡
onderdrukken Ex 3:9;
ni zich drukken (tegen de muur; de ezelin ‫ לילית‬nf Lilit, vrouwelijke demon van de
van Bileam); ipf ‫ ותלחץ‬Num 22:25, vgl.q ipf nacht Jes 34:14†
‫ ותלחץ את־רגל בלעם אל־הקיר‬en drukte ‫ לין‬q overnachten; vgl. ‫' לון‬morren'
de voet van B tegen de muur. i.v.m.vormverwarring; pf ‫ לן‬Gen 32:22
2Sam 12:16, 3m ‫ ו 'לנה‬Zach 5:4, pl ‫ ולנו‬Re 19:13;
‫ לחץ‬m druk, verdrukking, onderdrukking; P
‫לחץ‬, sf ‫ ;ל "חצנו‬Ex 3:9‡; ‫לחם לחץ ומים לחץ‬ ipf ‫ילין‬, ‫וי' לן‬, ‫ ת 'לן‬Re 19:20 Job 17:2, ‫ 'תלן‬,
karig rantsoen 1Kon 22:27 2Kron 18:26 ‫ תליני‬, ‫ אלין‬Ruth 1:16, ‫ילינו‬, ‫תלינו‬, ‫נלין‬,
‫ נלינה‬Hoogl 7:12; imp ‫ לין‬Re 19:6+, ‫'ליני‬
‫ לחש‬pi bezweren (prevelen, fluisteren); pt Ruth 3:13, ‫ 'לינו‬Gen 19:2; inf ‫ ללין‬Gen 24:23
‫ מל "חשים‬Ps 58:6 slangenbezweerders; elders ‫ ללון‬Gen 24:25‡; pt ‫ לנים‬Neh 13:21; een
hitp onder elkaar fluisteren; ipf ‫יתל "חשו‬ nacht overstaan Deut 21:25 Ex 23:18‡
Ps 41:8; pt ‫ מתל "חשים‬2Sam 12:19
hitp overnachten; ipf ‫ יתלונן‬Ps 91:1 Job 39:28
‫ לחש‬m bezwering; P ‫לחש‬, pl ‫ ;לחשים‬vgl ‫ ליץ‬I.q spotten, uitlachen; pf ‫ ול