‫عٌڌ ٿي عڏڙا ڪشي‬

‫عشاج الذيي گِوشّ‬
‫‪sirajuddinghumro@yahoo.com‬‬

‫اعالم خي اچڻ کبى اڳ ُي پْسي خطي ۾ ڪفش ۽ گوشاُي َء خي اًّذُ ُئي ۽ ُش طشف هبڻِْ سّزبًي‬
‫لسبظ کبى پشيؾبى زبل ۽ عوبخي لسبظ کبى ڏتڙيل ُئب‪ .‬آعْدى ّٽ ڌى دّلت عڀڪدِ ُيْ ۽ ثبلي ٻيب اًِي‬
‫خي سزن ڪشم تي پيب پٌٌِدي صًذگيي کي گِليٌذا ّڃي لجشى ۾ ڪشًذا سُيب‪ .‬عْست ڪٌِي ثَ ڀلي سّپ ۾‬
‫لجْل ڪًَْ ُئي ڇڙّ عيؼ عؾشت ال ِء اى خي اُويت عب ثبلي ُئي‪ُ .‬ش چـڱْ هڙط صال کبًغْا ِء ٻٽي ٻٽي‬
‫عْستْى پٌٌِدي خٌغي عک ۽ ؽيطبًي تغڪيي ال ِء ضشّس سکٌذّ ُيْ‪ .‬غشيت ۽ هغڪيي اى هًْدِبسي‬
‫هبى ًڪشڻ ال ِء پيب ّاخِبئيٌذا سٌُذا ُيب تَ ڪبٿئْى ڪب ّاُش ٿئي‪ .‬ايئي کڻي چئدي تَ اُب عوْسي عوبخي‬
‫ثيِڪ ۽ خْڙخڪ ڄڻ ُڪ اًذّاُي سات ُئي ۽ خِبلت خي عٽيل خيْت ڄڻ عمشاط ۾ ُئي‪ .‬ڪٌِي کي‬
‫ڪب خجش ڪبًَ ُئي تَ ُْ آُي ڇب‪ ،‬ڪبٿئْى آيْ آُي‪ ،‬ڇْ آيْ آُي ۽ ّيٌذّ ڪبڏي‪ .‬خٌِي کي خيئي ٿي‬
‫عودِ ۾ آيْ تيئي پئي اى هًْدِبسى کي هٌِي ڏًْ ۽ ڪٿبئي کي عودِيْ‪ً .‬يٺ اُْ ّلت ثَ آيْ خڏُي اُي‬
‫عڀ هًْدِبسا ِهٽيب‪ ،‬اًّذاُيْى ساتيْى ختن ٿيْى ۽ ڀْسا ڏيٌِي ًڪشي ًشّاس ٿيب‪ .‬عودِبى کلي پيْى‪،‬‬
‫عڀڪدِ چٽْ ڏعڻ ۾ پئي آيْ‪ .‬اُْ عڀ ايئي ٿيْ خْ عشة کبى ُڪ ڀل ُڙ خْاى ًجيﷺ خْ ًب ُء ّٺٌذڙ‬
‫ًجيﷺ خْ ًيبپْ کڻي آيْ‪ٌُ .‬ي ڏتڙيل ۽ هغڪيٌي ال ِء ڄڻ اخِْ ثڻدي آيْ‪ .‬ٿْسڙي ئي ّلت اًذس ُي‬
‫خطْ ثذلدي ّيْ‪ ،‬هبڻِْ اًغبى ٿي پيب ڄڻ پتْ پئدي ّيي تَ ٌُي خي اچڻ ّڃڻ خْ همصذ ڇبُي‪.‬‬
‫خِشخٌِگ ۾ ڍًڎى ڍّسى ۾‪ ،‬پکي پکڻ ۽ هبل هطبع ۾ ڄڻ ًئْى خيْى ڀشخي آيْ ۽ اڇب ڪبسا عڀ پڌسا ٿي‬
‫پيب‪.‬‬
‫ُْ عشثي خْاى ًجيﷺ خْ ًيبپْ ڇب کڻي آيْ ڄڻ عٌذط طشفبى ُڪ عڏ ڏيڻ آيْ ُْ تَ ُي خِبى کي‬
‫ٺبُيٌذڙ ُڪ هللا خيڪْ عڀٌي خْ پبلڻِبس ۽ ًِبيت هسجت ۽ هِش ڪشڻ ّاسّ آُي خٌِي خي اڳيئْى‬
‫ًجيﷺ خي ُي ڪْٺ تي عڀ گڏ ٿيئْى‪ .‬پْ ِء ٿيْ ثَ ايئي‪ ،‬پش ڪي عڏ ًَ ثَ ّستْ ۽ ًيٺ ُٺ ۽ ُْڏ‬
‫خي گپ ۾ گپدي ڦبعي هئب ۽ خي ّستْ اًِي عڏ کي اڳتي کڻي پِچبيْ‪ُ .‬ي اُْ عڏ ُيْ خٌِي کي اعبى اڄ‬
‫علن ۽ عمل‪ ،‬عبڃِ ۽ عيبڻپ ٿي چئْى‪ُ .‬ي خطي ۾ علن خْ اُْ عڏ ُي عٌڌ ڌستي َء خي ڀبڳ ۾ ئي آيْ ختبى‬
‫ّسي ڪدِ ٻيب عبڏي اڳتي ّڌي ٻيي عالئمي ۾ اى عڏ کي پِچبئيٌذا سُيب تبى خْ هلڪ هڙي گڏ ٿيْ ۽ اُْ‬
‫علغلْ اڃ ڏيٌِي عْڌّ پيْ ٿْ ُلي‪ُ .‬ي خِبلت خي خُْ ِء هبى علن خب اال اٿٌذا سُيب خيڪي ڪفش ۽ ڪْڙ‬
‫خي ثغتيي کي عبڙيٌذا سُيب‪.‬‬
‫اڄ عْيي ّسُيَ گزسي ّيب آُي پش اُُي ًجيﷺ خي عڏ خب عبڏي اعبى هٌدِ ڪٌِي ًَ ڪٌِي ؽڪل ۾‬
‫هْخْد آُي‪ .‬ڪْ ڀٽ تي ّيٺْ آُي تَ ڪْ دساصى ۾‪ ،‬ڪْ عيُْبڻي تَ ڪْ الُْسي‪ ،‬ڪٌِي کي اخويشي‬
