ΕΤΟΣ Θ’

17 Φεβρουαρίου 2013
Τεύχος 335
ΙZ’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Χαναναίας), Θεοδώρου Τήρωνος, Αὐξιβίου Σόλων

Η αρετή της υπομονής

Υ

πο – μένω σημαίνει περιμένω με ηρεμία, αντέχω δυσχερείς
καταστάσεις χωρίς να αποθαρρύνομαι. Αφήνω, με άλλα λόγια, το
χρόνο να κυλήσει προσδοκώντας να πραγματοποιηθεί το θέλημά
μου, να επιτευχθεί ο στόχος μου χωρίς όμως να μοιρολατρώ και
να παραδίδω τα όπλα. Είναι λοιπόν η υπομονή μια κατάσταση η
οποία απαιτεί αφενός χρόνο και αφετέρου ψυχικό σθένος.

Αν όμως λάβουμε υπ’ όψιν τη σημερινή εποχή και το πρότυπο του
σύγχρονου ανθρώπου, νομίζω μετά λύπης θα διαπιστώσουμε ότι αυτή η
κατάσταση αναμονής ως επί το πλείστον εκλείπει. Δεν είναι ωστόσο δύσκολο
να ερμηνεύσουμε αυτή την κατάσταση. Αν
απλώς σκεφτούμε τους ακραιφνείς ρυθμούς
της καθημερινότητας όπως επίσης και τη
ραγδαία
τεχνολογική
ανάπτυξη
που
σημειώνεται γύρω μας μέρα με τη μέρα,
μπορούμε να αντιληφθούμε πως ούτε η
ηρεμία ούτε η ενθάρρυνση τις οποίες
αναφέραμε
παραπάνω
μπορούν
να
επιτευχθούν ώστε να υπομείνουμε για κάτι που προσδοκούμε. Και αυτό διότι
έχουμε μάθει να μην υπομένουμε γιατί πολύ απλά βιαζόμαστε για το οτιδήποτε,
επειδή νιώθουμε ότι κάποιος μας κυνηγάει και πρέπει να βιαστούμε. Επίσης,
είναι τόσες πολλές οι διευκολύνσεις που μας προσφέρει σταδιακά η τεχνολογία
που αδυνατούμε να περιμένουμε για κάτι το οποίο πραγματοποιείται με έναν
πιο «παραδοσιακό» τρόπο (π. χ. η ζύμωση μιας φιλικής σχέσης). Δημιουργείται
μέσα μας η εντύπωση ότι όλα αυτά που προσδοκούμε (υλικά αντικείμενα,
ανθρώπινες σχέσεις, επαγγελματική επιτυχία) μπορούν να έρθουν με
χαρακτηριστική ευκολία.
Έχουμε κάτσει όμως ποτέ να αναλογιστούμε πόσο ευεργετική μπορεί να
αποβεί η υπομονή; Έχουμε αναλογιστεί ποτέ πόσο ωφέλιμο είναι να

καταφέρουμε να τιθασεύσουμε τις επιθυμίες μας; Ίσως κάπου εκεί είναι το
σημείο όπου η υπομονή ανάγεται σε αρετή. Γιατί τελικά είναι αρετή να μπορείς
να θέτεις τα προσωπικά σου όρια, να μπορείς να κάνεις ένα βήμα πίσω και να
περιμένεις. Ειδικά όταν αυτό το βήμα αφορά τη σχέση μας με το Θεό, με την
αιτία της ύπαρξης μας, είναι αναγκαίο (για να μην πούμε επιβεβλημένο) να
γίνεται.
Συχνά ο άνθρωπος στρέφεται προς το Θεό με μια άλογη επιτακτικότητα
ζητώντας του να πραγματοποιήσει κάποιο από τα θελήματά του, νομίζοντας
πως ο Θεός είναι μηχανή πραγματοποίησης ευχών. Και όταν αυτό το θέλημα
δεν πραγματοποιείται, τότε, με χαρακτηριστική ευκολία, δείχνει μια έντονη
αποστροφή προς Αυτόν αμφισβητώντας ακόμα και την ύπαρξή Του.
Προσπάθησε όμως ποτέ αυτός ο άνθρωπος να υπομείνει περιμένοντας
καρτερικά την πραγματοποίηση του θελήματος του Θεού; Προετοιμάστηκε γι’
αυτό κρατώντας καθαρούς τους οφθαλμούς της ψυχής του; Ή απλά θεώρησε
ότι η εμφάνιση του Θεού είναι μόνο θέμα προσωπικής του επιθυμίας και όχι της
πρόνοιας Του ίδιου του Παντοδύναμου;
Αν καθίσουμε να αναλογιστούμε πόσο ωφέλιμη είναι για την ψυχή και την
πίστη μας η έννοια της υπομονής, θα αντιληφθούμε ότι είναι αξίας…
ανεκτίμητης! Γιατί τελικά η έλλειψη υπομονής μεταφράζεται και σε έλλειψη
πίστης. Με την υπομονή και την καρτερία ότι βρίσκεται κατά νου ως προσδοκία
ή επιθυμία έρχεται με έναν πιο ομαλό, αβίαστο τρόπο. Ωστόσο το «υπομένω»
δε σημαίνει «παραιτούμαι». Δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπω την προσπάθεια και
μοιρολατρικά αφήνομαι στο θέλημα του Θεού, αλλά με σύνεση και πίστη
ενεργώ και προσεύχομαι γι’ αυτό.
Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να υπομείνουμε για όλα όσα μας απασχολούν,
είτε αυτά έχουν να κάνουν με τη σχέση μας με το Θεό, είτε έχουν να κάνουν
με την προσωπική μας πρόοδο είτε με τις σχέσεις μας με τους γύρω μας. Ας
εμπιστευτούμε τις σκέψεις μας στο Θεό χωρίς όμως να εγκαταλείπουμε την
προσπάθειά μας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι μέσα από αυτή τη διαδικασία θα
βγούμε ωριμότεροι και δυνατότεροι.

Κυριακή της Χαναναίας
Τρεις ανατροπές στις αντιλήψεις των ανθρώπων για το Θεό
διαπιστώνουμε στην θαυματουργική θεραπεία από το Χριστό της κόρης μιας
Χαναναίας. Η πρώτη ανατροπή έχει να κάνει με την ίδια την επίσκεψη του
Χριστού στην περιοχή της Τύρου και της Σιδώνας. Η Χαναναία ήταν
ειδωλολάτρης και κατοικούσε σε έναν τόπο όπου οι κάτοικοι, εκτός από την
λατρεία των ειδώλων, επιδίδονταν στην μαγεία. Χωρίς να το γνωρίζουν, είχαν
παραδώσει τους εαυτούς τους στο πνεύμα του πονηρού. Ο Χριστός όμως,
επισκεπτόμενος την περιοχή, δείχνει ότι ήρθε στον κόσμο για να φέρει το
μήνυμα της Βασιλείας των Ουρανών κηρύσσοντας μετάνοια ανάμεσα στους
αμαρτωλούς.

Η δεύτερη ανατρεπτική στάση έχει να κάνει με την αντίδραση του
Χριστού στη στάση της Χαναναίας. Εκείνη είχε αγωνία για την κόρη της, η
οποία βασανιζόταν από δαιμόνιο, κάτι που φαίνεται να υπονοεί ότι η μητέρα
της δεν ελεύθερη από τις επιδράσεις του διαβόλου και της ειδωλολατρίας και γι’
αυτό την πείραζε ο διάβολος. Μέσα στην αγωνία για το παιδί της στρέφεται
προς το Χριστό και ζητά το έλεός Του. Τον αποκαλεί «Υιό Δαβίδ». Μπορεί να
γνώριζε τι σήμαινε η φράση αυτή. Ότι ο Ιησούς ανήκε στη γενιά από την οποία
θα σώζονταν ο λαός του Ισραήλ. Μπορεί και
να ρώτησε και να της είπαν ότι έτσι τον
προσφωνούσαν. Όμως η θέα του προσώπου
του Κυρίου κάνει την ψυχή της να γεμίσει με
πίστη και την οδηγεί στο να απευθύνει το
αίτημά της προς Αυτόν χωρίς να υπολογίσει
τίποτε, ούτε την ειδωλολατρική της
ταυτότητα
ούτε
την
απόρριψη
που
πιθανότατα θα υφίστατο από όσους
συνόδευαν το Χριστό. Κραυγάζει. Και οι
μαθητές του Χριστού αντιδρούν αμέσως, προτρέποντάς τον να την διώξει, για
να απαλλαγούν από την επιμονή και την ένταση της φωνής της. «Απόλυσον
αυτήν, ότι κράζει όπισθεν ημών» (Ματθ. 15, 23). Ο Χριστός όμως, δεν κάνει
αυτό που αναμένουν οι άνθρωποι, αλλά ανοίγει διάλογο μαζί της.
Η τρίτη ανατρεπτική στάση έχει να κάνει με τον τρόπο με τον οποίο ο
Χριστός απευθύνεται στη Χαναναία. Αντί να την ρωτήσει για τη δοκιμασία της ή
να την νουθετήσει ή να δείξει ευσπλαχνία, της απαντά με τέτοιο τρόπο που
φαίνεται ότι την απορρίπτει. Της δείχνει ότι δεν θέλει να έχει σχέση με τους
ειδωλολάτρες, αλλά μόνο με τους Ισραηλίτες. Φαίνεται να ικανοποιεί έτσι τους
φανατικούς Ισραηλίτες που πιθανόν να ήταν στη συνοδεία του. Όμως εκείνη
επιμένει. Και στην δεύτερη παράκληση, στην οποία το προσωνύμιο πλέον
γίνεται «Κύριε», δεν μένει δηλαδή στο γενικό χαρακτηρισμό που περιέγραφε τι
προσδοκούσαν οι Ισραηλίτες από το Χριστό, αλλά του δείχνει τι είναι για την
ίδια ο Χριστός, «ο Κύριος και Θεός», και πάλι ο Χριστός αρνείται να την
βοηθήσει και της μιλά περιφρονητικά, αποκαλώντας την «κυνάριον». Και
βλέποντας την επιμονή, την εξυπνάδα και την ταπείνωσή της να αποδέχεται
ακόμη και τον χαρακτηρισμό, αρκεί να χορτάσει κοντά Του την ευσπλαχνία και
την αγάπη, ο Χριστός θαυμάζει την πίστη της και κάνει το θαύμα. Σκληρότητα,
δοκιμασία της πίστης και αποδοχή του αιτήματος είναι ο τρόπος με τον οποίο ο
Χριστός αντιδρά, μη κάνοντας αυτό που θα περιμέναμε.
Δεν μπαίνει ο Θεός στα ανθρώπινα καλούπια. Δεν κάνει όπως περιμένουν
οι άνθρωποι. Δεν λειτουργεί με τα δικά μας κριτήρια. Δεν είναι ένας Θεός που
αρκείται σ’ αυτούς που Τον ακολουθούν. Τολμά και βγαίνει από τα όρια του
περιούσιου λαού. Τολμά και βγαίνει από τα συνηθισμένα, προκειμένου να
κηρύξει μετάνοια και να δώσει ελπίδα και νόημα σε όλο τον κόσμο.
Παράλληλα, δεν κάνει ό,τι ευχαριστεί τους δικούς Του. Δεν απολύει κανέναν
που Τον αναζητά μόνο και μόνο γιατί δεν είναι όπως θέλουν όσοι νομίζουν ότι
Τον γνωρίζουν και προσαρμόζουν το Ευαγγέλιο Του στον δικό τους τρόπο
σκέψης. Αλλά και δεν βιάζεται πάντα να κάνει αυτό που οι άνθρωποι

επιθυμούν. Να ικανοποιήσει τα αιτήματά τους, αλλά τους αφήνει να ανοίξουν
αληθινά την καρδιά τους. Να επιμείνουν και να φανερώσουν πόσο πιστεύουν.
Έχει τη δύναμη να εκπληρώσει τα πάντα. Αλλά θέλει και την συνέργεια του
ανθρώπου. Ζητά την πίστη. Την δοκιμάζει. Ζητά την εξυπνάδα και το χάρισμα
του ανθρώπου. Ζητά την μετάνοια και την ταπείνωσή του. Όχι γιατί ο Ίδιος ως
Θεός έχει ανάγκη αυτά. Αλλά γιατί έτσι ο άνθρωπος μαθαίνει να εμπιστεύεται
αληθινά, να μετανοεί για τον τρόπο της ζωής του και να συνειδητοποιεί την
επίδραση του κακού και πώς μπορεί μέσα από την πίστη να την αποτινάξει.
Η στάση του Χριστού είναι για εμάς τους χριστιανούς ένα μήνυμα
υπέρβασης των πάγιων αντιλήψεων που έχουμε για Εκείνον και την πίστη. Είναι
μία πρόκληση εξόδου μας από τα συνηθισμένα. Από την αίσθηση της
αυτάρκειάς μας και την επανάπαυση ότι είμαστε υπεύθυνοι μόνο για την δική
μας σωτηρία. Είναι μία πρόκληση να μην απορρίπτουμε, να μην απολύουμε
κανέναν γιατί δεν φέρεται όπως εμείς πιστεύουμε ότι θα πρέπει να φέρεται.
Είναι μία πρόκληση να μη βιαζόμαστε να κρίνουμε την σκέψη και τα έργα του
Θεού, αλλά να επιμένουμε με την προσευχή, την αξιοποίηση των χαρισμάτων
μας και την ταπεινότητα στο να βρισκόμαστε κοντά Του και να Τον
αναγνωρίζουμε ως τον Κύριό μας.
Ζούμε σε έναν κόσμο που όλα τα θέλει σύμφωνα με τα δικά του μέτρα,
«εδώ και τώρα». Που δεν δίνει ευκαιρία σε όσους μπορεί να φαίνεται ότι είναι
μακριά από το Θεό, όμως η ψυχή τους στη θέα του Προσώπου Του, όπως κι αν
Αυτό εμφανίζεται, είτε δια της δοκιμασίας και της λύπης, είτε δια της αισθήσεως
του κακού και της απογοητεύσεως από την κυριαρχία του επάνω μας, μετανοεί
και αλλάζει, κρίνοντάς μας με την δύναμη της πίστης που επιδεικνύουν. Που
παραμένει στην δική του αυτάρκεια, στην αίσθηση ότι είναι αρκετή η δική μας
πρόοδος και δεν υπάρχει λόγος να βγαίνουμε από τα δικά μας μέτρα και όρια.
Ζώντας λοιπόν σ’ έναν τέτοιο κόσμο, το παράδειγμα της Χαναναίας και η
ανατρεπτική στάση του Χριστού μας καλούν να ξαναδούμε την χριστιανική μας
αυτοσυνειδησία και αποστολή και να ελέγξουμε τον εαυτό μας για το πόσο και
πώς πιστεύουμε. Και ο Κύριός μας θα μας δώσει τη δύναμη σε κάθε σταυρό και
δοκιμασία της ζωής μας να Τον αναζητήσουμε και να γίνει και σε μας το θέλημά
Του.
Π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
http://themistoklismourtzanos.blogspot.gr/2013/02/blog-post_15.html

Πνευματική πολιτεία
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ Ι.Ν. ΑΓΙΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Πρωτ. π. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΠΑΣΤΟΥΝΗΣ
ΤΗΛ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ : 2102472946 - 2102486128
ΚΙΝΗΤΟ ΓΙΑ SMS : 6974576656, E-MAIL : inakeal@gmail.com
Αποστολή Άρθρων: pneumatikipoliteia@gmail.com
Αν έχετε κάποια ερώτηση, αν θέλετε να κάνετε κάποια παρατήρηση, αν επιθυμείτε
να εκφράσετε ο,τιδήποτε σχετικό με αυτό το έντυπο που παίρνετε στα χέρια σας,
παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας είτε με e-mail, είτε με SMS, είτε τηλεφωνικά,
είτε ερχόμενοι να μας συναντήσετε προσωπικά.
ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful