‫‪1‬‬

‫ﺧﻠﯾﻠزاد در ﮔﻔﺗﮕو ﺑﺎ ‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬ﺑرای ﺑرونرﻓت از ﺧطر ﺑﮫ اﺟﻣﺎع ﻣﻠﯽ ﻧﯾﺎز دارﯾم‬
‫ﭼﮭﺎرﺷﻧﺑﮫ ‪ ٢‬ﺣوت ‪١٣٩١‬‬
‫ﯾﺎدداﺷت‪ :‬اﯾن ﮔﻔﺗﮕو ﺑﮫ ﺻورت ﻣﺷﺗرک از ﺳوی روزﻧﺎﻣﮫ ‪٨‬ﺻﺑﺢ و رادﯾوی آرﯾﺎﻧﺎ اﻧﺟﺎم ﺷده اﺳت‪.‬‬
‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬در ﻧﺧﺳت ﻣﯽﺧوام ﮐﻣﯽ ﺑﮫ ﮔذﺷﺗﮫ ﺑرﮔردم و از ﺷﮑلﮔﯾری ﺣﮑوﻣت ﺟدﯾد و رﯾﯾسﺟﻣﮭور‬
‫ﺷدن آﻗﺎی ﮐرزی و ھمﭼﻧﯾن اﺗﮭﺎﻣﺎﺗﯽ ﮐﮫ ﺑر ﺷﻣﺎ از ﺟﺎﻧب داﻧﺎ روھرا ﺑﺎﮐر ﻣطرح ﺷده اﺳت‪ ،‬ﺑﭘرﺳم؛‬
‫ﯾﻌﻧﯽ ﮔوﯾﺎ ﺷﻣﺎ در ﻧﺷﺳت اول ﺑن‪ ،‬از ﯾﮏ ﺟرﯾﺎن ﺧﺎص ﻗوﻣﯽ ﺣﻣﺎﯾت ﮐردهاﯾد‪ ،‬ﻧﮫ از ﯾﮏ ﺟرﯾﺎن ﻣﻠﯽ‪.‬‬
‫ﺗوﺿﯾﺢ ﺷﻣﺎ ﭼﯾﺳت؟‬
‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬در رھﺑری »ﺗﺷﮑﯾل ﺣﮑوﻣت ﺑﻌد از ﺳﻘوط طﺎﻟﺑﺎن« ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠل ﻣﺗﺣد ﻗرار داﺷت و ﻣن ﺟزو‬
‫ھﯾﺎت اﯾﺎﻻت ﻣﺗﺣده اﻣرﯾﮑﺎ ﺑودم‪ .‬ﺑراﺳﺎس ﭘﯾﺷﻧﮭﺎد ﻣﻠل ﻣﺗﺣد‪ ،‬ﻣواﻓﻘت ﺷد ﮐﮫ ﺑﮫ ﺗﺷﮑﯾل ﯾﮏ ﺣﮑوﻣت‬
‫ﻋﺑوری)ﻣوﻗت( ﺿرورت اﺳت‪ .‬ﻣواﻓﻘﮫ ﻗﺳﻣﯽ ﺑود ﮐﮫ ﺑﮫ ﮔروه روم)طرﻓداران اﻋﻠﯽﺣﺿرت( اﻣﺗﯾﺎز‬
‫داده ﺷد ﺗﺎ ﻓردی را ﻧﺎﻣزد رﯾﺎﺳتﺟﻣﮭوری ﮐﻧد‪ .‬ﺳﮫ ﮔروه دﯾﮕر ھم ﺑﮫ ﻧﻣﺎﯾﻧدﮔﯽ از اﻓﻐﺎنھﺎ در ﺑن‬
‫ﺣﺿور داﺷﺗﻧد‪ :‬ﮔروه اﺗﺣﺎد ﺷﻣﺎل ﺑﮫ رھﺑری آﻗﺎی ﻗﺎﻧوﻧﯽ‪ ،‬ﮔروه ﻗﺑرس و ﮔروه ﭘﺷﺎور‪ .‬اﺻل اﯾن ﺑود‬
‫ﮐﮫ ﮔروه روم‪ ،‬ﺣق دارد ﮐﺎﻧدﯾدا ﺑرای ﻣﻘﺎم اول ﭘﯾﺷﻧﮭﺎد ﮐﻧد و ﮔروهھﺎی دﯾﮕر ھم‪ ،‬ﻣواﻓﻘﮫ ﮐﻧﻧد‪ .‬ﮔروه‬
‫روم در اول‪ ،‬آﻗﺎی ﺳﯾرت را ﻣﻌرﻓﯽ ﮐرد؛ اﻣﺎ ﮔروهھﺎی دﯾﮕر‪ -‬ﺑﮫﺧﺻوص ﮔروه اﺗﺣﺎد ﺷﻣﺎل‪ -‬ﮐﮫ‬
‫ﻗویﺗرﯾن ﮔروه در ﻣﯾدان ﺑود‪ ،‬اﯾن ﭘﯾﺷﻧﮭﺎد را ﻧﭘذﯾرﻓﺗﻧد و آﻗﺎی ﺳﯾرت ﻧﺗواﻧﺳت رﯾﯾس اداره ﻣوﻗت ﺷود‪.‬‬
‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬ﺑﮫ ﻓﮑر ﻣن از ﻣوﻓﻘﯾتھﺎﯾﯽ ﮐﮫ در دهﺳﺎل ﮔذﺷﺗﮫ ﺻورت ﮔرﻓﺗﮫ اﺳت‪ ،‬ﻧﺑﺎﯾد ﭼﺷمﭘوﺷﯽ ﺷود و‬
‫اﯾن ﻣوﻓﻘﯾتھﺎ ﺑﮫ ﺣﯾث ﺗﮭداب اﺳﺗﻔﺎده ﺷود‪ ،‬اﻣﺎ ﺧﺎﻟﯽﮔﺎهھﺎﯾﯽ ھم وﺟود داﺷﺗﮫ‪.‬‬
‫ﭘس از اﯾنﮐﮫ آﻗﺎی ﺳﯾرت از ﺳوی ﮔروهھﺎی دﯾﮕر رد ﺷد‪ ،‬ﻣﻠل ﻣﺗﺣد ﺑﮫﺷﻣول ھﯾﺎت اﻣرﯾﮑﺎ‪ ،‬دوﺑﺎره ﺑﮫ‬
‫ﮔروه روم ﻣراﺟﻌﮫ ﮐرد و ﺗﺻﻣﯾم ﺑﮫ اﯾن ﺷد ﮐﮫ ﮔروه روم ﮐﺳﯽ دﯾﮕر را ﻣﻌرﻓﯽ ﮐﻧد و ﯾﺎ اﮔر ﻣﯽﮔوﯾد‬
‫ﮐﮫ آﻗﺎی ﺳﯾرت ﯾﮕﺎﻧﮫ ﮐﺎﻧدﯾداﯾش اﺳت‪ ،‬ﺑﮫ ﮔروهھﺎی دﯾﮕر ﻣراﺟﻌﮫ ﻣﯽﺷود‪.‬‬
‫ﺑﺎﻻﺧره ﺑﻌد از ﺑﺣث ﭼﻧدروزه‪ ،‬ﮔروه روم آﻗﺎی ﮐرزی را ﺑﮫﺣﯾث ﮐﺎﻧدﯾداﯾش ﻣﻌرﻓﯽ ﮐرد‪ .‬ﺑﮫ اﺳﺎس‬
‫ھﻣﯾن ﺗﺻﻣﯾم‪ ،‬ﯾﮏ ﺗﻌداد ﻣﯽﮔوﯾﻧد ﮐﮫ اﯾن ﻓﯾﺻﻠﮫ ﺣﻣﺎﯾت از ﻗوﻣﯽ ﺧﺎص ﺑود؛ ﭼون ﻣن ھم ﺟزو ﺗﯾم‬
‫ﺑﯾناﻟﻣﻠﻠﯽ ﺑودم‪ .‬رول ﺷﺧص ﻣن در آنﺟﺎ ﺑﮫ ﻧﻣﺎﯾﻧدﮔﯽ از اﻣرﯾﮑﺎ‪ ،‬ﮐﻣﮏ ﺑﮫ ﻣوﻓﻘﯾت ﻣﺟﻠس ﺑود‪ .‬ﺑﮫ ﻓﮑر‬
‫ﻣن اﯾن ﻏﻠط ﻓﮭﻣﯽ اﺳت ﮐﮫ ﻣﺷوره ﺑﮫ اﺳﺎس ﮔراﯾشھﺎی ﻗوﻣﯽ ﺑوده‪ .‬طﺑﻌﺎ ﻣﺳﺎﯾل ﻗوﻣﯽ در ﺑﺣثھﺎ‬
‫ﻣطرح ﺑوده‪ ،‬اﻣﺎ اﯾن ﺑﺣث ﮐﮫ ﺑﺎﯾد ﯾﮏ ﺷﺧص از ﻗوﻣﯽ ﺧﺎص ﺑﮫﺣﯾث رﯾﯾس اداره ﻣوﻗت اﻧﺗﺧﺎب ﺷود‪،‬‬
‫ﻧﮫ ﻧظر اﻣرﯾﮑﺎ ﺑود و ﻧﮫ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠل ﻣﺗﺣد‪ .‬اﯾن ﭼﯾزی ﺑود ﮐﮫ ھﻣﯾن ﭼﮭﺎرﮔروه ﺑﮫ اﺳﺎس ﻓرﻣوﻟﯽ‬
‫ﮐﮫ در اول ﺑﺎﻻی آن ﺑﮫ ﻣواﻓﻘﮫ رﺳﯾده ﺑودﻧد‪ ،‬اﻧﺟﺎم ﺷد‪ .‬اﯾن ﻓرﻣول ﺗﻘرﯾﺑﺎ از ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن در‬
‫دھﮫ دﻣوﮐراﺳﯽ)‪ (١٣۴٢-١٣۵٢‬ﮐﺎﭘﯽ ﺷد؛ در آن زﻣﺎن اﻋﻠﯽ ﺣﺿرت ﮐﺎﻧدﯾدای ﺻدارت را ﺑﮫ ﭘﺎرﻟﻣﺎن‬
‫ﻣﻌرﻓﯽ ﻣﯽﮐرد و ﭘﺎرﻟﻣﺎن ﺣق داﺷت ﮐﮫ ﻗﺑول و ﯾﺎ رد ﮐﻧد‪ ،‬اﻣﺎ ﭼﯾزیﮐﮫ در ﺟﻠﺳﮫ ﺑن ﻣﺗﻔﺎوت ﺑود‪ ،‬دادن‬
‫اﻣﺗﯾﺎز ﭘﯾﺷﻧﮭﺎ ِد ﮐﺎﻧدﯾدا ﺑﮫ ﮔروه روم ﺑود؛ ﺳﮫ ﮔروه دﯾﮕر ﻣﺛل ﭘﺎرﻟﻣﺎن ﺑودﻧد ﮐﮫ ﺣق وﺗو داﺷﺗﻧد‪ .‬اﯾن‬
‫ﺣرف از ﭼﻧد ﺳﺎل ﺑﮫ اﯾنﺳو وﺟود دارد ﮐﮫ اﻣرﯾﮑﺎ و ﻣﻠل ﻣﺗﺣد ﯾﺎ ﺧﻠﯾﻠزاد و اﺧﺿر اﺑراھﯾﻣﯽ… ﺑﮫ‬
‫اﺳﺎس اﻓﮑﺎر ﻗوﻣﯽ اﯾن ﮐﺎر را ﮐردهاﻧد‪ .‬در اﯾن ﻣورد اﺳﻧﺎد ﻣوﺟود اﺳت و ﮐﺗﺎبھﺎﯾﯽ ھم در اﯾن ﻣورد‬
‫ﺑﮫ ﻧﺷر رﺳﯾده ﮐﮫ از آن ﺟﻣﻠﮫ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ھم ﮐﺗﺎﺑﯽ اﺳت ﮐﮫ رھﺑر ھﯾﺎت اﻣرﯾﮑﺎ در ﺟﻠﺳﮫ ﺑن‪ ،‬آﻧرا ﻧوﺷﺗﮫ‬

‫‪2‬‬ ‫اﺳت‪ .‬‬ ‫از اﯾن ﺧﺎطر‪ ،‬ﺗﻼش ﺻورت ﮔرﻓت ﻧﯾروھﺎی ﻣﺳﻠﺣﯽ ﮐﮫ ﺑﮫ ﮔروهھﺎ ﺗﻌﻠق داﺷﺗﻧد و ﺑﮫ ﺗﻧظﯾمھﺎ ﺗﻌﻠق‬ ‫داﺷﺗﻧد و ﻣﺗﺎﺳﻔﺎﻧﮫ ﯾﮏ ﺳﺎﺑﻘﮫ ﺟﻧﮓ داﺧﻠﯽ را ھم ﭘﺷت ﺳر ﮔذراﻧده ﺑودﻧد‪ ،‬ﺑﺎﯾد آرامآرام ﺑﮫ اﯾن ﻗﺎﻧﻊ‬ ‫ﻣﯽﺷدﻧد ﮐﮫ ﺑرای ﺳﺎﺧﺗن اردوی ﻣﻠﯽ اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺟد و ﺟﮭد ﺑﮑﻧﻧد‪ .‬در ﮐﺗﺎﺑﯽ ﮐﮫ از ﺳوی رھﺑر ھﯾﺎت اﻣرﯾﮑﺎ ﻧوﺷﺗﮫ ﺷده‪ ،‬آﻣده اﺳت ﮐﮫ ﻧﺎﻣزدی آﻗﺎی ﮐرزی ﺑرای‬ ‫ﻣﻘﺎم رﯾﺎﺳت اداره ﻣوﻗت‪ ،‬ﺑرای اوﻟﯾنﺑﺎر ﮐﮫ ﺑﮫ ﺗوﺟﮫ اﻣرﯾﮑﺎ رﺳﯾد‪ ،‬از ﺳوی آﻗﺎی ﻋﺑدﷲ ﻋﺑدﷲ در ﯾ ﮏ‬ ‫ﭘرواز ﮐﮫ ﻣﯾﺎن آﺳﯾﺎی ﻣرﮐزی و ﮐﺎﺑل ﺻورت ﻣﯽﮔرﻓت‪ ،‬ﺑﮫ ﺳﻔﯾر اﻣرﯾﮑﺎ ﮔﻔﺗﮫ ﺷد‪ .‬ﺗﻣﺎم‬ ‫ﻧﻘش ﻣن در ﻟوﯾﮫﺟرﮔﮫ ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ و در وﻗت ﺗﺻوﯾب اﯾن ﻗﺎﻧون اﯾن ﺑود ﮐﮫ ﮔروهھﺎی ﻣﺧﺗﻠف اﻓﻐﺎن‬ ‫ﺑﺎ ھم ﺑﮫ ﺗواﻓﻘﺎﺗﯽ ﺑرﺳﻧد ﮐﮫ ﯾﮏ ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ ﺧوب ﺑﮫ ﯾﮏ ﮐﺷور دﻣوﮐراﺗﯾﮏ داﺷﺗﮫ ﺑﺎﺷﻧد‪.‬ﺑرای اوﻟﯾنﺑﺎر ﮐﮫ‬ ‫ﻧﺎم آﻗﺎی ﮐرزی ﻣطرح ﺷد‪ ،‬از ﺳوی داﮐﺗر ﻋﺑدﷲ ﻋﺑدﷲ ﺑود‪.‬اﯾن ﮐﻣﯾﺳﯾون‪ ،‬ﻣﺷﺎوراﻧﯽ ھم داﺷت‪ .‬‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬اﯾن اﺗﮭﺎﻣﺎت ﺗﻧﮭﺎ در ﻣورد ﮐﻧﻔراﻧس ﺑن وارد ﻧﯾﺳت‪ .‬‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬و در ﻣورد اﺗﮭﺎمھﺎی ﻓﺷﺎرآوردن ﺷﻣﺎ ﺑﮫ ﮔروهھﺎی ﺟﮭﺎدی و ﺑﮫ ﺣﺎﺷﯾﮫ راﻧدن اﯾن ﻧﯾروھﺎ از‬ ‫ﺑدﻧﮫ ﻗدرت‪ ،‬ﭼﯽ ﻣﯽﮔوﯾﯾد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬وﻗﺗﯽ ﻣن در اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﮫﺣﯾث ﺳﻔﯾر اﯾﺎﻻت ﻣﺗﺣده اﻣرﯾﮑﺎ ﺑودم و ﭘﯾش از آن زﻣﺎﻧﯽﮐﮫ ﺑرای‬ ‫ﻗﺎﻧون ھﻣﮑﺎری ﻣﯽﮐردم‪ ،‬ﺗﻼﺷﯽ ﺻورت ﻧﮕرﻓﺗﮫ ﮐﮫ ھﯾﭻ ﮔروھﯽ ﺑﮫ ھﯾﭻ ﻋﻧواﻧﯽ از ﺑدﻧﮫی ﻗدرت در‬ ‫اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن راﻧده ﺷود؛ ﺑﻠﮑﮫ ﺗﻼش ﺑر اﯾن ﺑود ﺗﺎ ﺗﻣﺎم ﮔروهھﺎی ﻣطرح در ﮐﺷور و ﺗﻣﺎم ﺟواﻧب در‬ ‫اطراف و اﮐﻧﺎف دور ھم ﺑﯾﺎﯾﻧد و ﺑرای آﯾﻧدهی اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﮫ ﺗواﻓﻘﺎﺗﯽ ﺑرﺳﻧد ﮐﮫ ﺑﻌد از آن ﺗﺎرﯾﺦ ﮔذﺷﺗﮫ‬ ‫ﺗﮑرار ﻧﺷود و ﻣردم اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﮫطرف ﯾﮏ آﯾﻧدهی دﻣوﮐراﺗﯾﮏ و ﭘﭘﯾﺷرﻓﺗﮫ و ﺷﮑوﻓﺎ ﺑروﻧد‪ .‬ھمﭼﻧﺎن اﺗﮭﺎﻣﺎﺗﯽ ﺑر ﺷﻣﺎ در ﻣورد ﻧﻘشﺗﺎن‬ ‫در ﺗﺻوﯾب ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ و اﺳﺗﻔﺎده از ﻧﻔوذ ﺳﯾﺎﺳﯽ در آوردن ﻓﺷﺎر ﺑر ﺟواﻧب ذﯾدﺧل در ﺗﺻوﯾب‬ ‫ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ وارد اﺳت‪ .‬اﻟﺑﺗﮫ ﯾﮏ‬ ‫ﻣورد را ﮐﮫ ﻣن ﻣﯽﺧواھم ﺑﮕوﯾم‪ ،‬اﯾن اﺳت ﮐﮫ ﻣوﺟودﯾت ﮔروهھﺎی ﻣﺳﻠﺢ ﺗﺣت ھر ﻧﺎﻣﯽ ﮐﮫ ﺑود‪ ،‬در‬ ‫آن وﻗت ﺑرای اﯾﺟﺎد ﯾﮏ ﺣﮑوﻣت ﻣﺗﻣرﮐز در اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﻣوﺛر ﻧﺑود‪.‬زﻣﯾﻧﮫ ﻣﯾﺳر ﺷود ﺑرای ﺳﺎﺧﺗن اردوﯾﯽ ﮐﮫ ﻣداﻓﻊ‬ ‫ﻣﻧﺎﻓﻊ ﻣﻠﯽ اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﺎﺷد‬ .‬در اﯾن ﻣورد ﭼﮫ ﻣﯽﮔوﯾﯾد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬طﺑﻌﺎ در اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﻌد از ﺗﺣوﻻت و آﻣدن اﻣرﯾﮑﺎ و ﻗوای ﻧﺎﺗو‪ ،‬اﯾن ﮐﺷور ﺑﮫ ﯾﮏ ﻗﺎﻧون‬ ‫اﺳﺎﺳﯽ ﺿرورت داﺷت و ﺑﮫ اﺳﺎس ﻓﯾﺻﻠﮫ ﮐﻧﻔراﻧس ﺑن‪ ،‬ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ ﮔذﺷﺗﮫ ﺑدون ﻓﺻل ﭘﺎدﺷﺎه‪ ،‬ﻣدار‬ ‫اﻋﺗﺑﺎر ﻗرار ﮔرﻓت‪ .‬وﻟﯽ وﻗﺗﯽﮐﮫ ﺷراﯾط ﺑرای اﯾن آﻣﺎده ﺷد ﮐﮫ در اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﯾﮏ ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ ﻧو‬ ‫ﺳﺎﺧﺗﮫ ﺷود‪ ،‬ﻣﻌﻠوﻣدار ﮐﮫ آﻗﺎی ﮐرزی ﺑرای اﯾن ﮐﺎر‪ ،‬ﮐﻣﯾﺳﯾوﻧﯽ را ﻣوظف ﺳﺎﺧت ﻣﺗﺷﮑل از‬ ‫ﺷﺧﺻﯾتھﺎی ﻧﺧﺑﮫ و ﺣﻘوﻗدان اﻓﻐﺎن‪ .‬ﺗﻼش ﺑر اﯾن ﺑود ﮐﮫ ﯾﮏ ﻗﺳﻣت اﯾنھﺎ‬ ‫واﻗﻌﺎ در اردوی ﻣﻠﯽ ﺑﻌدی و در ﭘوﻟﯾس ﻣﻠﯽ ﺑﻌدی اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺟذب ﺷوﻧد و ﯾﮏ ﻗﺳﻣت ﺑروﻧد ﺑﮫ طرف‬ ‫ﯾﮏ ﭘروﺳﮫی ﻣﻠﮑﯽﺳﺎزی و ﺟواﻧﺎنﺷﺎن ﺑروﻧد ﺑﮫطرف ﻣﮑﺎﺗب و داﻧﺷﮕﺎه و ﯾﮏ ﻗﺳﻣتﺷﺎن ﺑروﻧد ﺑﮫ‬ ‫طرف ﮐﺎرھﺎی ﻣﺳﻠﮑﯽ و ﮐﺎرھﺎی آﺑﺎداﻧﯽ ﻣﻣﻠﮑت‪ .‬ﻧﻘش ﻣن در ﺗﺻوﯾب ﻗﺎﻧون‬ ‫اﺳﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺟﺎﺑﮫﺟﺎﯾﯽ ﮐدام ﻣﺎده ﺧﺎص در ھﯾﭻ ﯾﮏ از ﻓﺻول آن ﻧﺑوده‪ ،‬اﻣﺎ ﺗﻼش ﻣﺎ اﯾن ﺑود ﮐﮫ ﮔروهھﺎی‬ ‫ﻣﺧﺗﻠف اﻓﻐﺎن ﮐﮫ ﺑﮫ ﻋﻠت ﺟﻧﮓھﺎی دواﻣدار ﮔذﺷﺗﮫ از ھم ﻓﺎﺻﻠﮫ ﮔرﻓﺗﮫ ﺑودﻧد‪ ،‬در ﺧﯾﻣﮫ ﻟوﯾﮫﺟرﮔﮫ ﻗﺎدر‬ ‫ﺑﮫ اﯾن ﺷوﻧد ﮐﮫ ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ ﺧود را ﺑﻌد از ﺑﺣثھﺎی ﮐﺎﻓﯽ و ﻗﻧﺎﻋت ھمدﯾﮕر ﺑﮫ ﺗﺻوﯾب ﺑرﺳﺎﻧﻧد‪ .

‬‬ ‫اﯾن اﺟﻣﺎع ﺑﺎ در ﻧظرداﺷت ﺷراﯾط‪ ،‬از اﺟﻣﺎﻋﯽ ﮐﮫ در ﺑن ﺻورت ﮔرﻓت ﻣﺗﻔﺎوت اﺳت‪ ،‬اﻣﺎ ھرﻗدر اﯾن‬ ‫اﺟﻣﺎع وﺳﻌت داﺷﺗﮫ ﺑﺎﺷد‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﺗواﻧد روی ﻣﺳﺎﯾل ﺑزرگ‪ ،‬ﻧظر ﺑﮫ ﯾﮏ ﺗﻔﺎھم و ﻣواﻓﻘﮫ ﺑﯾن ﻋﻧﺎﺻر ﻣﮭم‬ ‫ﺻورت ﮔﯾرد‪.‬‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬ھﻣﺎنﮔوﻧﮫ ﮐﮫ در ﮔزارشھﺎ آﻣده‪ ،‬ﺷﻣﺎ ﻣﺷﻐول ﻣﺷورت ﺑﺎ ﺷﻣﺎری از ﻓﻌﺎﻻن ﺳﯾﺎﺳﯽ و رھﺑران‬ ‫ﺳﯾﺎﺳﯽ اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ھﺳﺗﯾد‪ .‫‪3‬‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬ﺑﺎ ﺗوﺟﮫ ﺑﮫ دﺳﺗﮫﺑﻧدیھﺎی ﮐﻧوﻧﯽ و ﺗﺟرﺑﮫ ﯾﺎزدهﺳﺎل‪ ،‬اﺟﻣﺎع ﺑن اول ﻣﯽﺗواﻧد ﺑﮫﻋﻧوان ﯾﮏ راه‬ ‫ﺑرای رﻓﻊ ﺑﺣران اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﻣطرح ﺑﺎﺷد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬ﺑﮫ ﻓﮑر ﻣن از ﻣوﻓﻘﯾتھﺎﯾﯽ ﮐﮫ در دهﺳﺎل ﮔذﺷﺗﮫ ﺻورت ﮔرﻓﺗﮫ اﺳت‪ ،‬ﻧﺑﺎﯾد ﭼﺷمﭘوﺷﯽ ﺷود و‬ ‫اﯾن ﻣوﻓﻘﯾتھﺎ ﺑﮫ ﺣﯾث ﺗﮭداب اﺳﺗﻔﺎده ﺷود‪ ،‬اﻣﺎ ﺧﺎﻟﯽﮔﺎهھﺎﯾﯽ ھم وﺟود داﺷﺗﮫ‪ .‬ﺣﺎﻻ اﺟﻣﺎع ﺑﯾﺷﺗر ﺑرای اﻧﺗﻘﺎل ﺳﯾﺎﺳﯽ ﺻورت ﻣﯽﮔﯾرد؛ اﻧﺗﻘﺎﻟﯽ ﮐﮫ در طول ﺗﺎرﯾﺦ ﺷﺎﯾد اوﻟﯾنﺑﺎر‬ ‫ﺑﺎﺷد ﮐﮫ ﻗدرت ﺳﯾﺎﺳﯽ ﺑﮫ اﺳﺎس ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ از رﯾﯾسﺟﻣﮭور ﻓﻌﻠﯽ ﺑﮫ رﯾﯾسﺟﻣﮭور ﺟدﯾد اﻧﺗﻘﺎل‬ ‫ﻣﯽﮐﻧد‪ .‬در ﺷراﯾطﯽ ﮐﮫ اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن‬ ‫ﻗرار دارد و ﺧطرھﺎﯾﯽ ﮐﮫ ﻋﻠﯾﮫ اﯾن ﮐﺷور در ﺣﺎل ﺳﺎﺧﺗﮫ ﺷدن اﺳت‪ ،‬ﺑﮫ ﯾﮏ ﭘروﮔرام ﻣﻠﯽ و ﯾﮏ ﺗﯾم‬ ‫ﻣﻠﯽ و ﯾﮏ اﺟﻣﺎع ﻣﻠﯽ ﺿرورت اﺳت‪ .‬‬ ‫ﺑﮫ ﻓﮑر ﻣن ﭼﺎﻟش دوره آﯾﻧده اﯾن اﺳت ﮐﮫ ﯾﮏ ﺑﯾﻼﻧس ﺑﯾن دوام و اﺻﻼح ﺑﮫوﺟود ﺑﯾﺎﯾد‪ .‬ﺣﺎﻻ ﯾﮏ ﺣﮑوﻣت ﻣﺷروع و ﻗﺎﻧون اﺳﺎﺳﯽ وﺟود‬ ‫دارد‪ .‬اﮔر ﯾﮏ ﭼﯾز را از ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻌﺎﺻر‬ ‫اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن آﻣوﺧﺗﮫ ﺑﺎﺷﯾم‪ ،‬اﯾن اﺳت ﮐﮫ در ﻋدم ﺗﻔﺎھم وﺳﯾﻊ و اﺳﺗﻔﺎده راه دﻣوﮐراﺳﯽ‪ ،‬ﮔپ زود ﺑﮫ اﺳﺗﻔﺎده‬ ‫از زور ﻣﯽرﺳد‪.‬ﺑرای‬ ‫ﭘﯾشرﻓﺗن‪ ،‬ﺑﮫ ﯾﮏ ﻣﺧﻠوط از اﯾن دو ﭼﯾز ﻧﯾﺎز اﺳت‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺷراﯾط ﻣﺗﻔﺎوت اﺳت‪ .‬ھﻣﮫ روی دو ﻣوﺿوع ﺑﮫ‬ .‬ﺑﻌﺿﯽ ﮐﺎرھﺎ ﭼﻧﺎنﮐﮫ‬ ‫ﺑﺎﯾد‪ ،‬ﺻورت ﻧﮕرﻓﺗﮫ‪ .‬ارزﯾﺎﺑﯽھﺎی ﺷﻣﺎ ﭼﯽ را ﻧﺷﺎن ﻣﯽدھد‪ ،‬آﯾﺎ ظرﻓﯾت در ﺳطﺢ رھﺑران ﺳﯾﺎﺳﯽ‬ ‫ﻓﻌﻠﯽ ﺑرای ﯾﮏ اﺟﻣﺎع روی ﻣﺳﺎﯾل و در ﻧﮭﺎﯾت روی ﯾﮏ ﻓرد ﻣﺷﺧص وﺟود دارد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬ﻣن در اﯾن ﻣورد ﺧوشﺑﯾنﺗر از ﮔذﺷﺗﮫ ھﺳﺗم‪ .‬‬ ‫ﺑﮫ ﻓﮑر ﻣن‪ ،‬ﭘﺎﯾﮫ اﯾن ﮐﺎر اﯾن اﺳت ﮐﮫ ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻌﺎﺻر اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﻧﺷﺎن ﻣﯽدھد؛ ﯾﻌﻧﯽ زﻣﺎﻧﯽﮐﮫ ﯾﮏ ﺗﻔﺎھم‬ ‫ﻣﻠﯽ ﻧﺑﺎﺷد‪ ،‬ﯾﮏ ﮔروه ﯾﺎ ﯾﮏ ﺣزب ﻧظر ﺧود را داﺷﺗﮫ ﺑﺎﺷد‪ ،‬زود ﮔپ ﺑﮫ زور ﻣﯽﮐﺷد ﮐﮫ ﭼطور‬ ‫ﻣﻔﮑوره ﯾﮏ ﮔروه ﺑﺎﻻی دﯾﮕران ﺗطﺑﯾق ﺷود‪ .‬اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﮫ اﻧﻘﻼب ﺿرورت ﻧدارد ﮐﮫ ھﻣﮫﭼﯾز‬ ‫از اول آﻏﺎز ﺷود و ﯾﺎ ﻧظﺎم از ﺑﯾن ﺑرده ﺷود و دوﺑﺎره ﮐﺎر ﺷروع ﺷود‪ .‬ﺑﮫﻧظر ﻣن‪ ،‬اﯾن اﺟﻣﺎع ﻣﻠﯽ دو ﺟﻧﺑﮫ را ﺑﺎﯾد در ﺑر داﺷﺗﮫ ﺑﺎﺷد‪:‬‬ ‫اول ﺑﯾﻼﻧس ﺑرای دوام و دوم‪ ،‬اﺻﻼح‪.‬ﻣﺷﮑﻼت در ﭘﯾﺎده ﮐردن ﻗﺎﻧون و ﺷﻔﺎﻓﯾت و طرز ﮐﺎر دﺳﺗﮕﺎهھﺎی دوﻟﺗﯽ وﺟود‬ ‫دارد‪ .‬اﮔر ﺗﻔﺎھم روی ﺣل ﻣﺷﮑﻼت و ﻣﺳﺎﯾل ھر ﻗدر وﺳﯾﻊﺗر‬ ‫ﺑﺎﺷد‪ ،‬ﺑﮭﺗر اﺳت‪ .‬‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬آﯾﺎ ﻧﻣوﻧﮫ اﺟﻣﺎع ﻣﻠﯽ ﺑن اول‪ ،‬ﻧﻣوﻧﮫی ﺧوب ﺑود ﯾﺎ اﺟﻣﺎﻋﯽ ﮐﮫ اﻣروز ﻣطرح اﺳت؛ اﯾن اﺟﻣﺎع‬ ‫ﺑﯾﺷﺗر روی ﻣﺳﺎﯾل اﺳت ﯾﺎ روی اﻓراد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬ﺟﻠﺳﮫ ﺑن در ﺷراﯾطﯽ ﮐﮫ ﺣﮑوﻣت وﺟود ﻧداﺷت ﺑرﮔزار ﺷد‪ ،‬طﺎﻟﺑﺎن ﺳﻘوط ﮐردﻧد و اﺗﺣﺎد‬ ‫ﺷﻣﺎل ﮐﺎﺑل را ﮔرﻓت‪ .‬و ﺿرورت اﺳﺗﻔﺎده از زور را ﮐم ﻣﯽﮐﻧد‪ .‬در اﯾن ﻣورد ﺑﺎﯾد رﯾﻔورم ﺑﮫوﺟود ﺑﯾﺎﯾد‪.‬ﺑﺣثھﺎﯾﯽ ﮐﮫ ﺗﺎﺣﺎل داﺷﺗﮫام‪ ،‬آﻣﺎدﮔﯽ ﺑﯾﺷﺗر‬ ‫ﻧﺳﺑت ﺑﮫ ﮔذﺷﺗﮫ ﻣﯽﺑﯾﻧم‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺗﻌداد از اﻓراد دﯾﮕر ھم ﺑﺎﯾد ﺻﺣﺑت ﺷود‪ .‬ﺑرای اﯾن اﻧﺗﻘﺎل ﻗدرت و ﻣﺷﮑﻼت دﯾﮕری ﮐﮫ وﺟود دارد‪ ،‬ﺿرورت ﺑﮫ ﯾﮏ اﺟﻣﺎع اﺳت‪.

‬‬ ‫رادﯾوی آرﯾﺎﻧﺎ‪ :‬ﻗدمھﺎﯾﯽ ﮐﮫ ﺷﻣﺎ ﺑﮫﺧﺎطر ﺑرﮔزاری ﯾﮏ اﺟﻣﺎع ﻣﻠﯽ ﺑرداﺷﺗﮫاﯾد‪ ،‬ﭼﻘدر ﭘﯾﺷرﻓت داﺷﺗﮫ و‬ ‫ﭼﮫ ﻣدﺗﯽ ﻧﯾﺎز اﺳت ﺗﺎ زﻣﯾﻧﮫ ﺑرﮔزاری ﯾﮏ اﺟﻣﺎع ﻓراھم ﺷود؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬ﻣﺎ در ﻗدمھﺎی اوﻟﯽ اﯾن ﮐﺎر ھﺳﺗﯾم‪ ،‬اﻣﺎ اﯾن ﺑﺎﯾد ﺑرای ﻣردم اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﯾﮏ آراﻣش ﺧﺎطر ﺑدھد‬ ‫ﮐﮫ ﯾﮏ ﺗﻌداد اﻓراد ﻣطرح ﮐﺷور در ﭼﻧﯾن ﮐﺎری ﻣﺻروف ھﺳﺗﻧد و ﻣﯽﺧواھﻧد ﮐﮫ ﯾﮏ اﺟﻣﺎع ﺑﮫوﺟود‬ ‫ﺑﯾﺎورﻧد‪ ،‬ﺑﮫﺟﺎی آنﮐﮫ ﺑرای ﻣﻘﺎﺑﻠﮫھﺎی ﺧﺎرج از ﭼﺎرﭼوب ﺳﯾﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺟﺑﮭﮫﮔﯾری ﮐﻧﻧد‪ .‬ﺑﺣثھﺎﯾﯽ ﮐﮫ ﺗﺎ ﺣﺎل ﺻورت ﮔرﻓﺗﮫ‪ ،‬ﺑﯾﺷﺗر روی ﭼﮕوﻧﮕﯽ ﺳﺎﺧﺗﺎر ﯾﮏ‬ ‫ﭘروﮔرام ﺑوده‪ .‬در اﯾن ﻣورد ﻣن ﻧﻣﯽﺧواھم ﺑﮕوﯾم ﮐﮫ‬ ‫دوم‪ ،‬در ﺑﺣثھﺎﯾﯽ ﮐﮫ ﺻورت ﻣﯽﮔﯾرد و اﻓﮑﺎری ﮐﮫ ﺑﯾﺎن ﻣﯽﺷود‪ ،‬ﭼﻧد ﺟﻧﺑﮫ دارد ﮐﮫ ھر ﮐدام آن‬ ‫ﻋﻧﺎﺻر ﺑﺳﯾﺎر ﭘﯾﭼﯾده در ﺧود دارﻧد و ﻧﻣﯽﺷود ﮐﮫ در ﻣﺻﺎﺣﺑﮫ ﮐوﺗﺎه ﺗﻣﺎم آن ﻋﻧﺎﺻر را ﺗﺷرﯾﺢ داد‪،‬‬ ‫اﻣﺎ ﺑﮫﺻورت ﮐﻠﯽ ﻣﯽﺗوان ﮔﻔت اوﻻ اﯾنﮐﮫ دوام ﺑرای ﭼﮫ ﭼﯾزھﺎ و ﺗﻐﯾﯾر در ﮐدام ﻣوارد؛ اﺻﻼح ﻧﮫ‬ ‫اﻧﻘﻼب‪ .‫‪4‬‬ ‫ﺗواﻓق رﺳﯾدهاﯾم‪ :‬اول اﯾنﮐﮫ‪ ،‬ﻣردم در ﺗرس و ﻧﮕراﻧﯽ از ﻣﺳﺎﯾﻠﯽ ﻣﺛل ﺳﺎل ‪ ،٢٠١۴‬ﺧﺎرج ﺷدن‬ ‫ﻧﯾروھﺎی ﺑﯾناﻟﻣﻠﻠﯽ از اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن‪ ،‬ﮐمﺷدن ﮐﻣﮏھﺎ‪ ،‬ﺑﯽﮐﺎری و… ﺑﮫﺳر ﻣﯽﺑرﻧد‪ ،‬ﺑﮫﻧظر ﻣن اﯾن ﻣﺳﺎﯾل‬ ‫ﺑﺎﯾد ﺑﮫ دﯾده ﻧﮕراﻧﯽ دﯾده ﺷود ﺗﺎ ﺗرس‪ .‬دوم اﯾنﮐﮫ اﯾن ﭘروﮔرام ﺑﮫ آﯾﻧده ﻣﯽﺑﯾﻧد‪ ،‬ﻧﮫ اﯾنﮐﮫ وﻗت ﺧود را روی رﻗﺎﺑتھﺎ‪ ،‬اﺧﺗﻼفھﺎ و‬ ‫ﺟﻧﮓھﺎﯾﯽ ﮐﮫ در ﮔذﺷﺗﮫ وﺟود داﺷﺗﮫ‪ ،‬ﺳﭘری ﮐﻧد‪.‬‬ ‫رادﯾوی آرﯾﺎﻧﺎ‪ :‬ﻓرﻣول و ﭘروﮔراﻣﯽ را ﮐﮫ ﺷﻣﺎ ﺑرای ﺑرﮔزاری ﯾﮏ اﺟﻣﺎع ﻣﻠﯽ ﻗﺑل از ﺑرﮔزاری‬ ‫اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت در ‪ ٢٠١۴‬ﭘﯾﺷﻧﮭﺎد ﻣﯽﮐﻧﯾد‪ ،‬ﺷﺎﻣل ﭼﮕوﻧﮫ ﯾﮏ ﻣﯾﮑﺎﻧﯾزم اﺳت؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬اوﻻ ﺑﺎﯾد ﮔﻔت ﭘروﮔراﻣﯽ ﮐﮫ ﺳﺎﺧﺗﮫ ﻣﯽﺷود و ﯾﺎ ﮔروھﯽ ﮐﮫ ﺑﮫوﺟود ﻣﯽآﯾد‪ ،‬از ﯾﮏ ﺷﺧص‬ ‫ﻧﯾﺳت‪ .‬زﻣﺎﻧﯽﮐﮫ ﺣرف روی ﻣﺳﺎﯾل اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت و ﮐﺎﻧدﯾدا ﺑرﺳد‪ ،‬ﻣﺳﺎﯾل رﻗﺎﺑت و ﺗﻘﺳﯾم ﻗدرت ﭘﯾش‬ ‫ﻣﯽآﯾد؛ اﻣﺎ اﯾن ﺑﮫﺣﯾث ﻗدمھﺎی اوﻟﯽ ﺑرای ﺳﻔر طوﻻﻧﯽ ﻗدمھﺎی ﻣﺛﺑت ﺑوده‪.‬ﺑﮫﻧظر ﻣن اﯾن ﺧﺑر‬ ‫ﺧوب اﺳت‪ .‬ﭼﯾزیﮐﮫ در ﺳﺎﺧﺗن اﯾن ﺗﯾم ﻣﮭم اﺳت‪ ،‬اﯾن اﺳت ﮐﮫ ھﻣﮫ ﺑﺎﯾد‬ ‫ﭘروﮔرام ﻣن اﺳت‪.‬طﺑﻌﺎ ھﻧوز ﺣرفھﺎی زﯾﺎدی‬ ‫ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧده‪ .‬اﯾن ﺗﺻﻣﯾم ﺗﯾﻣﯽ اﺳت ﮐﮫ در ﺣﺎل‬ ‫اﯾﺟﺎد ﺷدن اﺳت‪ ،‬ﺗﯾم ﺗﺻﻣﯾم ﺧواھد ﮔرﻓت ﮐﮫ ﮐﯽ ﺑرای ﭘﺳت رﯾﺎﺳتﺟﻣﮭوری و ﮐﯽھﺎ ﺑﮫﺣﯾث ﻣﻌﺎوﻧﯾن‬ .‬‬ ‫دوم اﯾنﮐﮫ ﯾﮏ اﻧﮑﺷﺎف و ﺑﻠوغ ﺳﯾﺎﺳﯽ ھم ﺑﮫوﺟود آﻣده و ھﻣﯾن دو دﻟﯾل ﻣﻣﮑن ﺑرای آﻣﺎدﮔﯽ ﺑﮫ ﯾﮏ‬ ‫ﺗﻔﺎھم و رﻓﺗن ﺑﮫﺳوی اﺟﻣﺎع ﻣﯽﺑﺎﺷد‪ .‬زﻣﺎﻧﯽﮐﮫ اﯾن ﮔروه ظﮭور ﻣﯽﮐﻧد و ﺑﮫ دﻧﯾﺎ ﻣﻌرﻓﯽ ﻣﯽﺷود‪ ،‬ﺑﺎﯾد ھﻣﮫ ﺧود را در آن‬ ‫ﺷرﯾﮏ ﺑﺑﯾﻧﻧد؛ ﭼون اﮔر ﺷرﯾﮏ ﻧﺑﯾﻧﻧد‪ ،‬اﻓرادی وﺟود دارﻧد ﮐﮫ ﻣﯽﺧواھﻧد رﻗﺎﺑتھﺎی ﻗوﻣﯽ را داﻣن‬ ‫ﺑزﻧﻧد‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬آﯾﺎ ﺷﻣﺎ ﺗﺻﻣﯾم ﺧود را ﺑرای ﺣﺿور ﭘﯾدا در اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت ﺑﮫﻋﻧوان ﮐﺎﻧدﯾدا ﻧﮭﺎﯾﯽ ﺳﺎﺧﺗﮫاﯾد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬دﯾدارھﺎ و ﺑﺣثھﺎﯾﯽ ﮐﮫ ﺗﺎ ﺣﺎل ﺻورت ﮔرﻓﺗﮫ‪ ،‬ﺑﮫ اﯾن ﻧﺗﯾﺟﮫ رﺳﯾده ﮐﮫ »ﮐرﺗﯽ« ﻧﺎﻣزدی را‬ ‫ﺑﺎﯾد ﺑﯾرون از اﺗﺎق ﮔذاﺷت‪ .‬ﺑﺎ ﮐﺳﺎﻧﯽﮐﮫ ﺻﺣﺑت ﮐردﯾم‪ ،‬ﭘرﻧﺳﯾب اﺟﻣﺎع‪ ،‬ﻓرﻣول ﯾﮏ ﭘروﮔرام‬ ‫ﻣﻠﯽ و ﯾﮏ ﺗﯾم ﻣﻠﯽ و رﻓﺗن ﺑﮫﺳوی ﯾﮏ ﺗﻔﺎھم ﺑزرگ را رد ﻧﻣﯽﮐﻧﻧد‪ .‬طﺑﻌﺎ ﺑﺎﻻﺧره ﺣرف روی ﻣﺳﺎﻟﮫ ﻧﺎﻣزدی ھم ﻣﯽرﺳد‪ .‬در اﯾن ﭘروﮔرام ﻋﻧﺎﺻری ﮐﮫ ﺑﺎ ھم ﺑرای ﻧﺟﺎت اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن و ﯾﺎ ﯾﺎﻓﺗن راهﺣل ﺑرای ﻣﺷﮑﻼت‬ ‫اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﺣث ﻣﯽﮐﻧﻧد‪ ،‬ھﻣﮫﺟﺎﻧﺑﮫ اﺳت‪ .‬اﯾن ﺑﮫدﺳت ﻋﻧﺎﺻر ﻣﮭم اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن اﺳت ﮐﮫ ھﻣﮑﺎری و ھمدﺳﺗﯽ‬ ‫ﮐﻧﻧد‪ ،‬ﺗﺎ ﺟﻠو اﯾن ﻣﺷﮑﻼت و راه ﺧطری را ﮐﮫ در ﺣﺎل ﺳﺎﺧﺗﮫ ﺷدن اﺳت‪ ،‬ﺑﮕﯾرﻧد‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ﺧود را ﺷرﯾﮏ ﺑداﻧﻧد‪ .

‬ﺑﻌﺿﯽھﺎ ﺑﮫ اﯾن‬ ‫ﺗﺻورﻧد ﮐﮫ رﯾﯾسﺟﻣﮭور ﮐرزی در اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت دﺧﺎﻟت ﺧواھد ﮐرد‪ ،‬ﺷﻣﺎ ﺗﺎ ﭼﮫ اﻧدازهای اﯾن ﻣﺳﺎﯾل را در‬ ‫روﻧد ﺑرﮔزاری ﯾﮏ اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت ﺷﻔﺎف ﺟدی ﻣﯽداﻧﯾد؟ آﯾﺎ ﺷﻣﺎ ھم ﻧﮕران ھﺳﺗﯾد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬ﺑﺎ در ﻧظر داﺷت ﺷراﯾط اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن‪ ،‬ﺑﻌﺿﯽ از ﻧﮕراﻧﯽھﺎ در ﻣورد اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت ﻗﺎﺑلﻓﮭم اﺳت؛‬ ‫ﭼﯾزیﮐﮫ ﺑرﻋﻼوه ﮐﺎر روی ﺑرﮔزاری ﯾﮏ اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت ﺷﻔﺎف ﺿروری اﺳت‪ ،‬ﻧﺗﯾﺟﮫ اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت اﺳت ﮐﮫ‬ ‫ﺑﺎﯾد ﻣﻣد ﭘﯾﺷرﻓت اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺑﺎﺷد و ﺳﺑب اﯾﺟﺎد ﻣﺷﮑل ﺟدﯾد ﺑرای اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﻧﺷود‪ .‬‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬ﻧﮕراﻧﯽھﺎﯾﯽ ﮐﮫ در ﻣورد اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت وﺟود دارد‪ ،‬ﯾﮏ ﻣﻘدار ﺳﯾﺎﺳﯽ اﺳت‪ .‬ﯾﮏ ﺗﻔﺎھم ﻋﻣوﻣﯽ و‬ ‫وﺳﯾﻊ ﻣﯽﺗواﻧد ﺑرای اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت ﻣﻣد ﺑﺎﺷد‪ .‫‪5‬‬ ‫رﯾﯾسﺟﻣﮭور ﻧﺎﻣزد ﺷوﻧد‪ .‬اﻣﯾدوار ھﺳﺗم‪ ،‬ﻗﺳﻣﯽ ﮐﮫ ﺗﺎ ﺣﺎل روی ﻣوﺿوﻋﺎت ﺑﺣث و ﻣواﻓﻘﮫ ﺻورت‬ ‫ﮔرﻓﺗﮫ‪ ،‬ﺑﺎﻻی ﻣﺳﺎﻟﮫ ﮐﺎﻧدﯾدا ھم ﺗﻔﺎھم ﺻورت ﺑﮕﯾرد‪.‬‬ ‫‪٨‬ﺻﺑﺢ‪ :‬آﯾﺎ ﺷﻣﺎ ﺧود را در ﻣرﺣﻠﮫای ﺧواھﯾد ﯾﺎﻓت ﮐﮫ ﮐرﺗﯽ اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت را ﺑﮫ ﺷﺎﻧﮫ ﺑﯾﻧدازﯾد؟‬ ‫ﺧﻠﯾﻠزاد‪ :‬ﻣﮭم اﯾن اﺳت ﮐﮫ ﺑﺎﯾد در اﯾن ﮐﺎر ﻋﺟﻠﮫ ﺻورت ﻧﮕﯾرد؛ ﭼون ﺳﺑب اﯾﺟﺎد ﻣﺷﮑﻼت در‬ ‫ﺗﯾمﺳﺎزی ﻣﯽﺷود‪ .‬ﮐﺎر ﻣﮭﻣﯽ ﮐﮫ ﺑﺎﯾد ﺻورت ﺑﮕﯾرد‪ ،‬ﺳﺎﺧﺗن ﯾﮏ ﭘروﮔرام ﻣﻠﯽ و ﯾﮏ ﺗﯾم ﻣﻠﯽ اﺳت‪.‬‬ .‬ﺑﮫ ھر ﺻورت اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن در ﺷراﯾط ﻋﺎدی ﻧﯾﺳت ﮐﮫ در‬ ‫اﻧﺗﺧﺎﺑﺎﺗش ﻣﺷﮑل وﺟود ﻧداﺷﺗﮫ ﺑﺎﺷد‪ ،‬ﺧوب اﺳت ﺑﺎﻻی اﯾن ﻣﺳﺎﻟﮫ ھم ﯾﮏ ﺗﻔﺎھم ﺻورت ﺑﮕﯾرد‪.‬‬ ‫زﻣﺎن اﻧﺗﺧﺎب ﻧﺎﻣزد و اﻧﺗﺧﺎﺑﺎت ھم ﻓراه ﺧواھد رﺳﯾد‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﺎﻻ ﻗﺑل از وﻗت اﺳت ﮐﮫ ﮔﻔت ﮐﯽ ﻧﺎﻣزد‬ ‫ﺧواھد ﺑود‪.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful