Οι περίοδοι της Ιστορίας της Μουσικής

Μεσαίωνας ονομάζεται η χρονική περίοδος της ανθρώπινης ιστορίας που
διαδέχεται την περίοδο της Αρχαιότητας και τελειώνει με την περίοδο της
Αναγέννησης. Διήρκεσε περίπου 1000 χρόνια, από την κατάλυση του
Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους (476 μ.Χ.) και το θάνατο του Ιουστινιανού Α'
(565 μ.Χ.),του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα που διαπνεόταν από το
όραμα της αναβίωσης της παλαιάς Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της
παγκόσμιας κυριαρχίας της, ως και την εποχή της κατάληψης της
Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453 μ.Χ. (χρονιά που σημαίνει
και το τέλος του εκατονταετούς πολέμου) και την ανακάλυψη της
Αμερικής(1492 μ.Χ.) από τον Κολόμβο.
Ο Μεσαίωνας έμεινε γνωστός ως η περίοδος των Σκοτεινών Αιώνων.
Επηρεασμένοι από τη σύγκριση με την περίοδο της Αναγέννησης και της
έντονης καλλιέργειας των ανθρωπιστικών επιστημών, οι ιστορικοί, κυρίως
της εποχής του Διαφωτισμού, χαρακτήρισαν το Μεσαίωνα περίοδο
θρησκευτικού φανατισμού και οπισθοδρόμησης, μη λαμβάνοντας υπ'όψιν
ότι η κατάλυση του Βυζαντίου από τους Τούρκους επέτρεψε τη μετακίνηση
των διανοούμενων της Κωνσταντινούπολης στις πόλεις της Ιταλίας με
αποτέλεσμα την Ιταλική Αναγέννηση. Κατά το Μεσαίωνα, οπωσδήποτε η
επιρροή της εκκλησίας στην κοινωνική και προσωπική ζωή των ανθρώπων
μεγιστοποιείται, ωστόσο οι θρησκευτικοί άρχοντες μένουν πάντοτε
υποτελείς της κοσμικής εξουσίας. Στο ελληνόφωνο ανατολικό κομμάτι της
ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ο Αυτοκράτορας είναι και ο ηγέτης της θρησκείας,
ενώ μετά το 800 μ.Χ. και ο Καρλομάγνος προσεταιρίστηκε αυτή την
εξουσία, αναγνωρίζοντας όμως το πρωτείο του Πάπα με αντίτιμο την
προσωνυμία του "Αυτοκράτορα των Ρωμαίων". Την περίοδο του Μεσαίωνα η
Βυζαντινή παιδεία στηρίζεται κατά κόρον στα Αρχαιοελληνικά ιδεώδη με
σχολές όπως των Αθηνών (φιλοσοφία), Έφεσος (ιατρική) και φυσικά της
Κωνσταντινούπολης. Το Δυτικό κομμάτι της τεράστιας Αυτοκρατορίας, την
περίοδο αυτή είχε σοβαρά προβλήματα επιβίωσης και δεν την απασχολούσε
σοβαρά η μόρφωση των υπηκόων. Ο Μεσαίωνας είχε χαρακτήρα
θεοκρατικό, αλλά ταυτόχρονα παρατηρούνται ζυμώσεις, που οδήγησαν στη
δημιουργία των νεότερων εθνικών σχηματισμών και ιδεολογιών. Τα
γεγονότα που σημάδεψαν αυτήν την περίοδο ήταν η άνοδος της δύναμης
της παπικής εκκλησίας στη δυτική Ευρώπη, η διατήρηση για περίπου 1000
χρόνια του ανατολικού μέρους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η άνοδος και η
κυριαρχία του Ισλάμ στον χώρο της Μέσης Ανατολής, η δημιουργία των
προγόνων των σημερινών κρατών, καθώς και οι Σταυροφορίες, που
σηματοδότησαν σφοδρή πάλη μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Πρώιμος Μεσαίωνας
Καθώς η πολιτική δύναμη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μειωνόταν συνεχώς
στην Δυτική Ευρώπη μετά τον 3ο αιώνα μ.Χ., οι περιοχές της Δυτικής
Ευρώπης
άρχισαν
να
κατοικούνται
από
φυλές
λαών
που
πρωτοεμφανίζονταν στο προσκήνιο: Ούνοι, Κέλτες, Γότθοι, Βάνδαλοι,
1

Σάξονες, Άβαροι. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι το ανατολικό κομμάτι της
Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συνέχιζε να υπάρχει. Οι κάτοικοι της Ανατολικής
Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας θεωρούσαν εαυτούς συνεχιστές της ρωμαϊκής
αυτοκρατορικής ιδέας. Άλλωστε ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος
είχε μεταφέρει το 330 την πρωτεύουσα από τη Ρώμη στην
Κωνσταντινούπολη. Η περίοδος αυτή, που χαρακτηρίστηκε από συχνές
μετακινήσεις φυλετικών ομάδων, ονομάστηκε Εποχή Μετακινήσεων. Η
πρότερη Ρωμαική Ειρήνη (Pax Romana), με τις ευεργετικές της συνέπειες
για ασφαλές εμπόριο και ακμάζουσα βιοτεχνία, το σύστημα ενιαίας
εκπαίδευσης και πολιτιστικής παραγωγής, άρχισε να παρακμάζει στο τέλος
του 5ου αιώνα, όταν εντάθηκαν οι εισβολές γερμανικών και άλλων λαών
στα εδάφη της αυτοκρατορίας. Έτσι κατέστη τελείως ανασφαλές να
μετακινούνται αγαθά και εμπορεύματα σε μακρινές περιοχές. Μεγάλες
βιοτεχνίες που εξαρτώντο από το εμπόριο, όπως η βιoτεχνία κεραμικών,
εξαφανίστηκαν (για παράδειγμα στη Βρετανία). Οι ισλαμικές επιδρομές του
7ου και 8ου αιώνα, οπότε κατακτήθηκαν η Σικελία, η Βόρεια Αφρική, η
Αίγυπτος, η Ισπανία και η Πορτογαλία, έκαναν το θαλάσσιο εμπόριο επίσης
αβέβαιο.

Με τον όρο Μεσαιωνική μουσική αναφερόμαστε στη μουσική παραγωγή
την εποχή του Μεσαίωνα. Αν και ο ακριβής προσδιορισμός των χρονικών
της ορίων είναι δύσκολος, μπορεί να θεωρηθεί πως καλύπτει την περίοδο
από το τέλος της εποχής του Γρηγοριανού μέλους μέχρι περίπου το 1400 και
την αρχή της Αναγεννησιακής μουσικής.
Με τον όρο Αναγεννησιακή μουσική αναφερόμαστε στην μουσική της
εποχής της Αναγέννησης, που εκτείνεται περίπου από το 1400-1600 και
χαρακτηρίζεται από έντονο ανθρωπισμό, τάσεις φιλοσοφικές και επιστροφή
στα αρχαία Ελληνικά γράμματα καθώς και έντονη προσκόλληση πάνω στην
αρχαία μετρική της ποίησης, η οποία οδηγούσε τη σύνθεση της μουσικής
επάνω στα πρότυπά της.
Η μουσική δείχνει να ξεφεύγει από τα δεσμά της πολυπλοκότητας του
προηγούμενου αιώνα και παρουσιάζεται πιο ελεύθερη από τα δεσμά της
πολυφωνικής υφής, λιγότερο φορτωμένη με στόχο την ανάδειξη του
νοήματος του κειμένου που μελοποιείται. Τούτο επιτυγχάνεται με την
επικράτηση μιας κύριας φωνής, ενώ οι υπόλοιπες έχουν συνοδευτικό ρόλο.
Μουσική Μπαρόκ ονομάζεται η μουσική που εντάσσεται στην γενική
καλλιτεχνική τεχνοτροπία που ονομάζεται Μπαρόκ και αναπτύχθηκε πρώτα
στην Ιταλία κατά τον 17ο αιώνα και εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη.
Εκτείνεται χρονικά από το 1600 ως το 1750, χρονιά θανάτου του J.S.Bach
τον οποίο πολλοί θεωρούν ως τον «πρώτο κλασικό».
Οι κατακτήσεις της εποχής αυτής είναι:

Η δημιουργία της όπερας με ενέργειες μιας ομάδας διανοητών,
γνωστής με το όνομα "Φλωρεντιανή Καμεράτα" στόχος της οποίας
ήταν η αναβίωση της Αρχαίας Ελληνικής τραγωδίας. Ως πρώτος
συνθέτης όπερας έχει καταγραφεί ο J. Peri, ο οποίος το 1597
παρουσίασε τη «Δάφνη». Σημαντικός συνθέτης μπαρόκ όπερας είναι
2

ο Κλαούντιο Μοντεβέρντι (1567-1643) που έγραψε σαν πρώτες
όπερες τον "Ορφέα" (1608) και την "Αριάδνη" (1609)

Τα πρώτα στοιχεία που έδειχναν τη μετάβαση από την πολυφωνία
στην ομοφωνία. Για περίπου 150 χρόνια οι δύο αυτές τεχνικές
συνυπήρχαν. Ιδιαίτερα προς το τέλος της εποχής αυτής ο Γ. Σ. Μπαχ
ήταν αυτός που κράτησε σαν από πείσμα την πολυφωνία στο
προσκήνιο και μάλιστα γράφοντας μερικά από τα ωραιότερα έργα που
είχε δώσει και ο ίδιος αλλά και η μουσική τέχνη γενικότερα.

Τα μουσικά όργανα παρουσίασαν εξελίξεις και βελτιώσεις αλλά υπήρχαν και
εφευρέσεις νέων οργάνων. Οι Nicolo Amati (1596-1684), Antonio Stradivari
(1644-1737) και Giuseppe Bartolomeo Guarneri (1698-1744) ήταν οι
επικεφαλής μεγάλων οίκων κατασκευής οργάνων στην Κρεμόνα.

Εξελίσσεται το basso continuo, δοσμένο ενάριθμο basso στο οποίο
ορίζονται τα διαστήματα και επί του οποίου δομείται η συνοδεία του
κομματιού. Πρωτοεμφανίζεται περί τα τέλη της Αναγέννησης

Πολλές κοσμικές μουσικές φόρμες αναπτύχθηκαν την εποχή αυτή όπως η
Καντσόνα, η Τοκάτα, η Συμφωνία που αρχίζει να επικρατεί με τη μορφή που
της έδωσε ο Αλεσάντρο Σκαρλάτι (1660-1725), η Σουίτα, η Φούγκα, η
Πασσακάλια, το Καπρίτσιο, το Basso Continuo κ.ά. και θρησκευτικές όπως η
Καντάτα και το Ορατόριο.
Η Αναγέννηση προετοίμασε τη baroque μουσική. Η οργανική μουσική
εμφανίζεται ως ανεξάρτητο είδος. Σταδιακά μεταβαίνουμε από το σύστημα
των εκκλησιαστικών τρόπων στο μείζονα και ελάσσονα τρόπο, στην τονική
μουσική.

Με το μπαρόκ αποφεύγεται σταδιακά η συνύπαρξη πολλών μελωδιών,
δεδομένου ότι κάτι τέτοιο έχει σαν αποτέλεσμα να μη γίνεται κατανοητός ο
λόγος που μελοποιείται. Το ενδιαφέρον είναι η ανάδειξη του λόγου που
μελοποιείται διότι η μουσική οφείλει να αναδεικνύει το λόγο και όχι να τον
υπερβαίνει.

Με τον όρο κλασική εποχή της μουσικής αναφερόμαστε στην κλασική
περίοδο της Δυτικής μουσικής, η οποία ξεκίνησε περίπου το 1750 και
3

με αποτέλεσμα τη δημιουργία της ατονικής μουσικής. του Μότσαρτ και του Μπετόβεν. Οι συνθέτες προσπαθούν να αποδεσμευτούν από την τονικότητα. με αποτέλεσμα την δημιουργία εξαιρετικών μουσικών επιτευγμάτων. Αποτέλεσε την περίοδο κατά την οποία ξεχώρισαν οι μορφές πολύ σημαντικών συνθετών. Οι νέες τεχνολογίες και τα προϊόντα τους δίνουν μια άλλη στροφή στη μουσική. Από το 1820 περίπου και μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα τον κλασικισμό διαδέχεται ο ρομαντισμός. Η αποδέσμευση από κανόνες και φραγμούς αντικατοπτρίζεται στην αλεατορική μουσική. ο οποίος μπορεί να χαρακτηριστεί και ως «πρώτος ρομαντικός». στην οποία περιλαμβάνεται η ελεύθερη ατονικότητα και ο σειραϊσμός. Νέες δομές εμφανίζονται στο ρομαντισμό. 4 . έχοντας ως σημαντική επιρροή τις ιδέες του Διαφωτισμού. Η κλασική εποχή ακολούθησε την Μπαρόκ περίοδο και προηγήθηκε του ρομαντισμού. η ανάδειξη συναισθημάτων μέσα από τη μουσική. Οι τεχνολογίες του ήχου είναι τα μέσα για τη σύνθεση ηλεκτρονικής μουσικής. Ο εικοστός αιώνας συνδέεται με τα ρεύματα του ιμπρεσιονισμού και του εξπρεσιονισμού στις τέχνες γενικότερα. Επιπλέον μπορεί να ενταχθεί σε μια γενικότερη πολιτιστική αλλαγή που συντελέστηκε από τα μέσα του 18ου αιώνα. Ως εκ τούτου. όπως του Ιωσήφ Χάυδν. Κατά ορισμένους η κλασική εποχή της μουσικής καταλήγει το 1827.τερματίστηκε μεταξύ του 1810 και 1830. πολλές εκ των οποίων είναι μνημειώδεις. Ο κινηματογράφος ωθεί τους συνθέτες στη σύνθεση μουσικής για της ανάγκες μιας ταινίας. έτος θανάτου του Beethoven. Χαρακτηριστικά του ρομαντισμού είναι η αποδέσμευση από τη φόρμα. οι οποίες συνδέονται με την «προγραμματική μουσική». ενώ οι νέες τεχνικές της ηχοληψίας δίνουν στο φιλόμουσο κοινό υψηλού επιπέδου ηχογραφήσεις. πολλοί δεξιοτέχνες μουσικοί αναδεικνύονται και γίνονται γνωστοί παγκοσμίως.

το οποίο διασώθηκε εξολοκλήρου.1. η οποία αποκρυπτογραφήθηκε. Πέραν του κειμένου υπάρχει και σημειογραφία.Χ.youtube. Χρονολογείται περί τον 1ο αιώνα π. Επιτάφιος του Σείκιλου http://www.com/watch? v=6HD9K_VC11A Ο Επιτάφιος του Σείκιλου ανακαλύφθηκε στη Μικρά Ασία. και συγκεκριμένα στην περιοχή του Αϊδινίου. Ο Επιτάφιος είναι γραμμένος (σκαλισμένος ουσιαστικά) σε μια μαρμάρινη πλάκα.. 5 . Είναι το αρχαιότερο μουσικό κείμενο. με αποτέλεσμα να μπορούμε να ακούσουμε το μουσικό κομμάτι που γράφτηκε πριν από 21 αιώνες περίπου.

Χ. έχουν προσθέσει.Χ. Ο πάπυρος επί του οποίου διασώθηκε χρονολογείται περί τον 3ο αιώνα π.2. πράγμα που σημαίνει ότι στην αρχαία τραγωδία αξιοποιούνται μουσικά όργανα. http://www. Αν και αρχαιότερο του Επιταφίου του Σείκιλου.). Οι στίχοι που βρίσκονται στις αγκύλες διασώζονται διαμέσου άλλων πηγών. προκειμένου να έχουμε μια όσο το δυνατό πιο πιστή απόδοση του εν λόγω στασίμου. φθόγγους. (Η τραγωδία «Ορέστης» γράφτηκε το 408π.com/watch?v=EQJxDhuFiBU&feature=related Το εν λόγω στάσιμο είναι αρχαιότερο του Επιταφίου του Σείκιλου.youtube. βάσει πορισμάτων της έρευνάς τους. 6 . Και στον πάπυρο επί του οποίου είναι καταγεγραμμένο το στάσιμο από τον Ορέστη του Ευριπίδη υπάρχει αρχαία μουσική σημειογραφία.. Στάσιμο χορού από τον Ορέστη του Ευριπίδη. Αξιοσημείωτη είναι η εμφάνιση φθόγγων που δε συνοδεύονται από φωνές. Οι ερευνητές που απέδωσαν ερμηνευτικά το στάσιμο στην εκτέλεση που έχουμε στη διάθεσή μας. το Στάσιμο χορού που έχουμε μπροστά μας δε διασώθηκε ολόκληρο.

όπως για παράδειγμα το Αμβροσιανό μέλος. σε απεικονίσεις σε αγγεία).. Σημείο αναφοράς του γρηγοριανού μέλους είναι ο Πάπας της Ρώμης Γρηγόριος Α΄. Ο Αμβρόσιος. και τα οποία είτε απαγγέλλονταν.com/watch?v=MfKPg9rGpRo&feature=related Kyrie eleison http://www.youtube. Η Λειτουργία είναι ενιαία στη Δυτική Ευρώπη.com/watch?v=Yja0Tp_TCPA Ο όρος «Γρηγοριανό μέλος». Με άλλα λόγια ο Πάπας Γρηγόριος ουσιαστικά καθιερώνει συγκεκριμένα μέλη για όλες τις εκκλησίες που τελούν υπό την εποπτεία του. σε αντιδιαστολή προς το cantus planus τοπικών λειτουργικών παραδόσεων. χρησιμοποιείται ευρέως κατά το 19ο αιώνα και αφορά στο αποκατεστημένο στην αρχική μορφή του cantus planus της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας.[Στοιχεία για τα αρχαία ελληνικά μουσικά όργανα αντλούμε από την εικονογραφία (σε τοιχογραφίες.youtube. αν και δεν είναι άγνωστος την περίοδο του Μεσαίωνα. 3. είτε εκτελούντο μελοποιημένα δια συγκεκριμένων μελωδιών και μελωδικών σχημάτων.com/watch?v=NBi_V9QPt8&feature=related Credo http://www.youtube. καθόρισε τη χρήση 4 τρόπων (κλιμάκων) καθώς και τους ύμνους που θα έπρεπε να ψάλλονται. ωστόσο η φυσιογνωμία του συνδέεται με την οργάνωση της Λειτουργίας και των Ιερών Ακολουθιών με την υπόδειξη και επιβολή συγκεκριμένων μελών. Γεννήθηκε περί το 540 μ. Αν και η συμβολή του Πάπα Γρηγόριου στη συμβολή και εξέλιξη της εκκλησιαστικής μουσικής είναι μηδαμινή έως ανύπαρκτη. τα οποία δεν ξεπερνούν τις 3000.Χ. καταργώντας μελωδίες που είναι προϊόντα τοπικών παραδόσεων.com/watch? v=gC1jJC3aBLQ&feature=related Gloria http://www.Χ. Του Γρηγοριανού Μέλους είχε προηγηθεί το Αμβροσιανό Μέλος (4ος αιώνας) .. προσπαθώντας να βάλει τάξη στην αναρχία των ύμνων που χρησιμοποιούσε η Δυτική Εκκλησία. επίσκοπος Μιλάνου. διετέλεσε ανώτατος υπάλληλος στην κρατική ιεραρχία. έγινε μοναχός και διετέλεσε Πάπας την περίοδο 590604 μ. Με δική του πρωτοβουλία άρχισε το 594 ο εκχριστιανισμός της Μεγάλης Βρετανίας.youtube. από ελάχιστα ευρήματα που έχουν διασωθεί. καθώς και από περιγραφές οργάνων στην αρχαία ελληνική γραμματεία)]. Στο τέλος του 6ου αιώνα ο Πάπας Γρηγόριος αναθεώρησε και πάλι το σύνολο των 7 . Γρηγοριανό μέλος Puer natus est nobis http://www.

Η μουσική μπορεί να αλλάζει και στα δύο. Credo. Πριν την εκλογή του. ανάλογα με τη μέρα κατά την οποία ψάλλονται τα εν λόγω μέλη. κυριαρχεί βασικά μία μελωδική γραμμή (Μία μελωδία = Μια «φωνή» = Μονοφωνία). τα μέρη της Proprium Missae στα οποία επικρατεί το Γρηγοριανό μέλος είναι τα εξής: Introitus. στο μέρος δηλαδή της Λειτουργίας. όταν βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη. Communio. μελέτησε την ελληνική μουσική. Καθώς η ανεξέλεγκτη εισαγωγή νέων ύμνων. Σε γιορτές για παράδειγμα η μουσική είναι πιο επίσημη. Στη μονοφωνία η ίδια ακριβώς μελωδία τραγουδιέται από έναν ή περισσότερους εκτελεστές ταυτόχρονα. Alleluia. β. Στα κείμενα τόσο της Proprium Missae όσο και της Ordinarium Missae αντιστοιχούν συγκεκριμένες μελωδίες. Oratio. Graduale. Αυτό που αλλάζει στο Proprium Missae και παραμένει σταθερό στο Ordinarium Missae είναι το κείμενο. ο Πάπας Γρηγόριος αποφάσισε ν' αντιδράσει. κωδικοποίησε τους ύμνους της Λειτουργίας. Agnus Dei και Ite Μissa Εst. χωρίς κανονικό μέτρο. το σύνολο των ύμνων που θεωρήθηκαν κατάλληλοι για τη λειτουργική μουσική της Δυτικής Εκκλησίας ονομάστηκε Γρηγοριανό Μέλος και την εξάπλωση του ανέλαβαν οι Βενεδικτίνοι μοναχοί. αλλά ακολουθεί το ρυθμό των λέξεων. οι οποίες πολύ συχνά είναι από τη Βίβλο και ιδίως από τους Ψαλμούς. τα μέλη που αφορούν στο Ordinarium Missae. οπότε τα μέλη ακολουθούνται από πλούσια μελίσματα. σύμφωνα με το εορτολόγιο της Ρωμαϊκής Καθολικής Εκκλησίας και όρισε αυτούς που θα έπρεπε να ψάλλονται σε όλες τις εκκλησίες. Από το όνομα του. Έτσι. τα οποία προκύπτουν ανάλογα με την περίσταση και τις θρησκευτικές εορτές. στο μέρος δηλαδή στο οποίο εντάσσονται τα σταθερά και αμετάβλητα μέρη της Λειτουργίας. Στη Μονοφωνία. Offertorium. με εναλλαγή σολίστ και χορωδίας ή και με εναλλαγή ημιχορίων.μελωδιών που χρησιμοποιούσε η Καθολική Εκκλησία και καθόρισε ποιες ακριβώς μελωδίες θα ψάλλονται και σε ποιο σημείο της λειτουργίας. σε μουσική γνωστών λαϊκών τραγουδιών. ο Γρηγόριος . Συγκεκριμένα. στο οποίο εντάσσονται τα μεταβλητά μέρη της. δηλαδή τα Kyrie. δημιουργούσε ανομοιομορφία στο τυπικό και εντύπωση διάσπασης στις εκκλησίες της Ευρώπης που υπάγονταν στη δικαιοδοσία του Βατικανού. Sanctus. τα μέλη που αφορούν στο Proprium Missae. Η μουσική του «Γρηγοριανού Μέλους» είναι μονοφωνική. Τα Γρηγοριανά μέλη μπορούμε να τα εντάξουμε σε δύο κατηγορίες: α. Το Γρηγοριανό Μέλος τραγουδιέται από χορωδία και από σολίστες. 8 . που μπορούν να είναι πλέον της μιας για κάθε κείμενο. καταρτίζοντας έτσι το τυπικό που καθόριζε το ύφος της εκκλησιαστικής μουσικής. Gloria.

Victimae Paschali Laudes http://www. Με τον επανακαθορισμό της Καθολικής Εκκλησίας. Στη συνέχεια η sequentia ανεξαρτητοποιήθηκε από το Jubilus και έγινε αυτόνομο μέλος με νέους στίχους. συγκεκριμένα με στίχους ενός ύμνου. οι sequentiae ήταν ένα βοήθημα για τη συγκράτηση από μνήμης των μεγάλων μελισμάτων του Alleluia. δηλαδή ΑΑ. Lauda Sion Salvatorem d. Dies irae e.4. Οι sequentiae διευρύνουν ουσιαστικά μαζί με τους tropus (βλέπε κατωτέρω) το ρεπερτόριο του γρηγοριανού μέλους. Οι πέντε sequentiae που ψάλλονται σήμερα στην καθολική λειτουργία είναι οι εξής: α. συνέπεια της σύνδεσής της με το Jubilus.youtube. λόγω του ότι συνδέεται με το Jubilus. εξελίχτηκε σε υποχρεωτική ομοιοκαταληξία του ποιητικόυ κειμένου. μοναχό της μονής Sankt Gallen (9ος/10ος αιώνας). Η παρήχηση του α. Κατά τον Notker Balbulus. Veni Sancte Spiritus c. Sequentia Η sequentia ήταν αρχικά ένας τρόπος ανάπτυξης του Jubilus. (Προφανώς λοιπόν η μελοποίηση στη sequentia είναι συλλαβική).com/watch? v=nWmFDlCgKwM&feature=related b. ΒΒ. όπως αυτός έγινε από τη Σύνοδο του Τριδέντου (1545-1563). Διακρίνονται για έντονη διαφοροποίηση σε διάφορες τοπικές παραδόσεις και δεν είναι αυστηρά λειτουργικά μέλη. στις οποίες προστέθηκε αργότερα (1727) και μία πέμπτη. εμφανίζεται στην εκκλησία. Στην πρώιμη μορφή της επομένως η sequentia είναι ένα είδος φωνητικής μουσικής. ΓΓ… . το οποίο περιλαμβάνει θρησκευτικό κείμενο και. καταργούνται όλες οι sequentiae εκτός από τέσσερις. του μελίσματος που υπάρχει πάνω στην τελευταία συλλαβή του Alleluia. Stabat Mater 9 . έστω κι αν αυτή δε γινόταν πια υποχρεωτικά σε α. Ψάλλονται σε μεγάλες εκκλησίες και σε γιορτές ως σημεία επισημότητας της τελούμενης λειτουργίας. Η τελική μορφή της sequentia το 13ο αιώνα συνδέεται με ένα είδος ύμνου σε στροφική μορφή με επαναλαμβανόμενη μελωδία ανά δύο στίχους.

η οποία υπό ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να είναι συνώνυμη με μια λέξη. και η vox organalis. Η πρώτη μορφή organum είναι αυτή κατά την οποία η vox principalis.. τραγουδά ένα μέλος.5. Organum Το organum είναι η πρώτη μορφή πολυφωνίας. 10 . Τρόποι προσαρμογής. που αναπτύχθηκαν την ίδια χρονική περίοδο.com/watch?v=nwLJlT20vOw Tropus λέγεται η διεύρυνση λειτουργικών μελών με προσθήκες ή υποκαταστάσεις που δεν ανήκουν στα επίσημα κωδικοποιημένα από την επίσημη Εκκλησία λειτουργικά κείμενα και μέλη. Στους εν λόγω τρόπους προστίθενται κείμενα σε μελίσματα. Το organum καταγράφεται στο Musica Encheriadis. μετατρέπεται επομένως ένα μέλισμα σε συλλαβικό μέλος b. όπως φαίνεται στο παράδειγμα b κατωτέρω. η φωνή που συνοδεύει. το οποίο χρονολογείται περί το 850-900 μ. Τα τρία βασικά είδη τρόπων είναι τα εξής: a. ακολουθεί τη vocem principalem κατά πέμπτες ή τέταρτες παράλληλες. όπως και οι sequentiae. Tropus Tropo e introit del giorno di pasqua http://www. η οξύτερη φωνή. καταργήθηκαν με τη Σύνοδο του Τριδέντου. Τρόποι υποκατάστασης. ένα θεωρητικό σύγγραμμα μουσικής. Σημαίνει μια γλωσσική έκφραση. Τρόποι ανάπτυξης. Ο όρος tropus προέρχεται από τη ρητορική. Για την απόδοση πλούσιου ηχοχρώματος οι μουσικοί της εποχής διπλασιάζουν την vocem principalem κατά μια οκτάβα χαμηλότερα και τη vocem organalem κατά μια οκτάβα ψηλότερα.Χ.youtube. Πρόκειται για τρόπους προστίθεται νέα μουσική χωρίς προσθήκη κειμένου στους οποίους Οι τρόποι. αγνώστου συγγραφέως. 6. Στους τρόπους μελωδικά σχήματα με νέα κείμενα αυτούς αναπτύσσονται νέα c.

Μια εξελιγμένη μορφή του ανωτέρω organum είναι αυτή κατά την οποία η vox organalis συνοδεύει την vocem principalem κατά τέταρτες παράλληλες. 11 . με τον περιορισμό να μη βρίσκεται η vox organalis κάτω από τη βάση του εξαχόρδου στο οποίο ανήκει το τμήμα της μελωδίας που μελοποιείται. Στην περίπτωση αυτή η vox organalis κρατάει ισοκράτη. ο φθόγγος του οποίου είναι η βάση του εξαχόρδου στο οποίο ανήκει το συγκεκριμένο τμήμα της μελωδίας.

τουβέροι. 7. Comtessa de Dia (τέλος 12ου/αρχές 13ου αιώνα).youtube.com/watch?v=Pklf2gJUX7Y 12 . minnesanger Α. Τροβαδούροι. A chantar ( τραγούδι τροβαδούρων) http://www. το orgamum γίνεται πιο ελεύθερο. Οι νότες της vocis organalis απέχουν από τις νότες της vocis principalis που συνοδεύουν διάστημα 8ης.Περί το 1000 μ. 5ης ή 4ης κατά το κατωτέρω παράδειγμα.Χ.

Adam de la Halle (1240?-1288).youtube.Β. Robins m’ aime http://www.youtube.com/watch?v=h7ncJV30610&feature=related Γ.com/watch?v=uSUbDjFEFJg 13 .Nû alrêst lebe ich mir werde (minnelied) http://www. Walter von der Vogelweide (1170-1230) .

νότια του Λίγηρα ποταμού και ιδιαίτερα στην Προβηγκία. Η ονομασία τους προήλθε από το ρήμα trouvar-trobar. είναι οι Minnesanger (Ερωτοτραγουδιστές). δηλαδή βρίσκω. Η διάκριση αυτή οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός πως οι τροβαδούροι ζούσαν στη Νότια Γαλλία. που έζησαν γύρω στον 11ο αιώνα στη Μεσημβρινή Γαλλία. κυρίως ιππότες. Perotin) ii. εξιστορώντας συχνά τις πολεμικές εκστρατείες της εποχής.-μέσα του 13ου αι. Εμφανίζονται το 13ο αιώνα και οι επιρροές τους καθώς και τα θέματά τους είναι παρόμοια.Χ.1300 μ.) i. η οποία ήταν λιγότερο εκτεθειμένη σε επιδρομές και χαρακτηριζόταν εν γένει από ένα περισσότερο εκλεπτυσμένο πολιτισμό. που έγραψε με τέχνη ένα είδος μουσικής που λεγόταν Παιχνίδια (τραγουδιστοί διάλογοι που σχολιάζουν ευχάριστα κάποιο ερωτικό επεισόδιο) καθώς και πολλά άλλα έργα. τον πρώτο και το δεύτερο κώδικα του Wolfenbuttel και τον κώδικα της Μαδρίτης. Το 14ο αιώνα. λυρικοί ποιητές και μουσικοί. Τόσο οι τροβαδούροι όσο και οι τρουβέροι αποτελούν απογόνους των αρχαίων ραψωδών ή των μεταγενέστερων τους βάρδων. οι Ερωτοτραγουδιστές παρακμάζουν και στη θέση τους εμφανίζονται οι Αρχιτραγουδιστές. Motetus Το έργο της Σχολής της Notre Dame διασώζεται κυρίως σε τέσσερις μουσικούς κώδικες της εποχής: τον κώδικα της Φλωρεντίας. επινοώ μια καινούρια μουσική. Τα τραγούδια των τροβαδούρων ήταν κατά κύριο λόγο λυρικά. Το είδος αυτό (και των δύο) κυριάρχησε περίπου από το 1000 . ενώ τα αντίστοιχα των τρουβέρων διακρίνονταν για τον επικό χαρακτήρα τους. Σχολή της Παναγίας των Παρισίων (μέσα του 12ουαι. Οι αντίστοιχοι των Τροβαδούρων στη Γερμανία. οι οποίοι ανήκουν στην αστική τάξη και ιδρύουν σχολές μουσικής που λειτουργούν με κανονισμούς και ιεραρχία. Organum (Leonin. εφευρίσκω. Διάσημος και σημαντικός Τρουβέρος ήταν ο Adam de la Halle(1240?-1288). Conductus iii. Τρουβέροι λέγονται οι αντίστοιχοι Γάλλοι μουσικοί που έζησαν όμως στη Βόρεια Γαλλία. τραγουδιστές.Οι τροβαδούροι ήταν ευγενείς και μορφωμένοι. Οι δύο 14 . 8. γνωστός με το παρατσούκλι "Ο καμπούρης του Αρράς".

Κάθε organum αποτελείται από τμήματα που αντιστοιχούν σε λέξεις ή ομάδες λέξεων. Leonin. Τα ονόματα του Leonin και του Perotin συνδέονται με το organum της σχολής της Notre Dame. όπως συνέβαινε στο organum purum του δίφωνου organum. του Leonin και του Perotin. έζησε στη Γαλλία και αναφέρει τα ονόματα δύο «αρχιψαλτών». Τα organa του Perotin (τέλος 12ου αι. Τα τμήματα αυτά λέγονται clausulae. που κινείται μελισματικά επί του tenor. η οποία τραγουδά συνήθως ένα γρηγοριανό μέλος. Έτσι οι φωνές duplum.) και της γενιάς του είναι τρίφωνα και τετράφωνα. triplum και quadruplum απέκτησαν υποχρεωτικά σταθερή ρυθμική διαμόρφωση. Η χαμηλότερη φωνή. Άγγλος κληρικός που έζησε πιθανότατα πριν το τέλος του 13ου αιώνα και μετά το 1272. ενώ πιθανολογείται ότι υπήρξε μαθητής του δεύτερου.youtube. Κινούνται σε περιορισμένη έκταση για ψηλές ανδρικές φωνές. Οι τέσσερις αυτοί κώδικες έχουν σχεδόν το ίδιο περιεχόμενο κα αποτελούν τη σπουδαιότερη πρακτική πηγή για το ρεπερτόριο της Σχολής της Notre Dame. 1150-1201) είναι δίφωνα. Ο Perotin είναι νεότερος κατά μια γενιά από τον Leonin.αρχές 13ου αι. ονομάζεται discantus ή duplum. Viderunt omnes http://www. ονομάζεται tenor ή cantus. το οποίο είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από το organum που παρουσιάσαμε ανωτέρω. Από αυτό προκύπτει η ανάγκη ακριβούς ρυθμικής διαμόρφωσης των φωνών.πρώτοι χρονολογούνται περί τα μέσα του 13ου αιώνα και οι δύο τελευταίοι περί τα τέλη του 13ου αιώνα. διότι δεν ήταν δυνατή πια η παρακολούθηση δύο ελεύθερα κινούμενων φωνών από τον tenor. Ο Ανώνυμος IV του Coussemaker είναι η μοναδική ίσως θεωρητική πηγή για τη σχολή της Παναγίας των Παρισίων.com/watch?v=gtkmnhnHWhw 15 . Ο συγγραφέας του. Τα organa του Leonin (περ. Η οξύτερη φωνή.

είτε κάποια γνωστή κοσμική μελωδία της εποχής.youtube. Ο tenor είτε είναι μια νέα δημιουργία. τρεις και τέσσερις φωνές.com/watch? Conductus-conducti. Οι conducti διακρίνονται σε δύο είδη: Οι απλοί conducti. στη μέση και στο τέλος του στίχου. με συλλαβική υφή σε όλες τις φωνές και στροφική μορφή ii. που έχουν μελίσματα κυρίως στο triplum. Δεν έχουν σχέση με τη λειτουργική ούτε με τη θρησκευτική μουσική και ποίηση. i. ιδιαίτερα στην αρχή. Τα θέματα των σχετικών κειμένων είναι παρμένα από την κοινωνική ζωή της εποχής και από πολιτικά γεγονότα. 16 . Πρόκειται για λατινικά στροφικά ποιήματα σε πολυφωνική επεξεργασία για δύο. Οι διανθισμένοι conducti.Perotin. Viderunt omnes v=gjyAYtUwKfk&feature=related http://www.

Το μοτέτο μπορεί να είναι τρίφωνο και τετράφωνο. στο οποίο. ενώ οι υπόλοιπες φωνές ένα οποιοδήποτε κείμενο.youtube. Factum est salutare 17 .Ο conductus της σχολής της Notre Dame έχει στενή σχέση με το σύγχρονό του κοσμικό τραγούδι όσον αφορά το ύφος του. κατά τις τελευταίες δεκαετίες της σχολής της Παναγίας των Παρισίων. Ο tenor τραγουδά οπωσδήποτε ένα θρησκευτικό κείμενο.com/watch?v=Q3Oang-dKU0 Μοτέτο της Σχολής της Notre Dame: Πρόκειται για ένα νέο είδος σύνθεσης. Ave virgo virginum http://www. και η duplum ένα άλλο κείμενο σε λατινική ή σπανιότερα καθομιλούμενη γλώσσα. το οποίο είναι διαφορετικό για κάθε φωνή. ο tenor τραγουδάει ένα θρησκευτικό κείμενο σε λατινική γλώσσα.

Fole acostumance/Dominus 18 .