‫ٿب چئْى تَ ڪٌِي کي هلتبًي تَ ڪٌِي کي ّسي ًظبهبلذيي اّليب ُء تَ ڪٌِي کي ڪبڪي سزوتَ هللا‬
‫اخوعيي‪ٌُ .‬ي ۽ ٻيي گِڻي ئي عبڏيي خي عڏ عبى دًيب گل ّ گلضاس ٿي پئي‪ ،‬سّزبًي سازتي هًْدِبسى کي‬
‫هيٽي ڇڏيْ‪ً .‬يٺ ُي ڌستي َء کي اّليبئي‪ ،‬دسّيؾي ۽ صْفيي خي ڌستي عڏيْ ّيْ ۽ ًجيﷺ خي ًيبپي کي‬
‫علن‪.‬‬
‫ُي ڌستي َء تي خٌِي ڏي ًجيﷺ خْ ًيبپْ عڀ کبى پِشيبى پِتْ ۽ خٌِي اًکي ٌُڊايْ ۽ ًّڊايْ ۽ ثبغ ثِبس‬
‫ڏٺب اڄ اًکي ّسي ڪٌِي ًجي َء خي ًيبپي ۽ عٌذط عبڏي َء خي ضشّست آُي پش ُبڻي ايئي ٿيٌذّ ڪًَْ‬
‫ڇبڪبڻ تَ اى ًجيﷺ پِشيبى ئي پٌٌِدي پبلڻِبس خْ عٌيِْ پِچبيْ ُْ تَ ُي ًجيﷺ (هْى) کبى پْ ِء‬

‬يميٌبً ايئي‬ ‫آُي ثَ‪ .‬‬ ‫کبڌّ خْساڪ خٌٌِدْ عڄْ داسّهذاس پبڻي َء تي آُي عْ پبڻي َء خي کْٽ عجت اى ۾ ثَ کْٽ پًْذي ٿي‬ ‫ّڃي‪ .‬اًدي ڀيٽ ۾ اعبى ّٽ ُڪ تَ صخيشي ڪشڻ خب ثٌذّثغت ًَ‬ ‫ُدڻ خي ثشاثش ۽ عوٌڊ خي پبڻي َء هبى تَ ثٌِ فبئذّ ڪْ ًَ ٿب ّٺئْى‪ّ .‬‬ ‫اڄ اڪْيِيي صذي َء ۾ ُي ڌستي َء خي زبل تي لکدي تَ خيئي ادساڪ ثَ ٿئي ۽ تذاسڪ ثَ ڪشي‬ ‫عگِدي‪ .‬عڀ کبى پِشيبى پبڻي‪.‬پْ ِء ُبڻي ڪدي ڇب ڇبڪبڻ تَ ُي ڌستي َء تبى گِڻْ علن تَ پِشيبى ئي‬ ‫کڄي ّيْ آُي ۽ ثبلي ثَ ّڃي ٿْ کڄٌذّ‪.‬تَ پْ ِء اعبى اى ال ِء ڇب ڪشي سُيب آُيْى؟ ٻبُشيي دًيب ۾ تَ پبڻي ثبلبئذي صخيشّ ثَ ڪيْ ّڃي ٿْ‬ ‫۽ عوٌڊ خي کبسي پبڻي ِء کي ڪيويبئي عول هبى گزاسي عبم اعتعوبل خي لبثل ثڻبيْ ٿْ ّڃي _ پشي ڇْ‬ ‫ّڃدي ععْدي عشة ۽ ٻيي خليدي سيبعتي ۾ ختي پبڻي اڳي ئي گِٽ ۽ تيل کب هِبًگْ آُي اتي ّڏي پئوبًي‬ ‫تي اُْ عول صّس ؽْس عبى خبسي آُي‪ .‬عت‬ ‫کبى پِشيبى هختصشاً پش عْلي َء صثبى ۾ رڪش ڪدي اًِي لذست طشفبى ڇڙّ صًذٍ سُڻ ال ِء الصم ڪيل‬ ‫ؽيي خْ يعٌي ُْا‪ ،‬پبڻي ۽ کبڌّ خْساڪ‪.‫ليبهت تبئيي ّسي ٻيْ ڪًَْ ايٌذّ‪ .‬عْ هِشثبًي اى خبلك خي خٌِي اعبًکي خلمي ُيٺ هْڪليْ ۽ اًِي ٽي ؽيي خْ‬ ‫ثٌذّثغت ثَ پِشيبى ئي ڪشي ڏًبئيي خي کبًغْا ِء صًذگي هوڪي ًبُي‪.‬‬ .‬هٿبى ّسي اى تي ّط ّاسى خي ُڪِٽي َء‪ ،‬هالّٽ ۽ هٌڊيي تبئيي گِٽ پِچ خيڪب ڪبفي زذ تبئيي‬ ‫ُٿٺْڪي ثَ آُي تٌِي ًَ صشف خْساڪ کي ُکٽبيْ آُي پش هِبًگْ ثَ ڪشي ڇڏيْ اٿظ‪ً .‬عٌڌ ڌستي خيڪب ڪشاچي َء کبى ڪؾوْس تبئيي پکڙيل آُي اًکي اًتظبهي ڪبس ٌُّْاس خبطش‬ ‫هختلف ًٌڎى ّڏى زصي ۾ ّسُبيْ ّيْ آُي تَ خيئي اًتظبم ُالئڻ ۾ عٌِدبئپ ٿي پْي‪ُ .‬ثِشزبل اًغبًي‬ ‫اى کي آلْدٍ ضشّس ڪيْ آُي‪.‬‬ ‫ُْا هبى همصذ اى لذستي ُلٌذڙ ُْا ًَ پش اُب ُْا آُي خيڪب اعبى پٌٌِدي ڦڦڙى اًذس پِچبيْى ٿب خٌٌِکي‬ ‫آڪغيدي عڏخي ٿْ‪ .‬تيدي ۾ پبسُّٿي‬ ‫هبل ۽ هالّٽ ّاسي کبڌي ثَ آدم گِٽبئڻ ۾ ڪب ڪثش ڪبًَ ڇڏي آُي‪ .‬اُب آڪغيدي اعبًکي پبڻي َء هبى ثَ هلي ٿي تَ ّڻي ٻْٽي هبى ثَ ۽ اى لذستي ُْا هبى‬ ‫ثَ خيڪب ُلٌذي سُي ٿي‪ .‬ي اًتظبهي‬ ‫ثٌذّثغت دًيب خي ُش هلڪ ۽ خطي ۾ ڪٌِي ًَ ڪٌِي صْست ۾ هْخْد آُي ڪبٿي عچبئي َء عبى پيب ُلي‬ ‫تَ ڪبٿي ّسي ڪْڙ ۽ ٺڳي َء عبى پش اسهبى آُي تَ عٌڌ کي ڪْڙ ۽ ٺڳي َء تست ُاليْ پيْ ّڃي ۽‬ ‫هڪول تجبُي َء طشف ڌڪيْ پيْ ّڃي‪.‬‬ ‫چْى ٿب تَ پبڻي پْسي دًيب هبى گِٽجْ ٿّْڃي اًڪشي اًدْ اثش اعبًدي ڌستي َء تي ثَ پْي ٿْ‪ .‬‬ ‫ُبڻي ڏعئْى تَ اُي ٽي ؽيْى اعبًدي عٌڌ ڌستي َء تي ڪيتشي همذاس ۾ هيغش آُي‪ .‬ثبلي سُي ُْا عب تَ ڪٌِي اًغبى‬ ‫خي ّط ۾ ًبُي ۽ خيڪڏُي ُدي ُب تَ اڄ اُب ثَ هِبًگي ۽ گِڻْ ڪشي اڻلڀ ُدي ُب‪ .‬سي خيڪْ پبڻي هيغش آُي اًکي‬ ‫ّڃئْى ٿب آلْدٍ ۽ گٌذّ ڪٌذا خيڪْ آڪغيدي تَ ڇب پِچبئيٌذّ‪ ،‬سٌُذّ ّڃي ٿْ ثيوبسيْى پيذا ڪٌذّ ۽‬ ‫هبڻِْ هبسيٌذّ‪.‬‬ ‫اًغبى خي سڳْ صًذٍ سُڻ خي ال ِء لذست ّاسي خيڪي ؽيْى الصم ڪيْى آُي خِڙّڪ ُْا‪ ،‬پبڻي ۽‬ ‫کبڌّ‪ ،‬اًِي خي پِچ ُي ڌستي َء تي ڪيتشي هْخْد آُي اًکي ڏعدي ۽ اًکبى پْ ِء ثبلي صًذگي ِء خْى ٻيْى‬ ‫گِشخْى ۽ اًغبى خي پٌٌِدي اڪيلي ۽ اختوبعي طْس تي عوبج خي اّعش ال ِء خي ّعيلي ۽ رسيعي خي‬ ‫ضشّست آُي اًِي تي ثَ ًظش ّخِدي تَ اُي ڪيتشي زذ تبئيي هْخْد ۽ عٌِدبئي َء عبى هيغش آُي‪ .

‬پئغي خْ سّاج تَ‬ ‫ُْ ڪْ ًَ عْ ُڪٻئي عبى ؽيي خي هٽب عٽب تي ساضي ٿيب ۽ اُڙيطشذ عبى ٿْسڙي عشصي ۾ هعبؽشي‬ ‫اًذس ُڪ ًئيي گشُّ خٌن ّستْ خٌِي پبڻ تَ کيتي ٻبڙي ڪبًَ پئي ڪئي يب ثلڪل گِٽ پئي ڪئي پش‬ ‫ُڪ عاللي کبى ٻئي عالئمي ۾ هبل خي هٽب عٽب ؽشّع ڪئي‪ُ .‬عْ ًْاى طشيمب عْچيب ّيب‪ .‬آُغتي‬ ‫آُغتي صهيي کيڙڻ عکيْ ۽ پْک ڪشڻ لڳْ يعٌي ُڪ رسعي هعبؽشّ ّخْد ۾ آيْ خيڪْ اڄ تبئيي ُلٌذّ‬ ‫ٿْ اچي ۽ ليبهت تبئيي سٌُذّ‪ .‬اى ال ِء عبڳي طشيمي عبى عبدي‬ ‫اخِي ال ِء ّڻ‪ ،‬صهيي ۽ پبڻي کپي ثبلي ٻيْى ؽيْى ُڪٻئي ال ِء ضشّست آُش گِشخي‪ُ .‬اپبسيي ثَ عْچيْ تَ خيڪْ ُي هبل ٻيي کبى خشيذ ڪشي يب پبڻ پئذا‬ ‫ڪشي ّڪڻي خيڪْ ًفعْ ڪوبئي سُيب آُي اى ۾ اضبفْ ڪيئي ڪدي‪ .‬ي گشُّ کي ّاپبسي عڏيْ ّيْ‪ .‬عڀ کبى پِشيبى اٽْ‪ .‬ي عڄي‬ ‫ٌُّْاس ۾ ڪدِ خبؿ هبڻِْ يب گشُّ آُي خي کبًغْا ِء ُي علغلْ ُلي ًَ ٿْ عگِي يب ايئي کڻي چئدي تَ‬ ‫اُي ئي آُي خيڪي ليبهت تبئيي اى علغلي کي خبسي سکيْ ايٌذا ۽ اُُي گشُّ آُي صهيٌذاس ۽ ُبسي‪ ،‬تبخش‬ ‫۽ اخيش؛ ۽ اداسى خب هبلڪ ۽ ًْڪش‪.‬پش اًکبى اڳ اًغبًي هعبؽشي خي استمب خْ ڪدِ رڪش ڪدي تَ‬ ‫خيئي هعلْم ٿئي تَ اًغبى تشلي ڪشي‪ ،‬هختلف هعبؽي هشزلي هبى گزسي اڄ ُتي ڪيئي پِتْ‪..‬هثبل‬ .‬ڀال ايئي ئي عِي تَ پْ ِء عشڪبس اى طشف پٌٌِدي‬ ‫رهيذاسي ڪيتشي پْسي ڪشي سُي آُي اًکي ڏعدي ۽ اُْ ثَ ڏعدي تَ اًِي ٽي ؽيي خي پْسائي ال ِء‬ ‫ڪيتشيي ٻيي ؽيي خي ضشّست آُي ۽ اًِي ال ِء عشڪبس ڇب ڪشي سُي آُي‪ .‬اًِي‬ ‫ضشّستي کي عشڪبس اٽْ‪ ،‬لٽْ ۽ اخِْ چئي ٿي‪ .‬اُڙي طشذ‬ ‫عبى ُي ُڪ اڻ کٽٌذڙ علغلْ آُي خٌِي تست ُي دًيب خْ عبسّ ڪبسٌُّْاس ُلي سُيْ آُي‪ُ .‬اڳتي ُلي‬ ‫پئغْ ثَ ّخْد ۾ آيْ خيڪْ هٽب عٽب ۾ ؽيي خي ثذساى ڪن ٿي آيْ ۽ اى ّاپبسي گشُّ کي هٌبفعْ هلڻ لڳْ‪.‬ثِشزبل لذست خْ ًظبم آُي‪ ،‬هبڻِْ‬ ‫ّڌًذا ّيب‪ً ،‬يْى ثغتيْى آثبد ٿيٌذيْى ّيْى ۽ ا ُڙيطشذ عبى هبڻِي خْ ضشّستْى ثَ ّڌًذيْى ّيْى تَ‬ ‫اًغبًي رُي ثَ تشلي ڪٌذّ سُيْ‪ّ .‬سي اًِي عڀٌي کي ُالئڻ ال ِء کپي طْس طشيمب ۽ لبئذا‬ ‫لبًْى يعٌي علن‪ .‬اٽي‬ ‫ال ِء اًبج کپي‪ ،‬اًبج ال ِء ٻح‪ ،‬صهيي ۽ پبڻي َء خي گِشج آُي‪ .‬اًکبى پْ ِء لٽْ خٌِي ال ِء ٻيي ؽيي کب عالٍّ ڌاڳْ‬ ‫کپي ۽ ڌاڳي ال ِء ڪپِ‪ ،‬ڪپِ ال ِء ٻح‪ ،‬صهيي ۽ پبڻي گِشثل‪ .‬خڏُي صساعت تشلي ڪئي ۽ هبڻِْ عبڳيْى عبڳيْى ؽيْى کبئي ثيضاس ٿيب تَ‬ ‫کيي خيبل آيْ ڪدِ ًئْى ڪدي عْ ًڪتب ڀشپبعي خب عالئمب گِوڻ تَ ڏعي تَ اتي ڇب پيْ ّاپشائدي‪ .‬عْ اٽي هبى خْساڪ ڪيئي ٺبُدي‪ ،‬لٽي هبى پِشڻ ال ِء‬ ‫پْؽبڪ ڪيئي تيبس ڪدي ۽ اخِي کي ڪيئي کڙّ ڪشي ثيِبسخي اى ال ِء عڀ کبى پِشيبى ضشّست‬ ‫آُي علن خي‪ ،‬پْ ِء کپي هبڻِْ‪ً ،‬بڻْ ۽ هؾيٌيْى‪ّ .‬لْ خيئي تيئي‬ ‫ڪشي کڻي اٽي‪ ،‬لٽي ۽ اخِي خْ عبهبى هلي ثَ ّيْ پش اٽْ سُکْ تَ ڪًَْ کبئجْ‪ ،‬ڪچْ لٽْ پِشثْ ڪًَْ ۽‬ ‫اخِي خْ عبهبى ڪب ڇبًْ ڇپش ڪًَْ ڏيٌذّ‪ .‫ٌُي ٽٌِي فطشي ضشّستي خي پْسائي ال ِء دًيب تَ گِڻْ ڪدِ ڪشي سُي آُي اعبًدي ڌستي َء تي ڇب پيْ‬ ‫ٿئي اى تي ڪدِ ّيچبس ڪدي‪ .‬‬ ‫ؽشّع ۾ اًغبى خڏُي غبسى ۾ سٌُذّ ُْ تَ عٌذط گزس عفش خبًْسى ۽ ّڻي ٻْٽي تي ًُْذّ ُيْ‪ .‬ڏٺئْى‬ ‫تب اتي ڪدِ ؽيْى هختلف آُي عْ ّيچبسيئْى تَ ڇْ ًَ اُي ًيْى ؽيْى ثَ ّاپشائدي‪ .‬‬ ‫اُْ ّاپبسي گشُّ ًيٺ طبلت ّٺٌذّ ّيْ ۽ اڄ تبئيي ُلٌذّ ٿْ اچي‪ .‬‬ ‫اعبًکي ڇبڪبڻ تَ فڪش پٌٌِدي عٌڌ خْ آُي اًڪشي ڏعْى تَ اُي ٽي گشُّ عٌڌ خي تجبُي َء يب تشلي َء ۾‬ ‫ڪِڙّ ڪشداس ادا ڪشي سُيب آُي‪ .‬تٌٌِکبى پْ ِء اًِي طْس طشيمي ۽ لبئذى لبًًْي تي عول ڪشائڻ ال ِء ضشّست اداسى خي‬ ‫خي کي ُالئڻ ال ِء ّسي ضشّست گِشثل صالزيتي ّاسى هبڻِي خي هطلت تَ ّسي علن کپي‪ .‬دساصل آُي تَ اُي ئي ٽئي فطشي ضشّستْى پش اعبى کڻي اڄ اًِي کي‬ ‫پْئتي ڦٽي ڪيْ آُي ڇْ تَ زڪْهتْى عودِي ٿيْى تَ الصم ثَ لذست ڪيْى ُي تَ پْسيْى ثَ اُب ڪٌذي‬ ‫لسبًظَ اًِي خي ًظش ۾ ٽي ٻيْى ؽيْى آُي خيڪي ُْ عودِي ٿيْى تَ صًذٍ سُڻ ال ِء ضشّسي ثَ آُي‬ ‫تَ عٌذى رهيذاسي ثَ (عيبعي) آُي تَ پْسيْى ڪشي خٌِي ال ِءاڄ خي عشڪبس تَ سات ڏيٌِي هٿْ ثَ کبئي‬ ‫ّئي آُي تَ اُي پْسيْى ثَ ڪشي سُي آُي ۽ اًِي ال ِء ّڌيڪ ّعيال ثَ پيذا ڪشي سُي آُي‪ .‬آخش ۾ اخِْ‪ .

‬پش خيڪي اعڪْل ُلي پيب تَ اًِي خْ تعليوي هعيبس ّسي گِڻْ ڪشي اُڙّ خْ خيڪي ؽبگشد‬ ‫ًڪشى پيب تَ اًِي خي تعلين ۽ تشثيت اُڙي خْ عْچ ئي اُب تَ خيڪش اڄ ًْڪشي هليي تَ اڄ ئي عٌڌ کي‬ .‬پشخڏُي کيي اّالدّى ٿيْى‪ ،‬آثبدي َء ۾ ّاڌاسّ‬ ‫ٿيْ تَ اًِي خْى اُي صهيٌْى ثَ ّيْى ًّڊثيْى ۽ ّسڇجيْى تَ آهذًيْى ثَ ّيْى گِٽجيْى ًتيدتبً اُى صهيٌي‬ ‫ًّڊ ّسڇ گِڻي ئي صهيٌذاسى خي هبڻِپي ۽ هِبًڊپ کي ثَ ًّڊيْ ّسڇيْ‪ .‬عڀ‬ ‫کبى ّڌيڪ ُي خي عيٌي ۾ علن خب اتبُ عوٌڊ ثَ ُئب خيڪي ُبڻي عُڪي َڌپِشا ٻيٽ ٿي سُيب آُي‪ .‬اًغبًي هعبؽشّ تشلي َء خي اًِي هٌضلي هبى گزسًذّ‬ ‫ڪوپيْٽش خي اى دّس ۾ اچي پِتْ آُي خٌِي دًيب کي ّيڙُي عيڙُي ُڪ کيٌِْ ثڻبئي ڇڏيْ آُي پش عبڳي‬ ‫ّلت ُي صٌعتي دّس خي تخليمي ۾ خٌِي ۾ ايٽن ثن ثَ ؽبهل آُي‪ ،‬دًيب خي تشلي َء ۽ تجبُي َء خب ثَ ُڪدِڙا‬ ‫۽ هڪول اًتظبم ٿيل آُي‪ُ .‬اًِي ٽٌِي‬ ‫لغوي خي ثي لڇڻي ًَ صشف ثڇڙائي ۽ ثي زيبئي عبى ًبتْ سکيْ پش اًِي علن‪ ،‬ؽعْس ۽ هبڻِپي کي ثَ پُٺي‬ ‫ڏئي ڇڏي‪ .‬ڪي ّسي ُش ًئيي عح کي پْڄڻ ؽشّع ڪشي ڏًْ‪ .‬عٌذط‬ ‫خي َء ۾ ّليي ۽ صْفيي خْى خبيْى ثَ آُي تَ ِڏًگي ۽ اسڏى ثبدؽبُي خب الػ ثَ اًذس دفي ٿيل اٿظ‪ .‬ي َء عڄي تشلي ثَ علن خي صّس تي ٿي‪.‬‬ ‫اًِي ڀْتبسى پِشيبى تَ اُْ ڪن ڪيْ خْ پٌٌِدي ساڄ کي علن ۽ تعلين کبى پشي سکيْ‪ .‬‬ ‫عڀ کبى پِشيبى عٌڌ خي صهيٌذاس خْ رڪش ڪدي خٌٌِکي اڄ ّڏيشّ ۽ عشداس عڏڻ ثِتش ٿيٌذّ ڇبڪبڻ تَ‬ ‫صهيٌذاس ُئڻ خْ هطلت صشف صهيي خْ هبلڪ ُدڻ آُي خڏُي تَ ّڏيشپ ۽ عشداسي ُڪ عْچ‪،‬‬ ‫ڪيفيت ۽ زيثيت آُي‪.‬‬ ‫خڏُي آثبدي َء ۾ ّاڌ ايٌذي آُي تَ ّعيال اڻپْسا ٿي پًْذا آُي خي ۾ اضبفْ ڪشڻ ثَ فطشي عول آُي پْ ِء‬ ‫ڪْ خبئض طشيمي عبى ڪشي ڪْ ًبخبئض طشيمي عبى اُْ فشد يب فشدى تي هٌسصش آُي‪ .‬اعڪْل تَ‬ ‫عشڪبس خي خشچ تي ضشّس ٺِشايئْى پش ڪتت پٌٌِدي اّطبلي ۽ گذاهي ۽ هبل خي ّاڙى ۾ آًذائْى‪.‬‬ ‫ُي عڄي تٌبظش ۾ عٌڌ ڌستي َء خْ زبل ڏعئْى خٌِي پٌِدبئپ ۽ پيبس ثَ ڏٺْ تَ ظل َن ۽ ڏا َڍ ثَ ڏٺب‪ .‬کيي ًَ چْڻ ّاسّ ًَ پڇڻ‬ ‫ّاسّ‪ .‬اُڙي طشذ عبى اڳتي ُلي ُڪ ًئْى هعبؽشّ ّخْد ۾ آيْ خٌِي صٌعتڪبسي ؽشّع ڪئي‬ ‫۽ صٌعت خْ ُي دّس اڄ ڏًِي تبئيي ُلٌذّ پيْ اچي‪ .‬اُي صهيٌذاس خي‬ ‫ّٽ لکيي ايڪڙ صهيي تَ ُئي پش گِڻي لذس هبڻِپْ ثَ ُيي‪ .‬‬ ‫خي صهيٌذاسى ۾ ؽشافت ۽ لڇڻ ُئب تي سضب تي ساضي سُي صًذگي ؽشافت ۽ خبًذاًي ثيٺالئپ تست گزاسي‬ ‫ثبلي ثي لڇڻي ثڇڙائپ خْ دڳ ّستْ خي هبى ڪي ٺڳيْى ڪشي ّلت گزاسي سُيب آُي تَ ڪي ّسي‬ ‫چْسى ۽ ڊاڪي خْ عشداس ٿيڻ پغٌذ ڪيْ‪ .‬ثذلغوتي َء عبى گزسًذڙ ّلت عبى اُڙى ثي لڇڻي ۽ اخاللي ڀيٌگيي خْ اًگ ّڌي ّيْ ۽ اًِي‬ ‫ّڏيشى ۽ عشداسى عشڪبسي عولذاسى عبى ڪبًب ڦْعيْى ڪشي پٌٌِدي ڪڙهيي ڪبساّى‪ ،‬خٌکي ُْ‬ ‫پٌٌِدي سعبيب ٿب عڏى‪ ،‬تي ظلن ۽ ڏاڍ ڪشڻ ؽشّع ڪيْ تَ خيئي پٌٌِدي ٿبى ؽْخبئي ۽ ثذهعبؽي لبئن سکي‬ ‫عگِي‪ً .‬ڇبڪبڻ تَ اپت گِٽي‪ ،‬ڏّڪڙ ُکٽْ آخش پْسائْ تَ‬ ‫ڪشڻْ آُي ٻيب رسيعب ثَ الصهبً ڳْلِڻب پيب خيڪي اًغبى خي پٌٌِدي فطشت ۽ فِن هطبثك ئي هلٌذا آُي‪.‫طْس ڪٌِي عْچيْ تَ ڪڻڪ پيٌِي اٽْ ۽ ڇبڻ الڳ الڳ ّڪڻدي تَ ُڪئي ؽي ِء خب ٻَ هلِ هلٌذا عْ‬ ‫خٌڊ ايدبد ٿيْ‪ .‬ڄڻ اًٌِدي تَ لغوت ُکلي پئي‪ ،‬پگِبس عشڪبس خي ۽ ڌًڌا پٌٌِدب‪ .‬عٌڌ خي‬ ‫ُي َء زبلت ڪٌِي ڪئ ي اُْ تَ ُڪ ڊگِْ ثسث آُي خٌٌِدي لکڻ عبى دفتش کٽي ّيٌذا اًڪشي اعبى‬ ‫سڳْ هٿي رڪش ڪيل ٽي گشُّي کي ڏعئْى تَ اًِي خْ ڪشداس ڇب سُيْ آُي ۽ خي پٌٌِدي راتي هفبدى‬ ‫خبطش ُي عڳٌڌي ڌستي َء خي عيٌي تي ڪيڏا اللچ ۽ ُٻڇ خي ڪبتي ۽ ڪِبڙى خب ڦبڙ ڪشي ڇڏيب آُي‪.‬‬ ‫هبعتش ثَ گِڻْ ڪشي پٌٌِدب ۽ عفبسؽي سکشايئْى خيڪي هْٽ ۾ تعلين ۽ عشڪبس کبى ّڌيڪ ّڏيشى‬ ‫عبى عچب‪ .‬اڄ اُب صذيي پشاڻي صهيٌذاسي تَ‬ ‫سُي ًَ آُي پ ُش کٽل هبڻِپي ضشّس تشلي ڪئي آُي‪ .‬تيدْ ّڃي اُْ ًڪتْ خْ ڪڙهي تَ ّڃي ڪوي سُيب پش ّڏيشا ّڏڀشا ۽ عشداس ثڻدي ّيب‪.

‬ظبُش آُي تَ آلب ۽ غالم لفع ايتشا چٽب ۽ پبڻ ڳبلِبئيٌذڙ آُي خْ اُي ٻَ‬ ‫ّاضر ًمطب ًظش اچي سُيب آُي خي هبى ُڪ اًتِبئي اّچْ ۽ ٻيْ اًتِبئي پغت ايئي کڻي چئدي تَ آلب پبڻ‬ .‬خي لڳي ڪب لُڪَ تَ ڀڄي ّڃي ٻي ٌُڌ ّيٌِذا َ‬ ‫خب هغڪيي‪ .‬ايئي ڪًِْي تَ عڀئي آڱشيْى ثشاثش آُي خيڪْ صهيٌذاس صشف صهيٌذاس سُيْ عشداس‬ ‫يب ّڏيشّ ًَ ثڻيْ اى ڀالئي ۽ علن کي اڳتي ّڌايْ خْ اعبى ّٽ اڄ ڀال ڪبهْسا هْخْد آُي خيڪي آڱشيي‬ ‫ظ ُدي اُڙى خْڌى کي‪.‬اى تدبست الُب چبڙُب ڏعٌذي‪ ،‬تشلي َء ۽ تٌضلي َء خْى هٌضلْى طئَ‬ ‫ڪٌذي اڄ اتي پڳي آُي خْ تبخشى تَ پٌٌِدْى ٽدْڙيْى هبل عبى ٽوٽبس ڪشي ڇڏيْى آُي پش اخيش کي‬ ‫ٻي ّيلي خي هبًي ثَ پْسي ڪبًَ ٿي هلي‪ .‬عٌڌ کي‬ ‫عيٌگبسڻ عدبئڻ ّاسى اًِي ُبسيي ڪڙهيي خي اُڙي ُيڻي زبل ُي ڌستي َء خي عًِْي ۽ عڀيتب ڦٽبئي‬ ‫ڇڏي آُي‪.‬ي‬ ‫ّڏى ڀڀي ّاسى ّاپبسيي خْ سّيْ ثَ عبڳيْ ئي ڀْتبسى ّاسّ اعتسصبلي آُي‪ .‬خي ُديي علن ۽ تعلين تَ ؽبيذ ڪْ ٻيْ دڳ ُّي‪.‫کبئي ڀشّڙي ّڃي‪ .‬‬ ‫تبخش ۽ اخيش‬ ‫عٌڌ ڇبڪبڻ تَ عوٌڊ خي ڪٌبسي عبى آُي ۽ صذيي کبى هٌدِظ هِشاڻ ثَ هْخي عبى ُّي پيْ اى ڪشي‬ ‫الصهبً ُتي تدبست پٌٌِدي اّج تي سُي آُي‪ .‬ي ڪي ڇب ٿب خْ هبڻِي کي چ َ‬ ‫ُيڻي تي ڏًڊ چٽيْى ُڻي ڪدِ پٌٌِدي کيغي کي ٿب ڀشيي ڪدِ عبى ّسي ٻي ڌس کي ثَ ٿب چبٽْ ڪشائيي‪.‬‬ ‫تي ڳڻڻ خيتشا عِي پش ُي ڌستي َء خي عبس عٌڀبل لِيْى ّيٺب ُي‪َ .‬اڄ عٌڌ خي گبدي‬ ‫ڪشاچي پبڪغتبى تَ ڇب پش ايؾيب ۽ دًيب خي ٻيي هٌڊيي ۾ ّڏي زيثيت سکي ٿي‪ُ .‬پش خي ڪٌِي ”تٌگ آيذ‬ ‫ثدٌگ آيذ“ تي عول ڪشڻ ال ِء عْچيْ ۽ ڀْتبس کي ُکڙڪَ پئدي ّئي تَ ڀْتبس خْ خْػ خْالى ۾ اچي‬ ‫ّيٌذّ ۽ هغڪيي کي پٌٌِدي پبليل پْليظ ُٿبى عٽبئي ڪٽبئي هٌِي هبى صثبى ثَ کغشائي ّٺٌذط‪ .‬اُي ّاپبسي ثَ عْچيي ڇڙّ‬ ‫ّيل ۾ تَ ّيچبسي عٌڌ ۽ اى‬ ‫پٌٌِدي ال ِء عٌڌ عبى عٌذى ڇب‪ .‬عْ ختي تبخش آُي اتي اخيش ثَ آُي‪ .‬‬ ‫ٌُي ڀْتبسى ّسي ٻيْ ڌًڌّ ثَ ؽشّع ڪيْ آُي خٌِي ۾ عيڙپ ٻڙي َء ثشاثش آُي پش ڪوبئي لکي ڪشّڙى‬ ‫ُشچ ڏئي پبڻ ۾ ّيڙُبئي ّسي اًِي کي گِشائي ٺبُ ڪشائي ٿب ڇڏيي ۽‬ ‫۾‪ُ .‬ي ٻٌِي خْ ًبتْ خيڪْ اعالم عيکبسيْ ۽ ًجيﷺ خي ًيبپي رسيعي‬ ‫پِتْ عْ تَ ؽبيذ ئي اعبى خْى اکيْى ڏعي ڇبڪبڻ تَ عْچ ۾ ڦيشّ اچي ّيْ آُي ۽ اعبى اڄ هبلڪ ۽‬ ‫ًْڪش کي آلب ۽ غالم ٿب چئْى‪ .‬يتش ّسي اًِي ّاپبسيي پٌٌِدب ًبتب ڳٌڎيب آُي عشڪبسي‬ ‫عولذاسى عبى خي خْ ڪن زميمت ۾ اًِي اخيشى خْ تسفع ڪشڻ آُي‪ .‬‬ ‫اداسا ۽ هبلڪ‬ ‫اداسا هبڻِي کبًغْا ِء ڪدِ ًَ آُي پْ ِء اُي هبلڪ ثَ آُي تَ ًْڪش ثَ‪ .‬عْ اڄ ُتي هبلڪ ۽ ًْڪش خي‬ ‫تعلك ۽ ڏي ّٺ تي ثسث ڪجْ‪ٌُ .‬ڪئي خي ڪٌِي غلطي تَ ُڻ غشيت کي ڪبٺ ۾ ۽ عٽبئي پْليظ کبى عڌّ ڪٌذط‪ٌُ .‬تي اصل کبى ئي تبخش ۽‬ ‫اخيش خْ ًبتْ سؽتْ ُلٌذّ پيْ اچي‪ .‬ايئي کڻي چئدي تَ اًِي ڀْتبسى ُي ڌسڌتي َء خب‬ ‫اٻْخِ کبئي پٌٌِدب پيٽ ڀشيب آُي‪ .‬‬ ‫ُي ُ‬ ‫ڪڌي ڌًڌي عٌڌ خب ُضاسيي هبڻِْ کبئي ڇڏيب آُي‪ .‬زبلت اُڙي ڪشي ڇڏي اٿي خْ اُي هغڪيي پٌٌِدي ِعش سُڻ ثَ‬ ‫هؾڪل ٿب عودِي اًڪشي هدجْس آُي تَ ڪٌِي ڀْتبس خي ڇبًْ ڇپش ۾ سُي‪ .‬عْ اًِي ڏاڍى ّاپبسيي عبى ڪيش‬ ‫هٌِي اٽڪبئي‪ .‬خ َ‬ ‫عٌڌ خْ ُي ّڏيشّ ۽ عشداسي طجمْ توبم گِڻْ طبلتْس آُي ۽ يميٌبً ُي ڌستي َء خي ٻيڙي ٻْڙڻ ۾ عڀ کبى‬ ‫اڳشّ آُي‪.‬خي کي هبًي ًصيت ڪًِْي اُي علن ۽ تعلين ڪبٿئْى ّٺٌذا‬ ‫عْ ّيچبسا هدجْس ۽ ثيْط پيب ٿب ُي خٌدل ۾‪ّ .

‬ثِشزبل چڱي ّط ڪيْ‪ ،‬ڀلي ڀبل ڪيب ۽ ڪدِ ڀلْ‬ ‫ثَ ٿيْ پش ُي َء زك عچ ۽ ڪ ْڙ ڪفش خي خٌگ پئي ُلٌذي ۽ ڀالئي اًدي زصي ۾ ايٌذي خٌِي زك عچ‬ ‫خْ عبٿ ڏًْ‪.‬‬ ‫ُي عوبخي ثيوبسيْى ۽ هعبؽشتي اّڻبيْى دًيب خي ُش خطي ۾ هْخْد آُي ۽ اًِي هلڪي ۾ ثَ آُي خي کي‬ ‫اعبى اڄ تشلي يبفتَ ۽ هِزة چئْى ٿب پش اٽي ۾ لْڻ ثشاثش ۽ اًِي خْ ثَ تشت عالج ۽ اصالْ ڪيْ ّيٌذّ‬ ‫آُي‪ .‬پش‬ ‫خڏُي اُي لبئذا لبًْى عڄي دًيب ۾ ڪبهيبثي َء عبى سائح ۽ هشّج آُي تَ عٌڌ ۾ ڪِڙي هبس پئي اٿي خْ‬ ‫هوڙى ّاًگش پيب ٿب ٿڙًذا ۽ ٿبٻڙًذا ّستي‪ٌُ .‬اصل کبى اًغبًي کي هعبؽشتي طْس تي خْڙى ۾ عڏيْ ّيْ‬ ‫خٌِي ۾ ُڪ کي گِٽ تَ ٻئي کي ّڌيڪ عودِيْ ّيْ‪ .‬‬ ‫اڄ اعبًدي ُي هٺڙي ڌستي َء کي ّسي ڪي خْڌى خي ضشّست آُي خيڪي علن ۽ ؽعْس‪ ،‬عبڃِ ۽‬ ‫عيبڻپ خي تشاسى عبى ُٻڇ ۽ ُْط خب ڪٌڌ ڌڙ کبى ڌاس ڪي‪ ،‬عذل ۽ اًصبف خي للوي عبى ظلن ۽ ڏاڍ‬ ‫خي پٌي تي ُڪدِڙائي َء ۽ ُڪدِتي َء خب فيصال ڪي‪.‬ڌستي َء ّيچبسي َء‬ ‫خب ًيڻ ُويؾَ آعوبى ڏاًِي تَ آعوبى ّسي هٿئْى تبسا ڦْٽبسيْى پيْ ڌستي َء کي دٻبئي ۽ ڊيڄبسي‪ .‬‬ .‬‬ ‫هعبؽشتي طْس تي ثَ اًِي گشُّي کي تْاصى ۾ ُالئڻ ال ِء لبئذا لبًْى ۽ طْس طشيمب ٺبُيب ّيب‪ ،‬زك ۽ ًبزك‬ ‫کي ّاضر ڪشي خذا ڪيْ ّيْ ۽ اًِي ئي لبئذى لبًًْي تست اعبًدي عٌڌ کي ثَ ُالئيْ پيْ ّڃي‪ .‬علن ُدي تَ اُي‬ ‫فشق هٽدي‪.‬اعبى ّسي اى ڏعيل دڳ ۾ پٌٌِدي پٌٌِدي هفبدى خبطش زبلتي ۽‬ ‫هبزْل هطبثك پٌٌِدب پِب ۽ پيچشا ٺبُيب تَ هبڳ تي پِچڻ عْلْ ٿئي پش خڏُي ُي خِبى خي خبلك خي ڏعيل‬ ‫دڳي ۽ ًجيﷺ خي ًيبپي کي ڇڏي هٌضل کبى ثيگبًب ٿي ّيبعي تَ پٌٌِدي ٺبُيل ڀُالئيٌذڙ ّس ّڪڙى‬ ‫پيچشى ۽ ثي خٽب َء چبسى تي ڪيئي پئي ُلي عگِيبعي‪ .‬علن کبًغْا ِء اًّذُ آُي‪.‬خيڪڏُي ُش هْعن ثِبس خي ُدي‪ُ ،‬ش ڏيٌِي عيذ خْ ڏيٌِي ُدي ۽ ُش سات ؽت ثشات ُدي تَ‬ ‫پْ ِء لذست خي ُي عبسي ًظبم خي ًفي ٿيٌذي‪ .‬هبلڪ ۽ ًْڪش خْ ثَ ّڃي اُْ سؽتْ سُيْ آُي‪ .‬پْ ِء ڀال ڪيئي ٿب اُي ُڪٻئي عبى هلي عگِي‪ .‫کي آعوبى ٿْ عودِي ۽ غالم کي ڌستي‪ .‬اُي آُي تَ خْڙا پش گڏثب ڪڏُي ڪًَْ ۽ دسيبُ‬ ‫خي ٻي ڪپي ّاًگش ُلٌذا سٌُذا ڀلي ُڪٻئي خب ضذ ئي آُي خِڙّڪ اهيش غشيت‪ ،‬ظبلن هظلْم‪ ،‬عِڻْ‬ ‫ڪْخِْ‪ ،‬اڇْ ڪبسّ‪ ،‬ڪْڙّ هٺْ ّغيشٍ ڇْ تَ لذست خْ ًظبم ئي ايئي آُي پبڻ خلميْ ئي ايئي اٿبئيي پش‬ ‫ُي پشّسدگبس ڏط ثَ ڏًْ ‪ ،‬دڳ ثَ ڏيکبسيْ ۽ خٌِي خْ ًجيﷺ پٌٌِدي ًيبپي ۾ ثَ رڪش ڪيْ تَ ّچٿشا‬ ‫ٿي ُلْ تَ خيئي اًِي ۾ تْاصى سُي‪ .‬تٌٌِڪشي ضشّسي آُي تَ خبلك خي ُي ًظبم ۾ سُڻ‬ ‫عکئْى‪ ،‬عٌذط ڏعيل ساٍ تي ُلئْى ۽ ًجيﷺ خي هْڪليل ًيبپي کي ُيٌئي ۾ ٌُڊايئْى ًَ تَ چبڙُْ‬ ‫ڪًِْي‪ .‬ڪڏُي ّسي ڌستي پئي ٻبڏائيٌذط تَ سزن ڪش ڪدِ ڏي خْ تٌِدب تب َء ثَ هبى ٿي‬ ‫عِبى تَ عي َء خْى عٽبى ثَ هًْکي ٿيْى لڳي‪ .‬‬ ‫آُي تَ ثٌيبدي طْس تي اُي ئي ٽي گشُّ خي تي هعبؽشّ لبئن آُي پْ ِء اًِي هٌدِبى ّڌيڪ گشُّ ٺٌِذا‬ ‫ّڃي ٿب خيڪي ُي عڄي ٌُّْاس کي ُالئيي ٿب‪ .‬ڪڏُي‬ ‫ڪْ پُْس پيظ تَ ّيچبسي َء تي سزن کبئي ڪدِ ّعڪبسا ڪٌذط تَ ڀل اُب ثَ صًذٍ سُي ًَ تَ غالم ّيْ تَ‬ ‫آلب ڪبٿئْى سٌُذّ‪ .‬پْ ِء آعوبى آلب ّعڪبسا ڪٌذط پش اًِي عبى گڏّگڏ ڳڙى‬ ‫خب ثَ عٽڪب ڪڎًذط تَ ڪڏُي هٿظ ڌڌڪي ۽ دڙڪي عبى پيْ اًال اڇالئي عٌذط ّيظ عبڙي ۽ اًگ‬ ‫اگِبڙا ڪٌذط تَ خيئي اڳتي گِشڻ کب هڙي پش ڌستي ثَ پيبعي ۽ اڃبيل آُي کيظ ثَ سُڻْ آُي اًڪشي‬ ‫پئي عٽدي‪ُ ،‬‬ ‫ڪٽدي ۽ اًگ ثچبئي‪ .‬ي هوڙى خْ عالج ڪيئي ڪدي‪.

‫ڪبٿي آُيْ ُي ڌستي َء خب ُدّلَ‪ ،‬زيذس‪ ،‬ٽيپْ‪ُْ ،‬ؽْ ۽ عْسُيَ‪ ،‬ڏعْ ُي ًوبڻي َء ۽ ًڏڻڪي َء خي اًذس خب‬ ‫اڌهب ۽ ٻڌّ ُي خيدل خي خي َء خب عڏ ۽ عڏڪب‪ .‬ٻيي تي ڀبڙڻ عبى ڪدِ ًَ ٿيٌذّ‬ ‫ڪْ هغيسب ڪًَْ ايٌذّ ڇڏيْ اُي آعشا ۽ اًتظبس‪.‬ڪيْ علن خب ڏيئب سّؽي‪ ،‬هٽبيْ ُي ظلن خي اًّذُ کي‪ ،‬اٿْ‬ ‫۽ پٽيْ پبڙاى اًِي پيشي‪ ،‬هيشي‪ ،‬ڀْتبسي ۽ لْڀي ۽ اللچي ڪبهْساؽبُي َء خي ّڻي خْى ۽ پْکيْ ًْاى پْدا‬ ‫ڏيْى ٻيلِبى علن ۽‬ ‫پيبس خب‪ ،‬پشت ۽ پشيت خب‪ ،‬عذل ۽ اًصبف خب‪ ،‬عچ ۽ عبٿ خب‪ ،‬عک ۽ عْڀبس خب پْ ِء‬ ‫ِ‬ ‫ؽعْس خْى‪ ،‬عبڃِ ۽ عيبڻپ خْى‪ ،‬عمل ۽ اثالغ خْى‪ ،‬فِن ۽ فشاصت خْى تَ خيئي الة لِي لڄ ۽ لسبظ‬ ‫خب‪ ،‬ديشا ڀشخي دلجشي ۽ دلذاسي َء خب ۽ کشا کڄي کلي خْؽيي ۽ خيشى خب‪ .‬‬ ‫ؽبُ صبزت سزَ‬ .‬‬ ‫تبًگِي ۾ تبڻي‪ ،‬ٻڌ پٌٌِدْ تشُْ‬ ‫اًِّي ۾ آڻي‪ ،‬ڪًَْ ڏيٌذ ِء ڪْ ٻيْ‪.