P. 1
AM Modulacija i Demodulacija -

AM Modulacija i Demodulacija -

4.71

|Views: 4,084|Likes:
Published by Huso
AM Modulacija i Demodulacija



AM Modulacija i Demodulacija



More info:

Categories:Types, School Work
Published by: Huso on Feb 22, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial
List Price: $40.00 Buy Now

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
See more
See less

05/10/2014

$40.00

USD

1

AM modulacije i demodulacije

2

UVOD_____________________________________________________________________

Modulacija i demodulacija su dva vrlo važna postupka koji se primjenjuju pri prenosu podataka.Pod podacima koji se prenose podrazumijeva se govor,muzika slika,Morzeovi znaci, kompjuterski podaci, komande za daljinsko upravljanje i td.Prvi korak pri prenosu je pretvaranje podataka u odgovarajući električni signal.Svi postupci modulacije mogu da se , prema obliku nosioca,podijele u dvije grupe.U prvu grupu svrstavaju se postupci kod kojih je nosilac u obliku povorke periodično ponavljanih impulsa.Nosilac u obliku sinusoide ima tri karakteristična parametra.To su amplituda,frekvencija i faza.Ako se u skladu sa NF signalom mijenja amplituda to je amplitudska modulacija AM,ako se mijenja frekvencija to je frekventna modulacija FM i ako se mijenja faza , to je fazna modulacija PM. Amplitudna modulacija je definirana kao proces u kojem amplituda vala nosioca c(t) varira oko srednje vrijednosti linearno sa signalom poruke. Demodulacija je postupak kojim se u prijemniku iz modulisanog signala izdvaja podatak, odnosno signal kojim je u prijemniku ostvarena modulacija. Detekcija je postupak kojim se modulišući signal izdvaja iz modulisanog signala pomoću asimetrično provodnog sklopa bez upotrebe lokalnog oscilatora.

nije moguće izračunati pomoću Omovog zakona.modulišući . koju zbog nelinearnog elementa . dobija se čitav spektar modulisanih signala.1. može se predstaviti kao : mΩ=nω gdje su : mi n cijeli brojevi i 0 . Spektar amplitudski modulisanog signala je prikazan na slici 2. već ona moće da se izrazi kao: i ( t ) = A0 +∑ AnU ( t ) = A0 + A 1U ( t )+ A2U ( t ) n i =1 m 2 gdje je : U t = U ω ( t )+U Ω ( t ) ukoliko se zadnja relacija zanijeni u polinomu .Amplitudno modulisani signal je funkcija vremena: s (t ) =E c 1 +k [ am ( t ) ]cos(2π ) fct gdje je : ka . pa se svi dobijeni proizvodi razlože na zbirove i razlike kružnih frekvencija Ω i ω . Modulišući signal je pomjeren u više modulišuće područje što se modulacijom i željelo postići. Principska šema amplitudskog modulatora Postoje dva signala : . Slika 1. On u opštem slučaju.3 POGLAVLJE I___________________________________________________________ 1. niskofrekventni NF signal Uω(t) .visokofrekventni VF signal nosioca UΩ(t) Ova dva signala vezana su u kolo sa nelinearnim elementom D (poluprovodnička dioda) i radnim opterećenjem R. Kroz kolo teče struja. . AMPLITUDNA MODULACIJA Amplitudna modulacija je proces u kojem amplituda vala nosioca c(t) varira oko srednje vrijednosti linearno sa signalom poruke.amplitudna osjetljivost modulatora Princip amplitudske modulacije može se objasniti pomoću najprostijeg modela amplitudskog modulatora koji je prikazan na slici 1. Posmatranjem ovog spektra može se uočiti da se u beskonačnom nizu spektralnih komponenti nalazi i modulišući signal (ω) u vidu dvije bočne komponente simetrično udaljene od signala nosioca.

Modulirani signal . a na slici 3.a na horizontalnoj vrijeme tj. Vremenski prikaz govora Slika 3. Nosilac-VF signala Slika 3. Prikazuje valni oblik.Modifikacijski signal ljudskog glasa je prikazan na slici 3.To se može vidjeti na slici ispod koja na vertikalnoj osi prikazuje amplitudu signala .4 Slika 2.3.2 je prikazan nosilac-VF signala . Spektar amplitudski modulisanog signala Mijenjanje amplitude vala nosioca u funkciji ovisnosti o razini modulacijskog signala rezultira postupkom koji zovemo modulacija amplitude.3 je prikazan modulirani signal.1.1 i slici 3.2. Slika 3.

Kao što se vidi na slici 5. A slika 3.5 Slika nam pokazuje isječak kratak svega nekoliko μs . pokazuje nam kombinaciju prve i treće slike kako bismo na najjednostavniji način vidjeli kako ljudski glas modulira amplitudu carriera.Pogledajmo sliku 4. od jednog signala dobili smo dva . Ljudski glas širine 3kHz pomiješat ćemo u AM modulatoru sa carrierom frekvencije 100kHz. od kojih je lijevi (onaj koji se nalazi od 97 –100kHz) spektralno zaokrenut naopačke.Na izlazu iz modulatora dobivamo 100 kHz carrier i dva bočna pojasa svaki širine 3 kHz.4. Horizontalna linija označava frekvenciju a vertikalna amplitudu.dok je desni (100 – 103 kHz) zadržao potpuno istu spektralnu karakteristiku kakvu je imao kada je bio u audijo području (0 – 3 kHz) . i . pokazuje spektralni signal ljudskog glasa širine 3kHz. Slika 3. Slika 4. Govor Slika 4. da dobijemo predodžbu kako izgleda proces miješanja dva signala.Na izlazu iz modulatora dobivamo signal moduliran AM modulacijom i možemo ga vidjeti na slici 5. Govor Slika 5. Modulirani signal (AM) Slika 4.4. Miješanje dva signala Pogledajmo sada spektralnu karakteristiku i izgled AM signala na sljedećem primjeru.

.2 Prednosti i nedostaci AM modulacije Amplitudna modulacija je najstarija metoda modulacije. Envelope detektor 1. nego je samo snaga poruke m(t) korisna snaga. KAM – Konvencionalna amplitudska modulacija Ako posmatramo slučaj sa slike 1.Val nosilac je neovisan o signalu .Signal u sredini (onaj najjači) na 100kHz jest valnosilac (CW) 1.3. Kao što se vidi oni su identični. Tada je amplituda dobijenog AM signala zbir trenutnih vrijednosti amplituda (U Ω(t)=U Ωsin Ωt) . i neka je VF signal nosioca. signal nosilac i poruka se zbrajaju .Najveća prednost je jednostavnost izvedbe: -U odašiljaču . a NF signal (govorni podatak.Može se koristiti vrlo jednostavan i efektivan sklop envelope detektor (kombinacija diode u seriju pararelom otpora i kapaciteta). Slika 6.je prijenosna funkcija pararele otpora i S+1 kapaciteta 1.6 usporedimo je sa desnim pojasom USB na slici 5.4. Loše strane AM modulacije Kod AM modulacije troši se mnogo snage na val nosilac. -U prijemniku . pa je trenutna vrijednost signala UAM(t) data kao : UAM(t) = (U Ω + U ω cos ωt ) sin Ωt ili UAM (t) = U Ω (1+ U ω U Ω cos ωt ) sin Ωt Vremenska promjena i način formiranja AM signala za slučaj modulacije prostoperiodičnog signala je prikazan na slici 7. AM modulacijom prenosi se cijeli spektar moduliranog signala 8 oba bočna pojasa simetrična oko f(c) dok nam je u teorijskom razmatranju dovoljna samo polovica tog spektra. i ne predstavlja korisnu snagu . tako zbrojeni se šalju do prijemnika. U Ω(t)=U Ωsin Ωt konstantne amplitude . AM modulacija zauzima prevelik dio frekvencijskog pojasa. 1. demodulacija se ostvaruje korištenjem nelinearnog elementa.radio ili TV signal) U ω(t) = cos ωt .

Amplitudski modulisani signal prikazan posljednjim izrazom u kome se javlja proizvod dvije trigonometrijske funkcije .Opisani postupak amplitudske modulacije koristi se uglavnom u radio difuziji na dugim . 1.to znači tri elementa u spektru i naziva se konvencionalni amplitudski modulisani signal KAN.Analizom izraza dolazi se do saznanja da amplitudska modulacija signala nosioca prostoperiodičnim signalom ima efekat dobijanja dva nova signala . Bilansa snage AM signala moguće je dokazati da se najveći dio snage predajnika u kome se stvara modulisani signal troši na stvaranje signala noseće frekvencije (oko 96%) . srednjim i kratkim talasima. a samo mali dio snage (oko 4%) troši se na stvaranje bočnih opsega. Analizom tzv.7 Slika 7. moguće je uz primjenu adicionih teorema predstaviti u obliku : U AM (t ) = U sin Ωt + Ω gdje je : m = U ω / U Ω mU Ω mU Ω sin(Ω + ω )t + sin(Ω − ω )t 2 2 Zadnji dobijeni izraz sadrži tri člana .5 AM 2BO – Dva bočna opsega Spektar konvencionalnog AM signala sadrži signal noseće frekvencije i dva bočna opsega. . čija se frekvencija razlikuje od frekvencije nosioca za za frekvenciju modulisanog signala.

a tipičan predstavnik je tzv.Ovaj tip modulatora odlikuje se time što ukida signal noseće frekvencije nakon izvršene modulacije te se zato najčešće koristi u VF vezama. Postoje posebno izvedeni modulatori koji kao proizvod daju ovakvu modulaciju .C. . koji upravlja polarizaciom dioda .Kombinacija R7. dok se pomoću R5 – R6 otpornika omogućava bolje prilagođenje ulazne impedance modulatora.Na slici 10.dioda. Praktična izvedba kružnog modulatora Zavisno od trenutne polarizacije signala noseće frekvencije .obično posebnim filtrom propusnikom opsega.P2 kompenzuju neželjena nelinearna izobličenja . Kružni modulator sadrži četri nelinearna elementa u krug po čemu je dobio I naziv.Otpornici R1 I R4 kompenzuju promjene karakteristika modulatora usljed procesa staranja nelinearnih elemenata tj.uvijek će dvije diode biti provodne.Jedan od tih opsega se zatim eleminiše na pogodan način. prikazana je praktična izvedba kružnog modulatora.R8. Slika 9. Kružni modulator . Na izlazu iz kružnog modulatora dobijaju samo dva bočna opsega .8 Slika 8. Kružni modulator Slika 10. koji je prikazan na slici 9.P1.

7.8.8. 1. Budući je izvor ovog šuma toplinska energija nosilaca .SSB Pošto poruka koja se prenosi nalazi i u gornjem i u donjem bočnom opsegu .Istosmjerna struja kroz pn – spoj sastavljena je od velikog broja .Zbog nelinearne karakteristike mješača na izlazu se dobivaju frekvencijske komponente koje odgovaraju sumi i razlici prvog i drugog signala. AM signal koji ima samo jedan bočni opseg zvanično se naziva AM – ABO signal . Fluktaracija u iznosu struje . Single Bond – samo jedan opseg). Vrste šuma 1. Termički šum Termički šum izazvan je termičkim gibanjem slobodnih nosioca u materijalu u kojem se ti nosioci nalaze . dovoljno uvećana .6 AM jedan bočni opseg . a postoji i popularniji način SSB signal (engl. moguće je ukinuti jedan od njih. srednja kvadratna vrijednost napona šuma biće proporcionalna s apsolutnom temperaturom (T) .8. Ovaj šum je takođe bijeli šum. 1.3 Fliker šum . Općenita blok shema prijemnika Na ovaj sklop se dovodi modulirani signal i drugi signal iz LO prijemnika. 1.9 1. potpuno j eslučajan događaj.1. koju zovemo šum sačme opisuje se pomoću srednje kvadratne vrijednosti struje šuma sačme koja je proporcionalna širini frekvencijskog područja.Ako se takva struja . promatra na ekranu osciloskopa lako se uočava fluktiranje njenog iznosa oko srednje vrijednosti Io .8. kaotički raspoređenih strujnih impulsa.2.Spektralna gustoćas struje šuma sačme je stoga konstantna veličina u odnosu na radnu frekvenciju.barijere . tih komponenata. a širina spektra AM signala smanjila bi se za polovinu . Šum sačme Vrsta šuma koja je uvijek pridružena proticanju istosmjerne struje kroz pn-diode i bipolarne tranzistore. Šum unutar AM prijemnika Slika 11. Prenešena poruka se ne bi izmijenila .Prelazak elektrona ili šupljina preko pn . 1.

Autokoleracijska funkcija bijelog šuma t Sw(f) µ0 2 t Slika 14. 1. te nema karakter bijelog šuma i po tome se bitno razlikuje od elemenata tako da je kod bipolarnih tranzistora izazvan djelovanjem zamki i kristalnih defekata u barijeri pn – spoja emiter – baza dok kod unipolarnih tranzistora je izazvan djelovanjem brzih površinskih stanja lociranih na međupovršini silicija i litij dioksida. spektralna gustoća mu ovisi o frekvenciji . Posljedica je prisustvo teških metalnih ijona u siliciju. najčešće u linearnim monolitnim sklopovima. Bijeli šum Bijeli šum nije vrsta nego karakteristika koju . Bijeli šum Rτ = µ0 δ (τ ) 2 Slika 13. Slika 12. Spektar snage bijelog šuma .3.4.8.10 Dominira pri niskim frekvencijama.8. što smo već ranije spomenuli ima termički i šum sačme. 1. Popkorn šum Takođe se javlja u području niskih radnih frekvencija.

Jer ako se modulisani signal dobija u "Produktnom" modulatoru kao proizvod modulišućeg signala i nosioca onda dijeljenje modulisanog signala nosiocem u «Kvocijentnom» demodulatoru treba da se dobije modulišući signal. neposredno je jasno da demodulacija treba da predstavlja operaciju dijeljenja .11 POGLAVLJE II____________________________________________________________ 2. Stoga je demodulator sastavni i u suštini najbitniji dio prijemnika.Pošto amplitudska modulacija u stvari predstavlja operaciju množenja .Pogledajmo kako bi izgledao idealan kvocijentni demodulator. Dakle .Demodulacija predstavlja proces inverzan modulaciji.1. nosilac poruke.Cilj ovog postupka je da se amplitudski modulisani signal tako obradi da se iz njega dobije tako orginalan modulišući signal. demodulisani signal bi bio : ud ( t ) = u ( t ) 1 = u ( t ) sec ω 0 t = u m ( t ) cos ω 0 t Iz ovog izraza se vidi da bi se demodulacija mogla obaviti produktnim modulatorom čiji bi pomoćni nosilac ut (t) bio dat u obliku sec ω0 t . odnosno signal kojim je u predajniku ostvarena modulacija. . AM DEMODULACIJA Demodulacija je postupak kojim se u prijemniku iz modulisanog signala izdvaja podatak . Ako se na ulaz takvog sklopa dovede AM signal : U(t) = Um(t) cos ω0 t Onda bi se dijeljenjem ovog signala sa cos ω0 t dobijo orginalan modulišući signal Um(t) .

Njihovim množenjem se na izlazu dobija signal koji predstavlja podatak u kojem se predajniku izvodila modulacija. čija je blok shema prikazana na slici 15. nižeg i višeg bočnog opsega to ćemo imati da je : . u1(t) mora biti identičan sa nosiocem u0(t) .2BO signalu doda nosilac . a to znači množenje modulisanog signala i jednog VF – signala čija je frekvencija f0 .Kako se AM signal sastoji od nosioca .Kako se AM – 2BO signal dobija potiskvanjem jednog bočnog AM –2BO signala u tzv. Signal u1(t) generiše se u prijemniku koji se nalazi u tački udaljenoj od predajnika. Na produktni demodulator koji je obilježen sa X . i AM – NBO . koherentnom ili homodinskom demodulacijom.Sinhronom demodulacijom mogu da se demodulišu svi tipovi AM signala : AM. naziva se produktni demodulator . Taj postupak množenja se obavlja u stepenu koji se naziva produktni demodulator. Da bi smo ovo pokazali . jasno je da za svaki AM signal može da se kaže da se on dobija množenjem nosioca i modulišićeg signala. Blok šema produktnog demodulatora Stepen u prijemniku u kome se na istom principu . napisaćemo jedan opšti analitički izraz koji uz određene uslove može da predstavlja bilo koji tip AM signala.Generator koji ga generiše naziva ser lokalnim oscilatorom LO. produktna demodulacija.12 2. dobija podatak . a čija je frekvencija nosioca AM signala. Produktni demodulator Pokazano je da se AM sa dva bočna opsega signal dobije množenjem nosioca i modulišućeg signala.Ovakva vrsta demodulacija .1BO . KAM . dovode se amplitudski modulisani signal u0 koji se stvara u samom prijemniku . Produktnom ili ring modulatoru . pomoću koga je izvršena modulacija.2BO.Po svojoj ućestanosti i fazi . u kojoj se pomoćni signal generiše iz lokalnog oscilatora naziva se sinhronom . Slika 15.2.AM . a KAM signal može da se dobije tako što se AM.

gdje m(t) opisuje vremensku zavisnost ovog signala. Demodulator KAM signala Mada KAM signal ima nosioca i produktni demodulator ipak mora da se dovede i signal iz lokalnog oscilatora. pa je signal na izlazu iz demodulatora : . predstavlja modulišući signal Um(t) .UVm(t) sin ω0 t Pomoćni napon kojim se napaja produktni demodulator iz lokalnog oscilatora je : U1(t) = U1cos( ω0 t + ϕ) 2.Opšti tip AM signala je dat relacijom: u(t) = U0 cos ω0 t + UNm(t)sin ω0 t + Uvm(t)cos ω0 t .Ulazni signal u demodulator je KAM signal . odnosno Uvm(t) .Frekvencija i faza ovog signala moraju da budu isti kao i frekvencija i faza nosioca pa se i demodulacija KAM signala obavlja na isti način kao i demodulacija AM –2BO signala.13 Nosilac : Uocos ω0 t Niži bočni opseg :UNm(t)cos ω0 t + UNm(t)sin ω0 t Viši bočni opseg :Uvm(t)cos ω0 t .3.UVm(t) sin ω0 t U posljednjim dvjema relacijama UNm(t) .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->