You are on page 1of 140

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?

ng

L Ô Ø NI O Ù ÑI A À U
Chaøo m öøng c aù c baïn ñeán v ô ù im oân hoïc Phaân tích thieát k e á thoáng, m oät m oân hoïc ra át th u ù vò,
caàn thieá t trong vie ä c xaâ y döïng m oät ö ùn g duïng thöïc te á. Noù cuõng s e õ trang b ò cho caùc
baïn những kieán thöùc caàn thieát duøng ñ e å vieát phaàn lyù thuyeát cu û a ñ e à a ù n toát nghieäp. Taø i
lieäu s e õcung caá p nhö õ n gk y õ naêng caàn thieá t trong phaân tích thieá t k e á m oäth e ä thoáng thoângtin
qua û nly.ù
T a ø ilieäunaø ym oätphaànñöôïc dòch v a øbieân soaïn laïi töø quyeån saùch Practical Data Modell ing
For Database Design c uû ahai ta ù cgiaû Renzo D’Orazio & Gunter Happel
T a ø ilie ä u trình baøytöôøngtaän chi tie á t caù ck y õnaêng caà n thieá t trong phaân tích thieát k e á m oäth e ä
thoán g th oâng tin, tö ø vie ä c trình baø y caù c nguyeân ta é c caàn thie á t ñ e å phaân bieät m oät khaùinieäm
laø taä p thöïc theå hay thuoäc tính ñeán vieäc trình b aø y hình aû n h d ö õ lieäu baèng m o â hình thöïc th eå
keá hôïp.
t
Noù c u õng ñaøosaâu vaøo c a ù ckhía caïnh taäp thöïc theå cha con, m oáikeát hôïp m oätngoâi,
m oái keáthôïp ba ngoâi,nhieàu m oái k eát hôïp giö õ a caùc taä p thöïc theå. T a ø ilieäu coù nhieàu ví duï cuï
th eå
d e ãhie å u tö øñôn gia û nñeán phöùctaïp.
D u øñ a õ c o á gaé n g heát söùc,taø i lieä u cuõng khoâng theå traù n h khoûinhöõngthieáu so ù t,raá t mong sö
ñoùngg oùp cuû ac aù cbaïn.

Chuùngtoâ i chaân thaønhcaùm ôn sö ï ñoängvieân v a ø ñoùnggo ùpyù kieán c uû ac a ù cbaïn ñoà n g nghieäp
trong quaù trình bie â n soaïn ta ø ilieäu.

T o åB o äm oânH eäthoángthoân gtin

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng

M ỤC L ỤC
Chöông 1 . ................................................................................................................................................................................... 8
QUI TRÌNH P H A Â NTÍCH T H IE Á
T K E ÁHEÄ T H O Á N G.............................................................................................................. 8
I PHAÂN TÍCH V A ØTHIEÁ TKEÁ H E ÄTHOÁNG T H O ÂN GTIN L A ØGÌ?.......................................................................................... 8
II

H E ÄTH O Á NG(system) ................................................................................................................................................... 10

III

QUI TRÌNH P H A Â NTÍCH THIE Á TK E ÁHEÄ T H O ÁN G...................................................................................................... 12

Chöông 2 . ................................................................................................................................................................................. 16
CÔ S Ô ÛDÖÕ LIE Ä UV A ØM O ÂHÌNH HOÙA D Ö ÕL IE Ä U
.................................................................................................................. 16
I HEÄ THO ÂNG TIN THEO L O Á CUÕ
I (information system).................................................................................................... 16
1 H eäta ä ptin theo lo á ic uõ................................................................................................................................................ 17
2 M oätví d uï v e àtru ø n glaé p d ö õlieäu (data redundancy) .................................................................................................... 17
II

T IE Á PCAÄ NCÔ S Ô ÛDÖÕ L IE ÄU........................................................................................................................................
1 18
Cô s ô ûd ö õlieäulaø gì? .................................................................................................................................................. 18
2 H eäquaûntrò CSDL (DBMS: database management system)..................................................................................... 18
3 C aù cloaïi HQTCSDL ................................................................................................................................................. 18

III

CSDL, HQTCSDL V A ØNGÖÔØ DI U Ø N G(User) ..............................................................................................................
19
1 CSDL
quan h e äv a øh e ätaä ptin theo lo á ic uõ.................................................................................................................... 19

IV

D Ö ÕL IE Ä UTAÄ PTRUNG HAY PHA Â NT A Ù N....................................................................................................................
20
V
M O ÂHÌNH D Ö ÕLIE Ä U....................................................................................................................................................
1 20
Phaântích d ö õlieäuvaø phaântích h e äthoángth oâng tin .....................................................................................................
20aánñ e àto à nkho v a øn h aøcung caáp .............................................................................................................................. 20
2 V
3 V ieäcs ö ûduïng v a øvai tro øc u û am o âhình d ö õlieäu............................................................................................................ 21
VI

T H IE Á TK E ÁM O ÂHÌNH DÖÕ L IE Ä UV A ØCSDL ..................................................................................................................
1 21
C aù cb öôù cphaântích thie á tk e áCSDL ........................................................................................................................... 21
2 T où mtaé tc a ù cgiai ñoaïn kh aùcnhau trong PTTK CSDL ............................................................................................... 22

VII
VIII

T O Ù MT A É TCHÖÔNG.................................................................................................................................................... 22
B A Ø TAÄ
I P.................................................................................................................................................................. 22

Chöông 3 . ................................................................................................................................................................................. 23
GIÔÙI THI E Ä UV E ÀMOÂ HÌNH H O Ù ADÖÕ L IE Ä U........................................................................................................................ 23
I GIÔ Ù THIE
I
Ä UM O ÂHÌNH H OÙA D Ö ÕL IE Ä U.......................................................................................................................... 23
II

X A Â YDÖÏNGM O ÂHÌNH ER........................................................................................................................................... 23
1 Ví du ï - M oáik eáthôïp m oät-n hieàu................................................................................................................................. 24
2 Ví du ï – m o áik eá thôïp m o ät-m oät ................................................................................................................................... 25
3 Ví du ï – m o áik eá thôïp nhieàu -nhieàu............................................................................................................................. 26

III

M O ÂHÌNH ER THEO KYÙ H IEÄU C U Û ACHEN ............................................................................................................... 27

IV

PHIEÁ UTHÖÏCTHE ÅTH U O Ä CTÍNH ............................................................................................................................. 28

V

C A Ù C HT IE Á PCAÄ NM O ÂHÌNH H O Ù AD Ö ÕLIEÄU .............................................................................................................. 29

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng
1 C aù cb öôù ccaáutru ù ch où ad ö õlie ä u.................................................................................................................................. 29
1 T où mta é t.................................................................................................................................................................... 30
2 Thöïc haønhc a ù cb öôùcm o âhình h où ad ö õlieäu................................................................................................................. 31
VI

T Ö ÏÑIE Å NDÖÕ L IE Ä U(data dictionary) .......................................................................................................................... 33

VII
1
2
3
4
5
6

B A Ø TI A Ä P....................................................................................................................................................................... 34
B a ø i2.1 ..................................................................................................................................................................... 34
B a ø i2.2 ..................................................................................................................................................................... 34
B a ø i2.3 ..................................................................................................................................................................... 34
B a ø i2.4 ..................................................................................................................................................................... 35
B a ø i2.5 ..................................................................................................................................................................... 35
Tra é cnghieäm............................................................................................................................................................. 35

Chöông 4 . ................................................................................................................................................................................. 37
M O ÂHÌNH QUAN H E Ä.............................................................................................................................................................. 37
I M O ÂHÌNH QUAN HEÄ L A ØGÌ............................................................................................................................................. 37
1 Quan h e ä(relation).................................................................................................................................................... 37
2 Thöïc th eå,quan h eä,v a øbaûng(table)........................................................................................................................... 37
3 B o ä(tuple) ................................................................................................................................................................. 38
4 Thuoäctính (attribute) ............................................................................................................................................... 38
5 K y ùh ieäu.................................................................................................................................................................... 39
II
1
2
3
4
5
6
7

K H O Ù A.......................................................................................................................................................................... 39
K hoaù(key, candidate key)......................................................................................................................................... 39
K hoùahôïp (composite key) ........................................................................................................................................ 39
K hoùachính (primary key) ......................................................................................................................................... 39
K hoùangoaïi (foreign key) .......................................................................................................................................... 40
K hoùad öï tuyeånv a økhoùakh aùc.................................................................................................................................... 40
K hoùanhaântaïo (khoùañaïi dieän )artificial key (surrogate key).................................................................................... 41
K hoùaphuï (Secondary keys) ...................................................................................................................................... 41

1
2
3
4
5

N H Ö Õ N GTÍNH CHAÁT KHA Ù CCUÛ AM O ÂHÌNH QUAN H E Ä........................................................................................... 41
Ñaïi s o áquan heä ,pheù ptính quan h e ä........................................................................................................................... 41
R aøngbuoäctoaønveïn ................................................................................................................................................. 42
K eátn o á iquan h eä........................................................................................................................................................ 42
M ieàngia ù trò (data domain integrity) ......................................................................................................................... 42
R aøngbuoäcdo ngö ôøid uø ng(user constraint) .............................................................................................................. 43

III

IV

QUI T A É CB IE Á NÑ O Å IM O ÂHÌNH ER TH A Ø N HM O ÂHÌNH QUAN HEÄ ............................................................................ 43
1 Qui ta é cbieánñ o å im o âhình ER .................................................................................................................................... 43
2 Qui taé c th eåhie ä nm o áik eáthôïp thoângqua k h oùa ngoaïi ................................................................................................. 43
3 T où mta é tc a ù cqui ta é cbieánñ o å i..................................................................................................................................... 45

V

B A Ø TI A Ä P....................................................................................................................................................................... 46
1 B a ø itaä p1................................................................................................................................................................... 46
2 Tra é cnghieäm ............................................................................................................................................................. 46

Chöông 5 . ................................................................................................................................................................................. 48
P H A Â NTÍCH D Ö ÕL IE Ä UV A ØYEÂU CAÀ UCHÖ C
Ù NAÊ N G......................................................................................................... 48
I GIÔ Ù THIE
I
Ä U..................................................................................................................................................................... 48
1 Hoaït ño ängkieåm tra yeâucaàuch ö ù cnaêng.................................................................................................................... 48
2 Phaântích h e äthoángthoângtin ..................................................................................................................................... 48

................................................................ 59 IV TÍNH BAÉ TB U O ÄC.............................................................................................. H O Â N GBAÉT B U O C Ä TRONG M O IÁ K E ÁT H Ô ÏP................................. 48 II N G U O ÀNDÖÕ L IE Ä U........................................................................... 66 4 C a ù ito ån gth eåv a øcaù ithaønhphaàn.................................................................................................................................................................................................................................................................................. 71 Chöông 8 ................................................................................................................................................................................................................................................... 67 6 C 7 Bieánñ o å itaä pthöïc th eåcha/con thaønhquan h eä........................................................................................................................................................................ 63 II TH U O ÄCTÍNH HAY T A Ä PTHÖ ÏC T H EÅ...................................................................... 1 65 C a ù ito ån gqu aù tv a øc a ù ichuyeânbieät.............................. 51 IV B A Ø TI A Ä P4............................................................................................................................................................................................................................................................................... 49 2 Phaântích m aãubieåu......1 .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 73 M Ô ÛR O Ä N GK H A Ù I N IE Ä MM O Á KI E ÁT H Ô ÏP............................................................................................................................................................................................................ 58 2 Quan h e äm oät-m o ät.................................... 51 2 Ví du ï: ............................. 63 I T A Ä PTHÖÏCT H E ÅPH U ÏTHU O Ä C(dependent entity................................. 49 III K IE Å MTRA Y EÂU CAÀ UC H Ö Ù CN A Ê N G........... 60 1 B a ø itaä p5...................................... 57 1 Quan h e äm oät-nhieàu......................................1 ........................ 56 III A Û N HHÖÔ Û N GC U Û ATÍNH KHO ÂNG B A É TB U O Ä CTR E Â NK H O Ù ANGOAÏI...................... ....................................................................................... 55 TÍNH BAÉT B U O Ä CK................................................................................................................................................................................................................. 61 Chöông 7 ............... 60 V B A Ø TI A Ä P...................................... 69 8 M oâhình h où ac a ù cta ä pcon giao nhau baèngvai tro ø.............. CON TRONG C A Ù CB Ö Ô Ù Cm o âhình h o ù ad ö õlie ä u............................................ 66 5 Thuoäctính cuûa caù ctaä pthöïc th e åcha/con .............................................................................................................Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 3 Phaântích d ö õlieäu.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 64 III T A Ä PTHÖÏCT H E ÅCHA V A ØT A Ä PTHÖÏCTHE ÅCON ........................................................................................................................................................ 63 TAÄ PT H Ö ÏCT H E ÅCHA V A ØTAÄ PT H Ö ÏCT H E ÅCON ........................................................................................................................................................................................................................................................ 59 3 Quan h e änhieàu-nhieàu ......... 55 II PHIEÁ UM O Á KEÁ I THÔ ÏP ................................................................................................... 51 1 Nguyeânta é cchung ................................................ 54 Chöông 6 .......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 60 2 Tra é cnghieäm.............................................. 66 3 Y Ù n góha ......................................................................................................................... 66aù ctính chaátcuû ataä pthöïc th eåcha/con .......................................................................................................... 49 1 C aù cphöông pha ù pthu thaäpthoângtin ... .............. 53 V T R A É CN GH IEÄM.............................................. id-dependent entity) ............................................................................................................................................................ 70 IV V T A Ä PTHÖÏCT H E ÅCHA............................................................................................................................................................................................................................................................................. 2 65 K y ùhieäuta äpthöïc th eåcha/con....................................................................... ........................................................................................................................................................................... 73 ..... 55 I N G Ö ÕNGHÓEAM O Á KI E Á TH Ô ÏP ...............................................1........................................ 71 B A Ø TI A Ä P6......................... 55 1 Tính khoângb aét buoäcc u û am o áik eá thôïp ................. KH O ÂNGBAÉ TB U O Ä CTRONG C A Ù CB Ö Ô Ù mo c â hình h o ù ad ö õlie ä u....................................................................................................

........................................................ 77 1 B aû ns o ák eátn o á im o ät nhieàu............................................. 81 Chöông 9 .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 87 2 Dö thöø ath uoäc tính .......Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng I M O Á KEÁ I THÔÏP M O ÄT-MO Ä T............................................................................................................................................................................................................................................................................................................... recursive relationship) ................................................................................................................... 73 II N H IE À UM O Á KI E Á THÔ ÏPG IÖ Õ AHAI T A Ä PTHÖÏCT H E Å............................................................................................................................................................. 81 B a ø i7.................................................................................................................................................................................. 89 S Ö ÏC H U A Å NH O Ù A......................................................................................................................... 87 1 Dö thöø ataä pthöïc th eå.............................................................................................................. 87 II B A Ø TI A Ä P9................................................................................................................................................. 89 2 Phuï thuoäch aø mñ aàyñ u û........................................................................................................................................................ 86 Chöông 10 ........................................................................................................................................................................................ 87 3 Dö thöø am o áik eáthôïp .................. 90 2 Daïng chuaånm o ät(first normal form). 75 IV M O Á KI E Á TH ÔÏPLO AÏITRÖ Ø........... 81 B a ø i7.......................... 79 VII 1 2 3 B A Ø TI A Ä P...................................................................................... 89 III C A Ù CD AÏNGC H U AÅN ......................................................................................................................................................................................................................................................... 87 KIE ÅM TRA S Ö ÏDÖ THÖ A Ø D Ö ÕL IE Ä U.................................... 87 I DÖ T H Ö Ø ADÖÕ L IE Ä UTRONG CSDL .......................................................................................................................................................................................................................................................1 ............................................................................................................................................................................................ 83 1 Do qui ta é cq u aûn ly ùthay ñ o å i.......................................................................................................................................................................................................... 75 V MOÁ KI E Á TH ÔÏPBA N G O Â (ternary I RELATIONSHIP) ................................................................................................................................................................................... 78 3 B aû ns o ák eátn o á inhieàu nhieàu........ 76 VI M O IÁ K E Á TH Ô ÏPM O T Ä N G O IÂ (unary relationship...............................................................................................................2 ................................................................................................................................................................................... 83 KHÍA C A ÏNH TAÏ M T H Ô IØCUÛ AMOÂ HÌNH D Ö ÕL IE Ä U.......................................................................................................................................................................................... 77 2 B aû ns o ák eátn o á im o ät m o ät.................................................................................................................................................... 85 1 B a ø i8....................................... 87 Chöông 11 ...............................................................1 ................. ............................................................................................................................................................................................................................... 90 1 Ví du ï ............................. 83 I DÖÕ L IE Ä ULÒCH S ÖÛ.......... 92 ......................................................................... 89 1 Phuï thuoäch aø m........................................................................... 83 III S Ö ÏTHAY Ñ O Å Ib a û ns o áK E Á TNOÁ CI U Û AM O Á KI E Á THÔ ÏP......................................................................... 83 II D U ØNG TAÄ PTHÖÏCT H E ÅpHU ÏT H U O Ä CÑEÅ M O ÂHÌNH V AÁN Ñ E ÀC O ÙDÖÕ L IE Ä ULÒ C HS ÖÛ...... ........................................................................................................................................................................ 89 I GIÔ Ù THIE I Ä U................. 84 IV B A Ø TI A Ä P..................................................................................... 83 2 Do p haûilöu trö õd ö õlieäulòch s ö û...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................1 ..................................... 74 III M O Á KI E Á TH ÔÏPhay TH U O ÄCTÍNH....................................................................... 81 B a ø i7.................................................................................................................................... 89 II PHUÏ TH U O ÄCH A Ø M(functional dependency) .................. 91 3 Daïng chuaånhai (second normal form) ............... ...............................3 .......................................................

.......................... 111 2 C oângduïng:................................................................................. 98 VI L A Ä PC H ÆM UÏC........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 95 3 Tra é cnghieäm................................... 108 Chöông 14 .................... 102 II 1 2 3 4 5 6 B A Ø TI A Ä P...................... 106 B a ø itaä p4 (Löông) ........... 105 B a ø itaä p3 (M o âhình TSCÑ) ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 97 III V U Ø N GM................................................................................................................................................................................ 93 V T IE Á PCAÄ NTHEO M O ÂHÌNH ER........................................................................................................ . 99 Ví du ï 3 ............................................................................. 101 I TR Ö Ô Ø N GCAO Ñ A Ú N GT A Â YÑ O Â................................... 98 V K H O Ù ANHA Â NT AÏO................................................................................. 111 1 K haùinieäm:........................................................................................... 110 II SÔ Ñ O ÀD O ØNG D Ö ÕL IE Ä UDFD (Data Flow Diagram) ....................................................................... U Ø N G........................................................................................................................................................... 104 B a ø itaä p2 (V aättö) ....................................... 107 B a ø itaä p6 (cho th ueâbaêngñóa) .................................. ......................................................................................................................................................................................................................................................... 98 VII 1 2 3 P H A ÙV Ô ÕC A Ù CDAÏNG C H U AÅ N(denormalization)............................... 97 I GIÔ Ù THIE I Ä U...................................................................... 92 IV C H U AÅ NHOÙ ATHEO L Y ÙTHU Y E Á TCSDL ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 97 C A Ù CSUY X E Ù TTRONG T H IE Á T K E ÁVAÄ TLYÙ..............................................................................................................................................Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 4 Daïng chuaånba (third normal form) ............................................................................................................. 99 Ví du ï 2 ................................................................. 99 VIII C A Ù CKHÍA CAÏN H K H A Ù C.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 110 SÔ ÑOÀ DFD ................................................................................................................................................................................................................... 101 C A Ù CT R Ö Ô Ø N G HÔÏ P NGHIE Â NCÖÙ U............................................................................. 97 II B A Û N GV........................... ÏID Ö ÕL IE Ä UV A ØKÍCH THÖÔÙC..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 104 B a ø itaä p1 (haøngh où a)........................................................................................................................................... O ÂT A ÛLOA ... 96 Chöông 12 ........................................................................................................................................................... 101 2 M o âhình h où adöõ lieäu............................................................ 110 I K H A ÙNI IE Ä M......................................................................................... 100 Chöông 13 ............................1 ...................................................................................................................... 98 IV K H O Ù ACHÍNH V A ØK H O Ù ANGO A ÏI........................................................2 ..................................................................................... 101 1 Y eâucaàud ö õlieäu / ñ aëct a ûv aánñ e à................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 94 1 10................................................................................................ 112 ............................................................................................................... 94 VI B A Ø TI A Ä P............................................................................................................. 108 B a ø itaä p7 (x ö ûlyù ñôn haø n g)......................... 99 Ví du ï 1 ..................................................................................................................................................................... 112 3 C aù cthaønhphaànd u øng ñ e åbie åu dieãnsô ñ o àDFD: ...................................................................................................................................................................................... 94 2 10............................. ..................................................................................................................

........................... 120 B aû ngquyeátñònh v a øcaâ y quye á tñònh .................................................................................. 120 Sô ñ o àthuaät gia û i(flowchart)......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 121 1 K haùinieäm...................................................................... 121 ----oOo---- ............ 119 B öôùc5: Thieátkeá x ö ûlyù chi tie á tcho c a ù co âxöû ly ùkhoângth eåphaânraõ .................................................................................................................... ......... 116 6 C aù ck y ùhieäula ëplaïi .............................................................................................................................................. 116 B öôùc1: la äpbaûngsöï kieän............................................................................ 121 IV V T Ö ØÑIE Å NDÖÏ A Ù N.. 119 C aù cphöông pha ù ps ö ûduïng ................................................................................. 113 5 C aù cqui ta é ccaàn p haûitua â nthu ûkhi v e õsô ñ o àDFD...................... 118 B öôùc3: L aäpsô ñ o àDFD caá p 0 ........................................................................................................................................................................................................................ 116 III 1 2 3 4 5 C A Ù CB Ö Ô Ù CTHÖÏCH IE Ä NÑ E ÅV E ÕSÔ ÑOÀ DFD ............. 120 Anh n g ö õcaá u tru ù c(structured English) ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 117 B öôùc2: L aäpsô ñ o àm o âitröôøng............................................ 121 2 X aâydöïng caù cñie åm v aø ocho tö ï ñieån döï a ùn.......... 119 1 2 3 1 T H IE Á TK E ÁX Ö ÛL Y ÙCHI TIE Á T................................................................................................................................................................................................................................................................Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 4 Sô ñ o àdo øn gdöõ lieäu............... 118 B öôùc4: L aäpsô ñ o àDFD con ........................................................

phân tích.  Các vai trò công việc cụ thể (specific job roles) gắn liền với toàn bộ hệ thống. Qua giáo trình này. xử lý các đơn hàng và thanh toán cho người làm công. Inc. được thiết kế để hỗ trợ một nhiệm vụ hay một qui trình được tổ chức cụ thể như quản lý tồn kho. có thể giúp đỡ các nhân viên hoàn tất các công việc chính của doanh nghiệp được dễ dàng và hiệu quả hơn. chuẩn bị bảng tính. Thông thường điều này liên quan đến phát triển hay tạo được phần mềm ứng dụng và huấn luyện nhân viên để sử dụng nó. bạn sẽ là trung tâm của sự phát triển phần mềm đó. Dẫu sao. để tạo và duy trì hệ thống thông tin nhằm thực hiện các chức năng cơ bản như lưu trữ chính xác các tên và địa chỉ của khách hàng. điển hình là qua ứng dụng phần mềm. và vì vậy tổ chức phải triển khai sản phẩm riêng cho mình. Mục tiêu của phần mềm ứng dụng là chuyển dữ liệu thành thông tin. hay phân tích thị trường..  Người sử dụng phần mềm nhằm thực hiện công việc của mình. Phần mềm ứng dụng. và thực hiện một hệ thống thông tin. Hasbro. Chúng tôi mô tả trước nhất phân tích và thiết kế hệ thống có nghĩa là gì. chúng tôi dùng SDLC để cấu trúc sự bàn luận về qui trình phát triển hệ thống. ví dụ như người chạy máy tính và việc canh giữ cho phần mềm hoạt động. Phần mềm cho bộ phận chi trả lương có thể theo dõi sự thay đổi lương của nhân viên.  Kiến thức của bạn về làm thế nào để triển khai công nghệ thông tin nhằm mang lại lợi ích cho doanh nghiệp. cũng còn được gọi là một hệ thống. các cấu trúc và các qui trình của tổ chức. hệ thống thông tin còn bao gồm:  Phần cứng (hardware) và phần mềm hệ thống (system software) là nền tảng để phần mềm ứng dụng hoạt động. phần mềm rời khỏi kệ bán có thể không phù hợp với yêu cầu của một tổ chức nào đó. Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin được dựa trên:  Sự hiểu biết của bạn về các mục tiêu. Mục tiêu chính của phân tích và thiết kế hệ thống là cải tiến hệ thống cấu trúc. thiết kế. và nối với Internet. Phân tích và thiết kế hệ thống: các khái niệm chính Mục tiêu chính của phân tích và thiết kế hệ thống là để cải tiến hệ thống cấu trúc. bạn nên có một tiếp cận cấu trúc. Sự đa dạng của phần mềm ứng dụng rời khỏi kệ bán có thể được mua bao gồm WordPerfect. QUI TRÌNH PHA Â NTÍCH THI E Á TK E ÁH E ÄT H O Á N G I P H A Â NTÍCH V A ØT H IEÁT K E ÁHEÄ THO Á N GTHOÂNG TIN L A ØGÌ? Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin là một phương pháp được sử dụng bởi dãy các công ty từ IBM đến Pepsi. Ngoài phần mềm ứng dụng. Hãy nhớ rằng. and PowerPoint.  Kiểm soát (controls) là các phần việc của phần mềm nhằm ngăn ngừa gian lận và bị trộm cắp. phần mềm hệ thống trợ giúp các chức năng của máy tính. Ví dụ chẳng hạn phần mềm được phát triển cho bộ phận kho của một cửa hàng bán sách có thể theo dõi số lượng sách trong kho của các cuốn sách bán chạy nhất của đợt bán sau cùng. chi trả lương.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 1 .  Các tài liệu sưu liệu và huấn luyện (documentation and training manuals) là các tài liệu được tạo bởi người phân tích hệ thống để trợ giúp nhân viên sử dụng phần mềm mà từ đó nó tạo ra sự trợ giúp. trong khi phần mềm ứng dụng trợ giúp người sử dụng hoàn thành các công việc như viết lách. Để thành công trong cố gắng này. . Trước khi chúng tôi nói về SDLC. Lotus. Là một người phân tích hệ thống. SDLC được trình bày trong hình 1-1 là một tiếp cận bốn-giai đoạn để nhận diện.

với sự chú trọng đặc biệt đến sự phát triển phần mềm ứng dụng – trách nhiệm hàng đầu của bạn khi là một người phân tích hệ thống. Mục tiêu của chúng tôi là giúp bạn hiểu và làm theo qui trình công nghệ phần mềm mà nó sẽ dẫn dắt bạn đến sự tạo dựng một hệ thống thông tin. Methodologie s Softwar e Engineerin g Proces s Techniques Tools Figure 1-3: The software engineering process uses methodologies. như quan sát trực tiếp và phỏng vấn người sử dụng hệ thống hiện hành. Như được chỉ ra trong hình 1-3. các phương pháp (methodologies). sẽ làm theo để bảo đảm rằng công việc của bạn là hiểu được. Phần lớn các phương pháp tích hợp một vài kỹ thuật phát triển. techniques. trọn vẹn và dễ hiểu. là một người phân tích. Kỹ thuật (techniques) là các xử lý mà bạn. Chúng tôi chỉ ra mọi chiều của toàn bộ hệ thống. Kỹ thuật cung cấp sự hỗ trợ trên một phạm vi rộng lớn các công việc bao gồm cả việc dẫn dắt trọn vẹn việc phỏng vấn .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Các thành phần của các úng dụng hệ thống thông tin dựa trên máy tính được tóm tắt trong hình 1-2. and tools Phương pháp (methodologies) là một dãy cách tiếp cận theo từng bước giúp phát triển sản phẩm cuối cùng: hệ thống thông tin. và công cụ (tools) đã được minh chứng là phần cốt lõi để xử lý công nghệ phần mềm. kỹ thuật (techniques).

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng người dùng hiện hành và tương lai của hệ thống thông tin để xác định hệ thống của .

một môi trường. Một đường biên tách hệ thống với môi trường của nó. Công cụ (tools) là các chương trình máy tính. ví dụ như hệ thống của bạn sẽ phát sinh các hóa đơn cho người dùng để họ hoàn thành công việc. Giao diện (interface) 7. 1. Khái niệm đơn của một thành phần thì rất quan trọng. Sự giải thích chi tiết mỗi tính chất sẽ đi theo sau. Hiểu biết về hệ thống và về chúng hoạt động ra sao có tính quyết định để hiểu phân tích và thiế kế hệ thống. interrelationship) 3. Tương quan (Interrelated components.cùng làm việc với nhau để tạo ra một tiếp cận có tính cấu trúc để phân tích và thiết kế hệ thống. nhưng từ hình bạn có thể thấy một hệ thống tồn tại trong một thế giới rộng mở. xử lý chúng và gởi kết quả ngược lại môi trường của nó.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng bạn nên làm gì. Ba phần tử này-phương pháp. . Hệ thống nhận nguồn vào từ bên ngoài. kỹ thuật. trong khi hệ thống kho theo dõi chính xác các hoạt động cung ứng. mộ hê thống trong bộ phận lương sẽ theo dõi chính xác khoản chi trả. Ví dụ với một ô-tô hay một hệ thống stereo với thiết kế đúng đắn. sơ đồ hóa hệ thống thực hiện chức năng như thế nào và thiết kế các báo cáo. Hai hệ thống này hoàn toàn tách biệt. Kết xuất (Output) 9. và công cụ . Mục tiêu (Purpose) 5. Mũi tên trong hình trình bày sự tương tác này giữa hệ thống và thế giới bên ngoài của nó. hoạch định và quản trị các hoạt động của dự án phát triển hệ thống. Biên giới (Boundary) 4. II H E ÄTHOÁNG (SYSTEM) Thuật ngữ chính được sử dụng thường xuyên trong quyển sách này là hệ thống. bảy trong các tính chất đó được trình bày trong hình 1-4. như công cụ máy tính trợ giúp công nghệ phần mềm (CASE: computer aided software engineering) giúp dễ dàng để sử dụng một kỹ thuật nào đó. Hạn chế (Constraint) Một hệ thống được cấu tạo từ các thành phần. Ví dụ. cùng hoạt động vì một mục tiêu nào đó. Một hệ thống có chín tính chất. Sự xác định hệ thống và các thành phần của nó Một hệ thống là một tập tương quan các thủ tục kinh doanh (hay các thành phần) được sử dụng trong một đơn vị doanh nghiệp. chúng ta có thể sửa chữa hay nâng cấp hệ thống bằng cách thay đổi từng thành phần mà không cần phải thay đổi toàn bộ hệ thống. Môi trường (Environment) 6. Thành phần (component) 2. Nguồn vào (Input) 8. Một thành phần hoặc là một phần đơn (không thể chia nhỏ được) hoặc là một tập các thành phần còn được gọi là hệ thống con (subsystem).

chức năng của một thành phần bằng cách nào đó thắt chặt với chức năng của các thành phần khác. như tạo ra các báo cáo hàng ngày về đơn hàng được tiếp nhận. không thể tiến triển thành công. mà tất cả các thành phần được chứa trong đó. môi trường của Đại học Bang bao gồm những sinh viên tương lai. Điểm mà ở đó nguồn vào bắt gặp đường biên giới của nó được gọi là giao diện (interface). công việc của một thành phần. . và cũng có các giao diện giữa các hệ thống con. Một hệ thống tồn tại trong một môi trường . Một hệ thống thông tin tương tác với môi trường của nó bằng việc tiếp nhận dữ liệu (sự kiện thô) và thông tin (dữ liệu qua xử lý ở một dạng có ích). trước khi công việc của thành phần khác được hoàn tất như sắp xếp các đơn hàng theo ngày tiếp nhận. Ví dụ. tách nó khỏi các hệ thống khác. Ví dụ. Tất cả các thành phần làm việc với nhau để đạt được một vài mục tiêu toàn diện cho hệ thống lớn hơn: lý do tồn tại của hệ thống.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Interface Boundary Component Interrelation ship Input Environment Output FIGURE 1-4: Seven characteristics of a system Các thành phần thì tương quan. nghĩa là. các quĩ tài trợ và thông tin tin tức.mọi thứ bên ngoài biên giới hệ thống có ảnh hưởng đến hệ thống. Một hệ thống có một biên giới (boundary). nó còn thiết lập giới hạn của hệ thống. Thông thường hệ thống tương tác với môi trường của nó. tiền dự trữ. Các thành phần trong biên giới có thể được thay đổi trong khi các hệ thống bên ngoài biên giới không thể bị thay đổi. Trường đại học tương tác với sinh viên tương lai bằng cách ưu ái và tuyển chọn từ trường trung học địa phương. Hình 1-5 trình bày một trường đại học có thể được hiểu như một hệ thống sẽ ra sao.

một hệ thống kết xuất ra môi trường của nó như là một kết quả của việc thực hiện nhiệm vụ và như vậy nó đạt được mục tiêu.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng ENVIRONMENT Funding Sources Prospective Students News Media Interface University Boundary UNIVERSITY FIGURE 1-5: A University As a System Một hệ thống phải đứng trước sự hạn chế (constraint) trong nhiệm vụ của nó vì có các giới hạn (theo nghĩa số lượng. Một hệ thống nhận nguồn nhập từ môi trường để thực hiện nhiệm vụ. Bạn bị hạn chế khỏi hít thở không khí trong lành nếu bạn ở bên trong một thang máy với ai đó đang hút thuốc. Hệ thống bị hạn chế khi mất điện. Cuối cùng. tốc độ. Ví dụ con người nhận thực phẩm. III QUI TRÌNH PHA Â NTÍCH TH IE ÁTK E ÁHEÄ THO Á N G . dưỡng khí. hay khả năng) về nó có thể làm cái gì và làm thế nào nó có thể đạt được mục tiêu trong môi trường. Một vài hạn chế này được đặt bên trong hệ thống (ví dụ: một số lượng giới hạn các nhân viên có thể có). và nước từ môi trường như nguồn nhập.

Giai đoạn 2: Phân tích hệ thống (systems analysis) Giai đoạn thứ hai của chu kỳ sống là phân tích hệ thống. Các yêu cầu về hệ thống mới xuất phát từ người sử dụng có nhu cầu một hệ thống mới hay một hệ thống cải tiến.  Sự hiện thực điều mà công nghệ thông tin có thể được sử dụng nhằm tận dụng một cơ hội hiện có.Hoạt động thứ nhất. Trong giai đoạn này. Nhóm phân tích hệ thống. hoạch định và chọn lựa hệ thống. Kế hoạch dự án này cụ thể hóa của chu kỳ sống chuẩn SDLC và mô tả thời gian và nguồn lực cần thiết để thực hiện. Xác định hình thức của một dự án dựa trên một thực tế là bộ phận IS của tổ chức có khả năng phát triển một hệ thống giải quyết được vấn đề hay tận dụng được thời cơ và xác định được có hay không cái giá của việc phát triển hệ thống lớn hơn lợi ích có thể có. Trong giai đoạn hoạch định và chọn lựa hệ thống.Hoạt động thứ hai trong giai đoạn hoạch định và chọn lựa hệ thống là điều nghiên hệ thống và xác định phạm vi yêu cầu của hệ thống. được thành lập trong giai đoạn này. Trong giai đoạn con này. ưu tiên chuyển đổi các yêu cầu thành các kế hoạch cho bộ phận IS (information system). một tổ chức xác định có hay không việc nên dành (có sự cân nhắc) các nguồn lực cho phát triển và cải tiến hệ thống thông tin. vận chuyển. bao gồm một thời biểu phát triển mới các hệ thống chính. Nhu cầu thông tin của tổ chức được xem xét và các dự án phù hợp với các nhu cầu này được nhận diện. nhận đơn hàng. người phân tích thông qua nghiên cứu thủ tục kinh doanh hiện hành của tổ chức và hệ thống thông tin được sử dụng để tạo ra các nhiệm vụ công việc như thực hiện sổ cái. Phân tích có vài giai đoạn con. . có hai hoạt động chính: . ai đó nhận diện sự cần thiết phải có một hệ thống mới hay một hệ thống nâng cấp.  Sự mong muốn thi hành các nhiệm vụ mới. Nghiên cứu khả thi được lèo lái trước giai đoạn thứ hai của chu kỳ sống SDLC để xác định sự tác động mang tính kinh tế và tổ chức của hệ thống. Điều trình bày cuối cùng cho người quản trị của tổ chức về kế hoạch xử lý với các giai đoạn dự án con thường được thực hiện bởi người đứng đầu dự án và các thành viên đội ngũ khác. Đội ngũ phân tích hệ thống tạo ra một kế hoạch cụ thể cho dự-án-được-đề-nghị để đội ngũ làm theo. lên lịch thiết bị và chi trả lương. Nhu cầu hệ thống thông tin của tổ chức có thể là kết quả của:  Các yêu cầu phải đối phó với các vấn đề trong các thủ tục kinh doanh hiện hành. bạn hay một phân tích viên khác làm việc với những người sử dụng để xác định người dùng mong .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Giai đoạn 1: Hoạch định và chọn lựa hệ thống (systems planing and selection) Giai đoạn đầu tiên trong chu kỳ sống (SDLC: system development life cycle). Giai đoạn con thứ nhất bao hàm đến việc xác định yêu cầu hệ thống.

xử lý. Giai đoạn con này bao gồm sự nghiên cứu tỉ mỉ các hệ thống hiện hành. kết xuất thông tin dữ liệu. Giao đoạn 4: Thực hiện và vận hành hệ thống (systems implemention and operation) Giai đoạn cuối cùng của chu kỳ sống là một qui trình hai bước: thực hiện và vận hành hệ thống. chạy thử và cài đặt. Trong thiết kế vật lý. bạn chuyển thiết kế logic thành vật lý.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng muốn điều gì từ một hệ thống được đề nghị. nghĩa là hệ thống sẽ tác động ra sao với các đơn vị nhiệm vụ trong tỗ chức doanh nghiệp. đội ngũ phân tích quyết định ngôn ngữ lập trình mà các chỉ thị máy tính sẽ được viết. Sản phẩm cuối cùng của giai đoạn thiết kế là đặc tả hệ thống vật lý. môi trường mạng nào mà hệ thống sẽ chạy. được trình bày dưới dạng như một sơ đồ hay bản báo cáo được thảo sẵn sàng cho việc chuyển giao cho các lập trình viên và những người xây dựng hệ thống khác để xây dựng chưong trình. hệ điều hành. bằng thủ công hay bằng máy tính. Hãy chú ý tư liệu sưu liệu và chương trình huấn luyện được hoàn thành trong quá trình thực . bạn có thể tạo ra các kế hoạch để có được phần cứng và phần mềm hệ thống cần thiết để xây dựng hay vận hành hệ thống như được đề nghị. cơ sở dữ liệu. cạnh nhau nhằm tiện so sánh. Các quyết định này hoàn thành các kế hoạch phần cứng và phần mềm mà nó được nhận diện ở phần cuối của giai đoạn phân tích. Một khi việc đề nghị được chấp nhận bởi tổ chức. bạn nghiên cứu các yêu cầu và cấu trúc chúng phù hợp với các mối tương quan của chúng. Trong quá trình cài đặt. lập trình viên lập các chương trình tạo nên hệ thống. hệ cơ sở dữ liệu và cấu trúc tập tin nào sẽ được sử dụng cho dữ liệu. Trong quá trình thiết kế vật lý. bạn chuyển các đặc tả hệ thống thành hệ thống làm việc được vận hành thử rồi đưa vào sử dụng. Thứ ba. kỹ thuật hay đặc tả. Trạng thái này rất tương đồng trong thiết kế hệ thống thông tin. hệ thống mới trở thành một phần của hoạt động hàng ngày của tổ chức doanh nghiệp. sau đó những người sử dụng được giới thiệu về hệ thống mới và được huấn luyện. Về phương diện lý thuyết. bạn phát sinh ra các thiết kế được chọn lựa phù hợp với các yêu cầu. Trong quá trình chạy thử. dòng dữ liệu và xử lý dữ liệu của hệ thống thành một cấu trúc thiết kế hệ thống rồi có thể phân rã thành các đơn vị nhỏ hơn để chuyển thành các chỉ thị viết được bằng một ngôn ngữ lập trình. Thiết kế logic tập trung vào khía cạnh doanh nghiệp của hệ thống. và nền tảng phần cứng. hệ thống mà bạn thiết kế có thể được thực hiện trên bất kỳ phần cứng và phần mềm hệ thống nào. Từ sự so sánh bạn có thể thấy rằng nhiều quyết định cụ thể phải thực hiện để chuyển từ mô hình logic sang sản phẩm vật lý. Bạn phải thiết kế mọi diện mạo của hệ thống từ nhập vào và xuất ra của màn hình đến máy in. các chương trình huấn luyện và giúp đỡ người dùng. Khởi đầu hoạch định cả chạy thử và cài đặt đồng thời với việc hoạch định dự án và giai đoạn chọn lựa. sẽ được thay thế hay cải tiến xem như một phần của dự án. Giai đoạn 3: Thiết kế hệ thống (systems design) Giai đoạn thứ ba của chu kỳ sống được gọi là thiết kế hệ thống. Hình 1-16 trình bày cả thiết kế logic của một sản phẩm với thiết kế vật lý của nó. Giờ đây bạn có thể có được bất kỳ công nghệ mới nào không có sẵn trong tổ chức. Kết xuất của giai đoạn phân tích là bản đặc tả giải pháp thay thế được đề nghị bởi đội ngũ phân tích. Trong quá trình thiết kế hệ thống người phân tích chuyển bản mô tả của giải pháp chọn lựa được đề nghị thành đặc tả logic rồi vật lý. Bạn thiết kế các phần khác nhau của hệ thống để tạo ra các hoạt động vật lý cần thiết để dễ dàng thu được. Rồi bạn so sánh các chọn lựa này với nhau để xác định cái nào phù hợp tốt nhất với các yêu cầu bao hàm cả giá cả. Phần mềm ứng dụng được cài đặt. Trong quá trình thực hiện và vận hành hệ thống. lập trình viên và phân tích viên kiểm tra từng chương trình rồi toàn bộ hệ thống để tìm và sửa chữa lỗi. Bước kế. hay tải vào phần cứng hiện hữu hay mới. bởi vì chúng cùng đòi hỏi sự phân tích mở rộng để phát triển chính xác các tiếp cập đúng. Ví dụ bạn có thể chuyển sơ đồ ánh xạ dữ liệu gốc. Thiết kế lôgic không bị ràng buộc bởi bất kỳ phần cứng và phần mềm hệ thống cụ thể nào. nhân công và cấp độ kỹ thuật mà tổ chức sẵn lòng chuyển giao cho tiến trình phát triển. Hoạt động thực hiện hệ thống cũng bao gồm khởi tạo sự hỗ trợ người dùng như hoàn thành các tư liệu sưu liệu. và các xử lý tính toán. loại bỏ sự dư thừa. Thực hiện bao gồm mã hóa. Trong quá trình mã hóa.

vấn đề của hệ thống chắc chắn xảy đến. Trong quá trình vận hành. xảy ra hoàn tất chu kỳ lặp và bắt đầu chu kỳ sống lần nữa và mãi mãi. Nhiều hệ thống được thiết kế tốt vẫn gặp thất bại do qúa trình cài đặt gặp lỗi. Thực hiện hệ thống có thể tiếp tục cùng với sự tồn tại của hệ thống bởi vì sự hỗ trợ người dùng cũng là một phần của thực hiện.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng hiện. người sử dụng cũng nhận ra các vấn đề về nó làm việc như thế nào và thường suy nghĩ các cách cải tiến. người lập trình tạo sự thay đổi mà người sử dụng yêu cầu và sửa đổi hệ thống để phản ánh các điều kiện doanh nghiệp. chúng tôi nhấn mạnh khía cạnh thực hiện xuyên suốt quyển sách này. ---oOo--- . khi một hệ thống thông tin không thực thi như mong muốn. Bất chấp các cố gắng tốt nhất của người phân tích. người quản lý. người lập trình dẫu như thế nào thì việc cài đặt không phải luôn luôn là một xử lý đơn giản. Các thay đổi này thì cần thiết để duy trì hệ thống hoạt động và có ích. khi giá cả để duy trì hệ thống hoạt động trở nên cao hay khi một yêu cầu của tổ chức đòi hỏi được thay đổi một cách cơ bản. Những vấn đề như vậy chỉ ra rằng đến lúc bắt đầu thiết kế sự thay thế hệ thống. Ngay khi một hệ thống đang hoạt động trong tổ chức. Tư liệu sưu liệu được tạo ra trong suốt chu kỳ sống và huấn luyện xảy ra vào lúc khởi đầu một dự án. Phần thứ hai của giai đoạn thứ tư của chu kỳ sống là vận hành. Do việc quản lý việc thực hiện hệ thống thường được thực hiện bởi đội ngũ dự án. Dẫu sao. Lượng thời gian và mức độ cố gắng dành cho sự cải tiến hệ thống trong quá trình hệ thống hoạt động phụ thuộc vào sự thoả thuận trên việc thực hiện của các giai đoạn trước trong chu kỳ sống. Do vậy. Hãy nhớ là ngay cả một hệ thống được thiết kế tốt cũng gặp sự cố khi mà việc thực hiện không được quản lý tốt.

vaên phoøngxuaátbaûn. Do vaäy.ñ o äcquyeàn ñeán c a ù c h e ä thoáng m ô û maïnh v a ø vöøa phaûikhoân g ñ aét tieàn . baùo c aù okhoân gchuaånmöïc.Neáu ö ù n g duïng ñöôïc vieát baèng c a ù c ngoân n gö õ kha ù c nhau.Nhöõngöùng duïng khaùcnhau: .baû n g tính ñieän töû . chaúng haïn nhö h e ä tính löông.naémñöôïc c a ù cböô ù cc oâng vieäc c u û avie ä cphaân tích. haäuq u aûla øphaûichi phí theâm cho pha à n löu tr ö õ .cö nguï treân c aù cvaên phoøngc öûa khoùa vaø th e ûan ninh. v a øñeà ra caù c böôùccoâng vieäc cu û avie ä cp h aân tích. .y baïn coù theå: . m o âhình hoùa. Tröôùckhi maùy tính hoùacsdl ñöôc giô ù ithieäu. m o âhình hoù av a øthi eát k e ácoù tính heä thoáng ñeå thöïc hieän c aùc giaûi phaù pcsdl cho caù cvaá nñeà c uûa doanh nghieäp Ñeá ncuo á ichöông naø . . h e ä kho hay h e ä thoángk e á toaùn s e õ coù m oät taä p c aù ctaä ptin rieâng chöùa d ö õlieäu rieâng. .nhaä ndie ä nñöôïc nhöõng to à ntaï i cô baûn cu û atieáp caä nd öïa treân taäp tin truyeàn thoáng. PASCAL v a ø ngay c a û BASIC ñ e å taïo ra c a ù cgiaûi pha ù p cho c a ù cvaán ñ e à cuû a doanh nghieäp.h e äquaûnlyù csdl.hoaït ñoängvôù iloaïi v a øcaáutru ù ctaä p tin rieâng . söû duïng caáu tru ù c taä p tin khaùc nhau.ñöôïc vieát baèngc aù cngoân n göõkhaùcnhau.ñaét tieàn . M oãiö ùng duïng. CÔ S Ô ÛD Ö ÕLIE Ä UV A ØM O ÂHÌNH H O Ù AD Ö ÕL IE Ä U (DATABASES AND DATA MODELLING) Toù m ta é:t Chöông n a ø ytrình baø y ly ù do cu û avieä cthi eát k e áCSDL cho H e äthoáng tho âng tin qu aûn ly ù cuû a moä tto å chöùc. S öï phaùttrieån n aø y mang laïi lôïi ích to lô ù n cho ngöôøiduø n g cu o á i b ô û isöï phaùttrieå n cuû a caù c g o ù iöù n gduïng s o á nhö xöû ly ù vaê n baûn.cuøngm oätd ö õlie ä u bò tru øng laé pô ûnhieàu h e äth oáng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Ph a à n1: THÖ ÏCH AØNH M O ÂHÌNH H O Ù ADÖÕ L IE Ä UÑ E ÅTHIEÁ TK E ÁCÔ S Ô ÛD Ö ÕLIE Ä U (PRACTICAL DATA MODELLING FOR DATABASE DESIGN) Chöông 2 .xaáunhaátthì raá tkh o ùkhaên. . s ö ûduïng heä taäp tin theo loái cuõ .thaáy ñöôïc nhöõng lôïi ích trong vieä cduøng csdl quan heä .naémñöôïc nh öõng khaùi nie ä mc a ênbaû nc u û acsdl quan heä .thöôøngñöôïc thöïc hie ä n tre â n c a ù ch e äm aù ytính khaùcnhau.naëngn eà.coâng ngheä tính toa ù nv a øthoâng tin phaùttrieån töø nhöõngh e ä thoáng lôù n . FORTRAN.so s aùnh g iöõa söï tieáp caän döïa treâ nta ä ptin truye à nthoáng vôùi sö ï tieáp c aän h ieä nñaïi döïa tre â ncsdl ñ e å giaûi quyeát c a ù cvaá nñeà tích hôïp .Vie ä cx ö ûlyù döõ lieäu khoâng d e ãv a øra átkhoù taïo ra c a ù ctruy vaán. maùy tính trôï giu ù pcoângngh e äphaànmeàm l a ønhöõngví duï. .so saùnh söï tieá pc a ä ndöïa treân taäp tin truye à n thoáng ñeå giaûi quyeát c a ù cvaá n ñeà c u û aheä thoáng thoâng tin v ô ù isöï tieáp c a ä ndöï a treân Cô s ô ûdöõ lieäu h ieän ñaïi. thieá tkeá v a øthöïc hieän c a ù cgiaûi phaùp csdl quan heä cho caù cv aán ñ e àdoanh ng h ieäp I H E Ä THOÂNG TIN THEO L O Á ICUÕ (INFORMATI ON SYSTEM) Trong nhieàu naêm .söï khoângnhaátquaùngia taêngkhi d ö õlie ä u truønglaé p ñöôïc sö û anôi n aø ynhöng nôi kia thì khoâng . Nh öõng h e ä thoángnaø yñöôïc ñieàu haønh b ô û iñoä in guõc aù cchuyeân vieân m aù ytính trong a ù ochoaø n gtraéng. löu trö õ trong c aù c h e ä thoáng khaùc nhau thì vieäc chuye å n ñ o åi d ö õlieäu giöõac aù cöùng duïng thuaänlôï i nhaátcuõ n gra átcoàng keành. döõ lieäu ñöôïc löu tr ö õtheo kie å u ñieän tö û thaønh nhieàu taä p tin rieâng bieät. Khi nhöõngh e äth oáng naø yphaùt trieå n . . phöông phaùp x ö û lyù khaùc nhau.ngöôøis ö ûduïng ít c o ùcô may tröïc tie á p x ö ûly ùd ö õlie ä u hay ö ù n gduïng.nhöõngkhieám khuyeátcô b aû nb a étñaàutö ï b o äcloä .Nhöõngta äp tin naø y ñöôïc xöû lyù baèng c a ù cngoân ngöõ th eá h e ä thö ù ba nhö COBOL.

Toàn taïi söï gaénb o ùg iöõa: . s ö ûduïng phaàn cöùngv a ø phaàn m eàm khaùcnhau.taïo ra h e ä thoángthoâng tin ro á i raém . laä p trình ñ e å ru ù t trích. . H eä naøyquaûn trò c a ù cqui ta é c lieân quan ñeán ngh æ höu. m oätcoä t hay m oätqui ta é cñöôïc theâm hay ñöôïc thay ñoå i ) ta á tc a û chöông trình xöû lyù taä p tin n aø yphaûi ñöôïc s ö ûñoåi.thoângthöôøngbaèng caùchvie á ttheâm chöông trình ñ e åthöïc hieän söï chuyeån ñ o åinaø y .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Ngö ôøi s ö ûduïng c o ùnhu caàuthöïc hie ä n m oätöùng duïng phaûig ô û im oätbaûngyeâu caàucho phoøngx ö ûlyù d ö õlieäu. Chi tieát v e à höu cu û a töø n gnhaânvie â n Vaá n ñ e à ph ö ù ctaïp laø Heä löông th oâng thöôøngñöôïc quaûnly ùb ô û iphoøngtaø ichaùnh. Baát k e å tieáp caän naøo xaûyra. c oâng vieäc ñ aø otaïo v a ø vò trí thaêng tieán . m oätlaä p trình vieân ö ù n gduïng phaûithieát k eá. Thoâng thöôøngh e äthoángbò q u aùhaïn khi giao cho ngö ô ø isöû duïng Nh ö õ ng h e ä thoángthoâng tin naøy.). vaä tly ùcuû a ta äptin vôù i . ngöôøi laä p trình phaûichoïn loaïi taäp tin thích hôïp (tuaàn töï . H e ä naøyduy trì ly ùlòch caù nhaân. . tuaàntö ï theo ch æ muïc . h e änaø yduy trì ngaøycoâ n gv a ølöông cho taá tc a ûnhaânvieân. H e ä qua û nlyù nguoànnhaân löïc bao goàm ba heä chính: 1. Thöôøng.caáutruù cluaän lyù. vaán ñ e á cô b aû nvaã n to à ntaïi trong ta á tcaû loaïi taäp tin v a øta á tc a û ngoânn gö õtheá heä th ö ùba. Nh ö õng vaán ñ e à treân keáthôïp v ô ù inhau do m oätthöïc te á laø trong m oättoå chö ù clô ù nm oätö ù n gduïng ñöôïc taïo v a ø ñöôïc baûotrì ñoäclaäp vôùi nhau.Yeâu caàucuû aö ù n gduïng.döõ lie ä u veà t o å chöùc.. 3. neáu kh oâng phaûi la ø naêm. loaïi nghæ höu. .chöông trình öù n gduïng x ö ûlyù taäptin n aø y Söï phuï thuoäccu ûachöông trình ö ù n gduïng vaø ocaáu truù ctaäp tin m a øn o ùx ö ûl yù .Döõ lie ä u toàn taïi trong heä thoángc u õphaû iñöôïc chuyeån ñ o åithaønhh e ä thoáng m ôùi. Cuoáicuø n g . ..Ng oân n gö õlaäptrình ñöôïc s ö ûduïng. . neân m oät d ö õ lie ä u caà n cho nhieàu öùng duïng phaûiñöôïc tru øn g laép nghóa la ø nhie à u taäp tin chöùa cuøngd ö õlieäu s e õñöôïc taïo 2 M oätví duï veà tru øng la é pd ö õlieäu (data redundancy ) Döõ lieäu truøng laé p hay dö th öøa (nôi m a øm oätsö ï kie ä n ñöôïc löu hôn m oätlaàn)thì thöôøng thaáytrong h e ä th oáng c u õ . . 1 Heä taä ptin theo loá icuõ Trong quaù trình taïo ra caù c heä thoáng thoâng tin. H eä höu. Do m oãiö ù ng duïng c o ùrieâng c aù c taäp tin.Heä thoángsa û nxuaátphaûingöng hoaït ñoängñ e åc a ø iñaë tphaànmeàm m ôùi. caäpnha ä td ö õlieäulieânquan. thöôø n gñöôïc xem nhö m oätgia saû n . nhöõng yeâu caàu naø y seõ naèm ô û khay phoøng x ö û ly ù d ö õ lie ä u h aøng thaùng. .phaàncöùngmaù y tính/ h e äñieàuhaønhs ö ûduïng. H eälöông.trong khi H e älyù lòch v a øH eä Qua û nlyù höu ñöôïc quaûnlyù b ô û iphoøng toå chöùc. H eä nhaân söï. .neáu yeâu caà u naø yñöôïc thöïc hieän.m oãichöông trình phaûiñöôïc thöû laïi.v a øtoán th ô ø igian taïo döïng do vaä y to ánkeù m trong b aû otrì. töông ñ o ái.M oätví duï m aãumöïc v e à ñieàu naøyla øh e ä quaûnlyù nguoànnha â n löïc. Neáucaáutru ù cm aãutin cuû ataä p tin bò thay ñ o å i (ví duï . söï löïa choïn loaïi ta äptin phuï thuoäcvaø oc a ù cyeá u t o ásau: . 2.M oãi chöông trình phaûiñöôïc bieân dòch v a ølie â n keá tlaïi.raá t naëng n e à trong söû duïng v a ø khoâng ñaùp ö ù n gyeâu caàungöôøisöû duïng.M oãi chöông trình phaûi ñöôïc chænh söû a (tr ö ø khi phaàn thay ñ o å i ñöôïc taïo trong phaàn thö vie ä n chung) ñ e åpha û naùnhcaá u tru ù ctaäp tin m ôùi.

Loaïi naø yla ø m oättie á p caä n k h aùm ô ù itrong thie átk e á HQTCSDL v a øvie ä c söû duïng heä loaïi naøysôùmtrô ûneânph o åbieán .Heä ñaë tchoãmaù ybay.söï giô ù ithieäu csdl v a øh e ä quaûntrò csdl nhaèm vaøo m oäts o ávaánñ e àgaé n lieànv ôùi h e ä döïa treân c aù ctaä p tin theo loá i cuõ . keå c a ûnguoàntaø inguyeân rieâng v a øchuùngtaïo söï tru ø n gd ö õlieäu nhaânvieân m a øchuùng d uøng II T IE Á PC A Ä NCÔ SÔÛ D Ö ÕL IE Ä U Kh ô û iñaàu.Ñie à u khieånquaùtrình che á taïo v a øsaû nxuaát.Thöôøng nhöõngheä n aø yñöôïc thöïc hieän v a ø baûo trì rieângbieät. ACCESS cu û aMicrosoft Access .Loaïi ñ o áitöôïng. Danh saùchthì v o âtaän. Ñieàu naø y taïo ra vieäc x ö û lyù . .coù nhie à u d ö õlieäu v e à nhaân vie â n l a øchung cho c a ûba heä . 3 Caù cloaïi HQTCSDL Caùc HQTCSDL c o ùth e å ñöôïc phaânlô ù ptheo m oäts o ácaùch.M oät phöông phaùp p hoåbie á n trong vieäc phaânlôù p la ødöïa vaøocaáutr uùc beâ n trong cu ûaHQTCSDL. . . phaùttrieå n tre â n hai möôi laêm naêm qua v ôùi moä t heä quan h e ä thöông maïi xuaáthieäncuo á in höõng naê m thaäpnieân 70 v a øc a ù cnaê m ñaàucuû athaäpnieân80 Tröôùckhi xem x eùt CSDL v a øheä qua û ntrò csdl quan h e ä giaû iquyeátmoä t v a ø ivaán ñ e à n aø ynhö th eá n aø ochuùng ta caànlaømr o õv a ø ikhaùinieäm . .loaïi phaâncaá p nhö h e äIMS c uûa IBM . .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng R o õraøng.ñieän. Hieänc o ùnaêm loaïi h e äQTCSDL ñang duøng: .khí ñoá t . Nga ø ynay csdl toà n taïi trong m oãiöù n gduïng th oâng duïng. DB2 cuû a IBM.Heä nguoànnhaânlöïc.Loaïi quan heä nhö nhö ORACLE cuû a Oracle. . .Heä kho vaø kieåm keâ. 1 Cô sôû döõ lieäu laø gì? M oät csdl coù theå ñònh nghóa taïm nhö sau: m oät ch o ãchöùacoù toå chöùctaä phôïp c a ù ctaä ptin.HQTCSDL bieánñoå icsdl v aä tlyù thaønh csdl logic.HQTCSDL cung caá p m oätgiao dieän g iöõa ngöôøi s ö ûduïng v a ød ö õlieäu.h e ädòch vuï coângc oäng nhö caápnöôùc. ví duï: . caùc m aãutin v a øc a ù c co ätdöõ lieäuc o ùlieân quan.loaïi maïng IDMS cu û aCullinet Software .Loaïi taäp tin ñaûonhö ADABAS cuû aSoftware AG .m oät taä p c aù c phaàn m eàm quaûn ly ù csdl v a ø cung caáp c a ù c dòch vuï x ö û lyù csdl cho c aù c nhöõng ngö ô ø i phaùttrieå n öùng duïng v a øngöôøi duøngcu oái. 2 He ä quaûn trò CSDL (DBM S: data base mana geme nt syste m) M oät h e äquaûntrò csdl (HQTCSDL) la ø : .

. b aù o caù o ñ e å ru ù ttrích thoâng tin caà n thieá t .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Hie ä n taïi. loaïi HQTCSDL chính ñöôïc s ö ûduïng trong coâ n g ngheä l a ø loaïi HQTCSDL quan h e ä (RDBMS). III CSD L.H oï khai thaùccsdl quan h e äth oâng qua heä ñöôïc phaùt trieån b ô û ingöôøiphaùttrieån öù n gduïng hay c a ù cco âng cuï truy vaán.C o ù söï dö thö ø a d ö õ lieä u raá t lôù n qua vie ä c tru ø n glaé p c aù c taä p tin trong c a ù cö ù n gduïng khaùc nhau.löu phoønghôø vaø phuïc hoà icsdl.Ñ ieàu naø ytaïo cho noù trôû neân phöùctaïp. . H eä QTCSDL döïa treân loaïi phaân caá p v a ø maïng thoâng thöôøngñ o ø ih o û ikhai thaùc döõ lieäu b ô û i caùc öùng duïng ñaëc bieät.Ngö ôøi phaùttrieånö ù n gduïng vaø laä p trình (programer) . HQTCSDL V A ØNGÖÔØI DUØNG (USER) Ngö ôøi duøngkhai thaùc csdl (thoâ n gqua HQTCSDL) coù th e åpha â nlô ù pthaønh ba loaïi: . ngöô ø ila äptrình v a øngöôøiduø n gcuoái.vaánñ e àquaûntrò nhö an ninh v a øchuaånmöïc khaùcnhau. 1 CSDL quan h e äv a øheä t aäp tin theo loá icuõ Vì sao csdl quan heä taù c ñ oäng maïnh ñ eán coâng nghe ä heä tho âng tin tre â n20 naê m qua? Noù cung caá p nhöõ n ggì maø h e ätruyeàn thoáng laïi kh oâng cung caá pñöôïc? csdl quan heä khaéc phuïc ñöôïc m oäts o á vaán ñ e à cô b aû nm a ø ñaõ gaén lieàn v ô ù iheä döïa treân taä p tin theo lo á icuõ .söï chính xa ù cv a øtoaøn veïn cu ûad ö õlieäuv a øö ù n gduïng trong csdlsöï an ninh cuû acsdl. vaä tly ù c u û acaù c taäp tin d ö õlieäu v a ø chöông trình öùng duïng khai thaùcchuùng.  N göôøiduøngcuoái khoângphaûi la ønhöõngngöôøichuyeân nghieäpv e å m aù ytính nhöng hoï la øc aù cchuyeân gia trong c aù claõ n hvöïc khaùccoù traùchnhieäm cuï theå trong to åch öù c.C o ùít khaûnaêngcho vieäckhai thaùctröïc tieáp . ñöôïc phaùttrieå n b ô û inhöõngchuyeân gia m aùytính chuyeân nghieäp. to á nnhieàu th ô ø igian trong taïo döïng v a ødo vaäy m a øto ánkeùm trong baû otrì h e äthoáng.hoaït ñoängtro â ichaûyv a øhie ä u quaûcuû acsdl v a øHQTCSDL  N göôøiphaùttrieån v a ø la äp trình öùng duïng la ø nhöõng ngöôøichuyeân nghieäp v e à m aù y tính c o ù traù ch nhieäm thieá tkeá. Ñie à u n aø y taïo ra nhöõng vaán ñ e à lieânquan ñeán söï thieáu nhaát quaùn c u û a d ö õ lieäu. thôøi gian b aû o trì v a ø löu phoøngh ô øc aù cta äptin gia taêng. coø n ña phaàn chæ taïo ñöôïc nhöõngx ö ûly ùd ö õlieäu ñôn giaûn. Loaïi naø yñ a õ chieám lónh trong coâ n g ngheä treân 10-15 naêm cu o á icuø n gkhi ñaù n hb aä tloaïi HQTCSDL phaân caápv a øgaànñaâyl a øHQTCSDL maïng.C o ùsöï lieân keátchaëtcheõ giöõacaáu truùc lua ä n lyù. . . Nh ö õ ng vaá n ñeà chính yeá u naø ylaø : .N hôùraèng ch æ csdl quan h e ä cung caáp k h aûnaêng thöïc cho ngöôøiduøngcuoáikhai tha ù c tröïc tie á p csdl.khoâ n gtheo theå thö ù cc aù cd ö õlieäu.taïo ra v a øbaûotrì h e äthoâng tin cho ngöôøiduøngcuoái. . Tieáp caä ncsdl giaûi quy eát va á nñeà naø ynhö the á n aøo? i V aá nñeà 1: ca á utruùc logic v a øca á utru ù cvaä tlyù . coù leõ ñöôïc quaûn ly ù b ô û i c aù c phoøng khaùc nhau trong m oät toå chöùc. khoân g gian ñóa b ò laõ n g phí.Ngö ôøi quaûntrò CSDL (admi nistrator) .ngöôøi QTCSDL chòu traùch nhieäm qua û nly ùv a øb aû otrì csdl nhö: .g iö õlieânlaïc v ô ù ingöôøipha ù ttrieå n öùng duïng.Ngö ôøi duøngcuoái (end user)  Ngöôøiquaûn trò CSDL Haø n gngaøy.

V MOÂ HÌNH DÖÕ LIE Ä U 1 Pha â ntích d ö õlie ä uvaø phaân tích he ä tho áng tho â ng tin - Pha â n tích döõ lieäu laø xem x e ù ty eâu caàud ö õlieäu cu ûam oät vaánñ e àñôn l e ûc o ø n Pha â n tích heä thoángthoângtin laø xem x e ù ttoaøn b o äd ö õlie ä u cu û am oät toå chö ù c .Pha à n cöù n glöu trö õtaä ptin d ö õlieäucoù theå ñöôïc naângcaáp.c aù cc o á gaéng nhaèm hôïp nhaát caù c thaønh phaàn d ö õ lieäu dö thöøa.Tieáp caä n theo csdl taïo ra m oät l ôùp phaàn m eàm g iö õ õ vaät l y ù vaø chöông trình öùng duïng Kie á n tru ù cbeâ n trong HQTCSDL quan h e ätaùchbieät r o õraønggiöõa: . . iii V aá nñeà 3: Söï khai tha ù cd ö õlieä ucuû ang öôø isöû duïng Trong h e ä QTCSDLQH ngöôøid uøng c o ù theå tröïc tie á p khai tha ù c d ö õ lieäu thoâng qua vie ä c s ö û duïng c a ù c caâ u truy vaán hay c a ù ccoâ n g cuï baùocaù o ñöôïc cung caáp bôû i h e ä QTCSDL. . Söï tie á nboä cuû a maïn g maù y tính vaø c oâng nghe ä v e àcsdl ñaõ cho pheùp döõ lieäu ñöôïc löu trö õtre â nnhieà u csdl ñeå phaâ n taù n ô û c a ù cnôi v a øcho phe ù pkh a ûn aêng khai tha ù ccsdl qua nhieà uvò trí vaä tly ùkha ù cnhau.Trong x ö û lyù .D ö õlie ä u coù th eå chia s e û cho nhieàu ö ù n g duïng kha ù c nhau vaø ngöôøisöû duïng c o ù theå khai thaùc ñoàng th ô ø icaù c taä p con d ö õ lieäu lieân quan ñeá n hoï.Ngö ôøi QTCSDL m uoánñieàu chæ n h CSDL vì lyù do hieäusuaát. Tieáp c aän n aøy taïo cho NQTCSDL c o ùtheå thay ñoåi ca á utru ù cv a ä tl y ùhay nôi löu trö õ cuû a ta ä ptin m a økho â n gaûnh höô û n gñ eá nchöông trình ö ùng duïng. nhieàu t o å ch ö ù cmong tích hôïp c a ù cta äp tin ñ a õ phaân taù n khaép trong toå chöùc.cha úng haïn nhö: theâm v a ø imuï c tin maø k h oâng aûnh hö ô ûng ñeá n chöông trình öùng duïng kh oâng söû duïng muïc tin naø y … .N o ùtaïo khaû n aêng thay ñoå ic aáu truùc lua ä nlyù . Tie á pcaä n csdl d aãn ñ eá nmoä tsoá lôï i ích quan troïng ñeå phaùt trie å nvaø s ö ûduïng öùng duïng. IV DÖÕ L IE Ä UTAÄ PTRU NG HAY PHAÂN T A Ù N Khuynh höô ù ng löu tröõ döõ lieäu trong csdl taä p trung ngaø y nay ñaõ bò ñaû o ngöôïc .tr? ?? n ? Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng NSD chöông trình öùng duïng d? e?u li NSD a chöông trình öùng duïng CSDL Logic Heä quaû T ieáp caän theo loái c u õ c s döõ lieäu Tieáp caän theo csdl Hình 1.Ñ ieànaø u ycoù keá tquaû laø tieát kieäm ñaùngk e åchi phí b aûo trì.3 .M oät ö ùn gduïng m ô ù icaàntheâm c o ä tñ e å löu trö õ .caáutruù cluaänly ùcuû ata á tcaû taä p tin v a øchöông trình öùng duïng khai thaùctaä ptin n aø yv a ø . Ngöôïc laï i ngöôøis ö ûduïng khoâng theå tröïc tie á p khai tha ù cd ö õlieäutrong caù ch e ätaäptin theo loá icuõ .caáutruù cv aä tly ùcuû acsdl v a øphaànlöu trö õc aù ctaä p tin. ii V aá nñeà 2: dö thöøa d ö õlieä u(data redundancy) Khi HQTCSDLQH ñöôïc giôùi thieäu. 2 V aá nñeà toà nkho v a ønhaø cung ca áp . Caá utruùc v aät ly ùc u û adöõ lieä uc o ùthe å thay ñ oåi vì nhieàu ly ùdo: .

Ví duï nhö d ö õlieäulöu trö õsau v e à haøngv a ønh aøcung caápsau: M a õhaøng M o âtaû M a õn h a øcung caáp T eân n h a øcung c a á p Chi nhaùnh 10 M aùybôm 458 ABC Hardware Bayswater 20 M aùyloïc 325 Clough Mt Lawley 30 M aùyn eùn khí 405 Air supplies Cloverd ale 40 M aùynghieàn 458 ABC Hardware Bayswater 50 B uùa 277 HWStores Cloverd ale 60 C aâyvaën4 g o ù c 458 ABC Hardware Bayswater 70 C aù icöa 325 Clough Mt Lawley Baûng1.Khi coù nhu caà u sö û añ o åiteân m oätnhaø cung caáp s e õ phaûisöûa ta á tcaû c a ù cdoøngcoù teân nha ø cung caá p naøy.1 – Ví duï v e à haøngv a øn h aøcung caá p Ta c o ùtheå löu trö õdöõ lieäu cu û abaûng1.Khi caànxoùam oätm aëthaøngs e õkeù otheo khaû naê ng x o ù aluoânnha ø cung caá p . P h aân tíchÑoä c laä p vôù i HQTCSDL Thieát keá csdl logic Ñoäc laäp vôù i HQTCSDL Quan heä tuyeån ch oïn Tuyeån choïn caù c quan h e ä d öï tuyeå n.nhaändieänpha à ntöû d ö õlieäu(söï vaät. sö ï vieäc) cuû avaánñeà.Nhöng kinh nghieäm cho thaáy caùc x ö ûly ù v a ø chö ù cnaêng cuû a m oätto å chöùcthöôøng c o ùkhuynh höôùnghay thay ñ o åic o ø ncaá u tru ù cdöõ lieäu laïi ít thay ñoå i .Caù c böôùc trong thieát keá m o âhình döõ lieä u vaø csdl quan heä 1 Caù cböô ù cphaântích thieá tk e áCSDL . Ñaâ y l a ø tra ù chnhieäm cuû a ngöôøithie át k e á csdl.4 .1 vaø baát k y øcsdl quan heä n aø omaø khoânggaëpsö ï phaûnñ oái n aø oc uûa heä QTCSDL. Hình aûnh hoù a vieäc trình baø y baè ng moâ hình thöïc theå keát hôïp coù boå sung baûng töø ñieå n döõ lieäu. Bieán ñoåi moâ hình thöïc theå keát hôïp thaø nh moâ hình quan heä Quan heä chuaå n Chuaån hoùa quan heä tuyeån choïn ñaï t toái thieåu daïng chu aån 3 Baû ng trong csdl quan heä Quyeá t ñònh caá u truù c thöïc cuû a baû ng ñeå löu tröõ trong csdl quan heä Thieát keá CSDL quan heä Thieát keá csdl vaät lyù trong moä t HQTCSDL cuï theå Baûng coù caøi ñaët caù c hoã trôï cuû a QTCSDL Thöïc hieä n caøi ñaët ñaày ñuû csdl vaät lyù. Vie ä cphaântích v a øcaáutru ù choùad ö õlieäun aø yñöôïc xem nhö m o âhình h o ù adöõ lieäu.Ta khoângtheå löu tr ö õnhaø cung caápm ôùi khi hoï chöa cung caápm aëthaøng.Thieát laä pm oáikeáthôïp giö õ ac aù cphaàntöû d ö õlieäu. Söû duïng caù c tieán boä cuûa caùc ñaëc tính cuûa HQTCSDL vaø tinh chænh csdl veà thi h aønh Hình 1.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Csdl quan h e ä khoâng töï ñoä n g loaïi b o ûsöï dö thöøa d ö õlieäu. 3 Vieäc s ö ûd uïng v a øvai tr o øcuû am o âhình d ö õlie ä u Khi giaûiquyeátvaánñ e àroõ raøngcaànthieátphaûi tieá p caäncoù phöông phaùp ñeå : .m oätöùng duïng m aù ytính ñöôïc thie átk e á vaø c a ø iña ëtsau khi ngh ieân c ö ù uk y õcaù c xöû lyù vaø yeâu caà u chöùcnaêng c u û ah e ä thoáng. S öï dö thöøa d ö õlieä u cuû abaûngtreân gaâyra ca ù cvaánñeà sau: . .Vì ly ùdo n aø ym a ønhie à u h e ä thoán gth oâng tin hieän nay cô baûndöïa treând ö õlieäuhôn la ødöïa vaøo x ö ûl yù . Tröôùcñaây. .Söï kieänABC Hardware ñöôïc löu trö õ3 laà n . VI TH IEÁ TKEÁ M O ÂHÌNH DÖÕ L IE Ä UV A ØCSDL Döõ lieäu yeâ u caà u Phaân tích yeâu caàu veà döõ lieäu cuûa öù ng duïng ñeå thieát laäp döõ lieäu yeâu caà u Moâ hình döõ lieä u Caáu truù c hoùa döõ lieä u ñeå taïo moâ hình döõ lieäu. .

3.Bieánñ o åim o âhình thöïc the å thaønhm o âhình quan h e ä .Hoaøn thaønhchi tieátsöu lie ä u trong töï ñieån d ö õlieäu Giai ñoaïn thieát keá csdl logic (logical design phase) . T hôøigian ô û c aù cböôùckhoâng c o ùtính coá ñònh: c o ùc a ù cvaán ñeà ra át kh o ùô û böôùcphaân tích. requirements phase) . Tuyeån choïn c aù cquan heä . C o ùnhöõngvaánñ e àlaï i ngöôïc laïi.C aùckhaù i nieäm cô baûns e õñ e àcaäptrong chöông 2 v a øgiaû ithích chi tieát töø chöông 5 ñeán chöông 9 3. M oâhình hoùad ö õlie ä u la ø xaây döïng c aù ccaáu tru ùcdöõ lieäu v a øm oái lie â n quan giö õ achuùng.Trong HQTCSDL ñöôïc choïn. C aùcgiai ñoaïn xaâydöïng m oäth e ä cô sôû d ö õlieäu bao g oàm: Giai ñoaïn phaântích (analysis phase.Hoaøn thaønhm o âhình d ö õlieäu . Thieá tk e á csdl vaät lyù laø giai ñoaïn thöïc hieänh e ä thoángtrong m oätHQTCSDL cuï theå VII T O Ù MTAÉT CHÖ ÔNG - - Trong chöông naøy chuùng ta ñaõ thaáy nguyeân nhaân ra ñ ô ø i c uûa ly ù thuyeát phaân tích thieá t k e á h e äthoáng thoâng tin cu ûa m oät to å ch öù c. Pha â n bie ä tgiöõacsdl v a øhqtcsdl C aùcgiai ñoaïn tie á n haønh ñ e åxaây döïng giaû iphaù p csdl quan h e ä ñ e å gia û iquyeátc aù cvaánñ e àcuû adoanh nghieäp VIIIB A Ø T I AÄ P Which of the following are compone nts of informat ion systems archit ecture? A) Data B) Network s C) Processes ----oOo---- . Phaân tích yeâ u caà u d ö õlieäu:giai ñoaïn n aø yñöôïc tieán haønhñoàngth ô ø ivôù igiai ñoaïn m o âhình h o ù a d ö õ lieäu . Trong giai ñoaïn naø y ngöôøiphaân tích pha û icoù hieåu bie á t v e à doanh nghieäp v a ø c a ù cqui ta écquaûnlyù cu û ahoï. Chöông 3 s e õ ñ e à caäpñeán caùc qui ta é ctuyeånchoïn n aø y 4.Chuaånhoùac aù cquan h e ä Giai ñoaïn thieát keá csdl vaä tly ù(physical design phase) . M oái nguy hieåm khi xaâydöïng öùng duïng khoângtheo ly ùthuyeát v e à csdl.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 1. xaâydöïng c a ù cb aûng (Table) v a øc aù cchi tieát caø iñ aët 2 T où mtaé t caùc giai ñoaïn kha ù cnhau trong PTTK CSDL 1. 5.Kieåm tra yeâ u caàuchöùc naêng .Söï nguy hieåm khi d ö û duïng h e ä taä p tin theo lo á i c u õ ñeå giaû i baø toaùn i h e äthoángthoângtin v a øc aù clôï i ñieåm cuûa sö ï tie á p caäntheo kieåucsdl. C aùcböôùcñöôïc laø mñi laømlaïi nhieàu la àn Nh öõng ñieàuthieá u so ù tôû bö ôùc tröôù cseõ trô ûthaønhc aù cto åhôïp thieáu so ù tô ûböô ù csau. Chuaån hoùacaù c quan heä l a øm oätx ö ûly ùtaïo ra caù c caá u tru ù cd ö õlie ä u cô b aûn. nhöng laïi d e ãô ûböôùcthöïc hieän. Chuùng ta seõ ñ e àcaäpñieàun aø ychi tie á thôn trong chöông 2 v a øchöông 4 2. 2.C aùcquan h e ä ñöôïc tuyeån choïn töø m o âhình thöïc theå. c o ùsö ï dö thö ø ad ö õlieäu to á ithieåu vaø lie â n quan vôù inhau.

. B öôùcñaàu tieân cuû a m o âhình hoùad ö õlieäu (phaà n 2. . Coâng cuï moâ hình h o ù a laø M o â hình thöïc theå keát hôïp (m oâhình ER) la øsöï bie å u dieãn baè n ghình aû n hc u û am o âhình d ö õlieäu.Duø n gm o âhình the å hieän ñ e ågiaûi quy eát v aán ñeà taä pk eát hôïp . . thu o ä ctính v a ømoá iquan tö øñaë c ta ûvaán ñeà . I GIÔ Ù TH I IE ÄUM O ÂHÌNH HOÙA DÖÕ LIEÄU Giai ñoaïn phaân tích h e ä thoáng (system analysis) goàm ba hoaït ñoäng chính: x aù c ñònh yeâu caàu h e ä th oáng (determining system requirements). . II X A Â YDÖÏNG MOÂ HÌNH ER .N haän bieát caù ck y ùh ieäu kh a ù cnhau veà k y ùhie ä um o âhình ER. caáu tru ù c yeâ u caàu h e ä thoáng (structuring system requirements) vaøchoïn löïa gia û iphaùpthay th eátoá tnhaát.Gia û iquy e á tñöôïc m oái keá thôï p nhie à unhieà ubaè n gcaù c hñöa vaøo taäp keá thôïp thích hôïp. .N haän dieän ñöôïc thöïc theå.N haän b ieát c a ù ctha ønh phaà n döõ lieäu phaûi löu trö õ trong töï ñieån döõ lie ä uvaø x a â ydöïng phieá u thöïc the å thuoäctính.X a â ydöïng m o âhình ER baèng c a ù cthöïc the å .töï ñieån d ö õlie ä u .thu o ä ctính nhaän die än.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 3 .Lieät keâ ñöôïc c a ù cqui taé c q u aûn lyù c uûa doanh nghieäp. G I Ô Ù TI H IE Ä UV E ÀM O ÂHÌNH H O Ù AD Ö ÕLIE Ä U (INTRODUCTION TO DATA MODELLING) Chöông naø y trình baø ycaù ckyõ thuaät cô baû n ñ e åxaâ ydöïng m o âhình d ö õlieäu s ö ûduïng moâ hình thöïc th e åkeá thôïp – Thöïc theå . .thuoä ctính – phie á uthöïc the å thuoä ctính . Phaân tích d ö õlieäu c o ùmuïc ñích: nhaändieänca ù cqui taé cquaû nlyù cuû adoanh nghie äp vaøthu thaäpd ö õlie ä u yeâ u caà u cho m o âhình d ö õlieäu Chöông naøy ba ét ñaàu baèng c aù cví duï hay vaán ñ e à cu ï th eå. .b cu û ahình treân) l a ø pha â n tích d ö õlieäu.Xaù cñ ònh ñöôï c baû nsoá c uûa moá ikeá thôïp. thuoä ctính moâ taû v a øm o á ik e á thôïp.

hoïc vie â n chæ c o ùtheå ghi danh vaøo moä t m oân hoïc. . te â nhoïc vieân. Chuùngta phaûinhaä n dieänñöôïc chuùngv a øm o âhình chuùngtrong m o âhình ER. H oï ch æ quan taâm v e à d ö õlieäu cu û añôït ghi danh hie ä n taïi. 2. ngaø y nhaäp hoï c c uûa hoïc vieân. ñòa chæ. Yeâu caàu chöùcnaêng kh oâng aûnh höôûngñeánm o âhình d ö õlieäu. M oãihoïc vieânch æ c o ùth eå ghi danh vaø om oätm oânhoïc. Ñ ieàu naø y cho thaáy khía caïnh taïm th ô øicuû a döõlieäuvaø ch uùng ñöôïc ñöa vaøonhaèm muïc ñích laø mñôn giaûnb a ø itoaùn.ñòa chæ . laø ngöôøim a øta c o ùth eå thu tha ä p thoângtin caànthieá tcho vaánñ eà. Thoângtin veà m oân hoïc goà m m a õm oânhoïc. teâ nm oân hoïc v a øth ôø ilöôïng. v Moâ hình ER (Entity Relationship Model. i Ñaë c t a ûv aá nñe à Pha à n ñ aëc t a û vaán ñeà chöùañöïng c a ù cqui taé c quaû n lyù vaø d ö õlie ä u yeâu caà u cuû a vaán ñeà. Thoâng tin caàn löu trö õ v e à m oäthoïc vieân bao goàm :maõ hoïc vie â n.Chi tieát veà m oânhoïc coù maõ m oânhoïc. ng a ø ysinh. 3.Chi tie á tv e à hoïc vieân coù maõ hoïc vieân.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 1 Ví duï . ngaøy sinh. Hoïc vieân hoïc xong m oânhoï c v a økhoângghi danh hoï c tie á p m oânhoïc khaùc phaûiñöôïc xoùa khoûicsdl. iii Qui taé c q u aûn lyù Qui ta é cquaûnly ùcuû avaánñ e àla ø : 1.Tröôøngcuõngc o ùqui ñònh la ø cuøngmoä t lu ù c. M oätkhi hoïc vieân keátthu ùcm oânhoïc thì nhaø tröôøngs e õ khoâng co ø nquan taâm ñeán hoï v a ø nhöõnghoïc vieân naøy phaûiñöôïc x o ù a khoûicsdl. iv - - Nhö õ ng khía caïnh khaùc Ngö ôøi phuï traùch ñaøo taïo laø ngöô ø iduø n g cuoáimaø chuùngta xaây döïng m o â hình d ö õ lieäu vaø laø csdl cho hoï. Entity Relat ionship Diagram) M o âhình ER ñ o â ikhi co ø nñöôïc goï i laø m o âhình y ù nieäm döõ lie ä u (Conceptual Data Model) hay ñôn giaûnlaø m o âhình d ö õlieäu(data model) C a ù ctính ch aáttrong m o âhình ER . Nhieàuhoïc vieâncoù theå ghi danh vaø om oätm oânhoïc.M oái keá thôïp moä -tnhie à u Nh ö õ ng ngöôøiphuï traùch ñaøotaïo cu ûaTröôøngcao ñ a ú n gcoängñ o àn gn u ù iAyers mong m uoántaïo la äp m oätcsdl v e à c a ù cm oânñaøotaïo c u û atröôøng(chöùngchæ leo n u ù i. thôøi löôïng. teâ n m oânhoïc. Nha ø tröôøngch æ quan taâm ñeán m oân hoïc hie ä n taïi. soá ñie ä n thoaï i.c oâng nghe ä bay) v a øhoïc vieân ghi danh vaø onhö õn gmoâ n hoïc naøy. ii T haønh phaàn d ö õli eäu Döõ lieäuyeâ u caà u cuû avaánñ e àla ø : . Ñaâ y laø yeâu caàu chöùcnaêng c uû a h e ä thoáng m a ø ta phaû i thöïc hieän. te â nhoïc vie â n. Nhaø tröôøngch æ quan taâm ñeánn h öõng hoïc vieân cu û am oânhoïc hieäntaïi. soá ñieän thoaï i v a øngaø ynhaäp hoïc.

Moá ik eát hôïp (relationship): Ñöôøngnoá igiöõa hai ta äp thöïc theå ñöôïc goïi laø m oáikeá t hôïp.entity class. regular entity type. N o äi dung cu û a m oái keát hôïp ñöôïc die ã n taû theo hai chieà u : “ghi danh vaøo”. entity instance):M oät ta äp thöïc theå coù nhieàu phaàn tö û coù cuø n g loaïi. Chuùngcung caá p thoângtin chi tieát v e à taäpthöïc theå. Hai loaïi bản số keá tnoá icoø nlaïi ít phoåbie á n hôn nhöng khoângkeù m phaànquan troïng laø m oáikeáthôïp m oät-m oätv a øm oái keáthôïp nhieàu-nhieàu.“ñöôïc ghi danh b ôûi” Thuoäctính (attribute): C aù c döõ lieäu ghi beâ n caïnh taäp thöïc th e å ñöôïc goïi la ø thuoäc tính. Thoâng tin v e à la ù ixe m a ø phoøngcaû n h saù tquan taâm la ø : + m a õngöôøila ù ixe + teân + ñòa ch æ + ngaøysinh Thoângtin veà baèngla ù icaànlöu trö õla ø : + m a õbaèngla ù i + loaïi baènglaù i + ngaøyheáthaïn . M oáikeáthôïp trong vaán ñ e à treân la ø m oái keá t hôïp moät-nhieàu (1:M).Teâ n c uûa taä p thöïc theå ñöôïc ghi beân trong hình ch ö õnha ä tv a øduøngdanh tö øñ e å ñ aëtteâ n cho taä p thöïc theå. M oätngöôøi ch æ laáy ñöôïc m oätbaèng la ù iv a ø m oätbaè n g la ù ich æ thuoäcv e à m oätngöôøi. Bản số keát n o áimoät-nhie à u ra át p hoå bie á n trong m o â hình ER. M oãi m oätphaàn tö û nhö vaäyñöôïc goïi la øm oätthöïc th eå. vi Bie å udie ãn qui taé c doanh nghie ä ptre ân mo â hình M o âhình ER tre â n ñ a õdieãntaû ñöôïc hai qui taé c quaûnly ùcuû adoanh nghieäp la ø : M oãi HOÏC V IE Â Nghi danh vaøom oät MOÂ NHOÏC M oãi M O Â NHOÏC ñöôïc ghi danh b ô û im oäthay nhieàu HOÏC V IE Â N vii Baû nsoá keá tn o á icuû amo á ikeáthôïp (cardinality) M oái keáthôïp cu ûavaánñeà treân l a øm oáikeáthôïp hai ngoâi(binary relationship) c o ùbản số (cardinalit y. degree of relationship) kết n o ái moä t nhieàu. Thuoäctính m o âta û(descriptive attribute) laø thuoä c tính cung caáp thoâng tin chi tieát hôn v e à thöïc theå trong ta äpthöïc theå.Coù hai loaïi thuoä c tính: Thuoäctính nhaän die ä n (identifier) l a ø thuoäc tính ñ e å phaân bie ä t thöïc th eå (instance) naøy v ô ù ithöïc th eå kia trong taäpthöïc theå.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng T a ä pthöïc the å (entity type. Thöïc th e å(instance. 2 Ví duï – m o áikeá thôïp moä t-m o ä t Ph oøng caûnh sa ù tmong muo á n quaûn lyù lyù lòch caù nhaân nhöõngngöôøilaùi xe vaø baèng la ù icuûa hoï. generic entity): Hình chö õ nhaät ñöôïc goïi laø taä p thöïc theå.

N haøtröôø n gqui ñònh laø m oäthoïc vieân ñöôïc ghi danh hoïc to á iña ba m oânhoïc trong c uøng m oätlu ù c. th ôø ilöôïng i M o âhình thöïc the å the å hieän Ñeå laø m r o õhôn caùc qui taé c quaûnlyù cu ûadoanh nghieäp. Thoângtin veà m oân hoïc goà m :m a õm oânhoïc.Thoâng tin veà moät hoïc vie â n goàm : m a õ hoï c vieân. ngöôøita duøngmoä t m o âhình ñ e å bieåu dieãn m oät v a ø i d ö õlieäuví duï goïi la øm o âhình thöïc th e å the åhie ä n : Jenny laø m oätthöïc theå (enti ty instance) cuû ataäpthöïc theå hoïc vieân. ii M o âhình ER . teân hoïc vieân . M oät khi hoïc vie â n keát th uù cm oân hoïc .H oï c hæ quan taâ m ñeán d ö õlie ä u cuû a m oân hoïc hie ä n taïi.i cöû nhaân coângngheä bay) vaø ca ù choïc vieân ghi danh vaø o c aù cm oân hoïc naø y. s o á ñieänthoaïi. ngaøynhaäphoïc cuû ahoïc vieân. ngaøy sinh. hoï s e õ khoâng coø n thuoäcdieän quaû n ly ù cu û anhaøtröôøngv a ø phaûiñöôïc x o ù akhoû icsdl trö økhi hoï c vie â n naø y ghi danh hoïc tie á p m oân m ôùi. teâ n moâ n hoïc. ñòa ch æ.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng - m oãiNGÖÔ Ø LI A Ù XE I c h æ la áyñöôïc m oätBAÈ N GL A Ù I m oãiBA ÈNGL A Ù chæ I thuoäcv e à moät NGÖÔØI L AÙI XE 3 Ví duï – m o áikeá thôïp nhieàu-nhieàu Ngö ôøi phuï traùch ñaøo taïo Tröôøng cao ñaúng coäng ñoàng n u ù ixanh mong m uoán thie á t la äp m oät csdl v e à c a ù c m oân hoïc maø hoï cung caáp (nhö chöùngch æ leo nuù .

Thuoäc tính nhaän dieän cu û ataäp keá t hôïp la ø söï keát hôïp giöõathuoäctính nha ä n dieän cu û ataäp thöïc theå HOÏC V IE Â Nv a øM O Â NHOÏC .5 .C oø n neáu ngaø y nhaäp hoïc la ø thuoäc tính cu û a M O Â NHOÏC thì khoâng dieãn ta û ñöôïc tình traïng cuø n g m oânhoïc nhöng hoïc vieân c o ùcaù cnga ø ynhaäphoïc khaùcnhau.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng teân hoïc vieân ñòa ch æ ngaøy sinh s o á ñ ieän thoaïi H OÏC V IEÂN ñöôïc ghi danh b ôûi ghi danh v aøo MOÂN HOÏ C m aõm oân hoï c teân m oân hoïc th ôøi löôïng Hình 2. Ñ eå giaûiquye á tvaá n ñeà naø yta phaûiñöa vaøo: .m oãiM O Â NHOÏC ñöôïc ghi nhaänñ aø otaïo b ô û im oäthay nhieàu PHIE Á UGHI DANH Caù cqui ta é cphaûituaânthu ûkhi theâm taä p keáthôïp laø m trung gian ñ e åloaïi boû b aû ns o ákeátn o áinhieàu nhieàu: + Phaûi nhaändieänñöôïc thuoä c tính m o âtaû cu û ataä p keát hôïp. + N eáu c o ùthuoäc tính moâ ta û thì taïo taä p keáthôïp laø m trung gian giöõahai taäpthöïc theå.N gaøynhaäphoïc la ø thuoäc tính gaé n lieàn v ô ù itaäp thöïc theå HOÏC V IE Â Ns e õ khoâng hôïp ly ù vì khoâng dieãntaû ñöôïc tröôønghôïp hoïc vieân hoïc cuø n gluùc nhieàu m oânhoïc . intersection entity).bản số keátnoá icuû ataäpkeá thôïp vôù itaä p thöïc theåla ømoät-nhieàu N oäidung c uûa m oáikeáthôïp giöõac aùc taä p thöïc theå la ø : .m oãiPH IEÁ UGHI DANH thuoäcveà moä tHOÏC VIEÂN .thuoäctính m o âta ûcuû ataäp keáthôïp la øngaøynhaäphoïc .m oättaäp thöïc theå laøm trung gian giöõaHOÏC V IEÂN v a ø M O Â NHOÏC goïi la ø taäp keáthôïp PHIE Á UGHI DANH (associative Entity. + N eáu khoângc o ùthuoä c tính m o âtaû thì vaãn g iö õnguyeân m o âhình nhö hình 2.m oãiPH IE Á UGHI DANH ghi nhaänñ aø otaïo v e à moät M O Â NH OÏC .5 III M O ÂHÌNH ER THEO K Y ÙH IE Ä UC U Û ACHEN .Mo â hình ER c uûa v aán ñ e à T rö ôøng cao ñ aúng c oäng ñ oàng n uùi xanh + M o ã iHOÏC V IE Â Nghi danh vaø om o ä thay nhieàuMOÂN HOÏC + M o ã iM O Â NHOÏC ñöôïc ghi danh b ô û imoät hay nhieà uHOÏC VIEÂN M oâhình ER treâncoù m oáikeáthôïp nhieà u nhieàu. iii Loaïi boû baûn s o ákeá tnoái nhieà unhieà u(neáuc o ùthe å ) M oâhình treân gaëp phaûikhuyeátñieåm sau: . PH IEÁ U GHI DANH laø taäp thöïc theå yeáu (weak Entity) . .m oãiHOÏC V IE Â Ncoù m oäthay nhieàu PH IEÁ UGHI DANH .

Trong tröôøng hôïp naø ykeø mtheo m o âhình ER coù phieáu thöïc the å thuoäc tính.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng m a õngö ôøi laù i xe teân ñòa c h æ n gaøy sinh NGÖ ÔØI L AÙI XE 1 s ô ûh öõu 1 B AÈNG L AÙI m a õ b aèng l aùi loaïi b aèng laùi n gaøy heát haïn Hình 2.96 T eânkhaù c .M o âhình ER cuûa v aán ñ e à ngöôøi laùi xe v a øbaèng l aùi theo k y ùhieäu c uûa Chen's IV PH IE ÁUTHÖ ÏC THEÅ THUOÄ CTÍNH + Caùch die ã n taû thuoäc tính beân caïnh m o â hình ER khoâng phu ø hôïp cho m o â hình coù qui moâ lôùn. + Ví duï: H OÏC V IEÂN g ôûi ñöôïc g ôûi b ôûi PHIEÁ U GHI DANH Phieáu thöïc th eå– thuoä ctính Döï a ù n :H eäghi danh hoïc vieân T aäp thöïc the å T eânkha ù c Thuoä ctính bao h aøm ñöôïc bao h aøm b ôûi M OÂN H OÏC Ngaøy:22.9 .02.

Teâ n taäp thöïc theå ñöôïc dieãn ta û baèng m oätdanh tö ø nhö: + XE C O Ätrong H eä quaûnly ùbaènglaù i .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng HOÏC VIEÂN M aõhoïc vi eân Teânhoï c vieân Ñòa chæ Ngaøysinh Soá ñieänthoaï i M O Â NH OÏC M aõmoâ n hoïc Teânm oânhoïc T h ôøi löôïng PH IEÁ UGHI DANH M aõhoïc vi eân M aõmoâ n hoïc Ngaøynhaäphoïc Baûng2.1: Phieáu thöïc the å thuoäc tính cu û aTröôø n gcao ñaúngcoängñoàngnuù ixanh V C A Ù C HT I EÁP C A Ä NMOÂ HÌNH H O Ù AD Ö ÕL IE Ä U Giaû s ö ûta ñ a õ hoaønthaønhgiai ñoaïn phaân tích d ö õlieä u .lieân quan ñeán d ö õlieäu caàn löu trö õ .trong tröôønghôïp chu ù n gta la ø hoaøn thaønhphaàn ñ aëc ta ûvaánñ e àv aäy phaànvieäc co ø nlaïi la øtaäp trung caáutru ù choù ad ö õlieäu. 1 Caù cböô ù cc a á utru ù ch o ù ad ö õlieä u i Böô ù c1: Nha ä ndieän ca ù ct aäp thöïc the å  Taä p thöïc the å laø gì? taäp thöïc theå phaûi la ø m oät ñoá i töôïng (söï vaä t . + KHEÁ Ö Ô Ù Ctrong H eäB aûohieåm nhaân thoï. söï vieäc) thöïc hay tröøu töôïng c o ù lieân quan ñeán vaán ñeà. .

+ CHUYEÁNBAY trong H eäthoângtin caù cchuyeán bay.6.  Taä p thöïc the å phaûicoù tre â n m oätthöïc theå ngöôïc laïi. nhieàu–nhieàu(M:M). + GIAI ÑOAÏN C AÁT C AÙNH trong Heä thoângtin c aù cchuyeán bay.  taäpthöïc theå phaûikeáthôïp v ô ù iít nhaátm oättaä p thöïc th eå k h aùc.  M oãitaäpthöïc th eåphaûi c o ùít nhaát m oät thuoäc tính moâ ta û .  Teâ n moá ik eát hôïp phaûi ñöôïc dieãn ta ûtheo hai chieàu. T aäpthöïc the å khoângtheå ñöùngrieângle û .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng + SINH V IE Â Ntrong H eäthoángthoângtin sinh vieân. Neáu m oái k eát hôïp giöõa hai taäp thöïc theå la ø nhie à u nhieàu v a ø toà n taïi m oätthuoäc tính khoâng thuoäc v e à m oättrong hai taä p thöïc theå n aø ythì ta phaûib o å sung theâm taäp thöïc the å keáthôïp nhö Hình 2. ii Böô ù c2: Nha ä ndieän moái keá thôïp giö õ ac a ù ct aäp thöïc theå  Teâ n taäp thöïc theå k eát hôïp v ô ù i teâ n m oái keá t hôïp taïo thaønh caâ u dieãn taû qui taéc quaûn ly ù cu û a doanh nghieäp. ta khoângm o âhình n o ùthaønhtaä p thöïc theå. iii Böôùc 3: G aénthuoäc tính m o âtaû v aøo ta ä pthöïc th eå  K haùinieäm: thuoäctính laø tính chaát cô b aû ngaénlie à n v ô ù ithöïc theå. moä -t nhieàu (1:M).  B aûn s o á (cardinality) c uûa m oái keát hôïp phaûi la ø m oät trong c a ù c gia ù trò sau m oät-m oät(1:1).  taäp thöïc theå phaûic o ùthuoä c tính nhaän dieän ñeå pha â n bieät thöïc theå n aø yvôù ithöïc theå kia trong taäp thöïc theå.Ví duï nhö: + XE C O Äcoù c aù cthuoäc tính caáutaïo kieåu daùng naêm sa ûnxua á t m aøu s o ám aùy + B A Û OH IE Å Mc o ùcaù cthuoäctính loaïi baûohieåm ngaøybaûohieåm ngaøyheáthaïn phí baûohieåm haøngnaêm 1 T où mtaé t .

Tìm danh töø dieãnta ûñoá itöôïng hay khaù inieäm c uûa b aø itoaùn nhö: .teân. neân m oätm aëthaøngñöôïc laá ytö ønhieàu nha ø cung caáp khaùcnhau v a øm oãilaàn giao. v a øsoá fax. Doanh nghie ä p phaûicaïnh tranh.coù thuoäc tính m o âtaû khoâng . Ñ oâi khi bao bì laï i quaù n h o ûñ e å chöùa ta á t caû h aøng vì theá h aøng ñöôïc chö ù a treân nhieà u bao bì.C aùc böôùc v a øcoâng vieäc thöïc h ieän trong m o âhình h oùa d ö õlieäu 2 Thöïc haø n hc a ù cböôùcm o âhình h oùa döõ lieä u i Ví duï Nhaø buo â ns æ kim khí phía baéc M oät nhaø buoân s æ kim khí phía baéc NHW hoaït ñoäng trong laõ n h vöïc kho haøng coù chöùcnaêng pha â n phoái haø n g .Coângty c o ùnhu caàulöu trö õmaõ nh aøcung caáp.16 .Haø n gñöôïc ñoùngbao bì.coù thuoäc tính nhaän dieän kh oâng . Tuy nhieâ n . nhaø cung caáp c o ùth eå giao v ô ù is o á löôïng t oái ña theo qui ñònh cuû a töø n gm aët h aøng c u û atöøngn h aøcung caáp. khoângtheå c o ùhai m aëthaø n gcuøngchö ù atrong m oät bao bì.coù nhieàu thöïc the å khoâng .soá ñieänthoaïi. Löu trö õveà h aøng coù c aùc thoângtin nhö maõ haø n g . M oãibao bì c o ùm a õbao bì vaø kích thöôù c .coù moái quan heä vôùi taäp theå khaùc khoâng 2. Nhaän dieän caùc taäp thöïc theå vaø thuoäc tính nhaän dieän . Thieát laäp moái quan heä giöõa caùc taäp thöïc theå (veõ ñöôøng n oái vaø dieãn taû noäi dung m oái quan heä theo hai chieàu ) . X aùc ñònh taäp keát hôïp trong m oái quan heä nhieàu-nhieàu neáu ñöôïc 3.S ö ûduïng c aùc bö ô ù cv a øc aù choaït ñoängnhö hình 2. Xaùc ñònh baûn soá moái quan heä .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng D Ö ÕL IEÄU Y EÂU C AÀU 1. m o âta û . Nhaän dieän m oái quan heä giöõa caùc taäp thöïc theå . G aén thuoäc tính m o âtaû v aøo taäp thöïc the å . G aén m oät laàn duy nhaát moãi thuoäc tính v aøo taäp th öïc the å thích hôïp MOÂ HÌNH DÖÕ L IEÄU Hình 2.ñòa chæ .16 ii C aù cböôùcthöïc hie ä n  Böôùc1: Nhaändieän thöïc th eåchính. Ghi nhaän teân khaùc trong töø ñieån döõ lieäu hay phieáu th öïc the å thuoäc tính Moãi taäp thöïc the å caàn kieåm tra c aùc tính chaát sau: . H aõyxaâydöïng m o âhình ER cho b a ø itoaùn treân. Nhaän dieän caùc taäp thöïc the å .Coângty mua haøng tö øc aùc nhaøcung caápkha ù cnhau.

m aëthaøng nhaøcung c aáp bao bì Böôùc2: Nhaändieänm oái keáthôïp giöõa c aù cthöïc theå + Haø n gñöôïc mua tö ønhieàu nhaøcung caáp + Haø n gñöôïc chöùatreân nhieàu bao bì B aûns o ácu û athöïc theå + M oãim aëthaø n gñöôïc mua tö øm oäthay nhieàu n h aøcung caáp + m oãinhaøcung caápcung caápm oäthay nhieàu m aëthaøng + m oãim aëth aøng ñöôïc ch öùa trong m oäthay nhieàu bao bì + m oãibao bì chöùam oätm aët haøng M oáikeáthôïp giöõahai taäp thöïc th eå M AËT HAØ N Gvaø NHAØ CUNG C A Á Pla ømoá ikeáthôïp nhieàu-nhieàu  Böôùc3: G aénc a ù cthuoäc tính vaøotaäpthöïc theå. doanh nghieäp Kho haø n g Haø ng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng + + + + +  Nhaø buo â nsæ kim khí phía baéc. MAË THAØNG + m aõhaøng + m o âta û NHA ØCUNG Ö Ù N G + m aõnhaøcung caáp + teân + ñòa ch æ + soá ñieänthoaïi + soâ fax BAO BÌ + m a õbao bì + kích côõ ????? + soá löôïng to á iña .coângty.

ngöôø ita phaûixaây döïng tö øñieån d ö õlieäu ñ e ågiaûithích theâm y ù nghóa cu û ac aù ctaäp thöïc th e åv a øthuoäctính. baûns o á keá t n o áinhieàu-nhieàu phaûiñöôïc gia û ithaø n hhai b aû ns o á keátnoá imoät-nhieàuvì to à ntaïi thuoäctính soá löôïng t oái ña khoânglaø thuoäctính cu ûac a ûM AËT H A Ø N Glaãn NHAØ CUNG CAÁ P . haøngh o ù a T eânkh aùc Haø n glaø nhö õ n gth ö ùñöôïc mua v ô ù is o á löôïng k h aùc nhau tö ø c aù cn h aøcung öùng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Trong b ö ôùc ba.20 .saû nphaåm.Thuoäc tính moâ taû ñaõ ñöôïc ñöa vaøo öùng duïng NHW qui ñònh cho NHAØ CUNG CAÁP maõ haøng soá löôïng toái ña maõ nhaø cung caáp teân ñòa chæ soá ñieän thoaïi soá fax VI TÖÏ Ñ IE ÅN DÖÕ LIE ÄU (DAT A DICTIO NARY) Nhaèm laø mr o õhôn c aù ckha ù inieäm cuûa vaán ñ eà. Moâ taû ñöôïc löu trö õtrong kho v a øb aù ncho khaù chhaøng . maõ ha øng moâ taû maõ bao bì kích côõ haøn g moâ taû maõ bao bì kích côõ MAËT HAØNG chö ùa Cung cấp ñöôïc cung cấp bởi NHAØ CUNG CAÁP ? soá löôïng toái ña maõ nhaø cung caáp teân ñòa chæ soá ñieän thoaïi soá fax ñöôïc chöùa trong BAO BÌ qui ñònh cho MAËT HAØNG chö ù a tron g QUI ÑÒNH LÖÔÏNG TOÁI ñöôïc qui ñònh ÑA trong ñöôïc chöùa trong BAO BÌ Hình 2. Ví duï taä p thöïc theå haøng Seõ coù töø ñ ieån d ö õlieäu nhö sau: MAË THAØ N G Thöïc the å haøng.

(c) M oäts o ách u ûñ e àc o ùtính baé tbuoäcc o ø nmoä ts o ác o ùtính nhieäm y ù . (b) M oätm oânhoïc bao goàm m oäts o ách u ûñ e àv a øm oätch u ûñ e àchæ thu o äcv e à moä tm oânhoïc. (b) M oäthoïc vieân c o ù theå ghi danh vaø o m oätc h u ûñeà nhie à u laàn (chaúng haïn Maria ru ù tkhoûicô khí m aùy daàu ô û hoïc kyø 1 naêm 1995 v a ø c o ù keá hoaïch ghi danh laïi trong hoïc k y ø 2.Loaïi d ö õlieäu chuoãigoà m 100 k y ùtöï.Giaûi thích ng ö õnghóa. (d) Ñieåm c u û ahoï c vieân cuû am oãichuû ñ e à cuõ n gñöôïc ghi nhaän.thời lượng (môn học không còn thuộc tính thời lượng). 2 B a ø i2. 3 B a ø i2. .coù g iaùtrò tö ø10 ñeán 50.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Maõ haøng: Laø m oät s o áduøngñeå phaâ n bieätm aët h aøng n aø yv ô ù im aëthaøngkia. G iaùtrò m aëcnhieâ n 0 Thuoäc tính caà n ñeà caäpc aù cnoä idung sau: .X aù cñònh m ieàng iaùtrò .1 TröôøngCao ñaúngcoängñoàng n u ù ixanh xem x e ù tlaïi vaá n ñeà hoï c vieân/moâ n hoïc v a ø quyeát ñònh ñöa chi tieát v e à chuû ñ e à vaø o cô s ô ûd ö õlieäu c uû ahoï . soá ñieänthoaïi vaø soá fax cuû anhaø cung caápcuõ n gñöôïc löu vaø ocô sôû d ö õlieäu. Haõ y söû añ o åim o âhình ER sao cho n o ùtheå hieän ñöôïc c aùc qui taé c quaûnly ù sau: (a) M oäthoïc vieân coù theå ghi danh hoïc nhieàu chuû ñ e àvaø m oätchuû ñeà ñöôïc hoïc bôû inhieà u hoïc vieân. C o ùloaïi d ö õlieäus o á . Thoâng tin veà chuû ñ e à c o ùm a õc h u ûñeà . M oätn h aø cung c aáp c o ùtheå cung caáp cu øng maë t haøng nhöng khoângcuø n gngaøy. H aõyxaâydöïng m o âhình ER vaø phieáu thöïc theå thuoäctính cuû a vaán ñeà. Coù theåcoù giaù trò roãng Ñôn giaù: Ñôn g iaùhieän taïi cuû am aëthaøng. V ieäc giao haøng ñöôïc thöïc hie ä n theo th oâng le ä thoâng thöôøngvaø s o á löôïng cu û a töøngmaë t haø n g trong m oãilaà n giao c uû atöøngnhaøcung c aáp ñöôïc ghi nhaän.1 cho pheùpsöï thay ñ o åiveà qui taéc q u aûn lyù cu û atröôø n gcao ñaú n gcoängñoà n gn u ù ixanh sao cho: (a) M oätchuû ñ e à c o ùtheå naèm trong nhieàu m oânhoïc.X aù cñònh gia ù trò m aëcnhieân . HT mong muoánghi nhaän m o âta û m aët haøngvaø ñôn g iaùcuõngnhö soá löôïng ñaõ ñöôïc cung caáp. G iaùtrò coù daïng 0001->9999 M oâta û : M oâta ûmaë thaø n ggoàmqui c aùch v a øhình daù n g .C o ùloaïi d ö õlie ä u s o áv ô ù i2 s o átha ä p phaân. .Cho pheùpñeå roãngkhoâng .X aù cñònh c aùc raøngbuoäckhaùc Thuoä ctính VII B A Ø T I AÄ P 1 B a ø i2. Giaù trò m aëcnhieân laø 0 thueásuaát: Tæ suaátthueá baù ncuû am aët haøngñöôïc ghi döôùidaïng phaàn traêm.2 HT mua haø n g (nhaän die ä n bôûi m a õ haøng) tö ø c aùc nhaø cung caáp (nhaän die ä n bôû i m aõ nhaø cung caáp) khaùcnhau.Teân.c o ùg iaùtrò töø 0 ñ eán 99.teân ch u ûñeà . John ñaõ rô ù ttrong k y ø thi thöïc haønhngheà naáu aên thöôïng haïng nhöng ñöôïc pheùpghi danh laïi vaø o hoïc k y øtieáp vì anh ñ a õñaït keátquaû toá ttrong c aù cchu û ñ e àkhaùc.X aù cñònh kie å u d ö õlieäu . ñòa chæ . Ñôn g iaùcung caáp cuû a m oätmaë t h aøng c o ùth eå kha ù cnhau trong töøngchuye á n haø n g .3 H aõysö û añ o åib aø itaäp2. .

2) A type of documentation that contains the defi nition and the characteristi cs of the data elements within a data base is known as a: A) record layout B) data dictionary C) data mod el D) data flow diagram E) entity-rela tionship model. H aõyxaây döïng moâ hình ER cuû a vaán ñ e à v a ø c h u ùy ù ñeán söï kieän gia ùm oätm aëthaøngthì khaùcnhau trong c aùc ca-ta-loâ khaùc nhau.chaúng haïn : – Loaïi ca-ta-l oâ OE chuyeân v e à trang thie átbò vaên phoøng.ñòa chæ . Chuûngloaïi c a ù cm aët haøng trong m oãi loaïi ca-ta-lo â thì khaùc nhau tö ø v a ø itraêm cho loaïi ca-ta-loâ tuaàn ñeánv a ø ingaøn cho loaïi ca-ta-l o âquí. Rectangles.M oät saû n phaåm ch æ xuaát hieän m oätlaàn tre â n m oät ca-ta-loâ nhöng c o ùtheå c o ùc aùc g iaù khaù c nhau treân c a ù cñôï t xua á tbaû n k h aùc nhau. lines.3) An entity type whose existence depends on another entity type is called a (n) entity A) Co dependent .M oätñôn haøng coù nhieàu m aët h aøng vaø m oãim aët haøngñeàu c o ùs o á löôïng ñ aët mua. D) Entity Rela tionship Diagr ams are a graphical approach to modeling that helps the user design systems 6. NOS mong muoánlöu trö õchi tieát veà saû n phaåm m aøhoï cung caápcuï th eå m a õhaøng. trong c a ù ckhoaûng th ô ø igian khaù cnhau. B) Entity Rela tionship Diagra ms show entities. – Loaïi ca-ta-l oâ CE chuyeân veà trang thie átbò m aùytính v a øcaù cphuï kieän. PS) v a øñôït xuaátbaûn ñöôïc ghi keø m theo m a õhaø n gtrong ñôn haøng. ca-ta-l o â theo thoân g le ä thoâng thöôøng.m o âta û . NOS phaùthaønhc aùc loaïi ca-ta-loâ theo töøngñôï t xua á t baû n . 6. loaïi ca-t a-loâ quùi.4 NOS la ø m oätnhaøcung caáp ñ o àduøngvaên phoøngv a øtrang thieátbò vaên phoøngcho c aùc to å c h öùc doanh nghi eäp trong c a û nöôùc. circles. entities become tables. – truøngtoaønboä :ca-ta-loâ CE c o ùtheå c o ùcuøngth ôøi gian khuyeán m aõiv ô ù ica-ta-loâ tuaàn. how the entit ies interact and the attributes. chaú n g haïn loaïi ca-ta-l oâ tuaàn. H oï s ö û duïng ñöôøng böu ñie ä n ñeå nhaän v a ø g ô û i ñôn haøng.Ñieàu n aø ycho pheùpNOS cung caáp cho khaùchhaø n g .m aøusaécv a øñôn vò tính. – Loaïi ca-ta-l oâ PS chuyeân v e à saû n phaåm giaáyv a øñ o àduøngvaên phoøng. M oãica-ta-lo â coù m oätngaøy baé t ñaàu khuyeá n m aõiv a øngaøykeátthu ù ckhuyeá n m aõi.hoï teâ n . degree of relation (such as one to many).Thoângtin v e à khaùch haø n gc o ùm a õkhaùchhaøng. Thoâng tin veà ñôn haøngcoù s o á ñôn haøng(duy nhaá t). loaïi ca-ta-loâ thaùng.nga ø yñôn haø n gvaø chi tieát khaùch haø n g .saû nphaåm c o ùgia ù ñuùngv ô ù ica-ta-loâ cuû a khaùchhaøng. 6 Tra é cnghieäm 6.Th ô ø igian khuyeán m aõicuû a c aùc ca-ta-loâ khaùc nhau coùth eå truøngleân nhau chaúnghaïn: – truøngm oätphaàn: ca-ta-loâ tuaàncoù thô ø igian khuyeán m aõitruøng m oätphaàn v ô ù ica-ta-l o âquí.H oïcuõngc o ùc aù cloaïi ca-ta-loâ chuyeân muïc v e à m oät soá m aëthaøng. M oätsa ûnphaåm coù theå xua á thieäntreân nhieàu loaïi ca-ta-loâ.Khi moä tkhaùchhaø n gñ aëtmua haø n gtö øNOS thì m aõca-ta-loâ(nhö OE.1) Which of the following is not correct? Ans wer ? A) Entity Rela tionship Diagrams use four items. C) In trasforming Entity Relationship Diagra ms to a Database.5 Söû a ñ o å ib a ø itaäp 2. 5 B a ø i2. Coù nhieàu loaïi ca-ta-loâ.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 4 B a ø i2.4 sao cho NOS coù theå ghi nhaän haøngñ a õcung caápcho khaùchhaøng.

and social security number are all examples of A) Descriptors B) None of the above C) Relationsh ips D) Entities E) Attributes 6.7) One of the import ant properti es of an attribute is whether or not it is required A) False B) True ----oOo---- .4) An entity that associates the instances of one or more entity types and contains attributes specific to the relat ionships is called a(n) A) Associative entity B) Intersectional entity C) All of the above D) Conne cting entity 6.5) A persons name.6) A data model is A) Shown as an entity-rel ationship diagram B) A logical representation of the structure of the database.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng B) Variant C) Strong D) Weak 6. birthday. C) Transform ed into tables and ralationships D) All of the above 6.

loaïi haø n g .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 4 .quan h e ä . m o âta û .2 .ñôn giaùchuïc. MOÂ HÌNH DÖÕ LIEÄ U MOÂ HÌNH QUAN HEÄ B AÛNG TRONG CSDL Hình 3.thöïc the å v a øthuoäctính. H oï ñaë c bieät quan taâ m löu trö õv e à m aõh aøng.H oï baù n nhieàu m aët haø n gcho n gaønh coâ n gnghie ä p ñie ä n tö û . ñôn gia ù sæ . Cuoáichöông naø y .Coângvie ä c ñaàu tieân m aøCoângty mong muoánthöïc hieän laø löu trö õd ö õlieäu haøngh o ù atrong moä tcsdl. M oâ hình quan h e ä ch æ la ø m oätdaïng trình b aø ykhaùccu û am o âhình ER.tæ suaátthueá baù n ra.v a øb aûng(table) Tieán trình gia û ib aø itoaùncsdl ñöôïc phaùttrieån tö øm o âhình d ö õlieäusang m o âhình quan h e ä ro à icuoáicuø n gsang baû n gtrong csdl. Hình 3.1 trình baø ym o âhình ER v a øm o âhình quan h e ätöông ö ù n gcu û avaán ñ e àTröôøngCao Ñaú n gCoä n gÑ oàng N u ùiAyers. 2 Thöïc theå. b o ä (tuple) v a ø thuoäc tính (attribute). .chuùng ta seõ bieátlaø m th eá naøoñeå chuyeån ñoåi m o âhình ER thaønhm o âhình quan heä. M O ÂHÌNH QUAN H E Ä (THE RELATIONAL MODEL) I MOÂ HÌNH QUAN H E ÄL A ØGÌ 1 Quan h e ä(relation) M oâ hình quan h e ä xoay quan caù c khaùi nieäm quan heä.Söï tieán trieån qua caù c giai ñoaïn khaùc nhau töø m o âhình döõ lieäu ñeán vieä c thöïc hieän baû ng trong HQTCSDL Ví duï : RFC la ø nhaøbuoâ n sæ thieá tbò ñie ä n v a øñieän tö û . Nhöõngkhaùi nieäm naø ytöông ö ùn gv ô ù ic aù ckhaùi nieäm taäp thöïc theå. ñôn gia ù le û .

08 1.  khoù a chính trong m oätquan h e älaï i xua á thieäntrong m oätquan h e äkhaùcñöôïc goïi laø khoùa ngoaïi.27 1.71 8.32 1.24 1. tæ suaát thueá baùn ra. ñôn giaù sæ.  m oätb o äc o ùtính duy nhaá t trong quan h eä.07 0.M oätquan h e ä coù giaù trò thuoäctính nhö vaäy thì quan h e ä n aø yñaït daïng chuaå n m oät. boä.70 1.15 9.31 2.05 6745 trimpot 10k (log) 22 1.00 maõ maët haøng moâ t a û loaïi haø ng 1003 1007 1012 tu ï ñieän tu ï ñieän tu ï ñieän 3156 3159 3258 3259 thuoäc tính.95 1773 1174 ñieä n trôû ñieä n trôû 5k6 6.  M oätthuoäc tính hay nho ù mc a ù cthuoäc tính duø n gñeå phaânbieät b o änaø yv ô ù ib o äkia trong quan h e äñöôïc goïi la økhoaù chính.1 – M oáitöông quan giöõacaù ckhaùinieäm qua ca ù cm o âhình 3 B o ä(tuple)  la øm oätboä c aùc giaùtrò cuû ac aù cthuoäc tính trong m oät doøngcuû aquan heä.45 7.04 0. ñôn giaù leû.69 1.47 ñaà u noái ñaà u noái ñaà u noái ñaà u noái BNC TNC N-MALE N-BNC 15 15 15 15 1. .52 1.26 2. m aãu tin ñôn giaù s æ ñôn giaù l e û ñôn gia ù chuïc 1000 ufd 2200 ufd 3300 ufd tæ suaát thueá baù n ra 22 22 22 0.45 2.07 0.83 1. 4 Thuoä ctí nh (att ribut e) Pha à n giao giö õ a doøngv a ø c o ä tla ø g iaù trò thuoäc tính. moâ hình quan heä vaø baû ng cuû a vaá n ñeà RFC MOÂ HÌNH THÖ ÏC THE Å M O ÂHÌNH QUAN HEÄ BAÛ N GTRONG HQTCSDL taäpthöïc theå quan h e ä Baûng thöïc theå boä doø n ghay m aãutin thuoäctính thuoäctính coä thay v u øng gia ù trò thuoä c tính giaùtrò thuoä c tính gia ù trò vuøng Baû n g3.48 5.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Moâ hình ER MAËT HAØNG Moâ hình quan heä maõ maë thaøng moâ taû loaïi h aøng t æ su aát thueá b aùn ra ñôn giaù sæ ñôn giaù leûñôn giaù chuïc MAËT HAØNG (maõ maë thaøng.05 0.16 2. giaù trò coä t hay giaù trò vuø ng Hình 3. ñôn giaù chuïc) Baû ng trong HQTCSDL doø ng.04 0.1 .28 9.73 3.68 0.40 11.Ví duï sau cho thaáym oät quan h e äm a øgiaù trò thuoä c tính ñôn giaù laø ña trò. coät hay vuøng gia ù trò thuoä c tính.  th ö ùtöï xuaáthieän c aùc thuoä c tính trong m oätboä thì khoângaûnh höôûngñeánkeá tquaû tính toaùn.8 22 22 0.00 4.Nghóa la ø trong m oätquan h e ä khoân gtheå c o ùhai b o ägioángnhau (gia ùtrò caù cthuoäctính ñeàugioángnhau). G iaù trò c u û athu o äc tính phaûila ø gia ù trò ñôn khoâng ña trò hay caáu truùc. moâ taû.Moâ hình ER. loaïi haøng.

 Khoùac o ùtính a ù pduïng khi n o ùkhoângb o ûs o ù tb aátkyø tröôønghôïp naø ocu û avaá n ñeà. Ví duï v e à kho ù achính khoân go å nñònh WSE baù n l e û ñ o àñie ä n . .  Khoùac o ùtính n h o ûnhaátkhi ta b o ûbaátk y øthuoäc tính n aø ocu û anoù thì noù khoângc o ø ntính duy nhaátn öõa. 2 Khoùa hôïp (composite key) L a økhoùacoù treânm oätthuoä c tính. Th o û athuaän giöõa WSE v a ø NSD la ø WSE phaûimua to á ithi eåu 90% haøngc u û aNSD.laø cö û ahaø n gñöôïc cung caá p haøng bôû iNSD.o å nñònh. candidate key) L a ø taäp hôïp n h o ûnhaát c aùc thuoä c tính m a ø g ia ù trò c u û an o ù duøng ñ e å phaân bie ä t boä n aø y v ô ù ib o ä kia trong m oät quan h eä. Khi choïn khoùa chính ta phaûi c h u ùy ù c aùc tính chaát sau: a ù pduïng. Ñeå traùnh tình traïng n aø ybuo ä cloøng phaûithay ñ o ã i m a õhaø n g .  Khoùaphaûic o ùtính duy nhaát duøngñ e åphaânbieät boä n aø yv ô ù iboä kia trong quan heä.  Khoùangoaïi vieátnghieâng II KHOÙA 1 Khoaù (key. WSE ñang thi eát laäp m oät heä m aùytính cho ñieàu h aønh vaø xöû ly ùñôn haø ng. H e äsöû duïn g cuøng m a õsaû n phaå m vôùi NSD v a øtaïo maõ rieâng cho ngu oàn haøng mua töø nôi khaùc.  Khoùac o ùtính o å nñònh khi g ia ùtrò c uûa khoùakhoângthay ñoåi.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 5 K y ùhie ä u  Teâ n quan h e ä ñöôïc ghi baèng ch ö õhoa tröôùcngoaëc troønvaø ta á t c a û thuoäc tính ñöôïc lieät k e â trong ngoaëc troøn.n h o ûnhaát. 3 Khoùa chính (primary key) L a ø khoùa ñöôïc choïn ñ e å c a ø iñaët trong m oät HQTCSD L.  Khi m oätm aët haøngvöøañöôïc cung öùng tö øn h aøcung ö ù n gñ oäc laä p v a øtöø NSD thì s e õ gaây ra tình traïng m oätm aëthaø n gc o ùtô ù ihai m aõhaøngkha ù cnhau.  Khoùachính gaïch chaân. WSE c o ùthe å mua toá iña 10% haøngcuû a n h öõng n h a øcung ö ù n gñ o ä c la ä pkhaùc. Ví duï treândaã n tô ù ihai vaá n ñ e ànhö sau:  Khi NSD thay ñ o åim aõhaøngthì m aõhaøngcu û aWSE s e õbò thay ñ o åitheo gaâ y ra tính m aáto å nñònh. duy nhaát.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 4 Khoùa ngoaï i (foreign key) Trong m o âhình quan heä.ñ e å dieãn ta û m oáikeá thôïp . C aùc nhoùmthuoäc tính n aø y ñöôïc goïi la økhoùadöï tuyeå n :(so áñaêngb o ä.quoácgia).(m aõxe) Kho ù adöï tuyeån Ñie à u kieän D ieãng iaûi choïn löïa Soá ñaêngboä . quoá cgia) Böôùcñaàu.qui caù ch. 5 Khoùa döï tuyeånv a økhoùa kha ù c Ví duï v e à kho ù adöï tuyeån. (so ásöôøn). ngöôøita cheùpkhoùachính tö øquan h e ä n aø ysang quan heä kia. maø usaéc. ANFD (Lieân hieäp c aùc nha ø phaânphoáithöïc phaåm quoácteá)la øm oättaäp ñ o aøn phuïc vuï kha ù chhaøngthoângqua maïng löôùicaù cvaên phoøngbuoânbaùncaá p quoácgia v a ø n o ùc o ùtre â n 150 vaê n phoøngnhö vaäy. soá maùy. Trong quan h e änhaän.quoácgia AÙp duïng G aâyra vaán ñ e àkhi caànlöu trö õthoângtin veà xe chöa ñaêngb o ä O å nñònh G aây ra vaán ñ e à vì s o á ñaê n g boä coù kha û naêng thay ñoåi.khoaù ñöôïc cheùpsang goïi la økhoù angoaïi.c o ùm oäts o ánhoùmthuoäc tính coù k h aûnaê n gphaânbie ä txe naø yvôù ixe kia.ANFD quaûnly ù chi tieát xe c uû ac aù cvaên phoøngñaïi die ä n baèngquan h e äsau: XE(soáñ aêng b o ä .soá s ö ôøn. (so ámaùy). hình daùng. Khi s o á ñaêng b o ä thay ñ o å i(khi b aù nxe) ta phaûisöû a laï i giaùtrò s o á ñaêngb o äcuû a xe ñ o ùlaøm cho khoùachính khoângoån ñònh Duy nhaát C hæ rieâng s o á ñaêng boä khoâng coù tính duy nhaát tö ø quoác gia n aø y sang quoácgia kha ù c N hoûnhaát Khoângnh o ûnhaáttrong phaïm vi m oätquoácgia Soá söôøn AÙp duïng Khoângc o ùvaá n ñ e àvì m oãixe c o ùs o ásöôønkhaùcnhau O å nñònh Khoângcoù vaá n ñ e àvì s o ásöôønkhoângthay ñ o å i Duy nhaát Duy nhaátcho m oãixe N hoûnhaát C hæ goàmmoät thuoäctính thì ñöông nhieân n h o ûnha á t Soá m aù y AÙp duïng Khoângvaán ñ e à O å nñònh C o ùvaán ñ e àvì m aùyc o ùkhaû naêng ñöôïc thay m ô ù i . maõ xe.

m a õtaø isaû nc o á ñònh. buoäcta phaûiñöa vaø o m oätthuoä c tính v ôùi m uïc ñích laø m khoùa chính ñöôïc goïi laø kh o ù anhaân taïo (artifici al key). m a õkhaùchhaøng. duy nhaát. n h o ûnha á t. Coângty tö ï taïo ra m aõxe la øgiaû ipha ù pchoïn löïa c o ùtính thöïc tieãn cao.  Kieåm tra tröôønghôïp nhaäp hai b o ägia ùtrò cuû am oätñ o á itöôïng. Khoùanhaân taïo luoânlu oân thoûa4 tính chaáta ù p duïng. Ví duï vaán ñ e à Tröôø n g cao ñaúng co äng ñoàng nuù i Ayers c o ù thuoä c tính teâ n hoïc vie â n v a ø thu o äc tính teân m oân hoïc hay ñöôïc d u øng trong tìm kieám neân chuùng ñöôïc saép xeáp ñ e å ñaåy nhanh to ác ñ o ä x ö û lyù.m a õkhaùchhaønglô ù nhôn 1000 la økhaùchhaø n gc u û acaù cchi nhaùnh phía nam. Trong c aù ctröôønghôïp nhö v aäy. Nhöõng vuøngnaøyñöôïc goïi la økho ù aphuï. Caù c khoùanhaân taïo nhö: maõ nhaân vieân. III NH Ö Õ NGTÍNH CHAÁT K H A Ù CC U Û AM O ÂHÌNH QUAN HEÄ N höõng tính chaát khaùc c uû am o âhình quan h e äla ø :  Ñaïi s o áquan h eä. ñ o âikhi coø n goïi la ø khoùañaïi dieän (surrog ate key). duy nhaát. 7 Khoùa phuï (Secondary keys) Khoùaphuï la ø m oät thuoäc tính hay moä t nhoùm c aùc thuoäc tính thöôønghay ñöôïc s ö û duïng trong khai thaùc d ö õ lieäu.pheùp tính quan heä Ñaïi s o áquan h e äv a øpheùptính quan h e ätaïo ra m oäts o áchöùcnaê n gnhö: M a ?ho?c T e ? nho?c ? M a ?m o ?n . oån ñònh.  Khoângduønglaïi gia ùtrò khoùañ a õxoùacho moä tboä giaù trò m ô ù ivì aû n hhöôûngñeánd ö õlie ä u c u õ . o å n ñònh.soá h o ù añôn.Khi s ö ûduïng khoùanhaân taïo ta caànch u ùy ù c aùc ñieàu sau:  Khoânggaén ngö õnghóa cu û avaán ñeà vaø okhoùanhö m a õkhaùch haøngtö ø1 ñ eán 1000 la økhaùch haøngcu û ac a ù c chi nhaùnhphía baéc.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M aõxe Duy nhaát N hoûnhaát AÙp duïng O å nñònh Duy nhaát N hoûnhaát Khoângc o ùvaá n ñ e à C hæ goàmmoät thuoäctính thì ñöông nhieân nh o ûnha á t Khoângc o ùvaá n ñ e àvì do coângty taïo ra Khoângc o ùvaá n ñ e àvì do coângty taïo ra Khoângcoù vaá n ñ e àvì co âng ty tö ï chòu traùchnhieäm baû o ñaû m chu ù n gphaûi khaùcnhau Chuùngchæ goà m m oätthuoä c tính neânñöông nhieân n h oûnhaát Qua baûngpha â n tích treân thì khoùachính c o ùk h aûnaênglaø m oättrong hai thu o äctính sau: S o ásöôønv a øm aõxe Do soá söôønthöôøngd aø iv a ø khoângñoàngnhaátneân khoângtieän trong coâ n g taù c quaûnly ùcuû a coângty.pheùptính quan h e äv a ø  Raøngbuoäctoa ø nveïn 1 Ñaïi s o áquan h e ä .n h o ûnhaát. 6 Kho ù anhaântaïo (khoù añaïi dieä n )artifici al key (surroga te key) Ñ oâikhi vieäc x aùc ñònh khoùachính khoâng phaûilu ù cn aø ocu õng thöïc hie ä n ñöôïc do b oán tính chaát raø n gbuoäc: aùp duïng.

hoïc phí) Loaïi döõ lieäu cuû athuoäc tính hoïc phí laø loaïi tie à n teä nhö c aùc gia ù trò sau: $280.00. Ví duï Tröôøng coä n g ñoà n g n u ù iAyers quyeát ñònh m öù choïc phí cuû a töøngm oân hoïc khoâng lô ù nhôn $300. H O ÏCVIE Â N MOÂN HOÏC 91215 92325 93642 … … 96789 Jenny Mun Chan Alexander … … Sarah Hình … … … 3.$890.95. Ta ñöôïc: M O Â NHOÏC(maõ moâ n hoïc. . DJK ? – Raøngbuoäcsö to àntaï i b ò vi phaïm b ô û ihoïc vieân 96789 36 12 24 18 iii Raø n gbuo ä cloa ïi döõ lieäu(data type integrity ) Raø n gbuoäcloaïi d ö õlie ä u ñ o ø ih oûi giaùtrò thuoäc tính phaûila øloaïi d ö õlieäu cuû athuoäctính. Nhö vaä y m ieàn g iaù trò la ø töø 0 ñeán $300. SQL laø ngo â n n gö õphi th u ûtuïc chuùng khai thaùcd ö õlieäu baèng c aùch moâ taû truy xuaátc a ù igì hôn la ø truy xuaátnhö theánaø o .7 C ö ûnhaânc oâng ngheäbay BBW BKE Chöùngchæ leo n u ù i ADRC ADR C C ö ûnhaânnuo â ichim DFA BBW V aênbaè n gcaém hoa … DFA …. ho?c  Trích m oätsoá c o ä ttrong quan heä.99 3 Keá tnoá iquan heä Toaùntö ûkeátn o áiquan heä ñöôïc c a ø iñ aët trong coâ n gcuï SQL cuûa HQTCSD L.T e?n mo? n ho?c Th??i vie ? n vie ? n Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng ho?c  Trích m oätsoá doøngtrong quan heä.00.thöôønghay thay ñ o åico ø nloaïi gia ùtrò thì ít thay ñoåi. thôøi löôïng. ii Raøng buoäc phu ï thuoäc toàn taïi (refere ntial Integrity ) Raø n gbuoäcto à ntaïi ñoø ihoû igiaù trò kho ù angoaïi trong moä tquan h e ä phaûitoàn taïi trong quan h e ä coù kho ù achính töông öùng.00. 2 Raø n gbuo ä cto aøn ve ïn M oâhình quan h e äñònh nghóa ba m öù craøngbuoäc:  Raøngbuoäctoa ø nveïn thöïc theå (Entity integrity constraint )  Raøngbuoäctoa ø nveïn tham chieáu(Referential integrity constraint )  Raøngbuoäctoa ø nveïn loaïi d ö õlie ä u (Data type integrity constraint)  Raøngbuoäcm ieàngiaùtrò (Domain integrity constraint) i R aøngbu oäcthöïc th eå (entity Integr ity) Thöïc cha á t c u û araøng buoäc thöïc theå laø c a ù craøng buoäc treân kh o ù a chính tho û a maõ n caù c tính chaát: duy nhaát. khoângroãng.  K eátnoá iquan h e äthoâng qua khoù angoaïi l???ng Caù c c h öùc naê n g naøy ñöôïc theå hieän trong HQTCSDL quan h e ä qua n goân n gö õSQL.n h o ûnhaá t . Ví duï: ñ e å khai thaùcchi tieát v e à hoïc vie â n ñang hoïc m oân hoïc gì thì quan h e ä HOÏC V IE Â Nv a ø M O Â NHOÏC phaûiñöôïc keát noái thoâng qua maõ m oânhoïc 4 M ieàng ia ùtrò (data domain integrit y) M ieàn g iaù trò la ø c a ù cgiaù trò c o ù theå c o ù trong loaïi döõ lieäu . Ta löu trö õthoân gtin naøybaèngcaùchtheâm thuoäc tính hoïc phí vaø oquan h e äm oânhoïc. teân m oânhoïc .$65. Ví duï Trö ôøng coängñoàngnuù iAyers quyeát ñònh thu hoïc phí caù cm oânhoïc vaø hoïc phí cu û am oãimoâ n hoïc thì khaùcnhau. M ieàn giaù trò naèm trong qui ta é cquaûnly ùcu û adoanh nghieäp .

2 Qui taé c th eå hie ä nmoái keá thôïp tho âng qua khoùa ngoaï i i Moá ikeát hôï p moät-moät  Chuy eå n khoùachính tö ø quan h e ä 1 sang quan heä 2 hay ngöôïc laïi. thì phaûichoïn kh o ù achính kha ù chay ñöa vaø o khoù anhaântaïo . IV QUI T A É CBIE Á NÑOÅ IMOÂ HÌNH ER THAØNH M O ÂHÌNH QUAN HEÄ 1 Qui taécb ieánñoå imoâ hình ER Khi bieánñ oåi m o âhình ER thaønhc aùc m o âhình quan h e äta aùp duïng c aùc qui ta écsau:  M oãitaä pthöïc th e åtrong m o âhình ER ñöôïc chuyeån thaønhm oätquan heä.000 ñöôïc giaûm5%.  M oãithuoäc tính trong m o âhình ER ñöôïc chuyeån thaø n hthuoäctính trong quan h e ätöông öùng.  Thuoä c tính nha ä n die ä ntrong m o â hình ER ñöôïc chuyeån thaønh kh où achính trong quan h e ä töông öùng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 5 Raø n gbuo ä cdo ngöôøidu øn g(user constraint )  Hoïc sinh khuyeát taät ñöôïc giaûm10% hoïc phí  Ñôn mua haøngc o ùg iaùtrò lô ù nhôn $10.  Th e åhie ä n m oáikeáthôïp thoângqua khoùangoaïi. Ví duï vaán ñ e à ngöôøila ù ixe v a ø baèng la ù is e õc o ùm o âhình quan h e äla øm oät trong hai m o âhình quan heä sau . Tröôønghôïp khoùachính khoâng thoûa 4 tính chaát choïn löïa.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng ii  Moái keát hôïp moät-nhieàu Chuy eå n kh oùa chính tö øbeâ n m oätsang beânnhieàu. iii Moái keá thôïp nhieà unhieà uñöôïc g iaûi baè n gt aäp keá thôïp .

teân hoïc vieân .M oâ hình ER v a ø m o â hình quan h e ä cuû a vaán ñeà Tröôøng Cao Ñaúng Coäng Ñoàng N uùi Xanh Trong quan h e äPH IEÁ UGHI DANH c o ùc aù ckhoùa chính k h oùa ngoaïi nhö sau: + m aõhoïc vieân la økhoùangoaïi + m aõmoâ n hoïc la økhoùangoaïi + m aõhoïc vieân v a øm a õm oânhoïc laø khoùachính iv Moá ikeát hôï p nhieàu-nhieàu  Taïo m oätquan h e ä m ôù ic o ùkhoùachính la ø söï keá thôïp c aùc kh oùa chính cuû a hai quan h e ä coù b aû ns o á keátn oái nhieàu nhieàu.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M oâhình quan he ä HOÏC VIEÂN (maõ hoïc vi eân.ngaøysinh.ñòa chæ . thô ø ilöôïng) PH IEÁ UGHI DANH (maõ hoïc vi eân. maõ m oânhoïc. s o áñieänthoaïi) M O Â NH OÏC (m aõm oânhoïc.  Ví duï g iaû s ö û TröôøngCao Ñ aúngCoäng ÑoàngN u ù iXanh khoâng quan taâm ñeán ngaøy nhaäp hoïc cu ûahoïc vieânthì m o âhình ER seõ c o ùm oáik eát hôïp nhieàu nhieàu nhö sau: 3 T où mtaé t c aùc qui taécb ieánñoåi . ngaøynhaäphoïc) Hình 3.10 . teân moâ n hoïc.

M oätnhaân vieân c o ùtheå yeâ u caàu ñöôïc cung caáp vaä ttö töø ngöô ø iquaûnlyù .3) The field used to id records in a database table is known as the: A) Query Identifier B) Primary key C) Rela tional Column D) Header E) Row . thì phaû i choïn khoù a chính khaù c hay ñöa vaø o khoùa nhaâ n taïo.14 .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng DÖÕ LIEÄU YEÂU CAÀ U P H AÂN TÍCH MOÂ HÌNH DÖÕ L IEÄU QT 1: Moãi taäp thöïc theå trong moâ hình ER ñöôïc chuy eån thaønh moä t quan heä QT 2: Moãi thuoä c tính trong m o âhình ER ñöôïc chuyeå n thaønh thuoäc tính trong quan heä töông öùng QT 3: Thu oäc tính nhaä n dieän trong m o âhình ER ñöôïc chuyeå n thaø nh khoùa chính trong quan heä töông öù ng. 1 :M Chuyeån khoùa chính töø beâ n m oät sang b eân nhieàu. • (d) k e â theâm caù cgia û ñònh cuû avaá n ñeà.Toùm taét caùc qui taéc bieá n ñoåi moâ hình ER thaø nh moâ hình quan heä treâ n khung c uûa caù c giai ñoaïn V BAØT I AÄ P 1 B a ø it aäp 1 Ñ oáiv ô ù ivaán ñ e àsau ñaâyhaõy: • (a) xaâydöïng m o âhình ER • (b) ñ e à xuaát v e à thuoäc tính nhaän dieän v a øthuoäctính m o âta ûm oätcaùchthích hôïp. • (c) chuyeån moâ hình ER thaønhm o âhình quan h e ävaø cho bieát khoùachính.Tröôøng hôïp khoùa chính khoâng thoû a 4 tính chaát choïn löïa.1) A table’s primary key field A) Guaranties that each row is unique B) Is always referen ced by a foreign key in another table C) Is a combination of two keys that make a forei gn key D) In a one to many relationship is also its own foreign key. M:M T aïo quan heä toaøn khoùa THI EÁT KEÁ QUAN HEÄ DÖ Ï TUYEÅ N Hình 3. E) Is always stored in one column 2.2) Entity integrity is when: A) There are no composite primary keys B) Referential integrity has been upheld. 2 Tra é cnghieäm 2. C) None of the above. E) Entity rela tionship diagram is corre ct 2. QT 4: The å hieän m oái quan heä thoâng qua khoùa ngoaïi: 1 : 1 Chuyeån khoù a chính töø quan heä 1 sang quan heä 2 hay ngöôïc laïi. D) Primary key values are unique.Neáu ngöôøiquaû n ly ùñoàngy ù v ô ù ib aû n yeâu caàu thì c aù cvaättö tö øbaûnyeâu c aàu ñöôïc choïn theo n h aøcung caáp ñeå taïo c aùc ñôn mua haøngv a øg ô û icho c aù cnhaøcung caá p thích hôïp. khoùa ngoaïi.

4)Which of the following is correct about referential integrity? A) Ensures tables are up to date B) Prevents data tables from having orphans C) Shows how tables are related to each other ----oOo---- .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 2.

. Baá tlôïi la ød ö õlie ä u duø n gchung c o ùth eåbò truønglaép. laø m cho m o â hình döõ lieäu phuø hôïp v ô ù i yeâu caà u cu û ah e ä thoánghôn. data model validation) nhaèm phaùthieän sai so ù ttrong moâ hình d ö õ lieäu. phaân tích döõ lieäu chæ taäp trung vaø om oätöù n gduïng trong m oät to å c h öùc nhö heä ñôn ñaë t haøng. Kieåm tra yeâ u caàu chöùcnaêng la ø hoaït ñoäng naèm trong giai ñoaïn thieát k e á csdl logic (hình).h e ä coângnôï.  Phaântích heä thoángth oâng tin taïo ñie à u kieän cho vieäcduø n glaïi d ö õlieäu. Lôï i ích cu ûaphaâ n tích d ö õlieäu la ø chi phí v a ø th ô ø igian ö ôùc löôïng cho döï aùn la øtöông ñ o á ichính xa ùc. 2 Pha ân tích heä thoáng tho âng tin Pha â n tích heä thoángthoângtin c o ùc aùc khía caïnh sau:  Phöông phaùptieápcaäntöø treânxuoáng(tö øtoångq u aùt ñeánchi tieát) (top down approach)  T aäptrung ch u ùy ù vaø odöõ lieäuyeâu caàuv a øm oáik eát hôïp cuû a ch uùng. 3 Pha â ntích d ö õlie ä u Ngöôïc laïi vôù iphaân tích h e ä thoáng thoân gtin.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 5 . P H A Â NTÍCH DÖÕ LIEÄU V A ØYEÂ UC AÀU CHÖÙC N A ÊNG (DATA ANALYSIS AND FUNCTIONAL REQUIREMENTS) I G IÔ Ù TH I IE ÄU 1 Hoaït ñoä n gkieåmtra yeâu ca à uchöùcnaêng Hoaït ñoängkieåm tra y eâu caà u chöùc naêngñ o âikhi c o ø ngoïi laø löôïng g iaùm o âhình (validating the model.

ii Phaântí ch T ö øm aãuñôn ñaë thaøngta ru ù tra nhöõngñieàusau: 1. ta coù nhaänx eù tsau:  teâ n maã u bieåu coù theå gioáng teân taäp thöïc theå nhöng chuùnghoa ø n toaønkhaùc nhau nhö: taäp thöïc theå H O Ù AÑÔN v a øm aãubieåuhoùañôn  phaân tích maã u bieåu ñeå nhaän dieän taä p thöïc theå.97 238.64 20.47 H oaøntraû saû nphaåm trong voøn g30 ngaøys e õñöôïc hoaøntieànmua haøng Hình 4. m oáitöông quan giöõachuùng v a øthuoä c tính cuû a vaán ñeà. Thoângtin in saü ntreânñôn ñaë thaøng: . b aù ocaùo phaùt sinh cu û amaù ytính v a øBie å u m aãuhieänhöõ u ) 2 Pha â ntích maã ubieåu CUNG Ö Ù N GVVP Q U O Á CGIA V aênphoøngchính: 1234 Pacific Highway Newtown NSW 2199 ÑT: 81231234 Fax: 81231235 Ngaøy: 10.95 268.27 M ieãn phí giao haøngcho ñôn haøngc o ùgiaù trò tre â n50.50 Phí giao haøng: T oångcoä n g: 575.07.95 1 N0002 hoäp naâu cuoännô 3.80 12 B7123 C aù i traéng cuoängiaáyfax 3.  maã u bieåuchö ù athuoäctính cu û anhieàu taäpthöïc theå.2 – M aãubieåuñôn ñaë thaøngvaø taäpthöïc th e å/ thuoä c tính ñöôïc nhaän dieän i Tính cha á t Tröôùc khi pha â ntích m aãu bieåu.65 43.00 1.80 1 A7216 taù cuoänbaê n gkeo 2.  M oätmaã u bieåu thöôøng c o ù c aùc thoâng tin in saü n maø chuùngta khoâng caàn quan taâm trong vieäc xaâ y döïng m o âhình d ö õlieäu.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng II NGUOÀ ND Ö ÕL IE Ä U 1 Caù cphöông phaùp thu tha ä ptho ân gtin D ö õlieäuyeâ u caà u vaø m oáitöông quan giöõac aùc d ö õlieäuñöôïc thu thaäp baè n gc aù cphöông phaùpsau: + Phoûngvaán v a ølaéngnghe (interviewing and listening) + Baûngcaâuh o û i(administering questionnaires) + Quan sa ù t(observing) + Phaân tích qui trình (Procedure) vaø ta ø ilieäu(ma ø nhình.64 1 J2312 caùi m aøube Tuû 268.96 S o áñôn haø n g: 134277 ÑÖÔÏCÑ AÏT BÔÛ I GIAO CHO Coâng ty: Western Stationery C oângty: We stern Stationery Ngöôøi ñ aëthaøng: Tanya M a õkha ùch haøng: W1 23 Ngöôø inha ä nhaøng: Carlo Ñòa c hæ: 22B St Geor ges Tce Ñòa c h æ: 862 Welshpool road Thaønhphoá: Pe rth Bang: WA T haønh phoá: Kewdale Bang: WA M a õthö tín: 6000 S o áÑT: 8321 3214 M a õthö tính: 6104 S o áÑT: 843311 11 S o álöôïng M a õhaøng Ñôn vò tính M aøusaé c M o ât a û Ñôn gía Thaønhtieàn 40 A7211 C aù i traéng GiaáyA4 5.27 3.

Soá ñôn h aøng vaø ngaøyñôn h aøng laø c aù cthoâng tin cu û am oätñôn haøng. maõ haøng.Vaä y ÑÔN HAØNG laø moät taäp thöïc theå. Phaàn nôi giao haøngla ø ca ù c thoâng tin v e à ngöôøi nhaän haøng. ñòa ch æ v a øñieänthoaïi lieânh e ä + Teânmaã u bie å u + Thoângtin quaûngcaù o 2. 8. n g giaù trò cuû a ñôn haøng ñöôïc tính baèng c aùch coä n g caù c g iaù trò treân coä t thaønh tie à n v a ø chi phí giao h aøng neân ch uùng khoângñöôïc ñöa vaøom o âhình ER. 3.t oång coä n g T ö øsöï phaântích treânta c o ùm o âhình sau: . N göôøinhaän haøng coù the å la ø ngöôø i ñaë t haøngcuõngc o ù th eå laø ngöôø ikhaùc. C oät thaønh tie à n c uû a ñôn haøng laø giaù trò ñöôïc tính baèng c aùch nhaân ñôn giaù baù n v ô ù is o á löôïng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng + Teân coâ n gty. Thoângthöôøng caù cthoâng tin treân m oätmaã u bieãu khoângnhoùmchung ñ e å dieãn ta ûm oätthöïc theå.Trong ca ù ctröôønghôïp nhö vaäyñ o ø ih oûi ta pha û ib ieát gaù nthuoäctính thích hôïp cho töøngthöïc theå N höõng thaønhphaànchính cuû am aãubie å u ñôn ñaë t haøng: o T aäpthöïc the å KHA Ù C HH A Ø N G o T aäpthöïc theå ÑÔN H AØNG o T aäpthöïc the å DOØ N GÑÔN H A Ø N G o T aäpthöïc theå HAØ N G o C aùcvuøngtính toaùnnhö thaøn htie à n . 9. Beân d ö ôùi ñôn haøng la ø chi phí giao haøng vaø toå n ggia ù trò ñôn h a øng. 7.ñôn g ia ùla øc aù cthuoäc tính c u û am aëthaø n g vaäy MAËT H A Ø N Gla ø taäp thöïc theå. Nhö vaä y c hæ c o ù thuoäc tính s o álöôïng la ø thuoäc tính cu û a taäp thöïc theåDOØ NG ÑÔN HAØ NG.Thoân g tin ngöôøimhaän haøng c h æ nhaèm muïc ñích m o â ta û theâm v e à ñôn haø n gla ø haøng giao cho ai m a økhoâng coù m uïc ñích gì khaùc chaúnghaïn nhö coù bao nhieâu ngöôøi nhaänm aëthaøngH vì theá chuùngta ñöa chuùngvaø otaäpthöïc theå ÑÔN H A Ø NG. neâ n thoângtin n aøy khoângcaànñöa vaøom o âhình ER.maø usaéc. moâ ta û . Thoângtin treân phaànchi tieát la ødanh saùchc aù cm aëthaøngcung öùng. Nhöõngthoâng tin nhö ñôn vò tính. Chi phí giao haø n gla ø chi phí c u û a m oät ñôn haønh neân chuùnglaø thu o äc tính c uûa taä p thöïc the å ÑÔN HAØ N G Toå .Ta goï i m oãidoøngnhö vaäy la ømoät thöïc theåcu û ataä p thöïc theå DOØNG ÑÔN H AØNG 6. Vaä y ta c o ù taä p thöïc theå KHAÙCH H A Ø N G 4. 5. Phaàn ñöôïc ñ a ë t b ô û i la ø c aù c thoâng tin v e à k h aùch haøng ñ aët haø n g .

update. S öûateân khaùchhaøngcuû am oätñôn haø n g 4. o Khai thaùcm aãu tin: khi khai thaùcta c o ùth eå keátn oái thoângtin thoângqua caù c vuøng(thöôøngkhoùa chính vaø khoùangoaïi). o S öûad ö õlieäu:tröôønghôïp söû ad ö õlieäutreân vuøngkho ù ata phaûich u ùy ù raøngbuo ä cphuï thuoä c toà n taïi o X oùa: löu ro à ixoùa. In baùoca ù ocaù cñôn haøngv a øteân coâ n gty ñ aëtñôn haø n gñoù theo th ö ùtöï n gaøy ñôn haønggiaûmdaàn. 2. Sao löu ro à ixoù a b o ûc aùc ñôn haøngc o ùngaø yñaë thaøngtröôùcmoät ngaøy n aø oñ o ù . retrieve.  M oâhình ER duøngñ e åkieåm tra chöùcnaêngphaûicoù thuoäc tính v a økhoùangoaïi.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng III KIEÅM TRA Y E Â UCAÀ UC H Ö Ù CN A Ê N G 1 Nguyeântaécchung  M oãi baûng trong m o â hình caàn p h aûi kieåm tra 4 ch öùc naêng CRUD (create. . 6.  Kieåm tra c aùc chöùcnaêngnhaèm muïc ñích phaùthie ä n nhöõngthieá u soù ttrong m o âhình döõ lieäu. Cho hieänmaõ h a ø n gm. 5. Lieät k e â ñôn haø n gvaø teân coângty ñ aët ñôn haøngñ o ù . 3. Theâm ñôn haø n gm ôùi. K eátqu aûc uû avieäckhai thaùc cho hie ä n leân m aønhình hay in ra b aù ocaùo. o âtaû cu ûac aùc m aëthaøngcu ûam oätkhaùchhaø n g . 2 Ví duï : M oâhình d ö õlieäutreâncoù c aù cyeâ u caàuc h öùc naê n gsau: 1. delete/arc hive) sau: o Theâm m ôùi maã u tin vaøo baûng:ch u ùy ù tröôùckhi theâm giaù trò cho khoùa ngoaïi phaûitheâm giaù trò cu û akhoùachính töông öùng tröôùc(theâ m beânm oät ro à itheâm beân nhieàu).

.ñôn vò tính.soá ñieän thoaïi) Hình 4.Moâ hình ER vaø moâ hình quan heä coù khoùa ngoaïi Chuùngta s e õlaànlöôït thöïc hieänc aùc yeâ u caàuchöùcnaêngtreân: 1.teân coâng ty. bang nhaän.soá ñieän thoaïi nhaän.5 .maõ thö tín nhaän.maõ thö tính.) ha?ng Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng ngaøy ñôn haøng coâng ty nhaän ngöôøi nhaän ñòa chæ nhaän thaønh phoá nhaän bang nhaän maõ thö tín nhaän chi phí giao haøng soá ñieän thoaïi nhaän ms oaáõñkôhnaùch ÑÔN HAØNG ña ët ñöôïc ñaët bôûi KHAÙCH HAØNG thuoäc veà chö ùa DOØNG ÑÔN HAØNG ñöôïc keâ bôûi k e MAËT â HAØNG haøng soá thöù t öï haøng teân coâng ty teân khaùch haøng ñòa chæ thaønh phoá bang maõ thö tính soá ñieän thoaïi maõ haøng moâ taû ñôn vò tính maøu saéc ñôn giaù hieän haønh soá löôïng ñôn giaù baÑùnÔN HAØNG(soá ñôn haø ng. Chöùcnaêngsöûa: • Trong baûng K H A Ù C HH A Ø N G tìm m aãu tin cuûa khaùch haøng caàn söûa v a ø söûa T eân .maøu saéc.ngöôøi nhaän.s o áth ö ùtöï. vaø obaûngDOØNG ÑÔN HAØ N G • Q uaùtrình theâm ñôn haøngm ô ù is e õkhoângc o ùvaá n ñ e àkhi thöù töï treân ñöôïc to ântroïng.bang. • Theâm s o áñôn haøng. Chöùcnaêngkhai thaùc: • G iaûs ö ûd ö õlieäuñ a õc o ùñ aày ñ u û . DOØNG ÑÔN HAØNG(soá ñôn haøng. Ta laànlöôït theâm m ôùi theo th ö ùtö ï sau: • N eáu la økhaùchhaøngm ôù ithì theâm th oâng tin v e à kha ùc hhaøngv aøo baûngK H A Ù C HH A ØNG.ngaøyñôn haøng.moâ taû .. o Ö ù ngv ô ù im oãim aãu tin c uûa ÑÔN HAØNG ta sö û duïng gia ùtrò vuøn gMaõ k h aùch haøngñeå tìm m aãu tin coù cuønggiaù trò treân vuøngM a õkh aù h c haøngtrong K H A Ù C HHAØ N Gv a ø khai thaùc T eâ ncoângty.ñôn giaù baùn) MAËT HAØNG(maõ haøng.ngaøy ñôn haøng.thaønh phoá. 2. Chöùcnaêngtheâm m ôùim oätñôn haøng. coâng ty nhaän...teân khaùch haøng.. • Ñ eåkhai thaùcÑÔN H A Ø N Gvaø Teâ n c o âng ty ta: o Laànlöôït khai thaùc töø n gmaã u tin trong baûngÑÔN HAØNG.thaønh phoá nhaän.vaø obaûngÑÔN H A Ø NG.chi phí giao haøng. o Theâm s o áñôn haøng.ñòa chæ nhaän. o Lieät k e â caù cgiaùtrò c uû ac aù cvuøngcu û aÑÔN H A ØNG. 3. • Ô Ûm oãidoøngtreânbieåumaã u ñôn haøngta laà n löôït thöïc hieän: o N eáu laø m aëthaøngm ôù ithì theâm thoâng tin veà m aët haøngvaø obaûngM A Ë TH A Ø NG..ñôn giaù hieän haønh) KHAÙCH HAØNG(maõ khaùch haøng.soá thöù töï soá löôïng.ñòa chæ.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng khaùchh aøng 4. Chöùcnaêngxoùav a øsao löu: .

sö û duïng g iaù trò v uøng M a õkh aù h c h a øng ñ e å tìm m aãutin c o ùcuønggia ù trò M a õkhaùchhaøngtrong KHAÙCH HAØNG v a økhai thaùcT eân coâng ty.1 ÑOÀ GOà THUNG LUÕNG ÑÖÔØNG OÁNG H O Ù AÑÔN BAÙN H A Ø N G S o áh o ù añôn: 913-A36-01 Ngaøyh o ù añôn: 11-10-2001 B aùncho: M aõkhaùchhaø ng: 1273 H oï teân: Contemporary Designs Ñòa chæ : 123 Oak Street .Yeâ u caàu chöù c naêng trong caù c böôùc phaân tích thieát keá döõ lieäu IV B A Ø T I AÄ P4. Chöùcnaêngkhai thaùc: • Laànlöôït khai thaùccaù cm aãutin trong ÑÔN H A Ø N Gtheo th ö ùtö ï N gaøyñ a ë thaø n ggiaûmdaà n .14 .ñôn h aøng n aø o chöa. • Laànlöôït khai thaùc c aù cm aãutin trong baûngÑÔN H A Ø N Gchoïn m aãutin coù g ia ùtrò M a õkhaùch haøng baèngv ô ù igía trò m a õkhaùch haøng tìm thaáyô ûböôùctreân. choïn m aãutin c o ùgia ù trò ñuùngtreân vuøngÑ aõ g ôûi vaø c o ùN gaøyñôn haøng tröôù cngaøyc aàn x o ù aro à iche ù plöu v a øxoùa. M oâhình hieän taïi khoângtheå hie ä n ñieàu n aøy. • vaø ö ùn gv ô ù im oãim aãu tin trong DOØ N GÑÔN H A ØNG. • Ö ù ng v ô ù im aãu tin c uû a baû n g ÑÔN H A Ø N Gñöôïc choïn. söû duïng m a õ h a øng ñeå tìm maãu tin haøng töông ö ùn gtrong baûngM A Ë TH A ØNG. Chöùcnaêngkhai thaùc • D uøng thoâng tin v e à khaùch haøng caàn tìm.ñ o ø i h o û ita phaûitheâm thuoäc tính Ñ aõ g ôûi vaø otaäp thöïc th e åÑÔN H A Ø NG. laàn löôït khai thaùc c aùc m aãu tin cuû a doøngñôn haøngc o ùcuø n ggia ùtrò m aõñôn haøng. • Laànlöôït khai thaùcc aù cm aãutin trong baû n gÑÔN H AØNG. 5. • Ö ù ng v ô ù im oãi m aãu tin cu û a D O ØNG ÑÔN H A Ø NG. tìm m aãu tin töông öù n g trong baûng KHAÙCH H A Ø N Gv a økhai thaùcc aù cg ia ùtrò cu û ac aù cvuøn gcu û am aãutin n aøy. 6. Ñ eå ñaù p ö ùn gyeâu caàu ch öùc naê n gnaøy.m o âtaû . • Ö ù ngv ô ù im oãim aãu tin trong ÑÔN H A Ø N Gta . MO HÌNH DÖÕ LIEÄU B ieán ñoåi moâ hình ER thaø nh moâ hình quan heä QUAN HEÄ TUYE ÅN CHOÏN döïa vaøo yeâu caàu chöù c naêng ñeå kieåm tra moâ hình döõ lieä u Hình 3. • Ö ù ngv ô ù im oãi maã u tin trong ÑÔN H A Ø NG.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng • M uoánxoùam oätm aãutin cuû a ñôn h aøng ta phaûibie á tbieát ñôn haøngn aø oñ a õgôû i . • Ö Ù n gvôù im aãu tin cu û ab aûng M A Ë THAØ N Gtìm thaáy ô ûb ö ôùc treân cho hieän gia ùtrò cu û ac a ù cvu øng m aõhaøng. ta söû duïng g iaùtrò vuøngSoá ñôn h aøng laà n löôït tìm m aãutin c o ùcuønggia ù trò Soá ñôn haøng trong DOØ N GÑÔN H A Ø N Gvaø khai thaùc. ta s ö û duïng gia ù trò vuøngm a õhaø n gtìm m aãu tin c o ù cuø n g g iaù trò m a õ haøng trong baûng M A Ë T H A ØNG v a ø khai thaùc caù c giaù trò caùc vuøngtrong baûngM A Ë THAØ N G . • K eátth uùc m oãi ñôn haøngtính toånggia ù trò cuû añôn haøng.

(b) Dieãn taû noäi dung moá ikeá thôïp giö õ ac a ù ctaäp thöïc theå. V T R A É CNGHIE Ä M 1) To do fact finding.. 2. theâm m oät hoù a ñôn m ôùi. observers current system B) Gathers forms and documents currently in use C) Cost-benefit analysis 2) Establishing team standards is part of which step in the data modeling process? A) creating the data model B) validating the model C) planning the project D) determining system requirements E) It is not part of any of the above steps in the data modeling process.Bang:TX.Zip:28384 Soá ñieänthoaïi: 8 565 895 Nhaânvieânbaùnhaøng:Jenny Maõ saû nphaåm Moâ taû Soá löôïng Ñôn M128 K eäsaùch 4 B381 Tuû nhieàu ngaê n 2 B210 B aûng 1 G200 G heá 8 g ia ù 200 150 500 400 Coäng: Gia û m giaù :5% T oång coäng: Tha ønh tie à n 800 300 500 3200 4800 240 4560 H aõyphaântích bieåum aãutreân: (a) X aây döïng m o âhình ER c o ùñöa vaø ob aû nsoá . prepares questionnaires.tính b aétbuoäc hay khoâng b aétbu oäc v a ø teâ n m oáikeáthôïp theo hai chieà u ......Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Thaønhp hoá: Keydale. In m oäthoùañôn ñaõ coù . . the analyst does the following A) Interviews personal.. (c) Chuyeån m o âhình ER th aønh m o âhình quan heä. (d) Kieåm tra chö ù cnaêng: 1.. ----oOo---- .

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 6 . chuùngta v aãn ngaàm hieåu moïi thöïc th e åñeàutham gia vaø om oáik eát hôïp nhö m o âhình ER sau: M oâhình n aøy dieãntaû qui ta é cquaûnlyù:  M oãiK H A ÙCH HAØNG ñaëtm oäthay nhieàu ÑÔN ÑAË THAØNG  M oãiÑÔN ÑAË THAØNG ñöôïc ñ aëtb ô û im oätK H A ÙCH H A Ø N G vaø m o âhình naøycoù m o âhình thöïc theå theå hieän sau: M oâ hình treân cho thaáy m oätñôn ñaët haøng b aát kyø phaûithuoäcv e à m oätkhaù c hhaøngvaø m oätkhaùchhaøng b aát k y ø phaûicoù ñaët m oät ñôn ñaët haø n g . H O Â N GB A É TBUOÄC TRONG MOÁI KEÁT HÔÏ P (RELATIONSHIP OPTIONALITY) I N G Ö ÕNGHÓEA M O Á IK E Á THÔ ÏP Trong chöông naøy ta boå sung theâm n gö õ nghóa (qui taéc qua û n ly ù ) vaø o m oái k eát hôïp v a ø bieåu die ã n chuùng trong m o â hình ER. o Khaùch haøngnaèm trong chieán dòch quaû n gcaùo.Nhöng treân thöïc teá c o ù khaù ch haøng c o ù ñôn ñ aët haø n g . M oâ hình ER nhö vaäy ñöôï c goïi la ø m o â hình thöïc theå keát hôïp m ô û roäng (Extended Entity Rela tionship). nhö m o âhình thöïc th eå th e åhieänsau: . TÍNH B AÉT B U O Ä CK.c o ù kha ùch haø n g khoângc o ùñôn ñaëthaø n gdo m oättrong c aù cly ùdo sau: o Khaùch haøngm ôù i o Khaùch haøngseõ ñaë thaøngtrong töông lai. 1 Tính khoângb aét buoäccu û am oái keá thôïp Tröôùc ñaây.

1).1).M) II PH IE ÁUMOÁ KI E Á TH ÔÏP Ta b o åsung tính baétb u oäc.1). (1.Nhö vaä y baû n s o á c uû am oáikeát hôïp ñöôïc k y ù hie ä u goàm caùc daïng sau (0.M). co ø nb aû nsoá ô ûphía taäp thöïc theå ÑÔN Ñ A Ë TH AØNG la ø(0. (1. optional) cu û a m oáikeát hôïp. qui ta é c quaûn ly ù tröôùc ñaây ñöôïc sö û a thaønh:  M oãiK H A ÙCH HAØNG coù theå ñaëtm oäthay nhieàu ÑÔN ÑAËT H A Ø N G  M oãiÑÔN ÑAË THAØNG phaûi ñöôïc ñaë tb ô û imoä tKHAÙCH HAØNG V a øm o âhình ER töông öùng ñöôïc söû a ñ o åibaèng c a ùch b o åsung theâm tính baé t buoächay khoâng b aétbuoäcvaø o m oáikeáthôïp: phaûi (tính baét buoäc) ña KHAÙC ÑÔN ÑAËT ët H soá ñHônAØNG ñöôïc HAØNG coù haøng maõ ñaët bôûi theå khaùch haøng (tính khoâng ngaøy teân baét ñôn ñòa buoäc) haøng chæ Hình 5 . khoângbaé t buoäcvaø om o âhình ER cu û ahình 4. b aû ns o á cu û am oáikeáthôïp ñöôïc hie å u c o ùc a ûtính baétbuoä c (mandatory) hay khoângbaé tbuoäc(arbitrary.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M oâhình treân cho thaáykha ù hhaøngAce 4WD Supplies khoângc o ùñôn ñaë t haøng. B aûnsoá tröôùcñaây ta vaã n hieåu laø laø b aû ns o á lô ù nnhaát.Moâ hình ER coù söûa ñoåi cuûa vaán ñeà khaùch haøng vaø ñôn ñaët haøng maø hoï ñaët B a û ns o ánho ûnha á t(minimum cardinality).3 .M).c o ø ntính b aét bu oäc hay khoân g b aét b uoäc cu û am oáikeát hôïp laø baûns o á n h oûnhaá t . (0. V aäy ñeå dieãn ta û tình traïng coù khaùch haø n g khoâng coù ñôn ñaë t haøng. b a û nsoá lôù nnhaát(maximum cardinalit y): T ö ønay veà sau.5 ta ñöôïc m o âhình: . V ô ù iví duï treân b aû ns o á ô û phía taäp thöïc th eå K H AÙCH H A Ø N Gla ø (1.

Ngöôøisöû duïng la ø ngöôøinaém r o õ vaán ñ eà. khoùangoaïi cu û akhoùachính beânm oätnaø ys e õkhoângdieãnta ûñöôïc tính chaát khoângbaé tbuoäcnaøy. D ? ? A?N m a? d ?? a?n te ? nd?? a ? n v ? tr? th a ?md o ? kinh ph? DA0 . hoï s e õ g iuùp ta chænh söû a nhöõnggì c o ø nsai so ù tcuû a m o âhình d ö õlieä u .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M oâhình n aøy dieãntaû 6 qui ta écquaûnly ù : + M oãiKHA ÙCHHAØ N Gcoù theåñ aëtmoä thay nhieàu ÑÔN HAØ N G + M oãiÑÔN H A Ø N Gphaû iñöôïc ñ aëtbôûi m oätK H AÙCH HAØ N G + M oãiÑÔN H A Ø N Gphaû ichöùamoä thay nhieàu D O Ø N GÑÔN HAØ N G + M oãiD O Ø N GÑÔN HAØ N Gphaûithuoäc v e à m oät ÑÔN H A Ø N G + M oãiD O Ø NG ÑÔN HAØ N Gphaûik e â m oätMAËT H AØNG + M oãiM AËT H A Ø N Gc o ùth e åñöôïc keâ b ô û im oät hay nhieàu D O Ø N GÑÔN H A Ø N G Phieáu m oáikeá thôïp cuû a m o âhình treân c o ùdaïng sau: Taäp thöïc theå 1 K H A Ù C HH A ØNG ÑÔN H A ØNG ÑÔN H A ØNG D O Ø N GÑÔN H A ØNG D O Ø N GÑÔN H A ØNG HAØNG Tính b a é tb u o äc C o ùth e å P haûi P haûi P haûi P haûi C o ùth eå Quan heä Ñ aët Ñöôïc ñ a ëtb ô û i ch ö ùa Thuoäcv e à keâ Ñöôïck e âb ô û i B a û ns o á Khoânghay nhie à u M oät M oäthay nhieàu M oät moä t Kho ânghay nhieàu T a ä pthöïc the å 2 ÑÔN H A Ø N G K H A ÙCH H A Ø N G D O Ø N GÑÔN HAØ N G ÑÔN H A Ø N G H A ØNG D O ØNG ÑÔN HAØ N G Phieáu naø yñöôïc xaâ y döïng nhaèm muïc ñích trình b aø ycho ngöôøisöû duïng v e à m oáikeát hôïp cuû a c aùc thöïc the å trong h e ä thoáng. thoâng qua phieáu quan heä . III A ÛNH HÖÔ ÛNG CUÛA TÍNH KHO ÂNG B A É TB U O Ä CT R E Â NK H O Ù ANGOAÏI tính khoâng baét buoäc ôû beân caïnh baûn soá moái quan heä beân nhieàu neân khoâng gaây aûnh höôûng gì caû KHAÙC ÑÔN ÑAËT H HAØNG HAØNG Tính khoâng baét buoäc ch æ aûnh höôûng treân khoù a ngoaïi khi n o ù ô û beâ n caïnh b aû n s o á m oái keát hôïp beâ n m oät.

Moâ hình ER cuûa vaán ñeà OPCL M oâhình ER treânñöôïc bie á n ñ oåi thaønh m o âhình quan heä sau: D Ö ÏAÙN(m a õdöï a ù n. Ñ oáiv ô ù im oãinhaân vieân . m a õdö ï a ù n) Trong m o â hình treân ta phaû i s ö û duïng g ia ù trò ñaë c bieät treân khoùa ngoaïi m a õ döï a ù n ñ e å dieãn ta û nha â n vieân töông öù n gkhoângtham gia vaøobaátk y ødöï aùn naø onhö d ö õlieä u ví duï sau: maõ nhaân vieân 001 002 003 004 005 006 007 008 NHA Â NV IE Â N teânn haânvieân nga ø ytham gia Helga Carmen Carlos Fritz Mirek Ted Mario Jane m a õdöï a ù n DA1 DA3 DA3 DA0 DA3 DA2 DA0 DA2 Baû n gd ö õlieä u treânc o ùmoâ hình thöïc th eåtheå hieäntöông ö ùn gnhö sau: . m oät nhaân vieân ch æ tham gia vaøom oät döï a ù n (giaû söû ta chæ quan taâm ñeán döï a ù n hie ä n taïi). döï aùn coù theå c o ùmoät hay nhieàu nhaân vieân tham gia nhöng khi döï aùn chöa trieån khai thì döï a ù n khoâng caàn söï tham gia cuû a baá t k y ø nhaân vieân naøo.ngaøytham gia vaø odöï aù n .M oãidöï a ù nñöôïc nhaän dieän th oâng qua maõ döï aù n .Thoâng tin caànlöu trö õveà döï a ù ngoàm teâ n döï a ù n . coâ n g ty caà n ghi nh ô ùm a õnhaânvieân.Moä t nhaân vieân coù theå tham gia vaø o m oätdöï a ù n v a ø cuõ n gcoù th eå khoâng.n gaøy tham gia. Ta h aõ yxem caùch giaû i quyeát qua hai ví duï sau: 1 Quan h e ämoä t-n h ieà u Ví du: ï C oâng ty TNHH D aàu khí Ngoaø ikhôi hieän c o ùc aùc döï aùn khoan thaêm d o øñ a õ trieå n khai vaø oc a ù cthôøi ñieåm tröôùcñaây. teâ n nha â nvieân. Taï i m oät th ô ø iñieåm. ñöôïc tham gia bôû i DÖÏ AÙN mNa hÂaNânVIEÂN tham õHn gia maõ döï A aùn vaøo vieâ n teân nhaân teân döï vieân aùn vò trí ngaøy thaêm doø tham gia kinh phí Hình 5.7 .vò trí thaêm d o ø . Khi ñang trieå n khai.kinh phí) N H AÂN VIEÂN(m a õnhaânvieân. DA1 C a?pd ???n gv a ?h a ?uca? n Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng DA2 Thie? tk e ?thie?t b? khoan DA3 Co ?ngtr?nh b e ?khoan DA4 Co ?ngtr?n ????n go?ng Ñ eå giaû iquyeát vaá n ñeà.kinh phí.ngöôøita phaûis ö ûduïng m oätgiaù trò ñ aëc bieättreân khoùangoaïi. teân döï aùn.. vò trí thaêm d o ø .teâ n nhaânvieân.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng

M oâhình n aøy cho thaáy nhaâ n vieânmario vaø Fritz chöa ñöôïc phaâncoângtham gia vaø obaá tk y ødöï aùn naøo.
2 Quan h e ämoä t-m o ä t
Baïn ñöôïc yeâ u caà u phaûixaâydöïng m o âhình d ö õlieäucho vaán ñ e àleâ n danh saùchn h aøñeå b aù ncuû a cô quan m oâi
giôùitaøi saû n coá ñònh. Ngöôøim oâigiôùi ñaë c bieätquan taâ m ñeán nhaø c o ùhay khoângc o ùh o àbôi. Qui taé c quaûnly ù
la ø :
M oãi NHAØ c o ùtheåc o ùm oätH O ÀBÔI
M oãiH O ÀBÔI phaûithuoäcv e à m oät
NHAØM oâhình ER cuû avaán ñ e à naø yla ø :
co
ù
NHA
maõHhOoÀà BÔI
thuoä
maõ
Ø
bôi
c veà
nha
loaïi
ø
hoà bôi
loaïi
nha
ø
chi
ñòa
eàu
chæ
daøi
Hình 5.9 - Moâ hình ER cuûa vaán nhaø
giaù trò
vaø hoà bôi
m o âhình quan h e ätöông
öùng:
N H A Øm( a õnha ø ,loaïi nhaø,ñòa chæ ,giaù trò )
H O ÀBÔI(m aõh o àbôi, loaïi h o àbôi, chieàu daø i ,m a õnha ø)
Hay:
N H A Øm( a õnha ø ,loaïi nhaø,ñòa chæ ,giaù trò , m a õh o àbôi)
H O ÀBÔI(m aõh o àbôi, loaïi h o àbôi, chieàu daø i )
M oâhình quan h e äm oätñöôïc öa thích hôn vì ch u ùng ta khoângphaûiquan taâ m ñeáng iaùtrò ñaëcbieät.
M oâhình quan h e ähai phaûis ö ûduïng giaù trò ñ aëc bie ä t
NHAØ
M a õn h a ø
M a õh o àbôi
N01
… ..
H01
N02

H00
N haøN02 khoân gc o ùh o àbôi. H00 la øg iaùtrò ñ aëc bieät

M a õh o àbôi
H00
H01

H O ÀBÔI
….
….

Chieàud a ø i
0
50

3 Quan h e änhieàu-nhie à u
Giả sử vấn đề của trường Cao đẳng Cộng đồng Núi Xanh nhà trường không quan tâm đến ngày nhập học
của học viên. Ta có mô hình sau:

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng

HOÏC V IE Â N
M O Â NHOÏC
HOCVIENMON HOC
M a õhv
M a õmh
M a õhv
M a õmh
….
… …
99001
… ..
MH01 ….
99001
MH01
99002
….
MH02
99001
MH02
99003
….
99003
MH01
Hoïc vieân 99002 khoângghi danh vaøom oânhoïc neân khoângxuaáthie ä n trong quan h e äHOCVIENMONHOC.
Tính khoâ n gbaétbuoäckhoângaûnh h ö ôûng ñeánb aû ns o ánhieàu cuûa m oáikeá thôïp
IV TÍNH BAÉ TB U O Ä CK
, HO Â N GB A É TB U O Ä CTRONG C A Ù CBÖÔ Ù CMOÂ HÌNH H O Ù ADÖÕ L IE Ä U
DÖÕ LIEÄU YEÂU
CAÀU
1. Nhaän dieän caùc taäp thöïc theå vaø thuoäc tính
nhaän dieän
2. Nhaän dieän moái quan heä giöõa caùc
taäp thöïc theå
3. Gaén thuoäc tính moâ taû vaøo taäp thöïc theå
4. Theâm tính baét buoäc khoâng baét buoäc vaøo
moái quan heä
MOÂ HÌNH DÖÕ
LIEÄU

Hình 5.13 - Tính baét buoäc vaø khoâng baét buoäc trong moâ hình hoùa
döõ lieäu
V

BAØT
I AÄ P
1 B a ø it aäp 5.1

FBNA la ø haõ n g haøng khoâng phuïc vuï vaän chuyeån haønh khaù ch ñeán 15 ñòa ñieåm khaùc nhau. M oät soá ñòa
ñieåm ñöôïc phuïc vuï thöôøng xuyeân c oøn m oäts o áñöôïc phuïc vuï theo m uøa.
M oãichuyeá n bay cuû a FBNA ñeàu pha û ibay theo m oättuyeá n bay nhaátñònh. N gaøykhôûihaønh,g iô økhôûi
haø n h ,g iô øñeá n cuû a c a ù cchuyeán bay phaûiñöôïc ghi nhaän.Thoân gtin veà tuyeá n bay coù m aõtuyeán bay,
g iô øk hôûi h aønh, thôøigian bay, nôi bay ñi v a ønôi bay ñeán.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng

Caù c phi coâng c o ù theå bay treân c aùc chuyeá n bay khaùc nhau nhöng hieån nhieân ô û m oãi th ô ø iñieåm c hæ c o ù th eå
bay treân moä t chuyeán bay. M oãi chuyeán bay pha û icoù to á ithieåu m oät phi coâng nhöng m oät phi coâng khoâng
phaûilu ù cnaøocuõ n glaø m nhieäm vuï phi coângchính cu û achuyeán bay. H oï teân,ñòa chæ ,ñie ä n thoaïi lieân laïc cuû a
phi coângphaû iñöôïc löu trö õ .
Ô Ûm oãi chuyeán bay, chi tieát v e à haø n h khaùch phaûiñöôïc ghi nha ä n nhö teân, ñòa chæ , ñieän thoaïi lieân laïc v a ø
troïng löôïng haønhl y ù .
H aõythöïc hie ä n caùc yeâu caàusau:
(a) X aâydöïng m o âhình ER. S ö ûduïng m o âhình thöïc the å th eå hie ä n ô ûnôi thích hôïp
(b) Chuyeån m o âhình ER th aønh m o âhình quan heä.
(c) Laäpphieáu m oáik eát hôïp.
2 Tra é cnghie äm
2.1) Based on the ER-diagram, which of the following are true?

A) One customer can rent multiple videos
B)
There can be multiple videos of the same movie
C)
There can be blank videos (i.e., video without movies)
2.2) ACME places oders with their suppliers using the following purchase oder form. A buyer
(an employee in the company) will fill the order form to order one or more items from a supplier.
Each such order is placed with a single supplier and can be for one or more items.
Based on the inform ation, an E-R diagr am is drawn below to represent the connectivity,
cardinality, and optionality of the relationships. (Note: In the ERD below, “ord er line”
represents each line of items in the order form.) If you want to map the above ER diagram into table s,
how many tables do you need?

3) Given the following Entity-Re lationsh ip Diagra m.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng CUSTOMER 1 M 1 M order M 1 ITEM Order-line M 1 BUYER A) 4 B) 1 C) 3 D) 5 E) 2 F) 6 2. what is the participation of A and B? 1 1 C A A) B) C) D) E) B Total A/Total B None of the above Partial A/Partial B Total A/Partial B Partial A/Total B ----oOo---- .

.coù c aùc thöïc theåtrong m oättaäpthöïc theå laï i to àntaïi phuï thuoä c vaø osöï toàn taïi cuû ac aùc thöïc th e å trong taäp thöïc th eå khaù c . .loaïi m aùy bay) CHUYEÁNBAY(maõ tuyeán bay. saânbay khôûihaønh. M oâhình ER cuû a taäpthöïc th eå phuï thuoäcphaûicoù tính chaát sau: Thuoäctính nhaä n dieän cuû a taäp thöïc the å phu ï thuoä c goà m m o ä tthuoä c tính nhaän die ä nc u û ataäp thöïc the å cha keá hôïp t v ôùi m oät thuoä ctính kh a ù cd uøng ñeå nhaän die ä nthöïc the å ñoù trong c a ù cgiaù trò nhaän dieän cha. s o ám aùybay) Ñ eå laø m r o õhôn khaùinieäm taäp thöïc th e å phuï thuoäc(dependent entity) . 08/03/95. 15/03/95 … Ta c o ùm o âhình ER nhö sau:  Taä p thöïc the å CHUYEÁNBAY la ø taäp thöïc theå phuï thuoäc. Ví duï Haõnghaøng khoâng quoác te á cung caáp ca ù ctuyeán bay ñeán nhieàu ñòa ñieåm treân theá g iôùi..Ta goï i taäp thöïc theå n aøy la ø taäp thöïc theå phuï thu o äc. C aùc tuyeá n bay ñöôïc leân lòch cho m oätkhoaûng th ôøi gian nhö tö ø 1/3/1995 ñeán 31/10/1995. TAÄP TH ÖÏC THEÅ CHA VAØ TAÄP TH Ö ÏC THEÅ CON (SUPERTYPES AND SUBTYPES) I TAÄP THÖÏC THEÅ PHUÏ THUOÄC (DEPE NDENT ENTITY. M oâhình quan heä: TUY EÁ NBAY(m a õtuyeán bay .. ñ aây la ø tính chaát taïm thôøi cu û a döõlieäu. ví duï nhö neá u tuyeán bay phuïc vuï theo tuaànthì giô økhôûihaønhlaø cuû a caùc nga ø y01/03/ 95.. ID-DEPENDENT ENTITY) Trong thöïc teá . soá haø n hkha ùch. M oãituyeán bay ñeàu c o ù giô ø khôûihaø n h vaø g iô ø ñeá n . NHA?N VIE?N m a ?pho?ng ban s o ?th? ? t?? ho? v a ?te ? n n g a ?ysinh . T aátc a û c aù ctuyeá n bay ñeà u c o ùsaâ n bay ñi v a ø ñeán ví duï tuyeá n bay c o ù theå tö ø saâ n bay Sydney ñeán saâ n bay Frankfurt.chuùngaûnhhöôûngñeánm o âhình d ö õlieäu nhö th eán aø oseõ ñöôïc ñ e à caäptrong chöông sau. CHUYEÁNBAY c hæ toà n taïi trong T UYEÁ N BAY  Khoùachính cu û ataäpthöïc th eå CHUYE Á NBAY laø söï keáthôïp giöõakhoùachính cu ûataäp thöïc theå TUY EÁ N BAY v a øthuoä c tính ngaøykhô û haønh i cuû achuy eá n bay. G iôøkhôûih aønh la ø g iô økhô û ihaønh cu û am oätngaøycuï theå. co ø ntaäp theå m a ø chu ùng phu ï thuoäcvaøola ø taäpthöïc theå cha.  M oáikeáthôïp treân ñöôïc goï i la ømoá ik eát hôïp phuï thu o äcnhaändie ä n (ID-dependent relationship)  D ö õlieäu cu û aTUY EÁ NBAY chæ to àn taïi trong moä t khoaûng th ô ø igian.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 7 . ngaøykhôûihaø nh.. .. ta h aõ yxem m o âhình ER c u û avaá n ñ e ànhaânvieân v a øphoøng ban.

1 Nguye?n Va? n H u?ng PHO?NG BAN m a ?Pha? ph o?ng banThie?t K e ?He? Th o?ng Ta? ilie?u n T?ch t e?n ph o?ngban Tra?n Ma?nh Tie?n KH Pho?ngk e ? hoa?ch TC Pho?ngt o ?c h ??c Nguye?n Kim KT Pho?ngk y ?thu a ? t KH 2 KH 3 TC 1 Nguye?n Baû n s o á keát n o áicuû a m o â hình naø y hoaøn toaø n g ioáng vDie?n ô ù im o â hình haõng haøng khoâng quoác te á nhöng neáu ta xem nhaân vieân la ø taäp thöïc theå phuï thuoäc thì khi m oät phoø n g ban bò giaûi th eå daãn tôùi toaøn b o ä nha â n vieân TC trong phoøngban ñ o ùb ò giaûi theå theo. Ñieàu n aø ykhoângñuùngv ô ù ithöïc teá laø nhaân vieân c o ùtheå chuye å n sang 2 phoøng ban khaùc laø m vie äc. Nhöõngcoângty naø yc o ùc a ù ccöû a haøngô ûnhieàu thaønhphoákhaùcnhau. KT 1 Nguye?n Ha? i V aäym o âhình ñuùngcuû avaá n ñeà nhaâ n vieân v a øphoø n gban la ø : II TH UO ÄCTÍNH HAY TAÄP THÖ ÏC THE Å V aênphoøngchính ph u ûmong muoánthieátlaäp moä tcô s ô ûd ö õlie ä u v e à c aùc coângty b aù ns æ trong coângngh e ä th ô ø i trang. V aánñ e àñöôïc ñ aëtra laø : Ta coù neâ n m o âhình khaù inieäm th aønh ph oá(nôi ca ù ccöû a h aøng ñang kinh doanh) nhö m oätthuoäc tính cuû ataä p thöïc theåC ÖÛA H A Ø N Ghay taïo chuùng thaønh m oättaä p thöïc theå TH AØN HPH O Á . V ôùi moâ hình treân vie ä c chuyeån n aø y s e õ laø m thay ñ o åi giaù trò khoùa chính cuû a Pha?m Ch??ng quan h e äNHA Â NV IE Â Nlaø m m aáttính o å nñònh cuû akh o ù achính.

coângsuaát. Söï töông tö ï giöõa chuùngdaãnta ñeánkhaùinieäm taäpthöïc th eåcha v a øtaä p thöïc theåcon.löïc nöô ù cre õ .loaïi nhieân lieäu. 1 Caù itoå n gq u a ù tv a øc a ù ichuyeânb ieät Tröôùc khi ñi vaøochi tie át. Neáu boánnguye â n ta é ctreân khoângc o ùnguyeân ta é cn aø oa ù pduïng ñöôïc thì ta m o âhình th aønh phoánhö m oät thuoäctính cu û ataäp thöïc theåC Ö Û AH A Ø N G .c o ùngöôø iñieàukhieån chính khoâng Thuyeàn naâng: S o ánaâng. Thuyeàn cheøo: soá m aùiche ø o .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng m o âhình 1 maõ cöû ahaø ng teâ n cöûa haøng C ÖÛA H AØNG T H AØNH P H O Á m a õth aø nh pho á teân th aønh ph oá m o âhình 2 maõ cöû ahaø ng teâ n cöûa haøng .Choïn m oät trong hai m o âhình ER c uûa v aán ñ e à c öûa h aøng v a øth aønh ph oá N höõng nguyeân ta écsau giuùpta coù choïn löïa thích hôïp: 1. 5.2 . th aønh phoá C ÖÛA H AØNG Hình 6. Neáu khaùinieäm thaønh ph o ác o ùthuoäc tính v a øta quan taâm ñeáncaù cthuoäctính n aø ytrong coângtaù cquaûnly ù thì chuùng ta m o âhình n o ùnhö m oättaäp thöïc theå. III T A Ä PTHÖÏC THE ÅCHA V A ØT A Ä PTHÖÏC THEÅ CON Treân thöïc te á chuùngta thöôønggaëp c a ù cthöïc theå gioán gnhau tö ø80% ñeán 90% nhö trong vieäc phaân lô ù pc aùc loaïi. ta haõyxem ví duï sau: Thuoäctính chung: T aátc a ûc aùc thuyeàn: chieàu daø i. Neáu m oätcöû ahaøngcoù kha û naê n gnaè m treânnhieàu thaønhph oáthì chuùngta m o âhình th aønh ph oáthaønh taäp thöïc theårieâng. Neáu chuùng ta c o ùnhu caàu löu tr ö õtaá tc a ûc aùc thaønh ph oám aëcduø c aùc cöû ahaø n gchöa hie ä n dieänôû taát caûthaønhp hoáthì chuùngta phaûim o âhình thaønh ph oáthaønhtaäpthöïc theå.. 3. 2.troïng ta û i Thuoäctính rieâng: Thuyeàn buoàm: dieän tích buoàm. 4.. Vì c h æ c o ùtaäpthöïc theå m ôùi coù quan h e äv ô ù itaäpthöïc theå khaùc.dieäntích khoaûng h ô û .s o ác o ä t Thuyeàn m aùy: s o ámaùy... Neáu khaùinieäm thaønh ph o ác o ùquan h e äv ô ù imoä tvaø itaäpthöïc theåkhaùcthì ta phaûim o âhình chuùngthaønh taäpthöïc theå rieâng.

5 . ngaøyvaø olaø m . ngaøyv a ø ola øm. ñôn giaù g iô ølaø mtheâm M oâhình ER cho vaá n ñeà nhaânvieânnhö sau: maõ nhaân vieâ n teân nhaâ n vieân ñòa chæ ngaø y sinh ngaøy vaø o laø m chöùc vuï NHAÂN VIEÂN NHAÂ N VIEÂN T OØAN THÔØI GIAN maõ nhaân vi eâ n löông naê m thöôû ng naêm NHAÂN VIEÂN BAÙN TH ÔØI GIAN maõ nhaân vieân ñôn giaù giôø coâ ng ñôn giaù giôø laø m theâm Hình 6.Khi gaë p sô ñ o ànaøychuùngta khoângm o âhình chuùngth aønh taäpthöïc the å cha/con. Trong m o â hình d ö õ lieäu. Inheritance in a generalization hierarchy). ñòa ch æ . 4 Caù itoå n gthe å v a øc a ù ith aønh phaàn Sô ñoà treân die ã n ta ûcaù itoång theå v a øc a ù ithaønhphaànv e à baû n chaátchuùng hoa ø ntoaønkhaùcv ô ù ic aùi to ång quaù tv a ø c a ù ichuyeân bieät.thöôûngnaêm C oønnhaânvie â n baùnth ôøi gian.teân nhaânvieân.ngaøysinh. chu ùn gta caànlöu tr ö õv e à löông naêm.nga ø ysinh.c h öùc vuï.Moâ hình ER taä p thöïc the å cha taä p thöïc theå con cuû a vaá n ñeà nhaân vieâ n 1. Ñ oáiv ô ù inhaân vieân toaønthôøigian. 3 Y Ù nghóa Ta m o âhình thaønhtaäp thöïc theå cha/con nhaè m dieãn ta û chính xa ùchôn qui ta é cquaûn ly ùc o ùlieân quan ñeán c aùi toångquaùtvaø caù ichuyeân bieä t. c a ù itoå n g quaùtñöôïc goïi laø taäp thöïc th eå cha (supertype) c o ø nc a ù ichuyeân bieät la ø taäp thöïc theå con (subtype) nhö THUYEÀNla ø taä p thöïc theå cha cu û ataäptaäpthöïc th eåcon THUYEÀN BU O À M . chuùngta laïi caà n löu trö õv e à ñôn gia ùgiôø co âng. 2 Kyù hieäu taä pthöïc theå cha/con Ví duï vaán ñeà löu trö õchi tieátv e à nhaâ n vieân. M oätcoângty mong muoánlöu trö õly ùlòch c a ùnhaân veà nhaân vieân cu û amình. Hình ch ö õnha ä tcu û ataä p thöïc theå cha NHAÂN VIEÂN s e õc h öùa taát c a ûtaäp thöïc th eåcon NHAÂ NV IEÂN TOAØN TH Ô Ø GIAN I v a øNHAÂN VIEÂN BAÙ NTH Ô Ø GIAN I 2. chö ù cvu ï. C o ùhai loaïi nhaâ n vieân nhaâ n vieân to aøn th ô ø igian v a ønhaâ n vieân baù n th ô ø igian. ñòa chæ . Thu oäc tính cu û ataä p thöïc theåcon la øthuoäctính rieângchæ ñöôïc hieåutrong taäp thöïc theå con ñ o ù . Chi tieátlöu trö õv e à nhaânvieânbao goàmm aõnhaânvieân. la øthuoäc tính cuû ataäp thöïc theå cha NHAÂN V IE Â N Nhöõng . thuoäc tính naø y ñöôïc hieåu cho taá tc a ûc aùc taäp thöïc theå con.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M oâ hình treân dieãn ta û söï töông quan giöõa caù i toå n g qua ù t v a ø c a ù i chuyeân bieät (IS-A relationship. Nhöõngthuoäc tính chung nhö teâ n nha â nv ieân. 5 Thuoäc tính cuûa caùc taä pthöïc theå cha/con T ö øvaán ñeà ta suy ra c aù cthuoäctính c u û ac aù ctaäpthöïc theå la ønhö sau: .

ñôn giaùgiôø coâng. taäp con c o ùtheå khoâ n gc o ùthuoä c tính rieâng nhöng vaãn phaûim o âhình chu ù n gla ø taäp thöïc theåvì: 1. Chuùngdieãn ta ûqui taéc qua û nly ùchính xaù chôn 2. M oätloaïi môùi c o ùthe å ñöôïc ghi nhaä n nhöng chöa c o ùthöïc theå naø othuoäcloaïi naøy. Thu oäc tính seõ boäcl o äkhi chuùngta tìm hieåuvaán ñ e àk y õhôn Giaû söû nhaân vieân chia thaønh töøngloaïi. ñòa chæ . ngaøyvaø olaøm . löông naêm.ch öùc danh. chöùcdanh. teân nhaâ n vieân.8 . ngaøy sinh.thöôûngnaêm NHAÂN VIEÂN BAÙ NTH ÔØI GIAN: m a õnhaânvieân. ngay ø vaø o laøm . teân nhaân vieân. K haùinieäm loaïi nhaân vieân ñöôïc m o âhình thaø n htaä p thöïc th eå v ô ù ily ù do: 1. maõ nhaân maõ loaïi moâ taû loaïi LOAÏI NHAÂN VIEÂN thuoäc veà c o ù vöøa laø khoùa chính vöøa laø khoùa ngoaïi vieân NHAÂN VIEÂN teân maõ nhaân NHAÂN VIEÂN nhaân vieân TOØAN vieân löông naêm THÔØI GIAN ñòa chæ tmhöaôõûnnhg NHAÂN VIEÂN ngaøy BAÙN THÔØI sinh aânnaêvmieân GIAN ngaøy ñôn giaù giôø coâng vaøo ñôn giaù giôø laøm laøm theâm chöùc vuï Hình 6.ngaøysinh. 2.ñòa chæ .Vaán ñeà nhaân vieân vaø taäp thöïc theå loaïi nhaân vieân 6 Caù ctính cha á tc u û ata ä pthöïc th eåcha/con . Danh saù c hñaà y ñ u ûloaïi nha â n vieân ñöôïc khai thaùc thöôùngxuyeâ n .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng NHAÂN VIEÂN T O A Ø NT H Ô Ø IGIAN: m aõ nhaân vieân.ñôn giaù g iô øtro äi Trong nhieà u tröôønghôïp .

8  C a ù ctaä pthöc th e åcon ph aû icoù taát c a ûthöïc th e åm a ø ta ä pthöïc th e åcha coù .Vaán ñeà nhaân vieân vôùi caùc moái quan heä  Söï tham gia v a ø om oáikeá thôïp c u û ata ä pthöïc th e åcon nhö hình 6.vie?n Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng LOAÏI NHAÂN VIEÂN thuoäc veà maõ nhaân vieân teân nhaân vieân ñòa chæ ngaøy sinh ngaøy vaøo laøm chöùc vuï loaïi nhaân maõ nhaân vieân löông naêm thöôûng naêm maõ loaïi moâ taû loaïi co ù NHAÂN VIEÂN NHAÂN VIEÂN TOØAN THÔØI GIAN NHAÂN VIEÂN ñöôïc caáp cho ñöôïc caáp maõ nhaân vieân XE COÂNG TY ñôn giaù giôø coâng BAÙN ñôn giaù giôø THÔØI laøm theâm GIAN Hình 6.  Taä pthöïc the åcon nhieàuca á p soá ñaêng boä caáu taïo kieåu daùng .  C a ù ctaä pthöïc th e åcon ph aû irôøi nhau. c o ùtính loại trừ (exclusive).8 .

tieàn thöôûngnaêm.tieàn thöôûng naêm) NHAÂN VIEÂN BAÙ NT H Ô Ø GIAN(m I aõ nh aâ n vieân.ñôn gia ù g iô ølaø m theâm ) M oâ hình quan h e ä khoâng dieãn ta û ñöôïc qui taéc quaûn ly ù la ø m oät nhaân vieân hoaëc la ø nhaân vieân toaøn thô ø igian hoaëc la ø nhaân vieân baù n th ô ø igian. chöùcdanh.. chöùcdanh. ñôn gia ù g iô øcoâ n g . V aäy khi c a ø iñ aëtvaø om oäth e ä QTCSDL ta phaûi taïo c aùc x ö ûly ùveà raøngbuoäcnaøy. loaïi nha â n vieân. 2. chöùcdanh. löông naê m .chöùcdanh) NHAÂN VIEÂN TOAØN THÔØI GIAN(maõ nh aâ n vieân. Taïo m oät quan h e äc o ùc aùc thuoäc tính cu û ataä p thöïc theå cha v a øtaá tcaû caù cthu o äctính rieâng c uû ataá tc a ûtaäp thöïc theåcon. NHAÂN VIEÂN(m aõnhaânvieân. löông naêm.Moâ hình ER cuûa vaán ñeloaïi nhieân lieäu 7 B ieánñ o å itaä pthöïc th eåcha/con tha øn hquan he ä C o ùba caùchbieánñ oåi sau: 1.1 TRANG THIE?T B? Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng CO?NG CU? CA?M TAY maõ taøi saûn CO?NG CU? MA?Y moâ taû ngaøy XE CO? ?O?NG C? mua g i m aõ ò ta øi saûn LOAÏI TRANG nôi THIEÁT saûn maõ loaïi BtrÒang xuaát thieát bò teân loaïi trang maõ taøi thieát bò saûn soá seâ ri coâng LOAÏI TAØI suaát SAÛN ma õ loaï i teâ n loaï i taøi saûn maõ taøi saûn kích ? thöôùc heä soá khaáu hao maõ taøi saûn loaïi coâng cuï maõ taøi saûn soá ñaêng boä kieåu daùng troïng taûi soá xi lanh heä soá khaáu hao 0 . ñôn gia ùg iô øcoâ n g .TA?I SA?N CO? ??NH H?nh 6. tieàn thöôûngnaêm hoaëc . NHAÂN V IE Â Nm( a õnhaânvieân. teâ n nha â nvieân. ngaøy vaø olaø m .ñôn giaù g iô ølaøm theâm) Khi c a ø iñaët vaøo HQTCSDL ta phaûix ö û ly ù ra øng buoäc ñeå troáng löông naêm ..ngaøysinh. Bieán m oãi taäp thöïc theåcon thaønhm oätquan h e äc o ùthuoäc tính chung v a øthu o äctính rieâng cu û ataä p thöïc theåcon.ñôn giaù g iô øcoâng..ñôn gia ùgiô ø laø m theâm) M oâhình quan h e ä taïo kha û naêng nhaäp m oätnhaân vieân vö ø alaø nhaâ n vieân toaønth ô ø igian vö ø ala ø nhaân vieânbaù n thô ø igian.tie à n thöôûngnaêm) N H A Â NV IEÂN B A Ù NTHÔØI GIAN(m a õnhaânvieân.. . . Bieán taäpthöïc th eå cha thaønhm oätquan h e äc o ùtaát c a ûthuoäc tính chung v a øbieánm oãi taäp thöïc th eå con thaønhm oätquan h e äc o ùc aù cthuoäc tính rieâng. V aäykhi c a ø iñ aët vaø om oäth e äQTCSDL ta phaûitaïo caù cx ö ûly ùveà raø n gbuoäcn aøy 3... löông naêm.....ñòa chæ . Khoân gbieán taäp thöïc theåcha thaønhquan h e ä N H A Â NV IEÂN T O A Ø NTH Ô Ø GIAN I (m a õnha â nvieân.

ñôn gia ùg iô ølaø mtheâm. Nhöõngkhía caïnh sau giu ù p ta coù quyeát ñònh thích hôïp trong vieäc choïn löïa m oät trong ba m o â hình quan h eä: o D ö õlieäunaøoñöôïc khai thaùc thöôøngxuyeân.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng ñ e åtroángñôn gia ùg iô øc oâng. .

Daïng 2: Khi theâm döõ lieäucho coângty vö ø ac o ùchö ù cnaêngnhaäpkhaåuv a øchöùc naêngxuaátkhaåuthì s e õgaây ra dö thöøad ö õlieäu.mong mu o á nthi eát la ä pm oät csdl theo doõi chi tieá tv e àcaù c coângty naøy. K haûnaênglöu tr ö õcuû ah e ä thoáng S o álöôïng thuoäctính rieângc uû ataäpthöïc theå con K haûnaêngthay ñ o å icaá u truùccuû acsdl. C oø nñ o áiv ôùi coângty c h æ coù m oät chöùc naê n gñoø ihoû ita phaû iñeå troángc aùc coä tthích hôïp. V e àm o âhình d ö õlieäu. co âng ty nh aäp khaåu v a ø co âng ty xuaát khaåu raát g io áng nhau vì c h uùng c o ùnhie à uthuoä c tính chung v a øchi tieát khaùc bieät thì kho âng quan troïng. Vaê n phoø n gchính phu û DOT c o ùtra ù chnhieä mtheo d oõi c a ù cñôn vò xu aáp nhaäp kha å u . m a õcoâ ng ty COÂ NG TY teâ n ñòa chæ soá ñieä n thoaïi soá fax COÂ NG TY NHAÄP KHAÅU soá nhaân vieâ n maõ coâng ty khoái löôïng nhaäp khaå u g ia ùtrò nhaäp khaåu kho nhaäp phaàn giao C OÂNG TY XUAÁT KHAÅU maõ coâng ty khoái löôïng xuaá t khaå u g ia ùtrò xuaát khaåu giaáy pheùp xuaát khaåu Hình 6. Daïng 3: C hæ thích hôïp cho coâ n g ty vöø ac o ùchöùc naêng nhaäp khaåu laã n chöùcnaê n g xuaát khaåu.caùch1 hay ñöôïc choïn 8 M o âhình h oùa caù cta ä pcon giao nhau baè n gvai tro ø Phoøng Thöông M aïi.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng o o o o Trong Thôøi gian ñaù p ö ù n gcuû ah e äthoáng. chuùngta taùchrieâng caù c chi tieát v e à coâ n gty vôù ivai tro øcuû a n o ùnhö m o âhình sau: M oâhình treân ñöôïc hình thaønh theo c aù cqui taéc sau: . thöïc haønh. Ñ eå traùnhcaù c vaán ñ e à lieân quan ñeán xöû ly ùtreân.Moâ hình ER cuû a vaá n ñeà DOT Khi chuyeån m o âhình treânthaønhm o âhình quan h e ächuùngta gaëp phaûic aùc vaán ñ e àx ö ûly ùsau: Daïng 1: Khi m oät coâ n g ty coù c a û chö ù c naê n g nhaäp khaåu laãn xuaát khaåu thì khi theâm d ö õ lieäu cho quan h e ä C O Â N GTY ta phaûibaûoñaûmchæ theâm m oätlaàn.11 .

Theâm tính baét buoäc khoâng baét buoäc vaøo moái quan heä 5. chi tieát v e à phi coâng (hoï teân.s o á ñieän thoaïi). Gaén thuoäc tính moâ taû vaøo taäp thöïc theå 4.ñòa chæ .g iô økeátthuùc phaû iñöôïc ghi n h ôùtrong c aù cchuyeán bay. Nhaän dieän caùc taäp thöïc theå vaø thuoäc tính nhaän dieän 2.1 Ñ oâi khi. C uøng moä t vuõ khí coù theå ñöôïc laép ñ aët cho nhieàu m aùy bay ôû c a ù cthôøi ñieåm khaùc nhau. Thoângtin v e à naêm saû nxuaátm aùybay phaû iñöôïc ghi nhaän. Thô ø iñieåm laép ñaë t m oätv u õ khí treân maù y bay phaûiñöôïc ghi nhaän .baûnsoá vaø tính khoâng baétbuoäcc uû am oáikeá thôïp töông ö ù n gñöôïc dieãn ta ûnhö hình treân IV T A Ä PTHÖÏC THE ÅCHA. con trong caùc böôùc moâ hình hoùa döõ lieäu V BAØT I AÄ P6. M oãi loaïi v u õ khí phaûicoù m oät teân. Vieân syõ quan c hæ huy caê n cöù khoâng quaân phía taây baéc meänh leänh phaû i ghi n h ô ù taá t c a û m aùy bay daân söï cuõng nhö quaân söï hoaït ñoängtrong caêncöù.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng o Teâ n cu û a taäp thöïc theå dieãn ta û vai tro ø n eân coù tö ø VAI TROØ nhö VAI TRO Ø NHAÄP KHAÅU. VAI T R O ØXUA Á TK H A Å U . Ñ oáiv ô ù im aùy bay daânsöï .13 . Nhaän dieän moái quan heä giöõa caùc taäp thöïc theå 3. Ñ aëcbieät. M oãivuõ khí thuoäcm oät loïai vuõ khí ñöôïc phaân bie ä t baèng s o á s e â ri v a ø c o ùghi ngaøy saû nxuaát. CON TRONG C A Ù CB Ö Ô Ù CM O ÂHÌNH H O Ù AD Ö ÕL IE Ä U DÖÕ LIEÄU YEÂU CAÀU 1. o Teâ n . m aùy bay daâ n söï ñöôïc p heùp hoaït ñoäng trong caên c ö ù khoâng quaân. Mỗi chuyến bay ñược thực hiện bởi một máy bay. MOÂ HÌNH DÖÕ LIEÄU Hình 6. vieân s y õquan chæ huy ra á tquan taâm ñeánsoá löôïng gheá ngoàicu û amaù ybay. H aõythöïc hie ä n caùc yeâu caàusau: (a) X aâydöïng m o âhình ER. ----oOo---- . g iô økh ô û ihaønh. Thieá tk e á pha à n x ö ûlyù th oâng tin ñaùpöùng laïi söï kieän laépñ aëtv u õkhí cho maù y bay quaânsöï. M aùy bay quaân söï c o ù the å ñöôïc trang b ò nhieàu loaïi v u õ khí khaùc nhau. (b) Chuyeån m o âhình ER th aønh m o âhình quan heä.Taäp thöïc theå cha. c o ø nñ o ái v ô ù im aùybay quaânsöï hoï laïi quan taâ m ñeántroïng ta û icuû am aùybay. M oätphi coâ n gcoù th eå la ù itreân c aù cchuyeán bay khaùcnhau vaø m oätchuyeán bay c o ùtheå ñöôïc laù ib ô û im oätphi coâng chính v a ø m oätphi co âng phuï.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng .

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 8 . soá ñ ôn haøng laøm ngaøy PHIEÁU YEÂU ÑÔN ngaøy phaùt phoøn CAÀU VAÄT ñöôïc phaùt ÑAËT maõ nhaø sinh g ban LIEÄU MUA cung caáp sinh bôûi chaáp HAØNG trò giaù toái ña thuaä n Hình 7.Chaúnghaïn trong ví duï treân c o ùk h aû naê n g M oätÑÔN ÑAË T MUA H A Ø N Gphaûi ñöôïc phaùt sinh b ô û im oäthay nhieàu B A Û NY E Â UC A À UV AÄT L IE Ä U . Hôn nöõaBaû n y eâu caà u vaätlieäu coù khaûnaê n gb ò tö ï cho á ivì g ia ùc a û hay b ô û ily ùleõ khaùc. M Ô ÛR O Ä N GK H A Ù N I IE Ä MM O Á KI E Á TH Ô ÏP (ADVANCED RELATIONSHIP CONCEPTS) I M OÁ K I E Á TH Ô ÏPM O Ä T-MOÄT Ta ñ a õc o ùmoâ hình v e à N G Ö Ô Ø LAÙ I XE I v a øBA ÈN GL A Ù nhö I sau: Ngoaøim o âhình treân.Ví duï trong H eä Tieáp Lieäu PH IE Á UY E Â UCAÀ UV AÄT L IE Ä Uñöôïc laäp v a ø g ô û iñi tröôùc khi ÑÔN ÑAË T MUA H AØNG ñöôïc pha ù tsinh vaø g ô û icho n h aø cung caáp.Moâ hình ER cuûa Heä tieáp lieäu Moã iPHE Á UY E Â UCAÀ UV AÄT L IE Ä Uc o ùtheå laø m pha ù tsinh m oätÑÔN ÑAËT MUA H A Ø NG M oãiÑÔN ÑAËT MUA H A Ø N Gphaûi ñöôïc phaùtsinh b ô û im oätPHIEÁ UYEÂ UCAÀ UV A Ä TL IE Ä U o Ta m o âhình thaønhhai taäp thöïc theå vaø m oätm oáikeá thôïp khi baû n s o ákeátnoá icuû a m oái keá thôïp thöôøng thay ñoåi.2(a) .Neáu yeâu caà u ñöôïc chaápnhaänthì m oätÑÔN ÑAËT MUA H A Ø N Gtöông ö ùn gñöôïc phaùtsinh.v aán ñ e ànaøyc o ùtheå coù hai daïng m o âhình sau: M oättrong ba m o âhình tre â n seõ ñöôïc choïn löïa c aên c ö ùvaø ocaùc nguyeân taéc: o Ta m o âhình thaønhhai taäp thöïc theå vaø m oätm oáikeá thôïp khi c aù ctaä p thöïc the å c o ùm öùc ñoä quan troïng ñoäclaäp v a ø c o ùc aù cxöû ly ù rieâng reõ .

2(c) .M oättröôøng pho ø n gchæ phuï traùch m oätphoøng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng o Ta m o âhình thaønh hai taä p thöïc the å v a ømoä tmoá ikeáthôïp khi m oättrong hai taä p thöïc th eå c o ùm oái k eát hôïp v ô ù itaäp thöïc theåkhaùc Ví duï: Trong H eä Tieáp lieäu treân m oät ÑÔN Ñ AËT MUA H A Ø N Gpha û i coù m oät hay nhieàu D O Ø NG ÑÔN HAØ NG. teâ n .2(d) .Moâ hình ER cuûa Heä tieáp lieäu coù taäp thöïc theå DOØNG ÑÔN HAØNG o Ta m o âhình thaønhhai taäp thöïc theå vaø m oätm oáikeá thôïp vì c aùc thuoäc tính caàn ñöôïc nhoùmrieâng do chaúnghaïn mhoùmcaùc thuoäctính ñöôïc khai th aùc thöôøngxuye â n coø nnhoùm kia thì ngöôïc laïi. II NHIEÀ UMOÁ KI E Á THÔÏ P GIÖÕA HAI T A Ä PTHÖÏC THE Å M oätcoângty mong muoánlöu trö õd ö õlieäu v e à c a ù cphoøngban cuû a coângty.M oätñoa ø n ta ø ugheùp n o á iñöôïc hieåula ømoä tñoaøntaø unhöng treân thöïc te á chuùngbao goàmm oätñaàum aùyv a øm oättoa chôû haø n g maùy ke troïng troïng TOA ùo löôïng bì ÑAÀU löôïng bì HAØN troïng löôïng ñöôïc keùo MAÙY troïng G xoåi bôûi löôïng xoåi loaïi truïc loaïi Hình 7. Moã i phoøng coù nhieà u nhaân vie â n vaø ñöôïc phuï traùch b ô û i m oät tröôûngphoøng. ñòa chæ . vò trí. vaø chi tieát veà nhaân vieân. Ví duï: M oätcoângty vaä n chuyeån ñieàu haønhm oätñ o äic aùc ñ o aøn taàu gheùp noái. m a õ nhaân vieân.M oãinhaâ n vie â n c h æ thuoäc .pho ø n g kinh doanh. phoøng k e á toa ù n .Moâ hình ER cuûa vaán ñeà ñaàu truïc maùy vaø toa haøng o N eáu khoângvì m oättrong 4 ly ùdo treânthì ta hôïp nha á thai taäpthöïc theåthaønh m oät. Thoâng tin caàn löu trö õ bao goàm m a õ phoøng. teân phoøng. ngaøy laøm haøng PHIEÁU YEÂU ÑÔN phoøn phaùt ngaøy CAÀU VAÄT ñöôïc phaùt ÑAËT g ban sinh maõ LIEÄU MUA sinh bôûi chaáp nhaø HAØNG cung caáp thuoä thuaä trò giaù c Khoù n toái ña veà a ngoa chö ïi ùa soá ñôn DOØNG haøng ÑÔN soá thöù HAØNG töï soá löôïng thueá ñôn giaù Hình 7. nhö phaânxöôûngsaû nxua á t.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng v e à m oätphoøng. .

loaïi nhieân lieäu. Tính cha á t n aø y hoa ø n toaøn p h u øhôïp v ô ù itính chaát cu û a taä p thöïc theå cha/c on.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng III MOÁ KI E Á THÔ ÏP HAY THUOÄ CTÍNH M oätkhaùinieäm coù th eå laø thuoäc tính cuõngcoù theå laø m oái keáthôïp tu ø ythuoäc vaø oqui taéc quaûnly ù . K eát quaû la ø quan heä NHAÂN V IE Â N s e õ coù khoùa ngoaïi s o á ñaê n g b o ä ñ e å dieãn ta û moá i keát hôïp giö õ a N H A Â NVIEÂN v a øXE.s o álöôïng m aùy. Neáu hai taäp thöïc th eå loaïi trö øcoù thuoäc tính chung thì ta coù theå v e õlaïi m o âhình treândöôùi daïng sau: . Coâ n g ty caàn ghi n h ô ùc a ù clo ã ic o ù th e å x aû y ra cho b aát k y ø saû n phaåm naøo. Cung troønc uû ahình treân dieãntaû m oáikeáthôïp loaïi trö ønghóa laø m oätloã in aøo ñ o ùla øcuû a phaàncöùnghoa ë cphaàn m eàm c h ö ù kh oâng c u û a c a û hai.M oätlo ã ich æ x aû y ra cho phaàn cöùng hay phaàn m eàm nhöng khoâng x aû y ra cho c a û hai nhö vaä y nhöõng loã i n aø y coù tính loaïi trö ø nhau.s o ácaâ y s o áñ a õñi. äc tính cuû axe goàm .Ta xem hai qui ta é cquaûn ly ùsau: 1/ Coâng ty caàn löu trö õc aù cthoâng tin v e à XE c aáp cho NHAÂN V IE Â Nc o ùtieâu chuaån trôï caáp tieàn v a ø xe cho chuyeán du lòch cuû a mình. Ñ eå quaûnly ù ñöôïc ñieàu n aø yta khoângphaûitaïo taäp thöïc theå XE m a øch æ ghi nhaän s o á ñaêng b o änhö m oätthuoäctính cu û ataäpthöïc th eå NHAÂN VIEÂN laø ñuû .s o áxi lanh.Nghóa la ø m oätthöïc th e å ch æ tham gia vaø o m oät quan h e ä trong c aù cmoá ikeáthôïp. IV MOÁ K I E Á TH ÔÏPLOA ÏITRÖ Ø M oáikeáthôïp giöõac a ù ctaä p thöïc th eå coù tính loaïi trö ø . R o õraø n gchuùngta c aàn boå sung theâm taäp thöïc theå XE v a ø m oáikeát hôïp giöõaXE vaø N H A Â NV IE Â N Thuo . Ví duï : C oâng ty maù y tính mong m uoán löu trö õd ö õlieäu v e à c a ù csaû n phaåm phaàn cöùngv a ø phaàn m eàm m a ø hoï baù n v a ø h o ã trôï. Tuy nhieân coâng ty vaãn muoán bieát nhaân vieân n aø o c o ùtieâu chuaå n xe nhaânvieân naøokhoâng. 2/ Chuùng ta haõ y xem xeù t khía caïnh sau: Coâng ty khoâng tra û tröïc tieáp s o á tieàn trôï caá p n aø y cho NHAÂN VIEÂN m aø s e õ tra û vaøo k y ø löông.

Caù cthuoä c tính maø coângty caà n löu trö õbao goàm : N H A Â NV IEÂN: maõ nhaân vieân. Coâng ty c uõng m uoán bieát m oät nhaân vieân n aø o ñ o ù coù ngaøy b aét ñaàu s ö û duïng k y õ naêng n aø o ñ o ù vaø o m oätD Ö Ï A Ù Nnaøoñ o ù .teân k y õnaêng D Ö Ï A Ù N m: a õdöï a ù n . Qui ta é cquaûn ly ùtreând aãn ta ñeánm o âhình ER sau: . M oãiN H A Â NV IE Â Nc o ùthe å thaønhthaïo moä thay nhieàu K Y ÕNAÊ N G M oãiK Y ÕNAÊ N Gcoù theå ñöôïc s ö ûduïng thaønhthaïo b ô û imoä thay nhieàu NHAÂN V IE Â N M oãiK Y ÕNAÊ N Gcoù theå ñöôïc duø n gb ô û im oät hay nhieàu DÖ Ï A Ù N M oãiD Ö Ï AÙN c o ùtheå duøng m oäthay nhieàu K Y ÕNAÊ N G . Nha â nvieân K y õnaêng Döï a ù n Colette K e á toaùn M o ûloä thieân Colette Chuaånb ò kinh phí M o ûloä thieân Colette Kieåm toaùn V aênphoøngchính Mike Q uaûnly ù M o ûloä thieân Mike quaûnly ù V aênphoøngchính Mike quaûnly ù phaânxöôûng Mike döï toaùnkinh phí m o ûlo äthieân Mike döï toaùnkinh phí phaânxöôûng Gred quaûnly ù phaânxöôûng Baû n gd ö õlieä u treândieãn taû qui taé c qua û nly ùsau: M oãiN H A Â NV IE Â Nc o ùthe å tham gia vaø om oäthay nhieàu D Ö Ï A Ù N . vò trí. M oãiD Ö Ï AÙN c o ùtheå ñöôïc tham gia b ô û im oät hay nhieàu N H AÂN V IE Â N . kinh phí.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng V M O Á IK E Á THÔÏPBA N G O Â I(TERNARY RELATIONSHI P) Ví duï: M oät coângty mong muoánlöu trö õd ö õlieäu v e à nhaânvie â n vaø c a ù ckyõ naêngñöôïc s ö ûduïng trong c a ù cdöï aùn m aøhoï ñöôïc phaâncoâng tham gia.teân döï aùn.teâ n nhaân vieân K Y ÕNA ÊNG:m aõk y õnaêng.

Ta khoân g theå gaén thuoäc tính ngaøyb a é t ñ a à us ö ûduïng m o ä tk y õnaêngn a ø oñ o ùv a ø omoät döï aùn n a ø oñ o ùc uûa m o ä tnhaân vieâ nvaø ob aát k y øtaäp thöïc theå naø o trong m o âhình. . … Coâng ty cuõ n glöu trö õchi tieát v e à ngöôøiqua û nly ù nghóa la ø ai laø ngöô ø iquaûnlyù . teân k y õnaêng) DÖÏ A Ù Nm( aõdöï a ù n.v a ønhaânvieânthì chòu söï quaûnly ùcu ûanhaânvieân kha ù c . ngaøyb aétñaàus ö ûduïng) VI M O Á IK E Á TH ÔÏPM O Ä TN G O Â I(UN ARY RELATIONSHIP.Ñieàu quan troïng c uû avaá n ñ e à la øngöôøiquaû n ly ùcuõ n gla ønhaâ n vieân. M oâhình quan heä: NHAÂN VIEÂN(m aõnhaânvieân.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M oâ hình treân la ø moâ hình voøngcuû a ba m oáikeá t hôïp nhieàu nhieàu. teân nhaân vieân. Qui taé cquaûn ly ùlaø: .Thuoäc tính nhaän dieän c uû ataäp thöïc theå keát hôïp la ø söï keát hôïp caù c thuoäc tính nhaän dieän cu ûac aùc taäp thöïc theå trong m o âhình.m aõdöï a ùn.kinh phí) KYÕ NAÊ NG ÑÖÔ ÏC DUØ N Gm( aõnhaânvieân . . teân döï aù n .C aùcthuoä c tính taïo neânthuoäctính nhaä n dieänn aø yla øc aùc khoùangoaïi. V aánñ e ànaø yñöôïc giaûi quyeát b aèng caù ch: .maõ k y õnaêng.ngaøy vaø olaøm ) K Y ÕNAÊ N Gm( aõk y õnaêng. ñòa chæ . RECUR SIVE RELATION SHIP) 1 B aû nsoá keát noá imoä tnhieàu M oätcoâ n g ty hieän löu trö õ chi tieá t veà NHAÂN VIE Â Nnhö: m aõnhaân vieân. teâ n nha â nvieân.vò trí thaêm d o ø .theâm m oät taä p thöïc th eå keá thôïp laømtrung gian keátn o áiv ô ù icaù ctaäpthöïc th e åtrong m o âhình.

Döõ lieäu ví duï cuû a vaá n ñeà nhaân vieân vaø ngöôø i quaûn lyù M oâhình ER cuû a vaán ñ e à la ø : M oâhình quan h e äc uû avaá n ñ e àquaûnly ùnhaânvieân nhö sau: N H A Â NV IEÂN (m a õnhaânvieân.… Ñ eå giaûmnheï khoáilöôïng coângvieäc.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M oãiN H A Â NV IE Â Nc o ùtheåquaûn lyù moä thay nhieàu nhaânvieân khaùc M oãiN H A Â NV IE Â Nc o ùthe å chòu söï qua û nly ùbôûi moä tnhaânvieân khaùc. K eá hoaïch lieân quan ñeán c aùc gia ù o vieân nhieà u kinh nghieäm . D ö õlieäuñöôï c löu trö õtrong csdl bao goàmchi tieát c a ùnhaâncuûa giaùovieânv a øchi tieát v e à k e á hoaïch c o ávaán. teâ n nha â n vieân.Y Ùtöôûng laø h o ã trôï giaùo vieân m ô ù itrong giaûng daïy. C aùc giaùo vieân naø y seõ c o á vaán cho giaùo vieân m ôùi.… . giaùovieân kinh nghieäm c o ùtheå c o áv aán cho m oätgiaùo vieân m ôùi v a øm oät giaùovieânm ôù iphaûic o ùmoä tcoá vaán. . soaïn b a ø i giaûng.m a õnhaâ nvie â nqua û nly ù) NHAÂN VIEÂN m a õnha â nvie â n teânnha â nvie â n maõ nhaân vieân qua û nly ù 000 .9 . 000 101 Mike 000 217 Colette 101 318 Tony 217 525 Vicky 217 2 B aû nsoá keát noá imoä tm oät T röôøng C oäng ñ oàng Chu toa ønñöa ra m oät keá hoaïch c o á vaán m ô ù icho caù c giaùo vieân cu û ahoï v a ø löu tröõ d ö õ lieäu veà k e á hoaïch naøy trong m oät csdl. Mike (101) Colette (217) Tony (318) deirdre (977) Vicky (525) Glenda (925) Greg (097) Yianni (421) Jim (226) Jack (785) Stan (201) Adrian (356) Hình 7.

6m v a ø c o ù troïng löôïng tö ø 10 ñeán 25 taán. m o â taû . teâ n gia ù ovieân. Ñôn th e åñöôïc taïo töø caù c phaànñôn le û nhöng n o ùchöa phaûila øsaû nphaåm cuo á icuø n g . thieát b ò khoan.m a õgiaùo vieân laø m coá vaán) hay G IA Ù OV IEÂN ( m a õgi aùo vieân. Ta c o ùqui taé c quaûnly ùsau: Phaànñôn leû la øthaønhpha à n khoâng the å chia nhoû hôn nöõa. Caù c ñôn theå ñöôïc raù p laï i taïi m o ûdaàu ñ e å taïo neân caù c b o ä phaän nhö b e ä khoan. baûng ñieàu khieån v. • D eãdaø n gvaä n chuyeån ñ eán caù ccaàutaøu baèngñöôøng ray. m o â tô. thieá tbò khoan) ñöôïc taïo tö øc a ù cñôn theå hay c aù cphaàn ñôn l e û Phaànhoaønchænhñöôïc taïo tö øc a ù cñôn theå hay b o äphaän. • D eãdaø n gvaä n chuyeån ñ eán giaøn khoan ngoaø ikhôi baèngs a ølan. ñôn theå..… .…. teâ n gia ù ovieân. M oätloaïi ñôn theåñöôïc duø n gtrong c aù cb o äphaänkhaùcnhau.. m a õgiaùo vieân chòu söï c o áva á n) 3 B aû nsoá keát noá inhieàu nhieàu Coâng ty TNHH Buillem v a ø Sellem thieá tkeá . B o äphaän(be ä khoan. Buildem and Sellem muoán thöïc hie ä n m oätcsdl ñ e å löu trö õ thoâng tin v e à c aù cphaàn (phaàn ñôn leû. b o ä phaän. xaâ y döïng v a ø laép ñ aët c a ù cgia ø n khoan daà u ngoaøikhôi. löôïng toàn.v. ñaà u khoan.6m x 3..Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M oãiG IA Ù OV IE Â Nc o ùthe å laømcoá v aán cho m oätGIA Ù OV IE Â N M oãiG IA Ù OV IE Â Nc o ùthe å chòu söï coá vaán b ô û im oät G IA Ù OV IEÂN M oâhình quan h e äc uû avaá n ñ e àtreân nhö sau: G IA Ù OV IEÂN ( m a õgiaùo vieân. phaàn hoaøn chænh) treân bao goàm : Maõ phaà n . Ñeán löôït m oãi ñôn theå ñöôïc caá u taïo tö ø c a ù c th aønh phaàn ñôn le û nhö ñöôøng oáng.Ñieàun aøy cho pheùp • Giaûmchi phí xaâydöïng cho m oätgiaøn khoan ngoaø ikhôi. löôïng s ö û duïng. van. Giaøn khoan ñöôïc taïo thaønh tö ø c a ù cñôn th e å c o ù kích thöôùc6m x 3. Nhö vaä y m oáikeáthôïp giöõa caù cphaànla ønhö sau: .

ma?
Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng
M oãiPH A À Nc o ùtheå ñöôïc s ö ûduïng ñ e åtaïo neânm oäthay nhieàu PHAÀN.
M oãiPH A À Nc o ùtheå ñöôïc taïo neântöø m oäthay nhie à u PH A À N .
phaàn
söû
duïng

PHAÀ
N
phaàn
moâ
taû
löôïn
g
toàn

phaàn
taïo
neâ
n
ñöôïc
taïo
neân
töø

ñöôïc söû duïng
ñeå taïo
neân

PHAÀ
PHAÀ
N
N
maõ
maõ
phaàn
phaàn
moâ
moâ taû
taû
Hình 7.14 - Moâ hình ER cuûa vaán ñeà Buildem vaø
Sellem

M oáik eát hôïp cuû a vaán ñeà treân la ø moá i keá t hôïp nhieàu nhieàu. Ta khoâng theå gaén thuoä c tính löôïng s ö û duïng
(löôïng söû duïng cuû a m oät PHAÀN ñ e å taïo neân m oätPHAÀN khaùc)vaø o taäp thöïc theå PHA À Nñöôïc. V aánñ e à n aø y
ñöôïc giaûi quyeátbaèngcaù c h :
- theâm m oät taä p thöïc th eå keá thôïp laømtrung gian keátn o áiv ô ù icaù ctaäpthöïc th e åtrong m o âhình.
- Thuoäc tính nhaän dieän c uû ataäp thöïc theå keát hôïp la ø söï keát hôïp caù cthuoäc tính nhaän dieän cu û ac aùc
taäp thöïc theå trong m o âhình.
- C aùcthuoä c tính taïo neânthuoäctính nhaä n dieänn aø yla øc aùc khoùangoaïi.
laø thaønh phaàn
söû

PHAÀ
N
taû

dieãn

coù nghóa
pdhuaïànng töø
X laø moät
thaønh phaàn
taïo neân
phaàn Y
hay
phaàn Y coù
moät thaønh
phaàn taïo
töø
phaàn
x

duïng
söûcuûa

PHAÀ
N

noùi
taïo

PHAÀN
KEÁT
maõ
pHhaÔàÏPn
söû
duïng
maõ phaàn taïo
neân
löôïng söû duïng

laø thaønh phaàn
söû
dieãn taû söûduïng cuûa
duïng töø
laø thaønh phaàn
taïo

laø thaønh phaàn taïoneân

PHAÀ
N

neân cuûa

PHAÀN KEÁT
HÔÏP

neân cuûa
noùi
taïo
Hình 7.15 - Moâ hình ER cuûnaeâvanán ñeà Buildem vaø Sellem coù
thuoäc tính löôïng söû duïng

M oâhình treân coù ñ aëc ñieåm sau:
- B aûnsoá keá tn o áicuû am o âhình khoângphuï thuoäcvaø ob aø itoaùn.
- N eáu khoângc o ùthuoä c tính löôïng söû duïng thì ta söû duïng m o âhình khoângcoù taäpthöïc theå keáthôïp .
M oâhình quan heä:
PHAÀN(m aõphaàn, m o âtaû, löôïng toà n )
PHAÀN KEÁT HÔÏP(maõ ph aà n s ö ûduïng, m a õphaàntaïo neân, löôïng s ö ûduïng)
C o ùhai khoaùngoaïi (maõ phaàn s ö ûduïng) vaø (m aõphaàntaïo neân)

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng
C o ùhai khoaùchính: (m aõphaàn)v a ø(maõ phaàn s ö ûduïng, m aõphaàntaïo neân)
P H AÀN KEÁ TH ÔÏP
m a õphaànsöû duïng m aõphaàntaïo neân löôïng söû duïng
06
04
5
07
04
10

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng
08
09
04
03

04
04
01
01

10
3
2
100

VII B A Ø T
I AÄ P
1 B a ø i7.1

M oätgara söû a xe mong m uoánxaây döïng m oät cô sôû d ö õlie ä u veà caùc boä pha ä n trong xe v a øc aùc thaønh phaàntaïo
neân chuùng(hình treân). Thoângtin veà b o äphaän xe c o ùmaõ b o ä phaän (duy nhaát)v a øteân b o äphaän. M oätb o äphaän
xe c o ùtheåñöôïc caáutaïo töø c aùc boä pha ä n khaùc.Nhöng m oätth aønh phaànch æ naèm trong m oätb o äphaän.
a/ H aõyxaâydöïng m o âhình ER cu û avaá n ñ e àtreân vaø chuyeån chuùng thaønhm o âhình quan h eä.
b/ Haõ ykieåm tra chöùcnaê n gñöa d ö õlieäucuû aví duï treânvaø om o âhình quan heä.
2 B a ø i7.2
Cô quan chính p h u û veà söù c khoûe mong muoán ghi nhaän dòch vuï naø o (nhö chaêm s oùc treû , phuïc vuï ngöôøi
khuyeát taät, ..) ñöôïc cung caá p b ô û itoå ch öùc naø o (nhö Hieäp h o ä i h o å trôï gia ñình, U Û yban chaêm so ù c ngöôøi
khuyeát taä t,...), taïi vò trí ñòa ly ù naø o (nhö baéc Sydney, höô ù n gtaâ y ngoaïi o â , Newcatle,...) v a ø ngaøy m a ø toå
ch öùc baét ñaàu cung caá p dòch vuï cho m oätvò trí ñòa ly ù .Ñ oáiv ô ù idòch vuïï phuïc vuï, to å chöùcphuïc vuï v a ø vò trí
ñòa ly ùphuïc vuï, cô quan chính p h u ûch æ quan taâm ñeánteân v a øthuoäctính nha ä ndieäncuûa chuùng.
H aõyleân m o âhình ER v a øchuyeån ch uùng thaønhm o âhình quan heä.
3 B a ø i7.3
Doanh nghieäp TaânThaønh la ø moä tdoanh nghieäp saû nxuaáthaø n gmay maëc,c o ùmoä ts o áphoøngban (phoøng
kyõthuaät,p h oøng haønh chaùnh,...) v a ønhie à u chuyeàn saû nxuaát(chuyeàn 1, chuyeàn 2,..).
Doanh nghieäp coù nhieàu nhaân vieân, nhaâ n vieân giaùn tieáp vaø nhaâ n vieân tröïc tieáp (coøn goïi la ø coâng nhaân).
Thoâng tin veà m oätnhaân vieân goà m c o ù :maõ nhaân vieân, hoï teân, ngaøy sinh, ñòa chæ ,n gaøy vaø olaø m .M oãinhaân
vieân giaùn tieáp c o ù m oät ñôn gia ù ngaø y coân g .Löông nhaân vieân giaùn tieáp baè n g soá ngaøycoâng nhaân v ô ù iñôn
giaù ngaøy coâng. Ñ oáiv ô ù icoâng nhaân, doanh nghieäp raá t quan taâm ñeán v aên baèng, chöùng c hæ lieân quan ñeá n
ngheà may m aø coâng nhaâ n ñaït ñöôïc. M oãi nhaân vieân giaùn tieáp/coâng nhaân phaûichòu söï quaûn ly ù cuû a m oät
phoøngban/chu yeàn .
Doanh nghie ä p saû n xuaát nhieàu loaïi saû n phaå m .M oãi saû n phaåm ñöôïc hoa ø n thaønh qua m oät s o á coâng ñoaïn.
Teân v a øñôn giaù m oãicoâng ñoaïn phuï thuoäcvaø otöøng saû nphaåm.
M oãi chuye à n hoaøn thaønh c aùc saû n pha åm theo töøng ñôït giao haøng. M oãi ñôït giao h aøng ch æ giao haøng ñeå
hoaønthaønhm oätsaû nphaåm v a ø giao cho m oätchuyeàn v ô ù icaùc thoângtin ngaøy giao, soá löôïng saû n phaåm
hoaøn thaønh.Caù c ñôï t giao haø n gcoù theå giao hoaøn thaønh cuøng saû n phaåm nhöng khoângcuøngnga ø y .
M oãi chuyeàn phaûi thöïc hieän ñôït giao haøng tö ø coâ n g ñoaïn ñaàu ñeán c oâng ñoaïn cuo á i ñ e å h o aøn

doanh nghieäp tra ûlöông cho coângnhaâ n 2 k y ø :k y øö ù n gvaø k y øcuoáithaùng. ----oOo---- . Moã i coâ n g nhaân laø m vieäctrong m oätcoâng ñoaïn seõ ñöôïc chaám coâ n g theo soá löôïng h o aøn thaønh. töøngchuye à n (ñe å phaùt). K yø ö ù n gñöôïc phaùtvaø o ngaøy20 m oãithaùng.Baûngchaám coâ n g cho bieát s o á löôïng töøngco âng ñoaïn cu û atöøngñôï t giao haøngm a øcoâ n gnha â n thöïc hieäntrong ngaø y . Trong quaù trình thöïc hieän ñôït giao haøng. Yeâu caà u: (a) X aâydöïng m o âhình ER cho vaánñ e àtreân .Ñôn g ia ùcoângñoaïn ñöôïc duøngñ e åtính löông tra ûcho ngö ô ø isaû nxuaát.m oätcoângnhaân c o ùth eå laø m ôû nhieàu coâ n g ñoaïn khaùcnhau trong m oät chuyeàn. Cuoáithaùng. Trong m oãi coâ n g ñoaïn c o ù nhieàu coâng nhaâ n tham gia laø m vieäc.M öùclöông ö ù n gñöôïc nhaân vieân k e á toaùn xa ù c ñònh (baèng m oätn ö û a m öùc thu nhaäp haøng thaùng). Haøngthaùng. (c) Thieá tk e á phaàn x ö ûly ùnhaäp baûngchaám coângvaø ocuoáingaøy.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng thaønhsaû n phaå m .H aøngngaøy.k e á toaùnphaûi tính v a ølaäp baûnglöông theo töøngphoøngban. k e á toaùnphaûinhaä p baûngchaám coâ n gdo caù c ban ñieàu haønhcaù c chuy eà n gôû iveà . (b) Chuyeån m o âhình ER th aønh m o âhình quan heä.

II DUØ N GTAÄ PTHÖÏC THEÅ PH UÏTHU O Ä CÑEÅ MOÂ HÌNH V A Á NÑEÀ C O ÙDÖÕ L IE Ä ULÒCH SÖÛ Coâng ty WMC saû n xua á t c aù c saû n phaå m noä i trôï vaø saû n phaåm ñieän cho c aù c thò tröôøng n o äi ñòa v a ø nöôùcngoaøi. M oâ hình ER treân khoâng cung caá p ñöôïc thoâng tin n aø y neân chuùngcaà n phaûi ñöôïc sö ûa ñ o åilaïi nhö sau: M oâhình quan heä: S A Û NPHAÅM (m aõsaûn ph aåm.v….ñôn g ia ùvoánv a øñôn g iaùbaùn.m o âtaû . WMC mong muoán löu tröõ döõ lieä u v e à sa ûn phaåm m a ø hoï sa û n xuaát v a ø baùn.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 9 .Thoâng tin caàn löu tr ö õbao goàm :m a õsaû nphaåm. möù clöông v. m o âta û .ngaøya ù pduïng.vò trí laø m vieäc.ñôn giaùvoánhieänh aønh. ñôn gia ùb aù nhieänhaø n h ) ÑÔN G IA ÙB A Ù N(m a õsa û nphaåm. KHÍA CAÏN H TAÏMT H Ô ØCUÛ I AM O ÂHÌNH D Ö ÕL IE Ä U (TEMPORAL ASPECTS OF DATA MODELS) I D Ö ÕL IE Ä ULÒCH SÖÛ L a ød ö õlieäuthay ñ o åitheo thôøigian nhö ñôn gia ùbaùn. Tröôûngph oøng kinh doanh nhaän thaáy seõ thaät h ö õuích neáu ta ghi n h ô ùñöôïc ñôn giaù b aù n cu û am oätnaêm ta ø i chaùnh. ñôn g ia ùbaùn) ÑÔN G IA ÙB A Ù N m a õsa û np h aåm ngaøyaùp d uïng ñôn g ia ùb a ù n 001 11/05/1994 1200 001 20/05/1994 1500 001 01/06/1994 1400 002 10/05/1994 500 III SÖÏ THAY Ñ O Å IB A Û NS O ÁK E Á TNOÁI C U Û AMOÁ K I E Á TH ÔÏP 1 Do qui taé c quaûn ly ùthay ñ o å i Ví duï: WMC hoaït ñoä n gtrong laõnhvöïc thieá tbò.Qui taé c quaûnlyù laø : M oãiN H A Â NV IE Â Nc o ùthe å chòu traùch nhieäm v e à moä thay nhieàu T H IE Á TB Ò M oãiTHIEÁT B Ò phaûiñöôïc chòu traùchnhieäm b ôûi m oätN H A Â NV IE Â N M oâhình ER cuû a vaán ñ e àla ø : . Coângty c aàn löu trö õdanh saùchcaù c thieát b ò v a øngö ô ø ichòu traùchnhieäm v e à caù cthieátb ò naø y.

ñòa chæ ) T R AÙCH NH IEÄ MTHIEÁT B Ò (maõ nhaân vieân. ngöôø i quaûn ly ù laïi quyeát ñònh m oät nga ø y laøm hai ca. 2 Do pha û ilöu trö õ döõ lie ä ulòch söû Ta haõyxem hai ví duï sau. Ví duï1: WMC mong m uoánlöu trö õtaá tc a ûV Ò TRÍ L A Ø MV IE ÄC trong coângty v a ønha â n vieânñöôïc phaânco âng vaøo c a ù cV Ò TRÍ naø y. M oâhình quan heä: NHAÂN VIEÂN(m aõnhaânvieân. caá u taïo. ngaøygiô øbaé tñaàu.4 hoaø ntoaønc o ùth eå löu trö õñöôïc d ö õlieä u cu û avaán ñ e àtröôùckhi thay ñ o åiqui ta é cquaûn lyù .ngaøyg iô økeátth uùc) THIEÁ TB Ò (s o áseri . Nhö vaäy m oãi thie át b ò ñöôïc chòu traùch nhieäm b ô û im oät hay nhieàu nhaân vieân. Ta ñ e å y ù moâ hình ER cu ûahình 8. teâ n nha â nvieân. kieåud aùng) T oùmlaïi trong tröôønghôïp baûns o á keá tn oái giöõa hai taäp thöïc theå c o ùk h aûnaêng thay ñ o å itöø m oät-nhieàu thaønh nhieàu-nhieàuthì ta phaû im o âhình v aán ñ e àtheo b aûn s o ákeátn o á inhieàu – nhieà u .Nhö vaäy neá u ngay tö øñaà u ta m o âhình vaán ñ e à theo m o âhình n aø ythì traùnh ñöôïc n h öõng raé c ro á i cu û avieäc söû achöõa.Qui ta é cquaûn lyù la ø : M oãiN H A Â NV IE Â Nphaû inaém giöõ m oät hay nhieàu V Ò TRÍ LAØM VIEÄC M oãiV Ò TRÍ L A Ø MV IEÄC coù theå ñöôïc naé m giöõ bôû im oätNHAÂN V IE Â N .s o áseri . B aûns o ákeátnoái cuû aví duï 1 seõ thay ñ o å ido p h aûi löu trö õdöõ lieäulòch sö û .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Sau khi chuùng ta ñaõ c a ø iñaët thaønh coâng baûng trong h e ä quaûn trò cô s ô û d ö õ lieäu. Qui ta é cquaûn ly ùthay ñ oåi keù otheo söï thay ñ o åic uû am o âhình.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Ví duï 2: WMC mong muoán löu trö õ thoâng tin v e à ÑÔN HAØ N Gv a ø KH A Ù CHH AØNG ñ aët ÑÔN H A Ø N Gñ o ù . Qui taé cquaûn ly ùlaø: M oãiKH AÙ CHHAØ N Gcoù theåñaëtmoä thay nhieàu ÑÔN HAØ N G . Neáu ta quan taâ m ñeánkhía caïnh th ôøi gian thì qui ta é cquaûnlyù m oãiV Ò TRÍ LAØ MV IE Ä Cc o ùtheå ñöôïc naém g iö õb ôûi m oätN H AÂN V IE Â N seõ ñoåi thaønh m oãiV Ò TRÍ LAØ MV IE Ä Cc o ùtheå ñöôïc naém g iö õb ôûi m oäthay nhieàu NHAÂN V IE Â N co ø nm oáik eát hôïp cu û aví duï 2 vaãn khoângthay ñ oåi theo thôøi gian M oâhình cuûa ví duï 1 phaû iñ o åithaønh M oãiN H A Â NV IE Â Nc o ùtheånaé m g iö õmoä thay nhie à u V Ò TRÍ L A Ø MV IE Ä CÑAÕ QUA M oãiV Ò TRÍ L A Ø MV IEÄC Ñ A ÕQUA phaûiñöôïc naé m g iö õb ôûi m oätNHAÂN VIEÂN M oãiV Ò TRÍ L A Ø MV IEÄC Ñ A ÕQUA phaûithuoäc veà m oätV Ò TRÍ L A Ø MV IE Ä C M oãiV Ò TRÍ L A Ø MV IEÄC coù theå la ø moä thay nhie à u V Ò TRÍ LAØ MV IE Ä CÑAÕ QUA IV B A Ø T I AÄ P . M oãiÑÔN H A Ø N Gphaû iñöôïc ñaëtbôûi m oätK H AÙCH HAØ N G .

ñôn gia ù cho thueâ (theo giôø). thie átbò naïp taûi NT-1. troïng löôïng.v a ø m oätdanh saùchcaù c thieát bò thueâ .ngaøymua v a øtoångs o á g iô øhoaït ñoäng. Cô s ô ûd ö õlieäu cuõngphaû ilöu trö õta á t c a û khaùchhaøngc u û adoanh nghieäp. IPH mong muoán thieá tlaä p m oätcô s ô ûd ö õlieäu löu g iö õta á t c a û thieát b ò cho thueâ cuû a mình. thieát b ò phaân loaïi PL-3.ñôn gia ùgiaûm(theo ngaøy)cho c aù cthieát b ò c o ùs o á giô ø thueâ tö ø 8 giô ø trô û leân trong m oät ngaø y . caá u taïo. Tröïc ñieän thoaï i ñieàn taá tcaû chi tieát thueâ vaø ohôïp ñ oàn gthu e . Chi tieát khaùch haøngbao goàm maõkha ù h c h aøng.c s o ág iô øth u eâtrong nga ø . (c) H aõyxaâydöïng m o âhình ER (d) Chuyeån m o âhình ER th aønh m o âhình quan heä. kieå udaùng. Nôi giao thieát b ò la ø thoângtin khoângc o ùgia ù trò v e à m aëttoånghôïp. h oï teân.â Thoângtin treân hôïp ñ oàng c o ùsoá hôïp ñ oà n g(duy nhaát). te â nthieá tbò.Thoângtin treân danh saùchgoàm :chi tieátv e à thieá tbò thueâ. caùc th o âng tin chi tieát v e à khaùchhaøng.1 IPH chuyeân cho thueâc aùc loại thieát bò nhö: thieá tbò chuyeån taû iCT-10.Khi thieátbò trô ûneân cuõ thì c a ù cñôn gia ù coù th eå khaùcso v ô ù ilu ù cthieá tb ò coø nm ôùi.ñôn g ia ùgia û m (theo tuaàn) cho caù c thie át bò c o ù s o á ngaøy thu e â trong tuaàn tö ø5 nga ø ytr ô ûleân. ng a ø yb a é tñ a à uth u eâ. m aù yu û iF-5. Khaùch haøngñieän thoaïi vaø yeâu caàu thueâ m öôùnthieát bò. n g aøy k e á tth u ù .ngaøyhôïp ñ oàng. ---oOo--- . ñòa ch æ. C aùc thieát bò coù c aù cchi tieát nhö soá S eâ-ri(duy nhaát).y nôi giao th ieát b ò.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 1 B a ø i8. s o áñ ieä nthoaïi. thoán gkeâ m a øc hæ duø n gñ e å hieännôi giao treân hôïp ñoà n g . m aù yphaùtñie ä n diesel P-500. Ứng với mỗi loại thiết bị coù thể c o ùnhieàu th ie ábò.

Ñaë c ta û vaá n ñ e à c o ùth eå die ã n taû nhieàu khía caïnh chi tieát cu û adoanh nghieäp.xe ñoäng cô..1 Ngöôøiñieàu khieån baùn ñaá u gía thaønh p h oá nhaän to å chöùc ñaá u gia ù v e à maù y m oùc. k ieå ud a ùng.v. K I EÅM TRA S Ö ÏDÖ T H Ö Ø AD Ö ÕL IE Ä U (INVESTIGATING REDUNDANCY) I DÖ THÖØA DÖÕ L IE Ä UTRO NG CSDL Söï dö thöøad ö õlieäu trong csdl s e õ gaâ y ra nhieàu vaá n ñ e à x ö ûly ùphöùctaïp. ta c o ùthe å m o âhình hai thuaät ngöõ XE DU LÒCH v a ø XE TAÛ thaønh I m oättaä p thöïc th eå XE DU LÒCH c o ùc aù cthuoä c tính c a á utaïo .. .Khi xem x e ù tk y õvaán ñ e à ta laïi thaáy c o ùnhöõ n gm aùymoù c kha ù ccaà n löu trö õnhö m aùyc a étcoû .troïng löôïng bì.. DU LÒCH v. XE T AÛI.Trong tröôønghôïp n aø yto á tnhaátla ø ta söû duïng taäp thöïc th eå cha con ñ e å moâ hình v ô ù iXE C O Älaø taäpthöïc theå cha.. Trong hai naêm vö ø aro ài. + Thuoäc tính cuû ac aùc taäpthöïc th eå c o ùth e ågiuùpta: o M oâhình chu ùn gthaønhc a ù ctaäpthöïc theårieângbieät. 3 Dö th öøa moá ikeá th ôïp Ñ eå phaùthieän m oáik eát hôïp dö thöøatrong m o âhình. Ta nhaän thaáy hình nhö taäp hai thöïc theå C O Â N GNHAÂN CÔ KHÍ v a øC OÂNG N H A Â NBAÛO D ÖÔ ÕNGcoù th eå m o âhình chuùngthaø n hm oättaäp thöïc theå. chuùngta c o ùth eå taïo döïng ca ù ctaäp thöïc theå nhö: C O Â N GNHA Â NCÔ KHÍ. caù c m oùnñoà c o å v a ø linh tinh khaùc. C o ùhai phöông phaùpgiuùpta phaùthieän la ø hai hay c h æ laø m oät: + Thaûoluaänvôù ingöôøi s ö ûduïng v a øcoù söï nhaá ttrí veà thuaätngöõ giöõangöôøiduø n gv a øngöôøiphaântích. Trö ô ù ckhi chuyeån thaønhbaûngtrong h e äQTCSDL m o âhình döõ lieäu caà n phaû iñöôïc kieåm tra söï dö thö ø ad ö õlie äu... XE TAÛ I XE . MAÙ YM O Ù Cla øc aùc taäp thöïc theå con.ñ o à goã .m aøu saé c . C O Â N GN H A Â NB A Û OD Ö Ô ÕNG. ta tìm ñöô ø n gkheùpkính trong m o âhình. o Hay m o âhình chuùngth aønh c a ù ctaä p thöïc theå cha/con 2 Dö th öøa thu o ä ctính Trong vaán ñ e à cuû a doanh nghieäp TTR.V aäylaøm c aùch naø o ñ e å nha ä n b ieát ñoù la ø hai taäp thöïc theå hay chæ laø m oätnhöng c o ùcaù c teân khaùcnhau. s o ám aù y.m aùykeù o noâ n g nghieäp.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 10 . XE DU LÒCH. vaä t duïng cö û ahaøng.H aøng ñöôïc baù n ñaáu giaù trong c a ù cb u oåi ñ a á u giaù .Khi b aétñaà u xaây döïng m o âhình cu û avaán ñeà. ñ o à ñieän. N eáu ta xeáp ch uùng vaøotaä p thöïc theå xe du lòch thì thu o äctính troïng löôïng bì s e õkhoângthích hôïp v a ø tr ô ûneân dö thöøa ñ o á iv ô ù ichuùng. 1 Dö thöøa taäp thöïc theå Ví duï TTR Auto Servicing TTR la ø doanh nghi eäp baû o döôõngse o â to â treân 20 naêm qua. . II BAØT I AÄ P9. o M oâhình chu ùn gthaønhm oättaäpthöïc theå.doanh nghieäp ñ a õ m ô û roängthaønhb oánphaân xöôûng: Pha â n xöôûngbaû o döôõngxe du lòch Pha â n xöôûngbaû o döôõngxe ta û i Pha â n xöôûngbaû o döôõngñoaønta ø u Pha â n xöôûngbaû o döôõngñoängcô n h o û TTR quyeát ñònh c a ø iñaët m oätcsdl m ôù iñ e å quaûnlyù nhöõngphaân xöôûngb aû o döô õ n gkhaù c nhau.

m oãith e ûthaønh vieân c o ùm oätm a õtaøi khoaûnduy nhaát. Caù c lo â haøngñöôïc baùncho ngöôøicoù g ia ùmua cao nhaát. ngöôøin aø yseõ ñöôïc caá p moät m a õtaøi khoaûn.Ngöôøi mua c o ùthe å ñaëtg ia ùmua cho nhieàu loâ . (b) Chuyeån m o âhình ER th aønh m o âhình quan heä.nhöng vaãn c o ù l o â coù nhieà u moù n haø n g . Haøngñöôïc baùn ñaáu gia ù theo loâ . s o átie à ncöôïc mua v a ø s o áloâ haøngñöôïc ghi nhaän. H oï te ân.T reân th e û coùc aù cthoâng tin h oï te ân. s o á ñ ie ä nthoaïi ngöôøibaù nphaûi ñöôïc ghi nhaän.Khi m oätloâ haøngkhoângcoù ngöô ø imua thì s o átieà n cöôïc mua ñöôïc ghi baèngs o ákhoâng. ----oOo---- . ñòa ch æ. s o áñieän thoaïi cu û angöôøi mua theû . ñòa chæ. M oãi moù n haøng c o ù maõ m o ù nhaø n gvaø m o ât a ûm où nhaøng.haõy: (a) X aâydöïng m o âhình ER.Khi ngöôøi ñieàu khieån tuyeân boá ngöôøithaéng cuoäc trong vieäc tra û g iaù lo â haøngthì maõ taø ikhoaûn. Ñ oáiv ô ù ivaán ñ e ànaøy. Ai ñ o ùmuoántrô ûthaønhthaønhvie â ncu ûabu oå ib a ù nñ aáu giaù phaûi tra ûm oätkhoaûnk y ùq u y õto á ithieå u ñ e å nhaän m oät th e ûthaønhvie ân. Pha à n lôùn caù c loâ ch æ c o ù m oät m oùnhaøng. Ngöôøibaùn c o ùtheå ñaêng k y ù baùnnhie à u m o ùnhaø n g. Trong m oätbuoåiñaá u giaù.N göôøiñieàu khieån buoåiñaáu gia ùc o ùmoä tdanh saùch c aù clo â haøngñöôïc baù n ñ aáu giaù keø m theo g ia ùk h ô û iñie å m cu û atöøngl o âhaøng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Ngöôøib a ù ncung caáp haøngtheo töøngñ ô ït.

SÖÏ CHUAÅN HOÙ A ( NORMALISATION) I G IÔ Ù TH I IE ÄU M oätcsdl c oøn dö thöøad ö õlieäu s e õgaâ y trô ûngaïi cho vieäc caäp nhaätd ö õlieäu. m oät csdl ñaït t oái thieåu daïng chuaån 3..) cuû a c uøng quan heä .. X2. X2..hoaït ñoängchuaå n h o ù anaè m trong giai ñoaïn thieátk e á csdl (xem hình) II PH UÏTHUOÄ CH A Ø M(FUNCTIONAL DEPENDENCY) 1 Phu ï thuoä chaø m Thuoäctính Y trong quan heä phu ï thuoä cha ø mvaø o thuoä ctính X (hay X1. Trong caù c giai ñoaïn phaân tích thieá tk e á h e äthoáng. Chuaån h o ù acsdl la ø hoaït ñoängtaïo ra m oätcsdl khoâng co ø ndö thöøad ö õ lieäu.neáu öùng v ôùi giaù trò cuû aX c hæ coù 1 gia ùtrò cuû aY. ..X2→Y Ta n o ù iThuoäc tính Y phuï thuoächaømvaø othuoäctính X hay gia ù trò c u û aX xaù cñònh duy nhaátm oätgiaù trò cuû a Y hay Y ñöôïc x aùc ñònh b ô û iX.) c uûa cuøngquan h e ä . n eáu noù phuï thuoä chaø m v a ø oX vaø khoâng phuï thuoäc h a ø mv aøo moä tphaàn c uûa X. Ví duï: Trong h e äcsdl HOÏC V IE Â N thuoäc . tính te â nh oïc vie â nphuï thuoäc haøm vaø om a õh oïc vie â n 2 Phu ï thuoä chaø m ñaà yñuû Thuoäctính Y trong quan heä phuï thu o ä ch a ø m ñaày ñ u û vaø o thu o ä ctính X (X1. K y ùhieäu: X→Y hay X1.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 11 .

.70 $382.. Baûng to à n kho cu û aC öûah aøng Kim khí M aëtnam (m oättrong c a ù ccöû a haøngc u û aCoângty NBHC) coù daïng nhö sau: COÂ N GTY KIM KHÍ ÑAI OÁC V A ØB U ØLON DANH SA Ù C HT O À NKHO M aõcöû ahaø ng: M515 Teân cöû ah aøng: C öûahaøngkim khí m aëtnam maõ m o âtaû haøng maõ nhaø teân n h a øcung ñòa chæ nha ø löôïng ñôn thaønh haøng cung caáp ca á p cung ca á p to à n g ia ù tieàn 45 Hay Street 3241 B u ølon 2 cm 34513 Acme Bolt Co 123 $0.09 $114..Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Ví duï: Trong vaá n ñ e àTröôøngCao ÑaúngCoängÑoàngN u ù iXanh tröôùcñ aây ta ñ a õc o ùqui taé cquaûnly ù : M oãiHOÏC VIEÂN coù th eå ghi danh vaø ohoïc m oät hay nhieàu M O Â NHOÏC.. Toångcoä n g $708.14 1478 Ñinh o á c40 mm 00972 Best Fasteners 281 Pilbara Way 1267 $0...nhöng m oätmaë thaøngchæ ñöôïc cung caápb ô û im oät n h aø cung caáp 3. . .66 Qui taé cquaûn lyù: 1. Löôïng to à nla øsoá löôïng toà n c u û am oät m aëthaøngcuûa m oätcöû a haø n g . . M oãiM O Â NHOÏC c o ùth eå ñöôïc ghi danh b ô û im oät hay nhieàu HOÏC V IE Â N .17 $58...03 7 Blacktown Road 4327 V oøngñeäm 40 mm 57913 Washer Co 165 $0. M oãinhaø cung caápcung caá p nhieàu maë thaøng.. Ñôn gia ùcuû am oätmaë th aøng la øñôn giaù chung cho ta á tc a ûc aùc cö ûahaøng .... M oätm aëth aøng ñöôïc löu tr ö õôû nhieàu cöû a haøng. .20 7 Blacktown Road 4325 V oøngñeäm 30 mm 57913 Washer Co 567 $0. B aûngToà n kho cu û aC öûahaøngKim khí M aëtnam la øm aãutieâu bieåucho ta á tcaû cöû ahaøng 2.04 45 Hay Street 5678 Ñai o á c8 mm 34513 Acme Bolt Co 342 $0. .15 $24.. .50 $61.Ví duï m aëth aøng m a õs o á3241 ñöôïc löu trö õtrong cöû a haøngM515 nhöng n o ùcuõng ñöôïc löu trö õtrong cöûa haøngM516 v a øM517. maõ m oânhoïc → ngaøynhaäphoïc III C A Ù CDAÏN G CH U AÅN 1 Ví duï Coâng ty Kim khí Ñai o á c v a ø B u ø lon (NBHC) c o ùnhieàu cöû a haøng hoaït ñoäng vôù iteân rieâng.. 4.12 $68.50 45 Hay Street 3541 O Á c5 cm 34513 Acme Bolt Co 546 $0. M a õhoïc vieân..75 . . 5.

löôïng toàn.00 2.X aùc ñònh khoùa chính . i.Thuoäc tính laë p laï i naøy ñ o ø ih oûi phaûi chuyeån qua quan heä rieâng.ñòa chæ .10 1.90 B A Û NG DÖÕ L IE Ä UKH O Â NG ÑAÏT DAÏNG CHUAÅ N1 Trong quan h e ä M AËT H A Ø N Gtreân. . M aõc ö û ahaøng.68 0.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 6.ñôn gia ù ) Ta thaáy ö ù n gv ô ù igia ù trò maõ cö ûa haøng “M515” thì coù nhieàu giaù trò laëp laïi cu û a c aù c thuoäc tính: m aõ haø n g .65 1007 Ñ aàun o ái 2. ñòa chæ . teân cö ûahaøng.löôïng toàn. teân c ö û ahaøng.thaønhtieàn.5 .ñôn gia ù ) iii. toångcoä ng) ii. thuoäctính ñôn g ia ùb a ù nlaø thuoä c tính laëp laïi (ñoâikhi co ø ngoïi la ø thuoäc tính ña gia ùtrò: multi value attribute) . Loaïi boû c aùc thuoäctính toå n ghôïp TỒN KHO (m aõc öûa haøng.Chæ thöïc hieän khi kh oùa chính goà m nhieàu thu oäc tính.m o âta û m aëthaøng.m aõhaø n g .moâ ta û m aëthaø ng. m aõn h aøcung caáp. ñòa chæ .Chu yeån thuoäc tính khoâng kh oùa phuï thuoäc baéc caàu vaøo k hoùa chính thaønh thuoäc tính cuû a quan h eä QUAN H EÄ DAÏNG CHUAÅN 3 Hình 10. ñòa chæ .ñôn gia ù .Caù c böôù c thöïc hieän ñeå ñöa caù c quan h e äv e à daïng chuaå n 3 2 Daïng chuaå n moät (f irst normal form) Ñònh nghóa: Thuoäc tính A la ø laëp laïi (repeating group of attribute) neáu öùng v ô ù im oätgiaù trò khoùachính c o ù nhieàu giaùtrò c u û athuoä c tính A.teân nhaø cung caáp.moâ ta û m aëthaøng. Khoùachính cuû a quan h e ä m ô ù in aø y .haøng.ñôn giaù .maõ haøng.löôïng toàn.m a õhaø n g . Toå n gcoängla øtoångcu û ac o ä tthaønh tieàn 7.Thuoäc tính kh oâng k hoùa ph aûi phuï thuoäc h aøm ñaày ñ u ûv a ø kh oùa chính .n h aøcung caá p Ta thöïc hieän c a ù cböôù cchuaå n hoùaquan h e äcuû aví duï coângty NBHC theo c aù cböôù csau: QUAN HEÄ KHOÂNG CHUAÅN .löôïng toàn. C aùchchuaå nh oùa: M o ä tquan heä R kho âng ô û daïng chuaå n1 ñöôïc chuaå n hoù a b aèng caù c hchuyeånthu oäc tính laëp laï i vaø oquan heä rieâng.teân n h aøcung caáp.m a õnhaøcung caáplaø thuoä c tính nhaändieäncuû ac öûa haøng.m a õn h aøcung caáp. Chuyeån ta á tc a ûthuoäc tính vaøom oätquan heä: TỒN KHO (m aõc öûa haøng. M A Ë THAØ N G M a õhaøng M o âtaû Ñôn g ia ù b a ù n 1003 Tuï ñie ä n 0. Ñònh nghóa: M oä tquan heä R ô ûdaïn g chu aån moä tneá un o ùkho âng c o ùthuoä ctính la ë plaïi.Chu yeån thuoäc tính laëp laïi thaø nh thuoäc tính cuûa quan h eä rieâng QUAN H EÄ DAÏNG CHUAÅN 1 .Chu yeån thuoäc tính chæ phuï thuoäc v aøo m oät phaàn kh oùa chính thaønh thuoä c tính cuû a quan heä rieâng QUAN H EÄ DAÏNG CHUAÅN 2 .maõ nhaøcung caáp.teân nhaø cung caá p .m a õhaø n g .moâ ta û m aëthaøng. teân cö ûahaøng.m aõn h aøcung caáp.67 0. Xaù cñònh kho ù achính (choïn ngaãunhieân m oätkhoùa chính nhö m aõcö ûah aøng) TỒN KHO (m a õcöûa h aøng.teân nhaø cung caá p .Loaïi b o ûcaùc thuoäc tính toång hôïp (thuoäc tính coù giaù trò laø keát q uaûtính to aùn t ö ø caùc giaù trò kh aùc) .

.ñòa chæ.17 1478 Ñinh oác ..... 342 0. .m aõhaøng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng thöôøng laø khoùa hôïp (khoù a c o ù treân m oät thuoäc tính) la ø hôïp cu û a khoùa chính cuû a quan h e ä nguoàn v a ø khoaù chính cuû acaù cthuoäctính laëplaïi..50 3541 O Á c5cm 34513 Acme bolt co 45 .12 5678 Ñai o á c.09 M517 chkkmt 3541 B u ølon 2cm 34513 Acme bolt co 45 ...... Quan h e äC Ö Û AHAØ N Gñöông nhieân ñaï t daïng chuaån 2 vì kh o ù achính ch æ goàmm oätthuoäctính Quan h e ä T O À NKHO c o ùkhoùachính goàm hai thuoä c tính neâ n ta phaûikieåm tra söï phuï thuoäc h aøm cuû a caù c thuoäctính C Ö Û AHA Ø N Gm( aõc öû ahaøng. ... . 20 0...m aõn h aøcung caáp. .50 4325 V oøng.. ñôn giaù) 3 Daïng chuaån hai (second nor mal for m) Ñònh nghóa: Moä tquan heä R ô û daïng chuaån 2 n eá unoù ôû daïng chuaå n 1 vaø moã i thuoäc tính kh oâng khoùa phu ï thuoä chaømñaà yñuû vaø okh oùa quan h e ä(khoâng phu ï thuoä cva ø omoä tpha à nkhoaù quan heä ) C aùchchu aån hoù a: Moä tquan h e äR khoâng ô ûdaïng chuaå n 2 ñöôïc chuaå n hoù a baè ng caù c hchuye å nthuoä ctính phu ï thuoä cv a ø omoä tphaàn khoùa v aøo quan h e ärie âng... 567 0...... m o âta ûm aëthaøng. 30 0.70 .. . 546 0...70 4325 Voøng..ñôn giaù) 4 Daïng chuaån ba (third normal form) Ñònh nghóa: M o ä tquan heä R ô û daïng chuaå n 3 n eá unoù ôû daïng chuaån 2 vaø k h oâng coù söï phu ï thuoä c h a ø mgiöõa c a ù cthuoä ctính kho âng kho ù a.75 M516 chkkmb 3241 B u ølon 2cm 34513 Acme bolt co 45 ....te â n n h aøcung caáp. 34513 Acme bolt co 45 . teân cöû ahaøng) T O À NKHO (maõ cö û ahaøng.. 57913 Washer co 7 .teâncöû ahaøng) T O À NKHO (ma õ cö û ah aøng.09 4327 V oøng.m a nõ h aøcung caáp.... T OÀN KHO m aõch teânch m a õhaøng m o âtaû m a õncc teânncc ñòa c h æ löôïng t oàn ñôn g ia ù M515 chkkmn 3241 B u ølon 2cm 34513 Acme bolt co 45 ..teân n h aøcung caáp. iv.. 00972 Best fastener 281 . 100 0..... . C aùchchu aån hoù a: Moä tquan h e äR khoâng ô ûdaïng chuaå n 3 ñöôïc chuaå n hoù a baè ng caù c hchuye å nthuoä ctính phu ï thuoä cv a ø othu o ä ctính kh oâng kho ù av aøo quan heä rieâng ... löôïng toà n ) MAË THAØNG (m aõhaøng. 165 24.. ..ñòa chæ . 57913 Washer co 7 . Chuyeån thuoäctính laëplaï i thaønhquan h e ärieâng C Ö Û AHA Ø N Gm( aõc öû ahaøng.. 123 0.maõhaøng. 60 0.12 1478 Ñinh oác . .löôïngto àn. 57913 Washer co 7 ..m oâta ûmaë thaø n g . 1267 0...... 00972 Best fastener 281 .

m aõhaøng.. m aõhaøng. maõ haøng.m a õnha ø cung c aáp -> teân nha ø cung caáp. maõ haøng } F3 ={maõ haøng -> moâ taû maët haøng. teân cöûa haøng} K1 = {ma õ cöû a haø ng} F1 ={maõ cöûa haøng. maõ haøng -> moâ taû maët haø ng. maõ nhaø cung caáp. m o âta ûm aëthaøng.ñòa chæ .teân cöû a haøng.} K = {maõ cöûa haøng... maõ nhaø cung caáp. ñòa chæ . ñòa chæ } Q2 ={maõ cöûa haøng. maõ nhaøcung caáp→ teân nhaøcung caáp.} Q3 ={maõ cöûa haøng. maõ haøng -> löôïng toàn.m aõhaøng.ñôn giaù ..} K4 = {maõ cöûa haøng.. m aõhaøng m aõhaøng m aõcöû ahaøng.löôïng toàn. maõ nhaø cung caáp -> teân nhaøcung caáp. maõ nhaø cung caáp} K5 = {m aõhaø ng } F4 ={maõ cöûa haøng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng C Ö Û AHA Ø N Gm( aõc öû ahaøng... maõ haøng -> moâ taû maët haøng. ñôn giaù .. teân nhaø cung caáp... maõ haøng→ m o âta ûm aëthaøng. teân cöûa haøng.m aõn h aøcung caáp. löôïng toà n ) MAË THAØNG (m aõhaøng. ñòa chæ } K6 = {m aõnhaø cung caáp} ..} K2 = {maõ cöûa haøng.m a õhaøng} TG = {m a õn h aøcung caáp} Xi laø taäpcon c uûa taäpTG: TN∪Xi m aõc öûa haøng.. m aõ nhaø cung c aáp -> teân nhaø cung c aáp. teân n h aøcung caá p .m aõn h aøcung caáp.ñôn giaù. m aõhaøng maõ nhaø cung caáp m aõc öûa haøng.. ñòa chæ } Q={maõ cöûa haøng. ñòa ch æ } TN = {maõ cö û ahaøng. teân cöû ahaøng) T O À NKHO (maõ cö û ahaøng.. t eân nhaø cung c aáp. moâ taû maët haøng. maõ haøng. maõ haøng -> löôïng toàn} Q4 ={maõ cöûa haøng. maõ cö û ahaøng. maõ nhaø cung caáp} Q5 ={maõ cöûa haøng... moâ taû maët haøng. moâ taû maë t haø ng. maõ haøng } F6 = {m aõnha ø cung c aáp -> teân nha ø cung c aáp. m a õn h aøcung caáp. maõ cö û ahaøng. maõ cöûa haøng.teân nhaøcung caáp...moâ ta ûmaë t haøng. ñòa chæ . maõ haø ng -> löôïng toàn.m a õhaøng. ñòa chæ } Q6 ={m aõ nhaø cung caáp. teâ n nha ø cung caáp. ñòa ch æ .ñòa chæ ) IV CHUAÅN H O Ù ATHEO L Y ÙTHUYEÁTCSDL Löôïc ñ o àquan h e ä Q = CÖÛ AH A Ø N G(m aõc öû ahaøng.teân n h aøcung caáp. maõ haøng. teân nha ø cung c aáp.ñôn giaù. maõ nhaø cung caáp. m aõhaøng→ löôïng toàn.ñôn gia ù )coù taäpphu ï thuoäc haøm: F = {maõ c öû ahaø n g→ teâ n cö û ahaøng. ñôn giaù .ñôn giaù .ñòa chæ .ñôn giaù) N H A ØCUNG CAÁ P(m a õnhaøcung c aáp. moâ taû maët haøng. ñòa chæ. maõ haøng } F1 ={maõ cöûa haøng -> teân cöûa haøng} CÖÛA HAØNG ={maõ cöûa haøng. moâ taû maët haøng. maõ haøng.. m aõnhaøcung caá p Xi ∅ (TN∪Xi) + Q Q + + S ieâukhoùa K hoùa m aõcöû ahaøng.} K3 = {ma õ haø ng} F5 ={maõ haøng -> moâ taû maët haøng. m aõn h aøcung caáp F={maõ cöûa haøng -> teân cöûa haøng.

m a õn h aøcung caá p . chuaå n 2 cuoái cuø n g laø chuaå n 3. teân n h aøcung caáp. löôïng toà n ) NHAØ CUNG C A Á P(maõ nhaøcung c aáp. m o âta ûmaë thaøng. ta nhaändieänñöôïc c aù ctaä p thöïc th eå C Ö Û AHAØNG. Söû duïng c aùc qui taé c qua û n ly ù m a ø baïn luaän ra tö ø baûng d ö õ lieäu . thay vì tieáp caän baèng c a ùch aùp duïng c a ù cluaät chuaån hoùa(caùchtie á p caän tö ødö ô ù ileân theo bottom-up approach). H A ØCUNG CAÁP. Böôùc2: V e õm o âhình ER vaø gaén caù cthuoäctính nha ä ndieän Böôùc3: X aùc ñònh caùc m oáikeáthôïp giöõac a ù ctaäp thöïc theå. tö øbieåu maã u Baûngto ànkho cu û aNBHC. C aên cöù vaø oqui taé c q u aûn ly ù . Neáu ñöôïc h aõ y phaùtbieåum oätv a ø iñieàu raø n gbuoäcgia û ñònh. haõy xaây döïng m oät quan h e ä khoâ n g chuaå n ro à i chuaå n h o ù a n o ù ñaï t chuaån 1.ñòa chæ ) Böôùc6: Aùp duïng caù cqui taé c chuaån hoùañ e åñöa c a ù cquan h e ä ô ûböôùc5 veà daïng chuaå n ba. Böôùc4: M oái keát hôïp nhieàu nhieàu ñöôïc gia û iquyeát baèng caù c htheâm taäp thöïc theå k eát hôïp TOÀ NKHO laøm trung gian keát n o á igiö õ ahai taäp thöïc theå HAØ N Gv a ø C Ö Û AH A Ø N G Thuoä . ta tieáp caä n theo m o âhình ER qua c aùc böôùcsau (caùchtieápcaäntö øtreân xuoángthe top down approach): Böôùc1: A ù pduïng c aùch pha â n tích bieåu m aãuñaõ ñeà caäpô û chöông 4. c tính löôïng to à n chæ phuøhôïp v ô ù itaäpthöïc theåkeá thôïp T O À NKHO Böôùc5: Aùp duïng caù cqui taé c bie á n ñoå iô ûchöông 3 ñ e åchuyeån m o âhình ER thaønh m o âhình quan h e ä C Ö Û AH AØNG(m a õcöû ahaøng.1 T ö ø baûng d ö õ lieäu sau.ñôn giaù) T O À NKHO (m a õcö ûahaøng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng V T IE Á PC A Ä NTHEO MOÂ HÌNH ER Ñ eå xaây döïng m o â hình quan h e ä cho vaán ñ e à NBHC. teân c öû ahaøng) M A Ë THAØ N G(ma õ haøng. . H A Ø N GN.ta coù moá ikeá thôïp giöõaHAØ N Gv a ø C Ö Û AHAØ N Gla ø m oái keáthôïp nhieàu nhieàu v a ø m oáikeáthôïp giöõaH AØNG v a ø N H A Ø CUNG C A Á Pla ømoá ikeáthôïp m oätnhieà u .maõ haøng. VI B A Ø T I AÄ P 1 10.

m o â ta û ta ø isaû n .tæ suaát. teân ñòa ñieåm ) 2) Ö ùn gv ô ù im oãi giaù trò khoùa chính khoâng c o ùgia ùtrò laëplaïi neâ n quan heä T A Ø SAÛ I Nñaï t daïng chuaån1. teâ n nhaø CC.maõ ñòa ñ ieåm.maõ loaïi cöû a haøng. teân loaïi cöû a haøng. . g ia ù khôûi ñieåm. m a õNCC.maõ ñòa ñ ieåm. Ñ Ò A Ñ IEÅM.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M aõ soá M aõ NCC Nha øCC 202 296 328 419 790 987 1290 1333 5693 6785 6788 L02 SCI C03 F11 L02 M01 AS1 L02 C03 T07 L02 Lincoln Schoettel Colchester Fluke Lincoln Mitutoyo Allstar Lincoln Colchester Tektronics Lincoln M o ât a û Welder 400 Amp Deepw ater Barge Lathe 1500 BC Multimeter Welder 400 Amp Micrometer Satcom 2000 Welder 300 Amp Lathe 1800BC Oscilloscope Welder 400 Amp M a õcöû a h aø n g Cöû ah aø ng FAB PEH MEC ELE FAB MEC PEH MEC MEC ELE PEH Fabrication Shop P&e Hire Mechanical Shop Electrical Shop Fabrication Shop Mechanical Shop P&E Hire Mechanical Shop Mechanical Shop Electrical Shop P&E Hire Gia ùk h ô û i Tæ ñieåm suaát 2760 221000 8750 430 2760 440 7200 2440 9900 5700 2760 20% 10% 10% 20% 20% 5% 30% 15% 10% 10% 20 G ia ùtrò 552 22100 875 86 552 22 2160 366 990 570 552 M a õñòa dieåm WE VI KW BE WE KW TH KW KW BE KW Ñòa ñ ieåm Welshpool Varanus 1s Kewdale Belmont Welshpool Kewdale Thailand Kewdale Kewdale Belmont Kewdale 1) Töø baû n gdöõ lieä u treânta coù quan h e äkhoângchuaån sau: TAØ SAÛ I N (m aso õ á .tæ suaát. teân loaïi cöû a haøng.maõ loaïi cöû a haøng.moâ taû ta ø isaû n ->tæ suaát M a õñòa ñieåm → teân ñòa ñieåm Ta chuyeån caù cthuoäc tính naø yvaøoquan h e ärieâng TAØ SAÛ I Nm( a õsoá. teân ñòa ñieåm ) Choïn m aõs o álaømkho ù achính TAØ SAÛ I Nm( a õ soá. m o âta ûta ø isaûn. chuaå n 2 cuoáicuønglaø chuaå n 3. teâ n nhaø CC. LOA ÏI C Ö Û AHAØ NG. g ia ù khôûi ñieåm. maõ NCC. 3) Khoùaquan h e äT A Ø SAÛ I N ch æ goàmm oätthuoä c tính neânñaït daïng chuaån2 4) Trong quan h e äT A Ø SAÛ I N c o ùsöï phuï thuoä c giö õ acaù cthuoäc tính khoâng kho ù anhö sau: M a õNCC → teân nhaøCC M a õloaïi cöû ahaø n g→ teâ n loaïi cö û ahaøng M oâta ûta ø isaûn → gia ùkhôûiñieåm. maõ ñòa ñieåm.tæ suaát. teâ n loaïi cö û ahaøng) Ñ Ò A Ñ IEÅ M(m aõñòa ñieåm. DANH MUÏC T A Ø SI AÛN o G iaùtrò = giaù khôûiñieåm x t æ suaát o Maõ NCC.2 T ö ø baûng d ö õ lieäu sau.giaù trò. maõ NCC.maõ loaïi cöû a haøng. g ia ù khôûi ñieåm. teân ñòa ñieåm ) DANH MUÏC T A Ø SAÛN(m I o âta û ta ø isaûn.teân ñòa ñieåm) Thuoäc tính gia ùtrò = g ia ùk h ô û iñieåm* t æ su a á tla øthu o äctính toång hôïp TAØ SAÛ I N (m aso õ á . m o â ta û ta ø isaû n . m a õloaïi cöû ahaøng. ÑÒA Ñ IEÅM 2 10. m aõñòa ñieåm) NHA ØCUNG CAÁ Pm( a õNCC . g iaùkhôûiñieåm. S ö ûduïng caù c qui taéc quaûn ly ù m a øbaïn luaän ra tö ø baûngd ö õlieäu. maõ NCC.tæ suaát) 5) Töø baû n gdöõ lieä u ta luaänra c aù cñieàusau: o C aùc taäp thöïc the å T A Ø IS A Û N . m o â ta û ta ø isaû n . teân loaïi cöû a haøng. N eáu ñöôïc h aõ y phaùt bieåumoät v aøi ñieàuraøngbuoäcgiaû ñònh. maõ loaïi cöû a haøng.NHAØ CUNG C A ÁP. teâ n nhaø CC. LOA ÏI C Ö Û AHAØ NG. m a õ ñòa ñieåm la ø khoùa thuoäc tính nhaän dieän cuû a N H A Ø CUNG C A ÁP. haõ y xaây döïng m oät quan h e ä khoâ n g chuaå n ro à i chuaå n hoù a n o ù ñaï t chuaån 1. teân nha ø CC) LOAÏI C ÖÛA HAØ N Gm( aõ loaïi c ö û ahaøng.

teân cô s ô û . caáutaïo m aùybay.bang Ta chuyeån caù cthuoäc tính naø yvaøoquan h e ärieâng TR AÙ CHNHIEÄM(ma õ m aù ybay . m aõ loaïi m aù y bay. maõ cô sô û ) NHAØ CHEÁ TAÏO(m a õnhaøcheá taïo. teân nh aøcheátaïo .bang maõ nhaøch e á taïo->teânnhaøch e átaïo. nö ô ù c maõ cô sôû ->te â n cô sô û . teân nhaøcheá taïo. teân nhaøcheá taïo. m a õnhaøcheá taïo . maõ nhaø cheátaïo. dòch vuï phuïc vuï. maõ nhaø cheá taïo. dòch vuï phuïc vuï. 3 Tra é cnghieäm 1) The process of converting complex data structures into simple. caá u taïo m aùy bay. stable data structures is referred to as a) normali zation b) process modeling c) structuring d) simplific ation ----oOo---- . dòch vuï phuïc vuï.bang) Choïn m a õm a ù ybay laø m khoùachính TR AÙ CHNHIEÄM(maõ traùch nhieäm. m a õloaïi maù y bay) LOAÏI M A Ù YBAY(maõ loaïi m aùybay .m a õcô sô û . dòch vuï phuïc vuï. m aõ m aù y bay . m a õ m aù y bay. nöôùc) CÔ S Ô Û(m a õcô sôû.ö ù n g v ô ù i m oãi gia ù trò kho ù a chính khoân g coù gia ù trò laëp laï i neânchuùngñaï t daïng chuaån 1 3) Khoùaquan h e ä TRA Ù C HNH IEÄ Mchæ goàm m oätthu o äctính n eân ñöông nhieân chuùngñaï t daïng chuaå n 2 4) Trong quan h e äTRAÙ CHNH IEÄ Mc o ùsöï phuï thuoäc giöõacaù cthu o äctính khoângkhoùanhö sau: M a õloaïi maù y bay-> caá u taïo m aùybay. nöô ù c .bang). m a õnhaøcheá taïo . maõ cô sô û .m a õcô sô û . m a õ loaïi maù y bay. nöô ù c .teân cô sôû . m aõtraùch nhieäm. caá u taïo m aù y bay.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng m a õtra ù c h nhieäm Maõ maù y bay M a õloa ïi maùy bay TR SR TR T 003 007 009 026 C130 UH-1 C130 A331B Caáu taïo m a ù ybay Hercules Iroquois Hercules Macchi Dòch vuï phuïc vuï Transport SAR Transport Trainer M a õnha ø ch eátaïo LO BE LO AM Teân nhaø ch eátaïo Lockheed Bell Lockheed AerMacchi Nöô ù c Maõ cô sôû USA USA USA Italy RI PE RI PE Teân cô sôû Bang Richmond Pearce Richmond Pearce NSW WA NSW WA 1) Töø baû n gdöõ lieä u treânta coù quan h e äkhoângchuaån sau: TR AÙ CHNHIEÄM(maõ traù ch nhieäm.bang) 2) Trong quan h e ä TRAÙCH N HIEÄ M .teân cô sôû .

II B A ÛNG.2 cho ta thaáy vò trí cu û ahoaït ñoängthie átkeá vaätly ùtrong qui trình phaân tích thieá tkeá h e äthoáng.V ieäc laøm naø ytu ø yvaø o tính chaát khai thaùcd ö õlieäu cuû a vaán ñ eà. C oønhình 11. xaâ y döïng m o â hình quan h e ä ro à i chuaån h o ù a ca ù c quan h eä.chuùngta ñ a õ tìm hieåu qua caù c giai ñoaïn phaân tích d ö õlieäu.1 cho ta thaáy vò trí cu ûahoaït ñoäng thieát k e á csdl vaät ly ù trong c aù cböô ù cphaântích thieát k e á d ö õlieäu. Thoâng thöôøng chuùngta chuyeån: . m o âhình h o ù ad ö õlieäu.m oätquan h e äthaønhm oät baûngtrong HQTCSDL. VUØ N G Khi chuyeån c aùc quan heä thaønh baûng chuùngta coù theå hôïp nhieàu quan h e ä thaønh m oätbaûng hay taùch m oät quan h e ä thaønhnhieàu baû n g .Hình 11.Taïo khoùachính cho m oãibaûng . CAÙC SUY X E Ù TTRONG THI E Á TKEÁ V A Ä TL Y Ù (PHYSICAL DESIGN CONSIDERATIONS) I G IÔ Ù TH I IE ÄU Trong caù c chöông tröôùc. to ång coäng . Trong chöông naø y chuùngta s e õ böôùcsang giai ñoaïn söû duïng m oät h e ä QTCSDL cuï theå nhö SQL Sever hay Oracle hay MS Access … ñeå x aây döïng c aùc baû n g .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 12 .caù c m oáikeát hôïp vaø c aù craøngbuoäc. .Thuoäc tính cuû aquan h e äthaønhvuøngtrong baû n gtöông ö ù n g .C aùcvuøn gñeå löu trö õc aùc giaùtrò to ång hôïp nhö thaønh tie àn.

s o á fax thì khoâng b aét buo ä c vì coù k h aû naêng c o ù khaùch haøngkhoângc o ùs o áñieänthoaïi hay s o áfax. ngaøy.2 .Tính b aét buo ä c hay khoâng baét buoäc phaûi nhaäp d ö õlieäu (nghóa la ø c o ù cho pheùp c o ù giaù trò Null hay khoâng).teâ n khaùchh aøng. M oáikeáthôïp naø ycoø na ûnh höôûngñeánvieäctheâm.Chuyeån c aùc quan h e ä ñaït chuaån th aønh c aùc ñ aëc t a ûtaäp tin m aùy tính THÖÏC H IEÄN V A ØV AÄN H AØNH H E ÄT H OÁNG (SYSTEMS IMPLEMENTATION AND OPERATION) Hình 11. Thieát k e á cô s ô ûd ö õlieäu (designing database) a) Thieát k e á csdl logic (designing logical database) .Kieåm tra y eâu c aàu c h öùc n aêng . C aùcHQTCSDL ñeàu c aøi saü ncô che á n aø y . s o á fax trong ñ o ù c a ù c vuøng maõ khaùch haø ng.Ví duï khi löu trö õ v e à KHA ÙCHHAØ N G ta . D Ö ÕL IE Ä UV A ØKÍCH THÖ Ô Ù C M oãivuøngcaànxaâydöïng: . IV K H O Ù ACHÍNH V A ØK H O Ù ANGOAÏI Caø iñaët cô cheá xaù c ñònh khoùachính vaø m oáilieân heä giöõa khoùachính v a ø khoùangoaïi.x o ù ad ö õlieäutreân kho ù achính v a økhoùaphuï.. .. coù c aù cvuø n gm a õkhaùchhaø n g .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng T H IEÁT K E ÁH E ÄT H OÁNG (SYSTEMS DESIGN) 1.tie à n teä.M oâta ûvuøng(ñ a õñöôïc m o âta ûtrong töï ñieånd ö õlieäu) . Thieát k e á giao d ieän con ngöôøi (designing the human interface) 2.Thieát k e á csdl v aät ly ùtrong qui trình PTTKHT III V U Ø N GM . Cô cheá n aøy tö ï ñoä n g kieåmtra khoâng cho truøng laép g iaù trò treân khoùachính v a ø ngaê n khoângcho nhaäp gia ùtrò laï treân kho ù angoaïi.Giaù trò maë c nhieân. V K H O Ù AN H A Â NTAÏO Khi söû duïng khoùanhaântaïo ta caànchu ùy ùhai khía caïnh sau: .cô cheá tö ï ñoäng phaùtsinh g ia ùtrò treân vuøngkhoùa.Kích thöôùcvuøngnhö s o ák y ùtö ï ñ o áiv ô ù iloaïi d ö õlie ä u k y ùtöï .lua ä n lyù . . ñòa c h æ baé tbuoäc phaûi nhaäp d ö õ lieä u c o ø n s o á ñieän thoaïi. k y ùtöï. .C aùcraøngbuo ä cv e à mie à n g iaùtrò.Chuaå n hoùa cô s ô ûdöõ lieäu b) Thieát keá csdl vaät lyù (designing physical database) .söûa.. VI L A Ä PCHÆ MUÏC .Teânvuø n gc o ùtính duy nha á ttrong m oätbaûng.cô cheá kieåm tra m oätñ o áitöôïng ñöôïc löu trö õhai laàn döôùihai gia ù trò khoùakha ù cnhau. . teân khaùch haøng. ñòa chæ. s o á ñ ieä n thoaïi..Loaïi d ö õlie ä u nhö s o ánguyeân.. .Bieán ñ oåi moâ hình ER th aønh m o âhình quan h e ä . OÂ T A Û LOAÏI .

keátquaûtính toaùnc uû as o álöôïng x ñôn giaù ñöôïc löu trö õtrong c o ä tthaønhtie à n .toångc aùc gia ùtrò treâncoät thaøn htie à ncuûa DOØNG ÑÔN HAØ NG ñöôïc löu trö õtrong coä ttoå ngc o äng Nhö vaäy ta khoângphaû inhaäp lieäu cho hai coä tnaø y m a øgiaù trò cuû a chuùng ñöôïc heä th oáng tö ï ñoängtính toaùn m oãikhi c o ùsöï thay ñ o å igia ùtrò treân c oät s o álöôïng hay ñôn gía. 3 Ví duï 3 . ta c o ùm o âhình ER sau: Trong m o âhình treân. 1 Ví duï 1 Trong m o â hình treân. ñ e å taê n g t oác ñoä khai thaùcd ö õlieäu .Hieäu quaûtrong vieäckhai thaùc nhieàu baûng .Khai thaùcmoä tbaûngtheo nhieàu thöù tö ï khaùcnhau .x o ù ad ö õlieä u VII P H A ÙV Ô ÕCAÙ CDAÏN G CH U AÅN(DENORM ALIZATION) Trong quaù trình xaây döïng csdl. 2 Ví duï 2 Trong csdl v e à vaá n ñ e àKH A ÙCHH A Ø N Gv a øLAÀ NK H A Ù MB EÄNH.V ieäclaäpc hæ muïc mang laïi lôïi ích sau: . coä tngaøykha ù mbeän hsau cuø n gñöôïc theâm vaø oñ e å chö ù ag iaùtrò ngaøy khaùm beänh m ô ù i nhaát cu û akhaùch haøng m aëc d u ø ta coù th eå duøngtruy vaán ñ e å xaù c ñònh ngaøy n aø y thoâng qua caù c ngaøy khaùm beänhcu û akha ùc hhaøng.ñoâ ikhi ta p h aûi pha ù v ô õc a ù cdaïng chuaå n cu û ac aùc baûng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Khi xaây döïng csdl ta phaû is ö ûduïng khaûnaêng laä p c hæ m uïc treân c aùc vuø n gthích hôïp ñeå taê n gk h aûnaêngkhai thaùcd ö õlieäu .thôøigian khai thaùclaâ u hôn cho c aùc thao ta ù ctheâm.söûa. coät thaønh tie à n treân D O Ø N GÑÔN HAØ N Gv a ø coä t toång coäng treân HOÙ AÑÔN ñöôïc theâm vaøoñ e ålöu trö õc aùc gia ùtrò sau: . .söû duïng khoânggian löu trö õnhieàu hôn.vieäctìm kieám v a økhai tha ù cm aãutin nhanh hôn .Taïo khaûn aêng kieåm tra söï truønglaép d ö õlieäu .Saé p xeápdöõ lieäutheo nhieàu caá p Vie ä c laäp chæ muïc taïo ra c aù cb aát lôïi sau: .

----oOo---- .thöïc hie ä n bôû i ) LAÀ NS Ö Û AC H ÖÕA(m aõlaàn. õ a LAÀ NÑAÊ N GK Y Ùvaø LAÀ NS Ö Û ACHÖ Õ Av a ø giö õ a LAÀ NSÖÛA CHÖ Õ Av a ø XE OÂTOÂ . 2. vôù imuïc ñích laøm taêngtoác ñ o äkhai thaùcngö ô ø ita theâm m oáikeáthôïp giöõa XE O Â T OvÂa ø KH AÙ CHHAØ N Gduøngñ e å dieãn taû kha ù chhaø n gnaø o s ô ûhö õ uxe oâtoâ naø o .6 . Neân löu trö õcaù cthoângtin khoângnaè m trong m o âhình d ö õlieäunhöng ñöôïc khai th aùc thöôøngxuyeân (nhö teân ñôn vò.Moâ hình ER coù moái quan heä dö thöøa Trong moâ hình treân. vv. ngaøy.soá caâysoá ) VIIIC A Ù CKHÍA CAÏNHK H A Ù C Khi xaâ y döïng csdl. Vieäcx aùc ñònh qua nhieàu m oáik eát hôïp naø ys e õñ o ø ih oûi nhieàu th ô ø igian x ö ûly ù .Neáu khoângc o ùmoá ikeá thôïp naøy. ngaøy.ta caànch u ùy ù ñeán caù cñie à u sau: 1. teân.soá söô ø n ) LAÀ NÑ A ÊN GK Y Ùs (o á ñaêng kyù.ñòa c hæ) XE O ÂTOÂ (s o áñaêngboä . kieåu daù n g .Ö Ù n gduïng s e õ khai thaùcthoâng tin naø y ngay lu ù ckhôûiñoäng chöông trình. Neân loïc döõ lie ä u cuû ac aùc baûngtröôùckhi keátnoá ichuùnglaïi. ñòa chæ . KH AÙ CHH A Ø N G(m aõkhaùchhaøng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng maõ khaùch haøng teân ñòa chæ KHAÙC H HAØNG ñöôïc sôû höõu bôûi sôû höõ u XE OÂ TOÂ Moái quan heä ñöôïc thuoäc veà co ù soá ñaêng LAÀN kyù ÑAÊNG ngaøy KYÙ thöïc hieän bôûi ñöôïc keâ bôûi taêng toác ñoä khai thaùc boä caáu taïo kieåu daùng soá söôøn ch o keâ maõ laàn ngaøy soá caây soá LAÀN co SÖÛA CHÖÕ A ù Hình 11. 3.) trong m oät baûng. ñ e åtaê n gto á cñoä khai thaùc. Neân taùchm oätbaûng th aønh nhieàu baûngkhi treân baûngc o ùc aùc coä t ñöôïc khai thöôøngxuyeân v a ø cuõngc o ù caù cc oät raá tít ñöôïc khai thaùc.ta vaã n x aù cñònh ñöôïc khaùch haøng naø o s ô û h ö õ uxe o â to nâ aø o thoâng qua m oáikeát hôïp giöõa KHA ÙCHHAØ N Gv a ø LAÀ NÑ A ÊN GKYÙ giö .caáutaïo..

khoa luaätvaø coângngheä. m o âta ûkhoùahoïc.chòu söï quaûnly ùcuû atröôûng khoa. 8. 4.khoa vaên phoø n gvaø thö k y ù . H oï khoângñöôïc pheùpghi danh vaøohoïc treân hai kho ù ahoïc . Nhöõngd ö õlie ä u sau ñaâyv e à khoùahoïc ñöôïc quan taâ m :m a õk hoùa hoïc. hieän hoaït ñoä n gô û3 vò trí khaùcnhau. Khoa c o ùkinh phí hoaït ñoängtrong m oätn aêm ta ø ichaùnh. 5. 10. 2. • C aùck y økieåm tra cuoáikhoùav a øñieåm.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Chöông 13 . khoa kinh te á.Nghóa la øm oätkh où ahoïc ñaøotaïo ñöôïc to åch öùc b ô û im oätkhoa thì ñöôïc gia ûng daïy chæ b ôûi cô sôû coù khoa ñ o ù . Khoa ñöôïc ch u ûñoängmôû caùc khoùañaø otaïo ph u øhôïp v ô ù iyeâ u caà u cuû atröôøng. th ô ø ilöôïng. CAÙC T R Ö Ô Ø N GH Ô ÏPN G H IEÂNC Ö Ù U (CASE STUDIES) I TRÖÔØNG CAO Ñ A ÚNG TAÂY ÑOÂ 1 Y eâuc aàu d ö õlie ä u/ ña ëct a ûv aán ñ e à .Ví duï Khoa tính toaùnm ô û khoù añaøotaïo chöùngc hæ coângngheäthoângtin (CIT). 11. WMC laø tröôø n gcao ñaúng ña cô s ô û. M oãikhoa c o ùm oätsoá giaûng vieânñöôïc phaâncoâ n glaø to åtröôûngb o äm oân. . 7. C o ùc h u ûñ e à la ømoä tphaà n cuû anhieàu khoùahoïc. Khoùañang ñ aø otaïo caà n pha û i ñöôïc phaânbie ä tvôù icaù ckhoùahieänkho âng ñang ô ûtình traïng ñaø otaïo. 9.s o áñieänthoaïi. c h u ûñ e àñ a õghi danh (quaùkh ö ùvaø hieän taïi) tình traïng ghi danh (baùnth ô ø igian hay toaøn thôøigian) v a øñieåm. 1.teân. 3. M oäts o á c h u ûñ e à ñ o ø ih oûi p h aûi ñöôïc giaûngsau hay tröôùcm oäthay nhieàu chuû ñeà. M oãicô s ô ûc o ùm oäts o ákhoa nhaá tñònh.ngaøysinh. TröôøngCao ñaúngmong muoánc o ùmoät csdl ñ e ålöu trö õchính xaù cveà: • C aùckhoùahoïc ñaøotaïo vaø c aù cchu ûñeà giaûngdaïy cu û acaù ckhoa ô ûm oãic aùc cô s ô û . • S öï ghi danh cu û asinh vieân. T aátc a ûchuû ñeà ñeà u coù teâ n c h u ûñ e ànhö “G iôùithieäu v e à h e ä cô s ô ûd ö õlieäu”. M oãikhoùañaø otaïo c o ùm oäts o ác h u ûñeà baé tbuoäcv a ømoä ts o ákh oâng b aétbuoäcm a øsinh vieân phaû ihoaønta á t ñ e åñaï t m oät kieánthöùc nha á tñònh. Ví duï nhö c h u ûñ e àgiô ù i thieäuveà h e ä cô s ô ûd ö õlieäu la øñôn vò hoïc trình chính cuû a ACIT v a øDITCA v a øla ømoâ n nhieäm y ùc uûa vaên baèngnaângcao Coâ n gNgheäñie ä n tö û . H eä caànlöu trö õchi tieát veà maõ sinh vieân . 6. C huûñ e àñöôïc nhaändieänduy nhaátb ôûi ch æ muc chu ûñ e à (SIN). • NR – Cô sôû caù cdoø n gsoânghöôùngbaéc • DH – Cô s ô ûcaù cñ o àiyeâu quí. Ví duï cô sôû CC coù khoa tính toùan.M oãigiaûngvieânb aù oc aùo cho to åtröôû n g b o äm oânv a øtoå tröôûngb o äm oânbaùoc aùo cho tröôûng khoa.ñòa chæ . khoùahoïc ñ a õghi danh. M oãicô s ô ûchuyeân v e à moä tsoá laõ n hvöïc ñ a ø otaïo m a økhoân gcoù söï tru ø n glaé p laõnh vöïc ñ aø otaïo giöõac aùc cô sôû . chöùng ch æ coâ n gngheä thoângtin naâ n gcao (ACIT) v a øvaên baèngcoâ n gngheäthoângtin trong ö ù n gduïng m aùytính (DITCA). cô s ô û nôi m aøkh oùa hoïc ñöôïc xaâydöïng v a øloaïi coâ n gvieäcm aøkhoùahoïc nhaém tôùi. Cô s ô ûñöôïc nhaändieänbôû im a õcô s ô û.N gaøythaønhlaäp cô sôû cuõngcaànñöôïc quan taâ m . • Lyù lòch v e à c aù cgia ûng vieânñöôïc thueâb ô û inhaø tröôø n gv a øc aùc ch u ûñ e àm a øhoï giaûngdaïy. Sinh vieân gaé n gvöôït qua caù cchuû ñeà trong nhieàu naê m ñ e åhoaønthaønhkhoùahoïc m a øhoï ghi danh vaøo. nam hay n ö õ . T eâ nc u û acô sôû ñöôïc ñ aëtcoù lie â n quan ñeánvò trí ñòa ly ùnhö: • CC – Cô s ô ûtrung taâ m thaønhphoá.

Xem x e ù tm aãubieåun aø yta tha á ym oãim aãulòch ch u ûñeà ñöôïc nhaändie ä n b ô û im a õlòch ch u ûñ e à(ví duï nhö 12345A) v a øc aùc chi tieát nhö nga ø yb aétñaà u vaø keátthuùc ch u ûñ eâ.giô øb aétñaà u . 2 M o âhình h oùa d ö õlieäu Chuùngta h aõy laàn löôïc s ö ûduïng töø n gñoaïn c o ùñ aùnh s o ácu ûaphaànñaëctaû vaø : .s o áñieänthoaïi. b aù nthô ø igian.s o áphoøng. i Ñoaïn 1 v a ø2 Hai ñoaïn naø ycho ta thaáy söï hieändieäncu û acaù ctaä p thöïc theå: . .Xem x e ù tkhía caïnh lòch söû v a ødö thöøad ö õlieäu.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 12.cô s ô û . . M oätkieåm tra c o ùtheå kieåm tra.G aénthuoäctính m o âtaû v aøo caù ctaäp thöïc theå.ch u ûñ e àcoù th e ågiaûng v a øch u ûñ e àthoâng thaïo. .Giaûi quyeát taäpthöïc th eå cha con. WMC s ö ûduïng m aãulòch ch u ûñeà naêm . Chi tieá tlöu trö õv e à m oãi giaûngvieânbao goà m teân. m oãigiaûng vieânñöôïc phaâncoângvaø om oätkhoa cu û am oätcô s ô ûv a ødaïy c aù cch u û ñ e àc uû acô sôû ñ o ù . iii Ñoaïn 4 Ñoaïn naøycung caápcho ta c aù cthoâng tin sau: 1/ Cô s ô ûñöôïc taïo thaønhtö øcaù ckhoa.tröôûngkhoa phaân coâ n gm oät giaû n gvieân laøm kieåm tra v a øm oätgiaûng vieân laø m phuï kieåm tra.n gaøy trong tuaànmaø ch u ûñ e àñöôïc giaûng.m a õchuû ñ e àvaø teân ch u ûñeà. .giaûngvieân .k h aûnaêng chuyeân m oân. ngaøy vaø olaøm . 13.c h u ûñ e à vaø m oätv a ø im oáikeáthôïp giöõacaù ctaäp thöïc theånhö sau: ii Ñoaïn 3 Cho ta bieátthuoäctính nha ä n dieän cuû aCÔ S Ô Ûla øm a õcô sôû v a øthuoäctính moâ taû la øteân cô sôû .m a õgiaûng vieânv a øteân giaûng vieân. thænhgiaûng.N haøtröôøngthu e âba loaïi giaû n gvieân:toa ø nthô ø igian. 2/ Khoa ñöôï c bieát qua teân khoa. 14.sinh vieân .Nhaändieäntaä p thöïc theåv a øthuoäctính nhaändieän. Khi sinh vieânghi danh hoïc c aù cch u ûñeà.hoï ñöôïc lieätxeá p vaø ohoïc m oät lòch c h u ûñ eà. . . 15.Giaûi quyeát tính baétbuoächay khoângb aétbuoäcc uûa m oãiquan heä.Hieän nay.khoùahoïc . K eátth uùc chu û ñeà. Do tính chuyeân m oânh oùa. ñaù n hg ia ùm oäthay nhieàu chuû ñeà vaø phuï kieåm tra cuõngvaäy nhöng khoângbao g iô økieåm tra v a øphuï kieåm laïi la øgiaûngvieân vö ø adaï y c h u ûñ e àñ o ù .Nhaändieänm oáik eát hôïp giöõac aùc taäp thöïc theå.khoa .ñòa chæ .th ô ø ilöôïng tính theo giô ø .

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng
3/ Thuoä c tính ngaø ythaønhlaäpcô s ô ûñöôïc söï quan taâm c u û anha ø tröôøng.
iv

Ñoaïn 5

Cho bieát moã ikhoa coù moä ts o ágiaûngvieân laø mvie ä c trong khoa ñ o ùv a øta tö ï hie å u moã igiaûngvieân c h æ chòu söï
quaûnly ùcuû a m oätkhoa.
Chuùngta cuõngthaáy coù 3 loaïi giaûng vieân: giaûng vieân laø tröôûngkhoa, giaûng vieân laø tröôûngb o ä m oân
vaøgiaûngvieân thöôøng.Giaûngvieân thöôøng cu û ab o äm oânn aø othì chòu söï giaùmsa ù tcuû at o åtröôûngb o äm oân ñ o ùc o ø n
to åtröôû n gboä m oânchòu söï giaùmsaù tc uû atröôûngkhoa.
v

Ñoaïn 6

Khoa thì t o å c h öùc nhieàu khoùahoïc nhöng ch æ c o ùkh o ù ahoïc ñang ñöôïc ñ aø otaïo thì ñöôïc quan taâm , nghóa la ø
ta khoâng khoân g quan taâm ñeán khía caïnh lòch s ö û c u û akhoùa ñaø o taïo. Ô Ûñaâ y ta theâm thuoäc tính ñang ñ a ø o
taïo c o ùtrò la ø Yes/No ñ e åbieátkhoùahoïc naø ola økho ù añang ñ aø otaïo.

vi

Doaïn 12

Ñoaïn naøycho ta phaà n m o âhình ER sau:

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng

II

BAØT
I AÄ P
1 B a ø it aäp 1 (haøngh où a)

Doanh nghieäp HoaøngMinh la øm oätdoanh nghieäp thöông maïi, chuyeân mua b aù nc aù cloaïi haø n ghoùa.
Doanh nghieäp c o ùnhieà u vaê n phoøngñaïi dieän b aùn haøngô û khaép caù c tæ nh, thaønhph oátreân phaïm vi caû nöôùc.
M oãitænh, thaønhph oáñöôïc nhaä n die ä n baèngmaõ tænh-thaø n hphoáv a øcoù thuoâ c tính teân tænh-thaønhphoá,soá daân.
Thoâng tin veà m oätvaên phoønggoàm c o ù :m a õvaên phoøng(duy nhaát), teân v aên phoøng,ñòa chæ , ñieän thoaïi lieân
laïc v a øtænh, thaønhp h oánôi ñaëtvaênphoøng.
Doanh nghieäp coù nhieàu nhaân vieân baùn haøng.Thoâng tin v e à m oätnhaân vieân goàm c où: maõ nhaân vie â n (duy
nhaát),hoï teân, ngaøysinh, ñòa chæ .Nha â n vieânchæ ñöôïc pheùplaø m vieäcôû moä tvaê n phoøng ñaïi dieän.
Doanh nghieäp kinh doanh nhieàu haø n g hoùa, thoâng tin v e à m oät haøng h o ù a goàm : m a õ haø n g (duy nhaát), teân
haø n g ,ñôn vò tính, ñôn gia ù baùn,s o álöôïng t oái thieåu phaûito ànkho, t æ suaát thu e ágiaù trò gia taêng.
Doanh nghieäp coù nhieàu khaùch haøng. Thoâng tin v e à m oät k h aùch haønggoàm c où: m aõkha ù chhaøng,hoï teâ n ,ñòa
chæ ,v a øthaønh ph oánôi khaù chhaøngcö nguï.
M oãigiao dòch mua baùnñöôïc tieán haø n hseõ coù moä th o ù añôn b aùn haøngdo m oätnhaânvie â n ñaïi dieän b aù nhaøng
laäp.Tre â n hoùañôn coù c aù cthoângtin: teân vaên phoøng,s o á h o ù añôn (duøngñ e å phaân b ieät h o ù añôn n aø yv ô ù ih oùa
ñôn kia), ngaøy hoùañôn, hoï teâ n khaùch haøng,ñòa ch æ k h aùch haø n gv a øm oätdanh saù c hc aù cmaë t haøngcoù c u øng
tæ suaát thueá GTGT (xem maãu). M oätlaàn mua, khaùchc o ùthe å mua nhieàu loaïi haøngc o ùs o á löôïng khaùcnhau
vaø t æ suaátthu e á g iaùtrò gia taê n gkhaù c nhau (nhö 5%, 10%, 1%). Nhaânvieân b aù nhaøngc o ùnhieäm vuï gom c aùc
m aët haøngcuø n gt æ sua á tthueá vaøo m oäthoù añôn. Nhö vaä y m oätlaàn mua khaùchc o ùthe å c o ùnhieàu h o ù añôn v ô ù i
c aù ct æ sua á tthueákhaùcnhau.
T aátcaû hoùañôn cuû ac aùc vaên phoøngphaûiñöôïc gôû iv e à vaên phoøngchính ñ e åthoángkeâ doanh thu.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng

V aênphoøngb aùn haøngTp Caà n Thô

H O Ù AÑÔN B A Ù NH AØNG
S o á: 001256 Ngaøy: 10/01/2001
H oï teân khaùch haøng: Phaïm Ngoïc Lan
Ñòa chæ: 54 L y ùChính Thaéng
Dieãng iaûi: B aùncho kha ù ch
STT
1
2

T eânhaøng h oùa
Söõ a taé m Dove
D aàug o ä iLifeBuoy

Ñôn v ò tính
Chai
Chai

S o álöôïng
30
20

Ñôn g ia ù
21.000
15.000
Coäng:
ThueáGTGT(10%):
T oångcoäng:

Tha ønh tieàn
630.000
300.000
930.000
93.000
1.023.000

N göôøi laäp h o ù añôn

Nguyeãn V aênLaäp
Yeâu caà u :
1/ Xaâ y döïng m o âhình ER (taäpthöïc th e åkeáthôïp ) cuû avaá n ñeà treân.
2/ Chuyeån m o âhình ER thaønhm o âhình quan heä.
3/ Thie á tkeá phaànx ö ûly ùsöï kieänkhaùch ñeánmua haøng.
2 Baø itaäp 2 (V aättö)
Doanh nghieäp saû nxuaátbao bì Mai Lan toå ch öùc h e äthoángkeá toaùnvaättö nhö sau: Doanh nghieäp coù nhieà u
kho chöùav aät tö. Thoângtin v e à kho goà m :m a õkho (duy nhaát), teân kho, ñòa chæ ,s o áñieänthoaïi.
Doanh nghieäp coù nhieàu vaät tö. T hoâng tin v e à vaät tö goàm :m aõvaä t tö (duy nhaát), teân vaättö , qui caùch,ñôn
vò tính, soá toái thieå u phaûito à nkho.
Caù c vaättö ñöôïc chia th aønh töøngn hoùm vaättö. Thoâng tin veà nhoùmvaättö goàm :m a õnho ù m ,teân nho ù m .M oät
vaä ttö c h æ thuoäcv e à moä tnhoùm .
M oãihoaït ñ oäng nhaäp xuaá tvaättö ñöôïc tieán haønhbaè n gchöùngtö ønhaäp /xuaát vaä ttö (xem m aãu)v ô ù is o á phieá u
c o ùtính duy nhaá ttrong c a ûhai loïai phieáu nhaäpvaø xuaá t .Doanh nghieäp nha ä p vaättö töø nhieàu nhaø cung caá p .
M oãi chöùng tö ø nhaäp kho ch æ nhaäp caù c vaät tö cuû a m oät n h aø cung caáp vaø nhaäp vaø o m oät kho cu û a
doanh nghieäp. Doanh nghieäp quan taâ m c aù c thoâng tin m aõ n h aø cung caáp, teân n h aø cung caáp, ñòa c hæ n h aø
cung caáp.
Coângty saû nxuaátbao bì Mai Lan

COÄ N GHOØ AXAÕ HOÄ CHUÛ
I
NGHÓAVIE Ä TNAM
Ñ oäclaäp– Töï do – Haïnh phuùc

000 N göôøilaäp T h u ûkho K e á toaùn tröôû n g Nguyeãn V aênSôn Traàn V aênThu û Laâm vaên K e á Coângty saû nxuaátbao bì Mai Lan COÄ N GHOØ AXAÕ HOÄ CHUÛ I NGHÓAVIE Ä TNAM Ñ oäclaäp– Töï do – Haïnh phuùc P H IE Á UX U A Á TKHO S o áphieá u: 0001/XK T eânthieá tbò: M aùyth oåi bao PP L y ùdo xuaát:Tu b o åm aùythoåi Kho xuaát:Kho chính STT 1 2 MVT 121141 121150 T EÂN V A Ä TTÖ Ron m aùy N hôùt T oångcoä n g ÑVT B oä Lít Ngaøy: 10/01/2001 S O ÁLÖ ÔÏNG 3 2 ÑÔN G IA Ù 25.. 2/ Chuyeån m o âhình ER thaønhm o âhình quan heä.000 N göôøilaäp T h u ûkho K e á toaùn tröôû n g Nguyeãn V aênSôn Tra à n vaên T h u û Laâm vaên K e á M oãi phieáu xuaát vaä t tö c hæ ghi xuaát c aù cvaät tö töø moä t kho v a ø xuaát ñ e å sö û a chöõa hay b aû o döôõng.000 40..000 50.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng P H IE Á UN H A Ä PKHO S o áphieáu:0015/NK Teân nhaøcung caáp: Ñòa ch æ nhaøcung caáp: Kho nhaä p : Chöùngtö økeøm theo: STT 1 2 MVT 120065 121149 T E Â NVAÄ TTÖ XaêngA92 M ô õb o øñaëcchuûng Ngaøy: 03/09/01 Coângty vaättö Anh Minh 125 Nguye ã n V aênTro ã i Kho chính Coângvaên s o á45/KH ÑVT Kg Kg S O ÁLÖ ÔÏNG 1.000 10 ÑÔN GIAÙ 4.000 155. Yeâu caà u: 1/ Xaâ y döïng m o âhình ER cho h e äthoán gquaûnly ùvaä ttö treân. Thoângtin v e à thieát b ò coù m aõthieátbò.000 THAØNH T I EÀN 4.000 TH A Ø N HT I EÀN 75.(lyù do xuaát)cho m oätthieátbò cu û adoanh nghieäp.000 500. teân thieá tbò.000 80.000. 3/ Thie á tkeá phaànx ö ûly ùsöï kieän“phaùt sinh phieáu xuaátkho” 3 B a ø ita ä p3 (Mo â hình TSCÑ) .

M oãiphaân xöôûngsaû n xuaátcoù theå c o ùnhieàu ñôn vò.ngaøy vaø olaø m vieäc.Söï ñieàu chuyeån ta ø isaû n ñöôïc thöïc hie ä n baè n g m oätquyeát ñònh ñieàu chuyeån. ngaøy ñöa vaø os ö ûduïng. theo s o ángaøyTSCÑ ñöôïc s ö ûduïng. 3/ Thie á tkeá phaànx ö ûly ùcho pheùpnhaä p c aù cthoângtin cu û aquyeát ñònh ñieàu chuyeån vaø oh e äthoáng. Thoân g tin veà ñôn vò: m aõ ñôn vò.) moã iloaïi taø isaû ncoù nhieàu TSCÑ (M aùytroänh o à T4.m oãiñôn vò co ø ncoù th eå s ö ûduïng nhieàu ta ø isaû n c o áñònh do ñôn vò khaùcquaûnly ù thoângqua hoïat ñoäng ñieàu chuyeå n .5. Ca 1 v a øca 2 ñieåm coânglaø 1. ñôn vò ñieàuchuyeån ñeán khaù cnhau. Doanh nghieäp c o ù nhieàu ñôn vò chia laø m hai loaïi: tröïc tieáp saû n xuaát vaø giaùn tieáp. N eáu ñôn vò söû duïng TSCÑ khaùc ñôn vò q u aûn ly ù thì s o á khaáu hao tính cho ñôn vò s ö ûduïng.nguyeân gia ù . t æ le ä khaáu hao (10%. 4 B a ø it aäp 4 (Löông) Doanh nghieäp Sao Mai la ø doanh nghieäp saû nxuaát.Thoângtin v e à ñôn vò coù m aõñôn vò. 5%..nguoàngo ác(tö ï c o ù .). chia laøm hai loaïi. baû n g chaám coâ n g cho bieát s o á ngaøy coâng ca 1. Thoângtin veà moä ttaøi saû n goàm :maõ taøi saûn. Nhaânvieântröïc tieá p laø mtheo ca. Doanh nghieäp coù nhieàu ñôn vò. s o á ngaøy coâng ca 2 v a ø soá ngaøy coâng ca 3 trong thaùng. ca 3 ñieåm coâ n gla ø 1. Ñ oáiv ô ù inhaân vieân tröïc tieáp. Doanh nghieäp coù nhieàu nhaân vieân.Thoân gtin chung v e à m oätnhaân vieân goàm c o ù :m aõ nhaânvieân.Ñ oái vôù inhaânvieân tröïc tieá p saû n xua á t co ø nc o ùtheâm thoângtin: chöùcvuï. M aùyd aàm D3.teâ n taøi saûn. ngaøyquyeát ñònh.C aùc taøi saû n ñieàu chuyeån treân m oätquyeát ñònh c o ù th eåcoù ngaø yñieàuchuyeån khaùcnhau. C o ùhai m öùc:nghæ höôûng 70% löông v a ønghæ höôûng50% löông.m aù ym oùc.. Ñ oái v ô ù i nhaân vieân giaùntieáp.Doanh nghieäp c o ùnhieàu phaân xöôûng saû nxuaát.xaâydöïng Hoø a bình toå chöùck e á toaùn TSCÑ (höõuhình) nhö sau: Doanh nghie ä p coù nhieàu loaïi TSCÑ (nhaøcöûa. ñòa chæ . Nhöng m oãiñôn vò ch æ thuoäc m oätphaân xöôûng hay kh oâng thuoäc pha â n xöô û n g naø o . xuaát x ö ù(nöôùcsaû n xuaát). b aûng chaám coâng cho bieát s o á ngaøycoângtrong thaùng. M oãi ñôn vò c o ù the å quaûn ly ù nhieàu TSCÑ nhöng m oätta ø isaû nch æ do m oätñôn vò quaûnly ù . Ngoaøivieäc s ö ûduïng TSCÑ do ñôn vò mình quaûnly ù . soá ta ø ikho aû nchi phí. m oãiñôn vò c o ùtheå coù nhieàu nha â n vieân . tröïc tie á p saû n xuaátv a ø giaùntieáp. 2/ Chuyeån m o âhình ER thaønhm o âhình quan heä. Yeâu caà u: 1/ Xaâ y döïng m o âhình ER cho h e äthoán gquaûnly ùTSCÑ treân. N ghæ vieäc kh oâng ly ùdo s e õ bò chaám ñieåm 0.. TSCÑ taêng trong k y øn aøo thì s o ákhaáu hao tính ngay trong k y øñ o ù .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Doanh nghieäp saû nxuaát. teân ñôn vò.teân pha â nxöôûng. Thoâng tin v e à phaânxöô ûn ggoàm :m a õphaânxöôûng.ngaân saùch. Ngoaøira baû n g chaám coâng cuõ n g cho bieát soá ngaøy nghæ höôûng70% löông. M oãiquyeát ñònh ñeà u c o ùs o á quyeát ñònh (c o ùtính duy nhaát). s o á . M oãinhaân vieân ch æ laø m ô û m oätñôn vò. Neáu nghæ vieäc coù ly ùdo seõ ñöôïc chaám tuø y theo phaàntraê m löông s e õñöôïc höôû ng.ngaøysinh. Cuoái thaùng k e á toaùn phaû i nhaäp baûng chaám coâng do ban ñieàu haø n h c aù c phaân xöôû n g g ô û iveà .. teân ñôn vò.. lie â n doanh). nha â n vieân giaùntieápkhoâng laø mtheo ca. hoï teâ n ngöôøi k y ùquyeát ñònh v a øcaùc taø isaû nñieàu chuyeå n . Haøngk y ø k e á toaùn phaûi tính s o á khaáu hao trích trong k y ø cho töøngñôn vò (so á khaáu hao = tæ le ä kha á u hao x nguyeân g ia ù x s o á ngaø y s ö û duïng / 365)..). heä s o álöông coø nnhaânvieân giaùntieá p coù m öù clöông.hoï teân nhaânvieân..

Toå c h öùc thöïc hieän ñôn haøng baèng m oät chuoã i c a ù ccoâ n g vieäc.teân haõ n gsaû n xuaát.c a û ilöông. b o ähay v ô ûphaû ic o ùtöïa ñeà .Nha ä p (mua) Album m ôùi.Nhaânvieân trong t o å c h öùc chòu traùchnhieäm caù c ñôn haøng.Thoân gtin v e à ñôn haøng coù s o á ñôn haøng(duy nhaát). Khi kha ùch tra û laïi ñóa thì Dòch vuï s e õ tính tieàn thueâ ñeå caán trö ø vaø o tieàn m aøkhaù c hñ a õñaë t coïc v a øtraû laïi tieàn coïc coø n dö cho khaùch h aøng.ca só.naêm saû n xua át. h aø ikòch.b aøi haù t .Hoï quan taâm ngaøyb aétñaàuv a øngaøykeátthuùc cu û ab aû nyeâu caàu. T aát c a û coâng vie ä c cu ûa m oät baûn yeâu c aàu ñöôïc g ôûi cho m oätpha â n xöôûng. ñóa c a û ilöông.. m oãitheå loaïi c o ùnhieàu Album (ñoáivôù iñóa ca nhaïc. Neáu la ø ñóa ca nhaïc. . phim hình söï. M oãiAlbum.…. taùc giaû v a øca só (hoaë c nhoùmca só.. nöô ù csaû nxuaát.. Yeâu caà u: 1/ Xaâ y döïng m o âhình ER cho vaán ñeà treân. hoï teân v a ønga ø ysanh.chæ m oätnha â n vieân chòu traùch nhieäm ñôn haønga á y nhöng m oätnhaân vieâncoù theåchòu traùchnhieäm nhieàu ñôn haø ng. Nhaân vieân chòu traùch nhieäm ñôn haø n g taïo c aùc baûng yeâu caà u cho c aù cphaânxöôûngñ e åpha â n xöôûngthöïc hie ä n caùc coâ n gvieäc naøy. dieãnvieân)trình b aøy.ñaïo dieãn.die ã n giaûiv a øg ia ùtrò ñôn haøng.. ca nhaïc tuoåitreû . .phim m ôù ihoaë c nhaäp theâm c a ù cb aû n cu û ac aù cAlbum cuõ . M oãicoâng vieäc ñöôïc nha ä n dieän b ô û im a õ coâng vie ä c v a ø coù moä t giaù trò c oâng vieäc.Ñ aùpö ùn gc a ù cyeâu caà u veà thoâng tin cuû a khaù h c haø n g v e à c a ù cAlbum..Ñ oåiñóa khi khaùchhaø n gyeâu caàuhoaëcdo ñóa b ò truïc traëck y õthuaät.M oãiphaân xöôûngñöôïc nhaän dieän baè n g m aõ phaân xöôû n gvaø c o ùteân phaân xöôûng. 6 Baøi taä p7 (x ö ûl y ùñôn haø ng) D öôùiñaâyla ønhöõngphaùtbieåuv e à vieäc x ö ûly ùñôn haøngc u û amoä ttoå chöùc: . …) kha ù cnhau. boä hay vôû c o ùtheå c o ùm oät hoaëc nhieàu ñóa v a øthöôø n gcoù tö ø2 ñeán 10 b aû nñ e å phuïc vuï cho thueâ.V ôù im oätñôn haøng. taáu haøi. Khaùchhaø n gkhi thueâ ñóa p h aûi ñ e å laïi ñòa ch æ löu tru ùvaø tieàn ñ aët coïc ít nhaát baè n g trò gia ù cu û añóa m aø Dòch vuï ñ a õ mua.ngaøyñôn haø n g . thì coùtöïa ñ e àcuû acaù cb a ø ihaùt.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng ngaøynghæ höôûng50% löông. 3/ Thie á tkeá phaànx ö ûly ùthoângtin ñoá iv ô ù isöï kieän“Nhaân vieân tröïc tieápb aùo coâ n gcuoáithaùng” 5 B a ø it aäp 6 (cho thu e âbaêngñóa) Dòch vuï SVCD chuyeân cho thueâ c aù cloaïi CD.taân c oå. b o ä phim hay v ô û dieãn nhö: Haõng saû n xuaát.phim cuõ hie ä n ñang cho thueâtaïi Dòch vuï.. Caù cgiao dòch dieãn ra taïi Dòch vuï bao goàm : .Cho thueâv a ønhaänlaïi ñóa khi khaùchhaøngtra ûlaïi.ta ù cg iaûkòch baû n . . dieãnvieân. . Giaù cho thueâ ñóa tính theo töøngngaøycho töøngñóa m a økhaùch thueâ . MP3.Thanh ly ùcaù cñóa b ò hö hoûnghoaëc quaùc u õ . phim tình caûm .Nhaânvieân trong t o åchöùc ñöôïc nhaändieänb ôûi m a õnhaânvieân.C aùccaù c c oâng vieäc coù th e å ñöôïc taïo ra b ô û im oätphaân xöôûngñ e å ñ aù p ö ù n gm oätb aû n yeâu caàu. h oøa taáu. .nhieàu boä (ñoáiv ôùi ñóa phim) hay nhieàu v ô û(ño á ivôù iñóa kòch. . MP4 treân ñòa baø n thaønhp h oáHCM. 2/ Chuyeån m o âhình ER thaønhm o âhình quan heä. N eáu laø ñóa phim.… Yeâ ucaàu: (d) Laäpm o âhình thöïc theå – K eáthôïp cuûa dòch vuï. c a û ilöông. . C aùc ñóa cuøngloaïi (chaúng haïn VCD) thì c o ùcuøngm oätg iaù cho thueâ. dieãn vieân. bieåudieãn. Trong tröôø n ghôïp tieàn thueâ ñóa nhieàu hôn tie à n ñaëtcoïc thì ch æ laáyñ uùng baèngtieàn ñ aëtcoïc.C aù cb aûng yeâ u caà u ñöôïc nha ä n dieän b ôûi s o áyeâu caàu. VCD.… ). M oãiAlbum. Ñóa cuû a dòch vuï c o ù nhieàu theå loaïi khaùc nhau nhö: Ca nhaïc thieá u nhi.baø ica. (e) Laäp m o â hình x ö û ly ù m öù cquan nieäm cho giao dòch: ‘Khaùch haø n gyeâu caàu ñ o åi ñóa khaùc cuøngth eå loïai. phim v o õthuaät. . ñóa hoøataá u . thì coù teân taù c gia ûkòch baûn.

Nguyeân lieäu ñöôïc nhaändieänbôû im a õnguye â n lieäu v a øc o ùthu oäc tính m o âtaû .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng - M oãi coâng vie ä c s ö û duïng m oät khoái löôïng n aø o ñ o ù cuû a m oät hay nhieàu nguyeân lieäu. Yeâu caà u: (a) X aâydöïng m o âhình ER cho vaánñ e àtreân . ----oOo---- . (b) Bieánñ oåi moâ hình ER thaønhm o âhình quan heä .

.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Phaàn 2: SÔ Ñ OÀ DFD TRONG PHAÂN TÍCH V A ØT H IE Á TK E ÁH E ÄT H O Á N G Chöông 14 SÔ Ñ O ÀDFD (DATA FLOW DIAGRAM) I KHAÙI N IE Ä M Sô ñ o à DFD laø coâng cuï duø n gñ e å dieãn taû laï i thaønh phaàn x ö ûlyù cuû a h e ä thoáng.Cuï theå chuùngñöôïc duøngñ e å m o âhình h oùa qui trình xöû lyù trong hoaït ñ oäng c aáu tru ù cc aù cyeâ u caàucuû a h e ä thoáng v a øthieátkeá giao dieän con ngöôøi.

Choïn löïa giaûi p h aùp thieát k e á thay theá t oát nhaát T H IEÁT K E ÁH E ÄT H OÁNG (SYSTEMS DESIGN) 1.1 . ♦ Sô ñ o àDFD co ø ngoï i la ø sô ñ o àx ö ûly ùvì n o ùch æ ra söï di chuyeån d ö õlieäu giöõa c aù cthaønh pha à n x ö ûly ù . taäp trung vaøo c aù choïat ñoängcu û adoanh nghieäp m aøkhoângtaäp trung vaø oh e ä thoángs e õ ñöôïc taïo döïng ra laømsao. X aùc ñònh y eâu c aàu h e ä th oáng 2. trong ñ o ùc o ù ñ e àcaäpñeánc a ûphaànc öùng. C aáu truùc y eâu c aàu h e ä th oáng a) M o âhình h oùa qui trình xöû ly ù b) M o âhình h oùa döõ lieäu 3. + dieãntaû thaønh phaànx ö ûlyù bieán ñoå idöõ lieäu.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng P H AÂN TÍCH H E ÄT H OÁNG (SYSTEMS ANALYSIS) 1.Chuaån hoù a csdl trong c aùc b ö ôùc PTTKHT II SÔ ÑOÀ D OØNG DÖÕ L IE Ä UDFD (DATA FLOW DIAGRA M) 1 Khaùi nieäm: ♦ Sô ñ o àDFD laø m oätcoângcuï m o âhình dieãn ta ûdöõ lieäu di chuye å n trong h e ä thoángthoângtin.Bieán ñ oåi m o âhình ER th aønh m o âhình quan h e ä . T hieát k e ágiao d ieän con ngöôøi (designing the human interface) 2. taäptin vaø con ngöôøi.Chuaån h oùa cô s ô ûdöõ lieäu b) Thieát k e á csdl v aät ly ù(designing physical database ) . phaànm eàm. ♦ Sô ñ o à DFD logic dieãn taû h e ä thoáng laø m gì maø khoâng dieãn ta û laø m ñieàu ñ o ùnhö theá naøo.Kieåm tra y eâu c aàu c h öùc n aêng .Chuyeån c aùc quan h e ä ñaït chuaån thaønh c aùc ñ aëc t a ûtaäp tin m aùy tính THÖÏC H IEÄN V A ØV AÄN H AØNH H E ÄT H OÁNG (SYSTEMS IMPLEMENTATION AND OPERATION) Hình 10. baèngcaùch: + dieãntaû moá ikeáthôïp giö õ acaù cdoøngd ö õlieäu. + dieãntaû nôi chöùad ö õlieäu. Thieát k e á cô s ô ûd ö õlieäu (designing database) a) Thieát k e á csdl logic (designing logical database) . . ♦ Sô ñoà DFD vaät ly ù dieãn ta û h e ä thoáng s e õ ñöôïc thöïc hieän nhö th eá naøo.

3 Caù cth aønh pha à nd uøngñ e åbie å udie ã nsô ñ o àDFD : ♦ X ö ûlyù (process) : laø thaønh phaàn bieán ñ o å id ö õlieäu ñaàu vaø o ñeå taïo d ö õlieäu ñaàu ra.Nha ø cung caá p .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 2 Coâ n gduïng: ♦ Xaù c ñònh yeâ u caàu cuû a ngöôøis ö û duïng nghóa la ø trong phaàn ñaëc ta û vaán ñ e à ta c o ù theå s ö û duïng sô ñ o àDFD ñ e ådieãn ta ûhoaït ñ oäng cuû ah e äthoán ghieänh aønh. .G iöõahai xöû ly ù .sö û ad ö õlieäuhay x o ù ad ö õlieäu. . ♦ D uønglaømphöông tieäntrao ñ o åigiöõangöôøiphaântích v a øngöôøi s ö ûduïng ♦ Xaâ y döïng ta ø ilieäu ñaëctaû thieát k e á x ö ûl yù . . D oøngd ö õlieäurô ø ikho d ö õlieäuduøngdieãn ta û hoïat ñ oäng ñoïc d ö õ lie ä u trong kho. P h aân heä chi tra ûtie à nlöông + m oätñoängtö ø nhö taïo ñôn h aøng m ô ùi.Töø kho döõ lieäuñeánx ö ûly ùhay ngöôïc laïi. Ñaà u m uõ iteân c hæ ñieåm ñeán cu ûam aãu d ö õlieäu.Töø ta ù cnhaân ngoaø iñeánxöû ly ùhay ngöôïc laïi. tính thueá sua á tbaù n ♦ Doøngd ö õlieäu (data flow): la ø thaønh pha à n th eå hieän caù c m aãud ö õlieäu ñi vaøo. ra m oätx ö ûlyù .. la ø c aùc b aûng (table) ñ a õ ñöôïc xaù c ñònh trong quaù trình phaân tích thieát k e á döõ lieäu nhö KHAÙCH HAØ N G ÑÔN . C aáu truùc chi tieát cuû a doø n g d ö õ lieäu khoâng ñöôïc theå hieän treân sô ñ o à DFD m a ø ñöôïc theå hieänô ûtö øñieån döï a ù n( ô ûchöông tieáp) ♦ Kho döõ lieäu (Data store): la ø nôi chöùa döõ lieäu..M oãix ö ûly ù phaûi ñöôïc ñaëtteân theo moä ttrong 3 daïng sau: + teân h e äth oáng nhö C ö û ah aøng cho thu e âbaê n gñóa. M oãidoøngdöõ lieäu phaûiñöôïc ñ aët teân baèng m oätdanh tö øtheå hieänphaàntö ûd ö õlieäu hay m oätcaáutru ù cd ö õlieäunhö Ñôn h aøng. Ñôn haøng hôïp leä . kie å mtra khaùchhaøng.N gaânhaøng. + teân h e äth oáng con Phaân h e äkeá toùan. D oøngd ö õlieäu la øcaàunoái: . MAËT H A Ø N G. OØNG ÑÔN HAØ NG. HAØ N G D .I): laø thaønhphaànnaèm ngoaø ih e ä th oáng c o ùquan h e ä cung caáp hay nhaän d ö õlie ä u töø phaàn x ö ûlyù .Phaân h e ä .ñôn haøng ñaõ thanh toùan. C aáu tru ù cchi tieát cuû a kho d ö õ lieäu khoâng ñöôïc the å hieäntreân sô ñ o àDFD m aøñöôïc theå hie ä n ô ûtöø ñieån döï a ù n( ô ûchöông tieáp) ♦ T a ù cnha â nngoaø i(External Entity. D oøng d ö õlieäu r ôøi o â x ö ûly ùphaû icoù teân k h aùc v ô ù idoøngd ö õlieäu vaø oo â x ö ûl y ù ..M oãi ta ù cnhaânngoaø iphaûi ñöôïc ñ aëtteân baèng m oät danh tö ø nhö Khaùchhaøng. D oøngd ö õlieä u h ö ôùng v e à kho döõ lieä u duøngñ e å dieãn ta û hoïat ñoängtheâm d ö õlieäu.

caá p 1 nhö hình: .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng tính löông. 4 Sô ñoà doøng döõ lieäu i Ví duï: Giả sử vấn đề quản lý đơn hàng có mô hình E-R như hình sau: V ô ùim oätm o âhình quaûnly ùñôn haøng nhö treân.ta c o ùtheå hình dung m oätform nhaäplieäu ñaï i dieän cho thaønh phaànx ö ûly ùc u û avieäc theâm m ôù im oät ñôn haøngc o ùdaïng sau: ĐƠN HÀNG Số : Ngày: Họ tên khách hàng: Địa chỉ: STT Mã hàng Mô tả Đvt Số lượng Đơn giá Thành tiền Tổng cộng: Logic hoaït ñoängcu û athaønhphaànx ö ûly ùtheâm m ôùi ñôn haøngñöôïc dieãn ñaï t baèngcaù c sô ñ o àDFD caáp0.

2 Thêm khách hàng Mã khách hàng D1 Maët haøng D3 Ñôn h aøng D4 D oøng ñôn h aøng 1.. + Sô ñ o àDFD con.3 Tạo số đơn hàng ii 1.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Khách hàng Mã khách hàng Ngày đơn hàng D2 Tên khách hàng+ Địa chỉ+ Số điện thoại K haùch haøng 1.. 4) O Âx ö ûly ù khoâng th eå phaâ n r a õ phaûiñöôïc thieá t keá xöû ly ù chi tieát baè n g caù c caâu leänh. sô ñ o à thuaät giaûi.4 Số đơn hàng nhập chi tiết đơn hàng Tính cha á t 1) Sô ñ o à DFD dieãn ta û h e ä thoáng tö ø m öùc toång quaùtñeán m öùcchi tieát. caâyquyeát ñònh.1 Mã khách hàng mới Kiểm tra mã khách hàng Mã khách hàng Đơn hàng Mã hàng + số lượng 1. 3) M oãio â x ö û ly ù c u û asô ñ o à DFD c o ù treân 4 doøngd ö õ lieäu vaø o ra phaûiñöôïc phaân r a õ thaønh sô ñ o à DFD con. Hoïat ñoä n gphaânr a õtaïo ra c a ù ccaápsô ñ o àsau: + Sô ñ o àDFD caápm oâitröôø n g . iii Sô ñ o àm o âitröôøng(context diagram): . Sô ñ o à ô û m öù cchi tieát ñöôïc hình thaønh baèngcaù c hphaânraõ sô ñ o àô ûm öù ctoå n gquaùthôn. baûngquye á tñònh . 2) M oãisô ñ o àDFD ch æ chöùato á iña 9 oâ x ö ûlyù . + Sô ñ o àDFD caáp0.

Sô ñ o à caá p 0 chính la ø sô ñ o à ñöôïc phaân r a õ tö ø oâ xöû lyù cuû a sô ñ o à m oâi tröôøng.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Möù c öùng B aùo c aùo toång keát tieàn löông T h oâng tin v e à nhaân vieân giaùn tieáp N h aân vieân giaù n tieáp löông giaù n tieáp Soá ngaø y l aøm vieäc 0 Thoâng tin phoø ng ban/chuyeàn Phaân heätính löông Th oâng tin veà s aûn phaåm Boä phaän quaûn lyù Th oâng tin veà ñôït giao h aøng Soá löôïng Thoâng tin löông coâng nhaân tröïc tieáp hoø an thaønh Coâng nhaân ♦ ♦ ♦ ♦ iv Sô ñ o àDFD dieãn ta û toaøn b o äh e äthoáng baè n gm oäto â x ö ûlyù ñöôïc goïi la øsô ñ o àm oâitröôø n g . Sô ñ o àm oâitröôøngxa ùcñònh phaïm vi cuû ah e äthoáng. Sô ñ o àm oâitröôønglaø sô ñ o àDFD caáptoångquaùtnha á t. Sô ñ o àm oâitröôøngkhoâng c o ùkho d ö õlieäu. level-0 DFD) L a ø sô ñ o à DFD goàm c aù c o â x ö û lyù ñaù p ö ùn g laïi c aù c söï kieän ñöôïc phaùtsinh tö ø caù c taù c nhaân b eân ngoøai h e ä thoáng. v Sô ñ o àDFD con L a øsô ñ o àhình thaønhtö øvieäc phaân raõ (decomposition) o â x ö ûly ùcoù treân 4 doøngd ö õlieäu vaø ora. Sô ñ o à caá p 0 phaûitheå hieäntaát c a ûkho d ö õlieäu vaø doøngd ö õlie ä u vaø ora c o ùlieânquan ñeá n o â x ö ûly ù . . Sô ñ o àcaáp 0 (level-0 diagram. D oøngd ö õlieäu vaø ora cuû asô ñ o àcon pha û icaânbaèng(balan cing) v ô ù idoø n gdöõ lieäuc uû ao â xöû ly ùñöôïc pha â nra õ .

♦ V eà kho d ö õlie ä u D oøngd ö õlieäu khoângtheåla øcaàun oái giöõahai kho d ö õlieäu. ta c o ù theå laëp laï i c aùc kho d ö õ lieâ u . D uøngdanh tö øñ e åñaëtteân cho kho d ö õlieäu. treân sô ñ o à DFD.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng D1 Danh s aùch 1 Doøng döõ lieäu 3 1 Taùc nhaân 1 Doø ng döõ lieäu 1 2 Xöû lyù 1 Doøng döõ lieäu 2 Doøng döõ lieäu 1 Doøng döõ lieäu 3 1. D uøngdanh tö øñ e åñaëtteân cho doøngdöõ lieä u . III C A Ù CBÖ Ô Ù CTHÖÏC HIE Ä NÑ E ÅV E ÕSÔ Ñ O ÀDFD . Phaûi chuyeån o â x ö ûlyù ch æ c o ùm oät doøngd ö õlieä u ñi vaø othaønhta ù cnhaân nhaän döõ lieä u . ♦ V eà ta ù cnhaân D oøngd ö õlieäu khoângtheåla øcaàun oái giöõahai ta ù cnha â n D uøngdanh tö øñ e åñaëtteân cho taù cnhaân. D oøngd ö õlieäu vaøokho d ö õlieäu mang y ù nghóa caä p nhaät (theâm.3 Doøng döõ lieäu 2 5 Caù cqui taé c ca ànp h aûi tuaân th u ûkhi v e õsô ñ o àDFD ♦ V eà o â x ö ûlyù Phaûi chuyeån o â x ö ûlyù ch æ c o ùm oät doøngd ö õlieä u ñi ra thaønhta ù cnhaâncung caápd ö õlieäu. sö ûa.2 Doøng döõ lieäu 5 1.3 Xöû lyù 1. 6 Caù ck y ùh ieäu laëp laïi Ñ eå traùnh c aùc doøngd ö õ lieä u giao nhau.2 Doøng döõ lieäu 4 D2 2 Danh s aùch Doøng döõ lieäu 5 Xöû lyù 1. c a ù c taù c nhaân … Cùc a phaà n töû laëp laïi n aøy ñöôïc ñaù n hdaáu baèngcaù c hv e õtheâm ñöôøngk e ûñ o â idoïc cho kho d ö õlieäu v a øñöôøng k e ûcheùocho ta ù cnhaân.1 Xöû lyù 1. D oøngd ö õlieäu khoângtheåla øcaàun oái giöõata ù cnhaânv a økho d ö õlieäu. ♦ V eà doøngd ö õlieäu D oøngd ö õlieäu khoângtheåla øcaàun oái c uû am oätxöû lyù . xoùa) D oøngd ö õlieäu ra khoûikho d ö õlieäu mang y ùnghóa tham khaûo.1 Xöû lyù 2 1. D uøngñoängtöø ñeå ñaë t teân cho o â x ö ûly ù .

. vaø o m oätth ôøi ñieåm m a ø c o ùtheå m o â ta û vaø ghi nhaän ñöôïc.ñeánth ôøi haïn tra ûbaêng.khaùchhaøngñ o å ibaêngñóa.khaùchhaøngtra ûtieànthueâ baê n g .die ã n ta û hoaït ñoängcu û ah e ä thoáng ñaù p öù n glaï i söï kieän. . Söï kieän Kích hoaït N guoàn pha ù t sinh Hoaït ñ oä n g (la ø söï kieän (la ø thoâng tin (la ø ta ù c nhaân (noäidung x ö ûly ù kích hoaï t kích hoaït h e ä thoáng kích hoaït cuû aphaàn h e ä h e äthoáng hoaït laø m cho h e ä thoáng h e äthoáng) thoángkhi söï ñoäng) nhaän bieát söï kieän kieänx aû yra) xaûyra) B aûng söï kieän K eá tx u aá t Ñích ñ eá n (la ø ta ù c nhaân xuaátb ô û iphaàn nhaän thoâng tin keát xuaát cu û a h e äthoángx ö û h e äthoáng) ly ù söï kieän) (thoângtin keá t Ví duï baûngsöï kieänc u û avaán ñ e àquaûnly ùñôn haøng: S öï kieä n Pha ù tsinh caäp nhaät m aëthaøng Pha ù tsinh caäp nhaät khaùchhaøng B/caù o trò g ia ù haøng b a ù ntrong thaùng Pha ù tsinh caäp nhaät ñôn haøng Kích hoaït . Ta coù c aùc söï kieänví duï nhö : . M oáitöông quan giöõa doøngsöï kieän v a øsô ñ o àDFD töông ö ùng ñöôïc die ã n ta ûbaènghình sau: .ñeánth ôøi haïn baùoc aù os o álieä u ii Baû n gsöï kieän H eä thoánghoaït ñoängdo söï kích hoaït cu û asöï kieän.Thoângtin maë t haøngcaä p nhaät .nhaøcung c aáp cung caápbaêngñóa . C aù csöï kieän ñöôïc lieät keâ trong baû n gsöï kieän laø caù c söï kieän naèm ngoaø iheä thoáng v a ø xem h e ä thoángnhö m oäth oäpñen. . Vieäc lieä t keâ v a ø phaân tích söï kieän taïo k h aû naêng nhaän dieän ñöôïc yeâ u caàu ch öùc naê n g cu ûa h e ä thoáng. V ieäc naø y ñöôïc thöïc hieän b aèng caù c h taïo b a ûng söï kieän (hay baû n g hoïat ñoäng cuû a doanh nghieäp) goàm 6 c oät.Thoângtin kha ù c h haøng -Thaù ng b a ù ocaù otrò g ia ùhaøngb a ù n -Thoâ n gtin ñôn haøng N guoànpha ù tsinh Boä phaänquaûn ly ù Hoaït ñoäng Caä p nhaätm aëthaøng K haùchhaøng Caä p nhaátkhaùchhaøng Boä phaänquaûn ly ù In b aù o c a ù o trò giaùhaøngb aù n Caä p nhaätñôn haøng K haùchhaøng K eátxu aá t Ñích ñeán B aû ngb aù oc a ù o haøngbaùn K haùch haøng Boä phaän quaûn ly ù Ñôn haøng Döïa vaøon o äidung cu û amoã idoøngtrong baûngsöï kieän ngöôøita xaâ y döïng m oätsô ñ o àDFD töông öùng. .Nhö vaä y söï kieänkích hoaït vaø ñieàukhieån hoaït ñoängcuû a h e ä thoáng.Sô ñoà DFD naø y c h æ coù m oäto â xöû l yù .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 1 B öôùc1: la ä pbaû n gsöï kieän i Söï ki eän (event) la ø m oät söï vie ä c xaû yra taïi m oätnôi.khaùchhaøngñeán thu e âb aêng ñóa.

c a ù cta ù cnhaân c u û asô ñ o à. 2 B öôùc2: L aäp sô ñ o àmoâ itröôøng 3 B öôùc3: L aäp sô ñ o àDFD c aáp 0 Sô ñ o àcaá p 0 ñöôïc laäp caê n c ö ùvaøob aûng söï kieän. .c a ù coâ x ö ûlyù v a øch öùc naêng x ö ûly ù .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng K eáthôïp caùc sô ñ o àDFD cu û atöøngdoøng baûngsöï kieän ta ñöôïc sô ñ o àDFD caáp0 v a øm oãi sô ñ o àDFD treân coù th eåñöôïc pha â n r a õthaønhc a ù csô ñ o àDFD con.c a ù cdoø n gd ö õlieäu.kho döõ lieä u vaø m oáilieânquan ñöôïc xaù cñònh thoângqua chöùcnaêngx ö ûly ù . Ví duï m oätphaà n cu ûasô ñ o àcaáp0 c uûa vaán ñ e àquản lyù ñôn h aøng nhö sau: D2 .Töø baûngsöï kieänta coù the å x aù cñònh ñöôïc: .

4.4 nhö sau: Đơn hàng Khách hàng Số đơn hàng D2 K haùch h aøng D3 Ñôn h aøng Mã hàng hay enter 1. thành tiền. IV TH IE ÁTKEÁ X Ö ÛL Y ÙCHI TIE Á T .3 Số lượng 1.D3 ??n h a?ng Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 3 Thông tin về khách hàng Đơn hàng K haùch h aøng B O ÄP H AÄN Q U AÛN LYÙ D4 C aäp nhaät m aët h aøng D o?ng ??n h a?ng 1 Thêm Đơn hàng Thông tin về khách hàng+ hàng mua 2 T hoâng tin maë t h aøng C aäp nhaät m aët h aøng D1 M aët h aøng D3 Ñôn h aøng D4 D oøng ñôn haø ng 4 Chỉ tiêu báo cáo Tạo báo cáo trị giá hàng bán Báo cáo trị giá hàng báng 4 B öôùc4: L aäp sô ñ o àDFD con M oãio â x ö ûly ùtrong sô ñ o àDFD ñöôïc phaânr a õthaønh m oätsô ñ o àDFD con. đvt. tổng cộng M aët h aøng D4 D oøng ñôn h aøng Sô ñ o à DFD ô û m öùc thaáp nhaát (tröôùc giai ñoaïn thieát k e á x ö û ly ù chi tieá t) ñöôïc goïi laø sô ñ o à DFD go ác (primitive Data Flow Diagram) 5 B öôùc5: Thieátk e áx ö ûly ùchi tieátcho c a ù co â x ö ûly ùkhoângthe å phaânraõ.2 1.1 enter Tạo đơn hàng D1 Số đơn hàng Tìm mô tả.4. đơn giá của mặt hàng Mã hàng+ đơn giá Tính stt. Ví duï sô ñoà con DFD ñöôïc phaânr a õtöø o â x ö ûly ù1.4.

Sô ñ o àthuaätgiaûi (flow chart) 2 Anh ngö õ caá utruùc (structured Eng lish) Anh n gö õc aáu truùcloà n g c a ù ccaâu meänh leänh vaø ocaù c caáu truùc luaän lyù cuûa ngoânngö õ laäp trình. C aùccaá u truùc luaän ly ù ñuôïc taïo töø c aùc tö ø khoùa nhö: READ... Soá coä tñ e å dieãnta ûmoï i ñieàukieän baè n g2 lu õ ythö ø as o áñieàukieän.[m aõchuyeàn] AND [S oálöôïng hoøan thaønh].1 – Kieåm tra ñôït giao haøng GET doø n gdöõ lieäu [S oálöôïng hoøan thaønh]tö øtaù cnhaân[Coângnhaân] DO WHILE [Ñôït giao haøng] chöa ñeáncu oái taäptin IF [S oálöôïng hoøan thaønh]. Phaàn ñieàu kieän dieãn taû moï i ñie à u kieän coù th eå coù . ELSE .Phaànhaønhñ oäng la ø nhöõ n ghaønhñoängkhaùcnhau c o ùtheå x aû yra tu ø ythuoä c vaø o ñieàu kieän.[ngaøygiao] OUTPUT ddl [Ñôït giao haønghôïp leä ] RETURN ENDIF READ m aãu tin k e á cu ûakho d ö õlieäu [Ñôït giao haøng] ENDDO OUTPUT doøngd ö õlie ä u [Ñôït giao haøngkhoânghôïp le ä ] RETURN 3 B aûngquyeátñònh v a øcaâ yquyeátñònh Baû n gquyeát ñònh v a ø caây quyeát ñònh ñöôïc s ö ûduïng trong tröôøng hôïp h aønh ñoängñöôïc löïa choïn phuï thuoäc vaøom oätlöôïng lô ù nc aùc ñie à u kieän.[m aõsaû nphaåm]= [Ñôït giao haøng].[ngaøygiao] = [Ñôït giao haøng]. Ví duï: S o átieànnôï ñaï t giôù ihaïn Khaùch haøngc o ùquaùtrình chi tra ûto á t Ñieàu kieän S o átieànmua treân200 ñoàng Cho pheùpnôï T ö øch oái cho nôï H aønhñoäng Tham khaûo y ù kieánngöôøi quaûnly ù Ví duï: (kiểm tra khoùachính) ii Söû duïng c a â yq uyeát ñònh (decision tr ee) Y Y Y Y Y N x x Y N Y Y N N x x N Y Y x N Y N x N N Y x N N N x ... i Söû duïng b aûng quyeátñònh (de cision tables) Baû n gquyeát ñònh chia laø m hai phaàn: ñieàu kieän vaø haønhñoäng. vv. Ví duï: X ö ûlyù 4. Ta coù theå s ö û duïng c a ù ctoa ù n tö û s o á hoïc v a ø luaän ly ù trong caâu meänh leänh. .[m aõchuyeàn] = [Ñôït giao haøn g]..Baûngquyeátñònh (decision tables) .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng 1 Caù cphöông phaùp s ö ûduïng Moïi x ö ûly ù trong sô ñ o à DFD ô û m öùclaù ñeàu p h aûi ñöôïc thieát keá phaàn xöû lyù chi tieát.Anh n gö õcaáu truùc(structured English) .[m aõsa ûnphaåm]AND [S oálöôïng hoøan thaønh]... Ta c o ùtheå s ö û duïng c aùc phöông phaùpsau ñ e åm o âta ûphaànx ö ûly ùchi tieát.ENDIF.. LOOP. ADD. GET.. IF dieuKien THEN .. DO WHILE dieuKien .C aâyquyeát ñònh (decision trees) .

töø sô ñ o à toångq u aùt ñeá n chi tieát.Vì muïc ñích naøy.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Ví duï: Khaùch haø ng coùq u aùtrình chi tra û toát Soá tie à n n ôï ñaït giôù i haïn Khaùch haø ng coù q u aùtrình chi tra û toài Soá tieàn mua treân 200 ñoà ng Töø c h oái cho nôï Soá tieà n mua döôù i 200 ñ oàng Tham khaû o y ù k ieán ngöôø i quaûn lyù Töø ch oái cho n ôï S o átieàn nôï chöa tôù i giôùi haïn Cho pheù p nôï 1 Sô ñ o àthu a ä tg ia û i(flowchart) Sô ñ o àthuaätgiaûila ømoä tcoângcuï ñ e ådieãntaû thuaät giaûi. Töø ñieån döï aùn ñöôïc t o å chöùcsao cho moïi thoângtin v e à h e ä th oáng ñöôïc tìm kieám d e ã daøng. M A Ã UM O ÂT A ÛP H AÀN T Ö ÛDÖÕ LIEÄU Maõ nhaän dieän . M oãiñieåm vaø o ñöôïc trình b aø ytheo khuoân m aãusau: ii C aù cm a ãumoâ taû M aãumoâ ta ûphaàntö ûd ö õlieäu. tö øñieån döï aùn phaû ich öùa c a ù cchæ muïc tìm kieám v a øc a ù ctham khaûoch eùo. C aùc thaø n hphaànduøngñ e åbieåu dieãnsô ñ o àthu aätgiaûi: T h aønh phaàn xöû l y ù N gaõquyeát ñònh giöõa hai hay nhieàu loái trong sô ñoà M aøn hình hieån thò döõ lie äu V g iaáy in D ö õlieäu Ñieåm kh ôûi ñ aàu hay keát th uùc thuaät giaûi Thieát bò löu tröõd ö õlieäu Xöû lyù thuû coâ ng TÖØ Ñ IE ÅN DÖÏ A ÙN 1 Khaùi nieäm T ö øñie å n döï aùn nhaèm muïc ñích laø m r o õnghóa döõ lieäu v a ø caáu tru ù ccuû a chu ù n gtreân sô ñ o à DFD. 2 X aâydöïng c a ù cñ ieåm v aøo cho töï ñ ieåndöï aùn i Ñieåmv aøo cho m o ã ip h aàn tö ûcuû asô ñ o àDFD Trong baû n gphaân tích heä thoáng thöôø n gcoù nhieàu sô ñ o à DFD. Töø ñieån döï aùn phaûichöùa m oätñieåm vaøocho m oãi phaà n töû cuûa sô ñ o à DFD.

............ Maã um o ât a ûp h aàn t ö ûc aáu tru ù cd ö õlieäu Ñ eå m o âta ûpha à n tö ûcaáutru ù cd ö õlieäuta c o ùtheå söû duïng c aùc k y ùhieäusau: • “=” bao goàm “+” v a ø • • • • “{}” nhoùmlaëp laïi “[ ]” Hoaëc “( )” T uø ychoïn M A Ã UMOÂ T A ÛC A Á UT R U Ù CDÖÕ LIEÄU Ñôn haøng= soá ñôn haø n g+ ngaøyñôn haøng+ m a õkhaùchhaø n g+ hoï teân k h aùch haø n g + ñòa ch æ k h aùch haøng+ soá ñieänthoïai + (thueásuaát) + toångg ia ùtrò ñôn haøng+ {chi tieát ñôn haøng} hoï teân khaùch haøng hoï + (teân loùt) + teân ... ............... ... ................... d ieãng iaûi ................. ................................. ................... ........................................................................................Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng T eân T eânkha ù c M o ât a û M aõkhaùchhaøng Laø thuoäc tính nhaän dieän khaùch haøng ñ a õ v a ø ñang giao dòch mua haøngcuû acoâng ty trong khoûang5 naêm gaànñaây Tính cha á t Chieàud a ø i: 6 Chöõ Ñònh daïng nhaäp: 000000 S o áchöõ Ñònh daïng xuaát: Nga ø y G ia ùtrò m aëcnhieâ n :  Soá  L ieântuïc R ô ø iraïc  N haäp Tính t oùan Ñ ieàukieän r a øng bu oäc L ieântuïc G ia ùtrò lô ù nnhaát:999999 G ia ùtrò b e ùnha á t: 000000 Rôø iraïc Giaù trò ...

m aëthaøng. qua m aù yFax.000 möù cbình quaân:42.ñôn haø n gvaø doøngñôn haøng Nguoàn: T aùc nhaânkhaùchhaøng Loïai doø n gdöõ lieäu : Taä ptin  Maønh hình Ñích: O Âx ö ûly ùC aäpnhaätñôn haøng B a ù ob ieåu Bie å umaã u K haùc C aáu truù cd ö õlieäu :Ñôn haø n g T aànsuaát: 100/ngaøy Ghi chu ù :Thoângtin ñôn haøngc o ùthe å g ô û iñeán phoø n gx ö ûly ùñôn haøngb aèng ñöôøng thö tín. MST T eânb a û nso: CustMast Caá utru ùcd ö õlie ä u : Maã u tin khaùchhaøng Kho ù achính: M aõkhaùch haøng Kho ù aphuï: Hoï teân khaùchhaø n g Ghi chu ù : Tröïc tieáp Kích thöôùckhoái:4.000 T oácñ o ätaê n gtröôûnghaøng n aêm: 6% T eânt aäp tin d ö õlieäu :KhachHang. Maã um o ât a ûkho d ö õlie ä u M a õnha ä ndie ä n T eân T eânkh aùc M o âtaû Loïai taä ptin Daïng taä ptin M A Ã UMOÂ T A ÛKHO DÖÕ LIEÄU D1 Khaùch haøng C höùam oãimaã u tin cho moä tkhaùchh aøng Tính cha á t  M a ù ytính Thuû coâng Cô s ô ûd ö õlieäu Chæ muïc T uaàntöï Kích thöôùcm aã utin (k y ùtöï) : 200 S o álöôïng m aãutin: m öùccao 46.000 .Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng chi tieát ñôn haøng soá th ö ùtö ï + m aõhaøng+ m o âta û+ ñôn vò tính + soá löôïng ñ aët+ ñôn giaù+ thaønhtieàn Maã um o ât a ûdoøngd ö õlie ä u M A Ã UM O ÂT A ÛD OØNG D Ö ÕL I EÄU M a õnha ä ndie än: T eân: Thoângtin Ñôn haøng M o âta û : Chöùathoângtin khaùch ñaëthaøngv a øñöôïc duøngñeå caäpnhaätkho döõ lieä u khaùch haøng. ñie ä n thoïai.

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng ----oOo---- .

George.Satzinger. ----oOo---- . Practical Data Modelling for Databa se Design Renzo D’Orazio & Gunter Happel [2].Jakson. Essenti als of Systems Analysis & Design Valaci ch. System Analysis and Design in a Changing World John W. Robert B. Hoffer [3].Burd – Thomson Learning. Stephen D.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng T A Ø LI IE Ä UTHAM KHA Û O [1].

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng .

Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng T hoâng tin quyeát ñònh ñ ieàu chuyeån KEÁ TOAÙN TSCÑ Thoâ ng tin loãi 1 Kieåm tra vaønhaäp döõ lieäu cuûa quy eát ñònh ñieàu chuyeån Th oâng tin chi tieát D2 CHI TIEÁT ÑIEÀU CHUYEÅN T hoâng tin quyeát ñònh D1 QUYEÁ T Ñ ÒNH ÑIEÀU CHUYEÅN D2 CHI TIEÁT ÑIEÀU CHUYEÅN D1 QUYEÁ T Ñ ÒNH ÑIEÀU CHUYEÅN SÔ ÑOÀ DFD DFD C AÁP 0 NHAÄP MÔÙ I QUYEÁ T Ñ ÒNH ÑIEÀU CHUYEÅ N T hoâng tin quyeát ñònh ñ ieàu chuyeån KEÁ TOAÙN TSCÑ “Soá quyeát ñònh ñ a õ coù” T hoâng tin chi tieát Nhaäp d ö õlieäu cuûa quy eát ñònh ñieàu ngaøy ñieàu chuyeån chuyeån ngaøy quyeát ñònh 1.1 T hoâng tin quyeát ñònh s o á quyeát ñònh Kieåm tra ngaøy ñieàu chuyeån 1.3 “Ng aøy ñ ieàu chuyeån kh oâng hôïp le ä ” 1.2 Kieåm tra s o á quyeát ñònh SÔ ÑOÀ DFD CAÁ P 1 NHAÄP MÔÙI QUYEÁ T Ñ ÒNH ÑIEÀU CHUYEÅN s o áquyeát ñònh cuõ .

ac count#) JOIN lot ON bidder’s card.account#=vend or-bidder.auction#.account#.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng Baø itaäp9.1 ER dia gram item # description ITEM suppl y auction # reserve deposit belong to AUCTION VENDORBIDDER account # name address phone # BIDDER’S CARD card # paid deposit LOT auction # lot# reserve price sale price ITEM( item#.card# = lot.card# WHERE sale price > 0 . name. reserve deposit) BIDDER’S CARD( card #. car#) SELECT [bidder’s card]. reserve price. paid depo sit.account#) VENDOR-BIDDER( ac count# . name. phone#) AUCTION (auction #.account#) LOT(lot#.lot#.lot#.address.sale price FROM (vendor-bidder JOIN [bidder’s card] ON bidder’s card. description. sale price.

C O?NG C O?NG ?OA?N Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng maõ nhaân vieân thaùng naê m möù c öùng LÖÔNG ÖÙNG coù thuoä c veà maõ nhaân vieâ n thaù ng naêm soá ngaø y coâng maõ phoøng ban teân phoøng ban maõ chuyeàn teân chuyeàn NHAÂN VIEÂ N C OÂNG GIAÙ N TIEÁP PHOØNG BAN NHAÂN VIEÂN GIAÙN TIEÁP C H U Y EÀN C OÂNG NHAÂN maõ nhaân vieân hoï teâ n ngaø y sinh ñòa chæ ngaøy vaø o laøm maõ nhaâ n vieâ n ñôn giaù coâ ng maõ nhaân vieân vaên baèng giao cho thuoäc veà nhaän maõ chuy eàn maõ saû nphaåm ngaø y gi ao löôïng saû n phaåm ÑÔÏ T GIAO H AØNG coù ñöôïc thöïc hieä n laø coâng coâng ñoaïn cuû a ñöôïc keâ giao hoaøn thaønh maõ saû nphaå m teân saûn phaå m S AÛN P H AÅM maõ chuy eàn maõ saû nphaåm ngaø y gi ao thö ùcoâng ñoaïn maõ nhaâ n vieâ n ngaø y coâng s o álöôïng hoaøn thaø nh ñöôïc keâ bôû i keâ C OÂNG ÑOAÏN maõ saû nphaåm thö ù coâ ng ñoaïn teân coâng ñoaïn ñôn giaù coâng ñoaïn .

... khaù c hhaøng K eá tx u aá t Ñích ñ eá n khaùchhaøng khaùchhaøng ..Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng maõ haø ng teân haøng ñôn vò tính ñôn gia ùbaùn tæ su aát thue á löôïng toàn toái thieåu s o áh oùa ñôn soá thöù töï s o á löôïng keâ CHI TIEÁT HOÙA ÑÔN H AØNG HOÙA ñöôï c keâ b ôûi c höùa maõ khaùch haø ng hoï teân khaù ch haø ng ñòa chæ kh aùch h aøng ñöôïc ch öùa trong thuoäc v eà HOÙA ÑÔN KHAÙCH HAØ NG coù s o áh oùa ñôn dieãn giaûi ngaø y h oùa ñôn laäp ñöôïc laäp b ôûi l aøm vieäc ô û NHAÂN VIEÂN ma õ nh aân vieân ho ï teân nhaân vieân ngaø y sinh ñòa chæ nhaân vieân s o á hôï p ñ oàng ngaøy hôï p ñoàng n aèm ô û VPÑD coù coù TÆNH THAØNH PHO Á ma õ tæ nh teân tænh soá daâ n m aõva ê n p h oø ng teâ n v aên p h oøng ñòa chæ vaên p h oøng ñieän thoaïi lieân laïc thuoäc veà HÔ Ï P ÑOÀNG coù ñöôïc ch öùa trong ma õ kh aùch h aøng hoï teân ñòa chæ s o á ñieän thoa ïi c höùa CHI TIEÁT HÔ Ï P ÑOÀNG KHAÙCH HAØNG s o áseâ-ri ngaøy mua coù keâ THIEÁT B Ò ñöôïc k eâ b ôûi s o á hô ï p ñ oàng s o á s eâ-ri ngaøy baé t ñaàu ngaøy keát th uùc s o á giô ø thueâ trong n gaøy nôi giao thieá t bò ÑÔN GIA Ù ñöôïc aùp duïng cho coù s o á s eâ-ri n gaøy aùp duï ng ñôn g ia ùthueâ ñôn g ia ùgiaû m theo n gaøy ñôn g ia ùgiaû m theo tu aàn thuoäc veà LOAÏI THIEÁT B Ò ma õ loaïi teân loaïi caáu taïo kieåu daùng troïng löôï ng Söï k ieän Kích hoaït N guoàn phaùt sinh Hoaït ñoäng Khaùch haø n g ñeán thueâbaêngñóa Khaùch haøng traûbaêngñóa ..... N? ??C SA?N XUA?T DIE? N VIE? N .... baêngñóa caà n thueâ baêngñóa traû khaù c hhaøng . ..... C aäp nhaät thoâng baê n gñóa tin thueâ cho thueâ kieåm tra baêng ñóa traû .

..13 KHAÙ CH HAØNG phieáu thueâ GIAO DÒCHTHUEÂ keá t quaû thueâ T AÏO PHIEÁ U THUEÂ 1.M..3 TÌM TÖÏA Ñ E À BAÊ NG ÑÓA B AÊNG Ñ Ó A teâ n ñôn v ò tìm keá t qua û tìm ñôn v ò s aûn xuaát THEÅ LOAÏI 1.CA S ? ?A?O DIE?N Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng BA?I HA? T LOA?I TA?C GIA ? ALBUM B O ?V ? ? BA?NG ??A NG???I GIAO D?CH THUE? CHI TIE? T THU E ? KHA?CH HA?NG NGÖÔØ I CHI TIEÁT THU E Â 1..T..Ñ. ÔN V ÒS AÛN X U AÁT ALBUM B O ÄV Ô Û ÑÔN V Ò SAÛN XUAÁ T ....4 TÌM THE ÅLOAÏI .1 KHAÙCH HAØNG chi tieát thueâ TIEÁP NHAÄN VAØP H AÂN P H OÁI 1...2 THEÅ HIEÄN KEÁ T QUAÛ THUEÂ 1.Ì.12 keá t qua û tìm teân töïa ñeà tìm keá t qua û tìm töïa ñeà T ÖÏA Ñ EÀ ALBUM B O ÄV Ô Û 1..

la?p tron la?p Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng .

tron QUYE?T ??NH Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e????c ?He? Th o?ng c h ??a g CHI maõ loïai teân loïai LOÏ AI TSCÑ ch?? a maõ taø si aû n teân taøi saû n T IE?T Q? nguyeân giaù nguoàn g oác xu aát x ö ù tæ le ä khaáu hao ngaøy söû duï ng thuoäc v eà c o ù TSCÑ quaûn lyù ñöôïc quaûn l y ù b ôûi ÑÔN V Ò keâ soá quyeát ñònh n gaøy quye á t ñònh ho ï teâ n ngöôøi k yù ñöôïc keâ trong s o á quyeát ñònh maõ taø isaû n ngaøy ñieàu chuyeån m a õñôn vò teâ n ñôn vò .

.................................... . ... M A Ã UMOÂ T A ÛKHO DÖÕ LIEÄU M a õnha ä ndie ä n T eân T eânkh aùc M o âtaû Loïai taä ptin Daïng taä ptin D3 Tænhthaønhphoá C höùam oãimaã u tin cho moä ttænh thaønh phoá Tính cha á t  M a ù ytính Thuû coâng  Cô s ô ûd ö õlieäu Chæ muïc T uaàntöï Kích thöôùcm aã utin (k y ùtöï) : 54 S o álöôïng m aãutin: m öùccao 46 T oácñ o ätaê n gtröôûnghaøng n aêm: 0% T eânt aäp tin d ö õlieäu :tinhThanhPhoTbl T eânb a û nsao: Caá utru ùcd ö õlie ä u : Maã u tin tæ nhthaø n hphoá Kho ù achính: M aõtæ nh Kho ù aphuï: Ghi chu ù : Tröïc tieáp Kích thöôùc kho ái: 4..................... ....................000 m öùcbình quaân:46 ..... .........................................................Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M A Ã UM O ÂT A ÛP H AÀN T Ö ÛDÖÕ LIEÄU Maõ nhaän dieän T eân T eânkha ù c M o ât a û M aõtæ nh Laø thuoäc tính nhaän dieän tæ nh v ô ù ik y ù tö ï ñaàu la ø k y ù tö ï ñaàu c uûa teân tæ nhthaønhphoá Tính cha á t Chieàud a ø i: 4  C höõ Ñònh daïng nhaäp: L000 Soá chöõ Ñònh daïng xuaát: Nga ø y G ia ùtrò m aëcnhieâ n : Soá  L ieântuïc R ô ø iraïc  N haäp Tính t oùan Ñ ieàukieän r a øng bu oäc L ieântuïc G ia ùtrò lô ù nnhaát:999 G ia ùtrò b e ùnha á t: 000 Rôø iraïc Giaù trò d ieãng iaûi ........... ................................... ... .....................

.Ta? ilie?u Pha?n T?ch Thie?t K e ?He? Th o?ng M A Ã UMOÂ T A ÛC A Á UT R U Ù CDÖÕ LIEÄU m aãutin tænh thaønhph oá = m aõtæ nh+ teân tænh + soá daân X ö ûly ù4. soDan FROM tinhThanhPhoTbl Datasheet Gia ùtrò L000. tenTinh.1 – C aäpnhaättænh thaønhph oá T eânForm Thuoä ctính frmTinhThanhPho Record Source T eâncontrol maTinh tenTinh SoDan Flowchart Entity relat ionship diagram Default View T eânthuoäc tính Input Mask Control Source Control Source Format Control Source Format Gia ùtrò SELECT maTinh._ maTinh tenTinh > soDan 0 .