Η μουσική της artis antiquis σηματοδοτεί τα νέα γνωρίσματα της πολυφωνικής μουσικής που καθιστούν αναγκαία τη διάκρισή της από τη μουσική της Σχολής της Παναγίας των Παρισίων. τα οποία ήταν απαγκιστρωμένα από την εκκλησιαστική μουσική. στο οποίο εκτελεστές και ακροατές είναι τα ίδια πρόσωπα. πέραν της λατινικής. μια που το μοτέτο κυριαρχεί εκείνη την εποχή στη Γαλλία. Adam de la Halle. Σημαντικός συνθέτης της artis antiquis. Η θεματολογία των μοτέτων αρύεται από την κοινωνική ζωή.com/watch?v=gYvUKjc0sDk 19 . Κατά την εποχή της artis antiquis στο μοτέτο.youtube. Το μοτέτο είναι ένα είδος μουσικής για μορφωμένους. Ars Antiqua Ο όρος Ars Antiqua χρησιμοποιήθηκε από το μουσικοθεωρητικό Ιάκωβο της Λιέγης περί το 1330 στο σύγγραμμά του Speculum Μusicae (Καθρέπτης της Μουσικής).9. και σημείο αναφοράς της εποχής είναι ο συνθέτης μοτέτων Adam de la Halle. Την εποχή της artis antiquis αναπτύσσονται νέα πολυφωνικά είδη κοσμικής μουσικής. αξιοποιείται όλο και περισσότερο η καθομιλούμενη γλώσσα. Τέτοια γνωρίσματα είναι η εξαφάνιση του organum και η βαθμιαία ανάδειξη του μοτέτου σε κυρίαρχο είδος πολυφωνικής μουσικής σύνθεσης. comment porroie/omnes http://www. ιδιαίτερα η γαλλική. De ma dame vient/Dieus. Αφορά στη μουσική που γράφτηκε περί το δεύτερο μισό του 13ου αιώνα με αρχές του 14ου αιώνα.

http://www. Αντιπροσωπευτικό κομμάτι της αγγλικής μουσικής εκείνης της εποχής είναι ο κανόνας sumer is icumen in.Την εποχή της artis antiquis εμφανίζεται στην Αγγλία ο κανόνας.com/watch?v=GJvF9xucG90 20 .youtube.

Cantigas de Santa Maria (περ. και διατηρούνται σε τέσσερα χειρόγραφα.10. Ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή την περίοδο κατά την οποία γράφτηκαν. Ο βασιλιάς Alfonso el Sabio της Καστίλης υποστήριξε τη 21 . δεν εκτελούντο μέσα στους ναούς. αν και έχουν θρησκευτικό θέμα. Τα τραγούδια αυτά. 1270-1290) Πρόκειται για μια συλλογή με πάνω από 400 τραγούδια (cantigas) αφιερωμένα στην Παναγία.

σύνθεση των εν λόγω τραγουδιών. Non sofre Santa maria (cantiga 159) http://www. το οποίο χρονολογείται περί το τέλος του 14ου και τις αρχές του 15ου αιώνα. La Quarte estampie royal (αρχές 13ου αι.)http://www.youtube. Συνεπώς λίγα στοιχεία από την οργανική μουσική του Μεσαίωνα μας έχουν διασωθεί.com/watch? v=dyrGsG46Gcw 11. Μεταξύ αυτών το χειρόγραφο “Le manuscrit du roi”. είτε ήταν αυτοσχεδιαστική. ενώ λέγεται ότι ο ίδιος είχε γράψει κάποιες μελωδίες και κάποιους στίχους. Βρίσκεται στη Βρετανική βιβλιοθήκη και είναι κωδικοποιημένο ως “Add. το οποίο βρίσκεται σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Παρισιού. που σημαίνει «πηδάω». Παρότι η μουσική του χορού διασώζεται.youtube.youtube. εν τούτοις δεν έχουμε πληροφορίες για τους βηματισμούς του χορού.com/watch?v=e8aQm3SoyI4 Το Saltarello είναι ένας χορός. και το οποίο κατά πάσα πιθανότατα έλαβε σάρκα και οστά κατά παραγγελία και επιθυμία του Γουλιέλμου του Βιλεαρδουίνου. Τα τελευταία saltarelli τα οποία βρίσκονται στο εν λόγω χειρόγραφο έχουν τη δομή της estampie. Saltarello http://www. Η κύρια πηγή για τη μουσική του Ιταλικού μεσαιωνικού saltarello είναι το χειρόγραφο της Τοσκάνης. δείγματα γραφής του οποίου έχουμε τον 13 ο αιώνα και συγκεκριμένα στην περιοχή της Νάπολης. 29987”. Πιθανότατα η ετυμολογία του προέρχεται από το Ιταλικό ρήμα “saltare”.com/watch? v=u_fvtnUzaUg 22 . Οργανική μουσική του Μεσαίωνα Η οργανική μουσική του Μεσαίωνα είτε παιζόταν από μνήμης.

και η ballata. Χαρακτηριστικά είδη σύνθεσης του Trecento είναι το μαδριγάλι. Υφολογικά. 12. καθώς και την εμφάνιση της cantilenas. μια περίοδο που ξεκινά περί το 1330 και καταλήγει το 1390 περίπου. Στα έργα που εντάσσονται χρονικά και υφολογικά στην artem novam διακρίνουμε το μοτέτο σε μια πιο εξελιγμένη μορφή από αυτή του μοτέτου της artis antiquis.Ars nova. Ο όρος Ars Nova αφορά στην εποχή της ιστορίας της μουσικής που αναφέρεται γενικά στη μουσική του 14ου αιώνα. το καταγεγραμμένο έργο των οποίων περιλαμβάνει πολυφωνικά κομμάτια λόγιας κοσμικής μουσικής.Η estampie είναι ένας χορός σε γρήγορο τρίσημο μέτρο. το ύφος των οποίων αρχίζει σιγά-σιγά να διαφοροποιείται από αυτό της θρησκευτικής μουσικής. αναφερόμενοι στη μουσική του Trecento εστιαζόμαστε στη μουσική που γράφτηκε στην Ιταλία την περίοδο αυτή. αντίστοιχη της Chasse της artis novis. Η μουσική του Trecento σημαίνει τη μουσική του 14ου αιώνα. η Caccia. και ειδικότερα στη μουσική που γράφτηκε στη Γαλλία κατά το 14ο αιώνα. Οι φράσεις παίζονται δύο φορές. ωστόσο τη δεύτερη φορά αλλάζει η κατάληξη της φράσεως. Κατά την περίοδο αυτή εμφανίζονται συνθέτες. 23 .

Οι formes fixes αξιοποιούνται μέχρι το τέλος του 15ου αιώνα. Η δεύτερη και η τρίτη στροφή μελοποιούνται με τη μελωδία Β. Ο λόγος για τη ballade. Η εν λόγω δομή έχει επίδραση και στη σύνθεση της μουσικής κατά τη μελοποίηση ποιημάτων σε μορφή virelai. Συνήθως στην πρώτη στροφή. Σχετικές με τις formes fixes στην Ιταλία του 14ου αιώνα είναι το μαδριγάλι και αργότερα η ballata και η barzelletta. Η επίδρασή τους ωστόσο. στα οποία υπάρχει διαδοχή couple-refrain. η οποία είναι τετράστιχη. Η μελοποίηση έχει τη δομή ΑΒΒΑ. Το virelai μοιάζει με το rondeau.youtube. Κάθε στροφή περιλαμβάνει δύο στίχους σε ομοιοκαταληξία. εξακολουθεί να λαμβάνει χώρα και αργότερα. το rondeau και το virelai. και ιδιαίτερα της μορφής του rondeau.Forme fixe. τη μελωδία Α. Sus une fontayne (virelai) http://www. ομοιοκαταληκτούν ο πρώτος με τον τέταρτο στίχο και ο δεύτερος με τον τρίτο.com/watch?v=M1xnI8MxOmE 24 . Johannes Ciconia. Κομμάτια με τις ανωτέρω δομές γράφτηκαν το 13ο αιώνα. Μια πηγή του 15ου αιώνα παρουσιάζει το Philippe de Vintry ως το θεμελιωτή αυτών των δομών ενώ σημαντικός συνθέτης κομματιών σε formes fixes είναι ο Guillaume de Machaut. ενώ στην Ισπανία του 13ου αιώνα η cantiga και αργότερα η cancion και το villancivo. Περιλαμβάνει ποιητικές μορφές (φόρμες) που έλαβαν χώρα στη Γαλλία τον 14ο και τον 15ο αιώνα. Στο κομμάτι που παρουσιάζουμε κατωτέρω η πρώτη και η τέταρτη στροφή του κειμένου μελοποιούνται με την ίδια μελωδία. Οι τρεις αυτές φόρμες αποτέλεσαν παράλληλα δομές μουσικών κομματιών (τραγουδιών συγκεκριμένα).

δύο ή τρεις φωνές. ήταν συλλαβική (όπως περίπου ο conductus). Από το 1350 και μετά η ballata είναι κατά κύριο λόγο δίφωνη ή τρίφωνη. 25 . για μία.Σημαντικοί συνθέτες που έγραψαν σε μορφή virelai είναι οι Guillaume de Machaut (1300-1377). έχουσα επιρροές από τη γαλλική μουσική και ιδίως από την cantilena. Η ιταλική ballata έχει την ίδια δομή με το virelai. και ο Guillaume Dufay (περ. μέχρι το 1350 περίπου. 1400-1474). Αρχικά.

com/watch?v=ajYyTB4urWw 14. Μαδριγάλι (14ος αιώνας) Το μαδριγάλι του 14ου αιώνα είναι ένα στροφικό τραγούδι με δύο στροφές και refrain.Francesco Landini. Οι στίχοι είναι ενδεκασύλλαβοι.youtube. ενώ η δομή των ποιημάτων συνδέεται με δύο ή τρία τρίστιχα ακολουθούμενα από ομοιοκατάληκτα δίστιχα. Οι δύο στροφές έχουν την ίδια μουσική και το refrain διαφορετική. 26 . Giovanni da Firenze .Caccia Η caccia είναι μια τρίφωνη κατά κανόνα σύνθεση με τις δύο ψηλότερες φωνές σε διαρκή κίνηση με μιμήσεις και την τρίτη φωνή οργανική σε μεγαλύτερες ρυθμικές αξίες. Αρχικά το μαδριγάλι ήταν δίφωνο. ερωτικό. Τα ποιητικά κείμενα των μαδριγαλιών έχουν ποιμενικό. κωμικό ή σκωπτικό-σατιρικό περιεχόμενο. και ανήκουν σε καταξιωμένους ποιητές της εποχής.Appress' un fiume (madrigal) (παρτιτούρα) http://www. αργότερα έγινε τρίφωνο.com/watch?v=vzloIi9UtVU 13.youtube. ενώ ιδιαίτερο βάρος έχουν οι ψηλότερες φωνές. Ο τενόρος είναι ελεύθερη σύνθεση χωρίς ισορυθμία. και πάντα σε υφή καντιλένας. Non avra ma pieta (ballata) ( περίπου 1375-1400) http://www.

Ο όρος “ cantilena” εμφανίζεται το 15ο αιώνα στο σύγγραμμα “Liber de arte contrapuncti”του Tinctoris. 1320-περ. Η καντιλένα είναι ένα είδος κοσμικού τραγουδιού. Tosto che l’ alba (μέσα 14ου αιώνα) http://www. Ως δομή. 1362). στο οποίο η οξύτερη φωνή επικρατεί και οι υπόλοιπες (συνήθως δύο) συνοδεύουν. Κατά την εξέλιξη της εν 27 . η cantilena συνδέεται με την artem novam.Cherardello da Firenze (περ.youtube.com/watch?v=AnRABWZ_1FE 15.

Από το 1410 έως το 1420 τον βρίσκουμε στο Cambrai με την ιδιότητα του χορωδού. Το 1427 χειροτονείται ιερέας στη Μπολόνια. Πρώτη γενιά Γαλλοφλαμανδικής Σχολής Giullame Dufay (περ. Η Γαλλοφλαμανδική Σχολή (14501520) 16. Από το 1426 έως το 1428 επιστρέφει στο Cambrai. η Lille. Γαλλικής και Αγγλικής μουσικής. 15 ος Οι νέες τάσεις στη μουσική κατά το 15ο αιώνα κυοφορούνται σε αστικά κέντρα της Βορειοανατολικής Γαλλίας. Από το 1363 ως το 1477 οι δούκες της Βουργουνδίας επεξέτειναν την κυριαρχία τους σε όλες σχεδόν τις πλούσιες επαρχίες των Κάτω Χωρών περιλαμβάνοντας στην επικράτειά τους πόλεις όπως οι Βρυξέλλες. Από το 1428 μέχρι το 1433 εργάζεται στη Ρώμη στην υπηρεσία του Πάπα Μαρτίνου του 5ου και στη συνέχεια υπό τον Πάπα Ευγένιο τον 4ο. Ο μουσικός πολιτισμός που αναπτύσσεται στο Δουκάτο της Βουργουνδίας αποτελεί κυρίαρχη διεθνή έκφραση της ευρωπαϊκής μουσικής και μάλιστα για πολλά χρόνια. Γεννήθηκε στο Cambrai. Το στυλ που υπαγορεύει η Γαλλοφλαμανδική σχολή είναι ένα διεθνές στυλ.λόγω δομής το 15ο αιώνα η μορφή της cantilena εμφανίζεται τόσο σε κομμάτια κοσμικής όσο και εκκλησιαστικής μουσικής. οι οποίοι εργάζονται ως μέλη χορωδίας.. Εκείνη την περίοδο αναπτύσσεται στη Βουργουνδία ένας πολιτισμός με έντονα χαρακτηριστικά της Αναγέννησης. ως εκτελεστές οργάνων και ως συνθέτες σε κάποια εκκλησία ή σε κάποιον προύχοντα. το Cambrai κ. Τα επόμενα έξι χρόνια εργάζεται στην αυλή των Malatesta στο Rimini της ιταλίας. Μεταξύ 28 . όπου και δέχεται αγγλικές επιδράσεις στη μουσική του. Γύρω στο 1500 εμφανίζονται οι πρώτοι «επαγγελματίες μουσικοί».α. αιώνας. του Βελγίου και της Ολλανδίας με κέντρο την αυλή του Δουκάτου της Βουργουνδίας. 1400-1474) Ο Dufay είναι ο σημαντικότερος από τους συνθέτες της πρώτης γενιάς της Γαλλοφλαμανδικής Σχολής και η επίδραση του έργου του υπήρξε καθοριστική. το οποίο αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη της Ιταλικής.

μεταξύ των οποίων 45 μοτέτα. Διασώζεται μεγάλος αριθμός έργων του. το τετράφωνο μοτέτο “O tres piteux” και οι λειτουργίες “Se la face ay pale”.com/watch? v=ZiXcj55yrMA&playnext=1&list=PLB74AE2AF9DF7A569&index=1 29 . εννέα λειτουργίες.com/watch?v=MuJLAZf5nxE Guillame Du Fay. “Sine nomine” και “L’ home arme”. και τέλος περίπου ογδόντα κοσμικές φωνητικές συνθέσεις διαφόρων ειδών (Rondeau. Ballade) σε γαλλική γλώσσα. Τα κοσμικά έργα αυτά είναι κατά κανόνα τρίφωνα. Στη Σαβοΐα θα παραμείνει μέχρι το 1444 με ένα διάλειμμα δύο ετών (14351437). Ενδεικτικά έργα του: το μοτέτο “Nuper rosarum flores”.του 1433 και του 1435 βρίσκεται στην υπηρεσία του Δούκα της Σαβοΐας. μεταξύ αυτών ύμνοι. Gloria http://www. χρονικό διάστημα στο οποίο βρίσκεται στη Φλωρεντία και στη Μπολόνια. Από το 1446 περίπου και μέχρι το τέλος της ζωής του εγκαθίσταται στο Cambrai. πολλές συνθέσεις πάνω σε μέρη της Ακολουθίας των Ωρών. Virelai.youtube. Missa se la face ay pale. sequentiae και πέντε Magnificant. πολλές συνθέσεις σε μεμονωμένα μέρη του Ordinarium Missae. Guillame Du Fay. se la face ay pale (ballade) http://www.youtube.

30 .

31 .

Τα έργα του σώζονται σχεδόν αποκλειστικά σε πηγές ηπειρωτικής προέλευσης. Φαίνεται ότι εργάστηκε στην υπηρεσία του Δούκα του Bedford. Ένα σημαντικό θεωρητικό εγχειρίδιο στο οποίο αναφέρεται ο Dunstable είναι αυτό του Tinctoris.John Dunstable (1380/1390-1453) Για τη ζωή του Dunstable γνωρίζουμε ελάχιστα. Πέθανε όμως στην Αγγλία. αδελφού του Άγγλου βασιλιά Ερρίκου του 5ου. Πιθανότατα να έζησε αρκετό καιρό στη Γαλλία κατά την τελευταία φάση του Εκατονταετούς πολέμου. ενώ σε διάφορα συγγράμματα της εποχής υπογραμμίζεται η σημασία του Dunstable στην αγγλική μουσική. 32 .

John Dunstable. Είναι η εποχή κατά την οποία είναι εμφανής η αποδέσμευση από την ισορυθμία.com/watch?v=EqRZ22mYjCg Gilles Binchois (περίπου 1400-1460) Ο Binchois ήταν αρχικά στρατιώτης και αργότερα κληρικός και μουσικός στην υπηρεσία της βουργουνδικής αυλής. Συνέθεσε έργα θρησκευτικής μουσικής και γαλλικά chansons.youtube. ενώ οι συγκοπές εμφανίζονται διακριτικά. ιδίως στην κοσμική μουσική. ενώ οι άλλες φωνές να έχουν συνοδευτικό ρόλο.O Dunstable γράφει τρίφωνα έργα με το cantus firmus στον τενόρο.youtube. Γενικά.com/watch?v=XABeCWuig1k (Rondeau) 33 . Gilles Binchois. από εκείνη την εποχή σκοπός των συνθετών είναι η σύνθεση φωνητικών έργων στα οποία να ρέει η μελωδία. Τα κοσμικά τραγούδια είναι γραμμένα σε τρίσημο ρυθμό. ρέουσα μελωδία. De plus en plus http://www. quam pulchra es (motet ή cantilena) http://www.

Κατάγεται από την Ανατολική Φλάνδρα. Χαρακτηριστικά: 1. Λουδοβίκο τον 11ο. Από τα έργα στου σώζονται 13 λειτουργίες (τρεις τρίφωνες και επτά τετράφωνες). και Κάρολο τον 8ο. 34 . Οι μελωδίες εξελίσσονται και είναι μεγαλύτερες σε έκταση. ελεύθερες διαφωνίες. Σε ανταμοιβή του δόθηκαν αξιώματα της μονής του Αγίου Μαρτίνου της πόλης Tours. Διετέλεσε μέλος εκκλησιαστικής χορωδίας στην Αμβέρσα και ίσως υπήρξε μαθητής του Binchois. Είναι ο πιο σημαντικός συνθέτης της δεύτερης γενιάς της Γαλλοφλαμανδικής Σχολής. επτά μοτέτα και είκοσι πέντε περίπου chansons σε διάφορες μορφές (Virelai. μεγαλύτερη χρήση μίμησης στα chanson. πιθανότατα από το χωριό Okegem κοντά στην Dendermonde. συχνές συγκοπές. 2. όπου και πιθανότατα πέθανε περί το 1494-1496.Δεύτερη γενιά Γαλλοφλαμανδικής Σχολής Johannes Ockeghem (περ. Ο tenor δεν είναι πλέον η χαμηλότερη φωνή. ένα Requiem. Rondeau). όταν ο τελευταίος ανήκε στη μουσική της βουργουνδικής αυλής του Μπρύγκε. Παρατηρείται τετραφωνία που δε συνηθιζόταν εκείνη την εποχή. Σύνθεση τετράφωνων λειτουργιών. Τουλάχιστον από το 1452 εργαζόταν στην υπηρεσία των Γάλλων βασιλέων και επί σαράντα περίπου χρόνια υπηρέτησε διαδοχικά τους βασιλείς Κάρολο τον 7ο. 1420-1494/1496).

για τρεις φωνές και μια λειτουργία “L’ home arme”. Σύμφωνα με μαρτυρίες συγχρόνων του είχει εντυπωσιακή ευκολία στη σύνθεση και μπορούσε να συνθέσει ολόκληρη λειτουργία σε μια νύχτα. Μετά το θάντατο του Καρόλου παραμένει στην υπηρεσία της κόρης του Μαρίας.Jean de Ockeghem. Χειροτονείται ιερέας στην πιθανή ιδιαίτερη πατρίδα του το 1480. Από τα διασωζόμενα έργα με το όνομά του φαίνεται ότι μπορούν να του αποδοθούν με βεβαιότητα 25 περίπου λειτουργίες. Γεννήθηκε πιθανότατα στο Bergen op Zoom της Ολλανδίας και εμφανίζεται για πρώτη φορά ως αρχιμουσικός χορωδίας στην Ουτρέχτη το 1476. Το σωζόμενο έργο του περιλαμβάνει τρίφωνα και τετράφωνα τραγούδια (περίπου 150). Πέθανε στη Φερράρα της Ιταλίας. δίνοντας την αίσθηση της συνέχειας (π. κυρίως μοτέτα. δύο φωνές κάνουν πτώση ενώ η είσοδος μιας νέας μελωδίας γίνεται κατά τη διάρκεια της πτώσης από μια τρίτη φωνή). μερικά τρίφωνα και μερικά. επτά μοτέτα για τέσσερις ή τρεις φωνές. πεντάφωνα. ιταλικό ή ολλανδικό κείμενο. Εργάστηκε ως μουσικός του μετέπειτα Δούκα της Βουργουνδίας Κάρολου του Τολμηρού. Τα περισσότερα έργα του είναι τετράφωνα. 30 περίπου μοτέτα. ένα Magnificat και περίπου 25 chansons με γαλλικό.χ. Τρίτη γενιά συνθετών Γαλλοφλαμανδικής Σχολής Jackob Obrecht (1450-1505) Ο Obrecht είναι ο συνθέτης που αναπτύσσει και εξελίσσει την τέχνη της μίμησης. στην Αμβέρασα στο Bergen op Zoom και στο Cambrai. 1492) Και ο Busnois είναι γνωστός από αναφορές του Tinctoris. συζύγου του Αρχιδούκα της Αυστρίας Μαξιμιλιανού του 1ου των Αψβούργων. Πιθανότατα γεννήθηκε στην περιοχή του Pas-de-Calais. Antoine Busnοis ( -περ. 35 . Υπηρέτησε ως αρχιμουσικός σε καθεδρικούς και άλλους ναούς στη Μπρύγκε. 2 Magnificat. Missa De plus en plus: Agnus Dei Στη μουσική του Ockeghem δεν είναι σαφής η πτώση.

youtube. Περί το 1507 τον συναντούμε στην υπηρεσία της Μαρίας της Αυστριακής. στην οποία πιθανότατα πέθανε.youtube. Josquin des Pres. Ave Maria.com/watch?v=sWabVE9YHjw (με παρτιτούρα) 17. Missa Pange lingua: paraphrase mass http://www. Από τότε και μέχρι το τέλος της ζωής του εγκαθίσταται στην πόλη Conde-sur-l’ Escaut.com/watch?v=Xt3H2uGxFLI Josquin des Pres. Στο σωζόμενο έργο του περιλαμβάνονται είκοσι έξι τετράφωνες ως εξάφωνες πλήρεις λειτουργίες. . Λούθηρος-Καλβίνος Λούθηρος (1483-1546). Από το 1503 μέχρι το 1505 τουλάχιστον εγκαθίσταται στη Φερράρα και εργάζεται ως αρχιμουσικός του δούκα Ercole d’ Este του 1ου. Ιερέας. virgo serena (motet) http://www. Μεταρρύθμιση. περιοχή της Βόρειας Γαλλίας και πιθανότατα στην ιδαιαίτερη περιοχή της πόλης Valenciennes. Στο συγκεκριμένο δούκα είναι αφιερωμένη και η γνωστή λειτουργία του “Hercules Dux Ferrariae”. Για ορισμένα χρόνια εργάζεται στην υπηρεσία διαφόρων ηγεμόνων και βασιλέων. 36 και γνώστης μουσικής.youtube. Mille regretz http://www.youtube. ηγεμόνιδος των Κάτω Χωρών. τρία Magnificat και ένα Stabat mater. η οποία κατάγεται από τον οίκο των Αψβούργων. περίπου εξήντα μοτέτα. Επίσης σώζονται περίπου 40 πολυφωνικά κοσμικά τραγούδια διαφόρων ειδών σε γαλλική και ιταλική γλώσσα. πού ήταν τότε μέρος της γαλλόφωνης επικράτειας του Δουκάτου της Βουργουνδίας. Πολλές λεπτομέρειες για τη ζωή του δεν είναι γνωστές.com/watch?v=1TavBr-ZjXc (με παρτιτούρα) http://www.com/watch?v=CP9OKRh0gaI&feature=related Josquin de Pres. Το βέβαιο είναι ότι το 1459 ήταν μέλος της χορωδίας του καθεδρικού ναού του Μιλάνου. θεολόγος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Wittenberg.Josquin des Pres (1450περ-1521περ): ξεχωρίζει για τα μοτέτα του Ο Josquin γεννήθηκε στην Πικαρδία.

«Ο άνθρωπος έρχεται στη γη για τη σωτηρία του». την οποία επαναλαμβάνει όλο το εκκλησίασμα. Εισάγεται το μονοφωνικό χορικό. Εισήγαγε νέες δομές στη λειτουργία της Λουθηρανικής Εκκλησίας: 1. το οποίο περιλαμβάνει μια απλή μελωδία. κατά συνέπεια. Πίστευε στη δύναμη της μουσικής. Μεταφράζονται γρηγοριανά μέλη με κάποιες τροποποιήσεις προκειμένου να επιτευχθεί έμμετρος στίχος. ακόμα και στο ήθος 1. Άμεση επίδραση στη Γερμανία και στις Σκανδιναβικές χώρες. Υποστήριζε ότι η λειτουργία πρέπει να γίνεται στην καθομιλουμένη γλώσσα της κάθε χώρας για να είναι πιο κατανοητή από το κοινό. Αντίθετα ο Λούθηρος πιστεύει ότι σκοπός της ανθρώπινης ύπαρξης είναι ο δρόμος προς την τελειότητα. κατά την οποία κάθε ένας από τους γνωστούς μουσικούς τρόπους διεγείρει συγκεκριμένα συναισθήματα. Πρόκειται για αξιοποίηση κοσμικών τραγουδιών κατά τη μελοποίηση εκκλησιαστικών στίχων. Ο Λούθηρος ως μουσικός ήταν τραγουδιστής. Κύρια χαρακτηριστικά της μουσικής στη Λουθηρανική Εκκλησία: 1. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πράγας (Γιάννου σελ. Στόχος του contra factum είναι να γίνουν πιο προσιτά τα μηνύματα της εκκλησίας στο κοινό.1517. 95 θέσεις του Λούθηρου. Καλβίνος: Διαφοροποιείται από το Λούθηρο. Γερμανικά θρησκευτικά τραγούδια μπαίνουν στην εκκλησία 3. 37 . Γίνεται ρήμα στις καταλήξεις των φράσεων προκειμένου να είναι αισθητή η κατάληξη μιας φράσεως. εκτελεστής φλάουτου και συνθέτης. Χουστ (Jan Hust): τέλη του 14ου αιώνα: προπομπός του Λούθηρου. Το 1415 εκτελέστηκε επειδή εξέφραζε την αντίθεσή του στο κατεστημένο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. 2. contra factum. Άλλοι άνθρωποι είναι προορισμένοι για το καλό και άλλοι για το κακό. 267). Θαύμαζε το Josquin και επηρεάστηκε απ΄ αυτόν. ο άνθρωπος έρχεται στη γη για να γίνει καλύτερος. Πιστεύει ότι ο καθένας μας έχει συγκεκριμένο χαρακτήρα. Θεωρεί ότι η λειτουργία πρέπει να είναι στην καθομιλούμενη γλώσσα 2. 1 Η έννοια του ήθους έχει τις ρίζες στην αρχαία Ελληνική θεωρία περί των τρόπων. Αντίδραση στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία.

Τα σολιστικά μέρη εναλλάσσονται με τα χορωδιακά. Το Ανθέμιο συνδέεται με το Λατινικό μοτέτο.com/watch?v=rOm1_ta4rGI Και ο Καλβίνος επιλέγει την καθομιλούμενη γλώσσα. το οποίο είναι γραμμένο σε αντιστικτικό στυλ για χορωδία a capella. Τα περισσότερα Ανθέμια αντλούν τα κείμενά τους από τη Βίβλο. Ανθέμιο.Souterliedekens: μεταφρασμένοι ψαλμοί Λούθηρος. αναπτύσσονται δύο βασικές εκκλησιαστικές μουσικές μορφές: η Λειτουργία και το Ανθέμιο. εκκλησία επέτρεπε τη μελοποίηση μόνο βιβλικών Οι πρώτες απόπειρες μετάφρασης των ψαλμών έγιναν από τον Clement Marot. το οποίο είναι γραμμένο για μία ή δύο solo φωνές με συνοδεία οργάνου ή βιόλας και χορωδία συνοδεία οργάνων. Από τη στιγμή που η Αγγλικανική Εκκλησία υιοθετεί την Αγγλική ως επίσημη γλώσσα για τις ιερές ακολουθίες. 38 . Σημαντικοί Γάλλοι συνθέτες: Claude Goudimel Loys Bourgeois 18.youtube. William Byrd Το ανθέμιο συνδέεται με το λατινικό όρο “antiphon”. Ein’ feste Burg http://www. Η ανακάλυψη της τυπογραφίας βοήθησε πολύ στην εξέλιξη και διάδοση των ψαλμών. Δύο τύποι ανθεμίων ορίζονται: το full anthem. οι οποίοι μοιράζονται στο εκκλησίασμα. αλλά ντουμπλάρεται από όργανα. Η προτεσταντική κειμένων. και το verse anthem. Γράφονται ψαλμοί στα γαλλικά. Το χορικό δεν είναι πλέον μονοφωνικό.

Το 1571 αναλαμβάνει τη θέση του αρχιμουσικού του Αγίου Πέτρου. Η αντιστικτική επεξεργασία γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνεται αντιληπτή η κάθε λέξη του κειμένου στον ακροατή.William Byrd (1540-1623) http://www. Ο Πάπας Παύλος ο 4ος.Giovanni Pierluigi da Palestrina (περ. 1525-1594) Το οικογενειακό όνομα του Palestrina ήταν Pierluigi. Η χρήση των διαφωνιών γίνεται με ιδιαίτερα προσεκτικό τρόπο. Η σταδιοδρομία του ως μουσικός εξελίσσεται σχεδόν αποκλειστικά στο πλαίσιο της εκκλησίας στη Ρώμη. μεταξύ άλλων και τον Palestrina. Αρχικά ήταν μέλος του Παπικού Παρεκκλησίου επί των ημερών του Πάπα Ιούλιου του 3ου και του Πάπα Μάρκελλου του 2ου. Το προσωνύμιο Palestrina προέρχεται από την πόλη στην οποία γεννήθηκε.youtube. Λέγεται ότι στη σύνοδο του Τριδέντου (1545-1563) την εποχή της αντιμεταρρύθμισης εισηγήθηκε ο Πάπας για άλλη μια φορά τον αναθεματισμό της πολυφωνικής μουσικής γενικότερα και της εκκλησιαστικής πολυφωνικής μουσικής ειδικότερα. Μετά από αυτό το γεγονός. ο οποίος διαδέχτηκε τον Πάπα Μάρκελλο το 1555. ώστε οι καρδινάλιοι που συμμετείχαν στη Σύνοδο να διαφωνήσουν με τον αναθεματισμό. Ο Παλεστρίνα διαμόρφωσε την εκκλησιαστική μουσική κατά τρόπο που επηρέασε και την κοσμική. Στο έργο του περιλαμβάνονται 105 λειτουργίες. Τότε παρουσίασε και εκτέλεσε ο Παλεστρίνα μία λειτουργία εξαφωνική. ο Palestrina εργάστηκε κατά καιρούς σε διάφορες θέσεις σε υπηρεσίες εκκλησιαστικής μουσικής. την οποία συνδυάζει με τη μελωδικότητα της νέας ιταλικής τέχνης του 16ου αιώνα Αποφεύγει μεγάλα διαστήματα κατά τη μελωδική κίνηση. Βασίζεται στην παράδοση της γαλλοφλαμανδικής σχολής. η οποία είχε τέτοια επιτυχία. απέλυσε όλους τους έγγαμους μουσικούς του παρεκκλησίου. μια μικρή πόλη κοντά στη Ρώμη. iii. ii. πάνω από 100 μαδριγάλια. επιμένοντας στη χρήση του μελωδικού διαστήματος δευτέρας.youtube. πάνω από 500 μοτέτα. στα οποία πετύχαινε να γίνεται αντιληπτή κάθε συλλαβή του κειμένου.com/watch?v=y28ZRYF9Q-4&feature=related 39 . Λειτουργία Πάπα Μάρκελλου Papa Marcelli http://www.com/watch?v=o47_KTPYiVQ&feature=player_embedded#! (παρτιτούρα) 19. Θεωρείται από τους σημαντικότερους εκκλησιαστικούς συνθέτες πολυφωνικών έργων. διαδεχόμενος τον Ανιμούτσια. την Palestrina. Χαρακτηριστικά της μουσικής του είναι τα εξής: i.

motetus ή duplum) και στη συνέχεια έγινε τρίφωνο (triplum) ή και τετράφωνο(quadruplum).μπαίνει μια μελωδική γραμμή η οποία αποτελείται από ένα κείμενο που κάθε συλλαβή του αντιστοιχούσε και σε ένα φθόγγο.http://www. Το μοτέτο άρχισε να γίνεται κοσμικό όταν οι προστιθέμενες φωνές (η triplum και από το 1250 και η motetus) τραγουδούσαν γαλλικό κείμενο συνήθως ερωτικού χαρακτήρα.com/watch?v=7Pp0XUU6Rmk&feature=related 20. Ως εκ τούτου. γαλλ. χρησιμοποιείτο και η γαλλική γλώσσα για την κοσμική μουσική. Το μοτέτο αρχικά ήταν δίφωνο (tenor. η τρίτη φωνή μπαίνει πάνω από τη δεύτερη διατηρώντας όμως πάντα την ανεξαρτησίας της με το διαφορετικό κείμενο. Μοτέτο (16ος αιώνας) Ο όρος μοτέτο (ιταλ. Στη βάση έχουμε τον tenor και από πάνω τοποθετείται η motetus. motet. Πάνω στο όργκανουμ οικοδομούνται όλες οι υπόλοιπες πρόσθετες φωνές με τον εξής τρόπο: στην επάνω φωνή ενός όργκανουμ –δηλαδή στον tenor. η οποία είχε χαρακτήρα ερωτικό ή ποιμενικό. Το μοτέτο είναι η σπουδαιότερη μορφή πολυφωνικής μουσικής σύνθεσης που πρωτοεμφανίζεται το 1200 μ. (13ος αιώνας). Το αποτέλεσμα ήταν «το ταυτόχρονο ξετύλιγμα τεσσάρων ανεξάρτητων μελωδιών και τεσσάρων κειμένων (σε δύο γλώσσες). Αργότερα έχουμε τα δίγλωσσα μοτέτα σε γαλλικά-λατινικά και αγγλικά-λατινικά. υποκοριστικό του mot) προέρχεται είτε από τη γαλλική λέξη mot που σημαίνει "λέξη" είτε από το λατινικό ρήμα movere που σημαίνει "κινώ". που δεν είχαν καμία σχέση μεταξύ τους».youtube.youtube. Η γλώσσα του μοτέτου ήταν αρχικά λατινική καθώς προοριζόταν για θρησκευτική χρήση.youtube. Επίσης. Είναι ένα organum (παλαιότερη φόρμα που συνίστατο από μια μελωδία γρηγοριανού μέλους που την τραγουδούσε ο tenor) στο οποίo προστίθενται νέα κείμενα.com/watch?v=ry1sQz3vQUc&feature=related http://www. Ομοίως και με την τέταρτη φωνή που έρχεται να μπει πάνω από την τρίτη τραγουδώντας πάλι διαφορετικό κείμενο.com/watch?v=0SVhGUQSq2w http://www. ενώ ταυτόχρονα ο tenor τραγουδούσε διαφορετικό κείμενο στη λατινική γλώσσα και με θρησκευτικό χαρακτήρα. Αρχικά είχαμε ταυτόχρονη συνήχηση της πρόσθετης φωνής με το διαφορετικό κείμενο και τον tenor. Σημαντικό είναι να ειπωθεί ότι το μοτέτο προέκυψε από την clausula.Χ.com/watch?v=cjehApMOOb8&feature=related http://www. mottetto. συνήθως διαφορετικά για κάθε φωνή. Γρήγορα όμως η επάνω φωνή ανεξαρτητοποιήθηκε τόσο στο κείμενο όσο και στη μελωδία από τη βασική φωνή και ονομάστηκε μοτέτο.youtube. Στη Σχολή της Notre Dame ο Περοτέν έγραψε πολλά κομμάτια οργκάνα (organum ή discantus ήταν η πρώτη και η απλούστερη μορφή πολυφωνικής 40 .

Πολλά από τα παλαιότερα μοτέτα ομοιάζουν μουσικά με την κλάουζουλα και μόνη διαφορά αποτελεί η προσθήκη του κειμένου στις πάνω φωνές. Τελικά. δηλαδή την εποχή της Ars Nova (1320-1380) το μοτέτο έχει τα εξής χαρακτηριστικά: • • • • • η κοσμική μουσική προβάλλεται και υποστηρίζεται σημαντικά μέσα από το μοτέτο. και 2 έως 4 φωνές. Τον 13ο αιώνα έως τις αρχές του 14ου αιώνα. η εξέλιξη της σημειογραφίας συμβάλει στην διάδοση του μοτέτου. 4ης) συντελώντας μια καινοτομία. «…ο όρος μοτέτο σήμαινε το έργο στο σύνολό του αλλά και η φωνή που βρισκότανε πάνω από τη βασική του tenor. δηλαδή την εποχή Ars Antiqua (1240-1310 μ. ενώ η γαλλική γλώσσα χρησιμοποιείται για μοτέτα κοσμικού χαρακτήρα έχουμε ισορρυθμία. 5ης. σημαντική φωνή είναι ο tenor που έχει μεγάλες ρυθμικές αξίες. είναι πολυφωνική μουσική.). συνδυάζεται ο λειτουργικός tenor με τις πρόσθετες φωνές που τραγουδούν σε γαλλική γλώσσα κοσμικό κείμενο. η duplum και triplum. Η δεύτερη φωνή (duplum) είχε ρυθμική και μελωδική ανεξαρτησία και αυτοτέλεια από την πρώτη φωνή (tenor ή cantus firmus). έχουμε τη διασταύρωση της εκκλησιαστικής και της κοσμικής μουσικής. Τον 14ο αιώνα. η γλώσσα είναι λατινική για μοτέτο θρησκευτικού χαρακτήρα.μουσικής με κύριο χαρακτηριστικό την παράλληλη κίνηση δύο φωνών σε διαστήματα 8ης. ενώ οι άλλες φωνές του μοτέτου. χρησιμοποιούνται τα διαστήματα 3ης και 6ης και αναγνωρίζονται ως σύμφωνα διαστήματα. τα μέτρα είναι διμερή. η μελωδική γραμμή του tenor παίζεται από όργανο. έχουμε ταυτόχρονη συνήχηση διαφορετικού κειμένου για κάθε πρόσθετη φωνή. κυριαρχούν οι λαϊκές μελωδίες και η λαϊκή γλώσσα. το μοτέτο αναδεικνύεται σε κοσμική μουσική με τα εξής χαρακτηριστικά: • • • • • • τα θέματα των κειμένων του μοτέτου είναι παρμένα από την καθημερινή κοινωνική και την προσωπική ζωή. ο tenor διατηρεί τις μεγάλες ρυθμικές αξίες. εμπλουτίζεται η μελωδία.Χ. Η εξέλιξη του μοτέτου Το μοτέτο άρχισε να αναπτύσσεται στα μέσα του 12ου αιώνα από τη Σχολή της Παναγίας των Παρισίων(μέσα 12ου-τέλη 13ου αιώνα) έχοντας τα εξής χαρακτηριστικά: • • • • • • • βασίζεται στο γρηγοριανό μέλος. έχουν μικρότερες ρυθμικές αξίες σχηματίζοντας ρυθμική αντίθεση. 41 .

Το 1553 διορίζεται αρχιμουσικός του Λατερανού στη Ρώμη.• • έχουμε το ισορρυθμικό μοτέτο στο οποίο επαναλαμβάνεται ακατάπαυστα ένα μελωδικό και ένα εκτεταμένο ρυθμικό σχήμα δημιουργώντας διαφορετικούς μελωδικούς και ρυθμικούς συνδυασμούς. ενώ αντικαθίσταται το λατινικό κείμενο με κείμενο της τοπικής γλώσσας. το Μιλάνο. Ο Orlando di Lasso είναι ο κατεξοχήν κοσμοπολίτης συνθέτης της Αναγέννησης. τέσσερα Πάθη.Orlando di Lasso (περ. 200 ιταλικά μαδριγάλια. Περί το 1555-1556 βρίσκεται στην Αμβέρσα. Ανήκε στη χορωδία του Ferdinardo Gonzaga. από τα τέλη του 14ου αιώνα έως τις δύο πρώτες δεκαετίες του 15ου αιώνα με κύριο εκπρόσωπο τον συνθέτη Johannes Ciconia. Η ιδιότητά του αυτή του έδωσε τη δυνατότητα να επισκεφτεί πολλές πόλεις της Ιταλίας όπως η Μάντοβα. έχουμε συνήχηση. Την εποχή Ars Subtilior. Εκεί ο Σουζάτο τυπώνει μια σειρά μοτέτα του. δεδομένου ότι έζησε και έδρασε σε διάφορες χώρες της Δυτικής Ευρώπης. 100 Magnificant. και χρησιμοποιείται η τεχνική της μίμησης. Το 1556 εργάζεται στην υπηρεσία της αυλικής μουσικής του Δούκα της Βαυαρίας Αλβέρτου του 5ου στο Μόναχο. Τα έργα του ξεπερνούν τις δύο χιλιάδες με επιδράσεις από τη γαλλοφλαμανδική σχολή. καθώς και τις λόγιες και λαϊκές παραδόσεις των χωρών στις οποίες είχε ζήσει. Στο δεύτερο μισό του 15ου αιώνα το μοτέτο γίνεται ένα είδος θρησκευτικής μουσικής. χωρίς να είναι απαραίτητα λειτουργική μουσική. Εκεί συνέθεσε λειτουργίες. ενώ στα έργα κοσμικής μουσικής του περιλαμβάνονται περί τα 1200 μοτέτα. 42 . έχουμε μόνο ένα κείμενο στα μοτέτα. όπου από το 1564 και μέχρι το θάνατό του κατέχει το αξίωμα και τον τίτλο του αρχιμουσικού. Ο Lassus έχει γράψει 50 λειτουργίες. τέλος. Tomas Luis de Victoria (1548-1611). επανερχόμαστε στα πηδήματα 5ης και 8ης. στη νότια περιοχή του σημερινού Βελγίου. καθώς και πόλεις της Σικελίας. ο Orlando di Lasso (Lassus) γεννήθηκε στο Mons του Hennegau. o magnum mysterium o magnum mysterium: Kyrie 21. 1532-1594) Σύγχρονος του Palestrina. το μοτέτο παρακμάζει καθώς: • • • • εγκαταλείπεται η ισορρυθμία. 90 γερμανικά Lieder. 140 γαλλικά chansons. Στα τέλη του 16ου αιώνα παρατηρούμε ότι στο μοτέτο χρησιμοποιούνται όργανα και η μονωδία.

Lassus. Επίσης ξεφεύγει από τα χαρακτηριστικά της ενιαίας σε όλη την Ευρώπη γαλλοφλαμανδικής σχολής. Αργότερα η δομή του villancico αξιοποιείται και στη θρησκευτική μουσική. Στις εκδόσεις του 16ου αιώνα το villancico εμφανίζεται ως ένα τραγούδι για σόλο φωνή με συνοδεία λαούτου. στροφικό.Villancico Το villancico είναι ένα είδος κοσμικού κατά κύριο λόγο πολυφωνικού τραγουδιού που εμφανίζεται στην Ισπανία του τέλους του 15ου αιώνα.youtube. η αντίθεση της οποίας εκφράζεται με την δις εμφάνιση της μελωδίας του couple. το εν λόγω είδος τραγουδιού είναι πολύ δημοφιλές στους κύκλους της άρχουσας τάξης. συλλαβικό και κατά κύριο λόγο ομοφωνικό. Oy comanos y bebamos http://www. η συνήθης μορφή του villancico είναι η ΑΑΒ. Jean del Encina (1468-1529).com/watch?v=2OBool5wInM 43 . ακολουθούμενη από το refrain. Είναι μικρό σε έκταση. Στα couple εμφανίζεται μια ιδέα. Κοινώς. Ως προς τη δομή το villancico περιλαμβάνει σε γενικές γραμμές ένα coulpe και ένα refrain. ενώ οι υπόλοιπες φωνές συνοδεύουν. Παρότι ο όρος “villancino” προέρχεται από το “villanus” (χωριάτης).com/watch?v=v9TYm4d5dNs 22. Tristis est anima mea http://www.youtube. Η επικρατούσα μελωδία βρίσκεται στην οξύτερη φωνή.

ενώ οι υπόλοιπες φωνές κάνουν γεμίσματα. με καταλήξεις τύπου τέλειας πτώσης τονικής αρμονίας. Η soprano είναι η επικρατέστερη φωνή και η μόνη με κείμενο. η μελωδική κίνηση των οποίων είναι αυτοσχεδιαστική κατά κύριο λόγο πάνω στις μελωδικές κινήσεις των φωνών.23. Η frottola συνοδεύεται από όργανα. Τα κείμενα είναι ερωτικά κατά κύριο λόγο με τετράφωνη ομοφωνική και αργότερα αντιστικτική υφή.Frottola Η frottola εμφανίζεται κατά το τέλος του 15ου αιώνα σε αριστοκρατικούς και αστικούς κύκλους της Βόρειας και Κεντρικής Ιταλίας. Στα επόμενα χρόνια 44 . Το basso κρατάει ουσιαστικά τη βάση της αρμονίας. Η αρμονική υφή είναι απλή.

Το μαδριγάλι του 16ου αιώνα είναι τετράφωνο ή πεντάφωνο.com/watch?v=u3I_nMcyljc 45 . io non compo piu speranza http://www. είτε ενδεκασύλλαβοι.com/watch?v=sFthZKR23NI&feature=related 24. Μαδριγάλι (16ος αιώνας) Το μαδριγάλι του 16ου αιώνα συνδέεται καθόλα με το μαδριγάλι του 14ου αιώνα. με τη διαφορά ότι οι στίχοι των ποιημάτων δεν είναι μόνο ενδεκασύλλαβοι. Marco Cara (περ. Σημαντικός συνθέτης frottola είναι ο Marco (Marchetto) Cara. Η ποίηση που μελοποιείται στα μαδριγάλια άλλοτε είναι και άλλοτε δεν είναι στροφική. Συνήθως η οξύτερη φωνή επικρατεί. 1465-1525) . Μη στροφική είναι η μελοποίηση ποιημάτων της μορφής του μαδριγαλιού.τη frottola διαδέχονται το μαδριγάλι και η βιλανέλα. Jaques Arcadet.youtube. και οι υπόλοιπες συνοδεύουν. ένα ποιητικό είδος μη στροφικό. Στροφική είναι η ποίηση των μαδριγαλιών στα οποία μελοποιείται ένα ποίημα της μορφής του σονέτου. όπου μαδριγάλι είναι. πέραν του γνωστού φωνητικού κομματιού. αλλά είτε επτασύλλαβοι. Il bianco e dolce cigno http://www. με ομοιοκαταληξία στίχων επτασύλλαβων ή ενδεκασύλλαβων.youtube.

com/watch?v=Ftg6RXdE1Yg 46 . Cipriano de Rore (1516-1565) .youtube.ενώ σε πλείστα μαδριγάλια η υφή είναι αντιστικτική. Da le belle ontrade d’ oriente http://www.

οι μαύρες νότες δηλώνουν κάτι έντονο ή χαρούμενο.ο. Το soneto είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στους συνθέτες μαδριγαλιών. κατά το οποίο εμφανίζονται τέσσερις στροφές εκ των οποίων οι δύο πρώτες είναι τετράστιχες και οι δύο τελευταίες τρίστιχες.Αυτό που ενδιαφέρει τους συνθέτες μαδριγαλιών είναι η ανάδειξη του λόγου μέσω της μουσικής.. οι άσπρες κάτι απλό και ήρεμο. Carlo Gesualdo. αξιοποιούν τους χρωματισμούς. μέσων ανάδειξης του μελοποιούμενου κειμένου. ο δεύτερος της πρώτης με το δεύτερο της δεύτερης και ο τρίτος της πρώτης με τον τρίτο της δεύτερης. και ιδιαίτερα οι συνθέτες των μαδριγαλιών. Io parto e non piu dissi 47 . Έτσι λοιπόν.youtube.χ.κ.com/watch?v=v0PPZSqvC9E Προς τα τέλη του 16ου αιώνα οι συνθέτες γενικότερα. η έννοια της ανατολής του ήλιου π. με την αξιοποίηση των μαδριγαλισμών. Στις τρίστιχες στροφές ομοιοκαταληκτεί ο πρώτος στίχος της πρώτης τρίστιχης με τον πρώτο της δεύτερης τρίστιχης στροφής. Luca Marenzio. Στο ανωτέρω μαδριγάλι του Cipriano de Rore η δομή του ποιήματος είναι το soneto. Solo e pensoso http://www. με ανιούσα μελωδική κίνηση. Στις τετράστιχες στροφές ομοιοκαταληκτεί ο πρώτος με τον τέταρτο και ο δεύτερος με τον τρίτο στίχο. κ.

Cruda Amarilli http://216. γ.pdf (παρτιτούρα) http://www. διευρύνεται η χρήση δεκάτων έκτων. 48 .youtube. Revecy du printans http://www. εμφανίζονται εκτεταμένα μελίσματα. ενώ η δομή του είναι ΑΑΒΒ.129. Η γλώσσα είναι κατά κανόνα η γαλλική. εμφανίζονται μεγάλα μελωδικά διαστήματα. Το chanson είναι συνήθως τρίφωνο ή τετράφωνο. Η υφή του. των οποίων η υφή είναι ομοφωνική οι συνοδευτικές φωνές αντικαθίστανται από όργανα. Συνήθως το ρεφραίν είναι το fa la la.youtube. Ωστόσο υπάρχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά αναφορικά με την υφή των chansons. ως εξέλιξη της cantilena είναι κατά κύριο λόγο ομοφωνική. β. Claudio Monteverdi.youtube.com/watch?v=Mgy7YfDkefk 26. ε. Τα μελίσματα αυτά αποτελούν τον προπομπό της coloaratura. Πρόκειται για ομοφωνικό στροφικό τραγούδι για τρεις ή περισσότερες φωνές με χορευτικό ρυθμό.110. τα οποία συντίθενται προς ανάδειξη της λέξης που μελοποιείται. Γαλλικό Chanson (Σανσόν) Chanson στα γαλλικά σημαίνει τραγούδι.Ballett Το ballet είναι η αγγλική έκδοση του ιταλικού ballet.22/files/imglnks/usimg/4/4c/IMSLP28260-PMLP62080Montiverdi_Madrigale_Amarilli.129.com/watch?v=NkK4IARXyY0 Claudio Monteverdi.com/watch?v=TBC-45-FfVQ (παρτιτούρα) Προς το τέλος του 16ου και στις αρχές του 17ου αιώνα το μαδριγάλι εξελίσσεται. Σε ορισμένα μαδριγάλια του Monteverdi. Ο λόγος για τα μαδριγάλια για σόλο φωνή.youtube. Στην πιο ώριμη μορφή του το μαδριγάλι έχει τα εξής χαρακτηριστικά: α.110. Claudin de Sermisy (περ.22/files/imglnks/usimg/4/42/IMSLP55459-PMLP82379Monteverdi_Se_I_Languidi_Miei_Sguardi.http://www. 1490-1562) Tant que vivray http://www.pdf (παρτιτούρα) http://www. Από το 15ο αιώνα ο όρος “chanson” συνδέεται με την κοσμική φωνητική μουσική διαφορετικών μουσικών και ποιητικών μορφών.com/watch?v=zBl4kazdK4A 25. δ. Από το 5 ο βιβλίο μαδριγαλιών του Claudio Monteverdi (1567-1643) υπάρχει αυτόνομη ενορχήστρωση στα μαδριγάλια.com/watch?v=CW31yXZIrbM (παρτιτούρα) Claude le Jeune (1528-1600).youtube. Se I Languidi Miei Sguardi http://216.

Baroque όπερα 49 . My bonny lass she smileth http://www. Η μουσική του χορού είναι οργανική. William Byrd.youtube. δίσημος χορός του 16ου αιώνα.com/watch?v=PkwJYI054GI Το συγκεκριμένο ballett βρίσκεται στο πρώτο βιβλίο με balletts του Thomas Morley. το οποίο εκδόθηκε την τελευταία δεκαετία του 16ου αιώνα.Thomas Morley. και περιλαμβάνει balletts για πέντε φωνές.Pavana Η pavana είναι ένας αργός. 27. pavana lacrimae 28.

Pietro Strozzi. Υπάρχει πιθανότητα να ήταν μέλη της Καμεράτα οι μουσικοί Emilio de' Cavalieri. che d’ alti sospir (στροφική άρια) http://www. στη Φλωρεντία. δεν είχει διασωθεί. Io. Το παλαιότερο ιστορικά έργο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως όπερα χρονολογείται περίπου το 1597 και είναι η Δάφνη. Η πρώτη καταγεγραμμένη συνάντηση των μελών της Καμεράτα έγινε στις 14 Ιανουαρίου του 1573. Cristoforo Malvezzi και Alessandro Striggio. Giovanni Battista Guarini.com/watch?v=uJ_mjTTDM5A&feature=related http://216.Η Ιστορία της Όπερας ξεκινά από την ιδέα της αναβίωσης του αρχαίου ελληνικού δράματος. τις επιστήμες. Euridice.110. στις συναντήσεις των οποίων ετίθεντο προβληματισμοί για τις τέχνες. με τη διαφορά ότι η γλώσσα θα είναι η καθομιλουμένη και η μουσική που θα το επενδύει θα είναι η σύγχρονη μουσική του 16 ου -17ου αιώνα. τα γράμματα. Ahi caso acerbo (recitativo) http://www. tu se’ morta 50 .pdf (παρτιτούρα) Orfeo. αποτελεί το παλαιότερο μουσικό κείμενο (παρτιτούρα) όπερας που διασώζεται έως σήμερα. Το νέο μουσικό-δραματικό είδος οφείλει να ακολουθεί όλες τις βασικές αρχές που ορίζει ο Αριστοτέλης για την τραγωδία. το οποίο χρονολογείται περί το 1600. σε μουσική του Jacobo Peri και λιμπρέτο του Ottavio Rinuccini.22/files/imglnks/usimg/5/5a/IMSLP13331-Orfeo. Ο «κύκλος του Bardi” επικράτησε σε μας ως «Φλωρεντινή Καμεράτα». Francesco Cini.129. που αποτέλεσε ουσιαστικά μια προσπάθεια μίμησης του κλασικού αρχαίου ελληνικού δράματος. Prologue. Orfeo http://www. Μέλη της καμεράτα ήταν διανοητές. Το έργο αυτό. οι οποίοι σύχναζαν στην αυλή του πάτρωνα Giovanni de Bardi. Η ιδέα της Όπερας εμφανίζεται και κυοφορείται σε έναν κύκλο διανοητών. Jacobo Peri. Gabriello Chiabrera. η Ευρυδίκη.com/watch?v=iuxkFao2hX0 Orfeo.youtube.youtube. Στα μεγαλύτερα ονόματα του κύκλου του Bardi συγκαταλέγονται οι Ottavio Rinuccini. να έχει τη δομή της τραγωδίας. Μέλη της Καμεράτα ήταν οι Giulio Caccini. το θέμα του να αντλείται από έναν μύθο της αρχαιότητας.com/watch?v=ywKMGM7mL6A Claudio Monteverdi.youtube. και Vincenzo Galilei (ο πατέρας του αστρονόμου Galileo Galilei. Ένα μεταγενέστερο έργο του Peri. και ο Giovanni Battista Strozzi ο νεότερος. Μέλος της Καμεράτα ήταν και ο Girolamo Mei. ποιητές και μουσικοί.

51 .http://www. Οι χορωδίες συνοδεύονται συχνά και από τύμπανα ή τρομπέτες.com/watch?v=_ND9546nC30 Finale http://www. Η δομή του είναι πανομοιότυπη με αυτή της όπερας. Στην πλειοψηφία τους.youtube.com/watch?v=qBhJbws1i0c&NR=1 29._SV_308_ %28Monteverdi.Ορατόριο Το ορατόριο είναι μεγάλης κλίμακας λυρική μουσική σύνθεση για ορχήστρα. που εκπροσωπεί συνήθως την λαϊκή γνώμη και άποψη. η όπερα παρουσιάζει σκηνική δράση ενώ στο ορατόριο δεν δυνατότητα κίνησης πάνω στη σκηνή. το Ορατόριο των Χριστουγέννων του Μπαχ και η Δημιουργία του Χάυδν. παρουσίασαν και ορατόρια στηριγμένα σε θέματα της ελληνικής ή ρωμαϊκής μυθολογίας. τα ορατόρια χαρακτηρίζονται από μία θεματολογία βασισμένη σε βιβλικές αναφορές και είναι κατά βάση ένα είδος θρησκευτικής μουσικής. Η στέψη της Ποππαίας http://imslp. Και τα δυο -όπερα και οπερατόριο. διαφέρει όμως στο ότι δεν περιέχει καθόλου σκηνική θεατρική δράση. Επιπλέον. σόλο φωνές και χορωδία.youtube. με διαφορετικό ύψος φωνών._Claudio%29 (παρτιτούρες) Πρόλογος http://www. η πλοκή των ορατορίων είναι κατά κανόνα λιγότερο σύνθετη από την δραματική πλοκή μιας όπερας. συνήθως μεγαλειώδη και επιβλητικά.org/wiki/L%27Incoronazione_di_Poppea.com/watch?v=Fyql1do6KH4 Claudio Monteverdi.youtube. Αρκετοί ωστόσο συνθέτες. Τα ορατόρια διακρίνονται συνήθως από τα εξής μουσικά μέρη: • • • • μία εισαγωγή (ouverture) διάφορες άριες. όπως για παράδειγμα ο Χαίντελ. Οι κύριες διαφορές μεταξύ όπερας και ορατόριου είναι οι εξής: Καταρχάς ορατόριο Δεύτερον υπάρχει η η όπερα έχει κατά βάση κοινωνικό περιεχόμενο σε αντίθεση με το το οποίο περιλαμβάνει συνθέσεις θρησκευτικού περιεχομένου. για σόλο φωνές το ρετσιτατίβο.χρησιμοποιούν επαγγελματίες σολίστ συνήθως 2 από κάθε φύλο. Ανάμεσα στα σημαντικότερα και πιο δημοφιλή ορατόρια βρίσκονται ο Μεσσίας του Χαίντελ. Υπάρχει η ορχήστρα και η χορωδία. • Το κείμενο που ανάγεται σε ορατόριο λέγεται λιμπρέτο. για την προώθηση της πλοκής του έργου χορωδιακά μέρη.

And the Glory of the Lord http://www. αφού η χορωδία ουσιαστικά είναι ο χορός της αρχαίας τραγωδίας. Η διαφορά του από το μικρό θρησκευτικό concerto είναι ότι το εν λόγω είναι γραμμένο για παραπάνω από έναν σολίστ. Χριστουγεννιάτικο ορατόριο. Θρησκευτικό concerto Μικρό θρησκευτικό concerto: θρησκευτικό concerto στο οποίο συμμετέχουν ένας ή περισσότεροι σολίστ (τραγουδιστές) με συνοδεία continuo. Handel. Το είδος αυτό γεννήθηκε στην Ιταλία. Ο Handel έγραψε το Ορατόριο προκειμένου να γίνει μια συναυλία. Το πρώτο μέρος αναφέρεται στην προφητεία της έλευσης του Χριστού και της Γέννησής Του. Το λιμπρέτο είναι μια συνάθροιση φράσεων από τη Βίβλο. από τους Ψαλμούς. σύνολο οργάνων και ένα ή περισσότερα όργανα για τις ανάγκες του continuo.com/watch?v=CrpL9lCNs5o Ο Μεσσίας του Handel παρουσιάστηκε στις 12 Απριλίου του 1742 στο Δουβλίνο. για διπλές τουλάχιστον χορωδίες και για σύνολα πολλών οργάνων. από τους Ευαγγελιστές και από τον Παύλο. Θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ίσως και απόγονοί της καθώς βλέπουμε πως μοιάζουν. Το δεύτερο στα Πάθη Του.com/watch? Handel. το θάνατο και τη διάδοση της διδασκαλίας Του. Messiah.com/watch?v=ROBTXWJMOwc 30.youtube. πρώτο μέρος http://www. έχουν "δανειστεί" αρκετά στοιχεία της αρχαίας τραγωδίας. Το έργο ολοκληρώθηκε σε 24 μέρες. Περιλαμβάνει τρία μέρη. Μεγάλο θρησκευτικό concerto: περιλαμβάνει ψαλμούς και μέρη λειτουργίας. όπως και η όπερα. που περιλαμβάνουν δύο ή περισσότερες χορωδίες. και το τρίτο στη σωτηρία του κόσμου μέσω της πίστης. κυρίως από τον Ησαΐα. Messiah.youtube. Σημαντικοί Ιταλοί συνθέτες του είδους αυτού είναι οι Lodovico Viadana (1560-1627) και Alessandro Grandi (1586-1630). v=BRAZHq5Kpfc sinfonia http://www. 52 . τραγουδιστές σολίστ. Bach.youtube.Το ορατόριο. τα έσοδα της οποίας θα διατίθεντο για την υποστήριξη του Νοσοκομείου Μάρσερ και του Φιλοπτώχου Ιδρύματος. Οι στίχοι προέρχονται από διάφορους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Στην Ιταλία ο Giovanni Gabrieli έγραψε μεγάλα θρησκευτικά concerti για τις ανάγκες Λειτουργιών στον Άγιο Μάρκο της Βενετίας.

Heinrich Schutz (1585-1672). Περιλαμβάνει δύο ή περισσότερες χορωδίες. Πρόκειται για την πρώτη του συλλογή. την Πράγα και τη Βιέννη. Οι συνθέσεις είναι πιο πλούσιες .Κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα οι συνθέτες που έδρασαν στις γερμανόφωνες περιοχές και που εργάστηκαν τόσο στην Καθολική όσο και στη Λουθηρανική εκκλησία. του Michael Praetorius και άλλων γερμανών συνθετών των αρχών του 17ου αιώνα υπάγονται σε μεγάλα θρησκευτικά κοντσέρτα (το θρησκευτικό κοντσέρτο είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στη Βενετία). Σπούδασε στη Βενετία κοντά στο Giovanni Gabrieli και επισκέφτηκε πολλές φορές τον Claudio Monteverdi τα χρόνια που ο τελευταίος ζούσε στη Βενετία. Συνθέτες του νέου ύφους. Το πρώτο βιβλίο περιλαμβάνει ντουέτα σε συνδιασμό με χορικά συνοδεία continuo. ωστόσο τα περισσότερα κομμάτια μελοποιούν βιβλικά κείμενα. όπου λαμβάνει σάρκα και οστά η μουσική ζωγραφική. Λουθηρανοί συνθέτες. 53 . Γερμανός συνθέτης ο οποίος μεταλαμπάδευσε τα νέα Ιταλικά εκκλησιαστικά στυλ στη Γερμανία.και αυτό γίνεται συχνά με τη αξιοποίηση ενός ή περισσοτέρων solo οργάνων και με το διαγκωνισμό ενός σόλο οργάνου με ένα σύνολο οργάνων. Οι συνθέτες στα κέντρα της λουθηρανικής εκκλησίας και στις βόρειες περιοχές υιοθέτησαν νέα μέσα. κάποιες φορές μεταχειριζόμενοι τα χορικά. Στο δεύτερο βιβλίο περιλαμβάνονται περισσότερα χορικά ντουέτα. Ο Schutz στη συλλογή αυτή ακολουθεί το μοντέλο του Gabrieli. το Salzburg. Η θρησκευτική μουσική στην Αυστρία και την καθολική νότια Γερμανία παρέμεινε κάτω από την έντονη επίδραση της Ιταλίας. υιοθέτησαν τις νέες τεχνικές του μονωδικού στυλ και του στυλ concertato. Το μικρό θρησκευτικό κοντσέρτο είναι επίσης πολύ συνηθισμένο. Τα πρώιμα θρησκευτικά έργα του Schutz έχουν εκδοθεί στις εξής συλλογές: Psalmen Davids (1619). Cantiones sacrae (1625). ο οποίος εξέδωσε δύο σημαντικές συλλογές το 1618 και το 1626 στη Λειψία με τον τίτλο Opella nova. Πολλά βιβλικά μοτέτα του Hans Leo Hassler. Η σύνθεση της μουσικής γίνεται κατά το πρότυπο της σύνθεσης Ιταλικών μαδριγαλιών. στα οποία παραφράζονται ελεύθερα οι μελωδίες των χορικών. με τους Ιταλούς συνθέτες ιδιαίτερα ενεργούς στο Μόναχο. Ο Schein συνδυάζει την παράδοση του Λουθηρανικού χορικού με το μοντέρνο Ιταλικό στυλ. στην οποία συνδυάζονται γερμανικά κείμενα με το μεγαλειώδες στυλ του μεγάλου θρησκευτικού κοντσέρτου της Βενετίας. σολίστες και όργανα. Ένας σημαντικός συνθέτης θρησκευτικών κοντσέρτων στη Γερμανία είναι ο Johann Hermann Schein (1586-1630). Περιλαμβάνει πολυφωνικά λατινικά μοτέτα. εξακολουθούν να γράφουν πολυφωνικά χορικά και μοτέτα πάνω σε βιβλικά κείμενα.

Symphoniae sacrae (πρώτο βιβλίο-1629): περιλαμβάνει λατινικά μοτέτα
στα οποία γίνονται μικροί συνδυασμοί φωνών και οργάνων. Το βιβλίο αυτό
εκδόθηκε στη Βενετία κατά τη δεύτερη περίοδο παραμονής του Schutz εκεί.
Στο βιβλίο αυτό εμφανίζεται η έντονη επίδραση του Monteverdi και του
Grandi στο στυλ του. Στο έργο αυτό συνδυάζονται τα recitativi, οι άριες και
τα μαδριγάλια σε στυλ concertato.

Το 1636 και το 1639 ο Schutz εκδίδει τα Kleine geistliche Konzerte (μικρά
θρησκευτικά concerti). Πρόκειται για μοτέτα για μία ως πέντε σόλο φωνές
συνοδεία continuo, τα οποία είναι αντιπροσωπευτικά του στυλ του.
Το 1647 και το 1650 αντίστοιχα εκδίδονται το δεύτερο και το τρίτο βιβλίο
με Symphoniae sacrae. Το μεγάλο θρησκευτικό κοντσέρτο με τον τίτλο
“Saul, was verfogst du mich”, περιλαμβάνει δύο χορωδίες, έξι σόλο φωνές,
δύο βιολιά και continuo και συνδυάζει το στυλ του Gabrieli στο οποίο
λαμβάνουν χώρα πάνω από μία χορωδίες με την αξιοποίηση των διαφωνιών
σε σχέση με το λόγο, όπως αυτή εμφανίζεται στο ώριμο έργο του
Monteverdi. Μελετώντας κανείς το “Saul was verfolgst du mich” διακρίνει
τις επιδράσεις της «μουσικής ζωγραφικής» στο στυλ του Schutz.
http://216.129.110.22/files/imglnks/usimg/0/06/IMSLP47773-PMLP100414Schuetz__Heinrich_-_Complete_Works._Vol._10__Kleine_geistliche_Konzerte__no_preface_-part_1-.pdf (παρτιτούρα)
http://www.youtube.com/watch?v=BrjbXDZk-Co

31.Toccata
Toccata: Ένα κομμάτι για σόλο τσέμπαλο. Μέσω αυτού αναδεικνύεται η
δεξιοτεχνία του εκτελεστή. Στο 17ο αιώνα η toccata έχει χαρακτήρα
αυτοσχεδιαστικό. Παρότι υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις τοκάτες για
όργανο και σ’ αυτές για τσέμπαλο (στις τοκάτες για όργανο υπάρχει μια
αξιοσημείωτη εμμονή σε κρατημένες νότες και σε παράξενες αρμονίες, κάτι
που σπανιότερα συμβαίνει στις τοκάτες για τσέμπαλο) οι περισσότερες
τοκάτες μπορούν να παιχτούν είτε στο τσέμπαλο είτε στο όργανο.
Η toccata είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το όνομα του Girolamo
Frescobaldi. Χαρακτηριστικό της toccata του Frescobaldi είναι οι έντονες
αντιθέσεις. Ο Michelangelo Rossi ακολουθεί την τεχνοτροπία της toccata
του Frescobaldi με έντονες αντιθέσεις ιδιαίτερα όσον αφορά στην αρμονία.
http://www.youtube.com/watch?v=0SKs-K9-vik&feature=related
Στη Γερμανία αντιπροσωπευτικός συνθέτης toccata είναι ο H.L. Hassler, ο
οποίος σπούδασε στη Βενετία κοντά στον Andrea Gabrieli. Η τεχνοτροπία
της toccata του Frescobaldi εισέρρευσε στην Αυστρία από τον Froberger.
54

Στο ώριμο baroque οι τοκάτες του Alessandro Scarlatti έχουν ριζικές
διαφορές που συνίστανται αφενός στο ότι είναι γραμμένες για τσέμπαλο,
αφετέρου αποτελούνται από έξι ως επτά τμήματα περιλαμβάνοντας στοιχεία
φούγκας, ρετσιτατίβο και παραλλαγών. Ο Scarlatti επηρέασε τον Haendel
όσον αφορά στη γραφή για πληκτροφόρα όργανα ενώ η επίδρασή του
φαίνεται και στον Bach. Οι τοκάτες του Bach ωστόσο έχουν μια ιδιαίτερη
φυσιογνωμία ενσωματώνοντας στοιχεία φούγκας.
32.Ricercare
Ricercare: Το ricercare του 17ου αιώνα δεν είναι τίποτε άλλο από μια σοβαρή
σύνθεση για όργανο ή τσέμπαλο στην οποία ένα θέμα αναπτύσσεται
συνεχώς σε μίμηση. Στην αρχή του 17ου αιώνα πολλοί συνθέτες, ιδιαίτερα
στη Γερμανία, μετέρχονται τον όρο «φούγκα» αναφερόμενοι στην εν λόγω
τεχνική της μίμησης όπως αυτή αξιοποιείται στο ricercare.Το ricercare του
16ου αιώνα συνδέεται με τη μορφή του preludio.
http://www.youtube.com/watch?v=vF5tOUUlLRE
33.Sonata
Sonata: Ο όρος sonata κατά το 17ο αιώνα αναφερόταν σε ένα κομμάτι
γραμμένο για όργανα σε αντίθεση με τον όρο cantata. Σιγά σιγά άρχισε να
σηματοδοτεί μια σύνθεση που έμοιαζε με την canzona ως προς τη μορφή η
οποία ωστόσο είχε κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Οι σονάτες συνήθως
ήταν κομμάτια για δύο μελωδικά όργανα συνοδεία basso continuo ενώ η
ensemble sonata γραφόταν για τέσσερα ή περισσότερα όργανα και
μπορούσε να παιχτεί χωρίς τη συνοδεία continuo. Συχνά στις σονάτες οι
συνθέτες εκμεταλλεύονταν τις ιδιαίτερες δυνατότητες του κάθε οργάνου και
μιμούνταν το σύγχρονο εκφραστικό φωνητικό στυλ ενώ η κλασική canzona
κατέληξε να συνδέεται με την ήδη υπάρχουσα τυπική canzona της
Αναγεννησιακής πολυφωνίας. Η σονάτα αποτελείται από τέσσερα μέρη:
αργό, γρήγορο, αργό γρήγορο.
http://www.youtube.com/watch?v=7ZQuyjMibak

Trio sonata.
Με τον όρο “trio sonata” σηματοδοτείται ένα οργανικό έργο για τρία
όργανα με συνοδεία basso continuo. Τα όργανα είναι τα εξής: πρώτα βιολιά,
δεύτερα βιολιά, όργανα της οικογένειας του cello (violone ή cello ή
archileuto ή βιόλα da gamba), και όργανο. Το όργανο συνήθως
ντουμπλάρει τη μελωδία των οργάνων της οικογένειας του τσέλου, και έχει
ρόλο basso continuo. Αντιπροσωπευτικός συνθέτης trio sonata είναι κατά
τα τέλη του 17ου αιώνα είναι ο Archangelo Corelli.
Archangelo Corelli (1653-1713) Trio sonata Op. 3 no 2.
http://www.youtube.com/watch?v=oJDQrQmkvac
55

34.Σουίτα
Με τον όρο σουίτα στη baroque μουσική αναφερόμαστε γενικά σε μια
μουσική φόρμα, η οποία σημαίνει ένα οργανωμένο σύνολο οργανικών
μουσικών κομματιών, τα οποία εκτελούνται διαδοχικά και με μια δεδομένη
σειρά. Οι σουίτες περιλάμβαναν κυρίως χορούς και χαρακτηρίζονταν από
μια σχετικά αυστηρή δομή, η οποία συνήθως περιείχε, με τη σειρά, τα είδη:



Αλεμάντ (allemande): μέτριος χορός γερμανικής καταγωγής,
Κουράντ (courante): γρήγορος χορός γαλλικής καταγωγής,
Σαραμπάντ (sarabande): αργός χορός ισπανικής καταγωγής,
Ζίγκ ή Ζίγκα (gigue): γρήγορος χορός ιρλανδικής καταγωγής (jig).

Αυτή η "κλασσική" σουίτα υπέστη διάφορες τροποποιήσεις από
διαφορετικούς συνθέτες. Οι περισσότερο συνηθισμένες παραλλαγές της
σουίτας περιλαμβάνουν:



Ένα πρελούδιο ως εισαγωγή
μια πασακάλια (passacaglia) ως κλείσιμο της σουίτας
επιπλέον χορούς, όπως γκαβότα, μενουέτα ή μπουρέ (bourrée)
ανάμεσα στη sarabande και τη gigue
επιπλέον συνθέσεις όπως φαντασίες, φούγκες ή τοκάτες

Ο Estienne du Tertre θεωρείται ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο
σουίτα στη μουσική το 1577. Τα έργα σε φόρμα σουίτα τιτλοφορούνται από
τους συνθέτες ως “sonata” ή “partita”.

http://www.youtube.com/watch?v=AfgtlTKPKMI
http://www.youtube.com/watch?v=TAZELzLQG6Y&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=Fn_7moKLxAk&NR=1
http://www.youtube.com/watch?v=MPpWdZHDJ5c&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=v5Ey8K15x-k&feature=related
Η «Μουσική των Νερών» και η «Μουσική των Βασιλικών Πυροτεχνημάτων»
χαρακτηρίζονται σουίτες εξ αιτίας της δομής τους. Είναι οργανικά κομμάτια,
ωστόσο δεν συνδέονται με χορούς όπως η allemande, η courante κλπ..
Βασιλικά
Πυροτεχνήματα
v=4z8G1gRADC0

http://www.youtube.com/watch?

Μουσική
των
Νερών
v=Kuw8YjSbKd4&feature=related

http://www.youtube.com/watch?

56

είναι οι εισαγωγές. Χαρακτηριστικό των οπερών του Lully. Στη δεκαετία του 1670 και με την υποστήριξη του Λουδοβίκου XIV ο Lully γράφει την πρώτη όπερα. φλάουτο ή φαγκότο. Ο Lully γράφει περί τις 15 όπερες. sinfonia http://www. Η ορχήστρα διευθύνεται ουσιαστικά από τον μαέστρο ο οποίος παίζει το συνεχές βάσιμο στο τσέμπαλο. οι ορχήστρες διακρίνονται για τα εξής χαρακτηριστικά τους: • • • • • Κυριαρχούν τα έγχορδα. όπως ήταν το cembalo ή το λαούτο. γνωστές ως 57 . Ο Lully έγραφε μουσική για μπαλέτα και θρησκευτικές λειτουργίες στο παλάτι.Sinfonia Μπαρόκ ορχήστρα Αρχικά. Χρησιμοποιούνται λίγα ξύλινα πνευστά όπως όμποε. χρησιμοποιούνταν μόνο σε ειδικές περιπτώσεις για τον ιδιαίτερο "χρωματισμό" των μουσικών έργων. η οποία είναι θεμελιώδης για το γαλλικό στυλ όπερας εισάγωντας σ’αυτή το μπαλέτο. Χαρακτηριστικά δείγματα μπαρόκ ενορχηστρώσεων αποτελούν οι ορχηστρικές εισαγωγές των Χαίντελ και Μπαχ αυτής της περιόδου. και κατ’ επέκτασιν οι γαλλικές όπερες του Lully είναι γραμμένες στη γαλλική γλώσσα. στοιχείο της γαλλικής παράδοσης. Είναι ολιγομελείς με 10-12 έγχορδα και περίπου 6 πνευστά (πλήρης ορχήστρα).com/watch?v=WLjnwlRyllY Jean Baptiste Lully (1632-1687) Για πάνω από τρεις δεκαετίες ο Jean Baptiste Lully (1632-1687) υπήρξε ο σημαίνων συνθέτης της αυλής του Λουδοβίκου του XIV.youtube. ωστόσο γνώρισε μεγάλη επιτυχία ως συνθέτης δραματικής μουσικής. Χάλκινα πνευστά όργανα και κρουστά. που θα αποτελέσει γενικό χαρακτηριστικό της γαλλικής όπερας.com/watch?v=-WMSfcf9Lck Handel. Στα πλαίσια της αναζήτησης και άλλων ηχοχρωμάτων. Χάλκινα πνευστά ή κρουστά χρησιμοποιούνται κατά περίσταση. η μπαρόκ ορχήστρα αποτελούνταν μόνο από έγχορδα και επιπρόσθετα όργανα του λεγόμενου συνεχούς βάσιμου ή μπάσο κοντίνουο (basso continuo). προστέθηκαν σταδιακά και πνευστά όργανα όπως το όμποε. Πιο γνωστές είναι η Alceste και η Armide.youtube. Sinfonia από το «Μεσσία» και από το Ορατόριο «Σολομών» (Είσοδος της βασίλισσας της Σίβα) http://www. Στα τέλη της μπαρόκ περιόδου. Επίσης η γαλλική όπερα. Schutz.

το οποίο σε σύγκριση με αυτό που υπάρχει στην Ιταλική όπερα. Armide overture.χ. Η καταγωγή του κοντσέρτου είναι αρκετά παλιά και προέρχεται από τον 15ο αιώνα. «διαλέγεται» με την ορχήστρα. πάντοτε σε σχέση με την περιρρέουσα πλοκή. Jean Babtiste Lully (1632-1687). ένα κουαρτέτο από βιολιά ή δύο βιολιά και βιολοντσέλο.). concerto grosso http://www. όπου είχε τελείως διαφορετική μορφή: ήταν φωνητικό. Archangelo Corelli (1653-1713). είναι μεγαλειώδη.Concerto (baroque). Κατά την περίοδο του baroque υπήρχαν δύο βασικά είδη οργανικών κοντσέρτων: το Κοντσέρτο-Γκρόσο. κουαρτέτο ή κουϊντέτο εγχόρδων ή πνευστών κ. Αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο είναι ομοφωνικό και μεγαλοπρεπές. στο οποίο μια μικρή ομάδα οργάνων (π. Πρόκειται για το ορχηστρικό εισαγωγικό μέρος της όπερας. Αυτά τα εκτεταμένα επεισόδια. Ειδικότερα τα divertimenti του Lully είναι πολύ δημοφιλή.com/watch?v=xITUYvnIw-U 58 . τόσο ως προς το ύφος της μουσικής όσο και ως προς τα κουστούμια των χορευτών.youtube. Τα divertimenti συνήθως εμφανίζονται στη μέση ή στο τέλος κάθε πράξης. αντίστιχων των μιμήσεων της φούγκας. http://www. ενώ δεν είναι λίγοι οι συνθέτες που μιμούνται το ύφος των συγκεκριμένος divertimenti. για λίγους μονωδούς και σολιστικά όργανα. τα οποία συνδέονται με τη Γαλλική παράδοση του μπαλέτου. είναι πιο εκτεταμένο και πιο πλούσιο όσον αφορά το ηχόχρωμα δεδομένου ότι γράφεται για μεγάλη ορχήστρα.com/watch?v=HWIaanFmhYY 35.ά. Αργότερα προστέθηκε χορωδία και ορχήστρα και αυτό το είδος εξελίχθηκε σε καντάτα. τα οποία παίζονται δύο φορές. Πολλές φορές παρουσιάζονται αυτόνομα. το δεύτερο είναι πιο γρήγορο και ξεκινά με ένα είδος αντιστικτικών μιμήσεων.youtube.Γαλλικές Ουβερτούρες. Το Κοντσέρτο (concerto) είναι μια μουσική σύνθεση κατά την οποία ένα σόλο όργανο ή μια ομάδα οργάνων «συνδιαλέγεται» με ένα μεγαλύτερο σύνολο οργάνων (ορχήστρα).

την οποία ακολουθεί μια σουίτα από χορούς. Couperin.com/watch? Corelli.com/watch?v=QPba- Vivaldi concert 2 violins http://www. Τα έργα του για πληκτροφόρα εκδόθηκαν περί το 1713-1730.youtube.com/watch? Ο Couperin είναι ο πιο σημαντικός Γάλλος συνθέτης trio σονάτας.youtube. Vivaldi Violin concert a minor i26YNA http://www.youtube. 36. http://www.com/watch?v=76RnSbRyUqA Από το 18ο αιώνα αρχίζει να υποχωρεί το Κοντσέρτο-Γκρόσο και να επικρατεί ο πλέον διαδεδομένος μέχρι στις μέρες μας τύπος του κοντσέρτου με τρία μέρη (γρήγορο-αργό-γρήγορο) και σε φόρμα σονάτας. Αποθέωση v=FJdZ7EX_vf0 του του Lully. για σόλο όργανο και ορχήστρα. Όλα αυτά συνδυάζουν χαρακτηριστικά Γαλλικής και Ιταλικής μουσικής σε μια συλλογή κομματιών. Couperin Francois vinght cinquieme ordre http://www. http://www. ωστόσο κέρδισε πολλά χρήματα διδάσκοντας τσέμπαλο σε μέλη της υψηλής κοινωνίας του Παρισιού και εκδίδοντας τη μουσική του.youtube. η Αποθέωση του Corelli (1724) και η Αποθέωση του Lully (1725).youtube. Οργανική μουσική στη Γαλλία κατά το πρώτο ήμισυ του 18ου αιώνα Couperin Francois (1668-1733).com/watch?v=dnsB1PU9F_Q Η μουσική του Couperin για σύνολο οργάνων συνδυάζει γαλλικά και ιταλικά στοιχεία.• το σόλο κοντσέρτο. Τα σολιστικά όργανα που χρησιμοποιούνταν κυρίως ήταν βιολί. μαρτυρούν το θαυμασμό του για τους εν λόγω συνθέτες. τρομπέτα ή πληκτροφόρο όργανο. 59 . όμποε. Δύο σουίτες του για δύο βιολιά και τσέμπαλο. Αποθέωση v=ha4LQdF34Yw Couperin. Η συλλογή του Le nations (1726) περιλαμβάνει μια σονάτα da chiesa με διάφορα μέρη. Διετέλεσε οργανίστας στο βασιλιά και στην εκκλησία του Αγίου Gervais στο Παρίσι.

Περί το 1724-1730 εκδίδει δύο ακόμα συλλογές με κομμάτια για πληκτροφόρα. Το 1706 εκδίδει τα πρώτα του έργα. Jean. η οποία συνδέεται άμεσα με τα όσα γράφονται στην Πραγματεία Περί Αρμονίας. τη σύνθεση και τη δομική επεξεργασία των αριών. Ο Lully και ο Rameau θεωρούνται εκπρόσωποι της πρώιμης γαλλικής όπερας. Στα χρόνια που ακολουθούν ο Rameau εργάζεται ως οργανίστας στη Lyon και στην Clermont.youtube. ο Σαμψών. Κατά την περίοδο αυτή συνθέτει εκκλησιαστικά μοτέτα και θρησκευτικές καντάτες. Rameau Hippolyte et Aricie http://www. Περί το 1730 ο Rameau αποκτά τη φήμη του συνθέτη όπερας. Πλέον καθιερώνεται η λογική του τονικού συστήματος γραφής στη μουσική σύνθεση ως απόρροια των κωδικοποιήσεων που γίνονται στην Πραγματεία. Ο Rameau έγραψε τριάντα όπερες. Αρχικά διδάχτηκε μουσική στο κολλέγιο των Ιησουιτών στο Godrans και στη συνέχεια. Και οι δύο συνθέτες αξιοποιούν εκτεταμένα divertimenti. και συγκεκριμένα στο Μιλάνο. Το εν λόγω σύγγραμμα βρίσκει μεγάλη απήχηση. Το 1709 επιστρέφει στη Dijon για να διαδεχτεί τον πατέρα του με την ιδιότητα του οργανίστα στον καθεδρικό ναό της περιοχής. Ο Ιπόλλυτος και η Αρικία ανεβαίνει για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 1733. δεν έχει διασωθεί. Ήταν η πιο σημαντική όπερα που εμφανίστηκε στη Γαλλία μετά το θάνατο του Lully. μηχανικό και αφύσικο. όπου και εκδίδει την Πραγματεία Περί Αρμονίας (Traite de l’ harmonie). Κανένα από αυτά τα έργα δεν έχει διασωθεί. Συγκρίνοντας το οπερατικό έργο των δύο συνθετών μπορούμε να πούμε ότι και οι δύο συνθέτες έχουν κοινά χαρακτηριστικά ως προς τη σύνθεση των recitativi. θεωρώντας το δύσκολο. Κάθε μία περιλαμβάνει ένα πρελούδιο και διάφορα χορευτικά μέρη. Το 1726 εκδίδει ένα ακόμα σύγγραμμα με τίτλο “Nouveau systeme de musique theorique”.com/watch? v=X9XiHWFbVfI 37. έντονο. Ο Rameau διδάχτηκε μουσική από πολλή μικρή ηλικία.Ο Couperin έχει γράψει δώδεκα σουίτες. Το 1722 επιστρέφει στο Παρίσι. τα οποία είναι συνθέσεις για τσέμπαλο. Ο Rameau ωστόσο κάνει σημαντικές καινοτομίες όσον αφορά στη μελωδική γραμμή και την ομοφωνική επεξεργασία. στην Ιταλία. σε λιμπρέτο του Βολταίρου. εργαζόταν ως οργανίστας σε διάφορους ναούς περί την περιοχή του Dijon. εκ των οποίων μία. Εκείνη την περίοδο κάνει και τις πρώτες απόπειρες σύνθεσης σκηνικής μουσικής. Jean Philippe Rameau (1683-1764). και ιδιαίτερα οι θαυμαστές του Lully. Γεννήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου του 1683. των χορωδιακών και των οργανικών ιντερλουδίων.Johann Sebastian Bach 60 . τερατώδες. τις οποίες ονομάζει concerts για τσέμπαλο και διάφορους συνδυασμούς οργάνων. εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους για το οπερατικό έργο του Rameau. Το γαλλικό κοινό. με προτροπή του πατέρα του. βαρύ. και καταξιώνεται ως από τους κατεξοχήν εκπροσώπους της Γαλλικής Όπερας του 18ου αιώνα. Μετά την επιστροφή του στη Γαλλία εργάστηκε ως βιολιστής σε περιοδεύουσες ορχήστρες και ως οργανίστας σε διάφορες εκκλησίες. την ακρίβεια στο ρυθμό των recitativi. Ο πατέρας του.

αφού αυτός ήταν αυστηρός με τον ίδιο τον εαυτό του. Ο τίτλος του κάντωρα έχει ταυτιστεί σχεδόν με το όνομα του Μπαχ. όπου αποκτά κι άλλες αρμοδιότητες. Διοικώντας μια χορωδία αποτελούμενη από νέους της ίδιας με αυτόν ηλικίας. Βλέποντας τις αντιδράσεις και μη θέλοντας να κάνει κανενός είδους συμβιβασμό. ή και μεγαλύτερους. όπου δουλεύει ακατάπαυστα για να επιβιώσει. Η οικογένεια έχει ήδη χάσει δύο παιδιά από την πανώλη που θερίζει την περιοχή της Θουριγγίας 3 χρόνια πριν. ο Μπαχ φεύγει για ένα διάστημα στο Λύμπεκ. με αποτέλεσμα να φέρεται πολύ αυστηρά σε αυτούς και να δέχεται κριτικές αλλά και επιθέσεις. σελ. προκαλώντας σχεδόν τη ζήλια του αδερφού του. ενός από τους μεγαλύτερους μουσικούς της εποχής. Πηγαίνει στο Λύνεμπουργκ. Έτσι ο Σεμπάστιαν αντιγράφει κρυφά μέσα στη νύχτα έργα παλιών συνθετών. στο Όρντρουφ. Την ίδια μέρα πεθαίνει ο αδελφός του Γιόχαν Γιόνας. Σε ηλικία 15 χρονών εγκαταλείπει το σπίτι του αδερφού του. «Ιδιαίτερα σε θέματα που είχαν σχέση με τη μουσική δεν έδειχνε καμιά επιείκεια. ο μικρός Σεμπαστιαν μένει ορφανός και εγκαθίσταται στο σπίτι του μεγάλου του αδερφού Γιόχαν Κρίστοφ.Γεννήθηκε στο Άιζεναχ της Γερμανίας στις 21 Μαρτίου του 1685. αντιμετωπίζει προβλήματα απειθαρχίας. που ο ίδιος δυσκολευόταν να παίξει. πόλη που θα τον σημαδέψει και θετικά και αρνητικά. Έτσι. για να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή και να δοκιμάσει τις δυνάμεις του. ακόμη και από τους υπεύθυνους της εκκλησίας. και θέτει υποψηφιότητα για τη θέση του οργανίστα του Ζανγκερχάουζεν. (Γ. αποφασίζει να παραιτηθεί από τη διεύθυνση της χορωδίας. Ζαχαρόπουλος. Αναζητούσε την τελειότητα και δε συγχωρούσε την παραμικρή παρέκκλιση ή πειραματισμό πάνω στους νόμους και στους κανόνες της Τέχνης». λόγω της οργανωτικής του ικανότητας και των τεχνικών του γνώσεων ως προς το εκκλησιαστικό όργανο. 69-70). η ζωή. εκδ. φοβούμενος ότι ο μικρός θα τον ξεπεράσει. 61 . πράγμα που προκαλεί σχόλια στη μικρή κοινωνία του Άρνσταντ. Δεκαοχτώ χρονών είναι ήδη αναγνωρισμένος και κατέχει θέση οργανίστα στο Άρνσταντ. Αυτή η θέση θα τον ακολουθεί χρόνια αργότερα σε διάφορες εκκλησίες. Δρόσος. όπου ο ίδιος είναι διορισμένος ως οργανίστας. Ακολουθεί μια σειρά θανάτων στην οικογένεια με αποκορύφωμα το θάνατο των γονιών του Γιόχαν Σεμπάστιαν. πρώτα της μητέρας του και μετά του πατέρα του. σε ηλικία 10 χρονών. Ο μικρός Σεμπάστιαν διακρίνεται ήδη για τις μουσικές του ικανότητες. δράττοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσει τα μαθήματα του Μπουξτεχούντε. «Γιόχαν Σεμπαστιαν Μπαχ. για να μη γίνει αντιληπτός από τον αδερφό του. το έργο και η εποχή του». 1996. Για να διευκολύνει την κατάσταση. ο οποίος αρνείται να του δώσει παρτιτούρες μεγάλων μουσικών με πολύ δύσκολα έργα.

Από μεγάλους θρησκευτικούς ύμνους. «Αχ! Πόσο μάταιη είναι η ανθρώπινη ζωή!». 62 . γραμμένο στα 1740. βιολί. Όχι και τούτο κι εκείνο. Χαρακτηριστικά της στάσης του είναι οι καντάτες «Μακάριος ο άνθρωπος που υπομένει τις δοκιμασίες». οδηγεί σε μια υπέρτατη ενότητα. Η μουσική για το Μπαχ είναι -όπως θα έπρεπε πάντοτε να είναι. Στα 1723 είναι κάντωρας στο ναό του Αγ. «Δέχομαι με χαρά να σηκώσω το σταυρό μου». «Ω! Πόση θλίψη!». όχι μεγάλη και μέτρια και μικρή έκφραση. ενώ παράλληλα εισήγαγε νέους μουσικούς δρόμους. Την επόμενη χρονιά θα γίνει Αρχιμουσικός στην αυλή του πρίγκιπα Λεοπόλδου στο Κέτεν. όχι και βαριά και ελαφριά μουσική. 75). τα δάκρυά μου». λειτουργίες. Έπειτα από αυτό θα βαδίσει τυφλός σχεδόν το δρόμο προς το αιώνιο σκοτάδι ή μήπως το αιώνιο φως. δε θα σταματήσει να γράφει τις περίφημες καντάτες του που ευχαριστεί το Θεό αλλά και τον παρακαλεί να τον απαλλάξει από τις πίκρες χαρίζοντάς του το θάνατο. Εκτός από όπερα. όχι μόνο μέσα από τη μουσική του αλλά και μέσα από τη ζωή του. Αλλά το έργο που θα χαρακτηρίσει επίσης το Μπαχ και την προσφορά του στην κλασική μουσική είναι «η Τέχνη της Φούγκας». Μαζί θα κάνουν επτά παιδιά. καντάτες. χρησιμοποιώντας κατά κόρον τη δύσκολη τέχνη της αντίστιξης και εξελίσσοντας τη μουσική του είδους του με την τέχνη της φούγκας. «Ω! Αιωνιότητα. γράφονται εκείνη την περίοδο. το κύκνειο άσμα του. Μετά από 12 χρόνια θα χάσει και τη γυναίκα του από κάποια θανατηφόρα επιδημία. Νεφέλη. «Και το θαυμάσιο είναι ότι η τεράστια ποικιλία των μορφών και μουσικών ειδών που καλλιέργησε ο Μπαχ. Συνεχίζει να δημιουργεί και να ζει προσφέροντας το καλύτερο που έχει. σχεδόν μέχρι το θάνατό του στα 1750. Όμως δεν παραιτείται. τα «Κατά Ματθαίον» και τα «Κατά Ιωάννη». Τα δύο πολύ σημαντικά «πάθη» του. λέξη που σε καίει σαν τον κεραυνό». αλλά και κομψά μουσικά κομμάτια δωματίου (αυλικών σαλονιών). αλλά και «οι αναστεναγμοί. έργα για κλειδοκύμβαλο. που θα κρατήσει αρκετά χρόνια. τον βρίσκουμε οργανίστα και διευθυντή μουσικής στην Αυλή της Βαϊμάρης και παντρεμένο με τη Μαρία Βαρβάρα. με ισχυρές επιδράσεις από τη γαλλική και ιταλική μουσική. από τα οποία επιβιώνουν τα τέσσερα. όργανο. ακόμη και απλά τραγούδια για φωνή. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα παραγωγική περίοδο της ζωής του. Παρόλα αυτά. Θωμά και διευθυντής μουσικής στην πόλη της Λειψίας. 1990. βιολοντσέλο.ένα πράγμα. όπως μαρτυρεί η δεύτερη γυναίκα του Άννα Μαγδαληνή «Αναλογίζομαι πόσο τυχερή στάθηκα σε αυτό τον κόσμο» («Το μικρό χρονικό της Άννας Μαγκνταλένα Μπαχ» εκδ. από τα οποία θα ζήσουν τα επτά. Με εκείνη θα αποκτήσει 13 παιδιά. σελ. σουίτες με όλων των ειδών τους χορούς. ο Μπαχ έχει γράψει τα πάντα. κυρίως με αυτό το τελευταίο έργο.Στα 1708. Κατάφερε να συγχωνεύσει μέσα στο έργο του μουσικά στοιχεία και πνευματικές παραδόσεις του παρελθόντος και της εποχής του.

Στις μέρες του. έτσι όπως βλασταίνει ένα δέντρο. Κανελλόπουλος. Η ζωή του ολόκληρη ήταν συνυφασμένη με το έργο του. αποτελώντας μαζί τους μια Τριάδα. Περιγράφει εικόνες. Όπως και να έχει. την αιωνιότητα. όλες οι λαϊκές τάξεις. σελ.όχι μουσική για πολλούς και μουσική για λίγους. πράγματι. όχι άλλη για το Θεό και άλλη για τη διασκέδαση των ανθρώπων» (Παν. το σίγουρο είναι ότι τέτοιοι άνθρωποι και τέτοια έργα αποτελούν τροφή για την ψυχή και το πνεύμα κάθε ανθρώπου. για αυτό και νιώθει την ανάγκη να τον ευχαριστεί με κάθε έργο του. την αθανασία της ψυχής. ο Μπαχ απευθυνόταν με τη μουσική σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. όπως μαρτυρεί και η ομώνυμη καντάτα του. τόμος IV. Μένει έκθαμβος μπρος στα δημιουργήματα του Θεού. Κάθε άλλο. αβίαστα. Με όποιον τρόπο κι αν παίζονται τα έργα του. ο Μπαχ επεκτείνει τα πάντα σε ένα μέγα Σύμπαν. Και. Υπερβολή. λειτουργώντας λυτρωτικά όπως η αρχαία ελληνική τραγωδία. η συνεχής μελέτη με στόχο την εξέλιξη της μουσικής του. όπως άλλωστε χρειάστηκε κι εκείνος για να τα συνθέσει. συναισθήματα. Η πνευματικότητα και η εσωτερικότητα των έργων του μαρτυρούν τη σχέση του μεγάλου συνθέτη με το αόρατο. καθώς και η αφοσίωση στο έργο του. εκδ. Ο Μπαχ κατάφερνε να αντιμετωπίζει τη ζωή με τρόπο ηρωικό κι ακλόνητο. κόμητες κλπ. υμνώντας πάντα το Θεό θεωρώντας ότι «ό. ακόμη κι όταν καλούταν να παίξει για πρίγκηπες. Ο Μπαχ δε γράφει μουσική. σελ. με κέντρο την εκκλησία τους. Η ζωή του παρομοιάστηκε σαν μια «καθαρά και λαμπρά γραμμένη παρτιτούρα» (βλ. μέσα από τα έργα του Μπαχ. Όταν μάλιστα η ίδια η ζωή είναι εφάμιλλη του έργου. 571). όπου πάνω της γράφεται η δομή του συνθέτη και του έργου του. Από όλα τα γεγονότα και τα χαρακτηριστικά της ζωής του το πιο σημαντικό ήταν ο τρόπος που αντιμετώπιζε τις φοβερές δοκιμασίες που αυτή του έβαλε. η ασταμάτητη εργασία και διάθεση προσφοράς. Και κάποιος μεταγενέστερός του είπε ότι δεν ξέρεις πού να σταθείς. Γιαλλέλης.τι κάνει ο Θεός είναι καλά καμωμένο». 558). Πολλοί υποστήριξαν ότι χρειάζεται μεγάλη πνευματική συγκέντρωση για να παρακολουθήσει κανείς τα έργα του Μπαχ. περιγράφει. ώστε να είσαι όσο το δυνατό πιο άξιος για να ακούσεις αυτή τη μουσική. 63 . φυσικά. Ιστορία Ευρωπαϊκού πνεύματος. τη λύτρωση που εκείνη βρίσκει στην επαφή της με το ιερό και με τη μουσική που στοχεύει στην εξύψωσή της προς το Θεό. ας μη μας εκπλήσσει η σύγκριση των έργων του με τη Ορέστεια του Αισχύλου ή με τα έργα του Σαίξπηρ. που πολλοί κριτικοί θεωρούν ότι θα υφίσταται για πολλά χρόνια ακόμη. σκέψεις. γίνονταν μέτοχοι της υψηλής μουσικής και της πνευματικότητας που αυτή πρόσφερε. όντας το παράδειγμα για τον καθένα μας. τότε αυτοί οι άνθρωποι αποκτούν μεγαλύτερη αξία. «Ιστορία του Ευρωπαϊκού πνεύματος». Έτσι.

μια σαραμπάντα... αλλά παράλληλα και σε ένα ρεσιτάλ. Το έργο αυτό είναι γραμμένο σε δύο βιβλία: το πρώτο εκδόθηκε το 1722 και το δεύτερο το 1740. φαντασία. πρελούδια και φούγκες.ο. Το πρελούδιο και η φούγκα σε λα ελάσσονα (BWV 543). Το πρελούδιο της τρίτης αγγλικής σουίτας μιμείται το γρήγορο μέρος ενός κοντσέρτου με την εναλλαγή tutti και solo. καθώς και με το έργο Γάλλων συνθετών. όπως του Buxtehude. οι 6 Γαλλικές σουίτες και 6 οι Παρτίτες.Ως οργανίστας ο Bach επικεντρώθηκε στη σύνθεση έργων για τις ανάγκες της λειτουργίας της Λουθηρανικής εκκλησίας.com/watch?v=YvHokjQ6enI Χαρακτηριστικό έργο στο οποίο αναγνωρίζεται το στοιχείο της παραλλαγής είναι οι παραλλαγές Goldberg. Η τελευταία παραλλαγή είναι ένα quolibet. Το πιο γνωστό έργο για πληκτροφόρα του Bach είναι το καλοσυγκερασμένο κλειδοκύμβαλο. στο οποίο ο Bach μεταφέρει ιταλικά ιδιώματα μουσικής για σύνολο οργάνων σε σύνθεση για πληκτροφόρο. Οι τριάντα παραλλαγές γίνονται πάνω σε ένα θέμα. και πιθανότατα έχουν τοποθετηθεί προκειμένου να αναδείξουν τις επιρροές του συνθέτη. οι οποίες γράφτηκαν το 1741. Κάθε αγγλική σουίτα ξεκινά με ένα πρελούδιο. http://www. της άριας κ. Οι όροι «γαλλική σουίτα» και «αγγλική σουίτα» είναι μεταγενέστεροι.κ.ο. Κάθε τρίτη παραλλαγή είναι ένας κανόνας. κομμάτια που θα μπορούσαν αφενός να λάβουν χώρα σε μια λειτουργία. Το αποτέλεσμα είναι ένα μοναδικό κομμάτι το οποίο συνδυάζει όλα τα είδη μουσικής της εποχής. φούγκα σε ντο μείζονα http://www. Ο Buxtehude και ο Vivaldi ασκούν μεγάλη επίδραση στο έργο του. ο πρώτος σε ταυτοφωνία. που γράφτηκε την περίοδο που ο ίδιος ζούσε στη Βαϊμάρη. Ιταλών συνθετών όπως του Frescobaldi.κ. τοκάτες. Καλοσυγκερασμένο κλειδοκύμβαλο.com/watch?v=ud91BLbnaYU Στο έργο του για πληκτροφόρα συγκαταλέγονται οι 6 Αγγλικές σουίτες. Οι παραλλαγές που δεν ανήκουν στο είδος του κανόνα έχουν διάφορες μορφές και συνδέονται με το στυλ της φούγκας.com/watch? . Έγραψε χορικά. Από μικρή ηλικία ο Bach ήρθε σε επαφή με το έργο επιφανών συνθετών μουσικής για όργανο.youtube. συνδέεται με το στυλ της μουσικής του Vivaldi. 1ο βιβλίο. της γαλλικής ουβερτούρας. ο δεύτερος στη δευτέρα κ. Κάθε βιβλίο περιλαμβάνει 24 πρελούδια και φούγκες όπου το καθένα ανήκει σε μία διαφορετική κλίμακα: δώδεκα πρελούδια δηλαδή ανήκουν σε μία μείζονα κλίμακα και δώδεκα άλλα σε ελάσσονα.youtube. του Pachelbel. που συνδυάζει δύο γνωστές μελωδίες τραγουδιών.youtube. Παραλλαγές Goldberg v=64Xb3qiXR9Y&feature=related 64 http://www. του Froberger.

com/watch? v=LpQVPI_CN5c&playnext=1&list=PL6B257C7265D3A71A&index=9 http://www. αναδεικνύει με συστηματικό τρόπο όλους τους τρόπους γραφής της φούγκας. βιολί και continuo. Η τελευταία φούγκα. που γράφτηκε την τελευταία δεκαετία της ζωής του Bach. στη γερμανική γραφή B-A-C-H. Η μουσική προσφορά περιλαμβάνει τριμερή και εξαμερή ricercare για πληκτροφόρα και δέκα κανόνες. http://www. έχει τέσσερα θέματα.youtube.com/watch?v=KsAqyLDaF4&feature=BF&list=PL6B257C7265D3A71A&index=11 http://www.youtube.com/watch? v=zMpQpqhTWzQ&feature=BF&list=PL6B257C7265D3A71A&index=12 http://www.youtube. Αποτελείται από 18 κανόνες και φούγκες σε αυστηρό στυλ.com/watch? v=t6nBAwkKwWY&feature=BF&list=PL6B257C7265D3A71A&index=14 Η συστηματική και αναλυτική προσέγγιση που εμφανίζεται στις παραλλαγές Goldberg είναι εμφανής σε πολλά έργα του Bach. ή αλλιώς. Στη συνέχεια προσέθεσε μια trio sonata για φλάουτο.youtube. Όλα αυτά βασίζονται σε ένα θέμα. και περιλαμβάνει τις νότες B ύφεση A-C-B. Μουσική προσφορά http://www. Τέτοια είναι τα χορικά πρελούδια για το Orgelbuchlein.youtube.youtube. Ο Bach έγραψε τις παραλλαγές σ’αυτό το θέμα κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στον βασιλιά στο Potsdam το 1747.youtube. Αντίστοιχου τύπου έργα γράφονταν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.http://www. στην οποία επίσης εμφανίζεται το θέμα. Όλα αυτά βασίζονται σε ένα θέμα που πρότεινε ο Φρειδερίκος ο Μέγας της Πρωσσίας. η οποία έμεινε ημιτελής λόγω του θανάτου του Bach.com/watch? v=1ZpFREN0GB4&feature=BF&list=PL6B257C7265D3A71A&index=13 http://www.com/watch?v=bsh88GrsY34 Η Τέχνη της Φούγκας.com/watch?v=Xwp1CiZqfl8 65 .

Οι περισσότερες έχουν τέσσερα μέρη κατά το πρότυπο της σονάτας da chiesa.S. τριπλών και τετραπλών νοτών.Η μουσική για οργανικό σύνολο του Bach περιλαμβάνει 15 σονάτες για σόλο όργανα και τσέμπαλο: έξι για βιολί. Βραδεμβούργιο κοντσέρτο Νο. και Λειτουργίες. 3 http://www. Στα κοντσέρτα αυτά ο Bach εισάγει υλικό ritornello στα επεισόδια διαμορφώνοντας ένα διάλογο ανάμεσα στην ορχήστρα και τους σολίστ μέσα στα επεισόδια. Επίσης ο Bach έχει γράψει 6 σονάτες και 6 παρτίτες για σόλο βιολί χωρίς συνοδεία. Agnus dei (BWV 232) http://www. Από νεαρή ηλικία έδειξε ιδιαίτερη κλίση στη μουσική.youtube. που ήταν κουρέας-χειρουργός στην υπηρεσία του δούκα της 66 .com/watch?v=Xq2WTXtKurk Στο έργο του Bach περιλαμβάνονται πάνω από 220 καντάτες.youtube. την ίδια χρονιά με τον Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και τον Ντομένικο Σκαρλάτι. Σ’αυτά τα κομμάτια ο Bach δίνει την ψευδαίσθηση της αρμονικής και της αντιστικτικής υφής με την εμφάνιση διπλών.youtube. cantata BWV 140 http://www. Bach. έξι για φλάουτο και τρεις για viola da gamba.Bach είναι τα 6 Βραδεμβούργια κοντσέρτα. Mass in b minor.youtube.com/watch?v=__lCZeePG48 Bach BWV 227 (Motet no. αν και ο πατέρας του.George Frideric Handel Ο Χέντελ γεννήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 1685 στο Χάλλε της Γερμανίας. τα οποία αφιέρωσε το 1721 στο μαγράβο του Βραδεμβούργου.com/watch?v=XVa3nR-2bVc&feature=related Bach. Είναι τριμερή κατά το πρότυπο του ιταλικού κοντσέρτου. Τα πιο διάσημα ορχηστρικά κομμάτια του J.com/watch?v=tdLCcQixNvg 38. Πάθη. χορικά αρμονικά και οργανικά. 3 in a minor) http://www.

Με παρέμβαση του δούκα που εκτίμησε τα μουσικά χαρίσματα του οκτάχρονου Χέντελ. όπως τον Αλεσάντρο Σκαρλάτι και τον γιο του Ντομένικο. από σεβασμό στην επιθυμία του. ξεκίνησε μαθήματα εκκλησιαστικού οργάνου υπό την εποπτεία του συνθέτη Friedrich W. που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 13 Απριλίου του 1742 στο Δουβλίνο. η οποία γράφτηκε ύστερα από την όπερα Arsinoe (1705) του Thomas Clayton. Ο πατέρας του πέθανε όταν ήταν στην ηλικία των έντεκα ετών και το 1702. γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία. ενώ τα recitativi κατά το γερμανικό στυλ.Σαξονίας. Almira (sarabande) http://www. όπου εργάστηκε ως βιολονίστας στην ορχήστρα της τοπικής όπερας. χρησιμοποιώντας το από κει και πέρα επίσημα στην αγγλική γραφή.com/watch?v=ux4E5blUqzM Almira (Aria) http://www. Μετά την ανάρρωσή του. αντιμετωπίζοντας ισχυρό ανταγωνισμό. θέση που εγκατέλειψε όμως προκειμένου να περιοδεύσει στην Ιταλία κατά την περίοδο 1706-10. Πέθανε το Πάσχα του 1759 και η ταφή του έγινε με τιμές στο αβαείο του Ουεσμίνστερ. δεν επιθυμούσε να εξελιχθεί ο γιος του σε μουσικό.com/watch?v=SVDG_SqS2zc Στο Λονδίνο άλλαξε και το όνομά του και το προσάρμοσε. Zachow. ενώ την ίδια περίοδο ο Χέντελ άρχισε να γνωρίζει διεθνή αναγνώριση. και ήταν μια όπερα που βασιζόταν στην αγγλική μετάφραση Ιταλικού libretto. έργο του 1757. Εκεί ήρθε σε επαφή με μερικούς από τους σπουδαιότερους Ιταλούς συνθέτες της εποχής. Υπό αυτές τις συνθήκες. στηρίχθηκε κυρίως σε προγενέστερο υλικό του Χέντελ). πιθανώς εξαιτίας ενός εγκεφαλικού επεισοδίου. γράφτηκε στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου του Χάλλε. Το 1737 οδηγήθηκε σε χρεοκοπία. ενώ τον επόμενο χρόνο παρουσίασε την όπερα Rinaldo στο Λονδίνο. Η τελευταία είχε πολλή μεγάλη επιτυχία στην Αγγλία. Το 1712 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αγγλία. συνέθεσε το 1752 το ορατόριο Ιεφθάε (ο Θρίαμβος του Χρόνου και της Αλήθειας. Handel. Από την πρώτη του όπερα. Τον επόμενο χρόνο μετακόμισε στο Αμβούργο. Rinaldo http://www. τον Μεσσία.youtube. Στην Ιταλία συνέθεσε αρκετά μουσικά έργα και το ύφος του σημείωσε σημαντική εξέλιξη.youtube. Οι οβερτούρες πάλι συνδέονται με το γαλλικό στυλ γραφής. Ο Χέντελ έχει γράψει περί τις 40 όπερες. ενώ εργαζόταν παράλληλα και ως οργανίστας στον καθεδρικό ναό της πόλης. Οι άριες της Almira είναι γραμμένες κατά το ιταλικό στυλ. Πρόκειται για Ιταλική Όπερα. Από το 1751 άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα όρασης που οδηγούσαν σταδιακά στην τύφλωσή του. της Almira (1705) υιοθετεί όλα τα εθνικά στυλ οπερατικής γραφής. όπου συνέχισε τη σταδιοδρομία του ως θεατρικός επιχειρηματίας.youtube. γεγονός που συνοδεύτηκε από μία επιδείνωση της υγείας του και προσωρινή παράλυση του δεξιού χεριού του. Στα τέλη του 1710 ταξίδεψε για πρώτη φορά στην Αγγλία.com/watch?v=MJz4ltKZLAw 67 . ξεκίνησε να συνθέτει το δημοφιλέστερο ορατόριο του.

Norton Anthology of western music. Palisca. Νέα Υόρκη. 2006 Burkholder. Τόμος Α. Norton.. volume 1.ΠΗΓΕΣ Burkholder. Θεσσαλονίκη 1995 68 . Peter. ed. fifth edition. History of western music. Peter. Σύντομη Επισκόπηση. Palisca. 2009 Γιάννου. Claude. ed. University Studio Press. eight edition. Norton. Δημήτριος. Claude. Νέα Υόρκη. Ιστορία της Μουσικής.