Nguyễn Trãi mở đầu bài cáo bằng một tư tưởng nhân nghĩa lớn làm nguyên lý cho toàn

bài: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo” Nhân nghĩa trong tư tưởng Nho giáo là mối quan hệ giữa con người với con người được xây dựng trên cơ sở của tình thương yêu và đạo lí làm người. Nhưng tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi lại mang một nét mới, tiến bộ hơn so với tư tưởng Nho giáo. “Nhân nghĩa” đối với Nguyễn Trãi chính là "yên dân" và "trừ bạo". “Yên dân” là làm cho dân được sống yên ổn, an hưởng thái bình. Như vậy muốn yên dân thì trước hết phải “trừ bạo”. Lấy bối cảnh nước ta khi Nguyễn Trãi viết BNĐC thì đang bị giặc Minh xâm lược nên “quân điếu phạt” chính là nghĩa quân Lam Sơn vì thương dân mà diệt trừ kẻ có tội. Sau khi nêu tư tưởng "nhân nghĩa", Nguyễn Trãi đã khẳng định chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc Đại Việt bằng 8 câu thơ kế tiếp. Như nước Đại Việt ta từ trước, Vốn xưng nền văn hiến đã lâu, Nước non bờ cõi đã chia, Phong tục Bắc Nam cũng khác; Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần; bao đời xây nền độc lập; Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên; mỗi bên hùng cứ một phương; Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau, Song hào kiệt thời nào cũng có. Rõ ràng nước ĐV ta có đầy đủ các yếu tố của 1 quốc gia độc lập tự chủ: văn hiến, lãnh thổ, phong tục tập quán, nhân tài và đặc biệt là “nền độc lập” đã được gây dựng từ bao đời . Nói về quyền độc lập dân tộc, Nguyễn Trái đã thể hiện 1 niềm tự hào dân tộc sâu sắc: "Như nước Đại Việt ta từ trước". Cách nói này cụ thể hơn so với "nước Nam" trong bài Nam Quốc Sơn Hà. Nguyễn Trãi đã khẳng định một cách rõ ràng: các triều đại của ĐV từ bao đời đã sánh ngang với các triều đại phương Bắc, " mỗi bê xưng đế một phương". Để làm sáng tỏ sức mạnh của nguyên lí nhân nghĩa và chân lí về sự độc lập có chủ quyền, ông đưa ra những nhân chứng lịch sử: Lưu cung tham công nên thất bại Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong Cửa Hàm Tử bắt sông Toa Đô Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã Việc xưa xem xét Chứng cớ còn ghi

Toa Đô. Sự thất bại của Triệu Tiết. Cũng đồng thời khẳng định chiến thắng luôn đứng về những người đấu tranh cho chính nghĩa . Ô Mã làm tiêu vong những thế lực phi nghĩa.Không có minh chứng nào thuyết phục hơn cho tư tưởng nhân nghĩa bằng chính "chứng cứ còn ghi" trong lịch sử.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful