Φαξηζατθή «αὐηάξθεηα» θαί Σεισληθή «ἀλεπάξθεηα»

Γχν ἄλζξσπνη, ἀλεβαίλνπλ ζηφ ἱεξφ λά πξνζεπρεζνῦλ. Ὁ ἕλαο «ἐξρφκελνο εἰο
ἑαπηφλ», ἐξεπλψληαο ηά βάζε ηῆο ςπρῆο ηνπ, θαί αὐηφο εἶλαη ὁ ἁκαξησιφο Σειψλεο,
θαί ὁ ἄιινο «ζηαζείο πξφο ἑαπηφλ», πξνζεπρφκελνο ζηφλ εἰδσινπνηεκέλν ἑαπηφλ
ηνπ θαί αὐηφο εἶλαη ὁ ἀιαδφλαο Φαξηζαῖνο.
Σειηθά ὁ ἔλαο κέ ηήλ κεηάλνηα θαί ηήλ ζπληξηβή ηνπ
ἀπό ηήλ θαθία ἀλέβεθε ζηήλ ἀξεηή θαί ὁ ἄιινο κέ ηήλ
ὑπεξεθάλεηα θαηέβεθε ἀπό ηήλ ἀξεηή ζηήλ θαθία. Ὁ
θαλεξά ἁκαξησιφο κέ ηήλ γλσζηή θαπιφηεηά ηνπ δηθαηψλεηαη,
γηαηί αὐηή δηεθφπε κέ ηήλ κεηάλνηά ηνπ.
Καί ὁ θαιππηφκελνο ἁκαξησιφο θαηαδηθάδεηαη κέ ηήλ ἔπαξζε
ηνῦ δηθαίνπ, ὡο πηφ ἐπηθίλδπλνο θαί ὕπνπινο, γηαηί δηαηεξεῖ ηφ
ςεχδνο θαί ηήλ ἀπάηε κέ ηήλ ὑπνθξηζία
ηνπ.
Φαλεξψλεη ἀπξνθάιππηα κέ ηήλ
ὑπεξεθάλεηά ηνπ ηήλ πεξηθξφλεζε πξφο ὅινπο ηνχο ἄιινπο
ἀλζξψπνπο, ὑπεξπςψλνληαο κφλν ηφλ ἑαπηφλ ηνπ.
«΢ηαζείο πξφο ἑαπηφλ ηαῦηα πξνζεχρεην». ΢ηξέθεη ηήλ
πξνζεπρή ηνπ πξφο ηφλ ἑαπηφλ ηνπ θαί θαηνξζψλεη λά γίλεη ἡ
πξνζεπρή ηνπ ἁκαξηία. Γηαηεξεῖ ηφ Θεφ ζηήλ ζέζε ηνῦ
ἀθξναηνῦ θαί ιέγεη : «Ὁ Θεφο εὐραξηζηῶ ζνη». Γέλ ηφ εἶπε
ὅκσο αὐηφ ὡο δνμνινγία κέ εὐγλσκνζχλε θαί δνπιηθή πξνζθχλεζε, ἀιιά
δηθαηψλνληαο ηφλ ἑαπηφλ ηνπ θαί κηιψληαο πξφο ηφλ Θεφ ὡο ἕλαλ ἀπφ ηνχο ἄιινπο
ἀλζξψπνπο πνχ κπνξεῖ λά ηφλ θακαξψζεη γηά ηά θαηνξζψκαηά ηνπ. Σνῦ δεηᾶ λά
ζαπκάζεη ηά ἔξγα πνχ ἔπξαμε κφλνο ηνπ, ρσξίο λά ρξσζηᾶ αὐηφο θακία ράξε ζ’
἖θεῖλνλ.
Καί ἐλῶ παξνπζηάδεηαη ὡο ζεζαπξφο ηῶλ ἀξεηῶλ γίλεηαη θαηήγνξνο ηῶλ ἄιισλ
ἀλζξψπσλ θαί δηθαζηήο θαί ἀπαγγέιεη θαηαδίθε ἐλαληίνλ πάλησλ ζπγθξηλφκελνο κέ
ὅινπο θαί πνιχ πεξηζζφηεξν θαί ζπληξηπηηθά κέ ηφλ ἁκαξησιφ Σειψλε. Κακηά
ἀλαγλψξηζε πξφο ηφλ ΢σηῆξα Χξηζηφ, θακηά εὐραξηζηία δηά ηήλ βνήζεηά Σνπ, γηαηί ὁ
ὑπεξήθαλνο ζεκλχλεηαη κφλν γηά ηά ἔξγα ηνπ, κεγαινθξνλεῖ ὑπέξκεηξα,
πεξηθξνλψληαο θαί ὀλεηδίδνληαο ηνχο ἄιινπο «νὐθ εἰκί ὥζπεξ νἱ ινηπνί ηῶλ
ἀλζξψπσλ» ἤ «θαί ὡο νὖηνο ὁ ηειψλεο». Ἔρεη κέζα ηνπ δχν κεγάιεο ἄγλνηεο,
ἑλσκέλεο καδί, πνχ θάλνπλ κηά θξφλεζε ζπγθερπκέλε. Σήλ ἄγλνηα ηῆο Θείαο
βνεζείαο, θαί ηήλ ἄγλνηα ηῆο ἀλζξψπηλεο ἀζζελείαο. «Ἄλεπ ἐκνῦ» ιέγεη ἡ Γξαθή

1

«νὔ δχλαζζε πνηεῖλ νὐδέλ» θαί «ὅηαλ πνηήζεηε πάληα ηά δηαηαρζέληα ὑκῖλ, ιέγεηε
ὅηη δνῦινη ἀρξεῖνη ἐζκέλ, ὅηη ὃ ὠθείινκελ πνηῆζαη πεπνηήθακελ.» (Λνπθ. Ιδ’, 10).
«Γηαηί κέγα θξνλεῖο ;» ιέγεη ὁ Ἄγηνο Ἰσάλλεο ὁ Χξπζφζηνκνο. «Ἔρεηο θάηη ἀγαζόλ
εὐραξίζηεζε ηό Θεό πνύ ζηό ἔδσθε θαί δηαηήξεζέ ην».
Πῶο ὅκσο αὐηή ἡ ὑπεξεθάλεηα ζά ζεξαπεπηεῖ ; Ἀπαξηζκνῦκε κεξηθνχο ηξφπνπο :
α) Μεηάλνηα γηά ηίο ἁκαξηίεο θαί πξνζεπρή κέ δάθξπα.
β) Νά κήλ ζπγθξίλεζαη κέ θαλέλαλ, λά κήλ κεηψλεηο ζπλάλζξσπφ ζνπ, λά κήλ
ἐμεπηειίδεηο θάπνηνλ.
γ) Ἀπειεπζεξψζνπ ἀπφ ινγηζκνχο θαηαθξίζεσο θαί θαηαιαιηᾶο.
δ) Νά δηαπηζηψλεηο ἄλ ἀγαπᾶο ηνχο ἀληηπάινπο θαί ηνχο ἐρζξνχο ζνπ, ηνχο
ἀλσηέξνπο θαί θαησηέξνπο ζνπ, ηνχο ζπλεξγάηεο θαί ζπγγελεῖο ζνπ.
ε) Νά κήλ ὑπεξβαίλεηο ηήλ ζέζε ζνπ.
δ) Πξνζνρή ζηά θπζηθά πξνζφληα : ηήλ εὐθπΐα, ηήλ ὠξαηφηεηα, ηήλ ἀλδξεία ζηφ
θξφλεκα, θαί ηήλ ζσκαηηθή εὐξσζηία.
ε) Μεηξηνπάζεηα ζηά ἐπίθηεηα πξνζφληα θαί ηήλ θαηάξηηζε ζηήλ γλψζε, ηήλ
κφξθσζε, ηήλ ἐπηζηήκε, ηήλ ηέρλε, ηήλ ἐπαγγεικαηηθή ἰθαλφηεηα.
ζ) Σά πξνζφληα ἀπφ ηήλ εὔλνηα ηῆο ηχρεο, ὡο ἰδηαίηεξα δῶξα ηνῦ Θενῦ θαί αὐηά :
ηήλ θαηαγσγή, ηφλ πινῦην, ηά ἀμηψκαηα, ηήλ δφμα, ηήλ ἰζρχ.
἖άλ ἔηζη πξνζέρνπκε ηόλ ἑαπηό καο, θαί ἀπνδίδνπκε ηίο ἐπηηπρίεο καο ζηό
Θεό, θαί ηά ραξίζκαηα ὡο δῶξα Σνπ, ζχκθσλα κέ ηφλ Ἀπφζηνιν Παῦιν : «Οὐρί
ἐγώ, ἀιιά ἡ ράξηο ηνῦ Θενῦ, ἡ ζύλ ἐκνί» (Α’ Κνξηλζ.), ηόηε ζέζε δηά ηήλ
ὑπεξεθάλεηα δέλ ὑπάξρεη, ρῶξνο θαλέλαο δέλ ηῆο ἀλήθεη, θαί ἐκθνιεύεη ἡ
ηαπείλσζηο, ἐγθαζίζηαηαη ηό ηαπεηλό θξόλεκα, θαί ἐγθαηνηθεῖ εἰο ηήλ ςπρή
ὁ Θεόο, ηήλ ὁπνῖα κεηαξζηώλεη, ἐμαγηάδεη, ζενπνηεῖ. Ἀκήλ. Γέλνηην.
Μέ ἀγάπε Χξηζηνῦ
π.Μελᾶο Ἀιεμηάδεο

Ἀπόθξηεο - Σξηώδηνλ
Ἡ ἗ιιεληθή ἀπνθξηά ἒρεη ηίο ξίδεο ηεο ζηήλ ἀξραῖα ἗ιιάδα. ΢πλδέεηαη µέ ηήλ
ιαηξεῖα ηνῦ ∆ηνλχζνπ, ζενῦ ηνῦ θξαζηνῦ θαί ηῶλ ἐνξηαζµῶλ. Ἡ ἀγγιηθή ιέμε
«carnival» πξνέξρεηαη ἀπφ ηφ ιαηηληθφ «carnem
levare» ἢ «carnis levamen», πνχ ζεµαίλεη «δηαθνπή
ηῆο βξψζεο θξέαηνο». ΢ηά ἑιιεληθά ρξεζηµνπνηεῖηαη
ἡ ιέμε «ἀπνθξηά» θαί ζεµαίλεη ἀθξηβῶο ηφ ἲδην. Αὐηή
ἡ δεµνθηιήο παξάδνζε πξνέξρεηαη ἀπφ ηίο
παγαληζηηθέο ηειεηνπξγίεο ηῶλ ἀξραίσλ ἑιιήλσλ θαί
ηίο γηνξηέο πξφο ηηµή ηνῦ ∆ηνλχζνπ, ζενῦ ηνῦ θξαζηνῦ
θαί ηῆο εὐζπµίαο. Οἱ ἂλζξσπνη µεηαµθηέδνληαλ ζέ
ζαηχξνπο ἢ θνξνῦζαλ µάζθεο θαί μερχλνληαλ ζηνχο δξφµνπο θαί ζηίο γεηηνληέο
ζπµπεξηθεξφµελνη «πξνθιεηηθά» µέ ηνιµεξέο θξάζεηο θαί πξάμεηο. Αὑηφ
ἐμππεξεηνχζε ηφλ ζθνπφ λά ἐπηηξέπεηαη λά ἐθθξάδνληαη ἐιεχζεξα ἐξσηηθέο ζθέςεηο
ἐλῶ ἒθξπβαλ ηήλ ἀιεζηλή ηνπο ηαπηφηεηα πίζσ ἀπφ ηίο µάζθεο.

2

Αὐηή ἡ παξάδνζε ηειηθά ἐμαπιψζεθε θαί ζέ ἂιια µέξε ηνῦ θφζµνπ µέζσ ηῆο
Ρσµατθῆο αὐηνθξαηνξίαο θαί ηήλ ἀλαθάιπςε ηνῦ Νένπ Κφζµνπ.
Ὃµσο, νἱ
παγαληζηηθέο πξαθηηθέο ἦηαλ ηφζν βαζηά ξηδσµέλεο πνχ δέλ θαηαξγήζεθαλ ηειείσο.
Ἁξγφηεξα, ὅηαλ ἐµθαλίζηεθε ὁ ρξηζηηαληζµφο, ἄλ θαί νἱ ἂλζξσπνη ζηαµάηεζαλ λά
ιαηξεχνπλ ηνχο ζενχο ηνῦ Ὀιχµπνπ, νἱ ζπλήζεηεο ηῶλ ἗ιιήλσλ λά µεηαµθηέδνληαη
θαί λά γηνξηάδνπλ ζηνχο δξφµνπο παξέµεηλαλ.
Μηά θνξά ηφλ ρξφλν, ηά θαξλαβάιηα ζπµβαίλνπλ ζέ πνιιέο πφιεηο θαί ρσξηά ηῆο
ρψξαο µαο. ΢ηήλ πξαγµαηηθφηεηα, ἡ ἀπνθξηά δηαξθεῖ ηξεῖο ἐβδνµάδεο, θαί μεθηλάεη 60
µέξεο πξίλ ηφ Πάζρα. Ὁλνµάδεηαη Σξηψδην θαί κᾶο πξνεηνηκάδεη γηά ηήλ Μεγάιε
΢αξαθνζηή. Ἡ Μεγάιε ΢αξαθνζηή,
εἶλαη
ἓλα πλεπκαηηθό ηαμίδη πνύ
πξννξηζκόο ηνπ εἶλαη ηό Πάζρα, «ἡ ἐνξηή
ηῶλ ἐνξηῶλ». Ἡ λέα δσή ἡ ὁπνῖα πξίλ δχν
ρηιηάδεο πεξίπνπ ρξφληα «ἁλέηεηιε ἐθ ηνῦ
ηάθνπ», πξνζθέξζεθε ζέ κᾶο, ζέ ὅινπο
ἐθείλνπο πνχ πηζηεχνπλ ζηφ Χξηζηφ.
Μαο
δφζεθε ηή κέξα πνχ βαθηηζηήθακε. Μέ ηό
δηθό ηνπ ζάλαην ὁ Χξηζηόο ἄιιαμε ηή
θύζε ηνῦ ζαλάηνπ. Σόλ ἒθαλε πέξαζκα «δηάβαζε», «Πάζρα» - ζηή βαζηιεία ηνῦ
Θενῦ κεηακνξθώλνληαο ηή δξακαηηθόηεξε ηξαγσδία ζέ αἱώλην ζξίακβν, ζέ
λίθε. Μέ ηό «Θαλάηῳ ζάλαηνλ παηήζαο», κᾶο ἒθαλε κεηόρνπο ηῆο
ἀλάζηαζήο Σνῦ. Σέηνηα εἶλαη ἡ πίζηε ηῆο ἖θθιεζίαο καο. ἖κεῖο μερλάκε ὅια
αὐηά γηαηί εἲκαζηε ἀπαζρνιεκέλνη, ηφζν βπζηζκέλνη ζηίο θαζεκεξηλέο ἒγλνηεο καο,
πνχ μερλάκε ἀθφκα θαί ηφ ζάλαην θαί ηειηθά, ἐληειῶο αἰθληδηαζηηθά, κέζα ζηίο
«ἀπνιαχζεηο ηῆο δσῆο καο» κᾶο ἒξρεηαη ηξνκαθηηθφο, ἀλαπφθεπθηνο, παξάινγνο.
Πξαγκαηηθά δνῦκε ζάλ λά κήλ ἦξζε πνηέ ἖θεῖλνο. Αὐηή εἶλαη ἡ κφλε πξαγκαηηθή
ἁκαξηία, ὅισλ ηῶλ θαη' ὂλνκα ρξηζηηαλῶλ. Ἄλ ηφ ἀλαγλσξίζνπκε αὐηφ, ηφηε
κπνξνῦκε λά θαηαιάβνπκε ηί εἶλαη ηφ Πάζρα θαί γαηί ρξεηάδεηαη θαί πξνυπνζέηεη ηή
Μεγάιε ΢αξαθνζηή. Ὁιφθιεξε ἡ ιαηξεῖα ηῆο ἖θθιεζίαο καο εἶλαη ὀξγαλσκέλε γχξσ
ἀπφ ηφ Πάζρα, πνχ εἶλαη ηφ Σέινο θαί πνχ ηαπηφρξνλα εἶλαη θαί ἡ ἀξρή. Γηά πνιινχο
ἀπφ ηνχο ρξηζηηαλνχο, ἡ Μεγάιε ΢αξαθνζηή ἀπνηειεῖηαη ἀπφ ηππηθνχο θαλφλεο πνχ
ἐπηθξαηεῖ ηφ ἀξλεηηθφ ζηνηρεῖν, ὅπσο ἡ ἀπνρή ἀπφ ὀξηζκέλα θαγεηά. Ὃκσο ζθνπφο
ηῆο εἶλαη λά «καιαθψζεη» ηή θαξδηά καο ηφζν, ὥζηε λά κπνξεῖ λά ἀπνθηήζεη ηήλ
ἐκπεηξία ηῆο θξπκκέλεο «δίςαο θαί πείλαο» γηά ἐπηθνηλσλία κέ ηφ Θεφ. Αὐηή ἡ
«ἀηκφζθαηξα» ηῆο Μ.΢αξαθνζηῆο δεκηνπξγεῖηαη βαζηθά κέ ηή ιαηξεῖα, κέ ηνχο
ὕκλνπο ηνῦ Σξησδίνπ πνχ νἱ ἱεξνί ὑκλνγξάθνη, ζχλζεζαλ θαί ὀξγάλσζαλ ὅιεο ηίο
ἀθνινπζίεο, κέ ζαπκαζηή θαηαλφεζε ηῆο ἀλζξψπηλεο ςπρῆο.
Σό ΣΡΙΩΔΙΟ εἶλαη ἕλα ιεηηνπξγηθό βηβιίν πνύ πεξηιακβάλεη ὕκλνπο θαί
βηβιηθά ἀλαγλώζκαηα γηά ηήλ θάζε κέξα ηῆο πεξηόδνπ ηῆο Μ. ΢αξαθνζηῆο,
ἡ ὁπνῖα ἀξρίδεη κέ ηήλ Κπξηαθή ηνῦ Σειώλε θαί ηνῦ Φαξηζαίνπ θαί
ηειεηώλεη κέ ηόλ ἐζπεξηλό ηνῦ Ἁγίνπ θαί Μεγάινπ ΢αββάηνπ. Ἡ ἄγλνηα ηῶλ
ὓκλσλ ηνῦ Σξησδίνπ εἶλαη ἡ βαζηθή αἰηία πνχ κᾶο θάλεη ζηγά ζηγά λά
παξακνξθψλνπκε ηή θαηαλφεζε, ηφ ζθνπφ θαί ηφ λφεκα ηῆο Μεγάιεο ΢αξαθνζηῆο.
Πνιχ πξίλ ἀξρίζεη ἡ Μ.΢αξαθνζηή, ἡ ἐθθιεζία κᾶο ἀλαγγέιεη ὃηη πιεζηάδεη θαί κᾶο
θαιεῖ λά κπνῦκε ζηήλ πεξίνδν ηῆο πξνεηνηκαζίαο γη΄αὐηήλ. Γηαηί ; Γηαηί ἡ ἐθθιεζία

3

ἒρεη κηά βαζεηά ςπρνινγηθή γλψζε ηῆο ἀλζξψπηλεο θχζεο. Ξέξνληαο ηήλ ἒιιεηςε
αὐηνζπγθέληξσζεο θαί ηήλ ηξνκαθηηθή «θνζκηθφηεηα» ηῆο δσῆο καο, ἀλαγλσξίδεη
ηήλ ἀδπλακία καο λά ἀιιάμνπκε αὐηφκαηα, λά πᾶκε μαθληθά ἀπφ κηά πλεπκαηηθή ἢ
δηαλνεηηθή θαηάζηαζε ζέ κηά ἄιιε.
Ἔηζη, ἀξθεηά πξίλ ἀξρίζεη ἡ νὐζηαζηηθή
πξνζπάζεηα, ἡ ἐθθιεζία πξνθαιεῖ ηήλ πξνζνρή καο ζηή ζνβαξφηεηα ηῆο
Μ.΢αξαθνζηῆο θαί κᾶο θαιεῖ λά ζθεθζνῦκε ηή ζεκαζία ηεο. Αὐηή ἡ
πξνπαξαζθεπαζηηθή πεξίνδνο πεξηιακβάλεη ηίο Κπξηαθέο : α) ηνῦ Σειψλε θαί ηνῦ
Φαξηζαίνπ, πνχ ἀλαθέξεηαη ζηήλ Σαπείλσζε, β) ηνῦ Ἀζψηνπ, πνχ ἀλαθέξεηαη ζηήλ
κεηάλνηα, γ) ηῆο Ἀπφθξεσ, πνχ ἀλαθέξεηαη ζηήλ Σειεπηαία Κξίζε θαί ζηή ρξηζηηαληθή
ἀγάπε θαί δ) ηῆο Σπξνθάγνπ, ἤ ηῆο ΢πγγλψκεο πνχ ζπκφκαζηε ηήλ ἐμνξία ηῶλ
Πξσηνπιάζησλ ἀπφ ηφλ Παξάδεηζν.
Βίθπ Ἀγγειή
Φηιφινγνο

Μνλνήκεξε Πξνζθπλεκαηηθή ἖θδξνκή ζηά Καιάβξπηα

4

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful