You are on page 1of 22

BTNCL PSKOTERAP 7.

DNEM
ARALIK DERS NOTLARI

Editr Dr. Tahir ZAKKA

Psikoterapi Enstits Eitim Yaynlar: 81 Btncl Psikoterapi Eitimi 7. Dnem Aralk 2008 Ders Notlar

ISBN 978-605-5548-76-6 Copyright zak Yaynevi (Psikoterapi Enstits) Tm haklar sakldr. Yayncnn izni olmakszn tmyle veya ksmen yaymlanamaz, ksmen de olsa oaltlamaz ve elektronik ortamlarda yaymlanamaz. Birinci bask: Mays 2012

Editr: Tahir zakka Yayma hazrlayan: Sevgi orabatur & Meneke Ark Katkda bulunanlar: Melike Ynten & Yasemin Solak alkolu Bask: klim Ofset

Nianca Mah. Arpac Hayrettin Sok. No:21 Eyp/stanbul Tel: 0212 577 77 45
www.iklimmatbaa.com

PSKOTERAP ENSTTS ETM ARATIRMA SALIK ORGANZASYON VE DANIMANLIK LTD. T. Eitim ve Kongre Merkezi: Fatih Sultan Mehmet Caddesi No285 Darca-ZMT Tel : 0262 653 6699 Fax : 0262 653 6698 Merkez: Badat Caddesi No: 540/8 Bostanc-STANBUL / TRKYE Tel : 0216 464 3119 Fax : 0216 464 3102
www.psikoterapi.com - www.psikoterapi.org - www.hipnoz.com

ii

SUNU

nsanlk tarihi boyunca, her toplumda psikolojik rahatszlklar tedavi etmeye ynelik giriimler olmutur. Bu alanda yaplan giriimler sonucu ortaya kan pek ok farkl ekoln savunucular, kendi ekollerini yceltme ve dier ekolleri kmseyerek tekiletirme yoluna gitmitir. Ancak buna ramen farkl yaklamlardan bilgiler edinerek kuramn zenginletirmeye ve bu alanda almalar yapmaya balayan nc terapistler, psikoterapide btnlemeyi salayarak alandaki blnmeleri byk oranda azaltmtr. Btncl psikoterapi, hastann bililerinin, davranlarnn, kiiliinin ve duygusal srelerinin yeniden dzenlemesine yardmc olmak iin pek ok farkl ekolden faydalanarak daha gereki, uyumlu ve esnek bir alma alan sunar. Eitimini verdiimiz btncl psikoterapi, zaman zaman eklektik ve asimilatif, genellikle de entegratif ve ortak faktrler zerine kurulmu btncl bir yaklam ierir. Bireye, teori odakl deil danan odakl bakmaya alan btncl psikoterapiler, farkl yaklamlarn bileenlerini bir araya getirerek terapisti geni bir vizyona ulatrr. Bu amatan yola karak, eitli bilimsel etkinlik, aratrma, eitim ve yayn almalaryla, lkemizde btncl psikoterapi uygulamalarnn geliimine nclk etmekten gurur duyuyoruz. Elinizdeki bu ders notlar, ruhsal bozukluklarn tedavisinde tek bir psikoterapi yaklamna bal kalmaktansa elindeki veriyi kullanarak uygulanabilecek en iyi teknii ve
iii

teoriyi arayan btncl yaklaml terapistler yetitirme adna verilen Btncl Psikoterapi Teorik Eitimi 7. Grubunun aralk ay deifrelerini sunmaktadr. Ayrca bu ders notlar, eitim deifresinin derlemesi olma zelliiyle dnyada ei benzeri grlmemi bir yayn nitelii de tamaktadr. Bu ders notlarnda, Masterson terk depresyonu kuram, kendilik (self) oluumu, Borderline, narsisistik, izoid kendilik bozukluklar ve alt tipleri, Masterson'n kabul ettii ve ilgilendii kuramlar, Mastersonn terk depresyonu kuramnn psikoteraptik strateji ve yntemleri konular ele alnmaktadr. Btncl psikoterapiler de insann ruhsal yapsnn geliiminde olduu gibi zamanla zerkleecek, bireyselleecek ve ayrarak psikoterapi ruhunu ayakta tutacaktr. Psikoterapi uygulayclar iin nemli olduunu dndmz bu eitim ders notlarn, sizlerin ilgisine sunmaktan kvan duymaktayz. Keyifli okumalar dileriz

Tahir ZAKKA
Psikoterapi Enstits Bakan

iv

NDEKLER
ARALIK 2008 1. GN 1. BLM MASTERSON TERK DEPRESYONU KURAMI .................................... 3 KENDLK OLUUMU ...................................................................... 5 2. BLM BORDERLINE KENDLK BOZUKLUU ........................................... 55 NARSSSTK KENDLK BOZUKLUU ............................................ 68 ZOD KENDLK BOZUKLUU ..................................................... 76 3. BLM KLK RGTLENMELER VE ALT TPLER ................................... 85 ARALIK 2008 2. GN 4. BLM MASTERSON'IN KABUL ETT VE LGLEND KURAMLAR ...... 131 KENDLK LS ...................................................................... 168 5. BLM KENDLK AKTVASYONU ............................................................ 177 TERAPTK TEKNKLER............................................................... 186 6. BLM MAHERN ALTI ATLISI ............................................................... 209 ARALIK 2008 3. GN 7. BLM MASTERSON TERK DEPRESYONU KURAMINA DEVAM ............. 253 KOHUTUN KENDLK PSKOLOJS KURAMINA GR ................ 267 8. BLM EGOSNTONK VE EGODSTONK KAVRAMLARI......................... 281 TEDAVNN AAMALARI............................................................. 289 9. BLM RNEK OLGU SUNUMLARI ........................................................ 307 10. BLM ZOD KENDLK BOZUKLUU ................................................... 339

Aralk 2008 1. GN
AHMET ORAK TAHR ZAKKA

BLM MASTERSON TERK DEPRESYONU KURAMI

1.

Ahmet orak: Evet arkadalar, Mastersonn psikoanalitik psikoterapisini anlatacaz. Tp fakltesinde psikiyatri staj alrken kiilik bozukluklar iin bize tedavi edilemez demilerdi. niversitede baz yllar psikiyatri ve psikoloji derslerine girmitim, malesef ben de tedavi edilemez diye anlatmtm. Elli yl kadar nce hakikaten yleydi, tedavi edilemezdi. Freudun bak asnda ancak psikonevrozlar tedavi edilebilir. nk psikonevrozlar gerek bir aktarm baarabilirler ve psikoterapide tedavi ancak o aktarm zerinden gerekleir. Borderline hastalar psikonevroza gre delidirler, sadece deli olduklar belli deildir nk onlar gizli delidirler. Deliler iin izofren vb. gibi bir sr isimler vard o dnemlerde. Narsisitlerde zaten libidolarn kendilerine sakladklar iin, nesne ile ilgili duygu aktarmadklar iin, narsisitler de tedavi edilemezdi. Hem narsisit, hem borderline yaplar zaten anal dnem rgtlenmeleri olduklar iin predipaldirler.

Bunun deimesi iin ancak ocukluk gzlemlerinin balamas gerekiyordu. 1950- 1960'lerden itibaren bizim yakndan tandmz Mahler ve Bowlby, 1970'lerde ise Stern almalar yapt. lk defa predipal dnem aratrld. Bylece otistik dnemde, simbiyotik dnemde, ayrma-bireyleme dneminde neler oluyor, aratrlmaya baland. Yani ya ncesine ilikin psikanalitik adan aratrlma yaplmas iin ancak 1950'lerin gelmesi gerekiyordu. Bu almalardan faydalanan Kernberg gibi aratrmaclar (Mahlerin kendisinin 1960 da yazd borderline terapisi isimli bir kitab var), klinisyenler baz terapi modelleri gelitirdiler. Bylece kiilik bozukluu kavram yava yava kendilik bozukluu anlamnda kullanlmaya baland ve ayrc tehis iin intrapsiik yapya bakmak gerektiini anladlar. Halbuki Freudyen anlayta, intrapsiik deil de interpsiik atmalarn aratrlmas gerekir. Yani superego, ego ve id arasndaki atmalarn aratrlmas gerekir. ntrapsiikde sadece idin iini, sadece egonun iini inceleme imkan elde ettik bu aratrmalarn sonucunda. zellikle Kernberg'in nesne ilikileri ekol bizim intrapsiik aratrmalarda ok ilerlememizi salad. Nesne ilikileri ekol Kernbergden, Kleina uzanan bir akmdr. Klein ise Anna Freudun yani Freudun kznn nemli rakiplerinden bir tanesidir. Kiilik bozukluunun en nemli zellii, temel savunmas; nesneye odaklanmadr. Psikonevrozlar dnecek olursanz ya da afektif bozukluklar, mesela EID anxiete bozukluunu dnn ya da obsesif kompulsif bozukluunu ya da posttravmatik stres bozukluunu, depresyonu, burada sa-

7. BPT ARALIK DERS NOTLARI

vunma iin hasta nesneye odaklanmaz. Eer hasta savunma iin, kendisini rahatlatmak iin nesneye odaklanyorsa, kendiliinde bir regulasyon yapmak iin nesneye odaklanyorsa o halde bir kiilik bozukluundan bahsediyoruz demektir. nk eer savunmas nesneye odaklanma ise savunmac nesne ilikileri var demektir. Nesne ile girdii iliki savunmac ise demek ki nesne ile defektli bir ilikiye giriyor. Nesne ile iliki bizim nceden kiilik dediimiz bir eydi. Freudyen anlay ile ocuk anal dnemde nesne iliki iin pek ok ekiller dener. Anal dnemde ocuk belli bir modu benimser. Nesne ile artk ayn ekilde, ayn tipte ilikiye girmeye balar, buna kiilik diyoruz. Dolaysyla kiiliin gelitii dnemi anal dnem olarak gryoruz. Kiilik nesne ile girilen iliki tipi ise ve kiilik bozukluklarnda temel savunma eer nesneye odaklanma ise kiilik bozukluu denilmi olur.

KENDLK (SELF) OLUUMU


Kendilik geliiminden bahsedelim biraz. ocuk yeni doduu zaman solucana benzeyen bir canl aslnda. On iki gnlk bir bebek grdm, geen bir arkada doumdan sonra ziyaret etmitik. ocuu biraz o gzle inceledim. Byle giri k devrelerinden ibaret bir organizma gibiydi. Aslnda bu dnem iin korteksi yok denebilir, yani dnyay alglad sylenemez, her ne kadar Stern ya da Bowlby'e gre alglamas var olsa da.

Masterson Terk Depresyonu Kuram

Kendi kendine yaayan bir bitkiyi andryor daha ok. Fakat dnyaya geldikten sonra ocukta byk bir geliim olacak. Bu aamadan sratle kacak. Bu aamadan kmas da, evresindeki ilikileri iselletirmesi yoluyla olacak. evresindeki ilikileri iselletirdii iin kendi iinde bir dnya olumaya balayacak, buna bir kendilik duyumu eklenecek. Yani kendisinde ayr bir kendilik duyumu olumaya balayacak. Tahir Beyin anlatt bir ey vard, ocuk evresindeki her eyi iine alr, masay iine alr, dolab iine alr, anneyi iine alr, unu bunu , pek ok eyi iine alr. ocuk o dnemde ite byle bir enternalizasyon dneminde, iselletirme dnemindedir. Bu dnem iin zaten oral dnem diyoruz. ocuun dikkat ederseniz her eyi iine almaya ynelik bir hali vardr. Fiziksel olarak ieri alyor, aslnda ruhsal olarak da ie alyor. Ruhsal olarak ieri almasnn sebebi, nesnelerin imgelerini iine alacak ki bir nesne tasarm, bir tiyatro olutursun kendi kafasnda. Dnyann bir tasarmn olutursun. O yzden biz, ancak o dnemdeki abalarmzn sonucunda bir eyler yapabiliriz. Gzlerimizi kapatsak da eya yok olmaz, Tahir Bey ile konuabilirim, bir eyler yapabilirim. Bu durum o dnemde ie aldm nesnelerin bir sonucudur. Ancak bu nesne ilikileri ile ieri alnr. Nesne ilikilerinin bize kazandrd en nemli ey budur. Yani masay olduu gibi ie almyoruz. Aslnda masa ile girdiimiz ilikiyi ie alyoruz. Dolaysyla iselletirdiimiz ey iki eyden ibarettir. Bir nesne taraf vardr, bir de bizim o nesne karsnda hissedilen kendi duyumumuz vardr ve ikisi arasnda da bir duygusal ba vardr. Buna nesne ilikisi diyoruz. Nesne ile

7. BPT ARALIK DERS NOTLARI

girdiimiz iliki iselletirilir ve bu ekilde biz yava yava bir kendilik duyumu oluturmaya balarz. Kendilik duyumunu nasl olutururuz? imdi byk bir blmnz matrix filmini seyretmitir. Orada biliyorsunuz aa doru akan yeil rakamlar vard. Orada bir tane de zenci adam vard. Zenci adam bu rakamlara bakarak bir eyler tahmin ediyordu. Nasl tahmin ediyordu ise Neo'nun utuunu gryor, kz kurtardn gryor ve btn bunlar da o rakamlara bakarak yapyordu. imdi selfin oluturulmas da buna benziyor. Yani, string dediimiz akmlar var. Egonun gznn nnden bir eyler akyor. O zenciyi ego gibi dnn. Ego srekli etraf monitrize ediyor. Kendi bedeninden geen duygular, duyu akn monitorize ediyor. Kendi motor davranlarn monitorize ediyor ve bili gelitikten sonra zihninden geen bilileri monitorize etmeye balyor. Bunlar monitorize ettikten sonra ben neyim, nasl bir eye benziyorum, nasl bir eyim bcek gibi bir ey miyim? Solucan gibi bir ey miyim? yi bir ey miyim? ri bir ey miyim? Deerli miyim? Deersiz miyim? Tahir Beyin deyii ile b.k muyum? Prlanta mym? Bunlarla ilikili bir tahmin yrtr. Bunu yapan egodur, dolaysyla selfi reten, kendilii reten cihazn ismi, aparatn ismi ego. Bu ekilde ego drt kanaldan geen bilgi akn inceler. nk bizim bilisel fakltelerimizi yneten aparatn ismi egodur. Yani bizim oryantasyonumuzu, dnyay alglamamz, dnyaya ait bilgileri hafzamzda tutmamz salayan, bunlar yneten aparatmzn ad da egodur. Dolaysyla kendi bedeninden geen btn bilgi,

Kendilik (Self) Oluumu

enformasyon aklarn denetleyen de egodur. Bu drt kanaldan geen bilgiyi srekli gzetler ve yle bir ey dnr. Mesela der ki, uzay gemisindeyiz. Uzay gemisinde bir sr bilgisayarlar var fakat uzay gemisi kendisini dardan gzlemleyemiyor. Her eyi yapmlar, ama dar bir kamera yerletirmeyi unutmular. Fakat btn bu bilgisayarlardan geen bilgiler uzay gemisinin pozisyonunu, nerede ne gibi bir ey var bunu tasarmlamaya alyor. Bir dier ekranda da bizim durumumuz, uzay gemisi kendisini tanmlyor. Ama darda kamera olmad iin kendisini tahmin etmek durumunda. u anki konumum ne? Durumum ne? Yar yarya koptum mu? Bir tarafm harap m oldu? Bir tarafm uzaya m savruldu? Bunu tasarmlamak zorunda, kendisi ile ilgili bir hayal retmek zorunda. te buna kendilik diyoruz. Kendilii ocuk retecek. Bir solucan gibi olduu o konumdan itibaren, o kvrm kvrm olan, aslnda buna bitki de diyebiliriz. Giderek abartyorum. Kursiyer : Hocam, gaz bulutu da diyebiliriz. Ahmet orak: Tahir Beyin gaz bulutu dedii ey, nesne ilikilerinin metaforu. Ama karmzda bir organizma var. Tahir zakka: Hocam yle bir ey oldu bu konuda. Amerikada kk be kiilik bir uak kalk yapt. Kalk yaptktan sonra kule grd ki, tekerleinin biri krld. Pilotun haberi yok, uuyor. Kule dedi ki, bir tekerlein dt, ona gre tedbir al, almayacak. Yani dardan gzleyen ben, annenin gz diyelim kuleye. Pilot uuyor her ey yerinde zannediyor ama o tekerlein biri yok. Pilot teekkr ederim dedi. Daha sonra

7. BPT ARALIK DERS NOTLARI

doland doland, benzinini boaltt, zel bir ini yapt. Burnunun zerine ini yaparak ok rahat ekilde tekerleksiz indi. Ahmet orak: Dolaysyla burada aynalanmann nemi anlalyor. Tahir zakka: Evet. Ahmet orak: Bir ey bize ayna grevi grmeli. Kendimizi seyredebileceimiz. Tahir zakka: Ne olduumuzu; tekerleimiz kopmu mu, kopmam m? B.k muyuz? Ne olduumuzu anlamamz lazm. Evet. (Glmeler) Ahmet orak: Drt kanaldan geen bilgi akn izleyerek kendisi ile ilgili tasarm retiyor. Bu tasarm retebilmesi iinde karsnda bir nesne olmas lazm. Ancak nesne ile ilikiye girerek kendisini tanmlayabilir. Yoksa uzay boluunda olsa idi ocuk, drt kanaldan herhangi bir veri ak olmazd. nk bir duygu olmazd, duygu olmas iin kardaki nesne ile ilikiye girmesi lazm. Dolays ile Tahir Beyin dedii gibi karsnda bir nesne olacak, onunla ilikiye girecek. Onunla girdii ilikinin sonunda edindii duygu, duygulanm, onun iin kendisi hakknda bilgi veren bir data zelliinde olacak. Bununla ilgili kendiliin geliiminde Mahler, kendiliin anneden treme olduunu syler. Stern ise daha nce bahsettiim gibi kendiliin bir ekirdeinin olduundan, bu ekirdein kendi kendine gelitiinden ve daha sonra anneden ayrmak zorunda olduundan bahseder. Bamsz ekilde kendi kendine geliiyor ama annenin iinde. Daha sonra anKendilik (Self) Oluumu

neden ayrlmas gerekir. Mahler ise bunu aslnda anneden farkl olmadn ve anneden bir amip gibi blnme yolu ile ayrldn syler. Bu ayrlma-bireyleme zerine ok tartyoruz arkadalarla. Ayrlma- bireyleme kendiliin geliimi ile ok yakndan alakal. Eer ayrlmazsa ortada bir kendilik yok demektir ve bir kendilik ayrlacak ki kendi zelliklerini edinsin. Onun da bir takm zellikleri olsun, bu zelliklerinden dolay onun bir kimlii olsun. Ona da biz bireyselleme diyoruz. Masterson deyimi ile ayrlma; sembiyotik fzyondan ortaya ktr. Sembiyotik bir fzyon var anne ile beraber, anne ile birlikte yani ikili bir birlik. Bir birlik ama iki paradan oluuyor. ki para ama tek. Bundan ocuun yava yava, sne sne, kendisini ayrmasna, ayrlma ya da separasyon diyoruz. Bireyselleme ise bu ayrlan parann artk kiisel zellikler ile donanmlanmas, onun dierlerinden ayrt edilebilir hale dnmesi, yani onun bir kimliinin olmas, bir kiiliinin olmasdr. Kiilii burada gndelik anlamnda kullandm. Onu evresindeki dier nesnelerden ayrt edilebilir olmas. Bu nedenle ayrlma, bireyleme, bireyselleme sreci ok nemli. Eer ayrlmaz ve bireysellemez ise bunu ucu psikoza kadar gider. Yani annenin farklln hissetmez ise, annenin eline batan ivi bizim canmz actrsa, bu takdirde duvara aklan ivi de bizim canmz actabilir ki buna psikoz diyoruz. Yani, bir ehre bomba dt zaman cannn yandn syleyen kii eer iirsel anlamda bunu sylemiyor ise bizim iin psikotiktir. Kendisini evresinden ayrt edemiyordur.

10

7. BPT ARALIK DERS NOTLARI

Gerek, salam bir kiiliin oluabilmesi iin, dnyay uzaktan nesnel bir biimde gzlemleyebilmesi lazm. Bunun iin de baz yetiler verilmi bize. Biz doduumuz zaman solucan gibiyiz falan diyoruz ama, onun iinde de bir organik devre, elektriksel devre var. Onun bireylemesi iin almaya balar. Yani hepimiz doduumuz zaman iimizde bir nronal devre tayoruz. Bu nronal devre bizim annemizden ayrlmamz istiyor ve bizi itiyor. Eer iimizde byle bir igd olmasayd, o taktirde anneden hi ayrlamazdk. Anne kucandan ayrlmazdk. O psikotik birliktelikte yaamaya devam ederdik. Anneden ayrlmak gibi bir dnemimiz olmazd. Ama iimize yerletirilmi olan o devre, o ip bizim anneden ayrlmamz istiyor. Bu nedenle biz anneden ayrlyoruz ve bu ekilde bireyselleiyoruz. Burada kiiden kiiye farkllklar var yani, bu ipi bozuk adam var, yani ayrlamyor. Bunun nedeni organik olabilir yani ip bozuk olabilir. ip bozuk olunca da ayrlmas iin gerekli olan igdye sahip deildir. Bunlara mkemmel bir anneyi de verseniz, mkemmel bir evreyi de verseniz ayrlamaz. Anne ne borderline, ne obsesif, eker gibi bir anne. Ama bu ocuk anneden ne ayrabilir, ne de bireyselleebilir. nk iindeki mekanizma bozulmutur. Fakat dier bir ocukta tkr tkr alan salam bir mekanizma, salam bir devre var. Bu ok gzel ayracak bireyselleecek, hayatta da ok gzel baarlar kazanacak. Byle bir ocuk eer manyak bir annenin eline dmse ya da ok kt evre koullarnda tacize uramsa vs. ne kadar salam bir yaps olursa olsun, bu ayrma bireyselleme nitesi psikotik olabilir. Fakat en zayf dediimiz, tabiat asndan en anssz domu
Kendilik (Self) Oluumu

11

ocuu evre kurtarmaz. Yani evre salam birisini psikotik yapabilir, ama bozuk domu birisini kurtaramaz. Mahlerin dnemlerini ok ksa bir ekilde geelim. lk dnem otistik aama. Bu aama ad stnde fotosentez yapyor. Bu dnemde ocuun baarmas gereken en nemli ey homeostatik dengedir. Yani ocuk, karnnn ackmas vs. gibi kendi isel huzurunu yitirmemeye alr. Arl uyaran olmamal, ml ml, tatl tatl uyumaldr. Fotosentez yapmak gibi, bu ekilde de byyp adam olacak. Bu dnemde Mahlerin istedii eylerden biri de bir stimulus bariyerinin oluudur. Stern, stimulus bariyeri diye bir ey yok diyor, bizce de byle bir ey yok. Anne bu grevi yapacak. Stimulus bariyerini yle aklayabiliriz. Bu ocuk zavall, yani evresinden gelen uyaranlar ileyebilecek bir kapasitede deil. yleyse bu uyaranlardan korumak lazm yani, ocua ok fazla sayda uyaran gelirse, ocuk bunlar ilemleme yeteneine sahip olmad iin bu uyaran seli altnda boulur. ocua ok kontroll uyaranlar gelmelidir. Yani ocuk bir diskoda bymemelidir. Iklar, sesler, unlar, bunlar, ocuk sessiz bir yerde bymeli, zaman zaman sesler olmal, zaman zaman sessizlik olmal, ocuk bunlar ayrt edebilmelidir. Kemeke kaos olamamaldr. Mahler diyor ki, yleyse bir stimulus bariyeri var, d evreden ocua gelen stimulus, yani uyaranlar belli bir eik deerinin zerine kamyorlar. ksa zaten ocuk bunlar ileyemez, ileyemeyince de hibir gelime olmaz. ocuun zihnindeki gelime durur. ocuun zihninde gelime olabilmesi iin ocua son derece kontroll uyaranlar gelmeli ki ocuk bunlar ileyebilsin. Belli bir eik seviyesinin zerine ktnda ocuk bunlar arasnda bou12
7. BPT ARALIK DERS NOTLARI

lur, ne yapacan arr, geliimi durur. Yani, zihin geliimi, kendilik geliimi, ego geliimi, psiik geliimi durur. Mahler demi ki, yle ise bir stimulus bariyeri var. Fakat, stern byle bir bariyer yok diyor. Allan Schoren almalaryla da aslnda bu bariyerin anne olduunu anlyoruz. Kursiyer : Hocam, bu otizm denilen durumun bu otistik aamada taklma olduunu syleyebilir miyiz? Ahmet orak: Otizm ile ilgili bir bilgim yok benim. Kursiyer E: Baz almalar, ok net deil ama genetik olduunu ve ilk dnemlerdeki anne yoksunluu ile de balantl olabileceini, yani bu dnemde annenin ihmali ile ilgili, scak temas kurmamas ile ilgili olabileceinden bahsediyor ama hala ok net deil. Kursiyer E: Ya da byle ar uyaran bombardman gibi bir ey olabilir mi acaba? Kursiyer E: Daha ok ihmal. Toplumsal etkileim ve iletiimi ile ilgili bir problem. Yani iki boyutundan da bahsediliyor. Ama hala net deil. Ahmet orak: Otistik aamada taklmak, ok ar bir psikotik bozuklukla sonulanr. Ama belki bu dnemdeki uyaran eksiklii gibi ksmi patolojilerin otizme neden olabilir. Ama sizin sylediiniz gibi ok ar psikotik tabloda kalr. Kendi dksn yiyebilecek kadar. nk bu dnemde hibir ey yok. Bu dnemde taklan kiinin bir bitkiden farkl olmaz. Kursiyer : imdi zaten otizm nceden izofreni olarak bilinirmi. Sanrm 1960l yllardan sonra otizm ad verilmi. Bu
Kendilik (Self) Oluumu

13

otistik ocuklarda da byle duyarszlk var. Sanyorum, Tahir Hoca da bu konuda birka cmle sylemiti de hatrlamyorum. Hatrlayamaynca size soraym dedim. Ahmet orak: Otizmle ilgili fazla bir bilgim yok. Abi senin bir bilgin var m? Kursiyer R: Hocam, buradaki isim benzerliinden ibaret bir durum. Hatta otizmle alakadar alternatif izahlardan bir ksm barsak hastal olduu ynnde. Ahmet orak: Bu yeni bir gelime mi? Kursiyer R: Drt, be senedir. Bir takm diyetlerle tedaviye allyor. Ahmet orak: Beyin geliimini mi bozuyor o barsak hastal? Kursiyer R: Beyinde muayyen blgeleri etkiliyor. Kursiyer E: Faydal oluyor mu diyet tedavisi? Ben faydal olduunu grmyorum. Kursiyer R: Glutenle alakal. Ahmet orak: Gluten enteropatisi ile mi alakal? Gluten enteropatisi olanlar izofren olurdu o zaman? Kursiyer R: Hala aklanamyor. Ahmet orak: Bu konudaki otistik dnem isim benzerlii ile alakal olsa gerek. Otistik dnemden sonra sembiyotik aamaya geliyoruz. Buna somatopsiik omnipotent fzyon diyebiliriz. Buradaki fzyonun, kaynamann hem belirli hem de iki eyi iine aldn sylemesi asndan, somatopsiik ke14
7. BPT ARALIK DERS NOTLARI

limesi hayli nemli. Yoksa Stern de mesela daha ok emosyonel fzyondan bahseder. ocuun bedenini ok erken dnemde fark etmeye baladn, fakat emosyonel olarak bilite kendisini anneden ayrt edemediini, ama bedeninin farkl olduundan bahsediyor. Bu Mahlerin tanm. Bu omnipotent fzyon yani, ocuk kendini omnipotent hissediyor. Gak diyor st geliyor, guk diyor altn temizle, unu getir diyor onu getiriyorlar, bunu getir diyor onu getiriyorlar. ocuun her istedii yerine getiriliyor dolaysyla her istedii oluyor, ancak bu dnemin en nemli zellii ocuk kendisini hissedecek durumda deildir. Ortak snrlar iinde bulunan bir sistemdir. Bu dnemin en byk grevi anneye yatrm yaplmasdr. Byle bir fzyon ancak eer anneye yatrm yaplrsa gerekleebilir. Annenin de ocua sunaca ortam, kucaklama davran bu dnemin nemli gereksinimlerinden bir tanesidir. Bu dnemde ocuun ihtiyalar tmyle yerine getirilmelidir. ocuun ihtiyalar ok fazla geciktirilmemelidir. Yani bu dnemde ocuk el bebek, gl bebek baklmak zorundadr. Beinci aydan sonra ayrlma- bireyleme dnemine giriyoruz. Bu dnem ok nemli nk artk ego geliimi ve self geliimi var. Dolaysyla bu dnemde patoloji oluursa iki yerde problem oluacak biri egoda, dieri selfte. kisinin bozukluu birbirinden farkl eyler. Ego bozukluklar egonun gcnn azalmas, mesela frstrasyona tahammlszlk, kiinin kendisini dizginleyememesi, yani impuls kontroln yitirmesi, tahamml gcnn olmamas, gereklikle ba edememesi, nazl bebek olmas, tm bunlar ego gcnde dklktr.

Kendilik (Self) Oluumu

15

Selfte bozukluk olursa bu da, kiinin ayr bir dnyasnn olmay, duygulanma iin bakasna ihtiya gstermesi, bakasna, kendine ait gndeminin olmay, spontanlnn olmay, afekt canllnn olmay, yaratclnn olmay gibi self kapasiteleri dediimiz, kendilik kapasiteleri dediimiz pek ok eyde bu bozukluk ortaya kabilir. Dolays ile bu ikisini bir ekilde ayrt etmemiz lazm. Kendilik ve egoyu, artk birbirinin yerine kullanmamak lazm. Kursiyer E: Egoyu ve selfi tekrar tanmlayabilir misiniz? Ahmet orak: Egonun yapt ileri aslnda yle syleyebiliriz. Egonun yapt bir numaral i supresyon. Bastrma. Bundan sonra represyon bunun bir alt nitesi olarak ortaya kacak. Biliyorsunuz tm savunma mekanizmalar represyonun iindedir. Yani represyon olamadan savunma mekanizmalar anlamszdr. Blme ve arkadalar hari, yani blme ve arkadalar ayr bir kategoridedir. Onun dndaki savuna mekanizmalarnn tm represyona baldr. Bastrma dediimiz ey, bu ikisini, supresyon ve represyon olarak ayr ayr syledim, nk ikisinin de Trke karl bastrma. Dolays ile bastrma denildii zaman hangisi olduunu anlamamz lazm. imdi ocuk doduu zaman beklemeye hi tahamml yoktur, deil mi? Mesela karn ackt zaman gecenin olmu, anne uyuyormu vesaire, aylkken, be aylkken hi tahamml yok, hemen ocuun karnn doyuracaksn. Ama yava yava bydke bakyoruz bir dakika gecikebilir, dakika gecikebilir, be, on dakika, yarm saat, bir saat vs. Bunun grafiini izebiliriniz. Bu izdiimiz grafik, yani ken16
7. BPT ARALIK DERS NOTLARI