You are on page 1of 7

http://www.demeter.net/certification/standards/beekeeping sertifikaciona organizacija: http://www.ecocert.

rs/

1. VALIDNOST I OSNOVNE ODREDNICE


Meunarodni Demeter standardi za sertifikaciju Demeter pelarstva su validni kao dopuna postojeim zakonskim regulativama, a posebno EEC propisa 834/2007 i 889/208, Zakona o organskoj proizvodnji hrane u Sjedinjenim Dravama od novembra 1990. I Australijskih nacionalnih standarda za organsku i biodinamiku proizvodnju od februara 1992. Ove regulative moraju biti ispotovane pored standarda koji ovdje slijede. Demeter standardi u pelarstvu su zaseban dio Demeter proizvodnih standarda. Pitanja u vezi sa identifikacijom razliitih Demeter pelinjih proizvoda su obraena u poglavlju 10. Pele su dio ljudske kulture jo od najranijih vremena. Drutvena organizacija pelinje zajednice, odnos pela prema svjetlu i njihova sposobnost da ive od cvjetova razlozi su za divljenje i potovanje. Ipak, pelinja drutva danas zavise od ljudske brige. Jaanje drutva je vaan cilj Demeter pelarenja. Zbog irine podruja u kojem pele lete i naina na koji se trenutno obrauju poljoprivredne povrine, ne moemo oekivati da pele lete iskljuivo ili preteno preko biodinamiki kultiviranih oblasti. Sutina Demeter pelarenja zato nije direktno povezana sa gajenjem biljaka za ispau i ishranu, kao to je to sluaj kod ostalih domaih ivotinja, ve sa nainom na koji se pele dre i koliko ovaj nain njima omoguava da ispolje svoje uroeno ponaanje. Pelari koji rade u kontekstu biodinamike su prije svega orijentisani na ispunjavanje prirodnih zahtjeva drutva. Cijeli postupak se odvija tako da pele mogu u potpunosti da izraze svoju pravu prirodu. Demeter pelari dozvoljavaju drutvu da izgradi svoje prirodno sae. Osnova za razmnoavanje, razvoj, obnovu i uzgoj pela je proces rojenja. Njihov sopstveni med predstavlja osnovu za prezimljavanje. Zbog njihove aktivnosti kao opraivaa i nosilaca pelinjeg otrova koja ima tako stimulativno dejstvo na ivot biljaka i prirode, pele su od velikog znaaja za kompletan ivi svijet. Povoljni efekti dranja pela u kultivisanim podrujima vidljivi su u poveanju prinosa i kvaliteta mnogih kulturnih biljaka. Njihovo prisustvo je zato veoma vano i preporuuje se za svako biodinamiko domainstvo.

2. SMJETAJ PELINJAKA
Biodinamiki ili organski kultivisane povrine ili nekultivisana i divlja podruja se mogu odabrati kao povoljna za smjetaj konica. Biodinamika priprema bi se trebala primijeniti svake godine bar na najbliem okruenju lokaliteta za prezimljavanje. Na datom mjestu se moe postaviti samo onaj broj konica za koji e to mjesto obezbijediti dovoljno polena i nektara.

Pri izboru mjesta za pelinjak mora se voditi rauna o tome da razliite zagaujue materije iz okoline ne kontaminiraju pelinje proizvode. Ako se sumnja na visok nivo zagaenja svi proizvodi se moraju testirati i ako se potvrdi prisustvo zagaujuih materija u njima, pelinjak se mora premjestiti. Lokacija pelinjaka (stalna, zimska ili privremena) trebala bi se precizno zabiljeiti. Sezonske selidbe konica bi se trebale zabiljeiti kao dio selidbenog plana. On bi trebao da sadri zabiljeene detalje o selidbi i periodu boravka, podatke o samom mjestu (vlasnitvo, itd.), vrstu pae i broj drutava.

3. KONICE
Sa izuzetkom spojnih elemenata, krovnih obloga i iane mree, konice u potpunosti moraju biti izraene od prirodnih materijala kao to su drvo, slama ili glina.

3.1 Tretiranje unutranjosti


Unutranjost konice se moe jedino tretirati pelinjim voskom i propolisom nabavljenim od Demeter pelara.

3.2 Tretiranje spoljanjosti


Samo prirodna, ekoloki bezbjedna i nesintetika sredstva za zatitu drveta se mogu koristiti za zatitu konice sa spoljanje strane.

3.3 ienje i dezinfekcija


ienje i dezinfekcija konica moe se obaviti jedino primjenom toplote (plamenom ili vrelom vodom) ili mehanikim putem.

4. SISTEM UPRAVLJANJA 4.1 Uveanje drutava i selektivni uzgoj


Rojenje je prirodni nain uveanja broja pelinjih drutava i jedini je dozvoljen. Prijevremeno izrojavanje da bi se vjetaki formirao roj sa starom maticom je dozvoljeno. Za dalje umnoavanje ostatak konice se moe takoe dijeliti u vjetake rojeve. Kao i kod gajenja ostalih vrsta domaih ivotinja, selektivni uzgoj je neophodan. Proizvodnja matinjaka (matinih elija) je dio nagona za rojenje. Zamjena stare matice kroz proces rojenja je dozvoljena u svrhu uzgoja. Izuzeci su jedino mogui u izuzetnim situacijama i uz saglasnost Demeter International ili eminentne nacionalne organizacije. Vjetaki uzgoj matica je zabranjen. Vjetaka oplodnja i koritenje genetski modifikovanih pela je zabranjeno.
4.1.1 Nabavka drutava i matica

Sistem pelarenja se ne moe oslanjati na stalnu nabavku drutava, rojeva i matica sa strane. Nabavljene pele ili matice, kad god je to mogue, moraju poticati od Demeter pelara. Ako ovakve pele nisu dostupne, mogu se nabaviti i od sertifikovanih organskih pelara. Drutva koja ne potiu ni od Demeter niti od organskih pelara moraju se uvesti u sistem bez saa.

4.1.2 Skraivanje krila

Skraivanje krila kod matice je zabranjeno.

4.2 Metode za poveanje proizvodnje meda


Viestruko i rutinsko spajanje drutava kao i sistematska zamjena matica nisu dozvoljeni.

4.3 Uzgoj
Lokalno prilagoen nain uzgoja koji odgovara okruenju bi trebao biti izabran.

4.4 Sae
Sae je sastavni dio konice. Zato svo sae treba biti izgraeno kao prirodno sae. Prirodno sae je ono koje su izgradile pele bez votanih satnih osnova. Prirodno sae moe biti izgraeno u fiksnim ili pokretnim okvirima. Osnove u vidu traka od pelinjeg voska koje e voditi izgradnju saa su dozvoljene.
4.4.1 Sae u ploditu

Prirodno, zona legla obino obrazuje jedinstvenu cjelinu. Uveanje i saa i legla mora biti omogueno u skladu sa razvojem pelinjeg drutva kroz izgradnju novog prirodnog saa. Plodite i veliina okvira moraju biti podeeni tako da se zona legla moe organski poveavati zajedno sa saem bez prepreka u vidu daica okvira. Odvajajue prepreke nisu dozvoljene kao sastavni dijelovi sistema upravljanja. Izuzeci su jedino mogui u toku perioda konverzije.
4.4.2 Sae u meditu

Samo u meditu se mogu koristiti votane satne osnove. I ovdje je ipak poeljno izbjegavati njihovo korienje.
4.4.3 Porijeklo voska

Vosak korien za vodee trake ili osnove mora biti prrirodni vosak ili vosak od poklopaca nabavljen od Demeter pelara. Gdje je ovakav vosak nedostupan moe se koristiti vosak iz sertifikovanih organskih izvora. Sae konvencionalnog porijekla mora se izbaciti iz upotrebe, u skladu sa nacionalnom regulativom o organskoj proizvodnji, najdalje u roku od 3 godine ili se zamjeniti saem ili voskom iz Demeter izvora. (Pogledati poglavlje 8 o konverziji)
4.4.4 Postupanje sa voskom

Vosak ne smije doi u dodir sa rastvaraima, razrjeivaima, sredstvima za izbjeljivanje ili drugim slinim materijama. Oprema i posude koje se koriste moraju biti izraeni od nerajueg materijala ili biti presvueni ovim materijalom.
4.4.5 Skladitenje saa

Samo supstance navedene u prilogu 2 mogu biti koriene da bi se uskladiteno sae zatitilo od voskovog moljca.

4.5 Prihrana
4.5.1 Zazimljavanje

Med i cvjetni polen su prirodna hrana za pele. Cilj bi trebao biti da se pele zazime sa medom. Ako to nije mogue dodatna zimska hrana mora sadrati najmanje 10 teinskih procenata meda. Ovaj med mora poticati od Demeter sertifikovanih izvora. aj od kamilice i so se takoe dodaju u hranu. Svi sastojci hrane moraju biti iz organskih, ukoliko nisu iz biodinamikih izvora.
4.5.2 Prihrana u hitnim sluajevima

Ako je prihrana neophodna prije prve pae u sezoni, primjenjuje se ista procedura kao i kod zazimljavanja. Ako je prihrana neophodna kasnije u sezoni i prije poslednje pae u godini, samo Demeter med moe biti korien. U ovim obrocima upotreba eera nije dozvoljena.
4.5.3 Podsticajna prihrana

Niti jedan oblik podsticajne prihrane nije dozvoljen.


4.5.4 Prihrana rojeva i ostatka drutava

Da bi se formirali jai rojevi i ojaali ostaci drutva nakon rojenja dodatna prihrana se moe primijeniti kao i u sluaju zazimljavanja.
4.5.5 Polen

Sve zamjene za polen su zabranjene.

5. VAENJE MEDA

5.1 Centrifugalno cijeenje i presovanje


Tokom ekstrakcije, presovanja, cijeenja i pakovanja meda temperatura ne smije biti vea od 35C. Filtriranje pod pritiskom nije dozvoljeno. Bilo kakvo dodatno zagrijavanje meda treba izbjegavati. Pravilo je da se med puni u prodajne staklene tegle ili limenke odmah nakon cijeenja i prije nego to se pojave prvi znakovi kristalizacije. U odreenim sluajevima kasnije punjenje moe biti dozvoljeno u skladu sa uslovima u prilogu 3.

5.2 Skladitenje meda


Med mora biti uskladiten vrsto zatvoren, u mranoj i stabilno hladnoj prostoriji. Plastine posude za uvanje meda nisu dozvoljene.

5.3 Analiza kvaliteta


Zakonski zahtjevi i kriterijumi navedeni u dodatku 1 moraju biti ispunjeni.

6. ZDRAVLJE PELA

Pelinje drutvo bi trebalo da bude u stanju da sopstvenim resursima ispravi bilo kakvu neravnoteu koja se u njemu pojavi. Mjere koje Demeter pelar preduzima bi trebalo da omogue pelama da ojaaju i odre svoju vitalnost i sposobnost za samoozdravljenje. Povremeni gubitak drutava koja su posebno osjetljiva na odreene bolesti i tetoine treba prihvatiti kao neophodan dio prirodne selekcije. U sluaju kada je primjena mjera protiv bolesti i tetoina neizbjena, samo sredstva navedena u dodatku 2 se mogu koristiti.

7. SERTIFIKACIJA
Sertifikacija za Demetar pelarenje bie odobrena ako pelar ili odgovorno lice pokau potrebne sposobnosti i dokaze da su zahtjevi Demeter standarda ispunjeni. Pelinji proizvodi i konice mogu biti testirani na zabranjene supstance ako je to neophodno. Ako se ostaci ovih supstanci otkriju uzroci moraju biti otkriveni i problem rijeen kroz konsultacije izmeu pelara i slubenog lica.

8. KONVERZIJA
Plan konverzije treba da vodi ka potpunoj sertifikaciji nakon najvie tri godine. U konverziji u Demeter status se moe odobriti ako je prolo 12 mjeseci od primjene zabranjenih materija i ako je stari vosak iz saa izdvojen ili zamijenjen voskom sertifikovanog organskog porijekla. Ova poetna zamjena voska nije neophodna ako su analize starog voska uzetog na poetku konverzionog perioda ili tokom prve godine konverzije dokazale njegovu istou. Ovo znai da je dokazano da vosak iz prvobitnog saa ne sadri ostatke zabranjenih supstanci. Slubeno lice moe zahtijevati uzimanje uzoraka voska. Standardne smjernice se moraju potovati kada zapone prva godina konverzije. Sledea odstupanja su dozvoljena tokom ovog perioda: -Viedjelna plodita -Korienje prepreka za odvajanje -Postojee sae u ploditu napravljeno uz pomo satnih osnova. Ono mora biti (najmanje 30%) zamjenjeno prirodnim saem na kraju prve godine konverzije.

9. TRGOVANJE OTKUPLJENIM PROIZVODIMA


Prodaja otkupljenih proizvoda na pijanim tezgama ili poljoprivrednim apotekama je, u principu, mogua. Meutim, treba imati na umu da: -Posebna evidencija se mora voditi za otkupljene proizvode. -Njihova identifikacija i naroito njihovo porijeklo i nain proizvodnje mora biti jasno naznaeno. -Domai i otkupljeni proizvodi moraju biti jasno odvojeni. -Proizvodi iz konvencionalne proizvodnje mogu se nabavljati samo u sluaju nedostupnosti slinih proizvoda iz Demeter ili sertifikovanih organskih izvora.

-Proizvodi iz konvencionalne proizvodnje moraju biti jasno oznaeni kao takvi. -Proizvodi od Demeter ili sertifikovanih organskih proizvoaa i oni iz konvencionalne proizvodnje ne mogu biti nueni istovremeno za prodaju.

10. IDENTIFIKACIJA DEMETER PELINJIH PROIZVODA


Ukoliko se pelinjak nalazi dalje od matine Demeter farme, pri snabdijevanju i plasiranju proizvoda na ire trite, potrebno je potovati nacionalne propise o organskom pelarenju i pelinjim proizvodima. Pri identifikaciji pelinjih proizvoda na bilo koji nain pominjanje naziva Demeter (npr. med sa Demeter farme) je dozvoljeno jedino ako proizvod dolazi iz sertifikovanog Demeter naina pelarenja. Ovo zahtijeva potovanje standarda za Demeter pelarenje. Za identifikaciju Demeter pelinjih proizvoda treba slijediti smijernice izdate od strane Demeter International ili relevantne nacionalne organizacije. Svi zahtjevi u vezi sa oznaavanjem pelinjih proizvoda detaljno su dati u Demeter International standardima za oznaavanje (vidi dio 4.1 i 4.5.1) Dodatak 1 Mjerljivi zahtjevi kvaliteta meda Sadraj vode mjeren u skladu sa DIN/AOAC 18% maksimalno, a za med od vrijeska 21,4% Sadraj HMF mjeren prema Winkleru maksimalno 10mg/kg Nivo invertaze mjeren prema Hadornu mora biti najmanje 10 (osim za med sa niskim sadrajem enzima kao to je bagremov med) Dodatak 2 Dozvoljeni tretmani i supstance Uklanjanje legla, tretiranje toplotom, vjetako rojenje, biljni ajevi, mravlja, siretna, mlijena i oksalna kiselina, nemodifikovani Bacillus thuringiensis, natrijum karbonat za dezinfekciju kod amerike trulei legla, organski proizveden eer, so. Od drutava koja zahtijevaju hitnu terapiju prije toga treba izdvojiti dostupne proizvode. Proizvodi koji potiu iz tretiranih drutava ne mogu se koristiti uz korienje brenda tokom iste sezone. Dodatak 3 Transport, pretakanje i zagrijavanje Posude za transport Korienje posuda od vjetakih materijala za med je dozvoljeno samo za potrebe transporta i kod posebnih ugovora. Pretakanje meda U sluaju da prinosi pojedinih vrsta meda prevazilaze prosjenu koliinu koja se proda tokom godine, med se moe skladititi u vee posude i kasnije presipati u tegle da bi se prodavao sve dok su ispunjeni sledei uslovi:

-Najmanje prosjena koliina meda svake vrste koja se godinje proda mora biti nasuta u tegle za prodaju (staklene ili metalne) odmah nakon cijeenja i prije nego to kristalizacija zapone. Ako je u pitanju veleprodaja ili izvoz, ovo naravno nije mogue. -Potrebna je potpuna dokumentacija koja sadri podatke o tome koliko je i koje vrste meda punjeno i u kolike posude. -Med se smije zagrijavati samo do temperature pri kojoj se moe presipati (kremasta konzistencija). Odmah nakon toga treba ga sipati u odgovarajue tegle. -Ni pod kojim uslovima med ne treba ponovo dovoditi u potpuno teno stanje. U kontekstu ovog odstupanja vano je da se zabiljee tani podaci o zagrijavanju i presipanju meda. Kompletni detalji ukljuujui datum, koliinu i proces trebaju da budu dostupni slubenom licu. Samo indirektno zagrijavanje meda dolazi u obzir. Zagrijavanje preko 35C treba potpuno izbjegavati.