Günther Zuntz

Griechischer Lehrgang
II
Exercitia
Vokabular

VANDENHOECK & RUPRECHT IN G Ö T T I N G E N

Studienhefte zur Altertumswissenschaft
Herausgegeben von Bruno Snell und Hartmut Erbse
Heft 15/11

Bayerisch·
Staatsbibliothek
MOncheo

C1P-Kurztitelaufnähme

der Deutschen

Bibliothek

Zuntz, Günther:
Griechischer Lehrgang / Günther Zuntz. - Göttingen:
Vandenhoeck und Ruprecht
(Studienhefte zur Altertumswissenschaft; H. 15)
ISBN 3-525-25320-6
NE: GT
II. Exercitia, Vokabular. - 1983.

© Vandenhoeck & Ruprecht in Göttingen 1983 - Printed in Germany - Ohne ausdrückliche Genehmigung des Verlages ist es nicht gestattet, das Buch oder Teile daraus auf foto- oder akustomechanischem Wege zu vervielfältigen.
Herstellung: Breklumer Druckerei Manfred Siegel, Breklum

Inhalt

ι
Vorwort

5

Verzeichnis der Abkürzungen

15

Übersicht über den grammatischen Stoff der einzelnen Lektionen
und der zugehörigen Appendix Grammatica
Lektionen

16
25

Anthologion

245

Fasti Graeci

277

Personenregister

294

II
Exercitia

8

Vokabular

131

Wortregister

247

III
Übersicht über den grammatischen Stoff der einzelnen Lektionen
und der zugehörigen Appendix Grammatica
Appendix Grammatica

7
15

Summa Grammatica

271

Sachregister: Laut- und Formenlehre-Syntax-Metrik

312

EXERCITIA
VORBEMERKUNG
Die hier folgenden Übungen haben den einzigen Zweck, das in den griechischen Lektionen Gebotene dem Lernenden einzuprägen. In den ΔΙΑΛΟΓΟΙ und ΜΕΛΕΤΗ­
ΜΑΤΑ geschieht dies durch reichliche Sprechübungen; die jeweils auf diese folgenden
Abschnitte bieten Übungen mehr traditioneller Art, die mündlich oder schriftlich bearbeitet werden können - am besten wohl beides, nach Wahl. Alles hier Gebotene ist als
Anregung gemeint und nicht als erschöpfendes Pensum.
Dies gilt besonders von den Sprechübungen. Abschnitt Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ soll das Einprägen von Zitaten aus den betreffenden Lektionen in Frage und Antwort fördern, während
in II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ grammatische Einzelheiten durch vielfache Variationen über
einfache Zitate eingeübt weiden. Das Gebotene wird, hoffe ich, hinreichen, um Lehrende und Lernende zum Erfinden weiterer Varianten anzuregen; in I. durch Fragen nach
anderen Zitaten, in II. durch Zufügen z.B. vom Plural zum Singular, vom Passiv zum
Aktiv, vom Optativ zum Indikativ, vom Aorist zum Imperfekt u.dgl. - auch wo kein
>usw.<, >etc.< oder κτλ. ausdrücklich dazu auffordert. Im Text der ersten Lektion (L.3
A 4 - 6 ; B3; C 4 - 7 u.a.) sowie in den Exercitia zu L.3 sind Beispiele für solche einfachen
Variationen gegeben. Bei mündlichen Übungen sollte grundsätzlich in ganzen Sätzen gefragt und geantwortet werden; wenn aber bei schriftlichen Aufgaben in gleichbleibenden
Sätzen nur einzelne Wörter variiert werden, würde ich, um Monotonie zu vermeiden,
zum Gebrauch von Gänsefüßchen raten.
Die unter III. zur Übersetzung ins Griechische gebotenen Sätze sind gegenüber den in
den entsprechenden griechischen Lektionen gelesenen Sätzen nur leicht variiert oder gar
reine Rückübersetzungen. Hat man die griechischen Lektionen aufmerksam gelesen, so
werden diese (Rück-)Ubersetzungen keine Schwierigkeiten bieten; sie dürften dazu dienen, die entsprechenden griechischen Abschnitte zu verdeutlichen. >Lösungsheft< sind
eben die griechischen Lektionen.
Zeichen und

Abkürzungen

Wörter in eckigen Klammern [] werden nicht übersetzt.
Wörter in spitzen Klammern ( ) sollen übersetzt werden.
Wörter in runden Klammern () dienen der Erklärung.
In den Sprechübungen zeigt :: Sprecherwechsel an.
Ein Fragezeichen zeigt an, wo in der Sprechübung eine Form eingesetzt werden soll.
κτλ. (και τά λειπόμενα = etc.) zeigt an, daß die betreffende Übung besonders geeignet
ist, eigene Varianten zu bilden.

8

EXERCITIA

L. 1-3

VORÜBUNG
Der Text im Lektionenband sagt, was zu tun und zu lernen ist, ehe die erste Lektion in
Angriff genommen werden kann; mit Hilfe der Ap(pendix) Gr(ammatica) sollte es nicht
schwer sein; aber Übung ist erforderlich.
Vergewissere dich, daß du beim lauten und leisen Lesen und beim Schreiben die griechische Schrift genauso beherrschst wie die deutsche. Das gleiche gilt auch für das griechische Alphabet. Lerne es auswendig! Du brauchst es für das Verständnis sprachlicher Einzelheiten, wie auch, wenn du Wörter im Lexikon nachschlagen willst. Und entscheide
dich beim Schreiben für eine einfache und deutliche Form griechischer Buchstaben.
Erkennst du das Prinzip für das Setzen der Akzente in den Beispielen IIB? Jedenfalls
kopiere auch diesen Abschnitt.

LEKTION 1
Lautes Lesen, Schreiben und Anwendung der ApGr auf die Beispiele in der griech.
Lektion sollen zur Beherrschung des Systems der griechischen Laute verhelfen. Stelle dir
selbst Fragen wie: Was sind Gutturale? Liquidae? Langdiphthonge? Was bedeutet ein
Trema? Was ist ein Digamma? Wo findet sich Iota subscriptum?
Lies die Leseübungen laut und fließend. Schreibe sie fehlerlos ab, und zwar mit Akzenten und Spiritus.

LEKTION 2
Mit derselben Methode wie vorher mache dir die Prinzipien der griechischen Akzentsetzung zu eigen. Welche Akzente gibt es? Kann ein langes Wort einen Akzent auf seiner
ersten Silbe haben? Oder auf welcher? Welchen Akzent? Unter welcher Bedingung?
Kann ein Zirkumflex auf der vorletzten Silbe stehen? Oder ein Akut? Unter welcher Bedingung? Oder ein Gravis?
Auf welchen Silben kann ein Spiritus zugleich mit einem Akzent stehen? Wie schreibt
man sie dann?
Kopiere noch einmal Abschnitt ΙΑ der VORÜBUNG und füge die nötigen Lesezeichen hinzu.
Leseübung: wie in L. 1.

LEKTION 3
N.B. Bevor du mit den Exercitien beginnst, wiederhole erst die betreffende griechische
Lektion mitsamt ihrem grammatischen Gehalt und lerne die Vokabeln!
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Für einen Dialog lassen sich z.B. Fragen wie in A 4 - 6 , B3, C4-7, D4u. 5 usw. verwenden; dazu etwa auch folgende:
1. Ποϋ έστιν ό φιλόσοφος; :: ό φιλόσοφος έν Κορίνθωι (= Κορίνθφ) εστίν.

EXERCITIA

9

L. 4

2. Ποΐ ήλθεν ό φιλόσοφος; :: ό φιλόσοφος εις Κ- . . .
3. Πόθεν ήκει ό φιλόσοφος; :: ό φιλόσοφος έκ Κ- . . .
4. Πού έστιν ό υιός (ό φιλόσοφος, ό Χρύσιππος); :: ό υιός . . .
(Ποϊ ..., πόθεν . . . ) .
5. Τίς οίνος χρηστός έστιν; :: (Κ4).
6. Τί έστιν άνθρωπος; :: (Κ5).
7. Τίς έστιν ό τοϋ φιλοσόφου λόγος; :: (Κ4; Κ5).
II.
ί. Sprich alle Kasus, auf Griechisch, von >ein guter Mann< (Singular) und schreibe sie ins
Heft.
2. Ebenso von >der Mikrokosmos< (>kleines Universum<).
3. Übersetze ins Griechische (mündlich und schriftlich):
a) Es regnet (2 verschiedene Wiedergaben), b) (Der) Gott sendet Regen (wörtl.:
Gott regnet), c) Du sprichst gut, Chrysippos. d) Was sagt der Philosoph? e) Eines guten Mannes Rede ist gut. f) Der gute Wein ist alt. g) Was sagst du [zu] dem
Esel? h) Ich höre die Rede (das Wort) eines weisen Mannes, i) Höre die Erzählung
des Philosophen!
4. Übersetze ins Deutsche, mündlich und schriftlich, aus der griechischen Lektion:
A6; D5; D6; E5; F2.5; G2.5; H 3 ; K5.
N.B. Jedes Mal, wenn du ein Exercitium geschrieben hast, lege das Heft weg und vergewissere dich, daß du es - ohne ins Heft zu gucken - mündlich hersagen kannst!

LEKTION 4
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Α ρ α δοϋλοί εΐσιν οί "Ελληνες; :: Ουχί; οΰκ . . .
2. Αρα δουλεύεις θυμώι (= θυμώ); :: . . .
3. Ό δε φιλόσοφος, άρα δουλεύει θυμώι (θυμώ); :: . . .
4. Α ρ ' άκούεις τοϋ φιλοσόφου; :: Ναί· . . .
5. Α ρ ' άκούετε τών φιλοσόφων; :: . . .
6. Α ρ α φιλόμυθος ό φιλόσοφος; :: Ναί· φιλόμυθός πως ό . . .
7. Α ρ α φιλόσοφος ό φιλόμυθος; :: . . .
8. Α ρ α καλός τοΰ φιλοσόφου ό μύθος; :: . . .
9. Α ρ α φόνος φόνον λύει; :: Ουχί- ού λύει . . .
10. Α ρ α μανθάνεις το άριστον; :: ...
11. Το δ ' άριστον έστι τί; :: . . . (τών σοφών οί λόγοι) . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ
Α.

1. Ό χρηστός λόγος.

2. Ό λόγος χρηστός.

3. Ό λόγος ό χρηστός.

4. Χρηστός ό λόγος.
Β.

1. Ό παλαιός οίνος. 2. Ό οίνος παλαιός. 3. Παλαιός οίνος. 4. Παλαιός ό
οίνος. 5. Ό παλαιός οίνος χρηστός. 6. Παλαιός ό οίνος χρηστός.
7. Χρηστός ό οίνος ό παλαιός.

10

EXERCITIA

L. 5

III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus (Sing, und Plur.) von >Der gute Sklave<.
2. Sprich und schreibe alle Formen von παιδεύω, Präsens Indikativ und Imperativ
(2. Person).
3. Übersetze ins Griechische:
a) Die meisten [Menschen] [sind] schlecht, b) Was sagen die Philosophen? c) Ihr
sprecht gut, (ihr) Philosophen! d) Der Mensch ist eine Welt im kleinen (kleine
Welt), e) Sprich nicht [leere] Worte! f) Wir jagen Winde, g) »Warum löset ihr das
Füllen ab?« (Lk. 19,33). h) Die Worte guter Menschen sind gut. i) Von Rossen auf
Esel, k) Von Eseln auf Rosse. 1) Seid nicht Sklaven der (>den<) Barbaren! m) Sei
nicht Sklave deiner Sklaven!
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
A3; C2; D l ; E2; F1.5; G3.4; 11.3.

LEKTION 5
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Τί έστιν άνθρωπος; :: Ό άνθρωπος . . .
2. Α ρ ' εστί Πυθαγόρου βιβλία; :: . . .
3. Α ρ α φόνωι (= φόνω) φόνον λύσομεν; :: . . .
4. Α ρ α δουλεύσετε τοις βαρβάροις; :: . . .
5. Α ρ α χρή λέγειν τά κακά; :: Ουχί, άλλα χρή . . .
6. Πού σοι τά ρόδα; :: . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ
1. Α ρ ' έστι σοι παιδίον; :: ουχί· ούκ ..
2. Α ρ ' έχεις τέκνον; :: . . .
7. Τά ρόδα άρα τοϋ τέκνου εστίν; :: ναί· τά . . .
4. Α ρ α μύθον λέγεις τώι τέκνωι (= τώ τέκνω); :: . . .
5. Αρα λέξεις τά καλά; :: ναί· λέ- . . .
6. Τί λέξει ό φιλόσοφος; :: ό φιλόσοφος . . .
7.-12. Setze die Singulare in 1-6 in den Plural.
III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von >Die schöne Rose<.
2. Sprich und schreibe die Infinitive Präs. Akt. von
a) λύω. b) διδάσκω, c) μανθάνω. d) θεραπεύω.
3. Sprich und schreibe alle (bislang bekannten) Formen des Futur Akt. von θερα­
πεύω.
4. Übersetze ins Griechische:
a) (Die) Menschen sind politische Wesen, b) Die Bücher sind zehn Obolen
wert, c) Du gibst vor, gerecht (gut) zu sein, aber in Wahrheit bist du schlecht (im
Wort, . . . in der Tat), d) Man muß lernen, was gut ist (das Gute lernen).

EXERCITIA

L. 6

11

e) Man darf nicht sagen, was schlecht ist (das Schlechte sagen), f) Phoebus
wird dich befreien (lösen), g) Ihr werdet den Barbaren nicht [als Sklaven] dienen,
h) Was wird er sagen? i) Die Kinder werden das Beste (Neutr.Plur.) sagen,
k) Die Taten (Werke) schlechter Menschen sind schlecht. 1) Im Vergleich zu den
anderen Lebewesen lebt der Mensch wie ein Gott.
5. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IA4; B4; E l ; F2; I I A 3 ; B2; C2.4.5.

LEKTION 6
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1

Α.

1. Τί έλεγε Βίας ό σοφός; :: Βίας έλεγεν, δτι . . .
?. Τί π ρ ά τ κ ι ό δ''καιος; :: Ό δίκαιος . . .
3. Τί λέγει μώρος; :: . . .
4. Τί χρή λέγειν; :: χρή . . .
5. Α ρ α χρή λέγειν ολίγα έν πολλοίς; :: Ού χρή . . .
6. 'Αλλά πώς χρή λέγειν; :: χρή λέγειν . . .

Β.

1. Τί χρή μανθάνειν; :: Χρή . . .
2. Τί χρή διδάσκειν; :: . . .
3. Ποΰ έδίδασκεν ό Ίησοϋς; :: Ό . . .
4. Ποϋ έδίδασκον οί 'Απόστολοι; :: Οί Ά π 5. Τί χρή έλπίζειν; :: Χρή . . .
6. Τί ελπίζεις; :: ...
7. Τί ελπίζετε; :: ...
8. Τί ήλπίζετε; :: . . .
Außerdem lassen sich verwenden z.B. H l - 3 .

...

IL ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ
Α.

1. Α ρ ' έδούλευες θυμώι (= θυμώ); :: Ουκ έδουλ2. Α ρ ' έδουλεύετε θυμώι (= θυμώ); :: Ουκ έδουλ3. Α ρ ' ήκουες δ ελεγον; :: ναί· . . .
4. Α ρ ' ήκούετε ά έλεγον; :: ναί· . . .
5. Α ρ ' ήκούετε ά έλέγομεν; :: ναί- . . .
6. Α ρ ' ήκουεν ά έλέγομεν; :: ναί· . . .
7. Α ρ α χρή δουλεύειν θυμώι (= θυμώ); :: . . .

Β.

κωλύω - έκώλυον : ακούω - ήκουον.
έλπίς (Hoffnung), ελπίζω, ήλπιζον,
όνομα (nomen, Name), ονομάζω, ωνόμαζον,
οίκτος (Mitleid), οικτίρω, ώικτιρον (= ωκτιρον),
οίμοι, οίμώζω, ώιμωζον ( = ωμ- ),
οίκος, οΐκίζω, — ?
III.
2

1. Bestimme folgende Formen und gib jeweils die 1. Person Präsens Indikativ an (also
die Form, die man im Wörterbuch nachschlagen muß):

12

EXERCITIA

L. 7

έλεγον (2) έμανθάνετε έφερε(ν) έδίδασκον (2) έθεράπευον (2) έχαιρε έπείθομεν ήθελες έπράττετε έκώλυον (2) ήλπίζομεν ήκουε(ν) ήκες,ύε(ν) ώικτίρετε
(= ώκτίρετε).
2. Sprich und schreibe alle Kasus von τό λογικόν ζώιον (= ζώον).
3. Sprich und schreibe alle Formen des Imperfekts von:
a) κωλύω, b) λέγω. c) ακούω.
4. Übersetze ins Griechische:
a) Sag nicht Weniges in Vielem, sondern Vieles in Wenigem! b) Toren sagen
Törichtes, c) Die Menschen sind vernunftbegabte Lebewesen (vgl. L. 5A).
d) Durch Morde werdet ihr Morde nicht aus der Welt schaffen (lösen) (vgl. L.4H).
e) Wir werden dich hindern, Schlechtes zu tun. f) Wir hinderten dich nicht, das
Rechte (Schöne) zu tun. g) Wir sind nicht Sklaven (mit Verb übersetzen) der Barbaren, h) Der gerechte Mann handelt gerecht (das Gerechte: Neutr. PI.), i) Ich hörte
das Beste (Neutr.PI.), k) Wir erwarteten (hofften) alles (Neutr. PL).
5. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
A5; B 2 ; C 3 ; E l ; G l ; 12; K; L.
1 δτι daß (auch: weil); steht oft als Einleitung eines Satzes in indirekter Rede (und sogar bei direkter
Rede).
2 (2) oder (3) usw. bedeutet, daß zwei, drei usw. Antworten möglich sind.

LEKTION 7
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Τίς με θεραπεύσει; :: ό . . .
2. Τίς σε θεραπεύσει; :: οί . . .
3. Τίς έστι διδάσκαλος τοϋ βίου; :: ό . . .
4. Τίς έστι διδάσκαλος τοϋ βίου; :: οί . . .
5. Τί έστιν ελευθέρου έργον; :: . . .
6. Α ρ ' έστιν ελευθέρου έργον τό εύ λέγειν; :: ουκ ...
7. Τίς έθυεν ανθρώπους; :: οί . . .
8. Τίς ουκ έθυεν ανθρώπους; :: . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΝ
Α.

1. Τίς θεραπεύει τους θεούς; :: ό σοφός θερ2. Τίς θεραπεύει τους θεούς; :: οί . . .
3. Τίς θεραπεύσει τους θεούς; :: οί . . .
4. Τίς έθεράπευε τον θεόν; :: ό . . .
5. Τίς έθεράπευε τον θεόν; :: οί . . .
6. Α ρ α θεραπεύσεις τόν θεόν; ναί, θερ- . . .
1.
2.
3.
4.

Α ρ α πιστεύεις
?
?
Α ρ α πιστεύεις (Plur.)
Α ρ α πιστεύσετε (Plur.)
Α ρ ' έπίστευες
(Plur.)

ναί, πιναί, πι-

...
. . . (ουχί· οϋ ...)

EXERCITIA L. 8
C. 1. Αρ' άκούεις τοϋ θε2. Άρ' άκούετε τοϋ θε3. Αρ' άκούετε τών θε4. Αρ' ήκουες τών θε5. Αρ' ήκούετε τών θε6. Αρ' ήκουον τοϋ θε7. Τίς ακούει τοϋ θε-

13

; :: ...
; :: ...
; :: ...
; :: ...
; :: ...
; :: ...
; :: ό σοφός ...
III.

1. Schreibe nebeneinander, in jeweils einer Kolumne, Präs. Ind. und Imperfekt von:
a) μανθάνω. b) διδάσκω, c) ελπίζω.
2. Sprich und schreibe alle Kasus von ό κοινός εχθρός.
3. Übersetze ins Griechische:
a) Du willst lernen? Wir werden dich nicht abhalten, b) Wir befehlen dir zu kommen, c) Der Philosoph ist ein Lehrer für das Leben (des Lebens), d) Die klugen
Ärzte behandelten die guten Sklaven, e) Wir werden immer den Göttern dienen.
f) Ich lehrte das Kind das Beste, g) Wir lehrten die Kinder das Beste, h) Gleich und
gleich gesellt sich gern (vgl. IIΒ1).
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
B2;C3;D;F1.2.3;H2.

LEKTION 8
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Τί έστι μέγιστον άνθρώποις αγαθόν; :: (A4)
2. Τίς έστιν αρχή φιλίας; :: (Β1)
3. Τίς έστιν αρχή έχθρας; :: . . .
4. Τίς έλεγεν; :: 'Ισοκράτης έλεγεν ώς . . .
5. Α ρ ' ήλθετε εις 'Αθήνας; :: . . .
6. Α ρ ' έμένετε έν τήι οΐκίάι (= τη οίκίά); :: . . .
7. Ποϋ έστι θεών βωμός; :: (Ε2)
8. Τίς έστι πολιτειών αρίστη; :: (G2)
9. Πώς έχεις; :: . . .
10. Δ ι ά τί κακώς έχεις; :: . . .
11. Τίς έλεγεν τό έν χώράι (= χώρα) και σκιαι (= σκιςι) θ α ν ά τ ο υ ; ::
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑ 1
Α.

1. Αροί καλή έστιν ή χώρα; :: ναί· ή χ- . . .
2. Α ρ ' ήλθες εις τήν χώραν; :: ναί· . . .
3. Α ρ α μένετε έν τήι χώράι (= τη χώρςι); :: ναί· . . .
4. Α ρ ' ήλθες έκ τής χώρας; :: ουχί- ουκ . . .

Β.

1.-4. für ή χώρα setze ή οικία.

C.

1.-4. für ή χώρα setze ή αγορά.

14

EXERCITIA

D.

1.-4. für ή χώρα setze αί οίκίαι.

Ε.

1.-4. für ή χώρα setze αί 'Αθήναι.

L. 9

III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von τελεία φιλία (Singular).
2. Sprich und schreibe alle Kasus von αί άρισται πολιτεϊαι (Plural).
3. Sprich und schreibe die griechischen Adjektive mit den folgenden Bedeutungen
(Nom.Sing.masc, neutr., fem.; dazu die Adverbform):
a) ähnlich, b) häßlich, c) gerecht.
4. Übersetze ins Griechische:
a) Tadel schafft (macht; oder: ist Beginn von) Feindschaft, b) Im Unglück erkannte
ich den Freund, c) Wer ist der Feind? d) Sagt mir: Was ist die vollkommene
"Freundschaft? e) Warum sprichst du Schlimmes über Protagoras? f) Auf den
Marktplätzen stehen Altäre der Götter (Die Marktplätze haben), g) Ein Tag lehrt
den andren.
5. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
A 6 ; B 2 ; C 1 ; D2; F; G1.2; J1.3.
1 Exercitium.

LEKTION 9
1. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Πώς μετέχομεν αθανασίας; :: 'Ισοκράτης λέγει, ώς (δτι) . . .
2. Πόθεν έχομεν έμπειρίαν; :: 'Αριστοτέλης λέγει, ώς (δτι) . . .
3. Τίς έστιν ή τής ψυχής αρετή; :: (D2)
4. Τί έστι μέγιστον τών έκτος αγαθών; :: (C3)
5. Α ρ α μία αρετή έστιν ή πολλαί; :: (D3)
6. Α ρ α τών αρετών μία ή φιλία εστίν; :: (C1)
7. Α ρ ' έν τήι σχολήι (= τη σχολή) ή ευδαιμονία εστίν; :: . . .
8. Α ρ α καλή έστιν ήδε ή ήμερα; :: . . .
II. 'ΑΛΛΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Α ρ ' αρετή τίς έστιν ή φιλία; :: . . .
2. Εί μή αρετή έστι, τί έστιν ή φιλία; :: 'Αριστοτέλης λέγει ώς . . .
3. Α ρ α πιστεύεις άρετήι (= αρετή); :: . . .
4. Α ρ α πιστεύομεν ταϊς άρεταϊς; :: . . .
5. Τίς έλεγε παμπόλλας είναι τάς άρετάς; :: . . .

Β.

1. Λέγε μοι στίχον* Εϋριπίδου ... Καϊ άλλον . . .
2. Λέγε μοι στίχον* Αισχύλου . . .
III.

1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ή ψυχή ή δικαία, b) ή καλή ήμερα,

c) ήδε ή πολιτεία.

EXERCITIA

15

L. 10

2. Übersetze ins Griechische:
a) Wir sind durch Tüchtigkeiten (Tugenden) stark, b) (Die) Tüchtigkeit ist [das]
höchste Gut. c) (Die) Ehre und (die) Tüchtigkeit sind [die] höchsten Güter (die
größten der Güter), d) Die Weisheit dieses Philosophen ist sehr groß, e) Was ist der
Mensch? Ein Schatten (ist er), f) Wir freuen uns über göttliche Aussprüche, g) In
diesen Tagen ist das Schlechte (Neutr. PI.) stark, h) Gott ist die Seele der Welt.
3. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
A2;B3;C1;F2;G3;H;I4.
* ό στίχος Verr.

LEKTION 10
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.

Τίς ήν τραγωιδιών (τραγωδιών) ποιητής; :: . . .
Τίς ήν κωμωιδιών (κωμωδιών) ποιητής; :: . . .
Τίνες ήσαν κωμωιδιών ποιηταί; :: . . .
Τίνες ήσαν τραγωιδιών ποιηταί; :: . . .
Τίς διδάσκει ποιητήν; :: . . .
Τί τρέφει τον τεχνίτην; :: . . .
Τίς άρχει ναυτών; :: . . .
Τί φέρει νεανίαις τιμήν; :: . . .
Τίς ήν Εύριπίδου πατήρ; :: . . .
Τίς ήν Εύριπίδου διδάσκαλος; :: . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΤΙΝΑ

Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Ακουε τοϋ φιλοσόφου,
Άκούετε τοϋ φιλοσόφου,
Άκούετε τών
?
Ακουε τοϋ
?
Ακουε τών
?
Άκούετε τών
?

ώ
ώ
ώ
ώ
ώ
ώ

νεανία.
?
?
φιλόσοφε.
φιλόσοφε.
φιλ- ?

Β.

Ähnliche Variationen und Einsetzungs-Übungen können angestellt werden mit Sätzen wie den folgenden:
1. Καλώς λέγεις, ώ μαθητά.
2. Καλώς έλεγες, ώ χρηστέ.
3. Καλώς έλεγες, ώ χρηστέ μαθητά.
4. Καλώς έλεγετε, ώ μαθηταί.

C.

Setze folgende Sätze der griechischen Lektion in den Plural bzw. Singular:
AI 2 ; C 1 ; D 1 - 3 ; F ; K 2 .
III.

1. Sprich und schreibe alle Kasus (griechisch) von:
a) Der gerechte Gesetzgeber, b) Die beste Weisheit (Sing.),
ras (Sing.), d) Das gerechte Gebet.

c) Der weise Pythago-

16

EXERCITIA

L. 11

2. Bestimme folgende Formen:
a) χρηστή, χρηστήι, χρηστή, χρηστέ, b) χρηστά, χρησταί, χρησταίς. c) ελεύθε­
ρον, ελευθέρων, ελεύθεροι, έλευθέροις, έλευθέρωι, έλευθέρω. d) έλεύθεραι,
έλευθέράι, έλευθέραις. e) ελευθέρα, ελεύθερα, ελευθέρα.
3. Übersetze ins Griechische:
a) Euripides war ein Tragödiendichter, b) Euripides war [der] Sohn des Mnesarchides. c) Aristophanes und Menander waren Komödiendichter, d) Die Steuermänner werden befehlen, was für die Seefahrer nützlich ist (das für die Seefahrer Nützliche), e) Klugheit und Tüchtigkeit brachten diesen Männern Ehre, f) Anaxagoras
und Prodikos, die Philosophen, waren Lehrer des Euripides. g) Der Gott wird die
Gebete von ungerechten Menschen nicht erhören (hören).
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
B2; D3; H .

LEKTION 11
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Τίς έστι τής αληθείας κριτής; :: (ό λόγος ...)
2. Τίς είχε τής θαλάττης τήν αρχήν; :: ...
3. Τίς εστί σοι άγκυρα τής τύχης; :: . . .
4. Τίς θύει ταίς Μούσαις; :: . . .
5. Πού άιδουσιν αί Μοΰσαι; :: . . .
6. Τί έστι φιλοσοφία; :: . . .
7. Α ρ α διαφέρει επιστήμης δόξα; :: . . .
8. Α ρ ' έστι δόξης τιμιώτερόν τι; :: . . .
9. Τί έστι πάντων τιμιώτατον; :: . . .
10. Τίς ήν πάντων ανθρώπων σοφώτατος; :: . . .
11. Τίς ήν πάντων ανθρώπων δικαιότατος; :: . . .
12. Α ρ ' άναγκαϊαι αί νέαι φιλίαι; :: Αί μέν . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ
Α.

1. Αρα έτερον επιστήμης δόξα; :: ...
2. Αρα έτερον δόξης επιστήμη; :: . . .
3. Αρα τιμιώτερόν επιστήμης δόξα; :: . . .
4. Αρα τιμιώτερόν δόξης επιστήμη; :: . . .
5. Α ρ α δεϊ διώκειν δόξαν καϊ άρετήν; :: . . .
6. Αρα διαφέρει αληθείας ορθή δόξα; :: . . .
7. Αρα τήι δόξηι τήι τών πολλών πιστεύεις; :: . . .
8. Α ρ α τήι άληθείάι τήι τών καλών πιστεύειν δεϊ ::
9. Α ρ α δεϊ λέγειν τήν άλήθειαν άεί; :: . . .
10. Τί άσφάλειαν παρέχει; :: Δύο άγκυραι . . .

Β.

Μή μακρά λέγε. Vervollständige:
1. Ό σοφιστ- μακρά έλεγεν.
2. Σϋ τοϋ σοφιστ- μακρότ- έλεγ3. Τίς έλεγε μακρότατα; :: . . .

EXERCITIA

L. 12

17

C. Ό δ ε ό άνθρωπος σοφός έστιν. Vervollständige:
1. Τοϋδε τοϋ άνθρωπου έγώ σοφ- ειμί.
2. Τοϋδε τοϋ άνθρωπου σΰ σοφ- έλεγες.
3. Πάντων άνΐτρώπων Σωκράτης σοφ- ήν.
4. Πάντων ανθρώπων Σωκράτης σοφ- έλεγεν.
III.
1. Schreibe alle Kasus (griechisch) von:
a) Die richtige Meinung, b) Die größte Wahrheit (Singular).
2. Schreibe Komparativ und Superlativ (Nom. Sing.; drei Geschlechter) der griechischen
Adjektive:
a) gerecht, b) weise, c) jung, d) lang.
3. Übersetze ins Griechische:
a) Die Winde sind Herren des Meeres, b) Wir dienen der Wahrheit, c) Die Dichter
sind Propheten der Musen, d) Nichts ist stärker als das Recht (Neutr. Plur.). e)
Wer ist weiser als diese Philosophen?
4. Erinnere dich an die Akzentregeln bei Enklitika und setze dementsprechend die richtigen Akzente:
a) άνθρωπος τις. b) λόγος τις. c) θεός τις. d) άνθρωπος έστιν. e) λόγος
έστιν. f) θεός έστιν. g) δούλος τε. h) θεού τε. i) δούλος έστιν. k) θεού
έστιν.
5. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I A 3 ; E 2 ; F l - 4 ; II Bl.

LEKTION 12
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1.
2.
3.
4.
5.

Τί
Τί
Τί
Τί
Τί

πράττει ό δίκαιος; :: . . .
έστιν έργον ελευθέρου; λέγε τόν στίχον· :: *Τό χρηστά . . .
λέγει Ηρόδοτος περί τής Αιγύπτου; :: Ηρόδοτος . . .
είπεν Ευκλείδης ό μαθηματικός προς Πτολεμαϊον; :: . . .
φέρει ή Λιβύη; λέγε τον στίχον· :: * Ά ε ϊ φέρει . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΝ

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.

Τό
?
?
?
?
?
?
?
?
?

δώρον
παρθένος
Νείλος
νήσος
καρπός
οδός
κυπάρισσος
χώρα
φόδα
Δήλος

καλόν

?
?
?

έστιν.
έστιν.
έστιν.
έστιν.
έστιν.
έστιν.
έστιν.
έστιν.
}

?

18
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.

EXERCITIA
ί
?
?
1

ί
}
?
5

Κόρινθος
Αθήναι
νεανίαι
έργον
βιβλία
σοφία
πλάτανοι
νόσος

1. Übersetze:
a) Οί φίλοι κακοί,

?
}

?
?
?
?
?

L. 13

>
?
?
?
?
?
?

b) κακοί οί φίλοι, c) φίλοι οί κακοί,

d) οί κακοί φίλοι.

2. Schreibe alle Kasus von:
a) ή ιερά νόσος, b) ή υψηλή κυπάρισσος.
3. Welche Gruppen von Substantiven sind oft Feminina?
4. Übersetze ins Griechische:
a) Der Ungerechte handelt ungerecht (tut Ungerechtes), b) Schöne Mädchen sind
etwas Schönes, c) (Die) langen Krankheiten sind lästig, d) Auf dem Marktplatz
stand (war) eine schöne Platane.
5. Schreibe eine möglichst adäquate deutsche Übersetzung des Abschnitts II in der griechischen Lektion. Nach einiger Zeit übersetze deine Wiedergabe zurück ins Griechische und vergleiche dein Ergebnis mit dem Original. Es gibt keine bessere Übung als
solches >Retrovertieren<; du solltest täglich deine früheren Übersetzungen dafür benutzen. Wären es auch nur 3 - 4 Zeilen täglich: du wirst bald den Nutzen spüren.

LEKTION 13
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
A.

1. Τί λέγουσιν οί Πλατωνικοί περί τής τύχης; :: οί Πλ. λέγουσιν ώς . . . (D1)
2. Τί δ ' έστιν ή τύχη κατά τους Στωικούς; :: . . .
3. Τίς λέγει άθάνατον είναι ψυχήν πάσαν; :: . . .
4. Πού ήν ό 'Ιησούς τεσσαράκοντα ημέρας; :: . . .

B.

1. Τίς άποθνήισκει νέος; λέγε τον στίχον. :: * Ό ν οί θεοί . . .
2. Τίς έστιν ή αρίστη πολιτεία; :: . . . (12)
3. Τίς τούτ' έλεγεν; :: . . .

C.

1. Τίς έφη τό 'Οδός άνω κάτω μία και α υ τ ή ; : : . . .
2. Τίς.ήν Ηράκλειτος; :: . . .

D. 1. Αρα πιστεύεις οίς λέγω; :: ...
2. Αρα πιστεύετε οίς Πλάτων λέγει; :: . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ
1. Vertausche Singular und Plural in der griechischen Lektion:
B1.2;C;D3;E2.3.

EXERCITIA

19

L. 14

2. Untersuche sorgfältig die folgenden Relativkonstruktionen:
a) Ή πολιτεία έν ήι οί νόμοι δεσπόζουσιν αρίστη εστίν (eleganter ist das Original in
der griechischen Lektion 12; möglich wäre auch: 'Εν ήι οί νόμοι δεσπόζουσι πολιτείάι, αρίστη εστίν).
b) Α κ ο ύ ω δν λέγεις λόγον.
c) Αρα πιστεύεις τοϊς λόγοις ους λέγω;
Αρα πιστεύεις τοίς λόγοις οϊς λέγω;
Αρα πιστεύεις οίς λέγω λόγοις;
d) Πιστεύω οίς λέγεις (man sagt kaum je: Πιστεύω τούτοις ά λέγεις).
Τ
e) Ηκε συν ήι έχεις στρατιά! (>was du an Streitkräften hast<; συν τήι στρατιά; ην
έχεις wäre schwerfällig).
f) Ή κώμη (Dorf), ήν είσήλθον, μικρά ήν;
ήν είσήλθον κώμην, μικρά ήν;
εις ήν ήλθον κώμην, μικρά ήν.
(Drei mögliche Varianten; aber ή κώμη εις ήν ήλθον, ^ κ ρ ά ήν würde, da schwerfällig, kaum gebraucht werden.)
III.
1. Dekliniere auf griechisch:
a) Der unsterbliche Ruhm (Singular),
und PL).

b) Die verborgene (unklare) Ursache (Sing.

2. Übersetze ins Griechische:
a) Der Fremde, der sagte, b) Der Fremde, zu dem ich sprach, c) Der Fremde, den
ich erwähnte (sagte), d) Der Fremde, dem ich zuhörte, e) Die Freundschaften, die
wir bewahren, f) Die Freundschaften, auf die wir vertrauen (denen wir . . . ) .
Du kannst selbst noch unzählige weitere Beispiele für das Obige ausdenken; ebenso
für das Folgende.
3. Übersetze ins Griechische:
a) Der Prophet selbst, b) Dieselben Propheten,
dieselben Werke; usw.

c) Die Werke selbst,

4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
Bl;C;Dl-3;Hl-3; Il;Kl.2;N.

LEKTION 14
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Α ρ α πιστεύεις τήι Τύχηι; :: . . .
2. Α ρ α πιστεύεις μοι; :: ού πιστ- . . .
3. Διά τί ού πιστεύεις μοι; :: Ού π- , δτι . . . σπεύδεις . . . (Β9)
4. Α ρ ' έπιστεύσατε τώι διδασκάλωι; :: Ναί· . . .
5. Διά τί έπιστεύσατε τώι διδασκάλωι; :: Έπιστευ- . . .

Β.

1. Τί ήκουσε Παύλος; :: . . .
2. Τί έλεγεν ή φωνή; :: Ή φωνή . . .
3. Τίς έπίστευσεν Ίωάννηι; :: . . .
4. Τίς ουκ έπίστευσεν Ίωάννηι; :: Οί Φαρισαϊοι (ύμεϊς, ημείς) . . .

d) Durch

20
C.

EXERCITIA L. 15
1. Α ρ α φάιδιόν έστι τό κελεΰσαι; :: . . .
2. Α ρ α φάιδιόν έστι τό ποιεϊν; :: . . .
3. Λέγε μοι στίχον περί τοϋ ποιεϊν και κελεΰσαι. :: . . .
4. Λέγε άλλον στίχον περί Χρυσίππου καί τής Στοάς. :: . . .
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Τί ήκουσας, ώ Παϋλε;
:: Φωνήν (φωνής) . . .
2. Τί ήκουσας, ώ μαθητά; :: Ουδέν ήκ- , ώ . . .
3. Τί ήκούσατε, ώ μαθηταί; :: Ουδέν ? ..., ώ . . .

Β.

1. Ακουσον μου, ώ μαθητά :: Α κ ο ύ ω ..., ώ . . .
2. Ακούσατε μου, ώ
? :: Ά κ ..., ώ . . .
3. Ακούσατε ημών, ώ
? :: Ά κ ..., ώ . . .

C.

1. Α ρ ' ήκουσας ά είπον; :: . . .
2. Α ρ ' ήκούσατε ά είπον; :: . . .
3. Αρ' ήκούσατε ά εϊπομεν; :: . . .

D.

1. Α ρ α πιστεύεις μοι; :: . . .
2. Α ρ α έπιστεύετε οίς έλεγον; :: . . .
etc.; in Singular und Plural, Präsens, Imperfekt und Aorist.
III.

1. a) Schreibe nebeneinander das ganze Imperfekt und den Aorist Indikativ von:
a) θεραπεύω, b) ακούω.
b) Ebenso die Indikative Präsens und Aorist von:
a) θύω. b) πιστεύω, c) ακούω.
c) Ebenso zweite Person Singular und Plural, Imperativ, jeweils Präsens und Aorist,
von:
a) κωλύω, b) κελεύω.
2. Übersetze ins Griechische:
a) (Das) Vergnügen ist vergänglich, (die) Tüchtigkeit unvergänglich (sterblich - unsterblich), b) Wir vertrauten den Propheten nicht, c) Hast du die Lästerung gehört? Ja, ich habe sie gehört, d) Fremdlinge, befreit mich von meinen (den) Ketten! e) Arzt, hilf dir selber! f) Wenn ihr gut sein wollt, glaubet erst, daß ihr schlecht
seid, g) Wenn ihr die Wahrheit gesagt hättet, hätten wir euch geglaubt.
3. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
AI; G l ; I; K.

LEKTION 15
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1.
2.
3.
4.
5.

Τί έλεγε Λυσιστράτη; :: . . .
Τί έλεγεν 'Ηράκλειτος περί πολυμαθίας; :: 'Ηράκλειτος . . .
Τί έλεγεν Αναξαγόρας περί τοϋ νού; :: . . .
Πότε εστί καλός πλους; :: . . .
Τίς έγαψε τοϋ Ευξείνου Πόντου Περίπλουν; :: . . .

EXERCITIA

21

L. 16

6. Τίς ήν Άρριανός; :: . . .
7. Τίς ήν 'Επίκτητος; :: . . .
8. Τίς παρέχει άνθρώποις τήν καθ' ήμέραν τροφήν; :: . . .
II. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΤΙΝΑ
Α.

1.
2.
3.
4.

Πού τόν νουν έχεις; ::
Πού τόν νουν έχετε; ::
Τί έν νώι έχετε ποιεϊν;
Τί έν νώι έχεις ποιεϊν;

Προσέχω . . . (D4)
...
:: . . . (e.g. Η4)
:: . . .

Β.

Vertausche (soweit möglich) Singular und Plural in: A; C; D ; H4 der griechischen
Lektion.
III.

1. Schreibe alle Kasus - nur Singular - von:
a) ό καλός πλους, b) 'Ερμής πομπαϊος.
τέρα θεός.

c) ή βάρβαρος γή.

d) Α θ η ν ά , ή ημε­

2. Übersetze ins Griechische:
a) Achtet auf meine Worte! b) Wer sagt, Vernunft und Seele seien dasselbe? (vgl.
F2) c) Laßt ihn sagen (Imper.), was er vorhat! d) Laßt die Philosophen die jungen
Leute unterrichten (Imper.)! e) Nach Anaxagoras ist Gott die welterschaffende Vernunft.
3. Schreibe die vier Imperative von 1) Präsens und 2) Aorist von:
a) κωλύω, b) ακούω.
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
B1.2;D4;E;F1-3;H3;M1.2.

LEKTION 16
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίς έστιν 'Ερμής; :: 'Ερμής . . .
2. Τίς έδωκεν 'Ερμή ι τήν χρυσήν ράβδον; :: Απόλλων . . .
3. Α ρ α σιδηρού Ισχυρότερος έστιν ό χρυσός; :: Ουχί· άλλα . . .
4. Α ρ α τό χρυσούν γένος τό πρώτον ήν; :: Ναί· οί γάρ θεοί . . .
5. Τίς λέγει; :: Ησίοδος ...
6. Λέγε Ησιόδου τά έπη. :: *Χρύσεον μεν . . .
7. Τί ήν τό δεύτερον γένος ανθρώπων; :: Τό άργυρούν . . .
8. Τί ήν τό τρίτον γένος ανθρώπων; :: . . .
9. Τί έστι τό νϋν γένος ανθρώπων; :: ...

Β.

Κατά δε τόν "Ομηρον
1. Ποία εστί τοϋ Ταρτάρου ή πύλη; :: Ή τοϋ . . .
2. Ποϊός δ' έστιν ό οδός; :: . . .

C.

1. Τί λέγει Αισχύλος περί τής όδοΰ τής εις Ά ι δ ο υ ; :: Αισχύλος λέγει ...
2. Τί δε λέγει περί τής αληθείας; :: . . .
3. Τί δέ λέγει Ευριπίδης περί τοϋ αυτού; :: 'Ευριπίδης λέγει ώς . . .

22

EXERCITIA

L. 17

4. Λέγε μοι Εύριπίδου τον στίχον. :: * Ά π λ ο ϋ ς . . .
Geeignet auch z.B. D; F3; G l ; Η ; etc.
IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
1. Α ρ ' εύνους εστίν ό φίλος; :: Ναί· ...
2. Α ρ ' εύνους εστίν ή παρθένος; :: Ναί· . . .
3. Α ρ α πιστεύεις τώι φίλωι τώι εύν- ; :: . . .
4. Α ρ α πιστεύεις τοις φίλοις τοϊς εύν- ; :: . . .
5. Α ρ α πιστεύεις ταϊς παρθένοις ταϊς εϋν- ; :: . . .
6. Α ρ α πιστεύεις τήι παρθ- τήι εύν- ; :: . . .
etc.; brauchbar für Permutationen auch z.B. AI; E l . 5 ; F l ; H5.6.
III.
1. Sprich und schreibe griechisch alle Kasus von:
a) Die einfache Wahrheit, b) Der silberne Stab,

c) Die unsinnige Feindschaft.

2. Übersetze:
a) Der Geist [als] einziges der seienden [Dinge] ist rein und einfach, b) Alle einfachen
[Körper] haben [eine] einfache Bewegung, c) Der Magier macht aus dem bronzenen
[Ding] ein goldenes (macht das Bronzene golden), d) Wer ist so unsinnig, daß er
nicht den Frieden liebt?
3. Übersetze Abschnitt G der griechischen Lektion in angemessenes Deutsch.

LEKTION 17
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Merke: τίνα; PI. τίνας; Akk. zu τίς; (wen?, welchen, welche?); PI. τίνες; Nom. PI.
(wer?, welche?).
1. Τίς λέλυκε τήν είρήνην; :: Φίλιππος . . .
2. Τίς λέλυκε τάς σπονδάς; :: Οί πολέμιοι . . .
4. Τίνα ηϋρηκας διδάσκαλον τού βίου; :: . . .
5. Τίνας ηύρήκατε ? τοϋ βίου; :: Τους . . .
6. Α ρ α γέγραφε βιβλία ό Πυθαγόρας; :: . . .
etc.; verwende auch z.B. I B ; F ; Η ; IIA; B6.7; C1.2 . . . ; G l . 4 .
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Τί ηΰρηκας; :: (ή άληθεία, τό βιβλίον)
2. Τί ηύρήκατε; :: (ή άληθεία, τό βιβλίον)
3. Τί σοι δέδωκεν δδε ό άνθρωπος; :: (δώρον)
4. Τί δέδωκας τώι φίλωι; :: . . .
5. Τί δεδώκατε τοϊς φίλοις; :: . . .
6. Τί δεδώκασι τοις φίλοις; :: . . .

Β.

1. Τί χαλεπόν έστιν; :: (II AI oder 2)
2. Τί χρή (δεϊ) ποιεϊν; :: . . .
3. Τίνα χρή λέγειν; :: . . . (z.B. IIΒ3)

EXERCITIA

L. 18

23

4. Τί χρή λέγειν; :: . . . (ΙΙΒ2)
5. Τί έθέλεις ποιεϊν; :: . . . (IIC2)
6. Τί έθέλετε ποιεϊν; :: . . .
C.

1. Τί με χρή ποιεϊν; :: Γεωργεϊν . . .
2. Τί ημάς χρή ποιεϊν; :: Γεωργεϊν . . .
(3. . . . σε . . . ; 4. . . . αυτόν . . . ; 5. . . . υμάς . . . ; 6. . . . αυτούς . . . ) .

D.

1. Τί με χρή λέγειν; :: Τήν άλήθειαν . . .
2. Τί σε χρή λέγειν; :: Τήν άλήθειαν . . .
(3. . . . αυτόν . . . ; etc.).

Ε.

Τίς ει; :: Τηλέμαχος είμι.
1. Τίς είναι λέγει; :: Τηλέμαχ- . . .
2. Τίνα αυτόν είναι λέγετε; :: Τηλέμαχ-

F.

Τίνες ούτοι; :: Πέρσαι είσίν.
1. Τίνες είναι λέγουσιν; :: Πέρσ- . . .
2. Τίνας είναι αυτούς λέγετε; :: Πέρσ-

...

...

III.
1. Sprich und schreibe alle Indikativformen und den Infinitiv des Perfekts von:
a) κωλύω, b) θεραπεύω.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Die Feinde haben dir Geschenke gegeben, b) Hat Philipp den Vertrag gebrochen
(gelöst) ? c) Wir haben zu Land und zu Wasser gesiegt, d) Singt keine Ruhmeslieder
auf Euch selbst! (vgl. IE3) e) Wir haben Athena geopfert (Perf.). f) Du hast dem
Lehrer zehn Minen gegeben (Perf.).
3. Übersetze ins Griechische:
a) Du mußt die Wahrheit sagen, b) Halte mich nicht ab, die Wahrheit zu sagen (hindere mich nicht), c) Wir befehlen Euch, die Wahrheit zu sagen, d) Wir hoffen, nach
Athen zu kommen, e) Wir hoffen, daß Anaxagoras nach Athen kommen wird,
f) Wir verdienen (sind würdig) zu herrschen, g) Wir halten ihn [für] würdig zu
herrschen, h) Es steht dir frei (ist dir erlaubt), mein Freund zu sein.
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I B 1 ; D2; E2.3; Η ; IIA1.2; F l ; G l - 4 .

LEKTION 18
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Πού έδίδασκεν ό 'Ιησούς; :: . . .
2. Προ τοϋ νεώ τί εστίν; :: . . .
3. Τίς ήν Μενέλεω αδελφός; :: . . .
4. Τί ζώιον δειλόν έστιν; :: . . .
5. Τίς έστι λαγώ δειλότερος; :: . . .
6. Πώς δεϊ καταλύσαι τον βίον; :: . . .
7. Τίς έστιν αρχή φιλοσοφίας; :: (τό θαυμάζειν)
8. Α ρ ' έστιν άλλη αρχή φιλοσοφίας κατά Πλάτωνα; ::

24

EXERCITIA

L. 18

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Τίς έστιν αίτιος τούτου τοϋ φόνου; :: Ούτος έστιν . . .
2. Τίνες είσίν αϊτ- τούτων τών φόνων; :: Ούτοί είσιν . . .
3. Τίς συνέγραψε τούτον τόν διάλογον; :: Πλάτων . . .
4. Τίς συνέγραψε τούτους τους διάλογους; :: Πλάτων . . .

Β.

1. Τί περιέχει αύτη ή βίβλος; :: αύτη . . . (G7)
2. Τί περιέχουσιν αύται αί βίβλοι; :: . . . (G6)
3. Τί ένεστιν έν ταύτηι τήι βίβλωι; :: ή Εύρ . . . (G7)
4. Τί ένεστιν έν ταύταις ταϊς βίβλοις; :: αί Εύρ . . . (G6)
5. Τίς συνέγραψεν τήν βίβλον ταύτην; :: . . .
6. Τίς συνέγραψεν τάς βίβλους ταύτας; :: . . .
7. Τίς έστιν ή τιμή ταύτης τής βίβλου; :: . . . (L. 5 ID)
8. Τίς έστιν ή τιμή τούτων τών βίβλων; :: . . .

C.

Setze in Β τό βιβλίον an Stelle von ή βίβλος und vertausche die Stellung der Prono­
mina und Substantive.

D.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

Ε.

Setze Dl-12 in den Plural.

Ούτος ό νεανίας καλός έστιν.
? ή παρθένος ? έστιν.
? τό παιδίον ? έστιν.
Τούτον τόν θεόν θεραπεύομεν.
? τήν νόσον θεραπεύομεν.
? τό παιδίον θεραπεύομεν.
Τούτου τοϋ νεανίου διδάσκαλος είμι.
?
? παιδίου διδάσκαλος είμι.
?
? σοφίας διδάσκαλος είμι.
Τούτωι τώι παιδίωι δώρον δέδωκα.
?
? παρθένωι δώρον δέδωκα.
?
? νεανίάι δώρον δέδωκα.

III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) Ούτος ό λεώς. b) αύτη ή θεραπεία.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Wir sind an diesen Morden nicht schuld, b) Was enthalten diese Bücher?
(Benütze zwei verschiedene Substantiva.) c) Wir bringen diese Gaben diesen Göttern dar, aber andere [Gaben] anderen [Göttern], d) Gott sei dir wohlgesonnen,
e) Ich bin nicht aus dieser Welt, f) Es gibt keinen anderen Ursprung der Philosophie
als das Staunen.
3. Übersetze ins Deutsche, aus der griechischen Lektion:
B 1 ; C 4 ; F 3 . 5 ; 12; K.

EXERCITIA

L. 19

25

LEKTION 19
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Κατά τους Στωικούς, τίνα μόνα αγαθά έστιν; :: Κατά . . .
Τίνα δε κακά; :: Μόναι αί . . .
Τί δε λέγουσι περί τών μεταξύ τούτων; :: Τά μεταξύ . . .
2. Τί έφη Πρωταγόρας περί τής αρετής; :: . . . (A3)
Σύ δε πώς νομίζεις; άρα διδακτόν ή αρετή; :: . . .
3. Α ρ α δουλευτέον τήι τύχηι; :: . . .
4. Εί τους θεούς ίλεως εϊναί σοι βούλει, τί ποιητέον; :: . . . (Η3)
5. Πώς παιδευτέον εστί τους αγαθούς; :: ...
6. Προς τί ώτα έχομεν; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

Θεραπευτέος μοι ό θεός. - Θεραπευτέον μοι τον θεόν.
Forme nach dem gleichen Schema um:
1. Θεραπευτέοι ήμϊν οί θεοί.
2. Λυτέος ύμϊν ούτος ό νόμος.
3. Λυτέοι ύμϊν ούτοι οί νόμοι. - . . .
4. Ή 'Ελένη τής αιτίας άπολυτέα.
5. Λόγωι παιδευτέοι είσίν οί αγαθοί. - . . . (II II)
6. Ούτοι οί νόμοι ύμϊν λυτέοι είσίν. - ...
7. Τών νέων οί άριστοι παιδευτέοι είσίν έν γεωμετρίαι.

Β.

Θεραπευτέον μοι τόν θεόν. - Θεραπευτέος μοι ό θεός.
Forme nach dem gleichen Schema um:
1. Θεραπευτέον μοι τους θεούς. - ...
2. Τους τυράννους ήμϊν καταλυτέον (εστίν).
3. Έπιστολήν μοι γραπτέον (εστίν). - . . .
4. Έπιστολάς μοι γραπτέον (εστίν).
III.

1. Wie lauten die Verbaiadjektive von folgenden Verben und was bedeuten sie:
a) θύω. b) καταλύω, c) κωλύω, d) θεραπεύω, e) πράττω, f) ακούω,
g) ποιώ.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Man muß dem Gott dienen (Verbal-Adjektiv; zwei Konstruktionen), b) Die jungen Männer müssen erzogen werden (ebenso), c) Du mußt den Sklaven freilassen
(lösen) (ebenso), d) Der Sklave kann von dir freigelassen werden, e) Die Stimme ist
für mich hörbar, f) Ich muß auf diese Stimme hören (Verbal-Adj.; zwei Konstr.).
3. Schau dir die griechischen Sätze noch einmal an und versichere dich, daß in den Lektionen 1 bis 19 alles von dir gut beherrscht wird.

26

EXERCITIA

L. 20

LEKTION 20
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Λέγε μοι παροιμίαν περί γλαυκός. :: . . .
(... κοράκων, . . . μύρμηκος, . . . τεττίγων).
2. Τί λέγουσιν περί τών μυρμήκων τών 'Ινδικών; :: . . .
3. Τί θυτέον Διονύσωι; :: . . .
4. Τίς ήν φύλαξ τών νόμων έπί Δράκοντος; :: . . .
5. Ό δ' Άχιλλεύς, τί λέγει προς τους κήρυκας; :: . . .
6. Τίς έστι τών θεών ό κήρυξ; :: . . .
7. Α ρ α χολήν έχει ό μύρμηξ; :: . . .
8. Α ρ α πιστευτέον κόλακι; :: . . .
9. Α ρ α προσέχεις τώι κήρυκι; :: . . .
10. Α ρ α ό φίλος αυτός τώι κόλακι; :: . . .
11. Ποϊός έστιν ό βίος ό τού κόλακος; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Setze das in Klammern angegebene Wort im richtigen Kasus ein.
1. Κόραξ ... φίλος, (κόραξ)
2. Αίξ . . . φίλη. (αίξ)
3. Λέγε μοι παροιμίαν περϊ . . . (κόραξ)
4. . . . θυτέον Διονύσωι. (αίξ)
5. Ένεστι καί . . . χολή. (μύρμηξ)
6. Μή πίστευε . . . (κόλαξ)
7. Ακουε . . . (ό κήρυξ)
8.-14.: Setze 1-7 in den Plural.
III.
1. Rezitiere wieder und wieder die Kasusendungen der athematischen (Dritten) Deklina­
tion.
2. Sprich und schreibe griechisch alle Kasus von:
a) Der beste Wächter, b) Die liebe Ziege.
3. Übersetze ins Griechische:
a) In Athen gibt es (sind) viele Eulen, b) Von schlechten Raben schlechte Eier, c)
Zikaden sind Zikaden freund, d) Ziegen sind Ziegen freund, e) Hermes war der
Sendbote der Götter, f) (Dem) Dionysos ist eine Ziege zu opfern (mindestens 2 Möglichkeiten), g) Die Schmeichler leben am besten von allen.
4. Übersetze Abschnitt G und I der griechischen Lektion in möglichst adäquates
Deutsch.

EXERCITIA

L. 21

LEKTION 21
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Πώς δεϊ έξελαύνειν τόν οίνον; :: . . .
Πώς δεϊ έξελαύνειν τήν σάλπιγγα; :: . . .
'Εν μάχαις τί σημαίνει ή σάλπιγξ; :: . . .
Τίς ηύρε τήν φάλαγγα τήν Μακεδονικήν; :: . . .

Β.

1.
2.
3.
4.

Πώς γιγνώσκεις λέοντα; :: 'Εξ . . .
Τίς έπεμψε Θηβαίοις τήν Σ φ ί γ γ α ; :: Ή ρ α . . .
Τίς έλυσε τό αίνιγμα τό τής Σφιγγός; :: . . .
Τίς άπέκτεινε τήν Σ φ ί γ γ α ; :: Ή Σφίγξ . . .

C.

1. 'Εν τήι έρημίάι πόσους άρτους είχον οί μαθηταί;
2. Τί έλεγον οί μαθηταί περί τών επτά άρτων; :: . . .
3. Τί έλεγεν ό Ίησοΰς περί τών π α ι δ ι ώ ν ; :: . . .
4. Τί έλεγεν ό 'Ιησούς προς Πιλάτον; :: . . .
Geeignet auch: C l ; El.2.

IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.

Αρα
Αρα
Αρα
Αρα

ή λευκή θρίξ
αί ?
?
έν τήι τριχί
έν
ταϊς?

φρονεϊν ποιεί; :: . . .
φρονεϊν ποιοϋσιν; :: . . .
ή σοφία; :: . . .
ή σοφία; :: . . .

5. Αρα τριχός άξιον έστιν δ έκλεψας; :: Ούκ έκλεψα
Β.

C.

D.

1. Οία ή μήτηρ, τοιούτο τό τέκνον.
2. Οία ή μήτηρ,
? ή κόρη.
3.
? τό δένδρον,
? ό καρπός.
4.
? ό διδάσκαλος, ? ό μαθητής.
1. Οίον ζητώ φίλον, τοιούτον ηΰρηκα.
2.
? ζητώ δώρον,
? ηΰρηκα.
3.
? ζητώ παρθένον,
? ηΰρηκα.
1. Τοιούτον στέργω φίλον οίον ηΰρηκα.
2.
?
πιστεύω ?
οίον ηΰρηκα.
3.
?
έδει μοι ?
οίον ηΰρηκα.
4.-6. Für φίλον in D l - 3 setze παρθένον.
7.-9. Für φίλον in D l - 3 setze παιδίον.

Ε.

1.-16. Setze alle Singulare in B-D in den Plural.

F.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Ούκ
Ούκ
Ούκ
Ούκ
Ούκ
Ούκ
Ούκ
Ούκ

έχομεν
έχομεν
έχομεν
έχομεν
έχομεν
έχομεν
έχομεν
έχομεν

τοσούτους άρτους δσους (δσων) δεϊ.
τοσαίγας
?
? δεϊ.
τοιναόν (νεών) ?
? δεϊ.
τοσοίκίαν
?
? δεϊ.
οίκίαν
οϊαν
δεϊ.
οικίας
δσας (δσων) δεϊ.
τοσδένδρα
?
? δεϊ.
τοιδένδρα
?
? δεϊ.

27

28

EXERCITIA

L. 22

III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ή λευκή θρίξ. b) τοιαύτη φάλαγξ.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Vertreibet [den Schall der] Trompeten mit Trompeten! b) Ex ungue leonem. c)
Sphinxe tragen ihre Beute [in] den Klauen, d) Weisheit ist nicht in (den) weißen
Haaren.
3. Übersetze folgende Abschnitte der griechischen Lektion ins Deutsche:
B3;E1.4;F;G.

LEKTION 22
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τί λέγει ή Λυσιστράτη περί εαυτής; :; *... (ΑΙ)
2. Τίς έστι γυναικί σύμμαχος; :: ...
3. Αρ' έστι τιμιώτερόν τι γυναικός αγαθής; :: ...
4. Τί κόσμον φέρει γυναικί; λέγε Σοφοκλέους στίχον. :: *...

Β.

1. Περί βουλής τί λέγει ή παροιμία; πότε βουλεύειν χρή; :: Ή παροιμία . . .
3. Πότε δειπνούσιν οί Θηβαίοι; :: . . .
4. Οί Λίβυες πώς άριθμοϋσι τόν χρόνον; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Τίς
Τίς
Τίς
Τίς

D.

1.
2.
3.
4.
5.

Αρα χαίρωμεν; :: Ναί- ...
Αρ' άιδωμεν; :: Ναί· ...
Τί άιδωμεν; :: ... καλήν μελωιδίαν (έγκώμιον εις . . . ) . . .
Αρα νύν διαλύσωμεν τόν λόγον; :: Ναί· νύν ...
Αρ' ήξεις παρ' έμέ αύριον; :: "Ηξω, έάν ...

ήν Πέλοπος (Θυέστου, ... Αγαμέμνονος) πατήρ;
ήν Ταντάλου (Πέλοπος, . . . Θυέστου) υίός;
έβασίλευσεν Αιθιόπων (Αίθίοψιν);
έβασίλευσεν Α ρ ά β ω ν (Αραψιν);

Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Κατά τήν παροιμίαν, άρα πιστεύει Αραβι Α ρ α ψ ; :: Ουχί· ...
2. Κατά τήν παροιμίαν, άρα πιστεύουσιν ?
? ; :: Ουχί· ...
3. Τίς νενίκηκε τους Αραβας τούτους τους αρχαίους; :: Ουδείς . . .
4. Αρ' ήν βασιλεύς τοϊς Αρ- τουτ- ; :: ...

Β.

Stelle die entsprechenden Konjunktive neben die folgenden Indikative:
1. κωλύομεν. 2. έκωλύσαμεν. 3. κωλύω. 4. έκώλυσα.
5. έπαυσας. 6. έπαύσατε. 7. παύεις. 8. παύετε.
9. πιστεύει. 10. πιστεύουσιν. 11. έπίστευσε. 12. έπίστευσαν.
13. γράφεις. 14. έγραψαν. 15. γράφετε. 16. έγραψα.
III.

1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ή μέση νύξ. b) ή φρόνιμος γυνή.

EXERCITIA

L. 23

29

2. Übersetze ins Griechische:
a) Frauen [sind] Frauen verbündet (Verbündete), b) Diebe kommen bei Nacht (die
Nacht ist [die Zeit] der Diebe), c) Mitternachts herrscht Windstille (die M. sind
windstill), d) Ein Äthiopier traut keinem Äthiopier, e) Die Äthiopier kamen nach
Troja als Verbündete des (dem) Priamos. f) Araber trauen Arabern nicht.
3. Schreibe nebeneinander (und lerne!) den Indikativ und den Konjunktiv, Praesens und
Aorist, von:
a) κωλύω, b) λέγω.
4. Übersetze ins Griechische:
a) Laßt uns singen! b) Laßt uns die Wahrheit sagen! (Praes. und Aor.). c) Was sollen wir sagen? d) Was soll ich sagen? e) Höre nicht (auf) ihn (Praes. und Aor.). f)
Höret nicht auf sie (Femin.; ebenso), g) Sage nicht, daß (ώς, δτι) du treu bist!
5. Übersetze in möglichst angemessenes Deutsch aus der griechischen Lektion:
I B ; E ; F ; I I A ; Β; IIIB2.3.

LEKTION 23
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Τί λέγει Ευριπίδης περί τών δαιμόνων; :: *Ούόένα . . .
Τί λέγει Δημόκριτος περί ψυχής; :: . . .
Τί λέγει Διοτίμα περί έρωτος; :: . . .
Τίς έστιν ήγεμών πολέμου; :: . . . (C3)
Τίς έστι σού ό ήγεμών; :: ...
Διά τί δεϊ κολάζειν τους κακούς; :: . . . (HCl)
Κατά τον Άπόστολον, τί ζητοϋσιν οί "Ελληνες; :: . . .
Πότε κακώς έχει ιατρός; :: . . .

Β.

1. Λέγε στίχους Εύριπίδου περί Ελλήνων καί βαρβάρων. :: * Βαρβάρων . . .
2. Καί άλλον περί πατρίδος. :: * Πατρίς γάρ . . .
3. Καί Σοφοκλέους στίχον περί καλού πλου. :: * Ά ε ϊ καλός . . .

Α.

1. Α ρ α
2. Α ρ α
3. Α ρ α
4. Α ρ α

Β.

1. Α ρ α πιστεύεις οίς άν λέγω; :: Ναί· . . .
2.-4.: wie Α2-4.

C.

1. Πότε έξομεν φίλους; :: 'Εάν . . . (IIΗ2)
2. Πότε έξω φίλους; :: 'Εάν . . .
3. Πότε έξεις φίλους; :: Έ ά ν . . . etc.

D.

1. Α ρ ' ές καιρόν ήκω όπως Πρωταγόρου ακούω; :: Ναί· ές . . .
2. Α ρ ' ές καιρόν ήκει όπως Πρωταγόρου
?; :: Ναί· ές . . .
3. Α ρ ' ές καιρόν ήκομεν όπως Πρωταγόρου ?; :: Ναί· ές ...

Ε.

Ταύτα γέγραφα, 'ίνα πιστεύητε

Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
πράξεις πάνθ' δσα άν κελεύω; :: Ναί· . . .
πράξετε πάνθ' δσα άν κελεύωμεν; :: . . .
πράξουσι πάνθ' δσα άν κελεύηι; :: . . .
πράξει πάνθ' δσα άν κελεύωσιν; :: . . .

30

EXERCITIA

L. 24

1. Αρα γέγραφας ταύτα, ίνα οί "Ελληνες πιστ- ? :: Ναί· . . .
2. Α ρ α γέγραφας ταύτα, ίνα ό Έλλην
? :: Ναί- . . .
3. Αρα γέγραφας ταύτα, 'ίνα ημείς
? :: Ναί· . . .
4. Αρα γέγραφε ταύτα, 'ίνα ύμεϊς
? :: Ναί· . . .
III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ό αγαθός δαίμων, b) ή δικαία φρήν.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Seelen sind Wohnstätten von Dämonen, b) Wir haben die Götter [zu] Führern, c) Warum traust du den Führern nicht? d) Griechen sind von Natur Freunde
von Griechen (Dat.). e) Was sollen wir sagen? f) Ich weiß (habe) nicht, was ich sagen soll, g) Ich muß tun, was immer du befiehlst, h) Laßt uns die Schlechten bestrafen, damit sie besser werden (seien), i) Wenn du Geld hast, wirst du Freunde haben, k) Wo immer es niemand schlecht geht, [da] geht es den Ärzten schlecht.
3. Übersetze die folgenden Zitate aus der griechischen Lektion ins Deutsche:
IA5; Bl; D2; E2; IIB3; C2; F; G l ; H 3 ; 13; L.

LEKTION 24
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Α.

1. Τίνα θεόν θεραπεύουσιν οί σώφρονες; :: Οί σώφρονες . . .
2. Κατά τόν Πλάτωνα τίς έστι θεός άνθρώποις σώφροσι; :: . . .
3. Τίς, κατά Πλάτωνα, μόνος ευδαίμων εστίν; :: . . . (IC2.3)
4. Α ρ ' ού καί πολλοί άδικοι άνθρωποι εύδαίμονές είσιν; :: . . .
5. Τίς έστι μακάριος; :: * . . . (IIIC3)
6. Τί δοκεϊ ό θεός λέγειν περί τής ανθρωπινής σοφίας; :: . . . (IVD3)
Verwende auch ΙΒ1; IIB; IIIA8.10; C l ; IVA1.5, usw.
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Vertausche - soweit sinnvoll - Singular und Plural in der griechischen Lektion:
IA2; Bl; C2.3.4; D ; IIA4.5.6; IIIA1.2.10; Bl-4.6.7; C3.
III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a)o σώφρων νεανίας. b) ή κρείττων στρατιά.
τις. f) είς θεός. g) μία γυνή.

ΰ)τίςτιμή.

d)aAAoTi.

ε)καλός

2. Übersetze ins Griechische:
a) Sagt, was ihr sagen wollt! b) Der Ungerechte ist unglücklich, denn die Rechtschaffenen und Guten allein sind glücklich, c) Wer seid ihr? d) Wer, sagst du, daß ich
sei? (Wen sagst du . . . ; mit Acl). e) Es ist empörend (>furchtbar<), daß die Schlechteren über die Besseren herrschen, f) All dies (Neutr. PI.) werden wir irgendwelchen
anderen hinterlassen, g) Eine Schwalbe macht keinen Frühling, h) Glaube keinem! i) Ich sage, daß es nichts Schlimmeres gibt, als eine schlechte Frau (Acl). k)
Menschliche Weisheit ist wenig oder nichts wert.

EXERCITIA

31

L. 25

3. Übersetze folgende Abschnitte der griechischen Lektion ins Deutsche und anschließend zurück ins Griechische:
I B ; C4; D ; IIA6; I I I C 1 ; IVA5; D l - 2 .

LEKTION 25
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
1.
2.
3.
4.
5.
ό.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

Τίνες είσίν ναυτών σωτήρες; :: . . . (1 A3)
Τίσι θύωμεν; :: . . .
Τίνα στοιχεία 'Εμπεδοκλής λέγει είναι; :: ...
Δ ι ά τί φρονιμώτατον τών ζώιων άνθρωπος, κατ' Άναξαγόραν; :: ... (ID1)
Τίς έστι φήτορος αρετή; :: . . .
Α ρ σ πιστεύεις τοϊς ρήτ,ορσιν; :: . . .
Τίνα είχον οί 'Ρωμαίοι δικτάτορα; :: ... (IG)
Α ρ α μάρτυσι δούλοις πιστεύετε; :: . . .
Τίς σου (σοι) μάρτυς; :: . . .
Τίς άνδρί παρείη; :: . . .
Τίσιν άεί συνεϊναι έθέλεις; :: ... (IIΒ3)
Καί τίσι μηδέποτε συνεϊναι έθέλεις; :: ...
II. ΜΕΛΕΤΉΜΑΤΑ

Α.

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ

1. Α ρ α πιστεύεις τώι σωτήρι; :: Ναί- πιστεύω τώι ...
2. Α ρ α πιστεύετε τοίς
?;
:: Ναί·
?
? ...
3./4. φήτωρ. 5./6. δικτάτωρ. 7./8. μάρτυς.
9. Τί έχεις έν χειρί; :: Ό ζητώ έχω έν . . .
10. Τί έχετε έν ?; :: Ό ζητούμεν έχομεν έν . . .

Β.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Α ρ α σοί έστι παρθένος καλή; :: Είθε μοι εϊη π.κ.
Α ρ ' ύ μ ϊ ν είσι
?
?; :: Είθε ? ? ?. ?.
Α ρ α πλούσιος ει; :: Είθε πλούσιος ? (II ΑΙ)
Α ρ α πλούσιοι έστε: :: Είθε
?
?
Α ρ α θέλεις είναι δικτάτωρ; :: Μή ...
Α ρ α θέλετε είναι ?;
:: Μή ...
Α ρ α θέλεις τοίς κακοϊς συνεϊναι; :: Μή ... (IIΒ4)
Α ρ α θέλετε τοϊς κακοϊς συνεϊναι; :: Μή . . .

C.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Τίνι θέλεις συνεϊναι; :: . . . (ΠΒ3)
Τίνι θέλετε συνεϊναι; :: . . .
Δυσδαίμων ειμί :: Ευδαίμων εϊης.
?
έσμεν ::
?
?.
Α ρ ' ώρα έστι λέγειν; :: . . . ( H C l )
Τίς παρείη άνδρί; :: . . . (ΙΙΒ2)
III.

1. Sprich laut und schreibe alle Kasus von:
a ) o δεινός ρήτωρ. b) ό θείος σωτήρ. c) μάρτυς άμείνων.
men d. att. Prosa).

d) ή δεξιά χείρ (For­

32

EXERCITIA

L. 26

2. Übersetze ins Griechische:
a) Seid Retter, ihr Götter! b) Schlage nicht die Luft! (vgl. IC1) c) Hört (Aor.) meinen Zeugen! d) Gäbe es doch schöne Mädchen für uns! (Wären ...) e) Wären wir
(doch) reich! f) Sokrates sagte, daß (ώς) (der) Gott sein Zeuge sei. g) Es wäre
schön (καλόν), wenn ich einen guten Sohn hätte (wenn mir . . . wäre),
h) Wir sind Bauern; wie könnten wir da [wohl] reich sein?
3. a) Übersetze folgende Abschnitte aus Teil I der griechischen Lektion ins Deutsche:
D1;I;K2.
b) Übersetze aus Teil II folgende Abschnitte ins Deutsche und anschließend zurück
ins Griechische:
A1-6;C;D1;E.

LEKTION 26
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
1. Έ κ τίνος δεϊ κρίνειν σοφόν ή χρηστόν άνδρα; :: . . . (ΙΒ4)
Λέγε Φιλήμονος τους στίχους :: * Έ κ τών . . .
2. Πώς Αθηναίων ή βουλή δοκιμάζουσι τους άρχοντας; :: Έρωτώσιν αυτούς· . . .
(IC)
3. Τίς έστι μάλλον φιλότεκνος, ό πατήρ ή ή μήτηρ; :: Κατ' Εύριπίδην . . .
Λέγετε τόν στίχον :: * Ά ε ί . . .
4. Α ρ α χαλεπόν πατρί θυγάτηρ; :: Ουχί· πατρί γάρ ουδέν . . .
5. Κατά Πλάτωνα, τί μητρός τε καί πατρός τιμιώτερόν; :: . . .
6. Διά τί οί πένητες, ούδ' ει θέλοιεν, θύσαι ούκ άν έχοιεν; :: . . . (IID1)
7. Διά τί άνευ πλούτου ούδ' άν εις ανθρώπων θύσειεν; :: . . . (IIΒ2)
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΝ
Α.

1. Ή θυγάτηρ ακούει τής μητρός.
2. Αί
?
?
τής μητρός.
3. Αί
?
?
τών ?.

Β.

1. Αρα
2. Α ρ α
3. Α ρ α
4. Αρα

ή θυγάτηρ ήδίστη
αί
?
?
αί
?
?
ό ύός ήδιστος τώι

C.

1. Αρα
2. Αρα
3. Αρα
4. Α ρ α
1. Αρα
2. Αρα
3. Α ρ α
4. Αρα
5. Αρα
6. Αρα
7. Α ρ α

λέγοις άν, ει θεός έθέλοι; :: ... (IIΑ6)
λέγοιτε άν, εί θεός έθέλοι; :: ...
λέγοιτε άν, εί θεοί ?; :: . . .
λέγοιεν άν, εί θεοί ?; :: . . .
πιστεύσειας άν, εί λέξαιμί τι; :: . . .
πιστεύσαις άν, εί λέξαιμί τι; :: ...
πιστεύσαις άν, εί λέξαιμέν τι; :: ...
πιστεύσαι άν, εί λέξαιμέν τι; :: . . .
πιστεύσειεν άν, εί λέξαιμέν τι; :: . . .
πιστεύσειεν άν, εί λέξειάς τι; :: . . .
πιστεύσαιεν άν, εί λέξειάς τι; :: ...

τήι μητρί; :: ούχ οΰτως, αλλά . . . (ΙΕ3)
τήι μητρί; :: ούχ οΰτως, αλλά . . .
ταϊς ?; :: ούχ οΰτως, αλλά . . .
πατρί; :: ούχ οΰτως, άλλα . . . (ΙΕ2)

EXERCITIA

33

L. 27

8. Α ρ α πιστεύσειαν άν, εί λέξαιμέν τι; :: . . .
9. Α ρ α πιστεύσαιτε άν, εί λέξαιμέν τι; :: . . .
Ε.

Untersuche sorgfältig die folgenden Beispiele, übersetze sie ins Deutsche und anschließend wieder ins Griechische:
1. Εί πλούσιοι είσιν, τοϊς θεοϊς θύουσιν. (einfache Aussage)
2. 'Εάν πλούσιοι ώσιν, τοίς θεοϊς θύσουσιν. (Zukunft)
3. Εί πλούσιοι είεν (εϊησαν), τοϊς θεοϊς θύοιεν άν. (Potential)
4. Ei πλούσιοι ήσαν, τοίς θεοίς έθυον άν. (Irreal)
5. 'Εάν πλούσιοι ώσιν, τοις θεοϊς θύουσιν. (Iterativsatz - wenn immer, so oft)
III.

1. Lerne, sage laut her und schreibe alle Kasus von:
a) άνήρ ευδαίμων, b) ό σοφός πατήρ, c) αΰτη ή θυγάτηρ.
2. Übersetze ins Griechische (für >mit< benutze sowohl μετά mit Genetiv als auch σύν mit
Dativ):
a) Sowohl Männer als auch Frauen, b) Mit Frauen und Männern, c) Mit Mutter
und Tochter, d) Mit Müttern und Töchtern, e) Denkt (μέμνησθε mit Gen.) an Va­
ter und Mutter! f) Rettet Väter und Mütter!
3. Übersetze ins Griechische:
a) Menschen (Männer) retten Menschen, b) Man darf nicht Vater und Mutter schlagen! c) Mütter lieben Kinder mehr (sind kinderlieber) als Väter, d) Dies
(Neutr. PI.) ist [Sache] der Männer, e) Bringt einem guten Mann Lob dar!
4. Lerne, sage laut her und schreibe alle Formen von:
a) Optativ Präs. von έχω. b) Optativ Aor. von θύω.
5. Bestimme folgende Formen:
λέγωμεν λέγοιμεν λέξειν λέξαι έλέξαμεν λέξωμεν
σειας θύσαι θϋσαι παιδεϋσαι παιδεύσαι
6. Übersetze ins Griechische:
a) Ihr dürft(et) jetzt (wohl) sprechen,
heit?«
7. a) Was sollen wir sagen?

λέξαιμέν

λέξομεν θύ-

b) Es könnte jemand sagen: »Was ist Wahr-

b) Was könnten sie (wohl) sagen?

8. a) Wenn es dir gut geht, bist du unerträglich, b) Wenn es dir gut ginge, dürftest du
(wohl) unerträglich sein, c) So oft (wenn immer) es dir gut geht, bist du unerträglich.
9. Übersetze folgende Abschnitte aus der griechischen Lektion ins Deutsche:
I B 4 ; C ; H D ; E; F; G.

LEKTION 27
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1.
2.
3.
4.
5.

Τίς πεπαίδευκε τήν 'Ελλάδα; :: . . . (Α2)
Τίς τόν παϊδα άγει εις διδασκάλου; :: . . .
Τίς παιδί ήδέως σύνεστιν, τίς δ' άνδρί; :: . . .
Τίνι παίς ήδέως σύνεστιν, τίνι δ' άνήρ; :: . . .
Τίς, κατά τήν Όρφικήν θεολογίαν, ήν ή πρώτη τριάς; ::

34

EXERCITIA

L. 28

6. Τίς ήν ή αγία τριάς τών Χριστιανών; :: . . .
7. Τίς διδάσκει ποιητήν, κάν άμουσος ήι τό πρίν; :: . . .
Λέγε Εύριπίδου τόν στίχον : : * . . .
8. Πώς οί άδικοι θηρεύουσιν τήν τυραννίδα; :: . . .
9. Πόσον έφη Αρίστιππος διαφέρειν βασιλείαν τυραννίδος; :: . . .
10. Τί λέγει Πλάτων τιμιώτερόν είναι μητρός τε καί πατρός; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΝ
1. Α ρ ' έχετε οίνον; :: Ναί, έχομεν οϊνον.
Anstelle von οίνος setze ein:
a) παις, μάχαιρα, τυραννίς, χάρις, έρως, πατρίς, έρις, έλπίς.
b) den Plural von: παις, πους, μάχαιρα, έρως, έλπίς, έρις.
2. Τίνι χρή χάριν έχειν; :: Θεώι χρή χάριν έχειν.
Anstelle von θεός setze ein:
a) πατήρ, μήτηρ, πατρίς, 'Ελλάς, "Ελλην.
b) den Plural davon (außer bei Ελλάς).
III.
1. Lerne, sprich laut und schreibe alle Kasus von:
a) ή νέα παίς. b) ό μακρός πους. c) ή αγαθή έλπίς.

d) ή κακή έρις.

2. Übersetze ins Griechische:
a) Homer hat Griechenland erzogen, b) Die Pythagoreer sagten, daß die Zehn vollkommen sei. (Gib drei verschiedene Übersetzungsmöglichkeiten für den Nebensatz .) c) Medea sagte, daß Liebe ein großes Übel für Sterbliche sei. (Ebenso) d) Es
gab keine Hoffnung auf Rettung für uns. e) Der Heerführer sagte, daß es für uns
keine Hoffnung auf Rettung gäbe. (Ebenso wie bei b und c.) f) Der
Mensch lebt (hat Leben) in Hoffnungen.
3. Übersetze folgende Abschnitte aus der griechischen Lektion ins Deutsche:
E;F;G.

LEKTION 28
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
1. Ίσότης φιλότης· τί λέγει ή παροιμία αΰτη; ::
2. Τί λέγει Αριστοτέλης τήν φιλότητα είναι; :: . . .
3. Τί δ' εστίν ή αρετή κατά τόν αυτόν; :: . . .
4. Α ρ ' έστιν ανδρός πένητος φίλος; :: . . .
5. Τίνι άρα ούκ έστι φίλος; :: Τοίς . . .
6. Τίνα τρισκακοδαίμονα ή Κωμωιδία λέγει; :: . . .
7. Τίνι Περικλής συνήν; :: . . .
8. Πώς έχεις; :: . . .
9. Τί πράσσεις; :: ...

EXERCITIA

L. 29

35

IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

Ούκ είχον τί λέξω - ούκ είχον τί λέξαιμί.
Forme nach dem gleichen Schema um:
1. Φόβος μ' είχε μή τι βουλεύσηις κακόν.
2. Ουδέν έλεγον, ϊν' αισχρά μή λέξω.
3. Έκόλαζόν σε, ίνα άμείνων ήις.
Έκόλαζον αυτόν, ίνα άμείνων ?.
Έκόλαζόν υμάς, ίνα
?
?.
Έκόλαζον αυτούς, ίνα ?
?.
4. Εις καιρόν ήκες όπως Πρωταγόρου άκούσηις.

Β.

Forme nach gleichem Schema um:
1. Αριστοτέλης έλεγεν ώς μεσότης τίς έστιν ή αρετή.
2. Πρώτα έδίδασκεν ώς μία ορνίθων πόλις εστίν.
3. Λάχης έλεγεν δτι έν τώι γυμνασίωι πεπαίδευκεν τόν υίόν.
4. Δημοσθένης έλεγεν ότι Φίλιππος τάς σπονδας λέλυκεν.
5. Πλάτων έλεγεν ώς οί αγαθοί λόγωι παιδευτέοι είσίν.
6. Πλάτων έλεγεν ώς λόγωι παιδευτέον εστίν τους αγαθούς.
III.

1. Lerne, sprich und schreibe alle Kasus von:
a) καλός όρνις, ^ φ ι λ ό τ η ς πιστή, c) ό διδάσκαλος ό πεπαιδευκώς ημάς.
γυνή ή ηύρηκυϊα σωτηρίαν ήμϊν.

α)ή

2. Übersetze ins Griechische:
a) Aristoteles sagt, daß (zwei Konstruktionen) Tugend (Vortrefflichkeit) in der Mitte
liege (ein Mittleres sei) zwischen (von) zwei Lastern (Schlechtigkeiten), b) Wir sind
den Gebern (Partiz.) der guten Dinge dankbar, c) Wir hören, daß die Griechen
kommen (zwei Konstruktionen), d) Wir hörten, daß die Griechen kamen (drei Konstruktionen).
3. Übersetze folgende Abschnitte aus der griechischen Lektion ins Deutsche:
IA; B 2 ; D 3 ; E ; IIC5.6.

LEKTION 29
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

Πόσα δράματα έγραψε Σοφοκλής; :: . . .
Τίνος ήν μαθητής έν τοϊς δράμασιν; :: ...
Ποίον τό Θήτα τό γράμμα εστίν; :: ...
Τί διδάσκει ό γραμματικός; :: . . .
Τί, κατ' Έπίκτητον, ταράσσει τους ανθρώπους; :: .
Τί λέγει Σοφοκλής τον άνθρωπον είναι; :: ... (ΙΕ3)
Τί λέγει Αριστοτέλης περί φ ί λ ο υ ; : : . . .
Α ρ α δεϊ λέγειν τά τοϊς ώσιν τερπνά; :: . . .
Τί άνδρί φίλον εστίν; :: . . . (ΙΙΒ1)

36

EXERCITIA

L. 30

Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

Α ρ α φεύγεις τήν πατρίδα; :: (Ού) φεύγω . . .
In der Frage setze ein: έφευγες, φεύγετε, έφεύγετε, έφύγετε, φεύγει, έφυγε, έφυγον, έφυγες.

Β.

Α ρ ' ηύρες τον δακτύλιον δν άπέβαλες; :: Ναί, ηύρον . . .
setze ein: ηύρε . . . άπέβαλε, ηύρον ..., ηύρετε . . .
C. Τί είπεν ό παίς τώι πατρί; :: τήν άλήθειαν εϊπεν.
Für είπεν ό παίς setze ein: λέξει, είπες, είπετε, εϊποι άν, εϊπω, είπον, εϊποιεν άν,
εϊπωμεν.
D. Ποϊ ήλθεν; :: εις Α θ ή ν α ς (Άθήναζε) ήλθεν.
setze ein: ήλθες, ήλθον, ήλθετε, έλθω, έλθωμεν, έλθοι άν, έλθοις άν.
Ε.

Α ρ α μανθάνεις καπό τών έχθρων σοφόν; :: Ναί, ...
setze ein: έμαθες, έμαθον, μανθάνει τις, μάθω, μάθοις άν, μάθοι άν τις, μάθοιμεν άν, έμαθεν άν, έμάθετε.
III.

1. Lerne, schreibe und sprich alle Kasus von:
a) χαλεπόν πράγμα, b) τό λαμπρόν φώς.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Verursacht uns keine Ungelegenheiten! b) (Das) die Buchstaben zu lehren ist
mein Beruf, c) Der Wind bläst, wo er will.
3. Wiederhole und schreibe alle dir bekannten Formen des starken Aorists:
a) έφυγον (l.Sing.). b) ήλθον (3. Plur.).
4. übersetze ins Griechische:
a) Die Alkmeoniden (Άλκμεωνίδαι) wurden aus Athen verbannt, b) Themistokles (-κλής) floh zu den Persern, c) Wohin sollen wir fliehen? (Konj.Aor.).
d) Das Lehren [ist] leicht, das Lernen schwer, e) Hört zu und erfahrt die Wahrheit
über diese Angelegenheit, f) Ein gewisser junger Mann fand den Ring, den ich verloren hatte (Aor.).
5. Übersetze folgende Abschnitte aus der griechischen Lektion ins Deutsche:
I D 5 ; I ; H E ; I.

LEKTION 30
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Έ κ τίνος (τού) γιγνώσκομεν λέοντα; :: ... (ΙΒ1)
2. Α ρ ' άν ποτέ φύγοι λέων; :: . . .
3. Τίνι δμοιοί είσιν οί άνθρωποι; :: Κατ' Έπίκτητον, . . . (ΙΒ3)

Β.

1.
2.
3.
4.
1.

C.

Λέγε παροιμίαν περί γερόντων. :: . . .
Λέγε παροιμίαν περί ελεφάντων. :: . . .
Καί άλλην παροιμίαν περί ελεφάντων. :: ...
Τί λέγει ή παροιμία αΰτη; :: . . .
Λέγε στίχον Εύριπίδου περί 'Ελλήνων καί βαρβάρων. :: ;: "Ελληνες ...

EXERCITIA

37

L.30
::

2. Λέγε στίχον Θεόγνιδος περί ανδρών φευγόντων. :: " Ούκ έστιν . . .
3. Λέγε μονόστιχον περί τοϋ γραμμάτων απείρου. :: . . .
4. Πόσους έχεις οδόντας; :: . . .
D. Weiterhin ließen sich Dialogfragen gewinnen etwa aus den folgenden Sätzen in der
griechischen Lektion:
1. Mit τίς nach IA5; D l ; IIA3; B4.
2. Mit τί nach IIGl und 2.
3. Mit τίνος nach I I G l .
4. Mit τίνι nach IB3; IIE5.
5. Mit τίνων nach I A4; IIG6.
6. Mit τίσι nach IB3.
7. Mit πού nach ID2.
8. Mit πώς nach IE3.
9. Mit άρα nach IIA4; F2; G3 und 4.
IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Τίνι καλόν έστι μανθάνειν σοφά; :: . . . (Ι A3)
2. Τίνα καλόν έστι μανθάνειν σοφά; :: . . .
3. Τίσι καλόν έστι μανθάνειν σοφά; :: . . .
4. Τίνας καλόν έστι μανΐ>άνειν σοφά; :: . . .

Β.

1. Αρα εκών άμαρτάνεις; :: Ουχί· άλλα . . . (IIG4-5)
2. Α ρ α έκούσα άμαρτάνεις; :: Ουχί· άλλα . . .

C.

Setze ein, nach
αυτός παρών λέγω:
1. αύτώι
? πιστεύω.
2. αυτού
? ακούω.
3.
?
? θαυμάζω.
4.-6.: Setze 1-3 in den Plural.
7.-12.: Setze in 1-6 Feminina für Maskulina.

D.

1. Setze Singular an die Stelle von Plural in der griechischen Lektion:
I A 4 ; E 3 ; IIA2; E l , etc.
2. Setze Plural an die Stelle von Singular in:
IC1-3; IIA2.3.6; D l - 3 ; E3 etc.
III.

1. Schreibe und sprich alle Kasus von:
a) γέρων Αθηναίος, b) ό ανόητος γίγας,

c) ό λευκός οδούς.

2. Übersetze ins Griechische:
a) Ο Menschen, ihr seid gleich wie Löwen, b) Wir verteidigen (bewachen) den
Reichtum mit Zähnen und Krallen, c) Wir bringen dir einen Elephantenzahn als Geschenk.
3. Benutze L.30ID2 als Modell, um herauszufinden, wieviel Möglichkeiten es gibt, die
Wendung »Es gab eine Schlacht zwischen Göttern und Giganten« wiederzugeben und
schreibe sie nieder.
4. Schreibe und sprich alle Kasus von:
a) ό φήτωρ, λέγων (Sing.), b) ή γυνή, λέγουσα (Plur.). c) δ παρών φίλος
(Plur.). d) τό τέκνον τό μανθάνον (Plur.). e) ή ψυχή, αθάνατος ούσα (Sing.).

38

EXERCITIA

L. 31

5. Bestimme folgende Formen:
άγοντες άκοντες άκούοντες άκούουσιν (2) άκουσιν ήκουσιν έκοϋσιν άγουσιν άκούσαις (2)
6. Übersetze ins Griechische:
a) Ich glaube dir nicht, weil du Unglaubhaftes sagst (Partiz.). b) Ich bin meiner (der)
Freundin treu, sowohl wenn (Partiz.) sie da ist, als auch wenn sie abwesend ist.
7. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IA5; E2.3; IIA2.4; B l - 3 ; C; D; G l - 2 .

LEKTION 31
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
1.
2.
3.
4.
5.

Τί λέγει Πλάτων περί τής ψυχής; :: ... (IC2)
Τί δε περί τοϋ καλώς πράττειν; :: ... (IIC2)
Λέγε παροιμίαν περί σκορπιού. :: ... (IG)
Λέγετε Ησιόδου στίχον. :: ... (Π Α6)
Τί δε έλεγε Θαλής περί θεού; :: ... (ΙΒ2)
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Α ρ α πιστεύεις παντί
2. Αρα πιστεύετε π- ?
3. Α ρ α πιστός έστι π- ?
4. Αρα πιστοί είσι π-?
5.-8.: setze in 1-4 γυνή

Β.

1. Α ρ '
2. Α ρ α
3. Α ρ α
4. Α ρ α
5.-17.:

C.

1. Χαίρω
ευ λέγουσα.
2. Θαυμάζω σε
εύ ?
3. Χάριν έχω σοι εύ ?
4. Παρήν σου
εΰ ?
5.-17.: In 1-4 setze Maskuline für Feminina und Plural für Singular.

D.

1.
2.
3.
4.
5.

Ώ
Ώ
Ώ
Ώ
Ώ

άνδρί; :: Ού π.π.ά.
άνδράσιν; :: Ού π . π . ά .
άνήρ; :: Ούκ έστι π . π . ά .
άνδρες; :: Ουκ είσι π . π . ά .
anstelle von άνήρ.

αίτιος φόνου μόνος ό φονεύσας; :: Αίτιος μεν . . .
μόνου τοϋ φον- ? ή αιτία; :: Ού μόνου τοϋ φ., άλλα καί . . .
χάριν έχεις τώι φον- ?; :: . . .
θαυμάζεις τόν φον- ?; :: . . .
In 1-4 setze Feminina anstelle von Maskulina und Plural für Singular.

μιαρέ,
μιαρέ,
μιαρέ,
μιαρέ,
μιαρέ,

πατέρα όντα τύπτεις με;
υίός ων τύπτεις με;
μητέρα ? τύπτεις αυτήν;
τοϋ πατρός παρόντος τήν μητέρα τύπτεις;
τής μητρός
?
τόν πατέρα τύπτεις;
III.

1. Sprich laut und schreibe alle Kasus von:
a) πάς άνήρ und ό άνήρ όπαιδεύσας. b) πάσα γυνή u n d ή γ υ v ή ή π α ι δ ε ύ σ α σ α .
τό έργον πάν und τό παιδίον πιστεύσαν.

c)

EXERCITIA

L. 32

39

2. Identifiziere in der griechischen Lektion 31 drei sprichwortartige Zitate, lerne sie auswendig und schreibe sie dann nieder.
3. Übersetze ins Griechische:
a) Die Gesetze fordern, daß sowohl der Mörder (part. Aor.) als auch der Anstifter eines Mordes (Part. Aor.) schuldig sein soll (ist) (vgl. IIA1 und3). b) Wir sind den Tyrannenmördern (Partizip) dankbar, c) Wer recht handelt (das Gute tut, Partizip),
dem geht es gut. d) Wir machen gegen unseren Willen Fehler, e) Wir freuen uns,
dich zu hören (Partiz. Mask.). f) Wir sind gekommen mit der Absicht (Partizip),
euch zu hören.
4. übersetze ins Griechische:
a) Wenn du sprichst (Partizip), sprichst du gut. b) Wenn du sprichst (Partizip), hören wir zu. c) Wenn du sprichst (Partizip), hasse ich dich (μισώ), d) Nachdem wir
zugehört hatten (Part. Aor.), sprachen wir (Imperf.). e) Du hast uns, die wir Kinder
sind (Part.), geschlagen, f) Wir, die wir Kinder sind, werden die Wahrheit sagen, g)
Während die Jungen anwesend v/aren, lernten sie viele ( und ) gute [Dinge], h) Während die Jungen anwesend waren, kamen die Heerführer, i) Der Heerführer sprach
zu den Jungen, die anwesend waren (Part.), k) Du begehst gegen deinen Willen einen
Fehler, Tochter! 1) Ihr verfehlt euch gegen euren Willen, ihr Männer!
5. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I C 1 - 3 ; F; IIC1.2; D l - 3 ; E l - 4 ; IIIB1-3; D.

LEKTION 32
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Τί, κατ' Αριστοτέλη, τό κάλλος εστίν; :: . . . (IG)
2. Τί, κατά Πλάτωνα, έστιν ή αρετή; :: . . .
3. Τί έστιν έρως; :: . . .
4. Τί κρείττόν έστιν, ό λόγος ή τά π ά θ η ; :: . . .
5. Τί λέγει Ηράκλειτος περί ήθους; :: . . .
6. Τίνι διαφέρουσι τών Ελλήνων τά έθνη; :: . . .
7. Τί λέγει ό Απόστολος περί ομιλιών κακών; :: . . .
8. Α ρ α κρείττονες οί μαθόντες ή οί μή μαθόντες; :: . . .
9. Ποί κατέφυγον οί Ήρακλείδαι; :: . . . (IIB)
10. Τίς παρείχεν άσυλίαν τοϊς καταφυγοϋσιν; :: . . .
11. Μενάνδρου στίχον λέγε μοι περί τοϋ μανθάνειν. :: * Γράμματα . . .
12. Τί έλεγεν ή παιδίσκη έμβλέψασα τώι Πέτρωι; :: Ή παιδ. . . .
13. Τί έλεγε Ζευς προς Ά θ η ν ά ν ; λέγε τόν στίχον. :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Α ρ ' εί Σύρος τό γένος; :: Ούκ είμι Σ.τ.γ., άλλα . . .
2. Α ρ ' εί Σύρος γένει; :: Ούκ . . .
3. Α ρ α γένους γένος διαφέρει; :: Ναί· γ.γ.δ.

Β.

1. Τίς ποιητής έγραψεν έπη άριστα; :: Ό μ η ρ ο ς . . .
2. Τίνος ποιητού έστι τά έπη τά άριστα; :: . . .
3. Τίς έστιν δ πρώτος έπων ποιητής; :: . . .

40

EXERCITIA

L. 33

4. Τίς έγραψεν έν έπεσι περί Τροίας; :: . . .
C.

1. Τίς έστιν ή εύρούσα σωτηρίαν ήμϊν; :: Λυσιστράτη έ.ή . . .
2. Τίνα θαυμάζομεν; :: θαυμάζομεν Λυσ. τήν . . .
3. Τίνι χάριν έχομεν; :: Χάριν έ. Λυσ. τ. σωτ. . . .
4. Τίνος εστίν ή δόξα; :: Ή δόξα εστί Λυσ. τής . . .
5. Τίς έστιν ό εύρων σωτηρίαν ήμϊν; :: Μιλτιάδης εστίν ό . . .
etc. etc. Variationen etwa wie hier C 2 - 4 oder auch oben L.28.
Für Plural lassen sich e.g. στρατιώται und γυναίκες einsetzen.
III.

1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ποίον έπος. b) τό έθνος τό βάρβαρον.
2. Lies - wie immer - die griechischen Texte dieser Lektion laut, besonders die Verse,
und lerne einige davon auswendig.
3. Übersetze ins Griechische:
a) (Diejenigen,) die Sklaven der Leidenschaften sind (den L. dienen, Partizip), sind
nicht frei, b) Wie könnte derjenige frei sein, der den Leidenschaften dient? (Partizip; IH3). c) Die Geschlechter der Sterblichen sind nicht treu (zuverlässig),
d) Sowohl im Betragen (Charakter) als auch im Körper[-bau] unterschied sich der Barbar vom Griechen.
4. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ό μάγος ό έλθών. b) ή γυνή ή έλθοϋσα.
5. Versuche verschiedene Möglichkeiten, die Texte II AI—3 und Bl der griechischen Lektion auf Deutsch wiederzugeben und schreibe alle auf, die dir angemessen scheinen.
6. Übersetze ins Griechische:
a) Wir haben die Sterne gesehen, b) Als ich in das Haus gekommen war (Partizip),
sah ich zwei kleine Kinder, c) Als er das Haus betreten hatte (ebenso), sah ihn Maria, d) Als sie das Haus betraten (als sie das Haus betreten hatten; Partizip), war Maria außerordentlich erfreut (freute sich - έχάρη - eine große Freude).

LEKTION 33
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Α.

1. Τίνος υίός ήν Σωκράτης; :: Σωκράτης . . .
2. Τίνος πατήρ ήν Σωφρόνισκος; :: Σωφρόνισκος . . .
3. Τίς συνήν Σωκράτει; :: . . .
4. Τί έλεγεν Α ν τ ι φ ώ ν προς Σωκράτη; :: . . .

Β.

1. Α ρ ' ένεστι τώι γήράι κακά; τί λέγει Ευριπίδης; :: . . .
2. Τίνα ένεστι τώι γήράι κακά; :: ύ π ό τοϋ γήρ. άσθ- έσμεν.
3. Τί δε ό Αίσχύλος; τί λέγει περί τού γήρως; λέγε τόν στίχον. :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Λέγε δή καί Σοφοκλέους στίχον· περί αληθείας. :: . . . (IID)
Καί άλλον, περί ψεύδους. :: . . .
Τί έλεγον οί Στωικοί περί αρετής; :: Οί Στωικοί έλεγον . . . (IIΗ)
Τί έλεγεν Αριστοτέλης περί ευδαιμονίας; :: . . .

EXERCITIA
D.

1.
2.
3.
4.

41

L. 34

Καί περί Περικλέους. Ποίου γένους ήν Περικλής; ::
Τίς ήν τοϋ Περικλέους πατήρ; :: . . .
Τίς ήν τοϋ Περικλέους μήτηρ; :: ...
Τίς ήν στρατηγός συν Περικλεϊ; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

Β.
C.

1.
2.
3.
4.

Οί
Οί
Οί
Οί

Αθηναίοι
Αθηναίοι
Αθηναίοι
Αθηναίοι

ευγενείς ευτυχείς έλεγον.
τους
τον
έλεγον.
έλεγον ώς ό
εϊη.
είεν.
έλεγον ώς οί

1. Τίνι σύνεστιν ό ευγενής

;

2. Τίνι σύνεισιν οί

;

1.
2
3.
4.
5.
6.

?

Α ρ ' ευτυχής ό ευγενής;:: .
Αρ'
?
οί
παρθένος
Αρ'
?
ή
>
Αρ'
?
αί
τέκνον
Αρ'
?
τό
5
Αρ'
?
τά
III.

1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ό ευγενής στρατηγός, b) τό δυστυχές γήρας (Singular),

c) ή αληθής ιστορία.

2. Übersetze ins Griechische:
a) Piaton war ein Schüler des (hörte den) Sokrates. b) Wir nennen die Adligen
(Wohlgebornen) >glücklich<. c) Sophokles und Euripides waren jünger als Themistokles. d) Die Adligen sollen mit [den] Adligen Zusammensein (es ist notwendig,
daß die . . . ) . e) Ihr sprecht eine Lüge, [die] dem Wahren ähnlich [ist].
3. Übersetze die folgenden Abschnitte der griechischen Lektion ins Deutsche:
IA3.4; B3.4; IIB1.2; H.

LEKTION 34
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
1.
2.
3.
4.
5.

Κατά τόν Έπίκτητον, τίς έστιν ό αληθώς δούλος; :: . . .
Κατά τόν Έπίκτητον, τίνες είσίν οί αληθώς ελεύθεροι; ::
Κατά τόν Πλάτωνα, τίς έστιν ή καλλίστη Μούσα; :: . . .
Τί ζητούσιν οί φιλόσοφοι; :: . . .
Τί είπεν Ιησούς προς Πιλάτον; :: . . .
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
1. Φέρειν σε δει τήν τύχην, έπεί ού βεβούλευσαι καλώς.
2. Φέρειν με δεϊ τήν τύχην, έπεί ού
?
καλώς.
3. Φέρειν αυτόν δεϊ τήν τύχην, έπεί ού
?
καλώς.

42

EXERCITIA

L. 35

4. Φέρειν αύτάς δεϊ τήν τύχην, έπεί ού
5. Φέρειν υμάς δεϊ τήν τύχην, έπεί ού
6. Φέρειν αυτούς δει τήν τύχην, έπεί ού
Β.

?
?
?

καλώς.
καλώς.
καλώς.

Variationen über Themen wie die folgenden:
1. Α ρ ' ελεύθεροι έσμεν; :: Εί πεπαίδ- (Ι A4)
(εστίν, έστέ, εί . . . ) .
2. Α ρ α λέλουται τό παιδίον; :: Ναί· τό π. . . .
(τά παιδία- λέλουσαι, λέλουσθε . . . ) .
3. Α ρ α δεσμών λέλυται ό δούλος; :: Ναι- ό δ. . . .
(λέλυσαι . . . , λέλυσθε . . . ) ;
oder Antwort: ουχί- ού . . . , oder auch: είθε λελυμ4. Α ρ α χαριστήρια θύσεις τοίς θεοϊς; :: έάν έκ δεσμών λελυμ- . . .
(θύσει, θύσετε, θύσουσι . . . ) .

III.
1. Sprich und schreibe:
a) Perfekt Passiv, Indikativ, Imperativ und Infinitiv von παιδεύω,
ό παις ό λελουμένος.

b) Alle Kasus von

2. Übersetze ins Griechische:
a) Wenn ihr in euren Seelen ungefesselt (gelöst) seid, seid ihr frei, auch wenn ihr Sklaven seid, b) Die Tyrannenherrschaft des Megakles ist beseitigt (gelöst), c) Es ist für
einen Mann nützlich (es nützt), sich richtig (gut, schön) bedacht (entschieden) zu haben (vgl. griech. Lektion II A3), d) Da der Vertrag gebrochen (worden) ist (Partizip),
herrscht (ist) Krieg, e) Du bist gut gebildet (erzogen), [daher] suche keinen Lehrer, f) Deine Schüler sind gut gebildet, g) Wir gedenken [unseres] abwesenden
Freundes.

LEKTION 35
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Α.

1. Λέγε μοι παροιμίαν περί ιχθύων καί 'Ελλησπόντου. :: ... (ΙΒ)
2. Τί θέλει λέγειν ( = σημαίνει) αύτη ή παροιμία; :: . . .
3. Α ρ ' έστιν άλλη παροιμία λέγουσα τό αυτό; :: . . . (L.20A)
4. Τί δέ λέγει ή παροιμία περί έλέφαντος καί μυός; :: . . . (ΙΕ1)
5. Πώς δμοιός έστι συΐ ό τύραννος; :: . . . (ΙFl)

Β.

Ähnlich lassen sich verwenden: IA5; D l ; IIAI—2; D; Ε etc.
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Αφωνος ό
ιχθύς.
2. Αφωνοι οί
?
3. Ά φ ω ν ό τ ε ρ ο ς εί
?
4. Άφωνότεροί έστε ?

Β.

1. Τών θεών ή ισχύς μεγίστη.
2. Γιγνώσκω τών θ . τήν Ι- τήν μ-

.

EXERCITIA
3. Πιστεύω τών θ . τήι ί-

τήι μ-

43

.

C.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Γλυκύς ό καρπός.
Έ σ θ ί ω τόν κ- τον γλ- .
Έ σ θ ί ω τους κ- τους γλ- .
Έ σ θ ί ω τού κ- τοϋ γλ- .
Έ σ θ ί ω τών κ- τών γλ- .
Χαίρω τώι κ- τώι γλ- .

D.

1.
2.
3.
4.

Γλυκεία ή μήτηρ.
Φιλώ τήν μ- τήν γλ- .
Δώρον δέδωκα τήι μ- τήι γλ- .
Δώρα δεδώκαμεν ταϊς μ- ταϊς γλ-

5. Δώρον έχω παρά τής μ- τής γλΕ.

L. 36

.
.

Ähnlich lassen sich variieren:
ό βραχύς βίος, ή ηδονή ή βραχεία, τό γλυκύ τέκνον.
III.

1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ό βραχύς βίος. b) ή ταχεία Έρινύς.

c) τό βαρύ σώμα.

2. Übersetze ins Griechische:
a) Ihr seid stumm wie Fische, b) Ich werde kurz sagen, was (Plur.) du befiehlst (κε­
λεύω). c)Isokrates, der Redner, sagte, daß der Erziehung (die) Wurzel bitter, [ihre]
(die) Frucht aber süß sei. d) Ein Fisch hat keine Stimme (dem Fisch ist keine . . . ) .
3. Schreibe eine sorgfältige deutsche Übersetzung der folgenden Stücke in der griechischen Lektion:
IG;IIE;H.

LEKTION 36
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Τί, κατ' Έπίκτητον, έστι τό παιδεύεσθαι; :: Τό π α ι δ Πώς, κατ' Αριστοτέλη, γιγνόμεθα δίκαιοι; :: ΓιγνΠώς, κατ' Αριστοτέλη, γιγνόμεθα σώφρονες; :: . . .
Πόθεν γνωρίζεται ανδρός χαρακτήρ; :: * Ά ν δ ρ ο ς . . .

Β.

1. Α ρ α πολιτεύσεται ό σοφός; :: . . .
2. Τίς έλεγε μή πολιτεύσεσθαι τόν σοφόν; :: . . .
3. Α ρ α πολιτεύσεται ό Στωικός; :: Ναί· ό Στωικός . . .
4. Σύ δέ, άρα πολιτευσηι; :: . . .
C. 1. Ί χ θ ϋ ν τίνα ήδέως έσθίοις άν; :: "Ηδομαι . . .
2. Σύ δέ, άρα ήδηι ίχθύϊ; :: . . .
3. Α ρ α λέλουσαι; :: Ναί· λέλ4. Ποί έρχηι λουσόμενος; :: Έ ρ χ D.

1. Λέγε Θεόγνιδος στίχους ελεγειακούς. :: * Έ ν μεν . . .
2. Λέγε 'Ησιόδου στίχον περί τού φυλάσσεσθαι. :: * Μέτρα . . .
3. Λέγε Εύριπίδου στίχον περί τοϋ φυλάσσεσθαι. :: * Π α ϊ ς . . .

44

EXERCITIA

L. 37

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Λέγω, εί βούλομαι.
2. Λέγεις, εί
?
3. Λέγει, εί
?

Β.

1. Λέξω, έάν βούλωμαι.
2. Λέξεις, έάν
?
3. Λέξει, έάν
? etc.

C.

1. Α ρ α πολιτεύσηι; :: Ού πολιτ2. Αρα πολιτεύσεται; :: Ού πολιτ3. Αρα πολιτεύσεσθε; :: Ού πολιτ-

D.

1. Α ρ ' έσται μοι σωτηρία; :: Έ σ τ α ι σοι σωτηρία, έάν εΰχηι τοϊς θεοϊς.
2. Α ρ ' έσται σοι σωτηρία; :: "Εσται ? σωτηρία, έάν ? τοίς θεοίς.
3. Α ρ ' έ σ τ α ι ήμϊν σωτηρία; :: "Εσται ? σωτηρία, έάν ? τοϊς θεοϊς.
(αύτώι, ύμϊν, αύτοίς, αύταίς ...)

...

III.
1. Sprich laut und schreibe alle bislang gelernten Formen von:
a) γίγνομαι (Präsens), b) άκούσομαι (Futur).
(Von den jeweiligen Partizipien nur Nominativ und Genetiv Singular.)
2. Übersetze ins Griechische:
a) Wohin läßt du dich treiben (tragen), Mann? b) Wirst du nicht aufhören zu kämpfen? c) (Der) Gott ist imstande, uns zu retten, wenn er will, d) >Tragend< und >getragen< sind verschieden voneinander, e) Höret, was ich sagen will,
f) Sprecht, wenn ihr wollt! g) Sprichst du die Wahrheit oder lügst du? h) Bete zu
den Göttern! i) Diejenigen, die Verstand haben (Part.), werden sich nicht mit Politik
befassen.
3. Versuche, eine möglichst angemessene Übersetzung zu schreiben von folgenden Zitaten in der griechischen Lektion:
C; E ; F ; H 4 ; P .

LEKTION 37
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Α.

1. Τί έλεγεν Αριστοτέλης είναι τήν πόλιν; :: Ά ρ . έλεγεν, (ώς) . . .
2. Τί έλεγεν Αριστοτέλης είναι τήν πολιτείαν; :: Ά ρ . έλεγεν, (ώς) . . .
3. Πόσα, κατ' Αριστοτέλη, μέρη πόλεως έστιν; :: Κατ' Ά ρ . . . .
4. Τά ποία ταύτα; :: . . .

Β.

1. Τί έλεγεν Αριστοτέλης περί τοϋ άνθρωπου; :: Ά ρ . . . .
2. Τί έλεγεν Αριστοτέλης περί γενέσεως; :: . . .
3. Τί έλεγεν Αριστοτέλης περί παιδείας; :: . . .

C.

1. Ή Κωμωιδία πώς προσαγορεύει τάς Α θ ή ν α ς ; :: . . .
2. Τίς, κατ' Εύριπίδην, μάντις άριστος έστιν; :: . . .
3. Λέγετε τον στίχον τόν Εύριπίδειον. :: . . .

EXERCITIA

L. 38

45

Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

πράξις αρετή έστιν«.
»ή μετά δικαιοσύνης
? θαυμάζομεν.
Τί θαυμάζομεν; :: Τήν μετά δικαιοσύνης
θαυμάζομεν.
Τί θαυμάζομεν; :: Τάς μετά δικαιοσύνης
θαυμάζονται.
Ποϊαι πράξεις θαυμάζονται; :: Αί μετά δικ.
?
Ποίαις
? τερπόμεθα; :: Ταίς μετά δικ.
Ποίάι
? τέρπηι; :: Τήι μετά δικ.
?
Ποίας
? μεγίστη δόξα εστίν;:: Τής μετά δικ. ?
Ποίων
? μεγίστη δόξα εστίν;:: Τών μετά δικ
III.

1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ή μεγάλη πόλις. b) μάντις άψευδής.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Alle Städte haben Gesetze (allen Städten sind . . . ) . b) Wer sagte, der Mensch sei
von Natur aus ein politisches Lebewesen? (Beantworte die Frage auf Griechisch.) c)
In Athen gäbe es keinen >Altar des unbekannten Gottes«, sondern Altäre unbekannter
Götter, d) Ich traue dir nicht, Seher!
3. Schreibe eine sorgfältige Übersetzung der folgenden Stücke in der griechischen Lektion:
A; B ; H 3 ; I 2 ; L4; M.

LEKTION 38
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίς ήν Κύρος; :: . . .
2. Α ρ ' έσέβοντο Κύρον οί αρχόμενοι; :: . . .
3. Τίς ήν Άνάχαρσις; :: . . .
4. Τί έθαύμαζεν Άνάχαρσις, έκκλησίάι παραγενόμενος; :: . . .

Β.

1. Τί γίγνεται κακής ά π ' αρχής; λέγε τρίμετρον Εύριπίδειον. ::
2. Α ρ ' άν γένοιτο χρηστός υίός έκ κακού πατρός; :: . . .
3. Λέγε τό τρίμετρον τό Εύριπίδειον :: " Ο ύ κ άν γένοιτο . . .

C.

1. Τί λέγει ό Πλάτων περί πάντων τών γιγνομένων; :: . . . (ID)
2. Α ρ α ταύτόν έστι τό γενέσθαι καί τό είναι; :: . . .
Geeignet auch z.B. ΙΒ l a + und l b + ; C2; H l - 4 ; 12; K.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

Α ρ α έμάχου προς Πέρσας; :: Ναί (ουχί) . . .
(έμάχετο ..., έμάχεσθε . . . )

Β.

Α ρ ' έτρέπεσθε προς φυγήν; :: . . .
(έτρέπου ..., έτρέπετο . . . )

C.

Α ρ ' άν γίγνοιο σύμμαχος ήμϊν; :: . . .
(γίγνοιτο . . . , γίγνοισθε . . . )

46

EXERCITIA

L. 39

D. Α ρ ' έγένου σύμμαχος τοίς Πέρσαις; :: . . .
(έγένεσθε ..., έγένετο ..., έγένεντο . . . : ή Βαβυλών, οί Φοίνικες)
Ε.

Α ρ ' άν γίγνοιό μοι ήγεμών τής όδοϋ; :: . . .
(γίγνοισθε ..., γίγνοιντο ...)

F.

Α ρ ' άν πλούσιος γένοιο; :: "Εγωγε ούκ άν, εί βουλοίμην, πλούσιος γενοίμην.
(Σύ δέ, άρ' άν ..., Ό γεωργός ..., Οί άλιής . . . ; Ε κ ε ί ν ο ς , εκείνη, ύμείς, εκείνοι
δέ, ...)
III.

1. Schreibe alle Formen von:
a) Imper. Präs. Pass. von παιδεύω, b) Präs. Optativ und Imperfekt von γίγνομαι. c) Zweite Pers. Sing, und PI. Aor. von γίγνομαι (alle Modi).
2. Übersetze ins Griechische:
a) Denkt daran (erinnert euch), daß ihr Menschen seid! b) Wenn du wolltest, könntest du (wohl) maßvoll werden (Potentialis). c) Wenn wir doch alle reich würden!
3. Bestimme folgende Formen:
γιγνοίμεθα γενοίμεθα έβούλοντο βουλεύεσθαι γενέσθαι λελύσθαι έπαιδεύεσθε κωλύηι κεκώλυσαι
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IB1;D1;F1.8;G2;I3; IIA.B.

LEKTION 39
Ι. ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Τί λέγει Ηράκλειτος περί πολέμου; :: . . .
2. Τί λέγει Ησίοδος περί τών βασιλέων; :: . . .
3. Τί λέγει 'Ισοκράτης περί βασιλέως; :: . . .
4. Τί λέγει ό παρά Ξενοφώντι Κύρος περί βασιλέως καί νομέως; ::
Für Sprechübungen geeignet auch z.B. IB1-3; D ; IIB; C.

B.

Verssprechen (wie immer), hier IE; F; G4; H D .
IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Πολλά άνδρί βασιλεϊ μέλει.
2. Πολλά
?
? πράττει.
3. Πολλά
?
? πράττειν δει.
4. Πολλά έστι τά έργα άνδρ-? βασ-?
5.-8.: Setze Plural für die Singulare in 1-4.

B.

1. Θαλήν οί ίερής οί έν Αίγύπτωι έπαίδευσαν.
2. Θαλής τους ? τους έν Αίγύπτωι έθαύμαζεν.
3. Θαλής τοίς ? τοίς έν Αίγύπτωι συνήν.
4. Θαλής τών ? τών έν Αίγύπτωι τήν σοφίαν έθαύμαζεν.
5.-8.: Setze Singular für die Plurale in 1-4.

C.

1. Τίς έστι θεών βασιλεύς; :: . . .

EXERCITIA

L. 40

47

2. Τίνος άγγελοι είσιν οί κήρυκες; :: . . .
3. Δ ι ά τίνα ένίκησαν οί Σελινούντιοι; :: . . .
4. Τίνι ηΰχοντο οί Σελινούντιοι; :: . . .
III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) Ζευς βασιλεύς, b) ό πένης άλιεύς.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Die Könige müssen menschenliebend sein, b) Der Priester muß menschenliebend
sein, c) Die Priester müssen menschenliebend sein, d) Die Priester müssen gerecht
sein, e) Der König muß gerecht sein, f) Das Werk guter Könige ist sehr ähnlich
dem guter Hirten, g) Hast du Weisheit von einem Priester in Ägypten gelernt?
3. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IB1-4;G4;IIB;C.

LEKTION 40
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίς ήν Α ν τ ι φ ώ ν ; :: . . .
2. Τίς ήν Έπιμενίδης; :: . . . (μάντις).
3. Τίς ήν Κύρος; :: . . .
4. Α ρ ' εύ έπεπαίδευτο ό Κύρος; :: . . .
5. Σύ δέ, ά ρ ' εύ έπεπαίδευσο; :: . . .
6. Ύμεϊς δέ, ά ρ ' εύ ? ; : : . . .

Β.

1. Τί
2. Τί
3. Τί
4. Τί

έγραψεν Πιλάτος; :: . . .
ήν γεγραμμένον έν τώι τίτλωι; :: . . .
έλεγον οί 'Ιουδαίοι; :: . . .
είπεν ό Πιλάτος; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Α ρ α δεϊ λούσασθαι; :: . . .
2. Α ρ α λούσεσθε αύριον; :: . . .
3. Α ρ α χθες έλούσασθε; :: Ναί- . . .
4. Διά τί έλούσασθε; :: Έλούσ- ϊνα καθαροί . . .
5. Α ρ ' έλέλουσθε εις τήν έορτήν; :: . . .
6. Τό δέ παιδίον άρα έλέλουτο; :: Ναί· . . .
7. Τίς έλελούκει τό παιδίον; :: Ή μήτηρ . . .
8. Α ρ ' έλελούκης τον άδελφόν τόν μικρόν; :: Ναί· . . .

Β.

1. Α ρ ' ούκ έλούσατο έξ ού έγένετο; :: Πάνυ μεν ούν· πολλάκις έλούσατο.
2. Α ρ ' ούκ
?
έξ ού έγένου; ::
Πάνυ μεν ούν· πολλάκις ?
3. Α ρ ' ούκ
?
έξ ού έγένεσθε; :: Πάνυ μεν ούν· πολλάκις ?
4. Α ρ ' ούκ

C.

?

έξ ού έγένοντο; :: Πάνυ μέν ο ύ ν πολλάκις ?

1. Πότε δει βουλεύσασθαι; :: Νυκτός . . .
2. Τίς άριστ' άν βουλεύσαιτο; :: . . .

48

D.

Ε.

F.

EXERCITIA

L. 41

3. Περί τίνος βουλεύσασθαι βούληι (βούλει); :: . . . etc., etc.
1. Α ρ ' έβουλεύσω μετά τών φίλων; :: . . .
2. Α ρ ' έβουλεύσασθε μετά τών φίλων; :: . . .
(βουλεύσηι, βουλεύσαιο άν, έβεβούλευσο, etc.)
1. Α ρ α παύση ι μαχόμενος; :: . . .
2. Α ρ ' έπέπαυσο έρών; :: Ουδέποτε . . .
3. Πέπαυσο ..., etc., etc.
1. Ol μέν Αθηναίοι Μαραθώνι έμάχοντο, οί δέ Λακεδαιιιόνιοι έβουλεύσαντο.
2.
'Ημείς μέν Μαραθώνι
?, ύμεϊς δέ
?
3.
Έ γ ώ μέν Μαραθώνι
?, σύ δέ
?
4. Σύ μέν Μαραθώνι
?, έγώ δέ
?
5. Ύμεϊς μέν Μαραθώνι
?, ημείς δέ
?
III.

1. Sprich und schreibe folgende Formen:
a) Das ganze Plusquamperfekt von παιδεύω, Aktiv und Passiv, b) Medium Aor. von
βουλεύομαι: 1) alle ersten Pers.Sing. (ohne Imp.), Infinitiv, Nom. Sing. Part, (drei
Geschlechter); 2) alle zweiten Pers.Sing. (ohne Inf.), Gen.Sing.Part.; 3) alle dritten
Pers.Pl. (ohne Inf.), Akk. PI. Part.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Warum ist der Vertrag ungültig (gelöst)? b) Ich habe (von mir wurden) die Gaben
(das Heilige - Neutr.PI.) geopfert, c) Was habt ihr über den Krieg beschlossen
(Perf.)? d) Was habt ihr mit euren Freunden erwogen (Aor.)? e) Laßt uns (über)
die Sache erwägen (Aor.). f) Wie könntest du etwas erwägen (Opt. Aor.), während
du betrunken bist (Partiz.)? g) Wer (PI.) schlecht überlegt hat (Part. Perf.) wird niemals den Staat gut verwalten, h) Laßt uns aufhören zu kämpfen! i) Der Vertrag war
ungültig bis zu den Pythischen [Spielen], k) Philipp hatte den Vertrag außer Kraft gesetzt. 1) Wascht euch [und] werdet rein! m) Wir hatten das Kind für das Fest gewaschen.
3. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
A 5 . 6 ; C ; IIC1-3; D ; G.

LEKTION 41
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Λέγε μοι 'Ομήρου στίχον περί 'Οδυσσέως. ::
2. Καί άλλον περί τών ηρώων τών έν Τροίάι. :
3. Πού Διονύσια άγουσιν Αθηναίοι; :: . . .
4. Πού ήν Α θ η ν ά ς τό χρυσοϋν άγαλμα; :: . . .
5. Τίς έποίησε Α θ η ν ά ς τό χρυσοϋν άγαλμα; ::
6. Τί είχεν έπί τής χειρός; :: . . .
7. Πόσων πήχεων ήν ή Νίκη; :: . . .
8. Τί έστι πήχυς; :: . . .

Β.

1. Πόσας ναύς έπεμψεν εις Ε λ λ ά δ α ό Ξέρξης;

EXERCITIA

49

L. 41

2. Τίς ήν Αρτεμισία; :: ...
3. Τί δ' έστιν Αλικαρνασσός; :: . . .
4. Φαίαξ ό Αθηναίος, πόσαις ναυσίν έπλευσεν εις Ίταλίαν; ::
Geeignet auch z.B. IIDl und 2; III AI und 2; C.
IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ ΔΥΟ
Α.

Β.

1. Αρ' έχεις γραϋν θεράπαιναν; :: Ναί, έχω . . .
2. Αρα καλή έστιν ή γρ- ή θερα- ; :: Ουχί· ούκ έστι κ. - .
3. Αρα πιστεύεις τήι γρ- τήι θερ- ; :: Ναί· πιστεύω τήι γρ- τήι . . .
4. Τί έστι τό έργον τής γρ- τής θερ- ; :: Τούμόν δεϊπνόν έστι τό ...
5.-8.: Setze 1-4 in den Plural.
9.-16.: Setze ή ναΰς und 17.-24. Setze δ βούς an die Stelle von ή γραϋς (ή) θεράπαινα.
1. Συμβουλεύσω σοι, έάν συμβουλεύηι μοι.
2. Συμβουλεύσεις μοι, έάν
?
?
3. Συμβουλεύσει σοι, έάν
?
?
4.-6.: Setze 1-3 in den Plural.
III. ΑΛΛΟ ΜΕΛΕΤΗΜΑ

Stelle die entsprechenden Formen des Imperfekts, Aorists und Perfekts, wie angezeigt1,
neben die folgenden Formen des Präsens:
Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

συμβουλεύετε
συμβουλεύονται
συμβουλεύεσθε
συμβουλεύωμεν
συμβουλεύοιτε
συμβουλεύοισθε

Β.

1.
2.
3.
4.
5.

εμβάλλει
εκπέμπω
εκπέμπε
εκπέμπονται
έκπέμποιο

Imperfekt
,,

Aorist
,,

Perfekt

1. καταδύουσιν
2. καταδύεται
3. αποφεύγεις
4. άποφεύγομεν
IV.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ό λευκός πήχυς. b) βοϋς ιερά. c) ναύς μεγίστη,
άστυ τό κάλλιστον.

d) ή εύνους γραύς. e) τό

2. Übersetze ins Griechische:
a) Ich wundere mich über (Akk.) die Gesandten vom Großkönig, b) Für junge
Frauen sind alte [Ehe-]Männer [etwas] Beschämendes, c) Die Höhe der Mauer betrug (war) zwanzig Ellen (Gen.). d) Hunde scheinen Hunden sehr schön zu sein,

50

EXERCITIA

L. 42

Kühe Kühen, e) Ich habe zwei alte Frauen [als] Dienerinnen, f) Niemand könnte
alten Frauen etwas Neues sagen (Opt.). g) Gib deinen (den) Freunden den besten
Rat! h) Wir haben den Heerführer um Rat gebeten.
3. Übersetze folgende Zitate aus der griechischen Lektion ins Deutsche:
IB1.4; C2; D4; IIA4.5.6; HIB; C.
1 Versuche also nicht, die Formen zu bilden, die mit einem Minuszeichen (-) markiert sind.

LEKTION 42
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
1. Τίνος ποιήματα κάλλιστα έστιν; :: Τά . . .
2. Τί έλεγε Γοργίας περί ρητορικής; :: Γοργίας τήν . . .
3. Τί έλεγε Παύλος περί τού εαυτού κηρύγματος; :: . . .
4. Τί έστιν ήρως; :: οί ήρ- . . .
5. Λέγε Ίκετίδων στίχους τινάς Εύριπίδου. :: . . .
6. Λέγε στίχον Άνακρεόντειον. :: *Φέρ' ύδωρ . . .
7. Λέγε παροιμίαν περί κυνός καί φρέατος. :: . . .
Geeignet auch z.B. Ι A3 (τίνος . . . ) , F3 (πώς . . . ) , 12.3 ( τ ί . . . ) und H C l (πόθεν . . . ) , C2
(τί...).
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Α ρ ' αγαθόν ό πολύς χρυσός; :: . . .
2. Α ρ α χαίρετε τώι π- χρ- ; :: . . .
3. Α ρ ' έστιν άμεινόν τι τού π- χρ- ; : : . . .
4. Α ρ α πέμψει ό βασιλεύς π- χρ- ; :: . . .
5.-8.: Setze (τό) χρυσίον anstelle von (ό) χρυσός.

Β.

1. Α ρ ' έστιν ευδαίμων ό βασιλεύς ό μέγας; :: . . .
2. Αρα φιλεϊς τόν βασ- τόν με- ; :: . . .
3. Αρα πιστεύεις τώι βασ- τώι με- ; :: . . .
4. Α ρ ' έστι κρείσσων τις τού βασ- τού με- ; :: . . .
5.-8.: Setze Plurale anstelle aller Singulare.

C.

1. Α ρ α μεγάλη εστί τού βασιλέως ή δύναμις; :: . . .
2. Α ρ α φιλεϊς τού βασιλέως τήν δυν- τήν μεγ- ; :: . . .
3. Α ρ α πιστεύεις τοϋ βασιλέως τήι δυν- τήι μεγ- ; :: . . .
4. Α ρ α μέμνησθε τοϋ βασιλέως τής δυν- τής μεγ- ; :: . . .
5.-8.: Für ή δύναμις setze τό δώρον und 9.-12. ό πλούτος.

D.

1. Α ρ α μεγάλη ή Αρτεμις Έφεσίων; :: Ναί· μεγ- . . .
2. Α ρ α φιλεϊς Έφεσίων τήν Αρτ- τήν μεγ- ; :: . . .
3. Α ρ α μέμνησαι Έφεσίων τής Ά ρ τ - της μεγ- ; :: . . .
4. Α ρ α πιστεύεις Έφεσίων τήι Ά ρ τ - τήι μεγ- ; :: . . .
5.-8.: Für ή Αρτεμις setze ή πόλις und 9.-12. τό άστυ.

EXERCITIA

L. 43

51

III.
1. Sprich und schreibe alle Kasus von:
a) ή καλή Σ α π φ ώ (Sing.), b) πολλή αιδώς (Sing.), c) πολύ ΰδωρ (auch PI.),
d) ό μέγας ήρως.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Gorgias nannte die Rhetorik die Kunst der Überredung (Macher der . . . ) .
b) Wir alle sind-Sklaven (ein Wort) der Überredung(-sgöttin). c) Man könnte den
Heros einen Halbgott nennen, d) Zeus befahl, die zu töten, welche (Partizip) nicht
teilhatten an Recht und Ehrfurcht, e) Es regnete stark (Zeus regnete mit vielen Wassern), f) Groß ist Zeus im Himmel, g) Die alten Frauen warfen sich (fielen) der Königin zu Füßen (Knien).
3. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I B ; D 1 . 2 ; G 2 ; I 2 ; IIB3; C l .

LEKTION 43
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Τής Παρόδου τής Αντιγόνης λέγετε μοι τήν αρχήν. :: . . .
Πού λέγεται Θαλής παιδευθήναι; :: Θαλής . . .
Πώς λέγεται τών ανθρώπων τό γένος παιδευθήναι; :: Ύ π ό τής . . .
Ύ π ό τίνος λέγεται Α ν δ ρ ο μ έ δ α σωθήναι; :: Ανδρομέδα ...
Τίνι γυνή εδόθη ή Ανδρομέδα; :: . . .

Β.

1. Τίνος οί νόμοι πρώτοι άνεγράφησαν; :: . . . (C)
2. Τίνος έστιν ό λυθείς έκ πολεμίων; :: . . .
3. Τίς κελεύει τών λυσαμένων είναι τους λυθέντας; :: Ό . . .
4. Τίς απεστάλη προς Μαρίαν εις Ναζαρέθ; :: . . .

C.

1. Τί λέγεται περί τών βατράχων τών έν Κυρήνηι; :: Οί β. . . .
2. Τί δέ περί τών έν Σερίφωι; :: . . .
3. Α ρ α πιστευθήσοιιαι λέγων τούτο; :: Ού . . .
4. Διά τί ού πιστευθήσομαι; :: Τής ιστορίας τό . . .
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.
1.
2.
3.
4.
5.

Ά ρ ρ ι α ν ό ς π α ρ ' Έπικτήτωι έπαιδεύθη
"Εγωγε π α ρ ' Έπικτήτωι
?
Ε κ ε ί ν ο ι π α ρ ' Έπικτήτωι
?
Ύμεϊς π α ρ ' Έπικτήτωι
?
Ήμεϊς π α ρ ' Έπικτήτωι
?
Καί σύ π α ρ ' Έπικτήτωι
?

1.
2.
3.
4.
5.

Αγγελος είμι καί άπεστάλην
Άγγελοι έσμεν καί
?
Αγγελοι είσι καί
?
Αγγελος έστι καί
?
Α ρ ' άγγελοι έστε καί ?
Α ρ ' άγγελος εί καί
?

Β.

προς
προς
προς
προς
προς
προς

σέ.
σέ.
σέ.
σέ.
με;
μέ;

EXERCITIA

52

L. 43

C.

Τί με δεϊ ποιεϊν ίνα σωθώ;
1. Τί σε δεϊ ποιεϊν ίνα
?
2. Τί ημάς δεϊ ποιεϊν ίνα ? κτλ. ( = καί τά λοιπά: usw.)

D.

Οί δεσμοί λυθεϊεν άν
1. ή γυνή
?
άν
2. αί γυναίκες
?
άν
3. ό δούλος
?
άν κτλ.

Ε.

Ό δούλος χαίρει λυθείς έκ δεσμών.
1. 'Ανδρομέδα χαίρει ? έκ δεσμών.
2. οί δούλοι
? ? έκ δεσμών.
3. αί γυναίκες

F.

?

?

έκ δεσμών κτλ.

Αΰτη ή ιστορία ού πιστευθήσεται.
1. ούτος δ δούλος ού
?
2. ? οί δούλοι ού
?
3. ? αί γυναίκες ού
?
4. Ύμεϊς οί λέγοντες ού
? κτλ.
III.

1. Lerne den normalen Aorist Passiv und das Futur Passiv, das von diesem Aorist abgelei­
tet ist.
2. Sprich und schreibe alle möglichen 2. Pers. PI.-Formen des Aor. Pass. von παιδεύω.
3. Übersetze ins Griechische:
a) Deine Paradoxe werden nicht geglaubt werden, b) Diejenigen, die losgekauft
worden sind (Part.), gehören denen (Gen.), die [sie] losgekauft haben (Part.),
c) Wenn wir doch aus den Fesseln gelöst würden! (Aor.) d) ( Die) Menschen wurden
von der Notwendigkeit erzogen, e) Boten wurden nach Athen geschickt (στέλλω).
4. Übersetze rasch die folgenden Formen (mit a) μέλλω und b) Fut.Pass.):
a) Du wirst nicht erzogen werden, b) Ihr werdet nicht erzogen werden,
werden nicht erzogen werden, d) Sie werden nicht erzogen werden.

c) Wir

5. Ebenso:
a) Du scheinst mir von den Feinden geschickt worden zu sein, b) Ihr scheint mir von
den Feinden ... c) Ihr scheint uns von den Feinden . . . d) Sie scheinen uns von den
Feinden . . . e)-h) Setze das Hauptverb (scheinen) von a)-d) in den Aorist.
6. -Wärst du doch von den Fesseln befreit!« Übersetze diesen Satz ins Griechische und
denke dir Variationen dazu aus wie unter Punkt 5.
Sprich - wie sonst auch - die Verse in der Lektion laut und lerne sie auswendig!
7. Bedenke die >Tempora< in den Texten der griechischen Lektion. Erwäge z.B., ob die
Aoriste in A2; C; Μ durch Imperfekte ersetzt werden könnten; bzw. welchen Effekt
das haben würde. Dagegen: was zeigt das Imperfekt in L1 an? Und warum die Aoriste
in 11-4.
8. Versuche, folgende Texte der griechischen Lektion in möglichst angemessenem
Deutsch wiederzugeben:
A5;C;F3;G2;K;M2;N;0.

EXERCITIA

L. 44

53

LEKTION 44
In dieser Lektion wurde nichts Neues zur Grammatik vorgelegt. Benutze die Gelegen­
heit, dir
das N o r m a l v e r b u m auf - ω
völlig anzueignen. Prüfe dich: beherrschst du das System seiner Formen? Wenn ja, können die folgenden Übungen zur Befestigung nützlich werden.
I.
1. Sprich und schreibe die Stammformen von:
a) κωλύω, b) λούω. c) παιδεύω.
2. Bestimme die folgenden Formen und - soweit möglich - gib sie auf deutsch wieder:
έλούσαμεν κωλύσοι λελυμένοις κωλυθέντων (2)* παιδευθείεν παιδευθείσιν
3. Schreibe von παιδεύω alle 2. Pers. Sing, sowie die Infinitive und den Gen. Sing. Partiz.
des:
a) Aorist Aktiv, b) Aorist Medium, c) Aorist Passiv, d) Perfekt Aktiv.
e) Perfekt Passiv, f) Futur Aktiv, g) Futur Medium, h) Futur Passiv.
4. Bestimme die folgenden Formen und - soweit möglich - gib sie auf deutsch wieder:
άπόλυσον άπολύσαι άπολύσαι άπόλυσαι άπολύεσθαι άπολύσασθαι άπολύσεσθαι άπολυθήναι
5. Übersetze ins Griechische:
a) Warum verbringst du Zeit hier? b) Warum verbringt ihr Zeit hier? c) Warum
verbrachtet ihr Zeit hier? (Imperfekt) d) Warum verbrachtest du Zeit dort? (Imperfekt) e) Verbringe keine Zeit dort! (Imp.Präs.) f) Verbringt keine Zeit dort!
(Imp.Präs.) g) Die Jungen werden verdorben, h) Der Junge wird verdorben.
i) Der Junge wurde verdorben (Imperfekt) k) Laß dich nicht verderben (werde nicht
verdorben). 1) Laßt euch nicht von Sokrates verderben!
6. Übersetze weiterhin ins Griechische:
a) Kaufe deinen (den) Freund los! (Aor.) b) Kauft eure (die) Freunde los!
(Aor.) c) Ich wollte (είθε), du würdest deinen Freund loskaufen! (Aor.)
d) Wenn ich nur (είθε) von meinem Freund losgekauft würde! (Aor.) e) Wenn wir
nur (είθε) von unseren Freunden losgekauft würden! (Aor.) f) Bete(Imp. Präs.), daß
(δπως) du zurückgekauft werden mögest! (Aor.) g) Wir beten, daß wir zurückgekauft werden mögen. (Aor.) h) Ich bin gekommen (ήκω), um (δπως) dich loszukau­
fen. (Aor.) i) Wir sind gekommen, um (ώς) euch loszukaufen (Partiz.).
II.
Außerdem wäre höchst nützlich,
1. den Text der griechischen Lektion möglichst adäquat auf Deutsch wiederzugeben und
2. diese Wiedergabe - früher oder später - ins Griechische zurückzuübersetzen und diese
Rückübersetzung dann mit dem Original zu vergleichen.
* (2) - auch (3), (4) - bedeutet, daß zwei - oder mehr - Lösungen legitim sind.

54

EXERCITIA

L. 45

LEKTION 45
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίς πάντων σοφώτατος είναι έλέγετο; :: . . .
2. Λέγε τόν στίχον :: ...
3. Αρα χρή κακώς λέγειν τον φίλον; :: . . .
4. Τί περί τούτου έλεγε Πίττακος; :: . . .

Β.

1. Ή δέ ευδαιμονία τί έστι κατ' Αριστοτέλη καί ποίον; :: . . . (G5)
2. Τί λέγει ό Θεόφραστος περί έρωτος; τίνος υπερβολήν αυτόν λέγει; :: . . .
3. Ποίαν έχει πρόσοδον; :: ...
4. Ποίαν δέ τήν άπόλυσιν; :: ...
Geeignet auch z.B. D4; 12.3.6; L4; usw.
Verse: I 1 ; N 1 ; 0 4 ; P3; usw.
IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

Β.

1. Αρα
2. Αρα
3. Αρα
4. Αρα

1. Πώς
2. Πώς
3. Πώς
4. Πώς
C. 1. Αρα
2. Αρα
3. Αρα
4. Αρα
5. Αρα
6. Αρα

καλή έστιν ή ήμερα; :: ... (καλλίστη)
δικαία εστίν ή κρίσις; :: . . .
μέγα αγαθόν έστι τό μικρόν κακόν; :: . . .
σμικρά νόσος εστίν ή πενία; :: . . .
έχεις; :: ...
έχετε; :: ...
πράττεις; :: . . .
πράττετε; :: ...
εκών άμαρτάνεις; :: Ουχί· άλλα ...
έκούσα άμαρτάνεις; :: Ουχί· άλλα . . .
? άμαρτάνετε; :: Ουχί· άλλα . . .
? άμαρτάνει τό παιδίον; :: Ουχί· άλλα . . .
? άμαρτάνει τά παιδία; :: Ουχί- άλλα . . .
? άμαρτάνει ό παϊς; :: Ουχί· άλλα . . . etc.

D. 1. Αρα άφωνος έστιν ό ιχθύς; :: "Εστι· σύ δ' ιχθύος άφων2. Αρα καλός έστιν ό ιχθύς; :: "Εστι· σύ δ' ιχθύος
?
3. Αρα κακός έστιν ό ιχθύς; :: "Εστι· σύ δ' ιχθύος
?
4. Α ρ α μέγας έστιν ό ιχθύς; :: Έστι· σύ δ' ιχθύος
?
5. Α ρ α φίλος έστιν ό ιχθύς; :: Έστι· σύ δ' ιχθύος
?
6. Αρα ηδύς έστιν ό ιχθύς; :: "Εστι- σύ δ' ιχθύος
?
7.-12. Setze 1-6 in den Plural.

εί.
εί.
εί.
εί.
εί.
εί.

III.
1. Sprich und schreibe Komparativ und Superlativ von:
a) δίκαιος, b) άδικος, c) ηδεία, d) ταχύ. e) ευγενών,
g) αγαθούς.
2. Sprich und schreibe den Positiv zu:
a) σωφρονεστάτη. b) εύγενεστέρωι.
f) αϊσχιστοι. g) άριστα.
3. Übersetze ins Griechische:
a) Ein kleines Übel, ein großes Gut.

c) έχθίονι

f) δυσδαίμοσιν.

d) θάττον.

b) Mir geht's schlecht,

e)

μείζονι.

c) Schmähe nicht

EXERCITIA

L. 46

55

(sprich nicht übel) [deine] Feinde, d) Ist Tugend lehrbar? e) Wir bezeichnen
Glückseligkeit [als das] Ziel, f) Eile mit Weile, g) »Klein im Kleinen, groß im Großen will ich sein.« (Pindar) h) Du sagst Lügen, [die dem] Wahren (Plur.) ähnlich
[sind].
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
B 7 . 9 ; D 4 ; G 5 ; H 1 . 4 . 5 ; I 4 u.a.

LEKTION 46
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
1. Α ρ α πιστεύεις μοι; :: . . . (AI)
2. Περί τίνος λ έ γ ^ α ι τό Λυτός έφα; :: . . . (L. 13 Μ)
3. Τί έστι φίλος κατ' Άριστοτέλην (Αριστοτέλη); :: . . .
4. Α ρ α διαφέρει δ νους τής ψυχής κατά Δημόκριτον; :: . . .
5. Τίς έλυσε σε έκ δεσμών; :: . . . (C1)
6. Α ρ α φιλείς τόν πατέρα σου; :: Ναί, . . . (4 Möglichkeiten)
7. Τί λέγει Φωκυλίδης περί Αερίων; :: . . .
9. Τίς έστι μάντις άριστος; :: . . .
10. Τίς άν είη τών Μουσών ή καλλίστη; :: . . . (Μ3)
11. Λέγε μοι, τίς εί τε καί τού; :: . . .
Verwende auch die vielen Fragen in der Lektion; zu Sätzen mit Demonstrativpronomina
lassen sich Fragesätze mit entsprechenden Fragepronomina bilden, etc.
IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Es wird empfohlen, die Μελετήματα der Lektion 13 zu wiederholen.
Α.

Β.

Έ γ ώ σοι πιστεύω, σύ δ' έμοί ού πιστεύεις.
Setze ein:
}
'Ημείς ύμϊν
?,
?
? ού
}
Ούτος σοι
?,
>
? ού
}
Έγώ αύτώι
?,
?
? ού
}
}
Ούτος έκείνωι?,
? ού
}
}
Ό δ ε έκείνοις ?,
? ού
Übersetze mündlich (so viele Versionen wie möglich):
1. Ich liebe (στέργω) meinen Freund
deinen Freund
seinen Freund
den Freund von jenem
den Freund von diesem
unseren Freund
euren Freund
seine Freunde
den Freund seines Vaters
den Freund meines Vaters

2. Setze statt >ich liebe« ein: >er liebt« (στέργει).

56

EXERCITIA

L. 47

III.
1. Unterscheide:

a) αυτός, ούτος, αύτη, αΰτη, αυτή. b) τούτο, ταύτό, ταύτα, c) άττα, άττα. d)
τού, τού;, του, δτου.
2. Übersetze ins Griechische:
a) Jeder (einzelne) ist sich selbst am liebsten, b) Arzt, heile dich selbst! c) Die einen
sind unglücklich, die anderen glücklich.
d) Zwei Männer kamen (ήλθον) nach Korinth. Der (eine) hieß Paul, der (andere) Philipp (όνομα ήν . . . ) . Philipp war Fischer, der andere (von beiden) war Bauer. Dieser
war reicher als jener. Philipp also (ούν) hatte (dem Philipp war) nicht so viel Geld
(χρήματα, Neutr. Plur.) wie Paul. Wer von beiden dürfte wohl glücklicher sein? Keiner von beiden war unglücklich. Sie liebten einander.
e) Warum bist du, der du so alt bist (Partizipialkonstruktion), [noch] so dumm?
f) Wenn es den Göttern so lieb ist, soll es so sein.
3. Übersetze aus der griechischen Lektion:
A3; B6; E3.5; F3.5; G2.3; 12; K3; L H ; M6; N6.7; Q1.2.

LEKTION 47
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τί έλεγε Σωκράτης περί τών ένθάδε καί τών έκεϊ; :: "Ελεγεν ώς . . . (Β 7)
2. Πού έπορεύετο ό Φαιδρός; :: . . .
3. Πόθεν ήκεν ό Φαιδρός; :: . . .
4. Αρα ράιδιόν έστι λέγειν, πότε χειμών έσται; :: . . . (D4)

Β.

1. Τί έλεγεν ό κατήγορος περί Σωκράτους; :: . . . (Gl)
2. Α ρ α χρή σωμάτων έπιμελεϊσθαι; πώς έλεγεν Σωκράτης; :: . . .
3. Λέγετε μοι στίχον Αισχύλου περί τοϋ σιγάν. :: . . .
4. Λέγετε μοι στίχον Εύριπίδου περί φροντίδων. :: . . . (F2)
5. Λέγετε μοι "Ηρας έπος προς Δία. :: . . .
6. Λέγετε μοι στίχον περί οργής καί μανίας. :: . . . (Ε2)
C. 1. Λέγετε παροιμίαν περί έαρος καί χελιδόνος. :: . . .
2. Α ρ α χρή ένα πολλάς έργάζεσθαι τέχνας; :: Ού . . .
3. Πώς άν τις κάλλιστα έργάζοιτο; :: Κάλλιστ' άν τις . . .
4. Αρα δύναται τις δυοίν κυρίοις δουλεύειν; :: . . .
D.

1.
2.
3.
4.

Αρα βέλτιον άν τις ίδοι ένί όμματι ή δυοίν; :: . . .
Τί έλεγεν Αριστοτέλης είναι φίλον; :: Άριστ. . . .
Τί έλεγεν " Ιων ό Χίος περί τού παντός; :: . . .
Πώς δέ κατά τους Πυθαγορείους τό πάν ώρισται; :: Κατά . . .

Ε.

1. Λέγε μοι τών τεττάρων στοιχείων τά ονόματα. :: Τά . . .
2. Τί έλεγε Δικαίαρχος τήν ψυχήν είναι; :: Δικ. . . .
3. Τίνες είσίν αί τέτταρες πολιτεϊαι; :: Αί . . .
4. Πόσους έχεις οδόντας; :: . . .

EXERCITIA

L. 47

57

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Β.

1.-7. In Al-7 mache die Frage abhängig von πυνθάνομαι (ich frage) und die Ant­
wort abhängig von λέγω σοι, ώς . . .

C.

1.-7. In Al-7 mache die Frage abhängig von έπύθετο (Aor. er fragte) und die Ant­
wort abhängig von έλέγομεν ούν, ώς . . .

D.
1.
2.
3.
4.
5.

Πού έστιν ό φίλος; :: Ό φίλος . . .
Ποϊ ήλθεν ό φίλος; :: Ό φίλος . . .
Πόθεν ήκει ό φίλος; :: Ό φίλος . . .
Πότε ήξει ό φίλος; :: Ό φίλος . . .
Πώς ήξει ό φίλος; :: Ό φίλος . . . (ίππος)
Πήι ήξει ό φίλος; :: Ό φίλος . . . (ταχύς)
Πηνίκα ήξει ό φίλος; :: Ό φίλος . . . (μεσημβρία)

Χαίρει δτι ό φίλος πάρεστιν.
Χαίρει δτε ό φίλος πάρεστιν.
Χαίρει όταν ό φίλος
?
έχαιρε δτι ό φίλος
?
έχαιρε δτε ό φίλος
?
έχαιρε οπόταν 6 φίλος
?

Ε.

1. Πόσα εστί δις δύο; :: Δις . . .
2. Πόσα εστί άπαξ δύο; :: . . .
3. Πόσα έστι είς και δύο; :: . . .

F.

1.
2.
3.
4.

Πόσωι
Πόσωι
Πόσωι
Πόσωι

πλείω έστι
πλείω εστί
πλείω εστί
πλείω εστί

τά δύο τού ενός; :: . . .
τά τρία τοϋ ενός; :: . . .
τά τρία τοίν δυοίν; :: . . .
τά τέτταρα τοίν δυοίν; :: . . . usw.

Das gleiche kann mit έλάσσω (statt πλείω) geübt werden.

III.
1. Aus der Tabelle in der Appendix Grammatica Nr. 3, lerne die erste Kolumne der Pronominal-Adverbia (πού, ποϊ, πόθεν, πότε, usw.) mit ihren Bedeutungen, und mache
dir völlig klar, wie die übrigen gebildet sind, und was sie bedeuten. Danach
2. Übersetze ins Griechische (zurück):
a) Wo in aller Welt (>der Erde«) bist du, Liebster? b) Gott weiß wohl, c) Von hier
nach dort muß man reisen, d) Wo immer ich hinkomme, werden die Jungen auf mich
hören, wie hier, e) Mutter, wohin in aller Welt ist der Vater fortgegangen? Wann
wird er wieder kommen ? - Niemals, niemals wird er kommen, f) Wer in aller Welt ist
dies? Jetzt ist uns von irgendwoher ein Retter gekommen, g) Wir alle sind wahnsinnig, wenn immer wir zornig sind, h) Wie unterscheidet sich ein Tyrannenleben von
einem privaten? i) Ich möchte mich etwa folgendermaßen ausdrücken (sprechen).
3. Lerne die Zahlen 1-4 mit ihren Kasus. Dann dekliniere, mündlich oder schriftlich, auf
Griechisch:
a) Eine Schwalbe, b) Kein Schrecken, c) Drei Frauen, d) Die vier Elemente.
4. Übersetze ins Griechische:
a) Das All ist Eins, b) Aristoteles sagte, ein Freund sei eine Seele in zwei Körpern, c) 3 x 3 = 9. d) Der vierte Tisch, e) 4 x 2 = 8.

58

EXERCITIA

L. 48

LEKTION 48
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Τί λέγει ή παροιμία περί τού καλού; :: Δίς καί ...
Πόσον χρόνον άλουτος περιπατείς; :: . . .
Έ κ πόσου άλουτος περιπατείς; :: . . .
Πότε χορεύσουσιν αί γυναίκες; :: . . . (Α2)
Πόσον χρόνον χορεύσουσιν; :: . . .
Τί θήσει νικητήριον ό δεσπότης; :: . . .

Β.

1. Πόσους μαθητάς έχειν έφη ό Στρατόνικος; :: ...
2. Τώι όντι δέ πόσους είχεν; :: . . .
3. Τίνες ήσαν οί άλλοι, δέκα όντες; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

D.

1. Λέγε Εύριπίδου στίχον περί τής αληθείας :: * Απλούς . . .
2. Ό δ' Αισχύλος πώς είπε περί τοϋ αυτού; :: * Ά π λ α . . . (L.32IE)
3. Γρίφον ύμϊν λέξω. Τί έστι τό έχον έν έαυτώι πάντα; :: . . . (Fl)

Πόσους ό Πλάτων λέγει τρόπους πολιτειών; :: . . .
Πόσους δέ της ψυχής; :: . . .
Πόσον χωρίον γίγνεται άπό της διπλασίας γραμμής; :: Ά π ό . . .
Πόσον χωρίον γίγνεται άπό τής τριπλάσιας γραμμής; :: Ά π ό . . .

4. Μετά τό είναι αγαθόν, τί έστι δεύτερον αγαθόν; :: . . .
Ε.

1. Πόσα δράματα έγραψε Σοφοκλής; :: . . .
Etc.; etwa nach H l und 3; I I ; K l .
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Τρείς τρίς πόσοι είσίν; :: Τρεις . . .
2. Δίς τέτταρες πόσοι είσίν; :: Δίς . . .
3. Πεντάκις δύο πόσοι είσίν; :: . . . κτλ.

Β.

1. Τεττάρων τετράκις πόσα εστίν; :: Τεττάρων . . .
2. Δυοίν δεκάκις πόσα εστίν; :: Δυοίν . . .
3. Δέκα έξάκις πόσα εστίν; :: Δέκα . . . κτλ.

C.

1. Πόσα εστίν διπλάσια τοίν δυοίν; :: . . .
2. Πόσα εστίν τριπλάσια τών τριών; :: . . .
3. Πόσα εστίν δεκαπλάσια τών δώδεκα; :: . . . κτλ.

D.

1.
2.
3.
4.

Πόσα εστί τέτταρα καί έξ; :: Τέτταρα . . .
Πόσα εστί πεντεκαίδεκα καί εϊκοσιν; :: . . .
Πόσοι είσί δίς δισχίλιοι καί πεντήκοντα; :: . . .
Πόσοι είσί δίς έξήκοντα καί πέντε; :: . . .

5. Πόσοι είσί τρίς έξακισχίλιοι καί πεντακόσιοι; :: . . . κτλ.
Ε.

1. Μετά τόν πρώτον, τίς έστι πρώτος; :: Μετά . . .
2. Μετά τόν δεύτερον, τίς έστι πρώτος; :: Μετά ...
3. Μετά τόν τρίτον, τίς έστι δεύτερος; :: Μετά . . .
4. Μετά τόν τρίτον, τίς έστι τέταρτος; :: . . .

F.

Έ ν βιβλίον τεττάρων όβολών έστιν.
1. Πόσου έσται τά δύο βιβλία; :: Τά . . .
2. Πόσου έσται τά τρία βιβλία; :: Τά . . .
3. Πόσου έσται τά τέτταρα βιβλία; :: Τά . . . κτλ.

EXERCITIA

59

L. 49

III.
1. Die meisten Zahlen kanntest du schon. Jetzt mußt du
a) dir über das Zahlensystem klar werden: welche Arten von Zahlwörtern gibt es? Wie
werden sie gebildet?
b) die Lücken deiner Kenntnis ausfüllen. Benutze dafür Ap. Gram. Präge dir die entscheidenden Zahlwörter ein; nämlich von allen drei Hauptarten: die Einer 1-9 - die
Zehner 10-90 - die Hunderter 100-900. Was heißt 1000? 2000? - Was heißt 10000?
20000?
Das ist das Minimum, das man beherrschen muß.
Übung tat das weitere:
2. Übersetze ins Deutsche, gleichzeitig gib etwaige griechische Alternativen an:
a) Τρία καί τριάκοντα τέκνα, b) Γυναίκες έξακόσιαι καί τέτταρες καί δέκα.
Τρισμύριοι (καί) δισχίλιοι (καί) πεντακόσιοι στρατιώται.

c)

3. Übersetze ins Griechische, mit Angabe von Alternativen:
a; 77. b) 616. c) 3999.
4. Übersetze ins Deutsche:
a) Ό πρώτος καί μυριοστός άγγελος.
τακοσιοστοϋ δευτέρου βιβλίου.

Ό) Τήν πεντηκοσιήν ήμέραν.

c) Τού πεν-

5. Übersetze ins Griechische:
a) Am elften Tage, b) Von (unter: Gen.) den Sklaven den 17. c) Im 999. Jahr,
(Die) 8 ist zweimal 4. e) (Die) 8 ist das Doppelte (Zweifache) von (der) 4.
6. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
AI.2; B ; D 3 ; G; K2.

LEKTION 49
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Τί
Τί
Τί
Τί

λέγει
έλεγε
έλεγε
έλεγε

Αριστοτέλης περί τής φύσεως; :: . . .
Χίλων περί θυμού; :: . . .
Σόλων περί ομιλίας; :: . . .
Πρωταγόρας περί τοϋ κολάζειν; :: . . . (II Η)

Β.

1. Λέγε παροιμίαν τινά . . . καί άλλην .. :: . . .
2. Λέγε στίχον Εύριπίδειον . . . καί άλλον .. :: . . .
3. Λέγε Μενάνδρου στίχον :: . . .

C.

1. Α ρ ' άρχέτω άνήρ γυναικός; :: . . .
2. Αρα τυραννείτω άνήρ γυναικός; :: . . .
2. Α ρ ' έξεστιν άτυχείν; :: . . . κτλ.

D.

1.
2.
3.
4.

Α ρ ' άν εύτυχοίη άνήρ πονηρός; :: Ουχί- άνήρ γάρ . . .
Αρα φθονείς τοίς εύτυχοϋσιν; :: . . .
Αρα δεϊ άμελεϊν τού σώματος; :: . . .
Α ρ ' ήμέλησε τού σώματος ό Σωκράτης; :: . . .

d)

EXERCITIA

60

L. 49

IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Αρα λαλείς ά φρονείς;
Α ρ α λαλεί ά
?;
Αρα λαλείτε α
?;
Αρ'έλάλεις ά
?;
Α ρ ' έλαλεϊτε ά
?;
Α ρ α λαλήσετε ά ?;

::
::
::
::
::
::

Ναί- λαλώ
ΝαίλαλΝαί?
ΝαίέλάλΝαί·?
Ναίλαλ-

1.
2.
3.
4.

Αρα ποιήσεις δ άν αιτώ;
Αρα
-ετε
δ άν αίτώμεν;
Αρα
-ει
δ άν αίτώσιν
Αρα
-ουσιν δ άν αίτήτε;

ά φρονώ.

α
κτλ.
ά
ά
ά
κτλ.
ά
Ναί· ποιήσω δ άν αίτήις.
δ άν
Ναίδ άν
Ναίδ άν
Ναί·

C.

1. Α ρ ' άν ποιοίης δ αιτήσω;
2. Α ρ ' άν ποιοίτε δ αίτήσομεν;
3. Α ρ ' άν ποιοϊεν δ αιτήσεις;

D.

1.
2.
3.
4.
5.

Ε.

Φιλώ τόν έμόν φίλον
Ναί· φιλ- . . .
1. Αρα φιλείς τόν σον φίλον;
Ναί· φιλ- . . .
2. Αρα
? τόν έαυτοϋ φίλον;
3. Αρα
? τους φίλους υμών;
κτλ.
4. Α ρ α
? τους φίλους εαυτών;
Ebenso setze in die verschiedenen Personen, Numeri und Tempora:
1. έφίλουν τήν φιλούσαν με. 2. έμίσησα τόν μισήσαντά με, usw.

F.

Αρ'
Αρ'
Αρ'
Αρ'
Αρ'

άν
άν
άν
άν
άν

ποιήσαις δ αιτώ;
ποιήσαιτε δ αιτώ;
ποιήσειαν δ αίτοϋμεν;
ποιήσειεν δ ήιτούμεν;
ποιήσαι δ ήιτουν;

Ναί·
ΝαίΝαί· . . . κτλ.
:: Ούκ άν ποιήσ:: Ούκ άν ποιήσ:: Ούκ άν ποιήσ:: Ούκ άν ποιήσ:: Ούκ άν ποιήσ-

ο
ό
δ
δ
δ

αϊτ­
?
?
ήιτήιτ- κτλ.

III.
1. Lerne, sprich und schreibe die kontrahierten Formen des Präsens und Imperfekt Aktiv
von αίτέω (vom Partizip nur Nomin.Sing, und Plur.).
2. Zitiere die Stammformen (Aktiv) von
a) φιλέω. b) κρατέω. c) αίτέω. d) άτυχέω.
3. Bestimme die folgenden Formen:
φρονοϋσιν (2) φθονεί φθόνει έφρόνει

βοηθήσετε

έβοήθουν (2)

ώμίλει

4. Übersetze ins Griechische:
a) Gott und die Natur tun nichts ohne Absicht, b) Habe nicht Umgang mit schlechten [Menschen]! c) Laßt uns nicht Unsinn reden, d) Sprich wie du denkst, e)
Möchtest du wohl tun, was ich sagte?
5. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I A 2 ; H 1 ; 13; I I B 3 ; E ; K .

EXERCITIA

61

L. 50

LEKTION 50
Lerne den Homer-Vers »So rede ich (will ich reden), du aber wirf es in deinen Sinn (d.h.
beherzige es)« auf Griechisch.
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Τί έστι μείζον κακόν, τό άδικεϊν ή τό άδικεϊσθαι; :: Κατά Πλάτωνα ...
Έ ν τίνι, κατ' Αριστοτέλη, ή ευδαιμονία εστίν; :: . . .
Τίνος δείται ό θεός; :: . . .
Τίνος δεϊται ό σοφός; :: ...

Β.

1.
2.
3.
4.
5.

Λέγε μοι απόφθεγμα Θαλού. :: Θαλής έφη· . . .
Λέγε μοι απόφθεγμα Πυί>αγόρου. :: Π υ θ . ...
Λέγε παροιμίαν περί όρχήσεως. :: ...
Λέγε στίχον Εύριπίδειον. :: * Ό μηδέν ...
::
Καί άλλον. :: "Ζεύς μοι . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1.
2.
3.
4.

Α ρ α χρήματα (περί) πλείονος ποιήι ή φίλους; :: ...
Α ρ α χρήματα (περί) πλείονος ποιεϊσθε ή φίλους; :: ...
Ό σοφός δέ, άρα χρήματα (περί) πλείονος ? ή φίλους; :: ...
Οί δέ σοφοί, άρα χρήματα (περί) πλείονος ? ή φίλους; :: ...

Β.

1.
2.
3.
4.
5.

Αρα
Ό δέ
Ό δέ
Οί δέ
Οί δέ

C.

D.

θορυβήσετε,
δήμος, άρα
?
,
δήμος, άρα
?
,
Αθηναίοι, άρα ?
,
Α θ η ν α ί ο ι , άρα ?
,

έάν
έάν
έάν
έάν
έάν

λόγους ποιώμαι; :: Ού . . .
λόγους ποιώμαι; :: Ού ...
λόγους
?
ό Σωκράτης; :: Ναί· ό ..
λόγους
?
ό Σωκράτης; :: Ναι- ό ..
λόγους
?
οί σοφοί; :: ...
Ό ρ ά ν κάμηλον όρχ- π. πλ. άν ποι1. Τί (περί) πλείστου άν ποιοίο;
Ό ρ ά ν καμήλους ? π. πλ. άν ποι2. Τί (περί) πλείστου άν ποιοϊσθε;
Όράν
?
? π. πλ. άν ποι3. Ή δέ μήτηρ, τί (π.) πλείστου άν ?;
?
? π. πλ. άν ποι4. Αί δέ μητέρες, τί (π.) πλείστου άν ?; Ό ρ ά ν
5.-8.: Setze Optativ Aoristi für Optativ Präsentis in C l - 4 .
'Ηρώδης έφοβεϊτο άκουσας περί
1.
Σύ δέ, άρα έφοβάκουσας περί
2.
Ύμεϊς δέ, άρα
?
?
περί
3.
Ό δέ ιερεύς, άρα
?
?
περί
4. Οί δέ Φαρισαίοι, άρα
?
?
περί
5.-8.: Setze Aorist für die Imperfekta in D l - 4 .

Ίησοϋ.
Ιησού;
Ίησοϋ;
Ίησοϋ;
Ίησοϋ;

Ούχί· ούκ ...
Ουχί· ούκ ...
Ναί· ...
Ναί· ...

III.
1. Lerne, sprich und schreibe alle Formen des Präsens Passiv (mit Imperfekt) von
ποιέω.
2. Sage die Haupttempora auf von:
a) φιλέω. b) ποιέω. c) κινέω.

d) άγνοέω.

3. Bestimme die folgenden Formen:
φοβήι φοβοϊσθε φοβηθεϊσιν φοβούσι
έφιλοϋ φιλού φίλου

e) άδικέω.

ποιεϊσθε

f) έλεέω.

πεποιήσθαι ποιήσασθαι

62

EXERCITIA

L. 51

4. Übersetze ins Griechische:
a) Ich fürchte den nicht, der (Partizip) mich beneidet, b) Du fürchtest diejenigen
nicht, die (Part.) uns beneiden, c) Er fürchtet diejenigen (Fem.) nicht, die (Part.) ihn
beneiden, d) Wir fürchten den nicht, der (Part.) uns beneidete (Aor.). e) Ihr fürchtetet (Imperfekt) nicht diejenigen (Fem.), die euch beneideten (Aor. Part.), f) Sie
fürchten sie nicht, die sie beneidet.
5. Übersetze ins Griechische:
a) Seid eher beneidet als bemitleidet! b) Wir schätzen Geld nicht höher als Freunde, c) Ich werde in meiner (»der«) gewohnten Weise sprechen (»die Wörter machen«), d) Sind diejenigen, die lieben (Part.), Freunde derer, die geliebt werden
(Part.)? e) Die, welche ich liebe (Part.), liebt mich nicht wieder, f) Wenn wir niemandem Unrecht tun, werden wir niemanden fürchten.
6. Übersetze folgende Stücke aus der griechischen Lektion ins Deutsche:
IB1.2; F l - 3 ; G3.5; K1.2; IIA1.2; D.
Nota bene: Vergiß nicht, alle Verse oder Sprichwörter, die dich beeindrucken, auswendig
zu lernen - je mehr, desto besser!

LEKTION 51
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίνα χρή τιμάν; πώς λέγει ή παροιμία; :: . . . (ΙΒ3)
2. Περί δέ τών αμήχανων τί λέγει ή παροιμία; :: . . . (ID6)
3. Τί δέ περί τών αδυνάτων :: . . .
4. Καί άλλη περί αδυνάτων καί δικτύου; :: . . .

Β.

1.
2.
3.
4.

C.

1. Λέγε στίχον Επιχάρμου. :: . . .
2. Λέγε στίχον Εύριπίδου. :: . . .
3. Λέγε στίχον Αισχύλου. :: . . .

Τί έλεγε Θεμιστοκλής περί τού Μιλτιάδου τροπαίου; :: Θεμ. . . .
Τί έλεγε ό Απόστολος περί γυναικών έν εκκλησία; :: Ό Άπόστ. ...
Τί έποίησεν ό δημαγωγός; :: Ό δημ. . . .
Πώς έξηπάτα τόν δήμον; :: . . .

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
Τί δρςις, έάν τίς σε τύψη; ::
2. Ύμεϊς δέ, τί
?, έάν τίς υμάς τύψη; ::
3. Ό δέ δειλός, τί
?, έάν τίς αυτόν τύψη; :
4. Οί δέ δειλοί, τί
?, έάν τίς αυτούς τύψη;

Β.

1. Α ρ α
2. Αρα
3. Α ρ α
4. Αρα
5. Αρα
6. Αρα

τολμςις τύπτειν τόν πατέρα; :: . . .
τολμάτε τύπτειν τόν πατέρα; :: ...
τολμώσι τύπτειν τόν πατέρα; :: ...
τολμωης άν τύπτειν τον πατέρα; :: . . .
έτόλμας τύπτειν τόν πατέρα; :: . . .
τολμήσεις τύπτειν τόν πατέρα; :: . . .

Τί
Τί
Τί
Τί

δ ρ ώ ; τύπτομαι.
...
...
...

EXERCITIA

L. 52

63

7. Α ρ α έτόλμησας τύπτειν τον πατέρα; :: . . .
8. Α ρ α τολμήσειας άν τύπτειν τον πατέρα; :: . . . κτλ.
III.
1. Vergewissere dich, daß du dir über dir normale Bildung der Verben auf -άω im klaren
bist
a) im kontrahierten Präsens und Imperfekt
(α und irgendein E-laut > ?)
(α und irgendein O-laut > ?)
(α und irgendein Iota > ?)
gib je einige Beispiele;
b) in den übrigen Tempora
(τιμάω, τιμήσω; δράω, δράσω).
2. a) Lerne, schreibe und sprich das Präsens und Imperfekt Aktiv von γελάω.
b) Dasselbe mit den Haupttempora (Stammformen) von νικάω, εξαπατάω und
δράω.
3. Bestimme die folgenden Formen:
άγαπώεν άπαντήσασιν απήντησαν άπηντήκασιν βοώσιν γελώντων (2) δράσαι δράσασαι έρωτήσων ήβώεν τετελευτήκασιν τετελευτηκόσιν νενικηκέναι νικώσιν (3) δράσας δράν τιμών (2)
4. Übersetze:
a) Wir ehren den König, b) Ihr ehrt unsern König, c) Sie ehren die Könige,
d) Wenn du doch deinen König ehrtest! (Optativ) e) Ich ehrte (Impf.) den Propheten, f) Sie ehrte (Impf.) die Propheten, g) Werdet ihr eure Lehrer ehren?
h) Ehrtest (Aor.) du deinen Lehrer?
5. Übersetze ins Griechische:
a) »Was tust du?« - »Ich schlage meinen Vater.« - »Das darf man nicht tun« (χρή). b)
Lacht nicht über uns! c) Wenn wir das täten, würdet ihr laut schreien, daß wir Unrecht tun. d) Wir sind [damit] zufrieden, e) Tut, was ihr wollt!
f) Diejenigen, die (Partizip) Schreckliches tun, leiden auch Schreckliches, g) Die
Demagogen betrogen (Imperfekt und Aorist) das Volk, h) Wir haben die Athener
betrogen (Perfekt).
6. Übersetze die folgenden Abschnitte der griechischen Lektion ins Deutsche:
I C 2 . 3 ; El.3.4; F1.2; H6; IIA1-3; B; D 3 - 5 .

LEKTION 52
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Α ρ α πολέμωι τάς άρετάς κτώμεθα; :: Αφρονες . . .
2. Α ρ α έπαινον ήδοναίς κτώμεθα; :: * Ουδείς . . .
3. Πώς δή έπαινον κτάσθε; :: Ταίς άρεταϊς . . .
4. Α ρ ' έτιμάτο ύπό τών εταίρων ό Σωκράτης; :: Ναί· ό . . .
5. Α ρ ' ήγαπάτο ύπό τών εταίρων ό Σωκράτης; :: Ναί· ό . . .
6. Τί λέγει 'Ιπποκράτης περί τού ίάσθαι; :: . . .

64

EXERCITIA

L. 52

7. Τί λέγει Δημόκριτος περί τέρψεως; :: . . .
8. Τί λέγει Αριστοτέλης περί στάσεως; :: . . .
9. Τί λέγει Μένανδρος περί τού πώς δεϊ Τύχης άνοιαν φέρειν; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Α ρ '
2. Α ρ '
3. Α ρ '
4. Α ρ '
5. Α ρ '
6. Α ρ '
7. Α ρ '

αίτιοι τό γήρας; :: Ούκ αίτ- τό γ.
αίτιάσθε τό γήρας; :: Ούκ αίτ- τό γ.
ήιτιώ τό γήρας; :: Ούκ ήιτ- τό γ.
ήιτιάσθε τό γήρας; :: Ούκ ήιτ- τό γ.
έλεγεν, ώς αίτιώιτο ύπό τού φίλου; :: Ούκ έλεγεν, ώς . . .
έλεγες, ώς ? ύ π ό τού φίλου; :: Ούκ έλεγον, ώς . . .
έλέγετε, ώς ? ύπό τών φίλων; :: Ούκ έλέγομεν, . . . κτλ.

Β.

1. Α ρ '
2. Α ρ '
3. Α ρ '
4. Α ρ '

ήπατήθης ύ π ό τού φίλου; :: . . .
ήπατήθητε ύπό τών φίλων; :: . . .
έλεγες, ώς . . .
έλέγετε, ώς . . . κτλ.

C.

1. Α ρ α τεθέασαι τάς Α θ ή ν α ς ; :: . . .
2. Α ρ α τεθέασθε τάς Α θ ή ν α ς ; :: . . . κτλ.

D.

1. Α ρ ' έθεάσω τήν Ά κ ρ ό π ο λ ι ν ; :: . . .
2. Α ρ α θεασώμεθα τήν Ά κ ρ ό π ο λ ι ν ; :: . . .
3. Α ρ ' έλεγεν, ώς θεάσαιτο τήν Άκρόπολιν; :: Ναί· . . . κτλ.

Ε.

1.
2.
3.
4.
5. Α ρ '
6. Α ρ '

Αρ'ήττάσθε ύπ'έρωτος; : : . . .
Α ρ ' ήττήθητε ύ π ' έρωτος; :: . . .
Α ρ ' ήττησθε ύ π ' έρωτος; :: . . .
Α ρ ' ήττηθήσεσθε ύ π ' έρωτος; :: . . .
έλεγεν, ώς ? ύ π ' έρωτος; :: . . .
έλεγες, ώς ? ύ π ' έρωτος; :: . . . κτλ.
III.

1. Schreibe und lerne die Haupttempora von:
a) αίτιάομαι. b) θεάομαι. c) ίάομαι 1 . d) πειράομαι.

e) μηχανάομαι 2 .

2. Schreibe und lerne alle Formen des Präsens und Imperfekts von πειράομαι.
3. Bestimme und übersetze die folgenden Formen:
θεασαμένη έθεώντο θεαθείσιν ίάθημεν ίώντο ίάσασθαι ίαθήναι ήιτιάθη
αίτιάσαιτο πειρώμεθα (2) έπειρώ πειρώ (3) γελάι (3) γέλα
4. Übersetze ins Griechische:
a) Warum werdet ihr verlacht? Wir werden wegen unseres (»des«) Alters verlacht, b)
Setze die Frage in a) in 1.) die 3. Person Singular, 2.) die 2. Person Singular und 3.) die
2.Sing.Imperfekt. Verändere die Antworten entsprechend.
5. Übersetze ins Griechische:
a) (Die) Menschen irren, b) (Die) Menschen irrten (Aor. u. Impf.), c) (Die)
Menschen sind im Irrtum (Perfekt), d) Du bist im Irrtum.
6. Übersetze ins Griechische:
a) Klaget nicht das Alter an! b) Die äußerlichen Güter sind nicht die Ursachen des
Glückes, c) Laßt uns den Himmel betrachten! d) Er hat Geld auf ungerechte Weise

EXERCITIA

65

L. 53

erworben, e) Der junge [Mann] ist vertrauensvoll (gutgläubig), weil er noch nicht oft
(>viel<) betrogen worden ist.
7. Übersetze aus der griechischen Lektion die Abschnitte I B ; F; Η ; Ι; Ν und IIA; D ; Ε
ins Deutsche und wenigstens ein paar zurück ins Griechische.
1 Ohne Perfekt, da nicht klassisch; aber ίαμαι Markus 5,29.
2 Aor. Pass. nicht klassisch.

LEKTION 53
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Λέγετε στίχους έκ τών Αισχύλου Περσών. :: . . .
Λέγε στίχον Μενάνδρου περί νεκρού πολυτελούς. :: . . .
Τί δέ λέγει Μένανδρος περί τών έρώντων; :: . . .
Νύν λέγε στίχους Εύριπίδου. :: ":'Τοίς πράγμασιν . . .
Καί άλλους . . . :: Άφρονες . . .
Καί στίχον Σοφοκλέους . . . :: *Ζηλώ . . .

Β.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Τίς στεφανούται Όλυμπίασιν; :: . . .
Αρ' έστι ζήν εύδαιμόνως, έκπληρούντα πάσας επιθυμίας;
Α ρ ' άεί εΰτυχοϋσιν οί φρόνιμοι; :: ...
Τί έφη Αριστοτέλης άκουσας δτι ύπό τίνος λοιδοροίτο; ::
Πόσοι βουλευταί έκληροϋντο Ά θ ή ν η σ ι ν ; :: . . . (ΙΚ)
Πόσοι βουλευταί έκληροϋντο έξ έκαστης φυλής; :: . . .
Τί λέγει Αριστοτέλης περί τού κληρούν τους άρχοντας; ::

(III)

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Αρα
Αρα
Αρα
Αρα
Αρα

Β.

1. Α ρ α λέγεις, ώς κακοΰ ήξίωσας σεαυτόν
2. Α ρ ' έλεγες, ώς κακού
?
?
3. Αρ'έλέγετε, ώς κακού
?
? ;::...κτλ.

C.

1.
Α ρ ' έμαστίγους τήν δούλην; :: . . .
2. Α ρ ' έλεγεν, ώς ? την δούλην; :: . . . κτλ.

D.

Έφοβούμην μή ζημιοίμην
1. Α ρ ' έφοβού μή
?
; :: Ναί· . . .
2. Α ρ ' έφοβείτο μή
?
; :: Ναί· . . . κτλ

Ε.

1.
2.
3.
4.

Αρα
Αρα
Αρα
Αρα

κακού άξιοίς σεαυτόν;
κακού άξιοϋτε
?
;
κακού ήξίου
?
;
κακού αξιώσεις ?
;
κακού ήξίωσεν
?
;

::
::
::
::
::

Ούκ
Ούκ
Ούκ
Ούκ
Ούκ

.
.
.
.
. . . κτλ.

καρποί τήν γήν τήν πατρώιαν; ::
καρποϋσθε τήν γήν τήν πατρώιαν; ::
έκαρπώσω τήν γήν τήν πατρώιαν; ::
καρπώοηι τήν γήν τήν πατρώιαν; ::

Είθε καρποίμην τήν γήν τήν
Είθε
?
την γήν τήν
Είθε
?
τήν γήν τήν
Είθε
?
τήν γήν τήν

π.
π.
π.
π.

66

EXERCITIA

L. 53

III.
1. Vergewissere dich, daß du die Bildung der Verbformen auf -όω beherrschst
a) in dem (kontrahierten) Präsens sowie Imperfekt
ο + kurzer Vokal > ?
ο + langer Vokal > ?
ο + ου > ?
ο vor Iota > ?
gib jeweils Beispiele;
b) in den übrigen Tempora: (ο > ω: Beispiel ?).
2. Lerne und sprich:
a) Das Präsens Aktiv und Medium-Passiv (sowie Imperfekt) von z.B. όρθόω.
b) Das Futur Aktiv (Indikativ und Infinitiv) von z.B. μαστιγόω. c) Die Haupttem­
pora von δουλόω, άξιόω, στεφανόω, καρπούμαι (kein Passiv).
3. Zerlege die folgenden Formen grammatisch:
ζήλωι ζηλώ (2) ζηλοϋν (2) δούλου (2) δουλοϋ έδουλοϋ έδούλου δούλοι
δούλοι (4) δούλους έδούλους ορθών (2) ώρθουν (2) ζημιοϊντο έζημιοϋντο ώμοιώσθαι δμοιοϋσθαι όμοιωθήναι ζημιώσιν ζημιωθείσιν
ζημιούσιν (2)
4. Übersetze:
a) Ihr befreit das Vaterland, b) Damit (ίνα) ihr das Vaterland befreit, c) Wenn ihr
doch das Vaterland befreitet! (Opt. Präs.) d) Wir befreiten das Vaterland. (Imperfekt
und Aorist)
5. Übersetze:
a) Ich halte mich für großer Dinge würdig 1 , b) Du hältst dich für großer Dinge würdig, c) Wir halten uns für großer Dinge würdig, d) Ihr hieltet euch für großer
Dinge würdig.
6. Übersetze:
a) Λέγει ώς στεφανοϋσι αυτόν, b) Λέγει ώς έστεφάνουν αυτόν,
έστεφάνουν αυτόν, d) "Ελεγεν ώς στεφανοίεν αυτόν.

c) "Ελεγεν ώς

7. Übersetze:
a) Wessen Ruhm wir bewundern, dessen Taten laßt uns nachahmen, b) Unser General ist erfolgreich gewesen (Perfekt), c) Erwarte von verliebten Menschen keinen
Verstand! d) Wir werden den Steuermann nicht durchs Los ernennen,
e) Wir beten, daß wir Erfolg haben mögen (Infinitiv Futur), f) Laßt uns nicht die
Schwächeren (Kleineren) knechten (Medium)!
8. Übersetze aus der griechischen Lektion ins Deutsche und (manches davon) wieder zurück ins Griechische:
I C ; D l ; E; G l ; H ; IIA; B.
1 Drei Wörter im Griechischen für sieben auf deutsch.

EXERCITIA

67

L. 54

LEKTION 54
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Α.

1. Α ρ α τό ζήν περί πλείστου ποιητέον; :: . . .
2. Πώς ζήις; :: . . .
3. Τί έστι τό ζήν (κατά Μένανδρον); :: *Τούτ' . . .

Β.

1. Τί έλεγε Περικλής περί τής Α θ η ν α ί ω ν πολιτείας; :: . . .
2. Τί έλεγε Σωκράτης περί τής αρίστης πόλεως; :: . . .
3. Τί λέγει Αριστοτέλης περί τών απαίδευτων; :: . . .

C.

1. Έ π ί τί χρηστέον εστί ρητορικήι; :: . . .
2. Διά τί παίδες όντες τάς τών ποιητών γνώμας έκμανθάνομεν;
3. Λέγε παροιμίαν περί όνου καί φοπάλου. :: . . .

D.

1. Τί λέγει Αριστοτέλης περί πείνης τε καί δίψης; :: . . .
2. Τίνος πεινώσιν οί φιλότιμοι; :: . . .
3. Τί λέγει Φιλήμων περί Ζήνωνος τού Στωικού; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Α ρ α ζήις 'ίνα έσθίηις :: Ουχί· άλλα ...
2. Α ρ α ζήτε ίνα
?
:: Ουχί· άλλα ...
3. Α ρ ' έζων ίνα έσθίοιεν; :: Ουχί- άλλα ...

Β.

1. Α ρ ' ελεείς με τής τύχης ήι χρώμαι; Ναί· ελεώ σε τής . . .
2. Α ρ ' ελεείς αυτόν τής τύχης ήι ?
Ναί- ελεώ αυτόν . . .
Ναί· ελεώ υμάς . . .
3. Αρ'ελεείς ημάς τής τύχης ήι ?
4. Α ρ ' ελεείς αυτούς τής τύχης ήι?
Ναί· ελεώ αυτούς . . .
Statt des Präsens χρώμαι etc. setze das Imperfekt, auch Aorist und Perfekt.

C.

1.
2.
3.
4.
5.

Πώς
Πώς
Πώς
Πώς
Πώς

κέχρησαι τήι τύχηι;
έχρήσω τήι τύχηι;
έχρώ τήι τύχηι;
άν χρώιο τήι τύχηι;
άν χρώισθε τήι τύχηι;

::
::
::
::
::

πολλήι εύτυχίάι
κέχρπολλήι εύτυχίάι
?
πολλήι εύτυχίάι
?
είθε πολλήι εύτυχίάι ?
είθε πολλήι εύτυχίάι ?

.

III.
1. Wiederhole die einfachen Kontraktionsregeln für das Präsens (und Imperfekt) von ζώ,
χρώμαι und die wenigen anderen η-Stämme. Was ergibt sich,
a) wenn kein O-Laut beteiligt ist? b) wenn ein O-Laut beteiligt ist? c) wenn ein Iota
beteiligt ist?
2. Konjugiere (ohne ins Buch zu sehen):
a) den Indikativ Präsens von ζώ; b) den Indikativ Präsens von χρώμαι; c) den Op­
tativ Präsens von ζώ; d) den Optativ Präsens von χρώμαι; e) den Imperativ Präsens
von ζώ und χρώμαι; f) das Imperfekt von ζώ und χρώμαι.
3. Bestimme:
χρώ ζώσι(ν) (3) χρώιμεθα χρώμεθα (2) έζων έχρώμεθα κέχρησθε
ζώντων (3) χρησαμένηι χρήσθαι χρήσθων ζώ (3) ζήι (2) χρήι (2)
4. Übersetze ins Griechische:
a) Lebe nicht, um zu essen, sondern iß, um zu leben! b) [Wie] eine Leiche gehe ich
umher unter (in) den Lebendigen, c) Welche politische Ordnung habt (gebraucht)
ihr? d) Falls ich lüge, mache (auch Plural) mit mir, was dir (euch) gefällt, e) Lyki-

68

EXERCITIA

L. 55

nos ist mein Freund (Ich >brauche< Lykinos . . . ) . f) Wir erwarben (Imperfekt) ein
Vermögen (Dinge), um es zu gebrauchen, g) Wir haben Mitleid mit eurem Los. h)
Wir lernen das Hungern von Zenon dem Stoiker.
5. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion die Abschnitte:
I A 3 ; E ; H ; H D ; F; ΠΙΑ; Β; IVC; Ε.

LEKTION 55
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Α.

1.
2.
3.
4.

Β.

1. Τί έστι φιλόσοφος κατ' Έπίκτητον; :: . . . (IF)
2. Λέγε στίχον Αγάθωνος. :: . . .
3. Τί έδεϊτο Σωκράτης Ί π π ί ο υ ; :: . . . (ίάσθαι).

C.

1. Λέγε απόφθεγμα 'Ηρακλείτου. :: . . .
2. Λέγε απόφθεγμα Άναξαγόρου. :: ...
3. Λέγε απόφθεγμα Σιμωνίδου. :: . . .

D.

Λέγε μοι ποίάι οίκίάι χρή ι; :: Οίκίάι ...
Καί πώς ζήις; :: . . .
Λέγε στίχον Κράτητος τοϋ Θηβαίου. :: . . .
Καί άλλον. :: . . .

Λέγε σκόλιον Άττικόν. :: -Σύν μοι . . .

Π.
Wiederhole folgende ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ:
L . 4 9 B ; C ; E ; L . 5 0 A ; C ; L.51B;

L.52A;D;

L.53A;D;E;

L.54A;B.

III.
1. Wiederhole alle Typen der Verba Vocalia (L. 49-54).
2. Bestimme (auch jeweils die Bedeutung):
κατορθούντι ποιηταϊς ποιήσαις απάντων απαντών άξιων άξιων
αξίου (2) ήξίου δεώμεθα άγαπώμεθα (2) δόξαι (3) κρεμώσιν (3) νενικηκόαν
τιμωμένας τετιμημέναις τιμηθεϊσιν τιμηθώσιν έπετίμα επιτίμα
έπιτιμάι (2) τιμάις τιμαίς ζήσαι ζώσαι
3. Übersetze:
a) Irren ist menschlich (alle Menschen irren), b) Diejenigen, die lieben (Partizip),
werden geliebt werden, c) Alles fließt, d) Nie bereute ich, daß ich schwieg, oft, diß
ich schwatzte.
4. Übersetze aus der griechischen Lektion ins Deutsche und - wenigstens teilweise - zurück ins Griechische:
IA; C; D; F l - 3 ; Kl und 5; H C ; D.

EXERCITIA

L. 56

LEKTION 56
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Λέγε παροιμίαν περί τοϋ σπεύδειν. :: ...
2. Λέγε στίχον περί τοϋ γυμνάζειν. :: ...
3. Λέγε στίχον Εύριπίδου περί τού έλπίζειν. :: ... (ΠΑ)
4. Τί έλεγε Σόλων περί τών ποιητών καί αοιδών; :: . . .
5. Τί έλεγε Μακάρια περί τοϋ εαυτής θανάτου; :: ...
Β. 1. Λέγε δόγμα τι Στωικόν. :: Οί Στωικοί έλεγον ... (ΙΙΗ)
2. Τίς λέγεται πλάσαι ανθρώπους; :: ...
3. Τίνα τεθαύμακας έπ' επών ποιήσει; :: ...
4. Τίνα τεθαυμάκατε επί μελών ποιήσει; :: ...
5. Διά τί ήρξαντο φιλοσοφείν οί άνθρωποι; :: ...
6. Τίς μάλιστα έθαυμάσθη έπί αγαλμάτων ποιήσει; :: ...
Ο 1. Τίς έκτισε Κυρήνην; :: ...
2. Πόθεν ήλθεν ό Βάττος; :: ...
3. Τίνα έχρήσατο ό Βάττος; :: ...
4. Ή δέ Πυθία τί έχρησε Βάττωι; :: ...
D. 1. Τί έλεγεν Αριστοτέλης περί τών Λακώνων; διά τί ηρχον πολλών; ::
2. Τί έγραψε Παϋλος προς Τιμόθεο ν; :: ...
3. Τί ένενόμιστο ίδιον παρά Λυκίοις; :: Ηρόδοτος λέγει, ώς ...
4. Ύπό τίνος έκτίσθησαν αί Συρακοϋσαι; :: ...
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

νομίζει, νομιεί, ένόμισεν, νενόμικεν.
1. ελπίζει,
?
?
?
2. κτίζει,
?
?
?
3. οίκίζει,
?
?
?
Β.
ψεύδετε, ψεύσετε, έψεύσατε, έψεύκατε.
1. πείθετε,
?
?
?
2. γυμνάζετε, ?
?
?
3. θαυμάζετε, ?
?
?
Ο
ψεύδηι, ψεύσηι, έψεύσω, έψευσαι.
1. άγωνίζηι, ?
?
?
2. βιάζηι,
?
?
?
D.
ψεύδεσθε, ψευσθήσεσθε, έψεύσθητε, έψευσθε.
1. άναγκάζεσθε,
?
?
?
2. νομίζεσθε,
?
?
?
Ε. 1. Αρα γυμνάζεις τούτους τους παίδας; :: Ναί· ...
2. Αρα έγύμναζες τούτους τους παίδας; :: Ναί- ...
3. Αρα γυμνάσετε τούτους τους παίδας; :: Ναί· ...
4. Αρα έγύμνασας τούτους τους παίδας; :: Ναί· ...
5. Αρα γεγύμνακε τούτους τους παίδας; :: Ναί· ... κτλ.
F. 1. Αρ' έλεγεν ώς γυμνάζοι τους παϊδας; :: Ναί· ...
2. Αρ' έλέγετε ώς
?
τους παϊδας; :: Ναί· ...
3. Αρ' έλεγεν ώς γυμνάσαιμι τους παίδας; :: Ναί· ... κτλ.

69

70

EXERCITIA

L. 56

G. 1. Α ρ α γεγύμνασθε προς τους κινδύνους; :: Ναί· . . .
2. Α ρ α γεγυμνασμένοι είσί προς τους κινδύνους; :: Ναί· . . .
3. Αρα έγεγύμνασο προς κινδύνους; :: Ναί· ...
Η. 1. Αρα πέπεισαι οίς έλεγον; :: Ναί· . . .
2. Αρα πεπεισμένοι είσίν οϊς έλεγον; :: Ναί· . . .
3. Α ρ α έπέπεισο οίς έλεγον; :: Ναί· . . . κτλ.
Ι.

1. Α ρ ' οίκιείς πόλιν μεγάλην; :: Ναί· . . .
2. Α ρ ' οίκιεΐ πόλιν μεγάλην; :: Ναί· . . .
3. Α ρ ' ώικίσατε πόλιν μεγάλην; :: Ναί· ... κτλ.

Κ. Setze in 11-3 Formen von κτίζω statt οίκίζω.
L.

1. Α ρ α
2. Αρα
3. Αρα
4. Αρα

Μ. 1.
2.
3.
4.
5.

μέγαν
μέγαν
μέγαν
μέγαν

αγώνα άγωνιήι; :: Ναί· . . .
αγώνα ήγωνίσασθε; :: Ναί· ...
αγώνα ήγώνισαι; :: Ναί· ...
αγώνα ήγώνισο; :: Ναί· . . . κτλ.

Έ ά ν μή πείθηι ημάς, άρα βιάσεται;
Έ ά ν μή πείθηις ημάς, άρα
? ;
Έ ά ν μή πείθητε ημάς, άρα
? ;
Ό τ ε ούκ έπείθετε αυτούς, άρα ?
;
"Οτε ούκ έπεισας αυτούς, άρα ? ;

Ν. 1. Αρα
2. Α ρ α
3. Άρα
Ο. 1. Αρα
2. Αρα
3. Αρα
4. Αρα

::
::
::
::
::

Ναί· έάν
Ναί· έάν
Ναί· έάν
Ναί· δτε
Ναί- δτε

...
...
...
...
. . . κτλ.

δεινά άν ποιοίην, εί μή πειθοίμην σοι; :: Ναί· . . .
δεινά άν ποιοίεν, εί μή πείθοιντο αύτώι; :: Ναί· . . .
δεινά άν ποιήσαιμεν, εί μή πεισθείημεν αύτώι; :: Ναί· . . . κτλ.
νενόμισθε πανούργοι είναι; :: Ουχί· ού . . .
ένενόμισο πανούργος είναι; :: Ουχί- ού . . .
ένομίσθησαν πανούργοι είναι; :: Ουχί- ού . . .
ένομίζου πανούγρος είναι; :: Ουχί· ού ... κτλ.

Ρ.

1. Αρα γεγύμνασαι ώς άγωνιούμενος; :: Ναί·
2. Αρα γεγύμνασθε ώς
?
; :: Ναί·
3. Αρα έγυμνάσθης ώς
?
; :: Ναί4. Αρα γυμνάζηι ώς
?
; :: Ναί·
5. Αρα έγυμνάζου ώς
?
; :: Ναί·
6. Αρα έγεγύμνασο ώς
?
; :: Ναί· ... κτλ.
Q. 1. Α ρ ' έψεύσθης ελπίδος καλής; :: Ναί- ...
2. Αρ' έψεύσθητε ελπίδος καλής; :: Ναί· ... κτλ.
R.

1. Αρα κεχάρισαι τώι δήμωι; :: Ναί· . . .
2. Αρα κεχαρισμένοι τώι δήμωι είσίν; :: Ναί- ...
3. Αρα έκεχάρισθε τώι δήμωι; :: Ναί· . . . κτλ.
III.

1. a) Was sind VerbaMuta? b) Was meinen wir mit Dentalstämmen? c) Warum werden ελπίζω und πλάσσω (πλάττω) als Dentalstämme bezeichnet?
2. a) Wie lautet das Futur Aktiv von πείθω? Nach welcher Regel? b) Wie lautet das
Perfekt Aktiv von πείθω? Nach welcher Regel? c) Wie lautet der Aorist Passiv von
πείθω? Nach welcher Regel? d) Wie lautet das Perfekt Passiv von πείθω? Nach
welcher Regel?
3. Nenne die Haupttempora von:

EXERCITIA
a) ψεύδω.

b) πλάσσω,

c) ονομάζω,

L. 57

71

d) κτίζω.

4. a) Sprich und schreibe alle 2. Pers.-Sing.-Formen (nur Aktiv) von σπεύδω (Präs. mit
Imperf. und Aorist), b) Sprich und schreibe alle 3. Pers.-Plur.-Formen von ψεύδο­
μαι (Präs. u. Imperf.; Futur-Medium, Aorist-Medium und Aorist Passiv).
5. Bestimme:
σπεύδουσιν σπεύσουσιν σπεύσασιν πείσαι πεισθήναι πεισθήσηι πεισάσαις πάσαις πεπεικυίαι φείσεσθε φείσασθε φείδου παιδιού κτισθώσι
άγωνισαμένοις θαυμασθεϊσα πλάττωνται πλάσηι (2) πάσηι
6. Übersetze:
a) Du hast mich überzeugt, daß die Götter existieren (= sind), b) Es ist besser, die
Richter zu überzeugen (Aor.), als nur den Anschein zu geben, überredet zu haben, c) Wenn wir euch nicht überzeugen (können), werden wir euch zwingen, das
Rechte zu tun. d) Wir werden dich schonen, e) Er sagt (sagte), daß ich lüge
(log), f) Bist du voll Bewunderung (Perfekt) für Perikles? g) (Die) Weise(n)
[Männer] können (werden) zu nichts gezwungen weiden, h) Du wirst uns nicht
zwingen zu tun, was uns nicht (richtig) erscheint; aber überzeuge uns!
7. Welche Rege! gilt für die Futurbildung der Verben auf -ίζω?
8. Sprich und schreibe vom Perfekt von αγωνίζομαι
a) den ganzen Indikativ und das Plusquamperfekt, b) die 1. Pers. Sing, und Plur.
des Konjunktivs und Optativs, c) die 2. Pers. Sing, und Plur. des Imperativs, d)
den Infinitiv.
9. Bestimme:
γεγυμνασμένων κεχάρισθε έκτισμένονήι πεπλασμέναήν πέπεισο έπέπεισο
ένενόμιστο ψεύσασθε έψεύσθαι τεθαύμασθε ψεύσεσθε
10. Versuche, die folgenden Texte der griechischen Lektion möglichst adäquat auf
Deutsch wiederzugeben:
IE;IIH.

LEKTION 57
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τί λέγει Αριστοτέλης περί αρχόντων καί αρχομένων; :: . . .
2. Τί λέγει Αριστοτέλης περί τοϋ άρξαι καί άρχθήναι; :: . . .
3. Τί λέγει Θουκυδίδης περί Περικλέους; :: . . .

Β.

1.
2.
3.
4.

Πόσαι τριήρεις ύπήρχον Κερκυραίοις; :: . . .
Τίνι έπολέμησαν Κερκυραίοι; :: ...
Τίς ξυμμάχους Κερκυραίους έδέξατο; :: . . .
Πότε οί Πελοποννήσιοι έσέβαλον ές τήν Άττικήν; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Τίνι ηύχετο υπέρ τής πόλεως ό Θεόγνις; :: . . . (Ι Η)
Λέγε τους στίχους :: * . . .
Καθ' Ήσίοδον τί δεϊ φυλάσσεσθαι; :: . . .
Πώς δεχόμεθα φαύλων επαίνους; :: . . .

D.

1. Αρα χαλεπόν παραινείν τοίς κακώς πεπραγόσιν; :: . . .
2. Τί άν εϊη σωφροσύνη; :: . . . (II)
3. Λέγε στίχον περί τών φίλων ανδρός κακώς πράττοντος :: . . .

72

EXERCITIA

L. 57

4. Καί άλλον, περί ανδρός εύ πράττοντος :: . . .
5. Πώς άπέθανον Ετεοκλής καί Πολυνείκης; :: Σοφοκλής λέγει
6. Τίς έστιν αληθώς ελεύθερος; :: Ε π ί κ τ η τ ο ς . . .

Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

φυλάσσω,
φυλάξω,
ωσαύτως (ebenso):
πράσσω, διώκω.

έφύλαξα,

Β.

άρχω, άρξω, ήρξα, - 1 , ήργμαι, ήρχθην. ωσαύτως·
στίζω 1 , τινάσσω 1 , ταράσσω 1 .
φεύγω, φεύξομαι,
?
?

C. δέχομαι, δέξομαι, έδεξάμην,
άρχομαι
D.

D.

1.
2.
3.
4.

?

?

?
?

πεφύλαχα,

πεφύλαγμαι,

, έδέχθην. ωσαύτως·

Α ρ ' έ χ η ι ή έχεις;
Αρ' έχεσθε ή ?
Αρ' είχες ή ?
Α ρ ' εϊχετε ή ?

εχω, ουκ εχομαι.
•» ούκ
?
ούκ
?
ούκ
?
1. άρχομαι ίνα άρξω ύστερον,
2. άρχηι ίνα
? ύστερον, κτλ.

1. Αρ'
2. Α ρ '
3. Α ρ '
4. Α ρ '
5. Α ρ '
6. Αρ'

εύ
εύ
εύ
εύ
εύ
εύ

έπραξας έν Αίγύπτωι; :: . . .
έπράξατε έν Αίγύπτωι; :: . . .
πέπραγας έν Αίγύπτωι; :: . . .
έπεπράγεις έν Αίγύπτωι; :: . . .
πράξεις έν Αίγύπτωι; :: . . . (ελπίζω)
πράξετε έν Αίγύπτωι; :: . . . κτλ.

1. Αρα ποιείς δ τέταξαι δράν; :: Ναί·
2. Αρα ποιεί
δ
? δ ρ ά ν ; : : Ναί3. Αρα ποιείτε δ
? δράν; :: Ναί· . . . κτλ.
1. Α ρ ' έποίησας δ έτέταξο δράν; :: Ναί·
2. Α ρ ' έποίησεν δ
?
δράν; :: Ναί· . . . κτλ.
Η. 1. Αρα ποιητέον μοι δ προσέταξας; :: . . .
2. Αρα ποιητέον σοι δ προσέταξεν; :: . . . κτλ.
1. Ώ μαθητά, άρα τετάραξαι; :: . . .
2. Α ρ ' ό μαθητής
3. Αρα οί μαθηταί
4. Ώ μαθηταί, άρα
?
; : : . . . κτλ.
Κ.

1. Α ρ ' άπήλλαξαι πάσης ταραχής; :: . . .
2. Α ρ ' άπήλλακται πάσης ταραχής; :: . . . κτλ.

L.

1. Αρα πεφύλαξαι τό προστεταγμένον; :: . . .
2. Α ρ α πεφύλακται τό προστεταγμένον; :: . . . κτλ.

Μ. 1. Α ρ ' έπεφύλαξο τά προστεταγμένα; :: . . .
2. Αρ' έπεφύλακτο τά προστεταγμένα; :: . . . κτλ.
Ν. 1. Α ρ ' έξεπλάγης τήν δύναμιν τών πολεμίων; :: . . . κτλ.

έφυλάχθην.

EXERCITIA

73

L. 57

III.
1. a) Woran zeigt sich, daß die Stämme von φυλάσσω, πράσσω und ταράσσω auf κ, γ
oder χ enden? Wie nennt man diese Gruppe von Konsonanten?
b) Wie lautet das Futur von άγω und δέχομαι? Welche Regel zeigt sich dabei?
c) Wie lautet demnach die 1. Pers. Sing. Indikativ des Futurs und des Aorists, Aktiv
und Passiv von διώκω, ταράσσω, άρχω?
d) Wie lautet das Futur von στίζω? Warum hat dieses Verb ein ζ im Präsens?
2. Bestimme und gib die Bedeutung an von
άρξαι δέξαισθε έξειν κηρυχθέντι ταραχθείσιν ταραχθώσιν
άρξησθε άρξασθαι άρξεσθαι είχον έσχον φύλαξιν φυλάξειν
φυλάξαι (2) φύλαξαι

ταραχθείεν

3. Sprich und schreibe:
a) Alle 3. Pers. Plur. von δέχομαι: Präsens, Imperf., Futur und Aorist (Medium und
Passiv, wo verschieden), b) Alle 2. Pers. Plur. von ταράσσω: Präsens Imperf. Futur
und Aorist, Aktiv.
4. Übersetze:
a) Wer vorher regiert worden ist (Partizip), wird später regieren, b) Ich wurde vor
den König geführt (zu dem König), c) Wir müssen gemäß den Gesetzen abstimmen, d) Ich erwarte von dir, daß du alles für mich tun wirst, e) Wenn wir das Gesetz fürchten, werden wir nicht unter dem Gesetz leiden.
5. Wie verändert sich ein Guttural vor μ und vor τ?
6. Lerne das Perfekt und Plusquamperfekt Passiv der Gutturalstämme. Danach sprich
und schreibe:
a) Alle 1. Pers. Sing. Perf. Pass. von ταράσσω, b) Alle 2. Pers. Plur. Perf. Pass. von
άρχω. c) Alle 3. Pers. Plur. Perf. Pass. von άλλάσσω. d) Perfekt Pass. von τάσσω:
Infinitiv und Partizip N o m . Sing, und Dat. Plur. (Alle drei Genera.)
e) Das ganze Plusquamperfekt Passiv von στίζω.
7. Bestimme:
ήρξο έστικται
ραχθε

έστικτο τεταράγμεθα

έτεταράγμεθα

έταρασσόμεθα

τετά-

8. Übersetze:
a) Wir halten es für das Beste, zu tun, was immer uns zu tun befohlen wird (vgl.
IIB). b) Auch wenn jemand in einer hohen Position ist, darf er nicht glauben, er sei
ein Tyrann (vgl. IIIA). c) Seid ihr in Unruhe? in Furcht? in Leid? Und wie werdet ihr
frei werden? d) Bist du frei von aller Leidenschaft (πάθος oder ταραχή)?
9. Versuche eine möglichst adäquate deutsche Wiedergabe von folgenden Texten der
griechischen Lektion:
I C 5 ; IIE; IIIA5; D; E.
1 Perfekt Aktiv kaum belegt und nicht klassisch.

74

EXERCITIA

L. 58

LEKTION 58
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Β.

1.
2.
3.
4.
5.
C. 1.
2.

Τί
Τί
Τί
Τί

τρέφει τον τεχνίτην; :: Ή ...
1
γέγραπται έπί τοίχου οικίας έν Τώμηι; :: * Πολλοί . . .
ήν γεγραμμένον έπί τοϋ 'Ιησού σταυρού; :: Ή ν . . .
έλεγε Πιλάτος περί τής επιγραφής; :: Πιλάτος . . .

Τίνα γραφήν Μέλητος έγράψατο Σωκράτη; :: Ώ ς . . .
Τίς μετεπέμψατο Πέτρον έξ Ίόππης; :: Κορνήλιος . . .
Τί δ' είπεν δ Πέτρος είσελθών προς Κορνήλιον; :: Πέτρος
Τί γράφει ό Απόστολος περί γυναικός μανθανούσης; :: ...
Α ρ ' επέτρεψε γυναικί διδάσκειν; :: Ό Απόστολος . . .
Ά ρ ' έτρέψαντο τους Κορινθίους οί Κερκυραίοι; :: Ναί· . . .
Τί δ' εποίησαν οί Κορίνθιοι; :: Οί ... κτλ.

D. 1. Λέγε Αίσχύλου στίχον περί τοϋ σιγάν. :: * Πάλαι . . .
2. Πού άπέθανεν Αισχύλος; :: ...
3. Πού τέθαπται; :: . . .

4. Ποϋ δ' Ευριπίδης ετάφη; :: ...
Ε.

1. Διά τί άπέθανεν Αντιγόνη; :: ...
2. Τίς άνέθρεψεν " Ιωνα; :: ...
3. Ύ π ό τίνος έτράφη Άχιλλεύς; :: ... κτλ.

F.

1. Τί λέγει 'Ηράκλειτος περί τοϋ θεού τού έν Δελφοϊς; :: . . .
2. Αρα δει κεκρύφθαι τό καλόν; :: ... κτλ.

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

Γράφω, γράψω, έγραψα, γεγραφα, γέγραμμαι, έγράφην. ωσαύτως:
1. πέμπω. 2. βλέπω 2 . 3. τρέπω. 4. βλάπτω. 5. κλέπτω. 6. θ ά π τ ω 2 .

Β.

Ό φίλος (ό) βλάπτων με
1. ?
?
?
? με
2. ?
?
?
? με
3. ?
?
?
? με
4. ?
?
?
? με
5. ?
?
?
? με
Bedenke, wann das Partizip
C. Für βλάπτων setze βλάψας
D.
1.
2.
3.
4.

Αντιγόνη,
?
?
?
?

1.
2.
3.
4.

Ετεοκλής τεθαμμένος άναπέπαυται.
?
?
έάτε πεπαΰσθαι.
?
?
μεμνήμεθα.
?
?
ή πόλις έν είρήνηι εστίν.
?
?
θυσίας θύωμεν.

Ε.

θάψασα τον
τήν ? τόν
?
? τόν
?
? τόν
? τον

εχθρού ού διαφέρει.
ζητώ.
ήδ' έστιν ή οικία.
ούκέτι πιστεύω.
έν Ά σ ί ά ι διέτριψεν.
μισώ.
einen Artikel verlangt.
und Plural für Singular, auch γυνή für φίλος.

άδελφόν, βέβηκεν.
άδελφόν, θαυμάζω (ζηλώ).
άδελφόν, χάριν έχομεν.
άδελφόν, δδε ό τάφος εστίν.
άδελφόν, οί φύλακες έκάθευδον.

EXERCITIA
F.

L. 58

75

1, Α ρ α πέμπωμέν τίνα είς Ί ό π π η ν ; :: Ναί· . . .
2. Α ρ α πέμψετε τίνα είς Ί ό π π η ν ; :: Ναί· . . .
3. Αρα πεπόμφατέ τίνα είς Ί ό π π η ν ; :: Ναί· . . . κτλ.

G. 1. Α ρ α μεταπεμπώμεθα Πέτρον έξ Ίόππης; :: Ναί· ...
2. Α ρ α μεταπέμψεσθε Πέτρον έξ Ί ό π π η ς ; :: Ναί· . . . κτλ.
Η. 1. Τίς έτρεψε τους πολεμίους; :: Οί Αθηναίοι ...
2. Τίς τρέψει τους πολεμίους; :: Οί Αθηναίοι ...
3. Α ρ ' έτρέψατε τους πολεμίους; :: Ναί· ... κτλ.
Ι.

1.
2.
3.
4.

Α ρ α τραπώμεθα προς φυγήν; :: Ναί- . . .
Α ρ α τρέψεσθε προς φυγήν; :: Ουχί- ού . . .
Α ρ ' έτράπεσθε προς φυγήν; :: Ουχί· ούκ . . .
Α ρ ' έτρέψασθε τους πολεμίους; :: Ναί· . . .

5. Α ρ ' έτρέφθησαν οί πολέμιοι; :: Ναί- ... κτλ.
Κ.

Ποϊ τράπωμαι;
Ά ρ ' έσκεψαι πότερον δοκεί φεύγειν; :: Έσκε- ..., άλλα ποί τραπ-;
Α ρ ' έσκέψασθε πότερον δοκεί φεύγειν; :: Έσκε- . . .
Α ρ ' έσκεφθε πότερον δοκεί φεύγειν; :: Έσκ
...
Α ρ α σκέψηι πότερον δοκεί φεύγειν; :: Σκε- . . . κτλ.
Χειμών έστι.
1. Χειμών έστιν άρ' έγκεκάλυψαι ίκανώς; :: Ναί· έγκεκ- ...
2. Χειμών έστιν· ά ρ ' έγκεκάλυφθε ίκανώς; :: Ναι- έγκεκ- ...
3. Χειμών έστι· άρ' έγκεκάλυπται ίκανώς ό παϊς; :: Ναί· ό παίς . . .
4. Χειμών έστιν- άρ'
?
ίκανώς οί παίδες; :: Ναί· ...
5. Χειμών ήν· άρ' ένεκεκάλυπτο ίκανώς ό παις; :: Ναί· ό παίς ...
6. Χειμών ή ν άρ' ένεκεκάλυψο
ίκανώς; :: Ναί· . . .
7. Χειμώνος όντος άρ' έγκαλύπτηι;:: Ναί· χειμώνος όντος ...
8. Χειμώνος όντος άρ' ένεκαλύψω; :: Ναί- χειμώνος όντος . . . κτλ.

1.
2.
3.
4.
L.

Μ.
1.
2.
3.
4.

Ή Α ρ κ α δ ί α κατέστραπται.
Αρα κατέστραπται ή Α ρ κ α δ ί α ; :: Ναί· ή Α ρ κ α δ ί α . . .
Τίς κατεστρέψατο τήν Ά ρ κ α δ ί α ν ; :: Οί Μαντινείς ...
Α ρ α καταστρεπτέα ήν ή Α ρ κ α δ ί α ; :: Ουχί· ή . . .
Α ρ α καταστρεψώμεθα τήν Ά ρ κ α δ ί α ν ; :: Ναί· κατά- ... κτλ.

III.
1. a) Welche Laute werden Labiale genannt?
b) Für jeden der drei Labiale nenne ein Verb, dessen Stamm auf ihn auslautet.
c) Zeige und begründe, daß βλάπτω und θάπτω Labial- und nicht Dentalstämme
haben.
d) Was ergibt ein Labial mit folgendem -s?
e) Bilde entsprechend den Aor. Akt. von γράφω, βλέπω, κλέπτω, βλάπτω
(1. Pers. Sing.).
2. a) Wie lautet das Perfekt Akt. von γράφω? Welche Regel zeigt sich dabei?
b) Wie lautet das Perfekt Akt. von πέμπω und κλέπτω? Zwei weitere untergeordnete
Regeln werden durch diese Formen illustriert. Wie lauten diese?
c) Bilde entsprechend das Perfekt Akt. (1. Pers. Sing.) von τρίβω, τρέπω, βλάπτω,
συγγράφω.

76

EXERCITIA

L. 58

d) Wie lautet die regelmäßige attische Form des Aor. Pass. von τρίβω und τρέπω?
Welche Charakteristika werden dabei deutlich?
e) Bilde entsprechend die 1. Pers. Sing, des Aor. Pass. von γράφω, κλέπτω, βλάπτω
und - anders - πέμπω.
3. Bestimme die folgenden Formen:
έβλάβημεν βλαβέντες βλάβης βλαβήις βλαβήσεσθαι βλάψετε βλάψατε
κλαπήι κλοπήι θάψηι (3) πεπομφότας έτρέποντο έτράποντο έτρέψαντο
τρέψαντες θρέψαντες τρέπουσι (2) τρέψουσι (2) θρέψουσι (2) τροπήι τραπήι
4. Bestimme:
έθαπτε έθαψε

ετάφη. Warum die verschiedenen t-Laute?

5. Übersetze:
a) Meletos klagte Sokrates als Verderber (>verderbend<) der Jugend (>die Jungen«)
an. b) Sendet [jemanden] nach Athen und laßt Miltiades kommen! c) Das Gold
wurde aus dem Heiligtum gestohlen, d) Wir haben (Perfekt) Gesandte nach Syrakus geschickt, e) Gestern hat sich die Sonne zum Winter gewendet, f) Die Naxier
schlugen die Messenier in die Flucht, g) Wir werden nicht Schaden leiden (geschädigt werden), wenn wir antworten, h) Der Mann muß von uns begraben werden
(Verbaladj.).
6. a) Wozu wird ein Labial vor μ? Gib ein Beispiel, b) Wozu wird ein Labial vorT? Gib
ein Beispiel, c) Wozu wird ein Labial vor θ? Gib ein Beispiel.
7. Sprich und schreibe von βλάπτω und πέμπω
a) den ganzen Indikativ des Perfekt und Plusquamperfekt Passiv, b) den Infinitiv
und das Partizip im Nom. Sing, des Perf. Pass., c) die 2. Person Sing, im Konjunk­
tiv, Optativ und Imperativ des Perf. Passiv.
8. Lerne, sprich und schreibe die Haupttempora von
a) κλέπτω, b) κρύπτω, c) γράφω, d) τρέπω, e) τρέφω,

f) στρέφω.

9. Bestimme:
κεκάλυψο έκεκάλυψο έκρύφθη έκέκρυπτο τέτραφθε τετράμμεθα έτέτραφθε καταστραφείσαις κατεστραμμέναις καταστρέψαις τετροφυίαις (2)
τεθαμμέναις έτέθαπτο τέτροφε (2) έτέτραφθε έσκέμμεθα (2)
10. Übersetze ins Griechische:
a) Alle verborgenen Dinge (Neutr. Plur.) sind nun enthüllt [worden], b) Die Macht
der Rhetorik wurde Sokrates durch Gorgias enthüllt (Aor.). c) Die Kinder des Herakles (»Herakliden«) wurden von Iolaos, [dem] alten [Mann], erzogen (Aor.). d)
Wir werden diese Aufgabe nicht in Angriff nehmen, wenn ihr sie nicht genügend erörtert habt (Aor. Vgl. IIH4).
11. Vesuche, folgende Abschnitte aus der griechischen Lektion in möglichst adäquates
Deutsch zu übertragen:
I F ; 14; IIA1.7; Hl.9.10; HIB; C; D.
1 Ό τοίχος, ού (Haus-)Mauer.
2 Kein Perfekt Aktiv.

EXERCITIA

L. 60

77

LEKTION 59
Wiederhole alle Verba Muta. Ersinne dazu selbst Übungen, wie sie dir nützlich scheinen.

LEKTION 60
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Τίνας άπέστειλεν ό Ιησούς; :: 'Ιησούς ...
Τίνι ονόματι έκ τούτου καλούνται οί δώδεκα; :: Οί ...
Τί ποιεϊν (ίνα τί ποιώσιν) απεστάλησαν; :: . . .
Τίς ήν Σίμων ό επικαλούμενος Πέτρος; :: . . .
Τίς μετεπέμπετο τον Πέτρον; :: ...
Πόθεν μετεπέμφθη; :: . . .

Β.

1. Τί έλεγεν ό Απόστολος περί ομιλιών κακών; :: . . .
2. Τί έλεγεν ό δούλος, δν Ζήνων έπί κλοπής έμαστίγου; :: ...
3. Τί έλεγε Ζήνων προς ταϋτα; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

D.

1. Τί έπηγγέλλοντο διδάσκειν οί σοφισταί; :: Άρετήν . . .
2. Τίς έπηγγέλλετο διδάσκειν τά πολιτικά; :: . . .
3. Τίς πράττει τά πολιτικά; :: . . .

Ε.

1.
2.
3.
4.

Πότερον ράιόν έστι ποιεϊν τι ή διαφθείραι; :: . . .
Αρα σοφοί έσμεν είς τό νουθετεϊν άλλους; :: Πάντες ...
Α ρ α γιγνώσκομεν αυτοί σφαλέντες; :: Ού ...
Λέγε Εύριπίδου είς τούτο στίχους. :: ...

F.

1.
2.
3.
4.
5.

Τίς έκάθηρεν τάς Α θ ή ν α ς ; :: Έπιμενίδης ...
Τίς ήν Έπιμενίδης; :: . . .
Πώς οί ποιμένες τήν άγέλην καθαίρουσιν; :: ... (IIF)
Πώς καθαιρεί τήν εαυτού διάνοιαν ό σοφός; :: . . .
Πώς δει θύειν κατά Θεόφραστον; :: ...

Λέγε παροιμίαν περί τοϋ δέρειν :: Κύνα . . .
Καί άλλην . . . :: *Ό μή ...
Λέγε παροιμίαν περί τού βάλλειν καί βαλείν- :: **Hv ...
Λέγε στίχον Εύριπίδου έκ τής Ιφιγένειας. :: ...

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.

Αρ'
Αρ'
Αρ'
Αρ'

άπέστειλας άγγελον; :: Ναί· ...
άποστείλωμεν άγγελον; :: Ναί· . . .
άποστελεί άγγελον; :: Ναί· ...
άπέσταλκας άγγελον; :: Ναί· ... κτλ.

Β.

1. Α ρ ' αποστείλω τον άγγελοϋντα, ώς πάρεισιν οί πολέμιοι; :: Ναί· ...
2. Α ρ ' άν άποστέλλοι τις τόν άγγελοϋντα, ώς πάρεισιν οί πολέμιοι; :: Ναί· . . .
3. Α ρ ' άν άποστείλαις τόν άγγελοϋντα, ώς πάρεισιν οί πολέμιοι; :: ... κτλ.

C.

1. Αγγειλον ώς πάρεισιν οί πολέμιοι: :: Ναί· άγγ- . . .
2. Α ρ ' άγγελείτε ώς πάρεισιν οί πολέμιοι; :: Ναί· . . .
3. Α ρ ' ήγγειλας ώς
?
οί πολέμιοι; :: Ναί· ...

78

EXERCITIA
4. Α ρ ' ήγγελκας ώς

?

L. 60

οί πολέμιοι; :: Ναί· ... κτλ.

D.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Α ρ α καθαίρωμεν τόν φονεύσαντα; :: Ναί· . . .
Α ρ ' έκάθαιρες τόν φονεύσαντα; :: Ναί· ...
Α ρ ' έκάθηρας τόν φονεύσαντα; :: Ναί· ...
Α ρ α καθαρείς τον φονεύσαντα; :: Ναί· ...
Α ρ α καθαίροις άν τον φονεύσαντα; :: Ναί· . . .
Α ρ α καθήραις άν τόν φονεύσαντα; :: Ναί- . . . κτλ.

Ε.

1.
2.
3.
4.
5.

Α ρ α κεκάθαρται ό φονεύσας; :: Ναί- ...
Αρα
?
οί φονεύσαντες; :: Ναί· ...
Αρα κεκάθαρσαι φόνου; :: Ουχί· ού . . .
Α ρ α κεκάθαρθε φόνου; :: Ουχί· ού . . .
Α ρ ' έκεκάθαρσο φόνου; :: Ουχί- ού . . . κτλ.

F.

1. Α ρ ' απεστάλη ό Απόστολος; :: Ναί· ό ...
2. Αρ'
?
οί Απόστολοι; :: Ναί· . . .
3. Α ρ ' άποσταλήσεται ό Αγγελος; :: Ναί- . . . κτλ.

G.

1. Α ρ α δοκεί σοι άρασθαι πόλεμον; :: Ναί· . . .
2. Α ρ α πόλεμον αϊρεσθε; :: Ναί· ...
3. Α ρ α πόλεμον άρείσθε; :: Ναί· ... κτλ.

Η. 1.
2.
3.
4.

Αρ'
Αρ'
Άρ'
Άρ'

άν αίροισθε πόλεμον; :: Ναί· . . .
άν άροιο πόλεμον; :: Ναί- . . .
ήρθη πόλεμος; :: ...
ήρται πόλεμος; :: ... κτλ.
III.

1. a) Warum hat άγγέλλω Doppel-λ im Präs., aber einfaches λ in den anderen Tempora?
b) Warum hat φθείρω -ει- im Präs., aber -ε- in den anderen Tempora?
c) Warum hat δέρω im Präs. die Nebenform δείρω?
2. Wie lautet das Futur von άγγέλλω,
bei?

φθείρω,

δέρω? Welche Regel ergibt sich da­

3. Wie lautet der Aorist von άγγέλλω,
dabei?

φθείρω,

καθαιρώ? Welche Regel ergibt sich

4. a) Nenne alle aktiven Aoristformen der 2. Pers. Sing, von καθαιρώ.
b) Nenne alle medialen Futurformen der 2. Pers. Plur von επαγγέλλομαι.
5. Bestimme die folgenden Formen:
άγγειλον άγγελον ήγγελον άγγέλλων αγγέλων άγγελών ήγγειλαν έπηγγείλω άγγείλω έπαγγελείται άγγελθέντα έπιστείλαντα έπέστειλαν έκαθαίροντο έκαθήραντο καθήραι καθήραι κάθηραι ήραν άραι
6. Übersetze:
a) Ich könnte wohl (Opt. Präs.) deine Worte deinen Freunden berichten, wenn du
mich retten wolltest (Opt. Aor.). b) Zorn hat viele Häuser zu Fall gebracht
(Aor.). c) Man darf sich über Krieg und Frieden nicht irren, d) Die Sophisten haben mich zu Fall gebracht.
7. Bilde von αίρω
a)die 1. Pers. Sing. Indikativ und den Infinitiv des Futur Aktiv, b)die2. Pers. Sing,
aller Aoristformen Akt. (auch Infinitiv und Partizip Nom.), c) die 2. Pers. Plur. al­
ler medialen Aoristformen (auch Infinitiv und Partizip Nom.), d) die 1. Pers. Sing.

EXERCITIA

L. 61

79

aller passiven Aoristformen (auch Infinitiv und Partizip Nom.), e)die 1. Pers. Plur.
aller Perfekt Aktivformen (auch Infinitiv und Partizip Nom.).
8. Nenne den ganzen Indikativ und den Infinitiv des Perfekt, sowie das Plusquamper­
fekt Passiv von:
a) άγγέλλω. b) αποστέλλω, c) καθαιρώ, d) αίρω.
9. Bestimme:
φθαρήναι έφθάρθαι έφθαρθε (2) έκεκάθαρθε (2) έσταλσαι έσταλσο
φθαρήσεσθε άπήρκαμεν άπήρκεμεν φθαρήσεται ήράμεθα άρούμεθα
10. Nenne die Haupttempora von:
a) στέλλω, b) άγγέλλω. c) αίρω.

d) δέρω.

e) καθαιρώ.

11. Übersetze ins Griechische:
a) Wir haben unsere Programme verkündet (Perfekt) (Ι E3). b) Bist du so verdorben
(Perfekt), daß du überzeugt bist, daß alle Menschen schlecht sind? c) Wir haben die
Waffen (»Speere«) gegen unseren Willen erhoben.
12. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IC1.2;E1.2.5;F3;IIB;E4;G4.

LEKTION 61
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Β.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
C. 1.
2.
3.

Τής παρόδου τής Αντιγόνης λέγετε τήν αρχήν.
Λέγε Μενάνδρου στίχον. :: *Οίκοι ...
Λέγε Αγάθωνος τρίμετρα. :: *ΕΙ μέν ... (IIC4)
Καί Μενέλεω στίχον έκ τής Εύριπίδου 'Ελένης. :: *κτεϊν' . . . (IID1)
Καί άλλον τοϋ αυτού δράματος. :: * Τύμβου ...
Κατ' Αριστοτέλη,
Πόσος φαίνεται ό ήλιος; :: ...
Πόσος δέ έπεπίστευτο είναι; :: . . .
Τί έστιν ή σοφιστική; :: . . .
Τί έφη Δημόκριτος περί τών φαινομένων; :: . . .
Τί δ' έφη αυτός ό Αριστοτέλης περί τών φαινομένων; :: . . .
Τί δέ περί τής τών άστρων κινήσεως; :: ...
Τί έλεγε Φιλόλαος περί τοϋ κόσμου; :: Φιλόλαος ...
Πότε έγένετο ό κόσμος; :: Ό κόσμος, κατά Φ. ...
Καί πόσον χρόνον διαμένει; :: Κατά Φ. . . . κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.
1.
2.
3.
4.
Β.

Τώι παιδί νέμω τούτο τό δώρον
Τίνι νέμεις τούτο τό δώρον; :: Τώι παιδί . . .
Τίνι νείμω τούτο τό δώρον; :: Τώι παιδί νεϊμον . . .
Τίνι ένειμας τούτο τό δώρον; :: Τώι παιδί . . .
Τίνι νέμεις τούτο τό δώρον; :: Τώι παιδί . . . κτλ.

Τήι μητρί άμύνω
1. Αρ' άμύνεις τήι μητρί; :: Ναί· . . .

80

EXERCITIA
2.
3.
4.
5.

C.

Αρ'
Αρ'
Αρ'
Αρ'

L. 61

ήμυνες τήι μητρί; :: Ναί· . . .
άμυνεϊς τήι μητρί; :: Ναί· . . .
ήμύνατε ταίς ? ; :: Ναί· . . .
άμύνωμεν ταίς ? ; :: Ναί- . . .

Τους εχθρούς αμύνομαι
1.
2.
3.
4.

Αρ'
Αρ'
Αρ'
Αρ'

άμύνηι τους εχθρούς; :: Ναί- άμ. . . .
άμυνήι τους εχθρούς; :: Ναί· άμ. . . .
άμυνεϊσθε τους εχθρούς; :: Ναί· άμ. . . .
ήμύνω τους εχθρούς; :: Ναί· ήμ. . . . κτλ.

D.

1. Α ρ ' άπέκτονάς τίνα; :: Ούτινα άπ2. Α ρ ' άπεκτόνατέ τίνα; :: Ούτινα ?
3. Α ρ ' άπεκτόνει τίνα; :: Ούτινα ? κτλ.

Ε.

1. Α ρ α φόνωι μεμίανται ή γη; :: . . .
2. Α ρ α φόνωι μεμίανσαι; :: . . .
3. Α ρ α φόνωι μεμίανθε; :: . . .

F.

1. Τίς φόνου καθαιρεί τήν γήν; :: Έπιμενίδης . . .
2. Τίς φόνου καθαρει τήν γήν; :: Έπιμενίδης . . .
3. Τίς φόνου έκάθηρε τήν γήν; :: Έπιμενίδης . . .

G.

1. Α ρ ' έμμενείς οίς άν δικάσω; :: Ναί· έμμ. . . .
2. Α ρ ' έμμενεϊτε οίς άν δικάσωμεν; :: Ναί· . . .
3. Α ρ ' ενέμεινε οίς έδίκασα; :: Ναί· . . . κτλ.
III.

1. a) Warum
b) Warum
c) Warum
d) Warum

hat das Futur φανώ das Präsens φαίνω?
hat der Aorist έμεινα das Präsens μένω?
hat das Präsens φαίνω den Aorist έφηνα?
hat das Präsens άμύνω den Aorist ήμυνα?

2. a) Wie lautet das Futur von νέμω?
b) Wie lautet das Futur von αμύνομαι?
Warum?
c) Wie lautet der Aorist von αμύνομαι?
d) Wie lautet das Perfekt Akt. von φαίνω?
Bestimme:
μενεί έφηνας πέφηνας άμύνω (3) άμυνώ ήμύνω ένεμόμεθα νεμεϊσθε
μαισθε μένε μείναι μείνασαι

νεί-

4. Nenne von φαίνω alle 2. Pers. Sing, des
a) Aorists Aktiv, b) starken Passivaorists.
5. Übersetze:
a) Die Fackel wird dir alles zeigen! b) Der Blitz ist nicht, sondern scheint
[zu sein], c) Du hast dich als schlechter als dein Vater erwiesen (bist erschienen).
d) Teilt eure Leiden, denn dadurch (so) werden sie gelinder (schwächer) sein (vgl. L. 61
IE2). e) Wie wehrtet ihr die Athener ab? f) Steht fest gegen (erwartet) den
Feind! g) Wir haben den Vertrag gehalten (>sind darin geblieben«), h) Wer den Eid
nicht gehalten hat, soll zwanzig Talente demjenigen zahlen, der ihn gehalten hat (Partizipia).
6. Welche Besonderheiten des Perfekts (und des Plusquamperfekts) Passiv der
n-Stämme sind zu merken hinsichtlich der Endungen, die a) mit -μ, b) mit -σ, c) mit
zwei Konsonanten beginnen?

EXERCITIA

81

L. 62

Lerne das Perfekt Passiv von φαίνω und μιαίνω.
7. Bestimme:
μιανθήναι μιάναι μεμιάνθαι έπέφανσο έφάνη πέφανται ήμύναντο
τόναμεν άπεκτείναμεν έκτεινα
έκτονα έκτανον

άπεκ-

8. Übersetze ins Griechische: -,
a) Antiphon schrieb einen Brief (sagend), daß er den Sklaven getötet hätte, b) Du
hast keine Aussicht, Geld zu bekommen (nehmen), wenn du diesen Mann umbringst
(Part.) (vgl. L.61 IIE2). c) Wer gerecht getötet hat (Part. Aor.), soll entsühnt (gereinigt) werden (Imper. Aor.). d) Ein Führer zur Rettung ist uns erschienen, e) Weise
Männer sind von den Athenern getötet worden (Perfekt).
9. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IB6; Dl.4.5; E2; H l - 3 ; Κ; IIE1.2; K.

LEKTION 62
Gelegenheit zur Befestigung der Verba Muta und Liquida. Nutze sie! Ersinne deine eige­
nen Übungen!

LEKTION 63
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Β.

1. Κατά δ' Έπίκτητον, τίς έστιν ελεύθερος; :: . . .
2. Αρα δή πάν ποιήσει ό ελεύθερος; :: Ού . . .
3. Τί ού ποιήσει ό αληθώς ελεύθερος; :: Τά κακά . . .
4. Διά τί ού ποιήσει τά κακά; :: . . . (άπόνοια)
1. Πότε ξυλεύεται πάς άνήρ; :: "Δρυός . . .
2. Τί έπίπρασκεν ό Κυμαϊος; :: . . .
3. Α ρ α καλόν ήν τό μέλι δ έπίπρασκεν ό Κυμαίος; :: . . .
4. Τί έλεγεν ό Κυμαίος περί τοϋ μέλιτος τούτου; :: . . .

C.

D.

Ε.

Πόθεν ανάγκη πάν τό γιγνόμενον γίγνεσθαι; :: Έ ξ αρχής . . .
Πόθεν δέ γίγνεται ή αρχή; :: Ούκ έξ . . .
Διά τί ούκ έκ του αρχή γίγνεται; :: Εί έκ . . .
Τί έλεγε Πρωταγόρας περί τού είναι; :: . . .
Τί έλεγε Χρύσιππος τήν είμαρμένην είναι; :: . . .

1.
2.
3.
4.

Στίχους λέγωμεν ποιητών.
Λέγε στίχον Σοφοκλέους περί τών Διός κύβων. :: * Ά ε ί . . .
Λέγε στίχον τής Σοφοκλέους 'Ηλέκτρας. :: *Πεσούμεθ' . . .
Καί Εύριπίδου περί τής χθονός τής άπαντα τικτούσης. :: ' Ά π α ν τ α . . .
Καί άλλους, περί τών σφαλμάτων τών τεκόντων. :: *Τά τών . . .

1.
2.
3.
4.

Λέγε τών Εύριπίδου Βακχών τήν αρχήν. :: : : 'Ήκω . . .
Τίς έστιν ό λέγων τους στίχους τούτους; :: . . .
Τίς έτεκεν Έτεοκλήα καί Πολυνείκη; :: . . .
Λέγετε Πολυνείκους τους στίχους. :: "Πατήρ μέν . . .

82

EXERCITIA

L. 63

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Αρα τό έστι καί τό γίγνεται τό νύν παρόν σημαίνει; :: Ναί· τό . . .
Αρα τό ήν καί τό έγίγνετο τό πότε γεγονός σημαίνει; :: Ναί· τό . . .
Αρα τό έσται καί τό γενησεται τό μέλλον σημαίνει; :: Ναί· τό . . .
Τί δέ τό έγένετο σημαίνει; :: Καί τό ...
Τί δέ τό έγεγόνει σημαίνει; :: Καί τό . . . κτλ.

Β.

1. Α ρ ' έγένου ελεύθερος; :: Ούκ έγ- . . .
2. Α ρ ' έγένεσθε ελεύθεροι; :: Ούκ έγ- ...
3. Α ρ ' έγενήθη ελεύθερος; :: Ούκ έγ- ... κτλ.

C.

1. Αρα γενήσηι ελευθέρα; :: Είθε γεν- . . .
2. Αρα γενήσεσθε έλεύθεραι; :: Είθε ...
3. Αρα γενηθήσονται έλεύθεραι; :: Είθε . . . κτλ.

D.

1. Αρα γέγονας πλούσιος; :: . . .
2. Αρα γεγόνατε πλούσιοι; :: ...
3. Α ρ ' έγεγόνει πλούσιος; :: ... κτλ.

Ε.

Έπεπτώκεσαν τών Α θ η ν α ί ω ν αί οίκίάι.
1. Αρα πέπτωκεν ή οίκία σου; :: . . .
2. Αρα πεσεϊται ή οίκία σου; :: . . .
3. Ά ρ α πεσούνται αί ?
?;::...
4. Άρ' έπεσον αί
?
? ; : : . . . κτλ.

F.

1.
2.
3.
4.

1

Τίς έπεσεν είς τό φρέαρ; :: Ό γέρων . . .
Α ρ ' έπεσες είς τό φρέαρ; :: ...
Άρα πεσήι είς τό φρέαρ; :: ...
Άρα πέπτωκας εις τό φρέαρ; :: ... κτλ.

G. 1. Άρα φοβήι μή πίπτηις είς φρέαρ; :: . . .
2. Άρα φοβήι μή πέσηις είς φρέαρ; :: ...
3. Άρα φοβείσθε μή ? είς φρέαρ; :: ... κτλ.
Η. 1. Ά ρ ' έπιπτον πολλοί έν τήι μάχηι; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' έλέγετο ώς πολλοί έν τήι μάχηι ? ; :: Ναί· . . .
3. Άρ' έλέγετο ώς "Εκτωρ έν τήι μάχηι ? ; :: Ναί· . . . κτλ.
Ι.

1.
2.
3.
4.

Τίς τίκτει ποτέ Διόνυσον; :: Σεμέλη ...
Τίς έτεκε Πολυνείκη; :: Ίοκάστη . . .
Τίς, κατά τον Προφήτην, τέξεται Ίησούν; :: Ή παρθένος . . .
Άρα τέτοκεν ή παρθένος; :: ... κτλ.

III.
1. Überlege,
a) was bedeutet der Begriff »unregelmäßiges Verb« ? b) welche formale Besonderheit
weisen die Verben γίγνομαι, πίπτω und τίκτω im Präsens auf?
2. Lerne die Stammformen dieser drei Verben.
3. Bedenke, wo sich bei diesen Verben »Ablaut« und andere formale Besonderheiten zeigen. Kannst du für jede Form von πίπτω eine Erklärung geben?
4. Bestimme:
γίγνοιτο γένοιτο γένηται γενησεται γεγενηται γεγονότες πεσήι πέσηι γεγονόσι γεγόνασιν γενηθώσιν τετοκυίαι τίκτουσιν (2) τέξεσθε τέκοιεν τίκτοιεν πεπτωκόσιν πεσείν πεσείσθαι πεπτώκασιν

EXERCITIA
5. Nenne und schreibe
a) alle Infinitive von γίγνομαι,
von πίπτω.

L. 64

83

b) alle Partizipien (Nom. Plur., alle 3 Geschlechter)

6. Übersetze ins Griechische:
a) Der Anfang ist nicht aus irgend etwas anderem entstanden (geworden), b) Die
Götter strafen die Fehler der Eltern an den Kindern (wenden die F. gegen, auf die
K.). c) Unsere Stadt hat niemals einen solchen Fall getan (Fall . . . gefallen),
d) Wenn alle so wären (sein wollten) wie Sokrates, wäre unsere Stadt nicht so tief (e.
solchen Fall) gestürzt, e) Die Freien werden von niemandem gehindert, f) Chrysipp nannte das Gesetz (die Vernunft) der Welt »Schicksal«. g) Wache [über] deinen
Sohn, daß er nicht in den Brunnen fällt und du [dann] sagst: »Gott hat [es so] gewollt«.
7. Übersetze in möglichst deutliches Deutsch aus der griechischen Lektion:
IA; B ; C ; K ; I I C ; D 3 .
1 Aorist!

LEKTION 64
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.
1.
2.
3.
4.

Λέγετε μοι ποιητικά τίνα.
Τί έλεγε Σόλων περί εαυτού; :: Σόλων . . .
Τί έλεγε Σοφοκλής περί τής Αττικής; :: *Τό τήσδε . . .
Τί έποίησε Κριτίας είς Ανακρέοντα τον ποιητήν; :: . . .
Τί έποίησε Θεόγνις είς εαυτόν; :: . . .

Β.

1. Τίνι (κατά Πλάτωνα) ή ψυχή δοκεί διαλέγεσθαι; :: . . .
2. Πώς δοκεί διαλέγεσθαι εαυτή ι; :: Δοκεί . . .
3. Τί έπηγγέλλοντο οί σοφισταί; :: Οί . . .
4. Τίς έφασκεν ό Μενεκράτης είναι; :: Ό . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Λέγε Σοφοκλέους στίχον περί τοϋ δράν και πάσχειν. :: . . .
Τί λέγει ή κωμωιδία περί πάθους καί συμπαθείας; :: . . .
Τί λέγει ή κωμωιδία περί γήρως; :: . . .
Τί λέγει ό Μένανδρος περί πάθους; :: * Ουδέν . . .

D.

1.
2.
3.
4.

Τίς ευρίσκει; :: Ό ζητών ευρίσκει.
Τίς ηύρεν άνθρώποις σωτηρίαν; :: . . .
Ύ π ό τίνος άπέθανεν "Εκτωρ; :: . . .
Ύ π ό τίνος άπέθανεν Ιησούς; :: . . .

Ε.

1. Τί λέγεται κέρδος; :: Κέρδος . . . (IIG3)
2. Ά ρ ' έκόντες τής αληθείας στερίσκονται οί άνθρωποι; :: . . .
3. Ά ρ ' έάλωκεν ή Αίγινα ύπό τών Αθηναίων; :: . . .

F.

1. Λέγε στίχον Μενάνδρου περί νέου αποθανόντος. :: . . .
2. Λέγε στίχον Σοφοκλέους περί τού καλώς ζήν. :: . . .
3. Λέγε στίχους Εύριπίδου περί τοϋ ζήν καί θανείν. :: . . .

G.

1. Τί έλεγεν ιερεύς προς Αντισθένη περί τών μεμυημένων; :: . . .
2. Τί δ ' είπεν Αντισθένης προς τόν ιερέα τόν μυοϋντα αυτόν; ::
3. Τί είπεν σχολαστικός άπαντήσας φίλωι; :: . . .

84

EXERCITIA

L. 64

4. Τί δ' είπεν ό φίλος; :: . . .
5. Τί δέ προς ταύτα ό σχολαστικός; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Ά ρ ' ήβάσκεις; :: . . .
2. Ά ρ ' ήβάτε; :: . . .
3. Ά ρ ' ήβήσετε είς άεί; :: . . .
4. Τίς άεί ήβάι; :: Οί θεοί άεί . . . κτλ.

Β.

1. Ά ρ α γηράσκεις; :: . . .
2. Άρα γηράσετε; :: . . .
3. Ά ρ ' έγήρασας; :: . . . κτλ.

C.

1.
2.
3.
4.

D.

1. Άρα φής αρετής διδάσκαλος είναι; :: . . .
2. Άρα φήσεις αρετής διδάσκαλος είναι; :: . . .
3. Ά ρ ' έφάσκετε αρετής
?
είναι; :: . . .

Τίς έφασκε θεός είναι; :: Μενεκράτης . . .
Τίς περιήλθε φάσκων θεός είναι; :: . . . Μενεκράτης . . .
Ά ρ ' άλλοι έφασκον αυτόν θεόν είναι; :: 'Ολίγοι . . .
Τίνες ήσαν οί ού φάσκοντες αυτόν θεόν είναι; :: Οί πλείστοι ούκ

4. Τίς έφασκεν αρετής

?

είναι; :: . . . κτλ.

Ε.

1. Πώς έπασχες έξ ημών; :: Εύ έπ- . . .
2. Τί πεισόμεθα ύπό σού; :: Ύ π ' εμού ουδέν . . .
3. Τί έπάθετε ύπό τοϋ ρήτορος; :: Ουδέν . . . κτλ.

F.

1. Τίς ευρίσκει; :: Ό ζητών ευρίσκει.
2. Τίνες εύρίσκουσιν; :: Οί . . .
3. Τίνες εύρήσουσιν; :: Οί . . . κτλ.

G.

1. Διά τί ηϋρισκες; :: Ηϋρισκον δτι έζήτουν.
2. Διά τί ηΰρετε; :: . . .
3. Διά τί ηΰρηκας; :: . . . κτλ.

Η. 1.
2.
3.
4.
Ι.

Άρ'
Αρ'
Άρ'
Άρ'

εύρίσκηι άμαρτάνων; :: Ούχ εύρ. . . .
εύρεθήσηι άμαρτάνων; :: Ούχ . . .
ηύρέθης άμαρτάνων; :: Ούχ . . .
ηΰρησθε
?
; :: Ούχ . . . κτλ.

1. Ά ρ ' άποστερίσκετε αυτόν τής πατρίδος; :: Ούκ . . .
2. Άρ' άπεστερίσκετε αυτόν τής πατρίδος; :: Ούκ . . .
3. Άρ' άπεστερήσατε αυτόν τής πατρίδος; :: Ούκ . . . κτλ.

Κ. Dasselbe: Passiv.
L.

1. Άρα δικαίως άν άποστεροίτο της πατρίδος; :: . . .
2. Άρα δικαίως άν άποστεροίμην τής πατρίδος; :: . . .
3. Άρα δικαίως άν στερηθείης της πατρίδος; :: . . . κτλ.

Μ. 1. Ά ρ ' ού δικαίως άποθανείται; :: Ουχί δικ. . . .
2. Ά ρ ' ού δικαίως άποθανείσθε; :: Ουχί δικ. . . .
3. Ά ρ ' ού δικαίως άν άποθνήισκοις; :: Ουχί δικ. . . . κτλ.
Ν . 1.
2.
3.
4.

Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

αναλίσκεις πολλά χρήματα; :: Ναί· . . .
άνήλισκε πολλά χρήματα; :: Ναί- . . .
αναλώσετε πολλά χρήματα; :: Ναί· . . .
άνήλωσας πολλά χρήματα; :: Ναί- . . .

EXERCITIA

85

L. 64

5. Ά ρ ' άνηλώθη πολλά χρήματα; :: Ναί· . . . κτλ.
Ο. 1. Ά ρ '
2. Ά ρ '
3. Ά ρ '
4. Ά ρ '
5. Ά ρ '
6. Ά ρ '

αίρω υμάς άδικοΰντας; :: Ούχ . . .
άλίσκηι άδικων; :: Ούχ . . .
έάλωτε
? ; :: Ούχ . . .
έάλωκεν
? ; :: Ούχ . . .
έάλω ή πόλις; :: Ούχ . . .
άλώσεται ή πόλις; :: Ούχ . . . κτλ.
III.

1. Nenne und schreibe die Stammformen von γηράσκω und ήβάσκω (ήβάω). Was ist
die Besonderheit dieser Präsentia?
2. Nenne und schreibe die Stammformen von πάσχω. Wie lautet die Wurzel dieses
Verbs? Erkläre die Präsensform, sowie Perfekt und Futur.
3. Besrimme:
πείσομαι (2) πεσήι πείσηι (2) παθείν πεϊσαι πάσαι πεπόνθαμεν πεπτώκαμεν γηράσηι (2) ήβήσειν ήβήσαι φάσκε έφασκε έπασχε
4. Übersetze:
a) Unsere Stadt hat niemals [zuvor] solch [ein Unglück] erlitten, b) Bevor ich alt
werde, will ich meinen Vater rächen, c) Er erklärt, daß er nicht ungerecht gegen
dich gehandelt habe, d) Wer Schlechtes (Neutr. Plur.) getan hat (Partizip), wird leiden, e) Wer Freundlichkeit (»auf gute Weise«) erfahren hat (Part.), wird anderen
Gutes (»auf gute Weise«) tun. f) Ich habe Gutes erlebt, denn ich bin ein Tyrann gewesen.
5. Übersetze Abschnitt I D2 der griechischen Lektion in deutliches Deutsch.
6. Sprich und schreibe die Stammformen von
a) ευρίσκω, b) άποθνήισκω. c) αναλίσκω, d) άλίσκομαι.
Welche formalen Eigentümlichkeiten haben diese Verben?

e) άποστερίσκω.

7. Bestimme die folgenden Formen:
ηύρέθη εύρεθήναι εύρεθήσεσθαι ηύρες ηΰρισκες εύρεϊν έάλωκεν (Bedeu­
tung?) άναλωθήσεται (Bedeutung?) άποθανείν άποθανείσθαι άποθάνηι
άποθανήι τεθνήκασιν τεθνηκόσιν άποθνήισκουσιν (2) άποθανούσιν άποθανοϋνται
8. Übersetze ins Griechische:
a) Ich habe gesucht und alles, was wir brauchen, gefunden, b) Welche suchen
(Partizip), finden, c) Ihr seid beim Begehen großer Fehler ertappt worden.
d) Ich werde nicht beim Tun (Part.) von unfrommen Taten ergriffen werden.
e) Wenn wir sterben müssen, werden wir ruhmvoll sterben, f) Wir werden unser
Geld für was immer wir wollen ausgeben, g) Wenn du mehr verdienst als ausgegeben worden ist (Part.), wird es Gewinn sein, h) Ihr sollt unter der Bedingung frei
sein, daß ihr nie mehr Krieg führen werdet, i) Admetos wird der besten Frau beraubt, k) Meine Stadt ist von den Feinden eingenommen worden. (Aorist und Perfekt)
9. Übersetze ins Griechische:
a) Ich werde [meines] Reichtums beraubt (Aor.). b) Du bist [deines] Reichtums beraubt (Perf.). c) Er wird [seines] Reichtums beraubt werden, d) Wir werden [unseres] Reichtums beraubt, e) Sie wurden [ihres] Reichtums beraubt (Imperf.). f)

86

EXERCITIA L. 65

Diese Frau ist gestorben (Aor.). g) Diese Frau ist tot (Perf.).
h) Diese Frauen starben, i) Diese Frauen werden sterben, k) Diese Frauen sind
tot. 1) Ihr werdet von den Feinden getötet werden, m) Sie sind von den Feinden
getötet worden (Aor.).
10. Versuche, die Anekdoten (III Β und C der griechischen Lektion) in angemessenem
und elegantem Deutsch wiederzugeben.

LEKTION 65
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

Β.

C.

D.

Ε.

F.

1. Τί έλεγε Φίλιππος ό Απόστολος προς τον εύνούχον; :: Φιλ. έλεγεν ...
2. Τί έπυνθάνετο ό κώνωψ τού ταύρου; :: Ό ...
3. Τί προς ταύτα έφη ό ταύρος; Ό ...
4. Τί λέγει Όμηρος περί 'Οδυσσέως; :: "Ομηρος ...
1. Τί έγέγραπτο έν τώι ίερώι τώι έν Δελφοϊς; :: Έν ...
2. Άρα φάιδιον τό εαυτόν γνώναι; :: Ουχί- άλλα ...
3. Τί έλεγε Δημόκριτος έλθών είς Αθήνας; :: Δημόκριτος ...
4. Τί έλεγον οί φίλοι, δτε άνέγνωστο Ισοκράτους ό λόγος; :: "Οτε ...
1. Τίς, κατ' Αίσχύλον, ελεύθερος έστιν; :: Κατ' ...
2. Λέγε τόν στίχον. :: ...
3. Έκ ποίου δράματος έστιν ό στίχος ούτος; :: ...
4. Έν δέ τώι Οίδίποδι, τί λέγει Ίοκάστη προς Οίδίπουν; :: ...
1. Τί, κατ' Εύριπίδην, διδάσκει σοφόν; :: ... (Π Α5)
2. Λέγε τόν στίχον. :: ...
3. Τίς έδίδαξε τόν Αγαμέμνονα τήν τραγωιδίαν; :: ...
4. Ύπό τίνος έδιδάχθησαν οί Πέρσαι τό δράμα; :: ...
1. Άρα πάντα τά ζώια, κατ' Αριστοτέλη, δύναται άναμιμνήσκεσθαι; :: .
2. Τί ζώιον, κατ' Αριστοτέλη, μόνον δύναται άναμιμνήσκεσθαι; :: ...
3. Τί, κατά Πλάτωνα, έστι μάθησις; :: Κατά Πλάτ. ...
4. Τί άρα, κατά Πλάτωνα, τό μανθάνειν εστίν; :: Τό μανθάνειν ...
5. Πότε δή ανάγκη μεμαθηκέναι ημάς ά νύν άναμιμνησκόμεθα; :: ...
1. Τίς ήρως ήν άτρωτος; :: ...
2. Άρα τρωθήσεται ό άτρωτος; :: ...
3. Τίς δ' έτρωσε Αχιλλέα; :: Απόλλων ...
4. Ποϋ δ' έτρώθη Βρασίδας ό βασιλεύς; :: ...
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Άρα γιγνώσκεις σαυτόν όστις εί; :: ...
2. Άρα γιγνώσκετε
?
?
?;::...
3. Άρ' έγνως τήν άλήθειαν; :: ...
4. Άρα γνώσεσθε τήν άλήθειαν; :: ...
5. Άρ' έγνωκας σαυτόν όστις εί; :: ... κτλ.
Β. 1. Σωκράτους τί κατέγνωσαν οί δικασταί; :: Οί δικασταί ...

EXERCITIA

L. 65

87

2. Τί άρα κατεγνώσθη Σωκράτους; :: Σωκρ. . . .
3. Τί κατέγνωσται Σωκράτους; :: . . . κτλ.
C.

1. Άναμίμνησκέ με τών φίλων. :: Άναμν2. Ά ρ ' ύπεμνήσατέ με τών φίλων; :: . . .
3. Ά ρ ' ύπομνήσετέ με τών φίλων; :: . . .
4. Ά ρ ' έμνήσθητε τών φίλων; :: . . .
5. Ά ρ α μνησθήσηι τών φίλων; :: . . .
6. Ά ρ α μέμνησαι τών φίλων; :: . . . κτλ.

...

D.

1.
4.
5.
6.

Ε.

1. Τίς έν μάχηι τιτρώσκεται; :: Οί δειλοί . . .
2. Ά ρ α πολλοί έν τήι μάχηι τρωθήσονται; :: Ναί· έν . . .
3. Τίς ούν έν τήι μάχηι έ ί ρ ώ θ η ; :: Τών φίλων πολλοί . . . κτλ.

F.

1.
2.
3.
4.
5.

Ά ρ α μέλλεις άποδιδράσκειν έκ της μάχης; :: Ού . . .
Ά ρ ' άποδεδράκατε έκ τής μάχης :: . . .
Ά ρ ' άπέδρα σε ό δούλος; :: Ναί· . . .
Ά ρ ' άποδράσονται υμάς οί δούλοι; :: Ουχί· ούκ . . . κτλ.

Τίς διδάσκει τραγωιδίαν; :: Ό τραγωιδοδιδάσκαλος . . .
Τίς έδίδαξε κωμωιδίας; :: Μένανδρος . . .
Ύ π ό τίνος έδιδάχθη ό Οιδίπους; :: Ό . . .
Ά ρ α διδάξεις τους νέους; :: . . .
Τί διδαχθήσεσθε ύπό τών διδασκάλων; :: Πολλά . . . κτλ.
III.

1. Sprich und schreibe die Stammformen von
a) γιγνώσκω. b) αναγιγνώσκω, c) συγγιγνώσκω. d) τιτρώσκω. e) ύπομιμνήσκω. f) μιμνήσκομαι. g) άποδιδράσκω. h) διδάσκω.
Welche formalen Eigenschaften haben diese Verben alle gemeinsam? Was ist Besonde­
res bei διδάσκω?
2. Bestimme:
γιγνώσκοι
γίγνοιτο γιγνώσκεσθαι γνώσεσθαι γνωσθήναι
γνωσθεϊσαι
έγνωκέναι
συνεγίγνοντο
συνεγίγνωσκον
έτρωσας τρώσας τρωθέντας
τιτρώσκοντας άποδράντας άπεδίδρασκες άποδράσεσθαι άνεμίμνησκες
άναμνήσων άναμνησθέντας έμέμνησο δεδίδαξαι διδάξαι (2) διδάσκου δι­
δαχή
3. Übersetze ins Griechische:
a) Wer (auch immer) versteht, verzeiht, b) Ich bin zum Tode verurteilt, c) Isokrates' Rede ist verlesen worden, und die Zuhörer sind fortgegangen, d) Der General
stürzte verwundet, e) Der König gedachte Athens, f) Wirst du mich an das Gesetz
erinnern? g) Wir lassen unsere Söhne Rhetorik lernen, h) Aischylos starb, nachdem er viele schöne Tragödien aufgeführt (gelehrt) hatte (Partiz.).
4. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IA2; C ; G; IIB1; D2.3; H3.4; IIIA; B.

88

EXERCITIA

L. 66

LEKTION 66
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Τίνα καί πρόβατον δήξεται; :: Τόν . . .
Τί φοβείται ό δηχθεις ύπό όφεως; :: Ό . . .
Άρ' έστιν είς άπειρον τομή; :: Δημόκριτος . . .
Τί λέγεται άτομον; :: . . .

Β.

1. Τί λέγουσιν οί κάμνοντες, δταν κάμνωσιν; :: Οί . . .
2. Ά ρ α κέκμηκας, βαδίσας πολλήν όδόν; :: . . .
3. Τί έλεγεν Αριστοτέλης δίκην είναι; :: Ή δίκη, κατ' Ά ρ . . . .
4. Τί άν λέγοι γέρων "Ελλην προς νεανίαν; :: . . . (ΗΙ)

C.

1.
2.
3.
4.

Τίς τέμνει καί κάει τους κάμνοντας; :: . . .
Τί έποίουν οί Πελοποννήσιοι δτε ενέβαλον είς τήν Ά τ τ ι κ ή ν ; ::
Πόσας ημέρας έγένοντο έν τήι Άττικήι; :: . . .
Τίνα τότε έν αίτίάι είχον Αθηναίοι; :: . . .

D.

1,
2.
3.
4.

Τίνα έφθασαν Α θ η ν α ί ο ι έκτειχίζοντες Πύλον; :: . . .
Τίς έφθη Νικίαν άφικόμενος είς Σικελίαν; :: Γύλιππος . . .
Τί λέγει τό Εύαγγέλιον περί τού κρίνειν; :: Τό . . .
Τί, κατά Πλάτωνα, κριτήριον άριστον έστιν; :: . . . (Κ)

Ε.

1,
2.
3.
4.

Πόσον οίνου άν πίοι τις; :: Τοσούτο . . .
Πότε οίνον πίνειν δεϊ; :: *Πίνε . . .
Τίς βασιλεύς πλείστα πιείν λέγεται; :: . . .
Άρ' Αλεξάνδρου τοϋ βασιλέως πλέον πέπωκας; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΉΜΑΤΑ

Α.

1.
2.
3.
4.

Τίνα καί πρόβατον δάκνει; :: . . .
Τίνα καί πρόβατον δήξεται; :: . . .
Άρ' έδήχθης ύπό προβάτου; :: . . .
Τίς δέδηκται ύπό προβάτου; :: . . . κτλ.

Β.

1. Τίς τεμεϊ τήν χώραν υμών; :: Οί πολέμιοι . . .
2. Ά ρ α τεμείς τον κάμνοντα, ώ ιατρέ; :: Ναί· . . .
3. Ά ρ ' έτεμες αυτόν έπ' άγαθώι; :: Ναί· . . .
4. Τίς τέτμηκε τών Αθηναίων τήν χώραν; :: Οί . . . κτλ.

C.

1.
2.
3.
4.

D.

1. Ά ρ α δεϊ κάμνειν εύεργετοϋντα τους φίλους; :: Ού δεϊ . . .
2. Άρα καμήι ευεργετών τους φίλους; :: Ού . . .
3. Ά ρ α έκάμετε
?
τους φίλους; :: Ού . . .

Ά ρ α φθήσηι τόν φίλον άφικόμενος; :: Ναί· . . .
Άρα φθήσεσθε τους φίλους ?; :: Ναί- . . .
Άρ' έφθης τόν φίλον ?; :: Ναί· . . .
Ά ρ ' έφθάσατε τους φίλους ?; :: Ναί· . . . κτλ.

4. Άρα κεκμήκατε ?
Ε.

τους φίλους; :: Ού . . . κτλ.

1. Άρα πίνεις οίνον γλυκύν; :: . . .
2. Ά ρ α πίηι οίνον γλυκύν; :: . . .
3. Άρα πίεσθε οίνον γλυκύν; :: . . . κτλ.

F.

1. Ά ρ ' άφίξεται ό βασιλεύς; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' άφίξηι καιρώι; :: Ναί· . . .

EXERCITIA

L. 67

89

3. Ά ρ ' άφίκου καιρώι; :: Ναί· . . .
4. Ά ρ ' άφίχθε καιρώι; :: Ναί· . . . κτλ.
III.
1. Sprich und schreibe die Stammformen von
a) κάμνω, b) τέμνω, c) φθάνω, d) πίνω. e) κρίνω, f) άφικνέομαι.
Welche formalen Besonderheiten haben alle gemeinsam? Welche formalen Besonder­
heiten hat άφικνέομαι? Welche formalen Besonderheiten haben die andern?
2. Bestimme:
κάμνοι κάμοι κάμοί καμήι κάμηι κεκμηκόσιν κεκμήκασιν τεμείν (2) τεμοΰσιν (3) φθάσαι (2) φθήναι έφθακέναι κρϊναι κριθήναι πίεσθε πίετε
πίνετε (2) άφίχθε άφίκεσθε άφίξεσθε
3. a) Übersetze: ό στρατιώτης έκαμε μαχόμενος.
b) Setze diesen Satz ins Präsens - Futur - Perfekt, jeweils Singular und Plural.
4. a) Übersetze: Έ φ θ η ς με λέγων τούτο.
b) Setze diesen Satz ins Perfekt - Präsens - Futur, jeweils Singular und Plural.
5. Übersetze ins Griechische:
a) Die Ärzte schneiden und brennen die Kranken, b) Verwüstet Attika nicht!
c) Die Atome können nicht gespalten werden, d) Die Athener kamen vor den Syrakusanern in Epipolae an. e) Gylipp wird schneller als ihr sein, f) Wir haben mehr
Wein als der Kyklop getrunken, g) Dieses Problem ist gelöst (beurteilt).
6. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
B ; F 1 . 2 ; K ; N ; P.

LEKTION 67
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίς άμαρτάνει πλείστα; άπόκριναι κατ' Εύριπίδην. :: * Ό ...
2. Τί λέγει Μένανδρος περί τού άμαρτόντος; :: ...
3. Τίνος εστί μηδέν άμαρτάνειν; :: * Μηδέν ...
4. Ά ρ α διαφέρει τά κατά λογισμόν ή θυμώι άμαρτηθέντα; :: Αριστοτέλης

Β.

1. Τίς, κατά Χίλωνα τον σοφόν, άμαρτήσεται; :: Ό . . .
2. Κατά Ξενοφώντα, τίνι δεϊ πείθεσθαι; :: . . .
3. "Ην μή πείθηι τώι εύ λέγοντι, τί γενησεται; :: ...
4. Α ρ ' αγαθόν τι άπαντήσεται άπό τού έν άρχήι ήμαρτημένου; :: . . .
C. 1. Ά ρ ' έστιν αίσθάνεσθαι τά μέλλοντα; :: Ούκ έστιν, άλλ' ...
2. Τίς μανθάνει ά π ' εχθρών; :: . . .
3. Παρά τίνος μαθήσηι α γ α θ ά ; :: ...
4. Τί λέγει ή Κωμωιδία περί τοϋ μαθείν γράμματα; :: . . .
5. Κατά Πλάτωνα, τί τυγχάνει ή μάθησις ούσα; :: ...
D.

1.
2.
3.
4.

Τί λέγει Μένανδρος περί τόλμης δικαίας; :: *Τόλμηι ...
Πόθεν αρχήν, κατ' Έπίκουρον, έλαβεν ή φιλία; :: ...
Τίνα αρχήν εϊληφεν ό κόσμος; :: Κατά Παρμενίδην ...
Παίδων παιδιάν περί χαλκής μυίας λέγωμεν πάντες; :: ...

90

EXERCITIA

L. 67

Ε.

1. Άρα λανθάνομεν τον θεόν ποιοϋντες πονηρά; :: * Ουδείς ...
2. Τί έλεγε Θαλής περί τούτου; :: ...
3. Άρα μέμνηνται οί παθόντες ευ; :: Ουχί μέμνηνται, άλλ' ...
4. Λέγε τό μονόστιχον. :: ...
Ε. 1. Άρ' έλαττον τό κακόν λαθόν; :: Ούκ ... (ΙΙΚ1)
2. Διά τί ούκ έσται έλαττον λανθάνον; :: ...
3. Κατ' Αριστοτέλη, πώς τευξόμεθα τοϋ δικαίου; :: ... (ΙΙΝ3)
4. Ό σχολαστικός, ίδών σελήνην, τί έπυνθάνετο τού πατρός; :: ... κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

Β.

C.

D.

Ε.

F.

G.
Η.

Ι.

1. Άν πολλά πράττηις, άρα πολλά άμαρτήσηι; :: Ναί· ...
2. Ό πολλά πράττων, άρα πολλά
?
; :: Ναί- ...
3. Πολλά πράττοντες, άρα πολλά
?
; :: Ναί· ...
4. Πολλά πράττοντες, άρα πολλά ήμάρτετε; :: Ναί· ...
5. Πολλά
?
, άρα πολλά ήμάρτηκεν; :: Ναί· ... κτλ.
1. Άρ' αίσθάνηι τόν θόρυβον; :: ...
2. Άρ' ήισθου τον θόρυβον; :: ...
3. Άρ' ήισθάνου τόν θόρυβον; :: ...
4. Άρ' ήισθησαι τον θόρυβον; :: ... κτλ.
1. Άρα μανθάνομεν άπ' έχθρων; :: Ναί· ...
2. Άρα μαθήσηι άπ' έχθρων; :: Ναί· ...
3. Άρα έμάθετε άπ' έχθρων; :: Ναί- ... κτλ.
1. Άρα θηράσεις χαλκήν μυίαν; :: Ναί· ...
2. Άρα λήψηι χαλκήν μυίαν; :: θηράσω, άλλ' ...
4. Άρα έλαβες χαλκήν μυίαν; :: έθηρ- , ...
5. Άρα λάβοις άν χαλκήν μυίαν; :: ... κτλ.
1. Άρ' ελήφθης κλεπτών; :: ...
2. Άρα ληφθήσεσθε ?
3. Άρ' είληπται
? ; : : . . . κτλ.
1. Άρ'έλαθες κλεπτών;
2. Άρ' έλάθετε
?
3. Άρ' λήσεις
?
4. Άρα λέληθας τόν κύριον κλεπτών; :: ... κτλ.
1. Άρ' έπιλανθάνηι εύ πάσχων; :: ...
2. Άρ' έπελάθεσθε εύ
? ; : : . . . κτλ.
1. Τί πυνθάνηι αυτού; :: Τά καινά ...
2. Τί έπύθου αυτού; :: Καινόν τι ...
3. Τί πέπυσθε αυτού; :: Καινόν τι ...
4. Τί πεύσηι αυτού; :: Τήν άλήθειαν ... κτλ.
1. Άρ' ήμαρτες τού σκοπού;
: Ούχ ήμαρτον, άλλα ...
2. Άρ'άμαρτήσηι τού σκοπού; : Ούχ
?, άλλα ...
?, άλλα ... κτλ.
3. Άρ' ήμαρτήκατε τού σκοπού; : Ούχ

Κ. 1. Άρα τυγχάνει παρών; :: Ναί· ...
2. Άρα έτυχες παρών; :: Ναί· ...
3. Άρα έτύχετε ?
; :: Ναί· ... κτλ.
L. 1. Άρ' ένετύγχανες τώι πατρί; :: ...

EXERCITIA

L. 68

91

2. Ά ρ ' έντεύξηι τώι πατρί; :: . . .
3. Ά ρ ' ένετύχετε τώι πατρί; :: . . . κτλ.
III.
1. Schreibe und sprich die Stammformen von
a) αισθάνομαι, b) άμαρτάνω.
Welche formalen Eigenschaften sind beiden Verben gemeinsam?
2. Dasselbe mit
a) λαμβάνω, b) λανθάνω, c) μανθάνω. d) πυνθάνομαι. e) τυγχάνω.
Welche formalen Eigenschaften sind diesen Verben gemeinsam, welche gelten nur für
einen Teil?
3. Bestimme:
ήισθεσθε ήισθησθε αϊσθησθε ήισθάνεσθε ήμαρτηκόσιν άμαρτήσεσθαι λά­
βετε εϊληπται ήμαρτάνετε ληφθήναι λειφθήναι έλάνθανες μαθόντες έμάνθανες πεύσηι πίηι (2; τύχηι (2) ετύγχανες τεύξηι τέτευχε
4. a) Übersetze: λέγων τούτο ήμαρτες.
b) Setze diesen Satz ins Futur - Präsens - Perfekt, jeweils Singular und Plural.
5. a) Übersetze: έτυχον τοϋ σκοποϋ.
b) Setze das Verb in diesem Satze in den Plural, ins Futur (PL)- Präsens (PI.)- Perfekt
(Sg. u. PI) - Aorist (Sg.).
6. a) Übersetze: ό στρατηγός έτυχε (έλαθε) παρών.
b) Setze diesen griechischen Satz in den Plural, ins Futur - Präsens - Perfekt (Sg.).
7. Übersetze ins Griechische:
a) Nur die Götter irren niemals und haben immer Erfolg, b) Laßt uns vergessen, was
wir falsch gemacht haben, c) Man muß falsches Handeln (»das (zu) Fehlen«) aus Leidenschaft nicht weniger meiden (fliehen) als [das Fehlen] aus überlegter Absicht, d)
Wenn einer sich selbst bemüht, wird auch der Gott mit Hand anlegen, c) Wenn jemand
dir
etwas
Gutes
tut
(Gutes
erfahrend),
vergiß
es
nicht!
f) Es trifft sich so, daß es mehrere Formen der Tugend gibt, g) Bitte, sag (es) schnell,
wenn du bemerkt hast, daß ich einen Liebeszauber weiß, den zu kennen ich mir nicht
bewußt bin.
8. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I B1.2; F2; II A2.3; B2; C2; G; L2; III Α; B.

LEKTION 68
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίς έλυσεν Άνδρομέδαν έκ δεσμών; :: Περσεύς . . .
2. Τίς δ' έλύσατο Βρισηίδα; :: Ό πατήρ . . .
3. Ά ρ ' εταίρους έποιήσατο ό Σωκράτης; • • . . .
4. Ά ρ ' ήγαπάτο ύ π ' αυτών; :: Ναί· . . .

Β.

Έ ν δέ τώι Εύαγγελίωι
1. Τί λέγει τώι παραλυτικώι ό 'Ιησούς; :: . . .

92

EXERCITIA

L. 68

2. Τίς, κατά τό Ευαγγέλιον, απέστειλε τόν Ίησοϋν; :: . . .
3. Τίς, κατά τό Ευαγγέλιον, δέχεται τον άποστείλαντα Ίησοϋν; :: . . .
4. Τί δέ, κατά τό Ευαγγέλιον, έλεγον τά δαιμόνια τά έκβαλλόμενα; ::
C.

1.
2.
3.
4.
5.

Περί γάμου, τί έλεγε Σουσαρίων; :: . . .
Τί δ' ό Μένανδρος; :: . . .
Πότε πάς άνήρ ξυλεύεται; λέγε τήν παροιμίαν. :: * Δρυός . . .
Τίς απώλεσε Καρίαν; λέγε τήν παροιμίαν. :: * Πολλοί . . .
Τί φάιόν έστιν, τό ποιήσαι ή τό διαφθείραι; :: . . .

D.

1.
2.
3.
4.

Ή λ θ ο ν , είδον, ένίκησα· τίς τούτ' έγραψεν; :: . . .
Παΰλον τόν Άπόστολον τίνες είλκον έκ τοϋ ιερού; :: . . .
Έ κ τ ο ρ α αποθανόντα τίς εϊλκυσεν άρματι περί τά τείχη Τροίας; ::
Τίνος έστι βίος άλυπος; :: . . .

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Αρ' έλούσω χθες; :: Ούκ έλουσ- . . .
Άρ' έλούσασθε χθες; :: Ούκ έλουσ- . . .
Ά ρ α καλόν άν εϊη λούσασθαι; :: Ναί· καλόν . . .
Ά ρ ' άν λούσαισθε αΰριον; :: Ναί· λουσ- . . .
Ά ρ ' ούν λουσώμεθα πάντες; :: Ναί- . . . κτλ.

Β.

1.
2.
3.
4.

Ά ρ α χρή έμμένειν οϊς ύπισχνούμεθα; :: Ναί· έμμένειν χρή . . .
Ά ρ α χρή έμμείναι οίς άν ύπιοχνώμεθα; :: Ναί· . . .
Ά ρ ' ένέμεινας οίς ύπέσχου; :: . . .
Ά ρ ' έμμενείτε οίς άν ?
; : : . . . κτλ.

C.

1. Ά ρ ' έκάλεσας τόν κόλακα έπί δείπνον; :: Ναί· . . .
2. Άρα χρή καλέσαι τόν κόλακα έπί δείπνον; :: Ναί· χρή . . .
3. Διά τί χρή καλέσαι αυτόν; :: Διότι, καν μή
?
, δμως ήξει.

D.

1. Άρα προς φυγήν έτράποντο οί Κορίνθιοι; :: Ναί· οί . . .
2. Ά ρ α προς φυγήν έτρέψασθε τους Κορ- ; :: Ναί· . . .
3. Ά ρ α προς φυγήν ημάς χρή τρ- ; : : . . .
4. Ά ρ α προς φυγήν ημάς χρή τρ-

Ε.

F.

τους Κορινθίους; :: . . . κτλ.

1. Τί είπες έν τήι έκκλησίαι; :: Πολλά καί καλά . . .
2. Τίς άν είποι καλόν τι έν τήι έκκλησίαι; :: Έ γ ώ . . .
3. Αρ' ύμεϊς άν καλόν τι έν τήι έκκλησίαι ? ; :: . . .
4. Ά ρ α χρή καλόν τι έν τήι έκκλησίαι ? ; :: . . . κτλ.
Εί τις ού θέλει έργάζεσθαι, μηδέ έσθιέτω.
1. Ού δει σε έσθίειν, έπεί ούκ έργάζηι.
2. Ού δεϊ υμάς έσθίειν, έπεί ούκ ?
3. Ούκ έδει υμάς έσθίειν, έπεί ούκ?
. (Imperf.).
4. Ούκ έδει υμάς έσθίειν, έπεί ούκ?
.(Aorist).
5. Ούκ έδει σε έσθίειν, έπεί ούκ
?
.κτλ.

G. Ώ ς άκούειν ού θέλεις, ήσυχίαν έχω.
1. Setze den vorigen Satz in den Plural.
2. Setze den vorigen Satz in den Aorist.
3. Setze den vorigen Satz in den Singular.
4. Setze den vorigen Satz in das Imperfektum, usw.

EXERCITIA
Η. Ό σ α ύμϊν ύπισχνοΰμαι,
1. Ό σ α ύμϊν
?
,
2. Ό σ α ύμϊν
?
,
3. "Οσα ήμϊν
?
,

93

L. 68

ποιήσω.
ποιήσομεν.
έποιήσαμεν.
έποίησας. κτλ.
III.

1. a) Wie ist der Aorist έλυσα gebildet? b) der Aorist έλιπον?
c) Welche charakteristischen Bedeutungsnuancen des Aorists lassen sich zeigen
an 1) Κύρος έβασίλευσε (: -ευε); 2) έβαλε : έβαλλε?
2. Warum wird έλουσα (und das parallele Mediuni έλουσάμην) passend als »schwacher
Aorist« bezeichnet? Welche Alternativbezeichnung ist angemessen?
3. Warum ist έτραπον (und das parallele Medium έτραπόμην) angemessen als »starker«
Aorist bezeichnet? Ist diese Bezeichnung erschöpfend?
4. Werden άρον, άπόκριναι, στείλαντα, μείνατε, γήμαι zu Recht als -s- Aorist be­
zeichnet? Warum? Bestimme die Formen.
5. Von welchem Präsens stammt der Aorist a) έποιήσατο? b) τέλεσον?
Warum hat a) einen langen Vokal vor der Aoristendung und warum b) einen kurzen?
Kannst du andere Aoriste mit kurzem Vokal nennen?
6. Welche Form ist a) είχον? und έχον? b) έσχον? und σχές?
Wie erklärst du den Unterschied der Anfangslaute? und die Formen der Endsilbe?
7. Welche Form ist und was ist die Bedeutung von
a) είργάσατο? und εϊργασται? und είργάζετο? b) είασαν? und είων? und εϊακεν? c) είλκε? und εϊλκυσε? und έλκει?
Woher das Augment (und »Reduplikation«) ει?
8. Übersetze:
a) Τούργον εϊργασται. b) εϊργασμαι τούργον.
Welcher Tatbestand zeigt sich in a) und b)? Tritt er auch in anderen Tempora auf?
9. Nenne die Stammformen von
a) εργάζομαι, b) ελκύω, c) έάω.
10. Bestimme:
έφυγον ηύρον ήμαρτον ήμάρτανον έφευγον σχών σχείν λίπηι λείπηις
λιπείν λείψειν παθείν ήγον ήγαγον γενοίμην γιγνοίμην πεσούσης πέσηις πάσης π ί θ ο υ 1 π ι θ ο ΰ 1 πείθωμαι
11. Was ist der Unterschied in Form und Bedeutung von
a) έπείθετο/έπίθετο? b) έτρεψε/έτραπε/έτρεπε? c) έτρέψατο/έτράπετο/έτρέπετο? d) έβαλλον/έβαλον? e) έπεσε/έπεισε?
12. Welche Form ist
ήγε ήγαγε άγων άγων άγαγών είπον ειπών είποι
έγίνετο έγίγνετο μεταβάλλουσα μεταβαλούσα (2)

έγένετο

13. Übersetze Ι F3 und II Η3 aus der griechischen Lektion. Was ist die grammatische Be­
zeichnung für diesen Gebrauch des Aorist? Wie würdest du diese Verwendung definieren?
14. Übersetze:
a) Sieh her und antworte mir! b) Seht her und antwortet mir! c) Er schaute (Aor.)
her und antwortete uns. d) Du schautest her (Aor.) und antwortetest (Aor.)
mir. e) Du schautest her (Imperf.) und antwortetest (Imperf.) mir.

94

EXERCITIA

L. 69

15. a) Mach das nicht! (Aor. εργάζομαι) b) Macht das nicht! c) Mach das nicht!
(Präs.) d) Wir haben das nicht gemacht (Aor.). e) Wir machten das nicht (Imperf.). f) Dies ist nicht [fertig] gemacht (Perf.). g) Ich habe das nicht [fertig] gemacht (Perf.).
16. a) Ich fragte2 ihn, was er im Rat gesagt3 habe, b) Wir fragten sie, was sie im Rat gesagt hätten, c) Wir könnten ihn fragen (Opt. Aor.), was er im Rat gesagt habe, d)
Sie könnten ihn fragen (Opt. Präsens), was er im Rat gesagt habe.
1 ό πίθος das Faß, die Tonne.

2 πυνθάνομαι.

3 είπον.

LEKTION 69
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Ά ρ α δάιδιον τό γνώναι εαυτόν; :: . . .
2. Τίς άνέγνω τάς έπιστολάς τάς Άσσυρίας; :: ...
3. Τί είπε τήι μυίάι ό βούς; :: ...
4. Ά ρ α σοφού έστι τό παθόντα γνώναι; :: Κατά μέν Πλάτωνα ...
5. Ά ρ ' αληθές τοϋτ' εστίν; :: Τούτο κάν παίς . . .

Β.

1.
2.
3.
4.
5.

Πώς άνέβλεψε Στησίχορος ό ποιητής; :: ... (Παλινωιδία)
Διά τί έτυφλώθη; :: Κακώς έλεγεν . . .
Τί λέγει τό Ευαγγέλιον περί της χειρός τής αριστεράς; :: Μή ...
Τί έλεγον οί βλασφημοϋντες Ίησοϋν έσταυρωμένον; :: Εί υιός εί ...
Τί δ' οί αρχιερείς καί οί γραμματείς; :: Βασιλεύς . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Πότε άναβιβαστέον τους παϊδας έφ' ίππους; :: Κατά Πλάτωνα, ...
Πότε νοσοϋσιν οί άθληταί; :: ...
Τί έδεήθη 'Ιππίας Πρωταγόρου καί Σωκράτους; :: . . .
Τίς έφυσε τήν άμπελον τοίς άνθρώποις; :: ... κτλ.

D.

1. Λέγε Εύριπίδου στίχον περί τής αληθείας. :: " Α π λ ο ύ ς . . .
2. Λέγε Θεόγνιδος δίστιχον περί τού ανθρωπίνου βίου. :: * Ά ρ χ ή ν ... κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Άρα γιγνώσκετε ά αναγιγνώσκετε; :: Ναί· . . .
2. Άρα γνώσεσθε ά άναγνώσεσθε; :: . . .
3. Ά ρ ' έγνως ά άνέγνως; :: ... κτλ.

Β.

1. Άρα χρή γνώναι ά άναγιγνώσκομεν; :: . . .
2. Άρα καί παϊς άν γνοίη τούτο; :: . . .
3. Άρα καί παίδες άν ? τούτο; :: . . . κτλ.

C.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Ά ρ ' ό δούλος σε άπέδρα; :: ...
Ά ρ ' οί δούλοι σε
?
;::...
Άρα φοβήι, μή ό αιχμάλωτος σε άποδράι; :: ...
Ώ δούλε, άρ' άποδραίης άν, εί λύοιμί σε; :: . . .
Άρα χρή άποδράναι, εί λυοίμεθα; :: . . .
Άρα διωχθήσεται ό άπόδρας; :: . . .
Ά ρ ' εύρήσουσι τόν
?
; : : . . . κτλ.

EXERCITIA

L. 69

95

D. 1. Ά ρ α κατέβης είς Πειραιά; :: . . .
2. Τίς χθες κατέβη είς Πειραιά; :: Σωκράτης . . .
3. Ά ρ α καταβαίης άν είς Πειραιά; :: . . . κτλ.
Ε.

1. Πότε νοσούσιν οί άθληταί; :: "Οταν . . .
2. Ύμεϊς δέ πότε νοσείτε; :: Ό τ α ν . . .
3. Σύ
δέ πότε
? ; :: "Οταν . . . κτλ.

F.

1. Ά ρ '
έφυσαν αυτόχθονες οί Αθηναίοι; :: Ναί· οί . . .
2. Ύμεϊς δέ, άρ' ? α υ τ ό χ θ ο ν ε ς ; : : . . .
3 . Σ ύ δ έ , άρ'
?
?
;::...
4. Ά ρ α καλόν tö ?
?
; : : . . . κτλ.
III.

1. a) Wie sind Aoriste wie έγνων, έβην, άπέδραν gebildet?
b) Welche anderen bekannten Formen sind mit den Kennzeichen dieser Aoriste zu
vergleichen? mit ihren Konjunktiven, Optativen, Imperativen, Infinitiven, Partizi­
pien?
2. Nenne alle Formen der Aoriste έγνων und έβην. In welcher Hinsicht ist άπέδραν da­
von unterschieden? und έφυν?
3. Nenne die Stammformen von
a) βαίνω, b) γιγνώσκω.
c) άποδιδράσκω. d) φύω (Akt.),
f) ζώ (βιόω).

e) φύομαι,

4. Wie würdest du Folgendes in der griechischen Lektion übersetzen?
a) I Bl (welche Art von Aorist, syntaktisch?), b) I Cl (ist παθόντα Subjekt oder Ob­
jekt?) c) IG1 (welcher Gebrauch des Präsens und Aorist?) d) IIB (welcher Wortklasse gehören βατή und in IL1 άναβιβαστέον an?)
5. Übersetze ins Griechische:
a) Selbsterkenntnis ist sehr schwierig, b) Vor Scham hätte ich mich fast davongemacht, c) Piaton starb 81 Jahre alt. d) Ich habe [es] gelesen, verstanden, [und] verworfen.
6. Vervollständige nach dem Beispiel I Q 4 (... φύντας) folgende Sätze:
a) Πατρός Ηρακλέους φ- , ούκ έσομαι κακός.
b) Πατρός Ηρακλέους φ- , ούκ έσομαι κακή.
c) Πατρός Ηρακλέους φ- , ούκ έσόμεθα κακοί.
d) Πατρός Ηρακλέους φ- , ούκ έσόμεθα κακαί.
7. Vervollständige nach dem Beispiel I Sl folgende Sätze:
a) Ύμεΐς έάν πολλά έτη
...? , πολλά συμβήσεται . . .?.
b) Ήμεϊς έάν πολλά έτη
? , πολλά συμβήσεται .
c) Σύ έάν πολλά έτη
? , πολλά συμβήσεται .
d) Εκείνοι έάν πολλά έτη
? , πολλά συμβήσεται .
e) Έ γ ω γ ε έάν πολλά έτη
? , πολλά συμβήσεται .

96

EXERCITIA

L. 70

LEKTION 70
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Αρα θανείν έτοιμη ήν ή Μακάρια; :: . . .
Υ π έ ρ τίνος απέθανε; :: . . .
Πότε έτοιμη ήν θανείν; :: Πρίν . . .
Τί έδωκε Ίάσονι ή Μήδεια; :: . . .
Τί έκέλευσε Ιάσονα ποιεϊν; :: . . . κτλ.

Β.

1. Τίνι έκέχριτο τών Περσών τά δπλα; :: . . .
2. Πόσα γένη φαρμάκων έστιν; :: . . .
3. Λέγε τών φαρμάκων τών γενών έν. :: . . . κτλ.

C.

1.
2.
3.
4.

Τί έστι κρύσταλλος; :: . . .
Τί έστι χιών; :: ...
Πότε τρέπεται ή ώρα; :: Ή ώρα . . .
Ποϊ φεϊ ό Βόσπορος; :: . . . κτλ.

D.

1.
2.
3.
4.

Τίς, ώς λέγει Δημοσθένης, Αθηναίοις βοηθείν έβουλήθη; :: Οί . . .
Τίνος φύσιν Σωκράτης άγασθήναι λέγεται; :: . . .
Πότε ήγάσθη Θεαίτητον; :: . . .
Ά ρ ' άν αίσχυνθείης φάναι σε πλανηθήναι; :: . . . κτλ.

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Τίνες έστεφανώθησαν έν Ό λ υ μ π ί ά ι ; :: Οί . . .
2. Τίς
?
έν Όλυμπίάι; :: Ό ...
3. Τίς στεφανωθήσεται έν Όλυμπίάι; :: . . . κτλ.

Β.

1. Άρ' ηύρέθης προδότης ών; :: . . .
2. Ά ρ '
?
προδόται ? ; : : . . .
3. Ά ρ ' εύρεθήσηι
?
? ; : : . . . κτλ.

C.

1. Άρα κατεγελάσθης; :: . . . κτλ.
2. Ά ρ ' έξεβλήθης έκ δόμων; :: . . . κτλ.
3. Α ρ ' ήσθης όρων τήν Άθήνησιν Άκρόπολιν; :: . . . κτλ.

D.

1.
2.
3.
4.

Άρα μαίνεται ό δεσπότης; :: . . .
Ά ρ ' έμάνη
ό δεσπότης; :: . . .
Άρ'
?
οί
?
;::...
Άρ' έμάνης αυτός σύγε; :: . . .

5. Άρα μανείης μάλλον ή ήσθείης; :: . . . κτλ.
Ε.

F.

G.

1. Άρα μέμνησαι Α θ η ν ώ ν ; :: . . .
2. Ά ρ ' έμνήσθης Α θ η ν ώ ν ; :: . . . κτλ.
3. Άρα χαίρεις μουσικήι; :: . . .
Ά ρ ' έχάρης μουσικήι; :: . . . κτλ.
1. Τί έφάνη τώι κάμνοντι; :: Ό ψ ι ς ...
2. Ά ρ ' έφοβήθη ορών τήν όψιν; :: . . .
3. Ά ρ ' έφοβήθης ορών τήν όψιν; :: . . .
4. Ά ρ '
?
όρώντες τήν όψιν; :: . . . κτλ.
1. Ά ρ ' έποίεις δ έβουλήθης; :: Ούκ έδυν- ποιεϊν δ . . .
2. Ά ρ ' έποιεϊτε δ
?
; :: Ούκ έδυν- ποιεϊν δ . . . κτλ.

EXERCITIA

97

L. 71

III.
1. Wie viele Grundtypen des Passiv Aorists gibt es und wie werden sie gebildet?
2. Nenne den Passiv Aorist von
a) απατάω, b) στεφανόω. c) γυμνάζω, d) τελέω. e) πέμπω,
Beschreibe und erkläre die charakteristischen Unterschiede.
3. Wie 2. für a) έπαινέω.
4. Wie 2. für a) γιγνώσκω.

f) καταγελάω.

b) ευρίσκω.
b) κελεύω,

c) χρίω.

5. Nenne die Stammformen von
a) τελέω. b) καταγελάω. c) έπαινέω. d) ευρίσκω, e) γιγνώσκω.
λεύω, g) ακούω, b) χρίω (Perfekt Aktiv ungebräuchlich).

f) κε­

6. Die Aoriste έφθην, έβην, έχάρην erscheinen identisch. Gibt es trotzdem Unter­
schiede zwischen ihren Formen und wenn ja: welche und warum?
7. Nenne formal vergleichbare Aoriste zu έχάρην.
8. übersetze:
a) Seht zu, daß ihr nicht verlacht werdet (Aor.). b) Wir sehen zu, daß wir nicht
verlacht werden (Aor.). c) Sie sehen zu, daß sie nicht verlacht werden (Aor.).
d) Wurdet ihr von den Liedern erfreut?
9. Was ist der formale Unterschied zwischen έχάρην und ήσθην?

LEKTION 71
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Τί έπέγραψε τήι γραφήι Ζεύξις ό ζωγράφος; :: Στίχον . . .
Λέγε τόν στίχον. :: * . . .
Ποία δεί πάσχειν άνδρα θνητόν; :: Θνητά πάσχειν . . .
Λέγε τόν στίχον τόν Εύριπίδειον. :: * Θνητός ...
Τίνι Σωκράτης έφη πείσεσθαι; :: . . .

Β.

1.
2.
3.
4.

Τίς έκτισε Κυρήνην τήν πόλιν τήν έν Λιβύηι; :: Βάττος ...
Πόθεν έλθών; :: Βάττος ήλθεν έκ . . .
Τίς προέλεγε Βάττωι ώς κτίσει πόλιν μεγάλην; :: ...
Τί έλεγεν ή Π υ θ ί α ; :: . . .

1.
2.
3.
4.

Λέγωμεν περί Ακοντίου.
Τίς ήν Άκόντιος; :: . . .
Τίνος ήρα Άκόντιος; :: . . .
Τί έμηχανάτο όπως γήμηι τήν παίδα; :: Πάγκαλον μήλον ...
Τί έπεγράψατο τώι μήλωι; :: ... κτλ.

C.

D.

Νύν τήν Κωμωιδίαν άκούωμεν περί γάμου.
1. Τί παρήινει τώι νέωι ό γέρων; :: . . .
2. Λέγε τον στίχον, εί μέμνησαι. :: ί:"Ού γαμείς ...
3. Διά τί ούτως παρήινει τώι νεανίαι; :: Έλεγεν ώς . . . κτλ.

Ε.

1. Τίνα, κατά Πλούταρχον καί άλλους πολλούς, δεί σέβεσθαι;
2. Τίνα δέ δεϊ τιμάν; :: . . . κτλ.

EXERCITIA

98

L. 71

1. Τίνα καλείς έπί δείπνον; :: Χαρμίδην ...
2. Ά ρ α τον κόλακα καλείτε; :: Ναί· τόν . . .
3. Διά τί μέλλετε καλεϊν αυτόν; :: Καν μή ... κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.

Ά ρ α δυνατόν έστιν άδικούντα λανθάνειν θεούς;
Ά ρ α λήσηι θεούς ?; :: . . .
Ά ρ α λήσεσθε θεούς ?; ::
Άρα
?
θεούς μέλλομεν ?; :: . . . κτλ.

Β.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Τίς αγωνίζεται μέγαν αγώνα; :: Ό αγωνιστής ...
Τίς
άγωνιεϊται μέγαν αγώνα; :: . . .
Τίνες
?
? αγώνας; :: . . .
Ά ρ α άγωνιήι
?
?
;::...
Ά ρ α μέλλεις ?
?
?;::...
Ά ρ ' άν άγωνιοϊο
?
? ; : : . . . κτλ.

C.

Ι.Άρ'ήττήσηι
2. Ά ρ ' ήττήσεσθε
3. Ά ρ ' ήττηθήσηι
4. Ά ρ α μέλλεις ?

D.

1.
2.
3.
4.

Ε.

Ι.Άρα
γελάσηι,
δταν άκούοηις τήν άλήθειαν;
2. Α ρ α
γελάσεσθε, δταν ?
τήν άλήθειαν;
3. Ά ρ α μέλλεις ?,
δταν ?
τήν άλήθειαν; :: ... κτλ.

F.

1.
2.
3.
4.

εύ ποιών ύπό φ ί λ ο υ ; : : . . .
εύ
? ύπό φίλων; :: ...
εύ
? ύπό φίλων; :: . . .
εύ
? ύπό φίλων; :: ... κτλ.

Τίνι έγήματο Κυδίππη; :: . . .
Τίνα έγημεν Άκόντιος; :: . . .
Τίνα γαμεί ό νεανίας; :: . . .
Τίνι γαμεϊται ή παρθένος; :: . . . κτλ.

Ά ρ α φάιδιόν έστι μάχεσθαι θυμώι; :: Ουχί· άλλα . . .
Ά ρ α φάιδιόν έστι μάχεσθαι ήδονήι; :: Ουχί· άλλα καί . . .
Ά ρ ' άεί έμάχου τήι ήδονήι; :: . . .
Ά ρ ' άεί μαχεϊσθε τήι ήδονήι; :: . . . κτλ.
III.

1. a) Worin besteht der Unterschied von Futura wie λύσω und γράψω?
b) Worin besteht Gleichartigkeit und Verschiedenheit von Futura wie λύσω und άγγελώ; λύσομαι und άγωνιοϋμαι? Bei welchen Stämmen tritt die Form ohne -s- auf?
c) Was ist charakteristisch an Futura von Verben wie φιλέω, τιμάω, μισθόω?
d) Gehe in der griechischen Lektion die (längst bekannten) Sätze unter Α und Β durch
und mache dir klar, wie jedes der darin begegnenden Futura gebildet ist (es wäre
nützlich, das gleiche durch die ganze Lektion hindurch zu tun).
e) Wie heißt das Futur von τελώ und καλώ? Inwiefern können die Homerzitate in IIΑ
und Ε zur Erklärung dieser (scheinbar unregelmäßigen) Formen verhelfen?
2. Bestimme die folgenden Formen und übersetze sie, soweit möglich:
πείσεται (2) πεισθήσεται έπιλήσηι άγγελοϊεν άγγέλοις άγγέλλοις άγγελεϊς
άγγελών αγγέλων άποκρινόμενος άποκρινούμενος άποκρινάμενος τελούσιν
(4) καλεϊν (2) κληθεϊσιν κληθεϊεν γήμαι γήμαι
3. Übersetze ins Griechische:
a) Wirst du dem Protagoras Geld zahlen?

b) Kydippe wird Akontios heiraten.

EXERCITIA

L. 72

99

c) Akontios wird Kydippe heiraten, d) Werdet ihr kämpfen? Wir ermahnen euch,
nicht zu kämpfen, e) Wir werden diejenigen preisen, die (Partizip) nicht gekämpft
haben, f) Die, welche (Partizip) gefehlt haben, werden verlacht werden, g) Wir
werden die, welche (Partizip) gefehlt haben, nicht verlachen, h) Werdet ihr immer
Respekt vor den Alten haben? i) Soviel wird genügen.
4. a) Übersetze aus der griechischen Lektion IE4 ins Deutsche und versuche, die Struktur des griechischen Satzes graphisch darzustellen.
b) Übersetze auch aus der griechischen Lektion IIB.

LEKTION 72
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τί έλεγε Πομπήιος περί τού πλεϊν καί τοϋ ζήν; :: . . .
2. Ά ρ ' έπλευσάς ποτέ καί σύ; :: . . .
3. Ά ρ α πλευσήι ποτέ; :: . . .
4. Ά ρ α χαίρεις πλευσούμενος; :: . . .
5. Ά ρ α χαιρήσεις πλέων; :: . . . κτλ.

Β.

1. Πού πνεϊ τό πνεύμα; :: . . .
2. Ά ρ α πνεύσεται καί ενταύθα; :: Ναί τό πνεύμα . . .
3. Τίς ένέπνευσεν αύδήν Ήσιόδωι; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Τίς έτεμνε καί έκαε τήν Άττικήν; :: Οί . . .
Τίς έκαυσε τά Ξέρξου βασίλεια; :: . . .
Διά τί κατέκαυσεν αυτά Αλέξανδρος; :: . . .
Τίς δέ τεμεί καί καύσει καί ημάς; :: Οί ιατροί . . .

D.

1.
2.
3.
4.

Πότε, κατά τόν Πλάτωνος "Ιωνα, κλαύσεται ό φαψωιδός; :: Ό . . .
Πότε δέ γελάσεται; :: Ό . . .
Οί κατά πόλεμον νικήσαντες άρα γελάσονται; :: Ού . . .
Λέγε τον στίχον τον περί τούτου. :: * Κλαίει . . .

Ε.

1. Τίνος δείται ό θεός; λέγε στίχον Εύριπίδου. :: * . . .
2. Πώς τις έκβήσεται σοφός; λέγε τον στίχον. :: * . . . (III A4)
3. Παρά τίνων μαθήσεσθε αγαθά; :: . . .
4. Κατά τους νόμους, τίς φεύξεται τήν χώραν τήν Ά τ τ ι κ ή ν ; :: . . .
5. Ά ρ α μέλλεις φευξεϊσθαι τους πολεμίους; :: . . .
6. Ά ρ ' ού διαμαχήι υπέρ τής θεού; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

Οί ιατροί κάουσι καί τέμνουσιν
1. Καί σύ δέ, πότερον έτεμες καί έκαυσας; :: . . .
2. Αύριον δέ, άρα
τεμεϊς καί
?
; : : . . . κτλ.

Β.

1. Πού ρεϊ ό ποταμός ό Ευφράτης; :: . . .
2. Ά ρ α ? καί αύριον; :: . . .
3. Ά ρ α φέουσι πολλοί προς τόν διδάσκαλον τόν σοφιστήν; :: . . .
4. Ά ρ α
? καί ύμεϊς προς τον διδάσκαλον τόν σοφιστήν; :: . . .
5. Ά ρ α μέλλετε καί ύμείς ? προς τον διδάσκαλον τον σοφιστήν; :: . . . κτλ.

100

EXERCITIA

L. 73

C.

1. Άρα μέλει σοι ελευθερίας; :: . . .
2. Ά ρ ' άεί μελήσει σοι ελευθερίας; :: . . .
3. Ά ρ α μέλλεις μάχεσθαι υπέρ ελευθερίας; :: . . .
4. Ά ρ ' όντως μαχήι υπέρ ελευθερίας; :: . . .
5. Άρα μελλήσεις ή ού μελλήσεις μάχεσθαι . . . ; :: Ουδέποτε . . . κτλ.

D.

1.
2.
3.
4.
5.

Ε.

1. Τίς φεύγει ημών τήν πόλιν; :: Ό μητροκτόνος . . .
2. Άρα φεύξηι ημών τήν πόλιν; :: Ού . . .
3. Άρα δειλίας φευξείσθε ύπό τών δικαστών; :: . . .
4. Άρα τιμήσηι ύπό τών πολιτών; :: Ε λ π ί ζ ω . . .
5. Ά ρ α μνησθήσηι τής χάριτος; :: . . .
6. Άρα μνημονεύσεται ή χάρις; :: . . .
7. Ά ρ ' ούκ έπιλήσεσθε αυτής; :: . . . κτλ.

Τίνος δέηι; :: Βοηθείας . . .
Τίνος δεήσηι; :: Βοηθείας . . .
Άρα δεί σοι βοηθείας; :: Ναί· . . .
Άρα δίκαια δείσθέ μου; :: Ναί- . . .
Άρα δίκαια δεήσεσθε τών δικαστών; :: Ναί· . . . κτλ.

III.
1. Bestimme die folgenden Formen:
μάχοιντο μαχοϊντο μαχέσαιτο πνεύσεται
θαι πνευσείται κλαύσηι (2) καύσω (2)

πλευσούνται

καύσειν

κλαύσεσ-

2. Übersetze ins Griechische:
a) Der Besiegte wird weinen, und der Sieger (Partiz.) wird nicht lachen, b) Die
Menge (viele) der Jungen werden zu den Sophisten strömen (fließen).
c) Ich bat
(Partiz.) dich, mir die gesamte (ganze) Vollkommenheit (>Tugend<) zu definieren (sagen); du aber bist weit entfernt davon, zu sagen, was sie ist. d) Wenn jemand einen
Mann körperlich (den Körper) verletzt, soll (wird) er aus der Stadt verbannt werden, e) Du wirst mit den gebührenden Ehrungen geehrt werden, f) Wenn
du niemandem Unrecht tust (Partiz.) brauchst (wirst) du niemand (zu) fürchten,
g) Wenn jemand (Plural) uns Gutes erweisen sollte, werden wir nach Möglichkeit nicht
hinter ihnen zurückstehen (im Gutes-Erweisen) (Partiz.).
3. Übersetze aus der griechischen Lektion die folgenden Abschnitte in möglichst angemessenes Deutsch:
Ι E5; II C3.4; D2.

LEKTION 73
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

Περί τού άδικεϊν
1. Τί έπέπειστο Σωκράτης; :: . . .
2. Ά ρ α Πώλον έπεισε τούτο; :: . . .
3. Τί γάρ ό Πώλος άκουσας τοϋτο έποίησε; :: . . .
4. Διά τί έγέλασε; :: Τόν Σωκράτη ώιετο έξελ—.
5. Διά τί έξεληλέγχθαι τόν Σωκράτη ώιετο; :: Ό τ ι ούδένα . . .

EXERCITIA

L. 73

Β.

Περί Κοννάτος τοϋ αύλητού
1. Άρα παρήν δειπνήσων ό Κοννάς; :: ...
2. Άρα παρήν βεβρωκώς; :: ...
3. Άλλα δίψηι άπολολώς; :: Ναί· παρήν ... κτλ.
C. Περί τών Άριαίου αγγέλων
1. Τίς ήν Άριαίος; :: ...
2. Τί δ' έλεγον οί άγγελοι αυτού περί Κύρου; :: ... κτλ.
D. 1. Τί λέγει Θουκυδίδης περί τών Άθήνησι πομπών; :: ...
2. Πόθεν, κατ' Αριστοτέλη, μοναρχία γίνεται; :: ...
3. Τί λέ/ει ό Παύλος περί τών έστάναι δοκούντων; :: ... κτλ.
Ε. 1. Τί λέγει Μένανδρος περί τοϋ μανθάνειν; :: Λέγει, ώς ...
Λέγωμεν τους στίχους :: *Πολύ ...
2. Καί Σοφοκλέους περί τοϋ ζήν τε καί τεθνάναι. :: ί;"Άλλ' ...
3. Ό δ' Αριστοτέλης τί είπε περί ελπίδος; :: ... (Ι Η2) κτλ.

Η. ΜΕΛΕΤΉΜΑΤΑ
Α.

Β.
C.

D.

Ε.
F.
G.
Η.

Ι.

Κ.

1. Άρα κέκλοφάς τι έκ τοϋ ιερού; :: ...
2. Τίς κέκλοφέν τι έκ τού ιερού; :: Ουδείς ...
3. Άρα κέκλεπταί τι έκ τοϋ ίεροϋ; :: ...
4. Άρ' εκλάπη τι έκ τοϋ ιερού; :: ... κτλ.
1. Άρα πεφύλαξαι ύπό τών φυλάκων; :: ...
2. Άρα πεφύλαχθε ύπό τών φυλάκων; :: ... κτλ.
1. Άρ' εϊρηκας δ πέπεισαι; :: ... κτλ.
2. Άρ' είρηται ίκανώς; :: ...
3. Άρ' είρήσεται ίκανώς; :: ...
4. Άρ' εϊρητο ίκανώς; :: ...
1. Άρα διείλεξαι Πρωταγόράι; :: ...
2. Αρα διείλεχθε Πρωταγόράι; :: ...
3. Άρα διελέχθης Πρωταγόράι; :: Είθε ... κτλ.
1. Πόθεν πέπυσαι τούτο; :: Παρά τού πατρός ...
2. Πόθεν έπέπυσο τούτο; :: Παρά τού πατρός ... κτλ.
1. Άρ' έοικας τώι πατρί; :: ...
2. Άρ' έώικει τώι πατρί; :: ... κτλ.
1. Άρ' έσται σοι πάνθ' δσα έοικεν; :: Ναί· ...
2. Άρ' έσται μοι πάνθ' δσα έοικεν; :: Ναί· ... κτλ.
1. Άρα τον νόμον τον καθεστηκότα δέδοικας; :: ...
2. Άρα τους νόμους τους καθεστώτος δέδιτε; :: ...
3. Άρα τώι νόμωι τώι
?
πείσηι; :: ... κτλ.
1. Άρ' εϊωθας πείθεσθαι τοϊς νόμοις τοις καθεστώσιν; :: ...
2. Άρ' είώθατε πείθεσθαι τοίς νόμοις τοίς καθεστώσιν; :: ...
3. Άρ' είώθεις πείθεσθαι τώι νόμωι τώι
?
; : : . . . κτλ.
1. Τον τύραννον άρα πάντες δεδίασιν; :: ...
2. Τόν τύραννον άρα χρή
?
;::...
3. Τον τύραννον άρα δεδοίκατε; :: ... κτλ.

101

102

EXERCITIA

L. 73

III.
1. Benutze die griechische Lektion I A - C , um zu wiederholen und zu ordnen, was du
längst über das Perfekt weißt. Im Besonderen:
a) Verdeutliche dir, an Beispielen, nochmals die besondere B e d e u t u n g des griechischen Perfekts.
b) Was seine F o r m anlangt, bestimme, welche schwach sind und welche stark.
c) Was die R e d u p l i k a t i o n anlangt, unterscheide, bei welchen der Stamm
1. mit einem Konsonanten anfängt oder 2. mit Muta cum Liquida oder 3. mit
zwei anderen Konsonanten oder 4. mit φ oder 5. mit einem Vokal oder Diph­
thong. 6. Sieh zu, was in jedem dieser Fälle passiert. Speziell: Was ist bemerkenswert bei έγνωκα, πέπτωκα, κέκτημαι?
2. In der gleichen Weise solltest du dir über jedes in dieser Lektion begegnende Perfekt
Rechenschaft geben; besonders auch über
a) εϊργασται. b) είληπται. c) είρηκα. d) εϊρηται. e) είωθα. f) έοικα.
g) έάλωκεν.
3. Bestimme die folgenden Formen und, soweit möglich, übersetze sie:
a) πέπεικε, πέποιθε, έπεποίθει, πέπεισται, έπέπειστο. b) πέφηνε, πέφαγκε, πέφανται, π ε φ ά ν θ α ι . c) τετρόφασιν (2), τεθραμμένοι είσίν, τέτραπται, τεθράφθ α ι , τετράφθαι. d) ήγγελκε, ήγγελθε (2), ήγγελκόσιν, ήγγέλκασιν, ήγγελμένον. e) πέπονθα, πέπωκα, πέποιθα.
4. Ebenso
όλώλαμεν
άκηκοέναι
όμωμόκασιν
όμωμοκόσιν ήκηκόεις έγρήγορε
ήγρηγόρη έληλύθαμεν έληλέγχθαι έληλυθόσιν έξελήλεγκτο
Welche Besonderheit haben diese Formen gemeinsam? Wie nennt man sie? Definiere
sie; speziell auch für έγρήγορε und ήγρηγόρη.
5. Zitiere einige Perfekta mit η-Erweiterung des Stamms.
6. Übersetze ins Griechische:
a) Manche Kinder gleichen ihren Vätern, b) Sie scheinen nicht zu wissen, was geschehen ist (Part.), c) Ich verlange, was vernünftig ist (Part.), d) Wir pflegen zu
schreien.
7. Identifiziere und gruppiere in Abschnitt II E - O der griechischen Lektion die starken
und die schwachen Perfekt-Formen von
a) ίσταμαι. b) άποθνήισκω. c) βαίνω, d) δέδοικα.
8. Bestimme und übersetze die folgenden Formen:
τεθνήκασιν τεθνηκόσιν τεθνεώσης έτέθνασαν δέδιτε έδέδιμεν
έσταμεν έστάναι

δεδιότες

9. Welches sind die parallelen starken Formen zu den folgenden schwachen Perfekta:
έστήκατε άφεστηκότες ώσιν έστηκυϊα τεθνηκέναι έτεθνήκεσαν δέδοικας
έδεδοίκεμεν
10. Welches sind die parallelen schwachen Formen zu den folgenden starken Perfekta:
έστατε έστάσιν έστάναι έστώσαι έστώσιν έτέθνασαν τεθνεώτος δέδιεν
δεδιέναι δεδιότες έδέδισαν
11. Übersetze in möglichst adäquates Deutsch aus der griechischen Lektion:
I B ; F 1 ; II; I I F 2 ; 0 1 ; P.

EXERCITIA

L. 74

LEKTION 74
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Τί
Τί
Τί
Τί

λέγει
έλεγε
έλεγε
έλεγε

Αριστοτέλης περί τοϋ είδέναι; :: . . .
Σωκράτης περί τής εαυτού σοφίας; :: "Ελεγεν, ώς . . . (C2)
Σωκράτης περί μάντεων; :: . . .
Σωκράτης περί τοϋ θ α ν ά τ ο υ ; :: . . . κτλ.

Β.

1.
2.
3.
4.

Τί έλεγεν ό κλέπτης προς Δημοσθένη; :: Έ λ ε γ ε ν , ώς . . . (Ε2)
Τί δέ Δημοσθένης προς τον κλέπτην; :: . . .
Τί έλεγε Σοφοκλής προς Αίσχύλον; :: . . . (Gl)
Πώς, κατά Πλάτωνα, ποιεϊν δεϊ τον αγαθόν ποιητην; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Λέγε
Λέγε
Λέγε
Λέγε

D.

1. Ά ρ α σοφός έστιν ό πολλά είδώς; :: . . .
2. Ά λ λ α τίς έστιν ό ώς αληθώς σοφός; :: . . . (13)
3. Λέγε τόν στίχον τόν είς τοΰτο. :: * Ό . . .

στίχον έκ τού Αισχύλου Προμηθέως. :: * Ί δ έ σ θ ε . . . (15)
Όμηρου έπος περί Κάλχαντος τοϋ μάντεως. :: *"Ος . . . (D2)
Εύριπίδου στίχον περί τοϋ ζήν τε καί τεθνάναι. :: *Τίς . . . (A4)
Μενάνδρου στίχους περί τού Γνώθι σαυτόν. :: * Τ ό . . . (D4)

4. Τί έλεγεν Αριστοτέλης περί είδότων καί μή είδότων; :: . . . (G8)
Ε.

1.
2.
3.
4.

Προς τίνα τελευτών ήλθεν ό Σωκράτης; :: . . . (G7)
Τί ήιόει περί τών χειροτεχνών; :: . . .
Τί γαρ ϊσασιν οί χειροτέχναι; :: . . .
Ά ρ ' ούν είσονται τό ώς αληθώς καλόν; : • . . .

F.

1.
2.
3.
5.

Άρα βούλει ίδείν Έλένην; :: Ναί· . . .
Ά ρ α καί πρότερον είδες αυτήν; :: . . .
Ού δή οίσθα αυτήν; :: . . .
Ά ρ ' οίσθα όσας είδεν αυτήν, :: Φαΰστος . . .

II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Ά ρ α λόγου ήμϊν δεϊ περί ών ίσμεν;
2. Ά ρ α λόγου σοι δεϊ περί ών
? ;
3. Άρα λόγου αύτοϊς δεϊ περί ών ? ; : : . . . κτλ.

Β.

1. Ά ρ ' οίσθα τήν άλήθειαν; :: . . .
2. Ά ρ ' ήιδησθα τήν άλήθειαν; :: . . .
3. Ά ρ α μέλλεις ? τήν άλήθειαν; :: . . .
4. Αρ' άν είδείης τήν άλήθειαν; :: είθε . . .

C.

1.
2.
3.
4.

D.

1. Ά ρ α σύνοισθά σοι πάντ' είδότι; :: Ουχί· άλλα . . .
2. Άρα
?
ύμϊν πάντ' ? ; Ουχί· άλλα . . .
3. Ά ρ α συνήιδησθά σοι πάντ' ? ; Ουχί· άλλα . . . κτλ.

Ά ρ ' είδες τον άγγελον; :: Ούκ . . .
Εί ίδοις, άρ' άν είδείης τον άγγελον; :: Ναί· . . .
Ίδών, άρ' άν
?
τόν άγγελον; :: . . .
Είδώς δέ άρ' άν ήσθείης; :: . . . κτλ.

103

104

EXERCITIA

L. 75

III.
1. a) Warum sind viele Formen von οίδα und είδον untereinander so ähnlich?
b) Gibt es Formen, die den beiden Verben gemeinsam sind?
2. Bestimme und übersetze die folgenden Formen:
ϊθι ϊσθι (2) ίδόν ίδέ ίσασιν είδόσιν ίδούσιν ίδούσαις ούσαις ήιδεσαν
ήσαν είδυίαις είδείεν εϊδομεν ϊδωμεν είδώμεν ήιδη ήδη ϊστε (2) ϊδοι
έστε ίδετε εϊδετε οϊδατε
3. Zu den folgenden Formen von οίδα zitiere - soweit möglich - die analogen Formen
von είδον:
οίσθα είδότος ίσθι (2) είδείην ϊσμεν είδήις εϊσεται ήιδει είδέναι
4. Zu den folgenden Formen von είδον zitiere - soweit möglich - die analogen Formen
von οίδα:
είδον (2) ίδετε ίδοϋσα ϊδω ίδούσιν ίδοιμι είδε ϊδηι
5. Übersetze ins Griechische:
a) Ich will wissen,
b) Ich will sehen,
c) Wenn ich doch wüßte,
d) Wenn ich doch sehen dürfte,
e) Du wußtest,
f) Ihr werdet erfahren (wissen),

was (Partiz. Plur.) geschehen ist.

6. Übersetze ins Griechische:
a) Wir glauben alles zu wissen, während (Partizip) wir [doch] sozusagen gar nichts wissen, b) Ich bin mir bewußt, nichts zu wissen, c) Er war sich bewußt, seinen Vater
getötet zu haben, d) Ich weiß so gut wie du, daß du Sklave gewesen bist, e) Du
würdest [vielleicht] die Kunst verstehen (wissen), wenn::" du [sie] gelernt hättest, f)
Wenn* wir das Gute kennen, werden wir es anwenden (gebrauchen).
* Verwende a) Partizip, b) έάν.
7. Welche Bedeutungsunterschiede siehst du bei den folgenden Varianten:
a) Οίδα δτι ήλθεν und οίδα (αυτόν) έλθόντα. b) Α κ ο ύ ω δτι λέγει und άκ. αυτόν
λέγειν und άκ. αυτού λέγοντος, c) Σύνοιδα έμαυτώ ουδέν επισταμένοι und σ . . .
επισταμένος, d) Δείξω δτι τούτο ψευδός έστιν und δείξω τούτο ψεύδος όν.
8. Übersetze in möglichst adäquates Deutsch aus der griechischen Lektion:
B;E2;G1;K.

LEKTION 75
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Άρα πράττεις οία βούληι; :: Ουχί οία ..., άλλ' . . .
2. Άρα δύνασθε δύο κυρίοις δουλεύειν; :: . . .
3. Ά ρ ' άν δύναιο έλαύνειν βούν μέγαν; :: Ούκ άν . . .
4. Άρ' άν δύναιο έλαύνειν όνον; :: . . .
5. Τί λέγει ή παροιμία περί τούτου; :: * . . .

EXERCITIA
Β.

C.

D.

Ε.

F.

G.

Η.

Ι.

Κ.

L. 75

1. Τίς έδύνατο μέγα έν Αθήναις; :: Περικλής ...
2. Τίς ήλπισε πλεϊον δυνήσεσθαι Περικλέους; :: ...
3. Σύ δέ, άρα μέγα δύνασαι έν τήι πόλει τήι σήι; :: ...
4. Άρ' έπίστασαι άρχειν πόλεως; :: ...
1. Πώς άν τις άρχειν έπίσταιτο; :: Άρχεσθαι ...
2. Άρ' έπίστασαι πάντα; :: ...
3. Τίς έπίσταται πάντα; :: ...
4. Πόσα δ' ήπίστατο ό Μαργίτης; :: Ό Μαργίτης ...
5. Και πώς ήπίστατο τά πολλά ταύτα; :: ...
6. Λέγε Όμηρου τον στίχον περί αύτοϋ. :: *Πόλλ' ...
1. Τί έλεγε Πρωταγόρας περί Σωκράτους; :: ...
2. Τίνα δ' ήγάσθη Σωκράτης; :: ...
3. Έν τώι συμποσίωι, παρά τίνι έκειτο Σωκράτης; :: ...
4. Έν είρήνηι, πού κρέμονται αί ασπίδες; :: ...
i. Λέγε Εύριπίδου στίχους περί ιών εχόντων πλοϋτον; :: : 'Έπίσταμαι ...
2. Λέγε Θεόγνιδος περί τού πλουτείν έλεγεϊον. :: : : Όύκ ...
3. Λέγε Σιμωνίδου επίγραμμα περί τών έν Θερμοπύλαις θανόντων :: *...
1. Πού λέγουσι τόν Πλούτωνα άρπάσαι τήν Κόρην; :: Έν Σικ. ...
2. Πού έδείκνυτο τής αρπαγής ό τόπος; :: Περί τήν ...
3. Πού έγένετο τής Κόρης τά μεγάλα Μυστήρια; :: ...
1. Άρ' ύδωρ έλαίωι μείγνυσθαι θέλει; :: Αδύνατον- τό γάρ ...
2. Άρ' ύδωρ καί πύρ συμμείξεται; :: Αδύνατον· τό γάρ ...
3. Τί λέγει Θέογνις περί τούτων τών αδυνάτων; :: 'Όΰποθ' ...
1. Άρα μέμεικται ηδονή τήι εύδαιμονίάι; :: Αριστοτέλης ...
2. Κατ' Άναξαγόραν, τίς διεκόσμησε μεμειγμένα τά πάντα; :: ...
3. Κατ' Αριστοτέλη, άρ' ύδατος μέρος ύδωρ; :: ...
4. Κατ' Αριστοτέλη, άρα τού μειχθέντος μέρος μειχθέν έστιν; :: ...
1. Τί έστιν ύδωρ πεπηγός; :: ...
2. Τί έστι χιών; :: ...
3. Άρα πήγνυται έλαιον θάττον ύδατος; :: ...
1. Άρ' ίκανώς δέδεικται τούτο; :: ...

2. Άρ' ορθώς τοϋι' απεδείχθη; :: ...
3. Άρ'
L. 1. Άρ'
2. Άρ'
3. Άρ'

ίκανώς περί τούτων άποδεδεϊχθαι νομίζετε; :: ...
έσώθη Αρμόδιος άποκτείνας" Ιππαρχον; :: Ουχί- άλλα ...
έσώθησαν οί "Ελληνες οί εϊς Αίγυπτον στρατευσάμενοι; :: ...
έσώθησαν οί Αθηναίοι οί είς Σικελίαν στρατευσάμενοι; :: ...
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Άρα μέγα δύνασαι έν τήι πόλει; :: ...
2. Άρα μέγα δύνασθε έν τήι πόλει; :: ...
3. Άρα μέγα δυνήσηι έν τήι πόλει; :: ...
4. Άρα μέγα έδύνω έν τήι πόλει; :: ... κτλ.
Β. 1. Άρα δύναμαι βοηθείν σοι;
:: Εί βούλει, δύνασαι.
2. Άρα δυνήσονται βοηθείν σοι; : :Έάν
?
?
3. Άρ' άν δυναίμην βοηθείν σοι; :: Εί
?
?
4. Άρ' άν έδυνήθη βοηθείν σοι; :: Et
?
? κτλ.

105

106
C.

EXERCITIA
1. Άρα
2. Άρα
3. Άρα
14. Άρ'

D.
2.
3.
4.
1.
2.
3.

δύνασαι καθεύδειν;
δύνασθε καθεύδειν;
δυνήσηι καθεύδειν;
έδύνω καθεύδειν;

Ού δυνΟύ δυνΟύ δυνΟύκ ?

1. Τί κάθησαι ενταύθα; :: Καθη2. Τί κάθησθε ενταύθα; :: Καθη3. Τί κατέκεισο ενταύθα; :: Κατεκ

G.

1.
2.
3.
4.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

.
.
.
.

ι έπίστασαι
?
Άρα πάντ' ήπίστω, δτε έν τι
ίντι
?
Άρ' άν πάντ' έπίσταισθε, εί έν
τι
Άρα πάντ' έπιστήσηι, εί έν τιι
?
Άρ' άγασαι Άσπασίαν; :: ...
Ά ρ ' άγασθε Άσπασίαν; :: ...
Άρ' ήγάσθης τόν ήρω; :: ... κτλ

F.

H. 1.
2.
3.
4.
5.
6.

L. 75

Έκ
Έκ
Έκ
Έκ

τίνος
τίνος
τίνος
τίνος

::Ού
:: Ού
:: Ού
:: Ού

πάντ'
πάντ'
πάντ'
πάντ'

άπό
άπό
άπό
άπό

τοϋ
τού
τού
τού

...,εί...
..., δτε ..
...,εί...
. . . , ε ί . . . κτλ.

δτι ούτω δοκεί μοι.
δτι ούτω
?
?
., δτι ούτω
?
? κτλ.

σύγκειται πάντα; :: Πάντα έξ ατόμων ? .
σύγκεισαι σύ; :: Κάγώ έξ ατόμων ? .
συνέκειτο Αλκιβιάδης; :: Καί Ά . έξ ατόμων
συγκείσεται τό δείπνον; :: Καί . . . ? . κτλ.

Τίς έπεδείξατο σοφίαν; :: Ό σοφιστής έπεδΤίς έπιδείκνυται σοφίαν; :: Οί σοφ- . . .
Άρ' έπιδείκνυσαι σοφίαν; :: . . .
Ά ρ ' έπιδείκνυσθε σοφίαν; :: . . .
Άρ' έπιδείξηι σοφίαν; :: ...
Άρ' έπεδείξασθε σοφίαν; :: . . . κτλ.
Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

άπόλλυσαι λιμώι; :: Ναί· ...
άπόλλυσθε λιμώι; :: Ναί· . . .
άπολεϊσθε λιμώι; :: Ναί- . . .
άπώλου λιμώι; :: Ναί· ...
άπώλλυσο λιμώι; :: Ναί· ...
όλωλας λιμώι; :: Ουχί· ούκ , ..
K. 1. Άρα φοβήι, μή άπολλύηι λιμώι; ::
2. Άρα φοβούνται, μή
λιμώι; :::
3. Άρα φοβεϊσθε, μή
λιμώι; :::
4. Άρ' έφοβήθη, μή
'λιμώι; :
5. Άρ' έφοβήθης, μή
* λιμώι; :
6. Άρα πεφόβηνται μή!
* λιμώι; :
* Aorist
L. 1. Άρ' απεδείχθη τούτο σαφώς; :: ,
2. Άρ' άποδέδεικται τούτο σαφώς;
3. Άρα δεδειγμένον άν είη ίκανώς;

...

κτλ.
Ναί·
Ναί·
Ναί·
Ναί·
ΝαίΝαί·

III.
Α.
1. Was ist gemeinsames Merkmal der in dieser Lektion behandelten Verben
a) im Präsens? b) in den übrigen Tempora?
2. Schreibe und nenne die Stammformen von
a) δύναμαι. b) έπίσταμαι.

κτλ.

EXERCITIA

107

L. 76

3. Bestimme und übersetze:
έδυνάμεθα έδυνήθημεν κρεμάμενων κρεμάσθων κείσεται κεϊσθαι κείσεσθαι ήπίστασθε έπίστασθαι άγασθέντων (2) άγασαι άγασθαι έκεϊσε έκεισο κεϊσο έδύνω
4. Versuche, die folgenden Abschnitte der griechischen Lektion in angemessenes
Deutsch zu übersetzen:
I C l ; D ; R; II D 3 ; H3.5; 11-3; III Α; B.
5. Übersetze ins Griechische:
a) Wir hätten das Gepäck nicht tragen können, b) Du, der du große Macht hast (Partizip): welchen Vorteil hast du gegenüber mir? c) Wer ein Ding kennt (Partizip),
kennt alle, d) Wir bewundern euch wegen eurer Weisheit, e) Diejenigen, die Aspasia begegneten, bewunderten ihre Schönheit, f) Alle Lügner (Partizip) sollen hängen! g) Alles besteht aus Atomen.
B.
1. a) Was ist auffallend bei der Passiv-(Medium-)bildung im Präsens bei Verben wie δείκνυμαι, μείγνυμαι, δλλυμαι?
b) Setze die drei eben genannten medialen Präsentia in das Imperfekt; Futur; den Aorist; das Perfekt.
2. Bestimme:
δείκνυσαι δείκνυσθαι έμείγνυσο μειγνύηται πήγνυνται ώλλυτο
ται όλλυμένοις πηγνύοιτο

άπόλλυν-

3. Setze Nr. 2. in den Aorist Medium.
4. Setze Nr. 2. in das Perfekt Medium.
5. Setze N r . 2. δείκνυσαι bis μειγνύηται in den Aorist Passiv.
6. Übersetze ins Griechische:
a) Ein Muster von Tugend wird gezeigt, b) Ein Muster von Tugend wurde gezeigt
(Imperfekt), c) Ein Muster von Tugend wurde gezeigt (Aorist), d) Ein Muster von
Tugend ist gezeigt worden (Perfekt), e) Muster von Tugend sind gezeigt worden
(Perfekt), f) Muster von Tugend werden gezeigt werden, g) Die Vernunft ordnete
alles, [was] vorher gemischt [war], h) Als wir (Partizip) zerstört wurden (zugrundegingen): damals solltet ihr Mitgefühl gehabt haben! i) Ich ging zugrunde ohne (verlassen, einsam von) Hilfe, k) Glaube nicht diesen [Leuten], die (Partizip) eines elenden Todes sterben (>schlimm zugrundegehen<) werden. 1) Mögest du eines elenden
Todes sterben, wenn du lügst!

LEKTION 76
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τί όμνύασι συμμάχοις σύμμαχοι; :: . . .
2. Τί Πυθαγόρας παρήγγειλε τοϊς μαθηταϊς; :: . . .
3. Τί λέγεται δεικνύναι τον αληθώς φιλούντα; :: . . .

Β.

1. Τί δείκνυσι δίκαιον άνδρα; λέγε Σοφοκλέους στίχον. :: * Χρόνος . . .
2. Τί έλεγεν 'Ιππόλυτος περί τοϋ όμνύναι; λέγε Εύριπίδου στίχον. :: * . . .
3. Λέγε παροιμίαν περί τού φυλάσσειν τά μικρά. :: * Ε Ι μή . . .

108
C.

EXERCITIA

L. 76

1. Τί έλεγε Πλάτων περί μοναρχίας; :: . . .
2. Άρα πάσαν μοναρχίαν άρίστην έλεγεν; :: . . .
3. Τίνα δή μοναρχίαν άρίστην έλεγεν; :: . . .

D. Κατά δ' Αριστοτέλη
1. Τίνι παραδείγματι χρώμενοι δείκνυμεν τά αφανή; :: . . . ( Ι Ο )
2. Τίνι δέ δεϊ δεικνύναι τά αφανή; :: Παραδείγματι χρώμενον . . .
3. Τίνι δ' υπέρ πολιτειών χρησόμεθα παραδείγματι; :: . . .
Ε.

1. Τί έλεγε Θεμιστοκλής δώρων αξιωθείς ύπό Βασιλέως; :: . . .
2. Αντιγόνου τοϋ βασιλέως τί έπύθετο ό υιός; :: . . .
3. Τί δ' άπεκρίνατο Αντίγονος; :: . . . κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Άρα δείξεις αυτόν άδικήσαντα; :: Ναί- έάν δυν- . . .
2. Άρα δεικνύασιν αυτόν άδικήσαντα; :: Ναί· έπεί δυν3. Ά ρ ' έδείξατε αυτούς άδικήσαντας; :: Ναί· έπεί . . .
4. Άρα δέδειχέ με άδικήσαντα; :: Ουχί· ού δεδ5. Άρα δέδειξαι άδικήσας; :: Ουχί· ού δεδ- . . . κτλ.

...

Β.

1.
2.
3.
4.

Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

έπέδειξας αυτόν άμαρτόντα; :: Ναί· έπεδ- . . .
έπιδέδεικται άμαρτών; :: ...
έπεδέδειχθε
?
; : : . . . Ουχί· ούκ έπ- . . .
έπεδείκνυ ημάς ?
; : : . . . Ουχί· ούκ έπ- . . . κτλ.

C.

1.
2.
3.
4.

Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

άπόλλυσι τήν πατρίδα; :: . . .
άπολείς τήν πατρίδα; :: ...
άπώλλυς τήν πατρίδα; :: . . .
άπόλωλεν
?
; : : . . . κτλ.

D.

1.
2.
3.
4.

Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

έμμενεϊ οίς όμνυσιν; ::
εμμένεις οίς όμνυς ; ::
έμμενείτε οίς
? ; ::
ενέμεινε οίς ώμνυ ; ::

Ε.

1. Τίς ρήγνυσι τόν πέπλον; :: Ξέρξης . . .
2. Άρα φήγνυς τον πέπλον; :: ...
3. Άρ' έρρήγνυτε τους πέπλους; :: . . .
4. Άρ' έρρηξας τόν πέπλον; :: ...
5. Ά ρ ' έρράγη
?
? ; : : . . . κτλ.

Ναί- . . .
Ναί- . . .
Ναί· . . .
Ναί· ... κτλ.

III.
1. a) Was ist der formale Unterschied zwischen κωλύω und δείκνυμι im Präsens A.ttiv?
b) Welche Modi dieser athematischen Präsentia sind gleich denen der thematischen?
c) Welche Endungen des Indikativ Aktiv Präsens von δείκνυμι sind dieselben wie die­
jenigen der thematischen Präsentia?
d) Nenne und schreibe den ganzen Indikativ Präsens Aktiv von ρήγνυμι und όμνυμι.
e) Wie lautet das Partizip Präsens Aktiv von δείκνυμι? Mit welchem Partizip des the­
matischen Verbs kann es verglichen werden?
f) Wie lautet die Endung des Infinitivs Präsens Aktiv? Wo kam diese Endung schon
einmal vor?
g) Welche Endung des Imperfekt Aktiv unterscheidet sich von der des thematischen
Verbs? Woher ist diese Endung genommen?

EXERCITIA

L. 77

109

h) Nenne und schreibe die 2. Pers. Sing, aller Modi des Präsens Aktiv von ζεύγνυμι
und die 3. Plur. von πήγνυμι.
i) Nenne und schreibe das ganze Aktiv Imperfekt von μείγνυμι und άπόλλυμι.
2. Bestimme:
έδειξαν έδείκνυσαν δεικνύασιν δείκνυσιν δεικνύσιν δειχθήναι ραγεϊσαι
παγήναι όμεϊται ζευχθήι ζευχθείς ζευγνύς ζευγνύναι ζεύξαι έζευξαι ζεύξαι ζεύγνυ όμωμοκόσιν όμωμόκασιν όμόσασιν ώμοσεν
3. Übersetze ins Griechische:
a) Wenn du könntest, würdest du uns als Übeltäter (Partizip) überführen (zeigen), b)
Wenn ihr gekonnt hättet, hauet ihr mich als Übeltäter überführe, c) Wir werden zeigen, daß ihr in jeder Beziehung (in allem) unrecht hattet, d) Du hast auf ungerechte
Weise meinen Vater zugrunde gerichtet, e) Themistokles wurde zum Befehlshaber
ernannt.
4. Übersetze in möglichst adäquates Deutsch aus der griechischen Lektion:
I A I ; 11.2; N l ; II B i - 3 .

LEKTION 77
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Α.

1. Οί πύκται πώς μανθάνουσι μάχεσθαι; :: Είδωλον . . .
2. Ειρήνης ούσης πώς χρήσηι άσπίδι; :: Τήν ασπίδα . . .
3. Έ κ τίνος έλεγεν Εμπεδοκλής γεννάσθαι πάντα; . . .
4. Τίς, κατά Πλάτωνα, έκεράννυ τήν τού Παντός ψυχήν; :: . . .
Β. 1. Τί σβέσει τό π ϋ ρ ; :: . . .
2. Τό ύδωρ δ ι ά τί σβέννυσι τό π ϋ ρ ; :: Σβενν- . . .
3. Τί δύναται κατασβεννύναι τάς επιθυμίας; :: Κατά Πλάτωνα, . . . (IF)
4. Τίνα δέ μουσικώτατον λέγει ό Πλάτων; :: . . .
C. 1. Ύ π ό τίνος, κατά Πρωταγόραν, πάλαι ώλλυτο τά ζώια; :: . . .
2. Τίνα σωτηρίαν έμηχανάτο τοις ζώιοις ό Έπιμηθεύς; :: . . .
3. Τρίχες δέ καί δέρματα πώς σώιζει τά ζώα; :: . . .
4. Ά ρ α καί ανθρώπων σώματα σώιζεται θριξί καί δέρμασιν; :: . . .
D.

1.
2.
3.
4.

Περί δέ ανθρώπων ψυχής τί λέγουσιν οί πολλοί; :: . . .
Τί, κατά Πλάτωνα, ήμφιεσμέναι είσίν αί τών άδικων ψυχαί; :: . . .
Πώς δέ κριθήσονται μετά θάνατον; :: . . .
Τίς δέ κρινεί αύτάς; :: Οί τών τεθνεώτων δικασταί . . .

Ε.

1.
2.
3.
4.

Τίς, κ α θ ' Ήσίοδον, ήν ή πρώτη γυνή; :: Πανδώρα . . .
Τίς, κ α θ ' Ήσίοδον, έζωσε Πανδώραν; :: . . .
Λέγε τόν στίχον :: ::"Ζώσε . . .
Τίνος δέ ζώνην, κ α θ ' Ό μ η ρ ο ν , έζώννυτο "Ηρα; :: . . . κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Ά ρ α πίωμεν οίνον άκρατον; :: Μή . . .
2. Ά ρ α κεραννύωμεν τόν οίνον; :: Ναί· . . .
3. Τίς κεραννύτω τόν οίνον; :: Έ γ ώ έθέλω . . .

EXERCITIA

110

L. 77

4. Α ρ ' ύμεϊς, ώ φίλοι, κεράτε τον οίνον; :: Ουχί· ού ...
5. Τίς δή κεράννυσι τόν οίνον; :: Οί παίδες . . .
1.
2.
3.
4.

Ά ρ ' έκράθη ό οίνος; :: Ναί- ό οίνος . . .
Ά ρ α κέκραται ό οίνος;
Τίς έκεράννυ τον οίνον; : Ό παϊς . . .
Τίς έκέρασε τον οίνον;
Οί παίδες . . . κτλ.

C.

Ό ψ έ έστιν.
1. Ά ρ α σβεννύωμεν τον λύχνον; :: Ναί· . . .
2. Τίς άποσβέσει τόν λύχνον; :: Ό δούλος ...
3. Σ ύ δέ, ά ρ ' ού σβέννυς τόν λύχνον; :: Ουχί· ...

D.

1. Τίς ούν έσβέννυ τόν λύχνον; :: Έ γ ώ ...
2. Χθες δέ, τίς έσβεσε τόν λύχνον; :: Ήμεϊς . . .
3. Διά τί δ' έσβη ό λύχνος; :: Ό λύχνος ... (έλαιον) κτλ.

Ε.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

F.

1. Ά ρ ' ήμφίεσαι χλαϊναν καλήν; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' ήμφίεσθε χλαίνας καλάς; :: Ναί· ...
3. Ά ρ ' ήμφίεσο χλαϊναν καλήν; :: Ναί· . . . κτλ.

G.

1. Τίς ήμφίεσέ σε ταύτην τήν χλαϊναν; :: Ή μήτηρ . . .
2. Ά ρ ' άμφιεϊς τον πένητα χλαϊναν; :: Ναί- ...
3. Ά ρ ' ήμφίεσας τόν πένητα χλαϊναν; :: ... κτλ.

Ά ρ α κρεμμανύωμεν ημάς αυτούς; :: Ναί- . . .
Ά ρ α κρεμάις σεαυτόν; :: . . .
Ά ρ α κρεμάτε
?
;::...
Α ρ α κρέμαται ό κλέπτης; :: . . .
Ά ρ ' έκρεμάσθησαν οί κλέπται; :: . . .
Τίς έκρέμασεν αυτούς; :: Οί δικασταί ... κτλ.

Η . 1. Ά ρ ' άμφιέννυσαι χλαϊναν καλήν; :: . . .
2. Ά ρ ' ήμφιέννυσο χλαϊναν καλήν; :: . . .
3. Ά ρ ' άμφιέννυς τήν π α ί δ α χλαϊναν καλήν; :: ... κτλ.
Ι.

1. Ά ρ α ζώννυσαι είς μάχην; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ α ζώννυς τόν φίλον είς μάχην; :: Ναί· . . .
3. Ά ρ ' έζώσω είς μάχην; :: . . . κτλ.

Κ.

1. Ά ρ ' έρρωσαι; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' έρρωσθε πάντες; :: Ναί· . . . κτλ.

III.
1. Nenne und schreibe
a) alle 3. Pers. Sing. Präs. Akt. von κεράννυμι; b) alle 3. Pers. Sing. Präs. Pass. von
κεράννυμι; c) alle 3. Pers. Plur. Präs. Akt. νοησκεδάννυμι; d) alle3. Pers. Imper­
fekt Akt. νοηζώννυμι; e) alle 3. Pers. Imperfekt Pass. (Med.) νοηζώννυμι; f)den
ganzen Indikativ Präs. Akt. mit Infinitiv und Partizip (Nominativ Singular und Plural)
von άμφιέννυμι.
2. Bestimme:
σβέννυσιν σβεννύναι σβεννϋσαι
(2) σκέδαννύασιν έσκεδάννυσαν

σβέννυται σκεδαννυμένων
άμφιέννυς άμφιεννύς

σκεδαννύντων

3. Übersetze:
a) Wenn du ö l mit Wasser mischst, verbindet (mischt) sich [das] nicht,

b) Wenn ihr

EXERCITIA

L. 78

111

ö l mit Wasser mischt, verbindet (mischt) sich [das] nicht, c) Als wir ö l mit Wasser
mischten (Partizip), verband (mischte) sich [das] nicht, d) Wann immer du ö l mit
Wasser mischst, wird sich [das] nicht verbinden, e) Es ist spät; laßt uns das Licht (die
Lampe) löschen, f) Es war spät; deswegen löschten wir das Licht.
4. Übersetze:
a) Geht und hängt euch auf. b) Wenn ihr lügt, werde ich euch aufhängen.
c) Wenn er viel ißt, platzt er. d) Wenn er viel äße, dürfte er platzen, e) Wenn er immer viel ißt, wird er platzen, f) Wenn ihr gesund seid, wäre das gut; mir geht es gut.
5. Übersetze:
a) Obwohl es möglich wäre (ein Wort bis hierher"), in Frieden zu leben, bekriegen wir
einander, b) Bete zu den Göttern und mische den Wein! c) »Was machst du [da],
Epimetheus?« »Ich bekleide die Tiere mit Haaren und harter Haut, damit sie Hitze
und Kälte abwehren [mögen].«
6. Bestimme:
κατασβέσει οβεσθείς έσκεδάννυτυ οκεδάι εσκέδαοται έκέκρα«)
έχρεμάσθη κεράσειαν κρεμώσιν ζωσάμενοι έρρωμένως ρωσθέντι άμφιέννυνται ήμφίεσαν ήμφίεσται
Welche Irregularität haben die beiden letzten Formen?
7. Versuche, folgende Abschnitte der griechischen Lektion in angemessenes Deutsch zu
übersetzen:
I D 3 - 5 ; F 3 ; H ; L ; M ; I I A;B.

LEKTION 78
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Απελλής ό ζωγράφος διά τί καθημένην έγραψε τήν Τύχην; :: Ά . είπεν . . .
2. Ά ρ α παρίσταται τοϊς άργοίσιν ό θεός; :: . . .
3. Λέγε τόν περί τούτου στίχον. :: *Θεός . . .
4. Περί τών έστάναι δοκούντων τί γράφει ό Απόστολος; :: . . .

Β.

1. Τί λέγει Θουκυδίδης περί τοϋ Βρασίδα τροπαίου; :: . . .
2. Τί λέγει Αισχύλος περί αναστάσεως θανόντων; :: . . .
3. Τίς δέ λέγεται άναστήσαι θανόντας; :: Ασκληπιός . . .
4. Τίς δέ λέγεται άναστήσαι Ίησοϋν; :: . . .
5. Τί δή Χριστιανοί λέγουσι περί τοϋ Χριστού; :: . . .
C. 1. Τί έλεγεν Αρχιμήδης περί τοϋ κόσμου; :: . . .
2. Τί δέ Διογένης προς Άλέξανδρον; :: . . .
3. Τί δέ Κικέρων περί Καίσαρος άναστήσαντος τάς Πομπηίου εικόνας; :: . . .
4. Τί δέ Αριστοτέλης περί άρρενος καί θήλεος; :: . . . κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Άρα
2. Ά ρ α
3. Ά ρ α
4. Ά ρ α
5. Ά ρ α

άνθίστασθαι χρή τώι κακώι; :: Ναί· . . .
άνθίστασαι παντί κακώι; :: . . .
άνθίστασθε παντί κακώι; :: . . .
άντέστης τώι κακώι; :: . . .
άντιστήσεσθε παντί κακώι; :: . . . κτλ.

112

EXERCITIA

L. 78

Β.

1. Τίς άν άφισταϊτο τοϋ έαυτώι βοηθείν; :: Ουδείς άν . . .
2. Άρ' άν άφισταϊο τού σεαυτώι βοηθείν; :: Ούκ άν . . .
3. Ά ρ ' άν άποσταΐεν τοϋ
?
βοηθείν; :: . . . κτλ.

C.

1.
2.
3.
4.

D.

1. Άνάστηθι, ίθι είς διδασκάλου. :: Ούκ άν- . . .
2. Τίς αναστήσει τούτον τον παϊδα; :: ...
3. Ά ρ ' άν οί φίλοι άνισταίεν αυτόν :: Ουδέ . . .

Ώ ούτος, ούκ άναστήσηι; :: Ούκ ...
Ώ ούτοι, ούκ άνέστητε; :: ...
Ώ ούτοι, άνιστώμεθα πάντες. :: ...
Ά ρ ' ούκ άν έθέλοιεν ούτοι άνίστασθαι; :: . . . κτλ.

4. Σύ δέ, οίμαι, άνισταίης άν αυτόν; :: Ούδ' έγωγε ά ν , οίμαι, . . . κτλ.
Ε.

F.

1.
2.
3.
4.
1.
2.
3.
4.

Τίς ϊστησι βοήν; :: Έ γ ω γ ε ...
Ύμείς άρα ϊστατε βοήν; :: Ημείς . . .
Σύ δ' άρ' άν ίσταίης βοήν; :: Έ γ ω γ ε ούκ άν . . .
Πάντες οί παρόντες άρα ίστώμεν βοήν; :: . . . κτλ.
Οί πολέμιοι άρα τροπαίον ϊστασαν; :: Ναί· . . .
Ύμείς δ' άρ' άνθίστατε τροπαίον; :: . . .
Άρα τροπαίον έστήσατο Βρασίδας; :: . . .
Άρα τροπαίον άντιστήσεσθε; :: ... κτλ.

G. 1.
2.
3.
4.

Άρα
Άρα
Άρα
Άρα

τούδ' άν άποσταίης; :: ...
Βασιλέως άν άφισταίης αυτόν; :: Ναί- . . .
άν άφισταϊο Βασιλέως; :: ...
Βασιλέως άποστήσηι; :: . . . κτλ.

Η. 1.
2.
3.
4.

Άρα
Άρα
Άρα
Άρα

πολέμιον ήγήι τόν άντιστάντα; :: . . .
πολεμίους ήγεϊσθε τους άνθισταμένους; :: . . .
πιστεύεις τοϊς άντιστάσιν; :: ...
πιστεύετε τοϊς άνθισταμένοις; :: . . . κτλ.

1.

1.
2.
3.
4.

Τίς έστιν ό συνιστάς τόν κόσμον; :: Ό Δημιουργός . . .
Τίς έγραψεν περί τού συνιστάντος τόν κόσμον; :: Πλάτων . . .
Έ κ τίνος συνέστησε τόν κόσμον ό συνιστάς; :: Έ κ πυρός, . . .
Συστήσας δέ τό Πάν τί έποίησε περί τών άστρων; :: Ό συστήσας ... κτλ.

Κ.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Ά ρ ' έξέστηκας ύπό γήρως; :: ούκ ...
Τί δή έξέστησέ σε; :: Ό οίνος ...
Νύν άρα έξίστασαι; :: Ναί· ...
Άρα πολλάκις έξίστησί σε ό οίνος; :: . . .
Άρ' έξέστης χθες; :: ...
Ά ρ ' αύριον έκστήσεσθε πάντες; :: . . . κτλ.

III.
1. Bist du dir klar über die Formbildung des Verbums ϊστημι? Was wäre zu bemerken
über F o r m und B e d e u t u n g der
a) Aoriste: έστησα, έστησάμην, έστάθην und die zugehörigen Futura: στήσω,
στήσομαι, σταθήσομαι?
b) den Aorist έστην (L.69) und das Perfekt έστηκα (Ap.Gr. L. 73.13)?
c) Kennst du ein zugehöriges Perfekt Passiv (Med.)?

EXERCITIA

L. 79

113

d) das Präsens anlangend (wie immer einschließlich Imperfekt): a) Wie ist sein Stamm
gebildet? b) Wie vergleicht sich das Medium mit δύναμαι, έπίσταμαι, δείκνυμαι
und λύομαι? und c) das Aktiv mit δείκνυμι und d) mit Aorist έστην?
2. Danach rezitiere und schreibe:
a) die Stammformen von ϊστημι, b) άφίσταμαι, c) διίστημ, d) alle Formen des
Präsens Aktiv von ϊστημι (Partizip Nom. Sing. u. Plur.), e) alle 2. Pers. Sing., Präs.
Akt. von άφίστημι (Partizip Gen. Sing. u. Plur.), f) alle 3. Pers. Plur., Präs. und
beide Aor. Akt. (Partizip Dat. Sing, und Plur.) von μεθίστημι.
3. Bestimme:
ϊστασαι ΐσίασθαι οτήοεσθαι στήσαοθαι έστη έστησε έοτήσατο έστάθη
άνίστατο άνισταϊτο άφιστήσθε άφίστασθε (2) άπεστήσω έστησαν (2) ίστάσαι έστάσιν
4. Bestimme:
ϊστης (2) ίστήι (2) ίστάς στάς ϊστασαν συνισταϊεν συστήσαιεν συσταϊεν
μεθιστάσιν (2) μεθίοτη μεταοπήι άπέστη άποστάοαι,ς άποστήσαις άναστάσιν άνάστασιν
5. a) Was sind Präpositionen? Wie finden sie sich verwendet?
b) Was haben die Präpositionen έξ, άπό, αντί und πρό gemeinsam? Was drücken sie
aus in Verbindung mit Nomina?/Verben?
c) Wie b) für έν und σύν.
d) Wie b) für είς und άνά.
e) Illustriere die Antworten durch Beispiele, möglichst aus der vorliegenden Lektion.
f) Welche Grundbedeutungen ergeben sich aus dem Vorangehenden für die Komposita εξίσταμαι, άφίσταμαι, ανθίσταμαι, προίσταμαι, συνίστημι und άνίστημι?
6. Übersetze ins Griechische:
a) Wir stellen uns dem Schlechten entgegen, b) Niemand wird darauf verzichten
(wegtreten), sich selbst zu helfen, c) Er ordnet (stellt hin) den Staat, wie es ihm richtig scheint, d) Wenn du einen (Hilfe-)Schrei erhebst, werden wir dir helfen, e) Es
scheint, daß ihr den Verstand verloren habt (aus dem V. herausgetreten seid), f) Es ist
nicht möglich, mit Worten (einen) aufstehen zu machen, der einmal gestorben ist (Partizip), g) Christus ist auferstanden, h) Bringet (stellet) Athena einen Reigen (Chor)
dar! i) Sie versuchten (Imperfekt de conatu), uns zum Abfall von den Athenern zu
bringen (3-4Wörter). k) Fallet nicht von den Athenern ab! 1) Wärme sondert,
Kälte verbindet (stellt zusammen), m) Aristoteles sagt, daß das Weibliche von Natur
verschieden ist vom Männlichen.
7. Übersetze in möglichst adäquates Deutsch aus der griechischen Lektion:
I A;F1;IIC1;H;M.

LEKTION 79
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α-Β
Α.

Περί τού πολέμου τού έν Σικελίάι
1. Ποϋ έχείμαζον οί Α θ η ν α ί ο ι έν τώι πρώτωι χειμώνι; ::
2. Δ ι ά τούτο, ποϊ έστράτευσαν οί Συρακόσιοι; :: . . .

114

EXERCITIA

L. 79

3. Τί εποίησαν έν τήι γήι τών Καταναίων; :: . . .
4. Τί δ' ένέπρησαν; :: . . .
Β.
C.

1. Άμα δ' ήρι άρχομένωι ποϊ έπλευσαν Α θ η ν α ί ο ι ; :: . . . κτλ.

1.
2.
3.
4.
D. 1.
2.
3.
4.

Τί συνέβη " Ιωνι τώι ραψωιδώι έλεεινόν τι λέγοντι; :: . . .
Τί δέ, δταν φοβερόν τι λέγοι; :: . . .
Ποίας επιθυμίας ούκ άποπίμπλησι άνήρ φειδωλός; :: . . .
Κάμνοντα δ' άρ' έώσιν άποπιμπλάναι τάς επιθυμίας οί Ιατροί; :: . . . κτλ.
Τί έλεγεν Σωκράτης περί τών έαυτοΰ κατηγόρων; :: . . .
Ποϊ ήλθε Σωκράτης ζητών τόν εαυτού σοφώτερον; :: . . .
Άρ' ήπίσταντό τι οί χειροτέχναι; :: . . .
Ποιόν τι ήπίσταντό; :: . . . κτλ.
Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1. Άρ' έμπρήσεις τών πολεμίων τόν σϊτον; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' ένέπρησας τών πολεμίων τόν σϊτον; :: Ναί· . . .
3. Άρ' έμπίπρης τών πολεμίων τον σϊτον; :: Ναί- . . . κτλ.

Β.

1. Άρ' έμπίπλασαι πάντων ηδέων; :: . . .
2. Ά ρ ' ένεπίμπλασο πάντων ηδέων; :: . . .
3. Ά ρ ' ένεπλήσθητε πάντων ηδέων; :: . . . κτλ.

C.

1. Άρα φλυαρίας ένέπλησας τά ώτα τών μαθητών; :: . . .
2. Ά ρ α φλυαρίας έμπίπλης τά ώτα τών μαθητών; :: . . .
3. Ά ρ α φλυαρίας ένεπίμπλατε τά ώτα τών μαθητών; :: . . . κτλ.

D.

1. Ά ρ ' έπίσταται περί ών συμβουλεύει; :: Ναί- . . .
2. Άρ'
?
περί ών συμβουλεύετε; :: Ναί· . . .
3. Ά ρ '

Ε.

1. Ά ρ '
2. Α ρ '
3. Ά ρ '
4. Ά ρ '

?

περί ών συνεβούλευες; :: Ναί· . . . κτλ.

έπέστης τήι θύράι ώς άκούσων; :: . . .
εφιστάται τήι θύράι ώς
?
;::...
έπιστήσεσθε τήι θύράι ώς ?
;::...
έφίσταντο τήι θύράι ώς ?
; : : . . . κτλ.
III.

1. Bestimme die folgenden Verbformen aus IIA und Β der griechischen Lektion:
έπίστασαι έπίστασαι έφίστανται έπίστανται
2. Bestimme ferner auch:
κατέστησε καθίστησι καθιστάσι (2) καθιστώσι καθίστασαν καθίστασο
καθιστή (2) συνιστάντων (2) συνίσταντο άναστήσαι άναστάσαι άναστήναι
3. Wiederhole die t r a n s i t i v e n Stammformen von
καθίστημι συνίστημι άφίστημι έφίστημι
4. Wiederhole die i n t r a n s i t i v e n Stammformen von
άφίσταμαι άνίσταμαι έφίσταμαι έπίσταμαι
5. Was bedeutet demnach
έστησα έστην άνέστησε ανέστη εφιστάται έπίσταται έπιστήσεται (2) ήπίσ­
τατο έφίστατο
6. Nenne die Stammformen von
πίμπρημι und πίμπλημι.

EXERCITIA

L. 80

7. Bestimme:
πίμπρησι ένέπρησε έπίμπρασαν πιμπράναι έμπλήσαι
πλασθαι
έπίμπλασθε
έμπίπλασθε (2) έμπέπλησται
πλησθήσονται

115

έμπίπλασαι έμπίπρησθέντων (2)

8. In der griechischen Lektion bedenke:
a) Ι A2: Was ist dort Objekt zu έτεμον? Wie erklärst du den Genetiv? b) ebd.: Was
bedeutet έπ' οίκου am Ende? und έπί Μεγάρων in A3? Inwiefern ist die Bedeutung
von έπί τήν Κατάνην in A2, und wiederum die von ές Κατάνην in A3 verschieden?
9. Bei welchen Kasus finden sich die Präpositionen διά, κατά, υπέρ, μετά? Zeige,
mit einfachen Beispielen, was sie jeweils bedeuten; auch in Verbindung mit Verben.
10. Ebenso für έπί.
11. Übersetze ins Griechische:
a) Ich füllte [den Becher] für [meinen] Freund; er (aber) füllt [ihn] für mich.
b) Brennet (Präs. Aor.) nicht die Häuser [unserer] Bundesgenossen nieder! c) Wir
segelten in Richtung (auf) Katania. d) Sie zogen sich nach Katania zurück,
e) Die Ankläger füllen eure Ohren mit Lügen.
12. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I A1.2;D1;II A5;B2;D.

LEKTION 80
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Τίς άπέδοτο τόν Ι ω σ ή φ είς Αίγυπτον; :: Οί . . .
2. Ά ρ ' άν άποδιδοίο τον άδελφόν σου; :: ...
3. Πού αποδίδονται πλείστου τά ώνια; :: ...
4. Τί φροντίζουσιν οί έμποροι οί έν τήι άγοράι; :: . . .

Β.

1.
2.
3.
4.
1.
2.
3.
4.

Ά ρ ' άπέδοντο τήν έλευθερίαν οί πρόγονοι; :: ...
Τί δ' εποίησαν δτε οί Πέρσαι ήλθον; :: ...
Τίνες έμάχοντο υπέρ τής ελευθερίας; :: Πάντες οί άνδρες ...
Τίνι δ' ού δέδοται έργα πολέμου; :: Ταϊς ...
Άρ' εξεδόθη ή θυγάτηρ; :: ...
Τίς έξέδωκεν αυτήν; :: Ό πατήρ . . .
Έ π ί πόσωι έξέδοτο αυτήν ό πατήρ; :: ...
Τίνι δ' έξέδοτο αυτήν; :: . . .

D.

1.
2.
3.
4.

Λέγε στίχον κωμικόν περί τού διδόναι καί λαμβάνειν :: *Τήι ...
"Εστι δέ καί παροιμία περί τού αυτού. :: Δός τι ...
Τίς δέ λαμβάνει μέν, ού δίδωσι δέ ουδέν; :: Οί παράσιτοι ...
Πόσον έσθίει Χαίριππος ό παράσιτος; :: * . . .

Ε.

1.
2.
3.
4.
1.
2.

Ά ρ α χάριν άπεδίδους τώι πατρί; :: Ναί· . . .
Πώς άπέδωκας τήν χάριν τώι πατρί; :: . . . (II C8)
Ά ρ ' ένδίδως τώι πατρί; :: . . .
Ά ρ ' άντενδίδωσί σοι; :: . . . κτλ.
Τί λέγει ή παροιμία περί δώρων ά άν τις δώι; :: "Δώρον ... (Π Κ2)
Τί λέγει Πλάτων περί τών δίκην διδόντων; :: ...

C.

F.

116

EXERCITIA

L. 80

3. Τί δέ περί τών μελλόντων τά τής πόλεως πράττειν; :: . . .
4. Τί δέ Φίλιππος ό βασιλεύς περί προδοτών; :: . . . (III Β)
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Πόσου άποδίδοσαι τήν μητέρα; :: . . .
2. Πόσου άπεδίδοσο τον πατέρα; :: . . .
3. Πόσου άποδώσηι τήν άδελφήν; :: . . . κτλ.

Β.

1. Ά ρ ' άν άποδοϊο τήν οίκίαν; :: . . .
2. Ά ρ ' άν άποδοϊσθε τήν οίκίαν; :: . . .
3. Ά ρ ' άν άποδιδοϊο τον άδελφόν; :: . . . κτλ.

C.

Τοϊς ναύταις δίδοται μισθός διαρκής
1. Ά ρ ' εδόθη τοίς ναύταις μισθός διαρκής; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' έδίδους τοις ναύταις ?
?
; :: Ναί· . . .
3. Ά ρ ' έδοτε τοϊς ναύταις
?
?
; :: Ναί· . . . κτλ.

D.

1. Ά ρ α δίδως παντί αίτούντι; :: . . .
2. Ά ρ ' έδίδοσαν πάσι τοις ?
;::...
3. Ά ρ ' έδοτε πάσι τοϊς
? ; : : . . . κτλ.

Ε.

1. Ά ρ α προδίδοτε τον εύεργέτην; :: . . .
2. Ά ρ ' άν προδιδοίτε τον εύεργέτην; :: . . .
3. Ά ρ α προυδίδους τον εύεργέτην; :: . . .
4. Ά ρ α προύδωκας τον εύεργέτην; :: . . .
5. Ά ρ α προδεδώκατε τον εύεργέτην; :: . . .
6. Ά ρ ' άν προδοϊτε τον εύεργέτην; :: . . . κτλ.
III.

1. Fasse die formalen Besonderheiten des M e d i u m s δίδομαι zusammen:
a) allgemein im Präsens und Imperfekt, b) im besonderen im Konjunktiv und Optativ Präsens, c) im besonderen im Imperativ Präsens und der 2. Person Singular Imperfekt, d) allgemein im Perfekt verglichen mit dem Präsens, e) allgemein im Futur verglichen mit dem Präsens, f) allgemein im Plusquamperfekt verglichen mit
dem Imperfekt.
2. Vergewissere dich, daß du folgende Formen von δίδομαι beherrschst:
a) das ganze Präsens, b) das Imperfekt, c) das Perfekt Indikativ und Infinitiv,
das Futur Indikativ und Infinitiv.

d)

3. Bestimme:
δίδοσαι έκδίδοσο άπεδίδοσο έδέδοσο προδιδόμεθα προδεδόμεθα άπεδιδόμεθα άποδιδώμεθα άποδίδοσθε (2) άπεδίδοσθε προδεδόμεθα τά διδόμενα τά δεδομένα δίδοσθαι δεδόσθαι
4. Übersetze:
a) Zu welchem Preis (für wieviel) verkauft ihr dieses Haus? b) Zu welchem Preis
(für wieviel) verkaufst du dieses Haus? c) Zu welchem Preis (für wieviel) wirst du
dieses Haus verkaufen? d) Zu welchem Preis (für wieviel) sind diese Häuser verkauft worden? e) Laßt uns diese Häuser niemals verkaufen.
5. a) Wie ist der mediale Aorist von δίδωμι gebildet?
b) Wo unterscheiden sich seine Endungen (im Indikativ) von denen des Imperfekts?

EXERCITIA

L. 80

117

c) Vergewissere dich, daß du alle Formen dieses Aorists nennen kannst.
6. a) Wie ist der Passiv-Aorist von δίδωμι gebildet?
b) Wie ist das Passiv-Futur von δίδωμι gebildet?
c) Wie ist das mediale Futur von δίδωμι gebildet?
7. Bestimme:
άπέδοντο άπεδίδοντο έδέδοντο εδόθησαν άποδομένη αποδιδομένη έκδοθείσαις έκδοθησομέναις άποδοθήναι άποδώσεται άπόδου άποδίδοσο
8. Nenne und schreib die Stammformen von αποδίδομαι (Medium und Passiv).
9. Vergegenwärtige dir, wie die Präpositionen παρά und προς gebraucht werden (s.
IE1 und 5 der griechischen Lektion und Ap.Gram.); z.B., was bedeutet
a) προς βασιλέως - προς βασιλέα?
b) παρά βασιλέως - παρά βασιλεί - παρά βασιλέα?
c) παρά τήι θαλάσσηι - προς τήι θαλάσσηι?
d) παρά τήν θάλασσαν - προς τήν θάλασσαν?
e) παρά τά άλλα ζώια - παρά μικρόν?
f) προς τί; - προς ταύτα - προς τούτοις?
g) παρά δόξαν - προς χάριν?
10. Übersetze ins Griechische:
a) Es steht mir nicht frei (ist nicht erlaubt), (meine) Waren billiger (um weniger) zu
verkaufen, nachdem (Partizip) ich sie teuer (um mehr) gekauft habe, b) Ich habe
(Aor.) den Esel zu einem sehr hohen Preis verkauft, c) Die Tochter wurde von (ihrem) Vater fortgegeben mit [einer Mitgift von] 50 Minen, d) Wenn ein logischer
Fehler (Unsinniges) zugestanden (gegeben) ist, ergibt sich (geschieht, kommt zusammen) das Weitere [von selbst].
B.
1. Vergleiche die Bildung von δίδωμι (Aktiv) mit der von δείκνυμι und zeige ihre Ge­
meinsamkeiten bzw. Unterschiede auf
a) im allgemeinen, im Präsens und Imperfekt, b) im besonderen, im Präsens
Indikativ, c) im Imperfekt, d) im Infinitiv Präsens, e) im Partizip Präsens,
f) im Imperativ Präsens, g) im Konjunktiv Präsens, h) im Optativ Präsens.
2. Nenne alle Formen des Präsens (cum Imperfekt) im Aktiv.
3. Bestimme:
δίδως διδούς δίδοσο δίδου διδώσιν διδοϋσιν διδόντων (2) διδούσαις διδοίης έδίδους έκδούς έκδοΰσιν
4. Übersetze:
a) Gib den Armen Teil an (deinem) Reichtum! b) Jetzt wirst du bestraft werden für
(Genetiv Plural) das, was du getan hast (Part. Aor. Pass.). c) Falls (wenn) ihr bestraft werdet für [euer] Unrecht, werdet ihr weniger unglücklich sein als diejenigen,
die (Part.) nicht bestraft werden, d) Laßt uns immer [unseren] Wohltätern [unsere]
Dankbarkeit erweisen.
5. a) Welche charakteristische Eigentümlichkeit hat der Indikativ des Aorist Aktiv von
δίδωμι?
b) Wie lassen sich die Besonderheiten der übrigen Modi des Aorist Akt. von δίδωμι
am einfachsten beschreiben? Welche zwei Formen müßten von dieser Beschreibung ausgenommen werden?

118

EXERCITIA

L. 81

c) Nenne alle Formen des Aor. Akt. von δίδωμι.
d) Nenne die Stammformen von δίδωμι.
6. Bestimme:
έδωκας δέδωκας δούναι δοΰσαι παρέδομεν παραόώμεν προδοϋσιν
προδώσιν προδίδωσιν προδιδώσιν προδώσει πρού-(προέ-) δοσαν προύδίδοσαν προδιδοϋσιν προδιδόασιν
7. Übersetze:
a) Was du uns gegeben hast (Perf.), haben wir zurückgegeben (Aor.). b) Ihr habt
mir keinen Anteil gegeben (Aor.) an eurem Eigentum, c) Laßt uns zurückgeben,
was diese uns gaben (Aor.)! d) Verrate nicht (deinen) Gefährten! e) Die Verbündeten haben uns nicht verraten (Perf.).
8. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
IB;I;IIB;C9;F;III A;B;C.

LEKTION 81
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Τί τέλος τών ανθρωπίνων έτίθει Αριστοτέλης; :: Εύδαιμονίαν . . .
Τίνα Πλάτων εύδαίμονα μόνον είναι έθετο; :: . . .
Τίνα δ' άθλιον είναι έθετο; :: . . .
Λέγε Εύριπίδου στίχον περί ευτυχίας καί δυστυχίας. :: * Έ ν ...

Β.

1. Τίνες τών Ελλήνων πρώτοι νόμους σχεϊν λέγονται; :: . . .
2. Τίς νόμους θέσθαι τοίς Κρησίν λέγεται; :: Μίνως . . .
3. Τίς έν ταϊς πόλεσι νόμους τίθησιν; :: Οί . . .
4. Τίνος ένεκα νόμοι τίθενται; :: Ώφελίας . . .
C. 1. Θρασύμαχος ό σοφιστής τί έθετο είναι τό δίκαιον; :: . . .
2. Άρ' έν αρετής μέρει έτίθει τήν άδικίαν; :: Ναί· Θρασ. . . .
3. Έ ν διαλόγωι άρα χρή έμμένειν τοίς άπαξ τεθείσιν; :: Ναί· ...
4. Άρ' ούκ έστι μεταθέσθαι; :: Ναί· . . .
5. Τόν δέ μεταθέμενον πώς δεϊ μεταθέσθαι; :: Φανερώς . . .
D.

1.
2.
3.
4.

Φίληβος τί ετίθετο είναι τό αγαθόν; :: . . .
Άρα συγκατετίθετο αύτώι περί τούτου ό Σωκράτης; :: . . .
Τί δέ Σωκράτης έθετο είναι τό αγαθόν; :: Τό δίκαιον . . .
Τίνι δέ συγκατατίθεσαί συ; :: ...

Ε.

1.
2.
3.
4.

Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

οίσθα
οίσθα
οίσθα
οίσθα

παροιμίαν περί τού τραχέος έχίνου; :: * . . .
Εύκλείδου αξίωμα περί ίσων ϊσοις προστεθέντων; :: ..
έκ τίνος συλλαβαί σύγκεινται; :: . . .
έκ συλλαβών τί συντίθεται; :: . . .
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1.
2.
3.
4.

Τί
Τί
Τί
Τί

άνατίθης Άπόλλωνι; :: Αγαλμα ...
άνατίθετε Άπόλλωνι; :: Αγαλμα ...
άναθήσεις Άπόλλωνι; :: Αγαλμα ...
άνέθηκας Άπόλλωνι; :: Αγαλμα ... κτλ.

EXERCITIA

119

L. 81

Β.

1. Ά ρ ' άν άναθείης εικόνα τήι θεώι; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' άν άνατιθεϊτε εικόνα τήι θεώι; :: Ναί· . . .
3. Ά ρ ' άναθώμεν εικόνα τήι θεώι; :: Ναί· . . .
4. Ά ν ά θ ε ς δή εικόνα τήι θεώι. :: Ναί· . . . κτλ.

C.

1. Ά ρ α καλώς θήσηι τά σά; :: Ναί- . . .
2. Άρα καλώς έθου τά σά; :: Ναί- . . .
3. Ά ρ α καλώς έτίθεσθε τά υμέτερα; :: Ναί· . . . κτλ.

D.

1. Ά ρ ' άν θείης νόμον δίκαιον; :: Ναί· . . .
2. Ά ρ ' άν τιθείο νόμον δίκαιον; :: Ναί· . . .
3. Θες δή νόμον δίκαιον. :: Ναί- . . . κτλ.

Ε.

1. Τί συνέθου τώι φίλωι; :: Περιμένειν . . .
2. Τί συντίθεσαι τοις φίλοις; :: Περιμένειν . . .
3. Τί συνθήσεσθε τοϊς φίλοις; :: Περιμένειν . . . κτλ.

F.

1. Τί παρατίθης μοι, π α ϊ ; :: Οίνον . . .
2. Τί παραθήσετε ήμϊν, ώ παίδες; :: Οίνον . . .
3. Τί παρέθετε ήμϊν, ώ παίδες; :: Οίνον . . . κτλ.

G.

1. Ά ρ ' άν παραθείης τράπεζαν, ώ παί; :: Τράπεζαν . . .
2. Ά ρ ' άν παραθεϊτο τράπεζα; :: Ναί· τράπεζα . . .
3. Ά ρ α παρατεθήσεται τράπεζα ήμϊν; :: Ναί· τράπεζα . . . κτλ.

III.
Α.
1. In welchem Sinne sind die Formen des Präsens (cum Imperfekt) von τίθημι (einschl.
Medium-Passiv) a) identisch mit b) verschieden von denjenigen von δίδωμι?
2. Nenne alle Formen des Präsens (cum Imperfekt) von τίθημι:
a) Aktiv, b) Passiv.
3. Nenne und schreibe zu den folgenden Formen von δίδωμι die entsprechenden For­
men von τίθημι:
δίδως διδούς διδόασιν διδώι (2) διδοίεν διδόναι δίδου διδόντων (2) διδούσης δώσετε δοθήναι δώσεσθε δίδοσαι διδώται έδίδουν έδίδους έδίδοσαν έδίδοσθε δίδοσθε (2) διδοϊο δίδοσο
4. Bestimme und übersetze:
κατετίθεσο συντιθείο παρατίθει προστιθήι (2) προστεθήι

ύποθήσεται

5. Übersetze ins Griechische:
a) Plato machte die Voraussetzung (setzte, Imperfekt), daß die Gerechten glücklich
seien, b) Die Weisen unter den Griechen stimmten ihm zu. c) Wenn du diese Annahme machst (setzest, Partizip), wirst du die richtige machen, d) Bringe dein Leben
(das Deine) in Ordnung! e) Für diejenigen, die (Partizip) das Gegenwärtige in Ordnung bringen, wird auch das Zukünftige in Ordnung sein, f) Aristoteles nahm an,
daß die Natur nichts ohne Zweck tue.
6. a) Was weißt du über die Präpositionen άμφί und περί?
b) Bei wem findet άμφί sich häufig und mit welcher Bedeutung?
c) Mit welcher Bedeutung findet περί sich oft beim Genetiv? - Dativ? - Akkusativ?
Belege deine Antworten mit einfachen Beispielen.

120

EXERCITIA

L. 82

Β.
1. a) Inwiefern sind die vom Aoriststamm abgeleiteten Formen von τίθημι mit denen,
die vom Präsensstamm abgeleitet sind, vergleichbar?
b) Gibt es Formen, die besondere Beachtung verdienen? Wenn ja, welche?
2. Bilde zu folgenden Aktivformen die entsprechenden des Mediums:
τίθης έτίθεις τιθείς τιθήι τιθεϊεν τιθεϊσιν έτίθην
3. Nenne alle Formen des Aorists Aktiv und Medium von τίθημι.
4. Bilde zu folgenden Präsensformen die entsprechenden des Aorists:
τίθης τιθέασιν τίθεσαι τιθήι τιθώνται τιθεϊσθε τιθείη τίθει τιθέναι τιθέσθω τιθείσης
5. Bestimme und übersetze:
διάκεισαι διετέθημεν διαθησόμεθα έπιθέσθαι περιθήσει παρέθετο τέθνηκε τέθηκε έθηκε
6. Nenne und schreibe die Stammformen von
a) συντίθημι. b) ύποτίθεμαι.
7. Übersetze ins Griechische:
a) Diese Standbilder, ο Äthena, weihen wir dir. b) Ein neues Gesetz wird vorgeschlagen (gesetzt) werden, c) Ein Gesetz, welches wir vorlängst [für] ungültig erklärt
(gesetzt) haben: wie könnten wir [das] jetzt als gültig ansetzen? d) Ich werde euch
mein Haus vererben.
8. Aus der griechischen Lektion übersetze ins Deutsche:
I B3.4; D1.2; E5; II A; F4; G2; III nach Wahl.

LEKTION 82
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Κατ' Άλκμαίωνα τον Κροτωνιάτην, πώς διαφέρουσι τών άλλων
ζώιων άνθρωποι; άρ' αισθάνεται τά άλλα ζώια; :: . . .
2. Ά ρ ' αισθάνονται καί άνθρωποι; :: . . .
3. Άρα συνιάσιν άνθρωποι; :: . . .
4. Άρα συνίησι καί τά άλλα ζώια; :: . . .

Β.

1. Τί δέ λέγει Δημόκριτος; άρα συνίεμεν οίον έκαστον έστιν ή ούκ έστιν;::
Κατά Δημ. . . .
2. Τίνος, κατ' Αριστοτέλη, έφίενται πάντες; :: . . .
3. Άρα, κατ' Αριστοτέλη, έφιέμεθα καί φαινομένων αδυνάτων; :: Κατ' ...
4. Άρα προσίεσαι τούτο τό δόγμα; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Άρα πολλούς έξ Άιδου πάλιν άνείσαν θεοί; :: . . .
Τίνα δ' άνείσαν; :: . . .
Διά τί δ ' άνείσαν Άλκηστιν; :: . . . (άγαμαι) . . .
Διά τί ήγάσθησαν αυτήν; :: . . .

D. 1. Λέγε Σοφοκλέους περί φθόνου ανάπαιστους. :: * Τών γάρ . . .
2. Εύριπίδου λέγε στίχους περί ευσέβειας. :: *Ού χρή . . .
3. Τίς λέγεται συνεϊναι τώι ποιητήι; :: Ή Μούσα . . .

EXERCITIA

121

L. 82

4. Τί δεϊ συνεϊναι τόν ραψωιδόν; :: ...
Ε.

1.
2.
3.
4.

Άρ'
Άρ'
Διά
Τής

έξεστι προέσθαι συμμάχους; :: Ούκ ...
ούν προώμεθα τους συμμάχους; :: Μή ...
τί ού προήσεσθε αυτούς; :: ...
τυραννίδος άρ' άφείτο ό Ίέρων; :: . . . κτλ.
II. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

Α.

1.
2.
3.
4.

Ά ρ α συνίης τά λεγόμενα; :: Ναί· ...
Άρα συνίετε τά λεγόμενα; :: Ναί· ...
Ά ρ α πάντες συνιάσι πάντα; :: Ουχί· ού ...
Τίς ού συνίησι τά λεγόμενα; :: . . . κτλ.

Β.

1.
2.
3
4.

Τίς έστιν ό
Τίς έστιν ή
Τίνες είσίν
Τίνες είσίν

C.

Setze Α und Β in den Aorist.

μή συνιείς τά λεγόμενα; :: Ούτος ό παϊς ...
μή συνιεϊσα τά λεγόμενα; :: Αύτη ή παϊς ...
οί μή ?
τά λεγόμενα: :: ? οί ?
αί μή ?
τά λεγόμενα; :: ? αί ? . . . κ τ λ .

D. Setze Α und Β ins Futur usw.
E.

F.

1.
2.
3.
4.
1.
2.
3.
4.

G. 1.
2.
3.
4.

Ά ρ α συνίεις τά ύπό τού διδασκάλου λεγόμενα; :: . . .
Ά ρ α συνίετε τά ύπό τοϋ διδασκάλου λεγόμενα; :: . . .
Ά ρ ' άν συνιείης τά ύπό τού διδασκάλου λεγόμενα; :: ...
Ά ρ ' άν συνείης τά ύπό τού διδασκάλου λεγόμενα; :: . . . κτλ.
Ά ρ ' άφείκας τον δεσμώτην; :: ...
Ά ρ ' άφήκας τόν δεσμώτην; :: ...
Ά ρ ' αφήσεις τόν δεσμώτην; :: ...
Ά ρ ' άφεϊτε τον δεσμώτην; :: ... κτλ.
Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

άφείθης ύπό τοϋ τυράννου; :: ...
άφεθήσηι ύπό τού τυράννου; :: ...
άφεϊσαι ύπό τού τυράννου; :: ...
άφίεσαι ύπό τοϋ τυράννου; :: ... κτλ.

Η. 1. Ά ρ α προσίεσαι τά ύπό τοϋ φιλοσόφου λεγόμενα; :: ... κτλ.
Ι.

1. Εί τύραννος είης, άρ' άν άφιείο τυραννίδος; :: ...
2. Εί τύραννος εϊης, άρ' άν άφεϊο τυραννίδος; :: . . .
3. "Οτε τύραννος ήσθα, άρ' άφεϊσο τυραννίδος; :: ... κτλ.
III.
Α.
1. Lerne und nenne alle Formen des Aktiv Präsens (cum Imperfekt) von ίημι.
2. Was ist die Wurzel des Verbs ίημι? Wie würdest du seine
μι), b) Imperfekt-, c) Futurformen erklären?

a) Präsens- (vgl. τίθη­

3. Was ist die Bedeutung der Komposita συνίημι, άφίημι, άνίημι, παρίημι, μεθίημι?
4. Bestimme:
ϊης ίείς ϊειν ίέναι ίεϊσαι συνίεμεν (2) άφίετε (3) συνιείεν συνίει (2) συνίεσαν συνιεϊσαν άφιέτο) άφιάσιν παριώσιν ήφίεσαν άφίεσαν ήμφίεσαν άμφιώσιν

122

EXERCITIA

L. 82

5. Übersetze:
a) Laß nie [in deiner] Suche nach! b) Wer würde in dieser Suche nachlassen?
c) Diejenigen, die (Partizip) in dieser Suche nachlassen, werden die Wahrheit verfehlen, d) Laßt alle Griechen frei sein!
6. Nenneden A o r i s t Indikativ von ίημι. Erkläre die Veränderungen der ersten Silbe.
7. a) Nenne seine Konjunktiv-, Optativ- und Infinitivformen und vergleiche diese mit
den entsprechenden Formen von ειμί.
b) Nenne die Imperative und Partizipien (Nominativ und Genetiv Singular) vom Ak­
tiv Aorist von συνίημι.
8. Welche aktiven Tempora von ίημι beginnen mit ή-? Welche mit εί-?
9. Bestimme:
ήκας ήκες είκας εϊσας είσαν ήσαν ήσων ήσσων ήκων σύνες συνείς συνιείς άφείη άπείη άφείθη αφέντες άφεθέντες άφέντων (2) συνείης (2)
10. Übersetze:
a) Er versteht, was ich sage, b) Sie verstehen, was wir sagen, c) Versteht ihr, was
wir sagen? d) Verstandet (Imperfekt) ihr, was wir sagten? e) Dasselbe im Aorist, f) Er wird verstehen, was wir sagen werden, g) Sie verstanden (Aorist), was
wir sagten, h) Dasselbe im Imperfekt.
11. Wie wird die Präposition ύ π ό verwendet? Gib kurze, charakteristische Beispiele für
ύπό beim a) Genetiv, b) Dativ, c) Akkusativ.
12. Übersetze:
a) Die jungen Männer ließen 1 [in] ihrer Torheit nach, b) Liefere (Aorist) [deine]
Waffen aus und setze [deine] Gefangenen frei! c) Wer (auch immer) die Worte 2 des
Dichters nicht versteht, soll nicht unser Lehrer sein, d) Die Muse stand dem Poeten
bei. e) Ich muß 3 auf alle Vergnügen verzichten (gehen lassen), g) Unter der Platane fließt eine Quelle, h) Achill wurde von Hektor getötet.
13. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion:
I A; E 2 ; F ; II.
B.
1. Folgendes sind häufig gebrauchte Komposita von ιεμαι (Medium). Was bedeutet
άφίεμαι, έφίεμαι, μεθίεμαι, προίεμαι, ύφίεμαι?
2. Nenne alle Formen des Präsens (cum Imperfekt) Medium von άφίημι. Vergleiche sie
mit den entsprechenden Formen von τίθημι. Was ergibt sich?
3. Bestimme:
έφίενται έφίεντο προιείμεθα

άφίεσο (2) παρίεσθε (3) προιώνται

4. Nenne das ganze Medium des Aorists von Ιημι.
5. a) Welche Form ist ίεσο, είσο, είο?
b) Welche Form von τίθημι entspricht είσο, ίεσο, εϊμην, ώμαι?
6. Bestimme:
άφείσο προήσεσθε προεϊτο (2) έφιήσθε έφίεσθε (3) συνιείεν μεθεϊντο (2)
έφείσθε (2) άφεθήναι άφεθήσονται ύφού ύφεϊσο ύφίεσο (2) ύφείο ύφίεσαι ύφιεϊσαι ύφεϊσαι ύφεϊσθαι ύφέσθαι
7. Nenne die Stammformen von
a) ίημι. b) άφίημι. c) έφίεμαι.

EXERCITIA

L. 83

123

8. Übersetze ins Griechische:
a) Wer sollte nicht Glück begehren? b) Nimmst du dieses Argument an? c) Es ist
nicht fern von der Wahrheit, d) Es gibt etwas (ein Mittelding) zwischen Weisheit
und Torheit.
9. Übersetze ins Griechische:
a) Der Tyrann gab [seine] Herrschaft (Tyrannei) auf (Aorist und Imperfekt).
b) Der Tyrann würde nicht die Herrschaft aufgeben (von . . . ablassen, Präsens und
Aorist), c) Die Kavallerie stürzte sich auf die Feinde, d) Ich werde das Mädchen
nicht aufgeben (gehen lassen, προίεμαι). e) Dasselbe im Plural, f) Ich würde niemals die Liebste gehen lassen, g) Die Mädchen wurden von den Soldaten befreit
(Aorist).
10. Übersetze ins Deutsche aus der griechischen Lektion: II C1.2; E3; F; Κ; M.
1 a) Imperfekt, b) Aorist.
2 Pattizio Passiv a) Präsens, b) Perfekt.
3 a) Verbaladjektiv, b) δεϊ.

LEKTION 83
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Τί έλεγεν 'Ηράκλειτος περί Ε ν ό ς καί μυρίων; :: . , .
Ποία έστω ή κρίσις ημών; :: . . . (δίκαιος)
Ποίοις συνεϊναι με χρή άνδράσιν; :: . . . (αγαθός)
Τίνων μεμνήσθαί με χρή; :: . . . (φίλος)

Β.

1. Τού Πρωταγόρου μύθου άρα μέμνησαι τήν αρχήν; :: ? Η ν . . .
2. Ποϊ άπιέναι λέγουσιν όσον ήν έν ήμϊν γής; :: Γήν . . .
3. Ποϊ δ' άπεισιν δσον ήν πυρός; :: . . .
4. Τίς άν άσμενος ίοι είς Αιδου; :: Οί ορθώς . . .

C.

Περί τού Πλάτωνος Συμποσίου
1. Τίνος περί τοϋ "Ερωτος λόγον διήιει ό Σωκράτης; :: . . .
2. Τίς ήν ή Διοτίμα; :: . . . (ιέρεια)
3. Καί πόθεν; :: . . .
4. Πού ήν Μαντινεία ή πόλις; :: . . .

D.

1.
2.
3.
4.

Ε.

1. Λέγετε τής 'Ηλέκτρας τους στίχους τους έκ τών Αισχύλου Χοηφόρων. :: . . .

Τί άν φαίητε περί δικαιοσύνης; :: . . . (διαθήκη)
Καί τίνα δή φώμεν θείναι τήν διαθήκην ταύτην; :: . . .
Ά ρ α σύμφης οίς εκείνος έφασκε; :: . . .
Τίνα δ' άν φαίης σύ θείναι τό πρώτον δίκαιον; :: . . . κτλ.

Π. ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1. Τίς εί; :: Έ γ ώ . . .
2. Τίνες έστέ; :: Ημείς . . . κτλ.

Β.

1.
Τίς ήν ό ποιήσας ταύτα
2. Ά ρ α σύ
?
ό ποιήσας ταύτα
3. Άρα ύμείς ?
?
?
4. Τίνες δή ?
?
?

; ::
; ::
;::
; ::

Ούκ οίδα, τίς . . .
Ουχί· έγώ . . .
Ουχί· ημείς . . .
Οί δαίμονες . . .

EXERCITIA

124

L. 83

C.

1. Τίς έσται μοι μάρτυς; :: Ουδείς ...
2. Άρα έσηι μοι μάρτυς; :: Ναί· έγώ ... κτλ.

D.

1.
Τίς άν εϊη μοι βοηθός; :: Ό δούλος άν . . .
2. Ύμεϊς δ' άρ' άν ? μοι
? ; :: Ημείς ... κτλ.

Ε.

1. Ά ρ '
2. Ά ρ '
3. Αρ'
4. Άρ'

F.

1. Άρα δίει τον τού φιλοσόφου λόγον; :: . . .
2. Άρα διήιεισθα τόν τού φιλοσόφου λόγον; :: ... κτλ.

G. 1.
2.
3.
4.

Τής
Τής
Τής
Τής

ίωμεν είς δόμους; :: Ναί· ...
εϊσιτε είς δόμους; :: Ναί· . . .
άν είσίοις είς δόμους; :: Ναί· . . .
είσήιεισθα είς δόμους; :: Ναί· . . . κτλ.

ώρας
ώρας
ώρας
ώρας

προϊούσης
προϊούσης
προϊούσης
προϊούσης

άρ'
άπιτε ; ::
άρ'
άπήιτε; ::
άρα χρή ? ; ::
άπιθι. :: Ναί· τής

Ναί· τής . . .
Ναί· τής . . .
Ναί· τής . . .
... κτλ.

Η. 1. Πότε αύθις περί τούτου διέξιμεν; :: Ό τ α ν βούληι, . . .
2. Άρα νύν περί τούτου διεξίωμεν; :: Ναί· νύν ...
3. Άρα χθες περί τούτου διεξήιτε; :: Ναί· χθες . . . κτλ.
Ι.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Τις φήσι τους έρώντας ουχί νουν έχειν; :: Πάντες . . .
Άρα σύμφης; :: . . .
Άρα σύμφατε; :: ...
Σύ δέ σύμφαθί μοι τούτο. :: Ουχί ...
Ύμείς δ' άρα συμφήσετέ μοι; :: ..
Χθες δέ πάντες
?
μοι. :: Ουδέ χθες ... κτλ.

Κ.

1. Άρα φώμεν συνθήκην είναι τό δίκαιον; :: ...
2. Τίς άν φαίη συνθήκην είναι τό δίκαιον; :: σοφισταί τίνες . . .
3. Σύ δ' άρα φήσεις συνθήκην είναι τό δίκαιον; :: "Εγωγε . . .
4. Σύ δ' άρά ποτέ έφησθα συνθήκην είναι τό δίκαιον; :: . . . κτλ.

L.

1. Δούλος ών άρ' έφασκες είναι δεσπότης; :: Ουδέποτε . . .
2. Δούλοι ? άρα φήσετε είναι
?
; :: Ουδέποτε . . .
3. Φάσκεις αληθή είναι τά λεχθέντα ή ού φάσκεις; :: . . . κτλ.

III.
1. Vergewissere dich, daß du alle Formen von ειμί beherrschst.
2. Was bedeuten die Komposita άπειμι,

έξεστιν,

ένεστι,

πάρεισιν,

σύνεστε?

3. Bestimme die folgenden Formen:
είμεν έσμέν άφεϊμεν άπεϊμεν εϊημεν ώσιν ούσιν όντων (2) έστω ήις ής
άφ'ής άπήις άφήις ή ή ήι ήι έσηι ητε είτε είτε είθε έσοιτο έσομένοις
4. Übersetze:
παρέσται πάρεστιν απόντων (2) έξήν συνείη (2)
5. Lerne alle Formen von είμι (was bedeutet είμι?) und vergleiche sie mit ϊημι und ειμί.
Konjugiere είμι und ειμί nebeneinander.
6. Bestimme:
ίωμεν ίώμεν ώμεν ήιτε ητε ίήτε ίητε άφήτε άπήτε άπήιτε ήιεις ήιεισθα ούσιν ίοϋσιν ίωσιν ώσιν ίθι ϊσθι (2) ιόντων (2) ϊοιεν άπήισαν άπή-

EXERCITIA

L. 84

125

σαν άποϋσιν άπιοϋσιν άπίασιν άφιάσιν άπίηις άφιήις άπήις άφήις
άφείς
7. Lerne alle Formen (d.h. Präsens cum Imperfekt) von φημί. Wie verhält sich φάσκω
zu φημί?
8. Bestimme:
φασίν φησίν φώσιν φύσιν φάσκουσιν (2) έφατε φάτε φήσεις φήσας φήι
φαίη φάναι φατέον φάθι έφησαν έφασαν
9. Übersetze ins Griechische:
a) Ich erwarte nicht, daß unsere (die) Freunde zugegen sein werden, b) Die Gäste
standen auf in der Absicht (>wie<) fortzugehen, c) Wenn ihr vorrückt (Partizip),
wird (für euch) Krieg sein, d) Ihr habt ein Ansehn mehr von dem was ihr gesagt als
von dem was ihr getan habt, e) Was, würdest du sagen, ist wirklich Tugend?
10. Übersetze in möglichst stilgerechtes Deutsch aus der griechischen Lektion:
I F l ; G4; II B; C; D2; E2; III A2; C; D5; E.

LEKTION 84
Für diese Wiederholungslektion erdenke deine eignen Exercitia und wiederhole frühere!

LEKTION 85
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1.
2.
3.
4.

Ή παρά Ξενοφώντι γυνή τί λέγει προς τόν άνδρα; :: . . . (γελοία).
Πώς γελοία άν είη αυτής ή φυλακή; :: . . . (έξωθεν).
Τί δέ προς ταύτα ό άνήρ; :: . . . (σώιζειν).
Διά τί ούν >οίκονομία< καλείται τούτο τό πράγμα; :: . . .

Β.

Νύν τραγικά τίνα λέγωμεν. (I.D)
Καί πρώτα μέν Οιδίποδος γέροντος άκούωμεν λέγοντος. :: * Έ μ ο ί . . .
Δεύτερον δέ έκ τής Σοφοκλέους 'Ηλέκτρας τοϋ προλόγου. :: * Έ γ ώ . . .
Καί τρίτον δέ τών Εύριπίδου Ηρακλείδων εύχήν. :: **Ω λαμπρότατοι . . .
Αί δ' Εύριπίδου Βάκχαι τί φάσκουσι περί Διονύσου; :: " : Ταρβώ . . .
Τέλος δέ τού Αισχύλου Προμηθέως λέγετε στίχους δύο. :: *"Ορα . . .
C.
Τραγικά ταύτα- νύν δέ τής Κωμικής Μούσης μνησθώμεν.
1. Ά ρ ' ήδύ ήν "Ελλησι όράν τήν θάλασσαν; :: 'Ηδύ μέν, αλλά . . .
2. Λέγε τόν στίχον τόν κωμικόν. :: * Ώ ς . . .
3. Τί δέ περί τοϋ πλεϊν την θάλασσαν ή Κωμωιδία λέγει; :: * Ό μή . . . κτλ.
1.
2.
3.
4.
5.

D.

1. Αισχίνης ό φήτωρ τί φάσκει άπηγγελκέναι τοίς Άθηναίοις; :: . . . (είδον . . .
ήκουσα).
2. Ά ρ ' ούχ δμοιόν τι έν τήι Καινήι Διαθήκηι εστίν; :: Ναί· ...
3. Πού ηύρες δμοιόν τι; :: . . .
4. Τί γάρ λέγει ό γράψας τήν έπιστολήν; :: Ό . . . κτλ.

126

EXERCITIA

L. 85

IL ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ
Α.

1.
2.
3.
4.
5.

Ά ρ ' οϊσεις μοί τι καταφαγεϊν; :: Ναί- ...
Άρ' οίσετέ μοί τι καταφαγεϊν; :: Ναί· ...
Άρα φέρεις μοί τι καταφαγεϊν; :: Ναί- ...
Ά ρ ' ήνεγκας αύτώι τι καταφαγεϊν; :: Ναί· . . .
Ά ρ ' ένηνόχατε αύτώι τι καταφαγεϊν; :: Ναί· . . . κτλ.

Β.

1. Ά ρ ' οίνον άν φέροις μοι; :: Ναί· . . .
2. Άρ' οίνον άν ένέγκοις μοι; :: Ναί· . . .
3. Άρ' οίνον άν ένέγκοιτε ήμϊν; :: Ναί· ...

C.

1.
2.
3.
4.
5.

D.

1. Ά ρ ' ώφθης κλεπτών; :: ...
2. Ά ρ ' όφθήσεσθε ?
;::...
3. Ά ρ ' ώψαι
? ; : : . . . κτλ.

Ε.

1.
2.
3.
4.

Άρα λέγεις
Ά ρ ' έρεϊς
Ά ρ ' είπες
Ά ρ ' είρήκατε

F.

1.
2.
3.
4.

Ά ρ ' έρρήθη
Άρα ρηθήσεται
Άρα λέλεκται
Ά ρ ' εϊρητο

G.

1.
2.
3.
4.

Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'
Άρ'

Η. 1. Άρ'
2. Τίς
3. Ά ρ '
4. Ά ρ '
Ι.

1.
2.
3.
4.

όράις τήν θάλασσαν; :: Ουχί· . . .
όψεσθε τήν θάλασσαν; :: Ναί- ...
έώρας τήν θάλασσαν; :: Ναί· . . .
είδετε τήν θάλασσαν; :: Ναί- ...
έοράκατε τήν θάλασσαν; :: Ναί· ... κτλ.

ά δεί λέγειν; :: Ναί·
ά ? λέγειν; :: Ναίά ? λέγειν; :: Ναί·
ά ? λέγειν; :: Ναί·

...
...
...
. . . κτλ.

ά έδει λεχθήναι; :: Ουχί·
ά
? λεχθήναι; :: Ουχίά
? λεχθήναι; :: Ουχί·
ά
? λεχθήναι; :: Ουχί-

ούκ . . .
ού . . .
ού . . .
ούκ . . . κτλ.

άπείρηκας φιλών τά καλά; :: ...
άπείπες φιλών τά καλά; :: . . .
άπεϊπες φιλείν τά καλά; :: ...
άπερεϊς φιλείν τά καλά; :: ... κτλ.
είσίωμεν είς τήν Καλλίου οίκίαν; :: Ναί· . . .
εισέρχεται είς τήν Καλλίου οίκίαν; :: Η μ ε ί ς . . .
εϊσιτε είς τήν Καλλίου οίκίαν; :: Ναί- . . .
εισήλθες είς τήν Καλλίου οίκίαν; :: Ναί· . . . κτλ.

Άρα
Άρα
Αρα
Άρα

διέρχωμαι Αίσωπου αίνον; :: Ναί· . . .
διήλθεν Αισώπου αίνον; :: Ναί· . . .
διήιεισθα Αίσωπου αίνον; :: Ναί· ...
διέξει Αίσωπου αίνον; :: Ναί- ... κτλ.
III.

1. Nenne und schreibe die Stammformen von
a) φέρω. b) διαφέρω, c) συμφέρει, d) διαφέρονται.
2. Ή εισφορά εισφέρεται. Ändere den Satz, indem du
a) das Verbum in das Imperfekt, das Futur, den Aorist und das Perfekt setzst und
b) das Subjekt in den Plural setzst und dann wie unter a).
3. Übersetze ins Griechische:
a) Erziehung hat (Imperfekt) mein Leben gefördert (>beigetragen<).

b) Erziehung

EXERCITIA

L. 86

127

hat (Aorist) mein Leben gefördert, c) Erziehung hat (Perfekt) mein Leben gefördert, d) Erziehung wird (Futur) eure Leben fördern, e) Die, welche (Partizip) eifrig lernen, werden sich von den Weisesten nicht unterscheiden, f) Wir waren (Aorist) aufgebracht (trugen schwer), weil wir (Partizip) von Meidias beschimpft (verunehrt) worden waren.
4. Nenne und schreibe die Stammformen von δράω.
5. Übersetze ins Griechische:
a) Wir sehen das Meer vom Lande aus. b) Wir sahen (Imperfekt) das Meer vom
Lande aus. c) Wir sahen (Aorist) das Meer vom Lande aus. d) Wir haben (Perfekt)
das Meer vom Lande aus gesehen, e) Wir weiden das Meer vom Lande aus sehen.
6. Bestimme und (soweit möglich) übersetze die folgenden Formen:
ώπται οϊσειν ίδεϊν είδέναι όφθήναι δπωπεν ένηνόχασιν όψεσθαι έώρα
ώρα δρα έωρώντο ένηνέχθαι ένεχθέντες ένέγκαντες έορακότες όψόμενοι
7. Zitiere die gebräuchlichen Stammformen von
a) λέγω. b) διαλέγομαι.
8. Bestimme und übersetze die folgenden Formen:
εϊρηται λέλεκται ελέχθη έρρήθη είπας είπες έρεϊτε είρήκασι είρημένα
ρηθεΐσι είρηκόσι είπούσηι είπωσι είποϋσι λεχθεϊσι λεχθήι λεχθήσεται
ρηθήσεται
9. Übersetze ins Griechische:
a) Ich werde sagen, [was] paradox (Plural) aber wahr [ist], b) Er sagte, [was] paradox (Plural) aber wahr [war], c) Sie dürften sagen, [was] paradox (Plural) aber wahr
[ist], d) Gesagt wurde, [was] paradox (Plural) aber wahr [war].
10. Übersetze ins Deutsche:
a) Άπηγόρευε θηράν. b) Άπηγόρευε θηρών.
11. Nenne die Stammformen von
a) έρχομαι, b) διέρχομαι.
12. Bestimme die folgenden Formen:
άπήλθον άπήσαν άπήισαν άπώσιν άποϋσιν άπιοϋσιν άφίησιν άφιώσιν
άφώσιν ίθι ίσθι (2) ίωμεν έληλύθαμεν έληλύθεμεν έληλυθόσιν άπελθοϋσιν άπήιει έλεύσεσθαι
13. Übersetze ins Griechische:
a) Weshalb seid ihr gekommen (= kommt ihr)? b) Ich bin nicht gekommen zu reden, sondern um dich zu töten, c) Himmel und Erde werden vergehen.
14. Übersetze in möglichst adäquates Deutsch aus der griechischen Lektion:
I F ; II B ; I ; III B 1 ; G ; IV A; Bl.

LEKTION 86
Ι. ΔΙΑΛΟΓΟΙ
Α.

1. Ό Χαιρεφών τί ήρετο τόν θεόν τόν έν Δελφοϊς; :: . . .
2. Τί δ ' άνεϊλεν ή Π υ θ ί α ; :: . . .
3. Ύ π ό τίνος άλώσεσθαι έφη ό Σωκράτης, :: . . . (διαβολή τε καί φθόνος).
4. Ά ρ ' ούκ έφη Μέλητον καί Ανυτον αίρήσειν εαυτόν; :: . . .

128

EXERCITIA

L. 86

Β.

1.
2.
3.
4.

Πότε Τροίαν είλον οί "Ελληνες; :: Δεκάτωι . . .
Τί περί τούτου λέγει ή π α ρ ' Αίσχύλωι Κλυταιμήστρα; :: " Π ρ ι ά μ ο υ
Έλόντες δέ Τροίαν τί εποίησαν; :: Οί "Ελληνες . . .
Έ κ τ ω ρ άντιστάς Άχιλλεί τί έλεγεν; :: . . .

C.

1.
2.
3.
4.

Άίρούντες ήιρήμεθα<· έπί τίνος λέγεται ή παροιμία; :: . . .
Τί χρή αίρεϊσθαι; :: . . .
Σύ δέ τί αίρήσηι; :: . . .
Τί είπεν ό Ε β ρ α ί ο ς προς Μωσήν; :: Τίς σε . . .

D.

Λέγωμεν τών κωμωιδών στίχους τινάς.
1. ::"Τί, παϊ . . . Π. 1.
2. **Ω κακόδαιμον . . . II. 2.
3. * Ό παις . . . Η. 3.

Ε.

Άλλα κωμικά
1. Πόσους άρτους καταφαγεϊν λέγεται 'Ηρακλής ό πανούργος; :: . . .
2. Μέχρι τίνος δ' άλλος τις έσθίειν λέγεται; :: . . .
3. Λέγε τους στίχους :: : : Όυτος . . . κτλ.
II. ΔΙΑΛΟΓΟΙ

Α.

1.
2.
3.
4.

Τίς είλε Τροίαν; :: Οί . . .
Άρα αίρήσετε τήν πόλιν; :: Ναί· . . .
Τίς ήιρηκε τόν φεύγοντα; :: Οί διώκοντες . . .
Ά ρ ' αίροίης άν τον φεύγοντα; :: . . . κτλ.

Β.

1. Ά ρ ' έάλω ή Τροία; :: Ναί· . . .
2. Ύπό τίνος έάλωκεν; :: Ή Τροία . . .
3. Α ρ ' έάλωτε κλέπτονιες; :: . . .
4. Ά ρ ' άλωση ι κλεπτών; :: . . .
5. Ά ρ ' ήλωκας κλοπής; :: . . . κτλ.

C.

1.
2.
3.
4.
5.

D.

1. Ού δραμήι, ώ παϊ; :: Ναί- . . .
2.-Λιά τί τρέχεις, ώ παϊ; :: . . . (κελεύω).
3. Διά τί δεδράμηκας; :: . . . (κελεύω).

Τίς ήιρέθη στρατηγός; :: Περικλής
Τίνα αίρήσεσθε
Τίνα είλου
Τίς ήιρηται
Τίνα ήιρησαι
?
; ::
?

4. Διά τί έδράμετε; :: . . . (κελεύω), κτλ.
Ε.

1. Μέχρι τίνος έδηι, πανούργε; :: . . . (δίδωμι).
2. Μέχρι τίνος έφαγεν ό πανούργος; :: . . . (ρήγνυμαι).
3. Μέχρι τίνος ήσθιεν ό πανούργος; :: . . . (ρήγνυμαι). κτλ.

F.

1. Τί τρώγεις πίνων οίνου; : : . . . (έρεβίνθους).
2. Τί τρώξεσθε
? οίνου; :: . . . (έρεβίνθους).
3. Τί έτραγες
? οίνου; :: . . . (έρεβίνθους).
III.

1. Nenne die Stammformen und Grundbedeutung von αίρέω.
2. Nenne die Stammformen und Grundbedeutung von άλίσκομαι.

EXERCITIA

L. 86

129

3. Welche spezielle Bedeutung drückt das Medium αίρέομαι oft aus?
4. Für welche Formen und welche Bedeutungsnuancen von αίρέω finden sich oft For­
men von άλίσκομαι? Und für welche nicht?
5.-8. Übersetze ins Griechische:
5. a) Kleon wurde zum Strategen gewählt, b) Kleon wird zum Strategen gewählt, c)
Kleon ist zum Strategen gewählt worden (Perfekt), d) Kleon wird zum Strategen
gewählt werden.
6. a) Wir wählen Kleon zum Strategen, b) Wir haben Kleon zum Strategen gewählt
(Aorist), c) Wir haben Kleon zum Strategen gewählt (Perfekt), d) Wir werden
Kleon zum Strategen wählen.
7. 'a) Wir haben Troja eingenommen (Aorist), b) Wir haben Troja eingenommen (Perfekt), c) Wir werden Troja einnehmen, d) Troja ist von den Griechen eingenommen worden (Aorist), e) Troja ist von den Griechen eingenommen worden (Perfekt), f) Troja wird von den Griechen eingenommen werden.
8. a) Wenn du beim Stehlen ertappt wirst (Aorist), wird es dir schlimm ergehen2.
b) Wenn du wegen Diebstahls verurteilt wirst (Aorist), wirst du getötet (Futur)
9. Nenne die Stammformen von
a) τρέχω, b) έσθίω. c) τρώγω.
10.—11. Übersetze ins Griechische:
10. a) Warum rennst du? b) Wirst du wohl rennen? c) Ich bin gerannt (Aorist), um
(Partizip) alles Nötige zu holen, d) Niemand ist gerannt (Perfekt) wie ich.
11. a) Die Parasiten, scheint mir, haben (Imperfekt) auch die Kohlen aufgegessen.
b) Die Parasiten, scheint mir, werden (Futur) auch die Kohlen aufessen, c) Die Parasiten, scheint mir, aßen (Aorist) sogar die Tische, d) Die Hunde haben (Aorist)
den alten Käse aufgeknappert. e) Die Hunde werden (Futur) den alten Käse aufknappern.
12. Übersetze in möglichst adäquates Deutsch aus der griechischen Lektion:
I A2; B; E2; II 1 und 3; III A3; B3; C l ; D 3 ; F.
1 Wo möglich, zwei verschiedene Wiedergaben des deutschen Verbs.
2 »Wirst du weinen«.

VOKABULAR
VORBEMERKUNG
Wenn es für jedes griechische Wort ein entsprechendes deutsches gäbe, könnten wir
uns die Mühe des Lernens sparen und von einem Computer die adäquate Verdeutschung
griechischer Texte erwarten.
Es ist nicht an dem. Vom einfachen Laut bis zur zusammenhängenden Rede ist jede
Sprache ein eigenständiger Organismus, in welchem jedes Element seine eigene Bedeutung und seine Ausdruckskraft, wirkend und leidend, ins Spiel bringt. Wörter sind solche
Elemente. Kein (kaum ein) einziges griechisches Wort hat eine exakte Entsprechung im
Deutschen. Die »Eule« der Äthena wäre eher ein deutscher »Steinkauz«, ermangelt aber
präziser zoologischer Definition; das Bindewörtlein καί ist weder mit deutschem »und«
hinlänglich wiedergegeben noch mit »auch« oder »sogar« oder »sowohl«, noch auch mit
all diesen zusammen. Und was einem Griechen vorschwebte, wenn er λόγος sagte: das zu
begreifen reicht ein Menschenleben nicht hin.
Damit nicht genug. Wörter schwimmen mit im Strom der Zeit, passen sich neuem
Denken und sich wandelnden sozialen Bedingungen an. Was Hohn und Verachtung ausdrückte, mag einem späteren Geschlecht Respekt, ja, Bewunderung andeuten (z.B.
» Vielwisserei« - »Gelahrtheit«: das gleiche griechische Wort); oder auch umgekehrt (z.B.
»gottesfürchtig« - »abergläubisch«).
Ein Vokabular mag demnach mehr oder weniger unvollkommen sein; aber selbst im
besten Fall ist es nicht mehr als ein Hilfsmittel zur ersten Annäherung. Was ein griechisches Wort wirklich meint, erfährt man durch immer neues Lesen, Sprechen, Memorieren und Schreiben originaler Texte. Aber für eine erste Annäherung ist ein Vokabular,
und dessen geistige Aneignung, schwerlich zu entbehren. Liefert es nur das spezielle
deutsche Wort, welches an einer bestimmten Stelle dem griechischen entsprechen könnte, so dürfte der Lernende sich bei dessen nächstem Vorkommen unzulänglich bedient
finden; sucht es das Bedeutungsfeld des Griechischen mit einer größeren Anzahl deutscher Wiedergaben zu umschreiben, so droht Unsicherheit und Verwirrung. Ich habe
i.allg. eher dies letztere riskiert. Eine perfekte Lösung gibt es nicht; denn auch das Prinzip
Grundbedeutung plus die spezielle der vorliegenden Stelle« ist in der Anwendung oft
schwierig"'.
Von Lektion 8 an stehen am Anfang jeder Lektion Beispiele für deren spezielles grammatisches Thema, in alphabetischer Ordnung und durch einen Doppelstrich an der Seite
hervorgehoben; die übrigen neuen Wörter folgen in der Anordnung der Lektionstexte.
* Es widerstrebt mir, fragwürdige sog. >Ubersetzungen< hinzuschreiben neben griechische Wörter,
deren Bedeutung auf der Hand liegt (was z.B. für viele Komposita gilt, sowohl Nomina wie Verba). Auf Drängen des Verlags habe ich schließlich in den meisten Fallen solche nachgetragen, obwohl lebendiges Sprachempfinden dadurch eher gelähmt als gefördert wird. Gegen Ende ist aber
das Zeichen (!) doch hier und da stehen geblieben, das den Leser zu selbständiger Auffassung ermuntert.
Sonstige Abkürzungen:
nachklass., hellenist., sp(ät) steht bei Wörtern, Formen und Bedeutungen, die erst nach Aristoteles - u.U. lange nach ihm - aufkamen.

132

VOKABULAR

L. 3

LEKTION 3
A. ύει
νείφει
καί
καί . . . καί

άρα
ναί

B. ό
ό θεός
τίς; (immer mit Akut)

C. ό ύετός (ύει)
1

έστι(ν) (enkl. )
έστι (so betont, wenn nicht
enkl.)
ό νιφετός (νείφει)
. . . τε (nachgestellt, enkl.)
. . . τε . . . τε )
. . . τε . . . καί)
ού, ούκ, ούχ

ουχί
ούτε . . . ούτε (= ού + τε)

D. ποιεί 2
ύετόν ποιεί

E. ό άνθρωπος
ό υιός (ύός)
ό λόγος

F. χρηστός
τί; (immer mit Akut)
λέγω (λόγος) 4

ακούω
σου (enkl.)
δ (mit Akzent)
ό κόσμος
καλός
λογικός

G. ό φιλόσοφος
σοφός

εί
ό μύθος
φιλόμυθος
πως (enkl.)
πώς; (Akzent!)

H. ό όνος
ό ίππος
κείρω

(er, sie, es) regnet
(er, sie, es) schneit
und, auch, sogar
sowohl . . . als auch
(Fragepartikel; wie lat. >ne<)
ja
(Mask. Artikel)
Gott
wer?
Regen
(er, sie, es) ist (lat. est)
(ist:) existiert (es gibt), ist möglich, ist erlaubt
Schneefall
und (lose Verbindung)
(genauere Verbindung; etwa:)
sowohl . . . als auch
nicht, nein
(dasselbe, verstärkt)
weder . . . noch
(er, sie, es) macht, schafft
>es regnet<
Mensch
Sohn
Wort, Rede, Vernunft3 (vgl. Logik, analog)
brauchbar, tüchtig, gut
was? warum?
sagen, reden
hören (Akustik)
von dir (Gen. von σύ >du<), dein
welches, was (Relativpron., Neutr. Sing.)
Ordnung, Schmuck; Weltordnung, Welt
schön
mit >λόγος< (Rede, Vernunft) begabt
>Liebhaber der Weisheit«, Philosoph
verständig, kompetent, weise
(du) bist
Wort, Erzählung, Sage
Geschichten liebend
irgendwie, irgend
wie?
Esel
Pferd (Philippos >Pferde liebend«)
scheren

VOKABULAR

Κ

L. 4

133

πού;
που (enkl.)
έν (4- Dat.)
ό οίκος
ποϊ;
ήλθεν
είς (4- Akk.)
πόθεν;
ήκω
έξ (vor Konsonant έκ)
(4- Gen.)

wo?
irgendwo, irgendwie
in
Haus, Wohnung
wohin?
(er, sie, es) kam, ging
in (. . . hinein)
woher?
komme, bin angekommen, treffe ein
aus (lat. ex)

άπό (4- Gen.)
έπί

von (. . . her) (lat. ab)
(Gen.) auf; (Akk.) nach (. . . hin), auf . . .
hinauf
erfahren, lernen, verstehen
(verstärkende Partikel; etwa wie im Deutschen
»doch«, »denn«)
alt
Wein
mir
klein

μανθάνω
δή
παλαιός
ό οίνος
μοι (enkl.)
μικρός

ί Enkl(itisch): έοτί (als Kopula) gehört zu den »Enklitika-, die sich - was die Betonung betrifft - an
ein vorhergehendes Wort anlehnen (έγκλίνω, anlehnen), d.h. sie tragen, wenn sie einem anderen
Wort folgen, in der Regel keinen Akzent. Am Satzanfang und immer im Sinne von »existiert«
lehnt es sich offensichtlich nicht an, daher ist es dann akzentuiert ίστι(ν). Genaueres in L. 10 und
11.
2 Warum -εί mit Zirkumflex? Dies wird später erklärt werden (L. 49).
3 Auch »Ordnung«, »Verhältnis« (ratio) - es gibt kein »entsprechendes« deutsches Wort. Die Bedeucungsenrwicklung wird sich allmählich klären, bis hin zu L. 85.
4 Die Verben sind im Griechischen gewöhnlich in der 1.Pers.Sg.Präs., im Deutschen im Infinitiv
angegeben.

LEKTION 4
Α. επτά
οί πλείστοι
κακός
πολλοί
ολίγοι
δέ (nachgestellt)
αγαθός
φέρω
ό καρπός
ό φίλος

sieben (lat. Septem)
die meisten (Mask.)
schlecht
viele
wenige
(Partikel, die eine Gegenüberstellung ausdrückt;
ähnlich deutsch »aber«, »und«)
gut
tragen (lat. fero)
Frucht
Freund

VOKABULAR

134
ß.

ό άνεμος
διώκω
μή

L. 5

Wind (vgl. lat. animus)
verfolgen
nicht (abwehrend, »daß nicht«, bei Befehlen
Wünschen, Bedingungen; lat. ne)

C. λόγους λέγεις

du redest (leere) Worte

D. δ βάρβαρος
δ δούλος
δουλεύω (4- Dat.)
ο ί " Ελληνες
ελεύθερος
είσί(ν) (enkl.)

Ausländer (der unverständlich spricht)
Sklave
Sklave sein, dienen
Hellenen, Griechen
frei
(sie) sind

E. παιδεύω

erziehen

F.

Leidenschaft, Erregung
dein

ό θυμός
σός (Adj.)

G. μου (enkl.)
δ θόρυβος

von mir, »mein« (Gen. zu έγώ >ich<)
Lärm

H. λύω

lösen
Fohlen
Blut (vergossenes), Tötung, Mord

ό πώλος 1
ό φόνος

I.

διδάσκω
περί (4- Gen.)
ώς (»Atonon«, kein Akzent)
θεραπεύω

lehren
um (. . . herum), über (= betreffs, wie lat
>de<)
(Konjunktion,
etwa wie
im
Deutschen
»wie«, »daß«)
bedienen, pflegen, verehren (»Therapie«)

1 Einem griechischen π im Anlaut entspricht im Deutschen oft ein f.

LEKTION 5
τό βιβλίον
τό δώρον
τό έγκώμιον
τό έργον (< ^έργον)
τό ζώιον (= ζώον)
τό ϊον
τό μέτρον
τό φόδον
τό σέλινον
τό τέκνον
τό παιδίον

Buch
Gabe
Lob-, Preisgesang
Werk, Arbeit, Aufgabe
Lebewesen
Veilchen
Maß
Rose
Eppich (wilder Sellerie)
Kind (Abkömmling)
Kind(chen) (ein sehr junger Mensch)

VOKABULAR

Α. πολιτικός (neutr. -ov)

L. 5

135

άλλος (neutr. -ο)
ώσπερ
δ βίος
βιοτεύω

politisch (d.h. in einer staatlichen Gemeinschaft
lebend)
Stoiker
neben; auch: in Vergleich zu
(»danebengestellt«)
anderer (lat. alius)
wie, gerade wie
Leben
d. Leben führen, leben

Β.

έγώ
μοι (enkl.)
έστι μοι
έχω
χαίρω
χαίρε, χαίρετε

ich
mir
»mir ist«, ich habe
halten, haben
froh sein, sich freuen
>sei(d) froh«, sei(d) gegrüßt

C.

είχε
τις (enkl.)
άνθρωπος τις
δύο

(er, sie, es) hatte
(irgend)ein
ein (gewisser) Mensch
zwei

ό Στωικός
παρά (4- Akk.)

D. πέντε
ό όβολός
δέκα

fünf
Obol (»Groschen«)
zehn (lat. decem)

Ε.

πείθω
ό ύμνος
διαφέρω (4- Gen.)

überreden, überzeugen
Gesang, Hymnus (meist religiös)
differieren, verschieden sein (von) (lat. differo)

F.

έργω ι - λόγωι
(= έργω - λόγω)

(dies Gegensatzpaar kontrastiert Wirklichkeit
und bloß Gesagtes, Angegebenes; etwa:
»in Wirklichkeit« - »angeblich«)
dies (Neutr.)
sondern (meist nach Negationen, es leitet aber
auch Aufforderungen und Befehle ein)
schon, eben jetzt
du

τούτο

άλλα
ήδη
σύ
II
Α. με (enkl.)
σε (enkl.)
Φοίβος

mich
dich
(Beiname Apolls, Sinn wohl: leuchtend, rein)

C. θέλω (= έθέλω)
χρή (mit Inf.)
ούχρή
οϊμοι
γάρ (nie an 1. Stelle im Satz)

wollen
es ist nötig, man muß
man soll (darf) nicht
weh mir
nämlich, denn

D. ταδί (verstärktes τάδε)

dies hier

136

VOKABULAR

L. 7

LEKTION 6
Α.

δίκαιος
1
πράττω (πράσσω)
μώρος

gerecht; recht, richtig
tun
dumm

Β.

άριστος, neutr. άριστον

beste(r)

C.

κωλύω
ποιεϊν (vgl. L.3D)
χαλεπός

hindern
machen, tun (Inf.)
schwierig, mühsam

D. ιερός
τό ιερόν
ό απόστολος
είσήλθον (vgl. ήλθεν L.3I)
Ε.

-γε (enkl.)
έγωγε

heilig
Heiligtum
»Apostel« (i.e. »Abgesandter«; ein spezifisch
christlicher Begriff)
sie gingen hinein (oder:) ich ging hinein
(verstärkende Partikel; etwa wie im Deutschen
»wenigstens«, »jedenfalls«)
ich (betont)

G. ελπίζω

erwarten, hoffen

Η. &(vgl. ÖL.3F)
πάντα
ονομάζω

welches, was (Relativpron.Neutr.Plur.)
alles (Neutr.Plur.)
nennen

Ι.

früher, vorher
bejammern, bemitleiden
Herrscher, »Tyrann«

πρότερον
οικτίρω
ό τύραννος

Κ. δεινός
mit Inf.: δεινός λέγειν

ungeheuer, gewaltig
gewaltiger Redner

L. άδικος (δίκαιος)
αισχρός

ungerecht
häßlich, schändlich

1 Gemein-griechisch -σσ- = speziell att. -ττ-; Aussprache ungewiß.

LEKTION 7
Α. τάδε (τά 4- δε)

dies (L9)

Β.

ähnlich, gleich
lieb, teuer
Freund)
feindlich, verhaßt
Feind)
Lehrer

όμοιος
φίλος
(ό φίλος
εχθρός
(ό εχθρός
ό διδάσκαλος (διδάσκω)

VOKABULAR

L. 8

C. κελεύω
μακρός
δεϊ

auffordern, befehlen
lang
es ist nötig, man muß

D. ό 'Αθηναίος
ό νόμος
θύω
ό Καρχηδόνιος
(Καρχηδών

Athener
Brauch, Gesetz
opfern
Karthager
Karthago)

"'. κωμικός

zur κωμωιδία (= κωμωδία) (Komödie)
gehörig
Ackerbau treiben, als Landmann (γεωργός)
leben
dann, also, demnach
gut

γεωργεϊν
είτα
εύ (Adv.)
j.

κοινός
κοινή ι

ό ιατρός

ό χρόνος
απολύω (άπό 4- λύω)
άεί
'.. νύν
διαλύω

gemeinsam (Adj.)
(Adverb)
Arzt
Zeit (als Zeitdauer) (Chronologie)
ablösen, befreien
immer
jetzt, nun
auflösen (mithin »zu Ende bringen«)

LEKTION 8
1 αγορά
1 αριστοκρατία
1 ατυχία
(ή τύχη
1 δημοκρατία
Ί δουλεία (δούλος)
1 ελευθερία
1 έχθρα (εχθρός)
1 ήμέρά
1 θεά
Ί θύρα
1 οίκίά (οίκος)
Ί ολιγαρχία
1 πολιτεία
1 σκιά
1 φιλία (φίλος)
ΐχώρά

Markt
Aristokratie (»Herrschaft der Besten«)
Mißgeschick, Unglück
»Glück, Geschick«, L.9)
Demokratie (»Herrschaft des Volks«)
Knechtschaft
Freiheit
Feindschaft
Tag
Göttin
Tür
Haus, Haushalt, »familia«
Oligarchie (»Herrschaft von Wenigen«)
Staatsform
Schatten
Freundschaft, Liebe
Fläche, Raum, Land, Platz

V. μέγιστος, -ov, (fem. μεγίστη) 1
τέλειος, -ov, τελεία

größte
vollkommen

137

138
Β.

VOKABULAR
ή αρχή
μέν

1

δέ
μέν . . . δέ (vgl. τε . . .
καί, τε . . . τε, καί . . .
καί, L. 3)
ουδέ; μηδέ
ό έπαινος
ό ψόγος
γιγνώσκω
διαγιγνώσκω

L. 8

(»das Erste«), Anfang, Herrschaft
(bekräftigende Partikel; nie an erster, meist an
zweiter Stelle; etwa »gewiß«)
(verbindende Partikel, s. L.4A)
(die beiden Partikeln, vorbereitend und
verbindend, verdeutlichen - auf oft
unübersetzbare Weise - die Struktur
einer zweiteiligen Aussage)
auch nicht, nicht einmal
Lob
Tadel
erkennen, kennen
genau erkennen, unterscheiden

C. ό πόλεμος
δ θάνατος

Krieg
Tod

D. ήλθον, ήλθες . . .
αί 'Αθήναι
μά = ού μά (4- Akk.)
μένω
βαίνω
μεταβαίνω

kam, bin gekommen, (weg-)gegangen
Athen
(Schwurpartikel) »nein, bei . . .<
bleiben, warten, erwarten
gehen
(hin-)übergehen (zu etwas anderem), wechseln

E. ό βωμός

Altar

F.

άγαν
μεταβάλλω (. . . είς)

G. τρεις
ό δρος
ή αρετή 1
άριστος
ό πλούτος
ό δήμος
H. νή (4- Akk.)
I.

εύ (κακώς) λέγω (4- Akk.)
πώς;
πώς έχεις;
εύ (κακώς) έχω
διά (4- Gen.)
διά (+ Akk.)
διά τί;
ύπό (4- Gen.)
χθες

1 -η: L.9.

sehr, zu sehr, übermäßig
(sich) ändern, umkehren (. . . zu)
drei
Grenzstein, Grenze, Definition; bei Arisrot.:
charakteristische Qualität
»Bestheit«, Tüchtigkeit, Tugend (verwandt mit:)
der beste
Reichtum
Bezirk, Volk
(Beteuerungspartikel) >ja, bei . . .<
gut (schlecht) reden (über jd.) (= loben,
schmähen)
wie?
wie geht es dir?
es geht mir gut (schlecht)
durch (lokal)
(»durch«, logisch) wegen
weswegen?, warum?
unter, infolge (»unter« der Wirkung von . . .)
gestern

VOKABULAR

L. 9

139

LEKTION 9
ή αρετή
(gemein-griech. ά άρετά)
ήάρχή(άάρχά)
ή δίκη (ά δίκά)
ή ηδονή
ή μνήμη
ή σπονδή
αί σπονδαί
αί 'Ολυμπιακοί σπονδαί
ή σχολή
ή τιμή
ή τύχη
ή φήμη

ή ψυχή

»Bestheit«, Tüchtigkeit, Tugend
(»das Erste«), Anfang, Herrschaft
Recht, Vergeltung
Vergnügen, Lust
Erinnerung, Gedächtnis
Trankopfer 1
Vertrag, Waffenstillstand
der Friede während der Olympischen Spiele
Muße, Freizeit 2
(»Schätzung«) 1. Ehre; 2. Wert, Preis
(»was trifft«) Zufall, Glück, Unglück (seit d.
4. Jh. auch ab Gottheit, ή Τύχη, verehrt)
(ein Gesprochenes und Gehörtes, lat. fama;
daher u.a.:) Stimme, oder sonstige Äußerung,
eines Gottes; auch: Omen, Gerücht, Nachrede
Seele (bei Homer der »Geist« eines Toten);
Leben (Lebendigsein)

Α. χαίρω (4- Dat.)
θείος, θείον, θεία (θεός)
κατά (4- Akk.)
ή αθανασία (θάνατος)
μετέχω (μετά 4- έχω)
(4- Gen.)
ή εμπειρία
μία, Gen.: μιας

sich freuen (über)
göttlich
gemäß
Unsterblichkeit
(An)teil haben (an)

Β.

schreiten, gehen
durch (lokal)
durch (logisch): wegen
Mühe, Mühsal
(er, sie, es) rief

βαίνω
διά (4- Gen.)
διά (4- Akk.)
ό μόχθος
έκάλεσε

Erfahrung
eine (Zahlwort, Fem.)

C. ή
ή ... ή
μετά (4- Gen.)
έτι
αναγκαίος, -ον, -ά
είς (4- Akk.)
νέος, -ον, -ά
είναι
δοκεί
έκτος

oder
entweder . . . oder
mit
noch
notwendig
in (. . . hinein), nach, in bezug auf, für
neu, jung
sein (Inf.)
es scheint (richtig)
außen, außerhalb

D. ισχύω (4- Dat. Instrument.)
ή σοφία (σοφός)
πάμπολλοι, -α, -αι
(πάν 4- πολλοί)

stark sein (durch)
Kenntnis, Weisheit
sehr viele

140

VOKABULAR

L. 10

Ε.

ή παροιμία
ή ευδαιμονία

Sprichwort
Glückseligkeit

F.

πιστεύω (4- Dat.)
μεγάλα
ό φόβος

vertrauen, glauben (jd.)
große (Neutr. Plur.)
Schrecken, Furcht

G.

έξεστιν
τό δπλον
εισφέρω (είς 4- φέρω)
δδε, τάδε, ήδε
(δ 4- δε = der hier)

es ist erlaubt
Gerät, Waffe
hineintragen
dieser

Η. εί
Μέγαρα (Neutr.Plur.)
άρα
(vgl. άρα (Fragepartikel)
L.3A)

wenn; ob
Megara (Stadt auf d. Isthmos v. Korinth)
(folgernde Partikel) also, demnach

Ι.

(ich) bin
Heerführer
strahlen, leuchten
Sonne
Kranz

ειμί (enkl.)
ό στρατηγός
λάμπω
ό ήλιος
ό στέφανος

1 D.h. das rituelle Ausgießen oder Sprengen meist von Wein üblich bei Gastmählern und beim
Abschluß von Verträgen,
2 Auch: frei gewählte Betätigung, Vorlesung, Schule.

L E K T I O N 10
'Αναξαγόρας, -ου
'Αριστοφάνης, -ου
Ευριπίδης, -ου
Καμβύσης, -ου
ό δεσπότης, -ου
ό κυβερνήτης, -ου 1
ό μαθητής, -ου (μανθάνω)
ό ναύτης, -ου 1
ό νεανίας, -ου (νέος)
ό νομοθέτης, -ου (νόμος)
ό Πέρσης, -ου
ό ποιητής, -ού (ποιεϊν, ποίημα)
ό προφήτης, -ου (φήμη, φησί)
ό στρατιώτης, -ου
ό τεχνίτης, -ου
ή Μοϋσα, -ης
ό νόμος

Anaxagoras
Aristophanes
Euripides
Kambyses
Herr, Gebieter
Steuermann
Schüler
Seemann, Matrose
junger Mann
Gesetzgeber
Perser
»Macher«, Dichter (lat. poeta)
Verkünder, (Orakel-)Ausleger, Prophet
Soldat
Handwerker, Künstler
Muse
Brauch; Gesetz

VOKABULAR
ή τραγωιδία, -ας
ήν
2
ή κωμωιδία, - α ς (κωμικός)
ήσαν
3

L. 11

Tragödie
(er, sie, es) war
Komödie
(sie) waren

Β. ό έρως
ή τέχνη, -ης
τρέφω

Liebe
Handwerk, Kunst
nähren

C. άρχω (αρχή)
τό συμφέρον (σύν 4- φέρω)

»erster sein«: herrschen (4- Gen.); anfangen
(was »zuträglich« ist) das Nützliche

D. ό στίχος, -ου
πρό (4- Gen.)

Reihe, Zeile, Vers
vor, für (lat. pro)

Ε. ή συμφορά (σύν 4- φέρω)

(was sich »zuträgt«) Geschehnis, Unglück

F.

schlafen
Schweigen, Stille

καθεύδω
ή σιγή, -ής

G. ό αδελφός, -ού

Bruder

Ι.

sich wundern; bewundern
(und so) so daß, daher
(ich) ging weg; (sie) gingen weg

θαυμάζω
ώστε (ώς 4- τε)
άπήλθον (άπό 4- ήλθον)

Κ. είχε(ν)

L.

141

τό τόξον
τοξεύω
αληθεύω

(er, sie, es) hatte (Impf, von έχω; s. App.
Gr. L. 6.5)
Bogen (Waffe)
mit dem Bogen schießen
die Wahrheit reden

ή ευχή, -ής

Gebet, Bitte

1 Fremdwörter im Lat.: gubernator, nauta.
2 κώμος Gelage, fröhlicher Umzug einer Gesellschaft oder Gemeinschaft; ώιδή (= ώδή) »Gesang,
Lied« (vgl. Ode).
3 Die Deklination wird später behandelt (L.27).

LEKTION 11
ή άγκυρα, άγκυρας
ή αλήθεια, -άς (αληθεύω)
ή ασέβεια, -άς
ή
ή
ή
ή
ή

ασφάλεια, -άς
γλώσσα, -ης (att. γλώττα)
δόξα, -ης (δοκεί)
ευσέβεια, -άς
θάλασσα, -ης (att. -ττα)

Anker
Wahrheit
(Gegensatz von ευσέβεια, s.u.) Mangel an
Verehrung und Ehrfurcht vor den Göttern
Sicherheit
Zunge, (spezifische) Sprache, Dialekt
Anschein, Meinung, Ansehen, Ruhm
Verehrung der Götter, »Frömmigkeit«
Meer

142

VOKABULAR

I
Α. έκβάλλω (έκ 4- βάλλω)
έπί (4- Gen.)
έπί (4- Dat.)
έπί (+ Akk.)
τό πλοϊον, -ου
παρέχω
ούν
C. σύνειμι (4- Dat.)
άιδω
ό Ό λ υ μ π ο ς , -ου

L. 11

auswerfen, hinauswerfen
auf, an, auf . . . zu (in der Bed. »auf« oft
wie έπί 4- Dat.)
auf
nach . . . hin, auf (. . . los) (s. L.3K)
Schiff
darbieten, gewähren
(Partikel) also, demnach
Zusammensein, verkehren (. . . mit)
singen
(der Berg; Wohnsitz der Götter, »Himmel«)

D. φυλάσσω (att. -ττω)
παρά (4- Dat.)
παρά (4- Akk.)

bewachen, bewahren
bei
neben, im Vergleich zu (s. L.5A)

Ε. ή φιλοσοφία, -άς
ή επιστήμη, -ης

Philosophie
Wissen, Wissenschaft

F.

(der) andere, (auch:) der eine (von Zweien)
statt, anstatt
aufrecht, gerade, richtig

έτερος, -ον, -ά
αντί (4- Gen.)
ορθός, -όν, -ή

G. έμός, -όν, -ή
ύψιστος, -ον, -η
τά ύψιστα

mein
höchster (-es, -e)
das Höchste = Himmel (semitisch)

II
Α. τίμιος, ον, -α
ουδέν

geschätzt, wertvoll, teuer (Preis)
nichts (Neutr., Sing.)

Β. αίτιος, -ον, -ά
ή αίτία, -ας
μάταιος, -ον, -ά
κριτικός, -όν, -ή
ή κριτική (τέχνη)

verursachend, schuldig
Ursache, Schuld, Beschuldigung
vergeblich, unnütz
zum Urteilen fähig, richterlich
Kritik

C. δ τρόπος, -ου
Άιδης, -ου

(»wie man sich bewegt«; daher:) Manier, Art
(und Weise), Charakter
das Totenland (und sein Gott)

Ε. εγκλιτικός, -όν
ό τόνος, -ου
ό κριτής, -ού

s. zu L.3 Anm. 1
Spannung, Hebung der Stimme, Ton, Akzent
Beurteiler, Richter

F.

»Sophist« (Philosoph der Aufklärungsbewegung
im 5. Jh.)

ό σοφιστής, -ού

VOKABULAR

L. 12

143

L E K T I O N 12
ή
ή
ή
ή
ή

ή
ή
ή
ή

Αίγυπτος
Δήλος
κυπάρισσος
Κύπρος
νήσος
(ή Πελοπόννησος L. 7Α;
L. 22 IIA)
νόσος
οδός
παρθένος
πλάτανος

Ägypten
(die Insel im Zentrum der Kykladen)
Zypresse
Zypern
Insel

Krankheit
Weg
Mädchen
Platane

Τ

ι
Β. ή Λιβύη
καινός, -όν, -ή

Libyen
neu

C. πιστός, -όν, -ή (πιστεύω)
άπιστος, -ον
ήγή

zuverlässig
unzuverlässig
Erde, Land (L. 15)

D. αίεί = άεί
άγω
ώς
ή ανάγκη (αναγκαίος)

immer
führen (lat. ago)
wie, daß (L.4I); zu (Präp. mit Akk.; nur bei
Personen)
Notwendigkeit, Zwang

Ε.

ή πενία
σμικρός, -όν, -ά = μικρός

Armut
klein

F.

άμα
βαδίζω
ή γεωμετρία (ή γή; μέτρον)

zugleich
gehen
(Kunst der) Landvermessung; »Geometrie«

Η. υψηλός, -όν, -ή

hoch (vgl. 11 IG)

Ι.

ό Νείλος

Nil

τό ανάγνωσμα
ό ξένος (ξένος, -ον .-η)
ή δικαιοσύνη (δίκη , δίκαιος)
ούκούν (ού[κ] 4- ούν)

Lesestück
Fremder; Gastfreund
Gerechtigkeit
(ist es) nicht also . . .? (in Fragen; erwartete
Antwort: »ja«)
sag!

II

είπε
ούτως (bes. vor Vokal) )
ούτω (vor Kons.)
εκείνος, -ο, -η
δμως

so, auf diese Weise
jener
Partikel: gleichwohl, dennoch

144

VOKABULAR
δδε, τόδε, ήδε (L.9)
ούτος, τούτο, αύτη (L. 18)
εκείνος, εκείνο, εκείνη (L. 13)

L. 13

dieser, der hier, der da - weist vorwärts
dieser - weist eher rückwärts: dieser (eben)
erwähnte
jener - weist auf ferner liegendes: jener
(zuvor erwähnte)

LEKTION 13
άδηλος, -ov
αθάνατος, -ov
(θάνατος, αθανασία)
αναίτιος, -ov (αίτιος, αιτία)
ανόητος, -ον
βάρβαρος, -ον
έρημος, -ον
μώρος, -ον
φρόνιμος, -ον

undeutlich, nicht klar
unsterblich
unschuldig (»nicht verursachend«)
unvernünftig
ausländisch (»barbarisch«)
einsam, verlassen, wüst
dumm, närrisch
vernünftig, besonnen

Α. πάσα (neutr. Plur.: πάντα)

jede, ganze (fem.Sing.)

Β. θνητός, -όν, -ή (θάνατος)

sterblich

C. φάσί(ν) (enkl.)

(sie) sagen (»man sagt«)

D. ή φορά (φέρω)

ανθρώπινος, -ον, -η
ό λογισμός

(Getragen-werden, Schwung) Bewegung; (auch
aktivisch: tragen, bringen; z.B.) Ertrag
(an Früchten etc.)
menschlich
Berechnung, Nach-, Bedenken

Ε.

σώιζω
ηύρον
τεσσαράκοντα

bewahren, erhalten, retten
(ich) fand, (sie) fanden
vierzig

F.

δς, δ, ή
φιλώ 1
άποθνήισκω (θνητός,
θάνατος)

welcher
lieben
sterben

G. άπιθι
δεϊ (4- Inf.)
δεϊ (4- Gen.)
δεϊ μοι
σαυτόν, -ήν (= σεαυτόν)

geh weg! (lat. abi!)
es ist nötig, man muß
(etwas) wird benötigt, man bedarf
ich bedarf, mir ist (etwas) nötig
dich selbst

Η. ή δίαιτα

Lebensweise (»Diät«)

Ι.

beide
selbst (dient auch als Pron. d. 3. Person,
nicht Nomin.:) ihn, ihm etc.
(er, sie, es) sagte
herrschen, Herr sein

αμφότεροι, -α, -αι
αυτός, -ό, -ή
έφη (dor. έφά)
δεσπόζω (δεσπότης)

VOKABULAR
Κ. άνω
κάτω
ό ποταμός
έμβαίνω (έν 4- βαίνω)
L.

πάλαι (παλαιός)

L. 14

oben, nach oben (Adv.)
unten, nach unten (Adv.)
Fluß
hineingehen, (hin)einsteigen
vor Zeiten, schon lange (Adv.)

Μ. ημείς

wir

Ν . όντως
τήι, τήιδε
τήι μέν . . . τήι δέ . . .
προς (+ Akk.)
κατά (4- Akk.)

wahrhaft, wirklich
dort; auf diese Weise
einerseits . . . andrerseits . . .
zu . . . hin, für (Zweck)
gemäß

1 Der Akzent -ώ, weil Kontraktion von -έω (Ap.Gr. L. 8.7; Näheres L.49).

LEKTION 14
Β. ύμεϊς
σπεύδω
(4- Akk.)

ihr
eilen, eifrig sein
(etwas) betreiben, beschleunigen

C. ή φωνή

Stimme

D. είπε(ν) (είπε s. L. 12II)

(er, sie, es) sagte

Ε. ή βλασφημία

Verleumdung, Lästerung

G. ό δεσμός

Band, Fessel

Η . έσωσα

Aor. ν. σώιζω

Ι.

erste(r)
zuerst

πρώτος, -ον, -η
(τό) πρώτον

Κ. άν
ή στοά, στοάς
ή Στοά, οί Στωϊκόι

Μ. φάιδιος, -ον, -α

(Modalpartikel, reduziert die Gültigkeit einer
Aussage, etwa wie im Deutschen »wohl«)
Säulenhalle; daher
die Stoa, Stoiker (Philosophenschule, deren
Gründer Zenon (L. 5Fn. 1) in der Stoa Poikile
lehrte)
leicht (zu tun)

LEKTION 15
||ό νους, Gen. νοϋ ( < νόος)
ΙΙτό όστοΰν, -ού ( < όστέον)

Sinn(esart), Verstand
Knochen

146

VOKABULAR

L. 15

ό πλους, -ού ( < πλόος)
ό περίπλους, -ου

Schiffahrt
Umschiffung

'Αθηνά, -άς
1
ή γη. γ η ς
Ε ρ μ ή ς , -ού
ή μνά, -άς

(die Göttin)
Erde, Land
Hermes (Plur. Hermes-Statuen und -Pfeiler)
Mine (Gewichts- und Münzeinheit
= 100 Drachmen)

Α. ή γυνή
ένειμι

2

Β. άλλοτε
άλλοίος, -ον, -ά
3
κλέπτω

Frau
darin sein
ein andermal
anders(artig)
etwas heimlich tun, betrügen, stehlen

C. ποιέειν (ion.) = ποιεϊν (att.)
D. νυν (enkl.)
νύν
προσέχω (προς 4- έχω)

(weiterführende Partikel) nun, also, wohl, geA
nun, jetzt
hinhalten, heranhalten; aufmerken

Ε.

τρέχω
προτρέχω

laufen
vorauslaufen

F.

ή πολυμαθίά, -άς
(ion. πολυμαθίη)
κοσμοποιός, -όν

das Vielwissen, Viellernen
weltschaffend

G. ή γαλήνη, -ης
μετά (4 Gen.)
μετά (4- Akk.)
ή τροπή, -ής 4
εύξε(ι)νος, -ον
ό πόντος, -ου
ό Εύξεινος Πόντος

Meeresstille
mit (L.9C)
nach
Wende
gastlich
Meer
das Schwarze Meer

Η. ό λίθος, -ου 5
δσπερ, δπερ, ήπερ
τό πρόβατον, -ου

Stein
verstärktes δς, ή, δ
Kleinvieh; att. spez. Schaf

Ι.

ή θεός, -ού

Göttin (= ή θεά)

L.

προπέμπω
πομπαϊος, -ον, -α
καλώ6
ό άγγελος, -ου 7

vorausschicken; geleiten
geleitend, Geleiter
rufen
Bote

Μ. ή τροφή
αυτουργός, -όν
πατρώιος, -ον, -α
1
2
3
6
7

Nahrung
selbsttätig, selbsterarbeitend; Bauer
vom Vater (den Vorfahren) her (»väterlich«)

Geographie, Geometrie (L. 12IF).
Zur III. Deklination: L.22.
Kleptomanie. 4 Tropen, tropisch.
5 Lithographie.
Akzentuierung (vgl. ποιώ) wird später erklärt werden (L.49).
»Engel«.

VOKABULAR

L. 16

147

LEKTION 16
άνους,-ουν
εύνους, -ουν
αργυρούς, -ούν, -ά
(< άργύρεος, -ον, -α)
σιδηρούς, -ούν, -ά
(< σιδήρεος, σιδήρειος)
χαλκούς, -ούν, -ή (< χάλκεος,
χάλκειος)
χρυσούς, -ούν, -ή (< χρύσεος)
απλούς, -ούν, ή (< άπλόος)
διπλούς, -ούν, -ή
τριπλούς, -ούν, -ή

ohne Verstand
wohlgesinnt, zugeneigt
silbern

Α.

Gold
Silber
Eisen
Bronze
stark
Zeichen
Stab, Rute
(er, sie, es) gab
(bekräftigende Partikel; etwa wie im Deutschen
»doch«, »jedenfalls«)
dritter

δ χρυσός
ό άργυρος
ό σίδηρος
ό χαλκός
ισχυρός, -όν, -ά (ισχύω)
τό σημεϊον, -ου
ή ράβδος, -ου
έδωκε (Aor.!) 1
γοϋν (γε 4- ούν)
τρίτος, -ον, -η

Β.

ουδέν

eisern
ehern, metallen (aus Bronze)
golden
einfach
zweifach, doppelt
dreifach

(in) nichts, in keiner Beziehung, ganz und gar
nicht (Akk. der Beziehung)

C. ή πύλη, -ης
ένθα

Türflügel, Tür

D. δ μάγος, -ου

Zauberer 2

Ε.

ώμοι (= ώ μοι)
ό δόλος, -ου

weh mir!, ach!
Trug, (Hinter-)List (lat. dolus)

F.

μόνος
τά όντα (τό όν)

einzeln, allein
Partizip, Neutr. Plur. zu ειμί: die seienden
(Dinge)
rein

καθαρός, -όν, -ά

da; wo

G. ή εύνοια, -ας (εύνους, νους)
δυνατός, -όν, -ή
μάλλον
ουδέν μάλλον

Wohlgesinntheit, Zuneigung
fähig, imstande (zu), möglich
mehr
um nichts mehr, darum doch nicht

Η . είς, έν, μία
σύμμαχος, -ον

eins, einer
mitkämpfend, verbündet 3

Ι.

mit etwas zufrieden sein, gern haben, lieben
Friede
(Rel.Pron.) wie groß; Plur.: wie viele, alle

στέργω (m.Akk.)
ή ειρήνη, -ης
δσος, -ον, -η

148

VOKABULAR
μακάριος, -ov, -α
πλούσιος, -ov, -ά

L. 17

(glück)selig
reich

1 Wir kennen bereits das Futur δώσει und das Perfekt δέδωκα; vgl. lat. do, dedi.
2 Urspr. »Magier«, d.h. Angehöriger der Priesterkaste im alten Persien.
3 Wo dies Wort ohne ein Beziehungssubstantiv gebraucht wird (also selbst »substantivisch«, d.h. als
Substantiv funktioniert), werden wir es oft mit »Verbündeter«, »Bundesgenosse« übersetzen.

L E K T I O N 17
I
Α. ευρίσκω (Aor. ηύρον;
Perf. ηΰρηκα)
δέδωκα

Β.

finden

φονεύω (δ φόνος)

habe gegeben (Perf. derVöoo »geben«, lat. do,
dedi; Aor. έδωκα, L. 16A)
morden

τό γυμνάσιον, -ου

Übungsplatz

C. πολέμιος, -ον, -ά (πόλεμος)

feindlich; Subst.: Feind

D. τί
τι (enkl.) (vgl. τίς: τις)

was? warum?
(irgend)ein, (irgend)etwas (Indefinitprcn.
Neutr.)
wert, würdig

άξιος, -ον, -ά
Ε.

νικώ 1 (Aor. ένίκησα:
Perf. νενίκηκα)
ό πρόγονος, -ου
κατά 4- Akk.
κατά γήν
ή μάχη, -ης
πρίν
τό έγκώμιον, -ου

siegen, besiegen
Vorfahr
entlang, gemäß (L.9A)
zu Lande
Schlacht, Kampf
(als Adv.) früher, zuvor; (als Konj.) bevor
(mit Infin. oder verbum finitum)
s. L.5IE

G. γράφω
φεύγω

ritzen, schreiben, zeichnen, malen
fliehen; verbannt werden (vgl. lat. fugio)

Η. βέβαιος, -ον (selten Fem.
βεβαία)

feststehend, sicher

II
Β.

τά ερωτικά (ό έρως)
σοφός τά ερωτικά

Liebessachen
kompetent in (bezug auf) L. 2

C. ό γεωργός, -ού

Landmann

D . ό Πέρσης, -ου
δτι

Perser
daß; weil

Ε. ό καιρός, -ού
νομίζω

rechte Zeit, Reife
glauben, halten . . . für

VOKABULAR
G. δπου

149

wo (in indirekten Fragesätzen und in allgemeinen Relativsätzen - im Sinn von »überall wo«)
schlecht, böse
nichts; auch: in nichts, gar nichts (so auch

πονηρός, -όν, ά
μηδέν
μήτε

L. 18

ουδέν)2

weder . . . noch, nicht . . . auch nicht
(vgl. ούτε . . . ούτε)
Sorge, Übung (»sich kümmern«)
zu Hause, daheim (Lokativ ν. οίκος)

μήτε

ή μελέτη, -ης
οίκοι

Formen und Akzent des Präsens werden später behandelt.
: Sog. »Akkusativ der Beziehung« (»in Richtung auf«, Ap.Gr. L.4.6).

LEKTION 18
λαός > ληός > λεώς
ναός > νηός > νεώς
) λαγώς, -ώ
) λαός, -οϋ, att. λεώς, -ώ
νίενέλάος, -ου, att. Μενέλεως, -ω
) ναός, -ου, att. νεώς, -ώ
λάος, -ον, att. ίλεως, -ων
\. τό ευαγγέλιον
καταλύω
ούτος, τούτο, αύτη

Hase
Volk, Leute

(0
Tempel
versöhnt, huldvoll, gnädig, freundlich, heiter
(Lohn, Dankopfer für) gute Botschaft (christl.
Buchtitel)
auflösen
dieser

2. δειλός, -όν, -ή
πάντες
ό Φρύξ, Plur. Φρύγες

furchtsam, feig
alle (Mask., Plur.; vgl. πάντα L.6H)
Phryger

F.

Zeichen geben, anzeigen, bedeuten
erwarten, abwarten
das Denken, Verstand, Denkweise, Gedanke,
Absicht
»Selbstherrscher«; »mit unbeschränkter
Vollmacht«; später = Imperator

σημαίνω (τό σημεϊον)
περιμένω (μένω)
ή διάνοια
(ό) αυτοκράτωρ

3. περιέχω
ή βίβλος (τό βιβλίον)

umfassen, enthalten
Buch

:.

oder (vgl. L.9C); als (im Vergleich)
ausreichend, geeignet
wegrennen
Bär, Bärin (auch das Sternbild; auch Name
einer Art von Krebsen)
s. Ap.Gr. 12.12

ή
ικανός, -όν, -ή
άποτρέχω
ό, ή άρκτος, ου
κάν

150

VOKABULAR

L. 19

L E K T I O N 19

1

τό δόγμα (δοκεί)
αδιάφορος, -ον (διαφέρω)
ή κακία, -ας
μεταξύ
ή ύγίεια, -ας
ή ζωή, -ής (τό ζώιον)
δ πόνος, -ου
II
Α. κρύπτω
ή παιδεία, -ας (παιδεύω)
Β.

χορεύω
γοΰν (γε 4- ούν)

C. μουσικός, -όν, -ή
άμουσος, -ον
αγράμματος, -ον (γράφω,
γραμματικός)
D. άμαχος, -ον (ή μάχη)

Meinung, Beschluß, Doktrin, »Dogma« (was
jd. »so scheint«, oder »richtig scheint«)
keinen Unterschied machend, gleichgültig
Schlechtigkeit
dazwischen, zwischen
Gesundheit
Leben
Mühe, Mühsal
verbergen
Erziehung
einen Reigen (χορός) aufführen, tanzen
also
musisch, musikalisch, künstlerisch
unmusikalisch, in den musischen Künsten
ungebildet
(»schriftlos«) Analphabet

αποπέμπω (Aor. απέπεμψα)

(»nicht bekämpfbar«) im Kampf unüberwindlich;
(»nicht kämpfend«) kampflos
niemals
wegschicken

Ε.

ζητώ 2

suchen

F.

ή τυραννίς 2 (ό τύραννος)

»Tyrannis«, (unumschränkte) Herrschaft,
Gewaltherrschaft

μήποτε

G. κινδυνεύω (ό κίνδυνος)

sich in Gefahr begeben, kämpfen; etwas
riskieren; (so) scheinen

Η. είπερ
μέλει μοι

(verstärktes εί) wenn wirklich
mir liegt an etwas, ich kümmere mich
(die Sache, um die man sich kümmert,
steht im Gen.)

III
Παλλάς 2
ή " Ιλιος, -ου
οίος, -ον, -α
τοίος, -ον, -α
περ (enkl.)

τό φύλλον, -ου

(Beiname der Athene, Bedeutung: Mädchen [?])
(die Stadt Troja)
wie (beschaffen)
so (beschaffen) (poet.)
(hervorhebende Partikel; etwa wie im
Deutschen »durchaus«, »ganz«; s.o. Η
und ώσπερ L.5IA)
Blatt (lat. folium)

1 Die Deklination wird später erklärt (L.29).
2 Akzentuierung und Flexion werden später erklärt.

VOKABULAR

L. 20

151

LEKTION 20
ή
ή
δ
ό
ό
ό
ό
ό

αίξ, αίγός
γλαύξ, γλαυκός
κήρυξ, κήρύκος
κόλαξ, κόλακος
κόραξ, κόρακος
μύρμηξ, μύρμηκος
2
τέττϊξ, τέττίγος
φύλαξ, φύλακος (φυλάσσω)

Ziege
1
Eule
Verkünder, Herold, Bote
Schmeichler, Schmarotzer
Rabe
Ameise
Zikade
Wächter

Α. Ά θ ή ν α ζ ε ( < Ά θ ή ν α σ δ ε )
Ά θ ή ν η σ ι (έν Α θ ή ν α ι ς )
άχρηστος, -ον

nach Athen
in Athen
unnütz

Β. ές
τό ώιόν
τοιούτος, τοιοϋτο(ν), τοιαύτη

= εις
Ei (lat. ovum)
so (beschaffen), ein solcher (vgl. L. 19III)

C. ή χολή, -ής

Galle (übertr. auch: Zorn) 3

Ε.

έκαστος, -ον, -η
ή βουλή, -ής
Αρειος, -ον, -α
ό πάγος, -ου
ό Άρειος πάγος
'Ινδικός, -όν, -ή

jeder (einzelne)
Rat, Beratung, Ratsversammlung, Ratschluß
dem Ares (Kriegsgott) zugehörig
Bergspitze, Berg (auch »Frost«)4
(d. Areshügel in Athen, neben der Akropolis,
Sitz des höchsten Gerichts)
indisch

F.

κηρύσσω (att. -ττω) (κήρυξ)

verkünden

Ι.

ιαμβικός, -όν, -ή

iambisch (im ίαμβος = »fambus« - Versmaß;
häufig für Spottverse verwendet)
Koch
Ratgeber
Rauch, Dampf

ό μάγειρος, -ου
ό σύμβουλος, -ου
ό καπνός, -ού

Einige attische Gewichts- und
ή δραχμή, -ής
ό όβολός, -ού
ή μνά, -άς
τό τάλαντον, -ου
τό τριώβολον, -ου
1
2
3
4

Zoologisch genauer wäre »Steinkauz«.
Nie τέσσ-!
Vgl. Choleriker, Melancholie.
Grundbedeutung: etwas »Hartes«.

Währungseinheiten

Drachme (normalerweise 4,36g;
als Silberdrachme also 4,36 g Silber)
Obolos (1/6 Drachme, also 0,73g Silber);
»Groschen«
Mine (100 Drachmen, also 436g Silber)
Talent (60 Minen = 6000 Drachmen,
also 26,196 kg Silber)
drei Obolen

152

VOKABULAR

L. 21

L E K T I O N 21
ή
ό
ή
ή
ή

θρίξ, τριχός
όνυξ, όνυχος
σάλπιγξ, σάλπιγγος
Σφίγξ, Σφιγγός
φάλαγξ, φάλαγγος

Haar
Kralle, (Finger-)nagel
Trompete
Sphinx
(die Phalanx war die kompakte Schlachtordnung
griechischer Schwerbewaffneter und zumal der
Makedonen)

Α. ό σαλπιγκτής, -οϋ
σαλπίζω
πολεμικός, -όν, -ή
τό πολεμικόν
έξελαύνω

Trompeter
trompeten
den Krieg betreffend
Schlachtsignal, Kriegsgeschrei
heraustreiben, verjagen; (auch intransitiv:)
herausreiten, vorrücken

Β. δτε
ό οπλίτης, -ου (δπλον)
εγγύς
εγγύτατα
αλλήλους, -α, -ας

als (Konj.)
Hoplit (Schwerbewaffneter)
nahe
nächst, ganz nahe (Superlat.)
einander (Reziprokpronomen; natürlich nur PI.
[und Dual] und kein Nom.)
Geschiei
so groß, PI. so viele
ich floh, ich wurde verbannt (Aor. von
φεύγω, L. 17IG)

ή κραυγή, -ής
τοσούτος, -ούτο(ν), -αύτη
έφυγον
C. ή λύρα, -ας
D. "Ηρα
πέμπω
ή άγρα, -ας
φέρω
τό αίνιγμα 1
άποκτείνω

Lyra, Leier
(die Göttin)
schicken
Fang, Jagdbeute
tragen, forttragen (L.4A)
Rätsel
töten

Ε.

ποιοϋσιν
λευκός, -όν, - ή 2
ή μανία
άνά μέσον
ήγουν (ή 4- γε 4- ούν)

sie machen
hell, weiß
Raserei, Wahnsinn
in der Mitte, (da-)zwischen
das ist, das heißt (wörtl. »oder also«;
vgl.L.19IIB)

F.

κ α θ ' ήμέραν
νέμω

täglich
(zu-)teilen

G. πανταχού
πάρειμι

überall
da(bei) sein, gegenwärtig sein

Η. ή έρημία (έρημος)
ό άρτος
πόσος

Einsamkeit, Öde, Wüste
Brot
wie groß?, PL: wie viele?

VOKABULAR
Ι.

ή βασιλεία
ούκέτι (ούκ 4- έτι)

L. 22

153

Königtum, Königreich
nicht mehr

1 Die Deklination wird L.29 behandelt.
2 Derselbe Stamm wie in lat. lux, /«eis, deutsch leuchten.

LEKTION 22
ό Αίθίοψ, -οπός
ό Ά ρ α ψ , -αβος
Πέλοψ, -οπός
ή γυνή, γυναικός
ή νύξ, νυκτός
Ι
Α.

κακοδαίμων 1
όστις, Neutr. δ τ ι 1
γαμώ, -εϊς, -ει2

Aethiopier
Araber
Pelops
Frau
Nacht

mit (unter) einem bösen Daimon, unglücklich,
armer Kerl
(der) welcher, wer (immer)
ich heirate, du . . ., er . . . (Aktiv: vom
Mann)

Β. ό δημότης, -ου
οικώ 2 (οίκία, οίκος)
άνευ (4- Gen.)

Mitglied eines (gleichen) Demos (Bezirk)
wohnen, bewohnen
ohne

D. ό κλέπτης, -ου (κλέπτω)
δ ύπνος, -ου
μέσος, -ον, -η
άπνεύματος, -ον

Dieb
Schlaf (»Hypnose«)
(der, die, das) mittlere, in der Mitte (lat.
medius)
ohne Wind

Ε.

αί Θήβαι, -ών
δλος, -ον, -η
δειπνώ 2
τό δείπνον

Theben
ganz
speisen, Mahlzeit halten
Mahl

F.

οί νομάδες
αριθμώ 2
ό αριθμός

Nomaden; als Eigenname: die Numider
zählen (»Arithmetik«)
Zahl

II
Α. αρχαίος, -ον, -ά (αρχή,
άρχω)
τό άρχαϊον
βασιλεύω (βασιλεία) (4- Gen ;
oder, bei Personen, auch
Dat.)
ό βασιλεύς 3

anfänglich; alt
Neutr. als Adverb: vor Alters
König sein (. . . von, über)

König

154

VOKABULAR

Β. ή στρατιά, -άς (στρατιώτης,
στρατηγός)
πολλάκις
ή θυσία, -ας
αδύνατος, -ον (δυνατός)
λευκαίνω (λευκός)
C. άνυδρος, -ον
κατοικώ
ληιατρικός, -όν, -ή
ό ληιστής
πω (enkl.)
ούπω

ουδείς πω
διαφυλάττω
III
Α. έως
παύω
ή ώιδή, -ής
αύριον
ή συνουσία, -ας (σύνειμι)

L. 23

Heer
oft
Opfer
unmöglich, unfähig
weiß färben, weiß waschen
wasserlos
bewohnen (vgl. IB)
räuberisch
Räuber
noch, je
noch nicht
noch niemand
(verstärktes φυλάττω)

solange wie, bis
aufhören machen, (be-)enden
Lied, Gesang
morgen
(das) Zusammensein

1 Die Deklination wird in L.24 erklärt.
2 Die Akzentuierung wird später erklärt; die hier vorkommenden Formen unterscheiden sich sonst
nicht von den schon bekannten.
3 Die Deklination wird in L. 39 erklärt.

L E K T I O N 23
'Απόλλων, -ωνος
(ή) Βαβυλών, -ώνος
ό δαίμων, -όνος
ό ήγεμών, -όνος
ό (auch ή) Μαραθών, -ώνος
Πλάτων, -ωνος
Ποσειδών, -ώνος
(ό) Πύθων, -ωνος
ό "Ελλην, -ηνος
ή φρήν, φρενός (φρόνιμος)

I
A. μ έ γ α ( ί . 9 Ρ )
ή συντυχία, -ας (τύχη)
ό σωτήρ (σώιζω)
ό κίνδυνος, -ου (κινδυνεύω)

Apollon
Babylon
Daimon (eine wirkende, nicht deutlich
individualisierte, göttliche Potenz)
Führer
Marathon (»Fenchelfeld«)
Piaton
Poseidon
Python (erklärt in Text IG1)
Grieche
Zwerchfell; Denk- und Empfindungsvermögen;
Sinn, Verstand, etc. (s. Text IE und F)

Neutr. zu μέγας groß: ein großes (= viel);
Fem. μεγάλη
Zusammentreffen, Zufall
Retter (L. 25)
Gefahr, Kampf

VOKABULAR
ξύν = σύν (Dat.)
χαριστήριος, -ov
χαριστήρια (θύειν,
προσφέρειν u.a.)
Β.

1

ούδένα
τό οίκητήριον, -ου )
τό κατοικητήριον S
(οίκία, οίκος, οίκέω)
πάν (L.31)
δαιμόνιος, ον, ίά
δαιμόνιον (τό)
σός, σόν, σή

Ε. εικός
ή μήτηρ (L.26) (Vok.: μήτερ)
τό όνομα (L.29)
πολλοϊσι(ν), λόγοισι(ν)
(älter, poet.)
F.

ένί (ion.)
τοι (enkl.) (ion., dor.)
μετά (4- Gen.)
μετά (+ Akk.)
μετά (4- Dat., nur poet.)
σήισι (ion.)

L. 23

155

mit
Dank-ausdrückend, bezeugend (nachkl.); meist:
Dankopfer (darbringen, u.a.)
(Akk. von ουδείς, L. 8) niemanden
Wohnstätte, Behausung
jedes, alles (L.6H u.a.)
dämonisch (göttlich; unbegreiflich)
(etwas) »Dämonisches«; sp. »Dämon«, »Teufel«
dein
passend, einleuchtend, wahrscheinlich
Mutter
Name
= πολλοίς, λόγοις
(att.)
= έν
= σοι
mit(L.9C)
nach (L.15G)
mitten in, mit
= σαίσι = σαϊς (σός)

G. ενταύθα
οί Δελφοί
κατατοξεύω (τό τόξον)
ό δράκων, -οντος (L. 30)
ό άναξ, -ακτος

dort
Delphi
niederschießen (mit d. Bogen)
große Schlange, »Drache«
Herr, Herrscher

II
Α. πότε;
ποτέ (enkl.)
βουλεύω (βουλή)
ή φυλακή (φυλάσσω)

wann?
irgendwann
erwägen, bedenken, planen
Wache, Wacht

Β. ίνα
τό πράγμα (L.29) (πράττω)

wo; (mit Konj.) damit
die Sache, Angelegenheit

C. κολάζω
άμείνων, άμεινον, Gen. -όνος
ό εταίρος, -ου
μή ου
άγροικος, -ον 2

beschränken, mäßigen, bestrafen
besser (tapferer, edler; überlegen)
Genosse, Gefährte
vielleicht (s. Ap.Gr. Nr. 7)
bäurisch, unfein

Ε. δταν = δτε άν

wenn (immer, etwa)

G. τό δικαστή ρ ιον, -ου
αύριον
έάν (< εί άν)
δπως

Gerichtsort; Gericht
morgen
wenn
wie; m.Konj.: damit, so daß

Η. άν < έάν
ή σαρξ, -κός (auch Plur.)

Fleisch

156

VOKABULAR

L. 24

Ι.

παρήλθον (Aor.)

vorbeigehen, vergehen

L.

πλην (4- Gen.)

außer

1 Die Deklination wird in L.24 behandelt.
2 Zur Akzentuierung s. Ap.Gr. L. 13.3.

LEKTION 24
σώφρων, σώφρον (σώιζω; φρήν,
φρόνιμος)
άφρων, άφρον
ευδαίμων, εΰδαιμον (ευδαιμονία)

(der Verständigkeit bewahrt) verständig, weise,
klug, bedachtsam, sich beherrschend, sittsam
(das Gegenteil)
(unter einem guten Daimon) beglückt, beseligt

Komparativ
άμείνων, άμεινον
βελτίων, βέλτιον
1
έλάττων, έλαττον
1
ήττων, ήττον
κακίων, κάκιον
(κακός)
καλλίων, κάλλιον
(καλός)
κρείττων, κρεϊττον 1
πλείων,πλέον 2
(Gen.: πλείονος
od. πλέονος)
χειρών, χείρον
τίς, τί, τίνος
τις, τι, τίνος (enkl.)
όστις, δ τι, ούτινος
είς, έν, μία

SuperUtiv
besser (edler, tapferer)
besser (bes. auch ethisch)
weniger, geringer, kleiner
weniger, schwächer
schlechter

άριστος, -ov, -η
βέλτιστος
ελάχιστος
(nur Adv. ήκιστα 3 )
κάκιστος

schöner

κάλλιστος

besser, stärker
mehr

κράτιστος
πλείστος

schlechter

χείριστος

wer? was?
irgendwer, irgendwas
wer (immer)
eins; einer, ein, eine

ουδείς, ουδέν, ούδενός; ουδεμία, ουδεμιάς»
μηδείς, μηδέν, μηδενός; μηδεμία, μηδεμιάς$ kein
Ι
Α.

ευσεβής (ευσέβεια) (L. 33)
ό άνήρ (L. 26)

Götter-ehrend, »fromm«
Mann

C. φημί (enkl.)
(φησί

ich sage
er sagt)

D. έρπω (lat. serpo)

langsam gehen, kriechen, schleichen; (später:)
gehen
blond, gelb

ξανθός, -όν, -ή
II
Α. ό πολίτης, -ου (πόλις,
πολιτεία, πολιτικός)

Bürger

VOKABULAR
ό δημαγωγός, -οϋ
κατέχω
Β. ή ευβουλία
III
Α. καταβαίνω
τά ώτα
κύριε
κύριος, -ον, -ά
ό κύριος

ό μισθός
ή είκών, όνος
ό Καίσαρ, -αρος
Β. ή γνώμη
γιγνώσκω, Perf. έγνωκα,
V γνω
C. ύστερος, -ον, -ά
ύστερον
ή λύπη
τίκτω (Aor. έτεκον)
μακάριος
ή ούσίά

L. 24

157

»Volksführer«, »Demagoge«
(»herunterhalten«) zurückhalten, innehaben, einnehmen, behalten, beeindrucken; begreifen
»Wohlberatenheit«, Bedachtsamkeit, Klugheit

herabgehen, -steigen
Ohren
(höfliche Anrede - »Sir«, »mein Herr« in d. Rom. Kaiserzeit; von:)
befugt, passend, gültig, autoritativ (dazu:)
1. (att.) wer legale Autorität hat (Hausherr,
Vormund); 2. Beiwort für orientalische
Götter (»Herr«) bei deren Verehrern
Lohn, Gehalt
Bild, Porträt, Gleichnis
Cäsar; »Kaiser«
(was man erkannt hat) Meinung; Sinnspruch;
(womit man erkennt) Verstand, Einsicht
erkennen

ή εξουσία
τό άργυριον (ό άργυρος)
λείπω (Aor. έλιπον)
καταλείπω
λοιπός, -όν, -ή

(der) nächstfolgende, hintere, spätere
später
Schade, Verlust, Kummer, Trauer
zeugen, gebären; erzeugen, hervorbringen
glückselig, gesegnet
(»was ist, Seiendes«) das Sein (philos.);
Vermögen, Besitz
Erlaubnis, Gelegenheit; nachkiass.: Macht
Geld
lassen, verlassen (lat. linquo)
verlassen, zurücklassen
übrig (gelassen)

πάντα
μύριοι
ή χελιδών, όνος

alles (Neut.Pl.)
zehntausend; zahllose4
Schwalbe

IV

Β. εύ (κακώς) λέγειν τινά
άλυπος, -ον
ή σωτηρία

gut (übel) reden über jd., loben - schmähen
ohne Verlust, ohne Leid
Erhaltung, Rettung

C. άδικεϊν τίνα

jd. Unrecht tun, schädigen
(er, sie, es) liebt

φιλεϊ

1 Dem attischen -ττ- entspricht hier, wie immer, -σσ- in den meisten anderen Dialekten.
2 Im Komparativ findet sich -ει- wie auch -ε- mit individuellen Verschiedenheiten; im Ganzen ist im
Mask. πλείων häufiger, im Neutrum πλέον.
3 >am wenigsten«, »durchaus nicht«.
4 In der letzteren Bedeutung angeblich mit anderem Akzent, μυρίοι.

158

VOKABULAR

L. 25

LEKTION 25
δ άήρ, αέρος
ό θ ή ρ , θηρός
ό σωτήρ, -ήρος (σώιζω)
ό αυτοκράτωρ, -ορός
ό δικτάτωρ, -ορός
δ φήτωρ,-ορός
τό π ύ ρ , πυρός
(PI. τ ά πυρά, τών πυρών,
τοϊς πυροϊς)
ή χείρ, χειρός
ό μάρτυς, μάρτυρος

Luft
(wildes) Tier
Erhalter, Retter
s. L. 18F
Diktator (lat.)
Redner
Feuer

Α.

ϊσθι
Ζεϋ

(Imper. ν. ειμί) sei!
(Vok. von Ζευς)

Β.

τέσσαρες, -α
τό στοιχεϊον
τό ύδωρ, ύδατος (L.42)
ζώω (auch: ζώ, L.54)
(ζωή, ζώιον)

vier
Element
Wasser
leben

C. τύπτω
νίπτω
δ δάκτυλος, -ου

Hand
Zeuge

prügeln
waschen
Finger; Zehe

D. ή φώμη, -ης

Stärke

Ε.

δθεν
άγριος, -ον, -ά
G. ό ίππάρχης, -ου
(klass. ίππαρχος)

von wo, woher
wild (Tier)

Η. ό ευεργέτης, -ου
Σεβαστός, -ή (σέβομαι,
ευσεβής)

Wohltäter
(»verehrenswürdig«, für lat.) Augustus, Auguita

Ι.

σύμπαντος (L. 31)

Κ. ή μαρτυρία, -ας (μάρτυς)
έβλασφήμησεν
ή χρεία, -ας

II
Α. ή ευχή
είθε (εί 4- θε)
ανδρείος, -ον, -ά
δύσμορφος, -ον
(ή μορφή
Β.

μηδέποτε

Reiterführer (lat. magister equitum)

(Gen. von σύμπας: gesamt)
Zeugnis(-ablegung)
(Aor. von βλασφημώ; vgl. ή βλασφημία,
L.14E)
Mangel, Bedürfnis, Notwendigkeit; Verwendung, Nutzung

Gebet, Gelübde, Wunsch
(Wunschpartikel; »wenn doch«)
mannhaft, tapfer
mißgestaltet, häßlich
Gestalt)
ja nie

VOKABULAR

L. 26

159

C. ή ώρα, -ας

Reifezeit, Schönheit; (rechte) Zeit;
Jahreszeit (bes. Frühling); Tageszeit

D . ποιώ (ποιεϊν, ποιητής)
δήτα

ich mache, schaffe
(verstärktes δή, einen Gedanken weiterführend;
etwa wie im Deutschen »also«, »denn«)

Ε.

(»bewahrte Verständigkeit«) Besonnenheit,
Selbstbeherrschung, Sittsamkeit
klein, unbedeutend, schlecht
(vgl. im Deutschen »schlicht - schlecht«)
leuchtend, hell
hervorstrahlen, hervorleuchten
vor kurzem
dreißigtausend

ή σωφροσύνη, -ης (σώφρων)
φαύλος, -ον, -η
λαμπρός, -όν, -ά (λάμπω)
έκλάμπω
πρώιην
τρισμύριοι, -α, -αι

L E K T I O N 26
ό
δ
ή
ή

άνήρ, ανδρός
πατήρ, -τρός
μήτηρ, -τρός (dor. μάτηρ)
θυγάτηρ, -τρός

Ι
Α. υπέρ (4- Gen.)
υπέρ (4- Akk.)

Mann
Vater
Mutter
Tochter

über; für
über . . . hinweg, mehr als . . , 1

Β.

Μουσάων
ό, ή αοιδός (άείδω > άιδω)
ή χθων, -ονός
ό κιθαριστής, -ού
κρίνω
εξετάζω

(die ältere, unkontrahierte Form; att. Μουσών)
Sänger(in)
Erdboden, Erdtiefe
Kitharaspieler
sondern, beurteilen, richten
untersuchen, prüfen (auf Richtigkeit)

C.

δοκιμάζω

prüfen (auf Echtheit)

D . φιλότεκνος, -ον

kinderliebend

Ε.

ήδίων, ήδιον
Superlat. ήδιστος, -ον, -η
(ηδονή)

angenehmer (vgl. L.24)

F.

μιαρός, -όν, -ά

unrein, schmutzig (Schimpfwort)

II
Β.

οί πένητες

die Armen

C. ευγνώμων, εύγνωμον

wohlbedacht

Ε.

blind
wieder
aufblicken, wieder sehen können

τυφλός, -όν, -ή
πάλιν
άναβλέπω

160
F.

VOKABULAR

L.27

tragbar, erträglich

φορητός, -όν, -ή
(φέρω > φορέω)
καλώς πράττω
κείνος, -ο, -η

es geht mir gut
= εκείνος, -ο, -η

1 In unserem Text ΙΑ 5 wäre der Akk. das in normaler Prosa gebräuchliche. Der Gen. - in diesem
Sinn in der Dichtung nicht ungewöhnlich - bewahrt eine alte Variante der Anschauung und damit
des Ausdrucks: der Stärkere steht oder schwebt gewissermaßen über dem Schwächeren.

LEKTION 27
ή Ελλάς, -άδος (Έλλην)
ή μονάς, -άδος (μόνος)
ή τριάς, άδος
ή δεκάς, -άδος (δέκα)
Άρτεμις, -ιδος
(ή) Έλληνίς, -ίδος
ή έλπίς, -ίδος (ελπίζω)
ή έρις, -ιδος
ή πατρίς, -ίδος (πατήρ)
ή τυραννίς, -ίδος (τύραννος)
ό, ή παϊς, παιδός
(παιδίον, παιδεύω, παιδεία)
ό πους, ποδός
ό έρως, -ωτος
ή χάρις, χάριτος

Griechenland
Einheit
Dreiheit
Zehnzahl
(die Göttin)
Griechin, griechisch (fem.)
Erwartung, Hoffnung
Streit, Hader
Vaterland
»Tyrannis« (L. 19IIF)
Kind, Junge, Mädchen
Fuß
Liebe
Anmut, Gefallen, Gefälligk

Β. ήδέως
ό παιδαγωγός

gern
»Knabenführer«1

c.

Messer

η μάχαιρα

D. συγγράφω
ό αίθήρ, -έρος
τό χάος 2
ή πίστις 2

aufschreiben, abfassen
(die helle, obere Luftschicht, Himmel) »Aether«
(gähnende) Leere, »Chaos«
Vertrauen, Zuverlässigkeit, Beweismittel
(christl.: Glaube)

Ε.

o, ach, wehe (Ausdr. von Schmerz, Zorn,
Überraschung)
Sterblicher (Mensch)
jagen

φεϋ
βροτός
θηρεύω (θήρ)

F. ή ανομία (νόμος)

Gesetzlosigkeit

G. συνεργός, -όν (τό έργον)

mitwirkend

Κ. πάς (L.31)
γέμω (mit Gen.)

jeder, ganzer
voll sein

Μ ή αδελφή (ό αδελφός)
θαυμάσιος, -ον, -ά (θαυμάζω)

Schwester
wunderbar, wunderlich

VOKABULAR

L. 28

αντί (4- Gen.)
χάριν αντί χάριτος

gegen, statt, anstatt
eine Gefälligkeit für die andere

μέλλω
ή κόρη
(auch: κόρα und κούρη
< κόρ/^ά, L.19II I I )

im Begriff sein, vorhaben; wollen; zögern
Mädchen, Tochter

161

1 D.h. der Sklave, welcher die Knaben είς διδασκάλου (in das [Haus] des Lehrers) oder ins γυμνάσιον brachte.
2 Die Deklination wird in L.32 (bzw. L.37) behandelt.

LEKTION 28
ό όρνις, -ιθος
(ό) πένης, -ητος (πενία)
ή ίσότης, -ητος
ή κακότης, -ητος (κακός, κακία)
ή μεσάτης, -ητος (μέσος)
ή νεότης, -ητος
(dor. ά νεότάς) (νέος)
ή όμοιότης, -ητος (δμοιος)
ή ταχυτής, -ήτος (Akzent!)
ή φιλότης, -ητος (φίλος)
Ι
Α. όδί, τοδί, ήδί (L.5IID)
(τά) πρώτα
πόλιν
ένθάδε (ένθα)

Β. συνέχω

μάλα
μάλλον
μάλιστα

Vogel
arm
Gleichheit, Billigkeit
Not, Unglück
Mitte
Jugend
Gleichheit, Ähnlichkeit
Schnelligkeit
Freundschaft, Liebe

(verstärktes δδε, etwa:) dieser da
= (τό) πρώτον zuerst
Akk. ν. πόλις Stadt (L.37)
hier
zusammenhalten
sehr, ganz (Adv.)
mehr, eher (Komp. ν. μάλα)
am meisten, ganz besonders (Sup.)

C.

ή κακία

Schlechtigkeit, Laster

Ε.

τρίς

dreimal

II
Α.

δέδωκα

s. L.17IA

σώιζω (Aor. έσωσα;
Perf. σέσωκα)
Δημήτηρ, Δήμητρος (so!)

bewahren, retten

Β.

C. πράττω (πράσσω) (Aor.
έπραξα; Perf. πέπραγα)
(vgl. πράγμα, πρακτός)
καλώς, εύ (κακώς) πράττω
τό δάκρυον

(»Mutter Erde«)
tun

es geht mir gut (schlecht)
Träne

162

VOKABULAR

L.29

L E K T I O N 29
τό ανάγνωσμα, -ατός
τό γράμμα, -ατός (γράφω)
τό δόγμα, -ατός (δοκεί)
τό
τό
τό
τό
τό
τό
τό
τό
Ι
Α.
Β.

δράμα, -ατός
πνεύμα, -ατός (πνέω)
πράγμα, -ατός (πράττω)
σώμα, -ατός
χρήμα, -ατός
χρώμα, -ατός
ούς, ώτός
φώς, φωτός
εκατόν (lat. centum)
τριάκοντα (lat. triginta)
tö θητα
ό κύκλος
ό γραμματικός
ή γραμματική

C. έα
πράγματα παρέχω

Lesestück
»Geschriebenes«: Buchstabe, Schrift, Brief,
Buch; (PI.:) Wissenschaften
Meinung, Ansicht, Beschluß, Lehrsatz,
»Dogma« (L.19I)
(ein »Tun«) Schauspiel
Hauch, Wind, Atem, Geist
(was einer tut) Betätigung, Angelegenheit, Sache
Körper
Ding; PI.: Güter, Vermögen, Geld
Farbe
Ohr
Licht (-^L.45IIA)
einhundert
dreißig
der Buchstabe Theta
Kreis
Grammatiker, Sprachforscher, Gelehrter
Sprachlehre, Grammatik
oh! (überraschter Ausruf)
Schwierigkeiten bereiten

D. ταράττω (-σσω)

verwirren, durcheinanderbringen

Ε.

(er, sie, es) bläst, atmet

πνεϊ (πνέω, πνεύμα)

G. σύνθετος, -ον

zusammengesetzt (vgl. Synthese)

Η. περιπατώμεν
Ι. δεϋρο
είπον 1 (Aor.) (Inf. ειπείν;
Imp. είπε)
τερπνός, -όν, -ή
τέρπω

wir wollen herumgehen, -wandeln

Κ. ή καρδία, -άς
II
Α. φεύγω (Aor. έφυγον;
Perf. πέφευγα)
δύστηνος, -ον
Β.

ένδον

(komm) hierher, wohlan; bisher
sagte
erfreulich, angenehm
erfreuen
Herz
fliehen, auch: vertrieben, verbannt werden (sein)
unglücklich, unselig
drinnen

C. ό πύργος
ό οίστός

Turm (vgl. Burg)
Pfeil

D. δ δακτύλιος (δάκτυλος)
αποβάλλω (Aor. άπέβαλον)
αύθις

Fingerring
wegwerfen, verlieren
wieder

VOKABULAR
1

G. είδον (Aor.) (Inf. ίδεϊν;
Imp. ίδέ und ιδού)

L. 30

sah, erblickte (lat. video)

1 Kein von der gleichen Wurzel gebildeter Präsensstamm vorhanden.

LEKTION 30
ο γέρων, γέροντος
ό λέων, λέοντος
ό οδούς (ion. οδών), οδόντος

alter Mann, Greis
Löwe (lat. leo, leonis)
Zahn

ών, όν, ούσα; οντος, ούσης
εκών, έκόν, έκοϋσα (^εκών)
άκων, άκον, άκουσα (ά^έκων)

seiend (Part, von ειμί)
freiwillig, aus eignem Antrieb, gern
unfreiwillig, gegen s. Willen, gezwungen

ό γίγας (Γίγας), -άντος
ό έλέφάς, -άντος

Riese, Gigant
Elefant; Elfenbein

Ι
Α.

Β.

δίς, τρίς
ήδιστος, -ον, -η
(ηδονή L.9; ήδίων L.26IE;
ήδέως L.27B)
πρόσφορος, -ον

zweimal, dreimal
angenehmste, süßeste

ό λύκος (lat. lupus)

Wolf

»zuträglich«

C. ή μυϊα, μυίάς
αναίσθητος, -ον

Fliege
unempfindlich, insensitiv

F.

ό οφθαλμός

Auge

βλέπω
άπειρος, -ον
ή πείρα
άπειρος, -ον
τό πέρας, -ατός

blicken (sp. sehen)
unerfahren
Versuch, Erfahrung
unendlich
Begrenzung, Ende

B.

ό τρόπος (τρέπω)
πείθω

Manier, Art. u. Weise, Charakter
überreden, überzeugen

C.

ό εταίρος

Genosse, Gefährte

II
A.

D. ό χορός
ή Ώ κ ε α ν ί ς , ίδος
υπακούω (4- Gen. oder Dativ)
E.

πάρειμι
άπειμι

G. έναντίος, -ον, -ά

Chor
Tochter des Okeanos
gehorchen, willfahren
zugegen sein
fortsein
gegenüber(gesetzt), entgegenstehe

163

164

VOKABULAR
δοξάζω (δόξα, δοκεί)
τώι όντι
ι
όντως (Adv.) \
ό δικαστής, -οϋ (δίκη,
δίκαιος . . .)
άμαρτάνω

L. 31

meinen, vermuten
wirklich (»seienderweise«)
Richter
verfehlen, irren

LEKTION 31

A. πάς, πάν, πάσα
πάντες, πάντα, πάσαι
ίσος, -ον, -η

jeder, ganz
alle
gleich (gleichberechtigt, »recht und billig«)

B. έμψυχος, -ον (έν 4- ψυχή)
κράτιστος, -ον, -η
τό κράτος, -ους
ή μοίρα

beseelt
der stärkste, beste
Stärke
Anteil 1

C. είς, ές (4- Akk.)

in (. . . hinein), zu, für, in bezug auf
(vgl. L . 3 I ; 9 C )

F.

πονηρός, -όν, -ά
(ό πόνος
είτα

(urspr. mühebeladen) verderbt, schlecht
Arbeit, Mühsal)
dann, darauf

G. ό σκορπιός

Skorpion

II
A. ή βουλή
βουλεύω
έπιβουλεύω τινί

Erwägung, Plan, Absicht
bedenken, planen, beabsichtigen
bedenken, planen gegen jd.

B.

άποθνήισκω (Aor. άπέθανον)
μήν

sterben; getötet werden
(steigernde Partikel; etwa »fürwahr«, »wah

D. άτε (oft mit Part.) 2

da ja

F.

Schlechtes reden über jd.; jd. schmähen
schlafen
obgleich

κακώς λέγω τινά
καθεύδω 3
καίπερ (m. Partiz.)

III
C. άμα (oft m. Part.)

zugleich

D. ή τελευτή

das Ende, der Tod

1 Auch (ή Μοίρα) die übermenschliche Macht, die Menschen ihren »Anteil« (μοίρα) zuteilt (etwa
»Schicksal«).
2 άτε zeigt objektive Ursache an, ώς einen subjektiven Grund.
3 Imperf. meist έκάθευδον (gegen die Regel über das Augment bei Komposita, Ap.Gr. zu L. 7.3;
dazu Ap.Gr. L.41.11); Fut. καθευδήσω. Andere Tempora ungebräuchlich.

VOKABULAR

L. 32

165

LEKTION 32
τό
τό
τό
τό
τό

γένος, γένους
έθνος, -ους 1
έθος, -ους
ήθος, -ους 2
έπος, -ους (< Ρέπος)3

τα
το
τά
τά
τό
τό
τό
τό

έπη
μέλος, -ους
μέλη
μέλη 4
κάλλος, -ους (καλός)
μέγεθος, -ους (μέγας)
πάθος, -ους
τέλος, -ους 5

Abstammung, Geschlecht, Gattung (lat. genus)
Schar, Volksstamm, Volk, Nation
Gewohnheit, Brauch
gewohntes Verhalten, Sitte, »Ethos«, »Charakter«
(ein Gesagtes) Wort, Rede, Erzählung;
Hexameter
»Epos«
Gesang, Melodie, Lied
1. Lieder, lyrische Gedichte
2. Glieder: der Körper
Schönheit
Größe
Erfahrung, Leiden, Affekt, Leidenschaft
Ende, Vollendung

Ι
C. αγορεύω

reden

D. ό γάμος (γαμώ)
άιδω (Imperf. ήιδον 6 )

Hochzeit, Ehe
singen

G. ή συμμετρία
ή κιθάρα
ό κιθαριστής
ή κιθαρίστρια

(>An-, Ab-, Zugemessenheit«) Gleichmaß
(das große Saiteninstrument)
Kitharaspieler
Zitherspielerin

Ι.

(»vielzeitig«) langdauernd
verderben
Umgang, Zusammensein, Gesellschaft
(sp. Unterredung, Unterricht)

πολυχρόνιος, -ον
φθείρω 7

ή ομιλία
μέτεστί μοί τίνος )
μετέχω τινός
)
II
Β.

καταφεύγω είς

ή ασυλία
ό στρατός (στρατηγός)
στρατεύω

D. ό αστήρ, -έρος
τό άστρον
ή χαρά
έξήλθον
είσήλθον
τό δαιμόνιο ν
ή παιδίσκη 8 (παϊς)
έμβλέπω τινί
τό μνη μείον

teilhaben an etwas

fliehen nach . . ., Zuflucht suchen in . . .
(συλάω etwas gewaltsam wegnehmen; also)
»Unverletzlichkeit« (»Asyl«)
Heer
zu Felde ziehen
Stern
Steinbild (wenigstens in späterer Lit.)
Freude
ich (sie) kam(en) heraus
ich (sie) ging(en) hinein
s. L.23B
Mädchen, Magd
auf jd. hin-, jd. anblicken
Andenken, Erinnerungszeichen; (nachklass.)
Grab

166
Ε.

VOKABULAR
άείσατε
τό στόμα, -ατός

L. 33

s.o. I D
Mund

1 Ethnologie.
2 Urspr. »gewohnter Aufenthalt, Wohnsitz« (auch von Tieren).
3 Vgl. είπον (< έ^επον) sagte.
4 Bis in die röm. Kaiserzeit nie im Singular; m.E. ohne Beziehung zum Vorangehenden.
5 Teleologie. τελείν vollenden, τέλειος vollendet.
6 Aus (poet.) άείδω.
7 Urspr. Bedeutung »vermischen«.
8 Nicht alt-attisch.

LEKTION 33
I
'Αντισθένης, -ους
Δημοσθένης, -ους
Διογένης, -ους
Σωκράτης, -ους
τό γήρας, γήρως
τό γέρας, γέρως

Ηρακλής, -έους
Περικλής, -έους
Σοφοκλής, -έους

Α. λιθουργός (λίθος 4- έργον)
ή γραφή

Steinmetz
Zeichnung, Gemälde; ein Schreiben, Schriftstück; Anklageschrift
verderben

διαφθείρω (φθείρω)

das (Greisen-)Alter
Ehrengabe

Β. ό Σάμιος
ή Σάμος
ή ήβη

Jugend

C. ένδικος, -ον
δείλαιος, -ον, -ά (δειλός)
συνδουλεύω

gerecht, gerechtfertigt
unglücklich, jammervoll
Sklave sein, dienen, zusammen mit -

D. ό τύμβος
ή στήλη

Grabhügel
Pfeiler, Säule (einzeln stehend für Inschriften,
als Grabmal u.a.)
väterlich, von Vätern ererbt
Wohltat, das Wohltun
neben, zu . . . hin, an . . . entlang,
im Vergleich zu (L. 5 A)
bei(L.HID)
von . . . her

πατρικός, -όν, -ή
ή ευεργεσία (ό ευεργέτης)
παρά (4- Akk.)
παρά (4- Dat.)
παρά (4- Gen.)
II
ευγενής, -ές
δυσγενής, -ές
συγγενής, -ές

Einwohner der Insel

wohlgeboren, adlig
(das Gegenteil)
verwandt

VOKABULAR

L. 33

glücklich (wer Glück hat)

ευτυχής, -ες
άτυχης, -ές
δυστυχής, -ές
εύήθης, εύηθες
(ή εύήθεια
κακοήθης, κακόηθες
ενδεής, -ές τίνος (δεϊ μοι)
αυτάρκης, αύταρκες
(άρκεϊ
ή αυτάρκεια
αληθής, -ές
σαφής, -ές
ψευδής, -ές
υγιής, -ές
εύκλεής, -ές
δυσκλεής, -ές
άκλεής, -ές

gutmütig, einfältig, dumm
Dummheit)
bösartig, »übler Charakter«
bedürftig, Mangel leidend
sich selbst genügend
es genügt)
(Selbst-)Genügsamkeit (»Autarkie«)
wahr
deutlich; wahr
falsch, trüglich, lügnerisch
gesund
berühmt
in schlechtem Ruf
unberühmt

Α. καίπερ (4- Part.)
ούτοι (ού 4- τοι; τοι [= σοι])

obgleich
(bestärkende Partikel) gewiß nicht

Β.

Schaf (L. 15 H)
beißen

τό πρόβατον
δάκνω

167

(das Gegenteil)

D. τό ψεύδος, -ους

Irrtum, Täuschung, Betrug, Lüge

Ε.

ή ιστορία

Erkundung, Erzählung, Geschichte

F.

τό φάρμακον
ή κεφαλή

Gift; Heilmittel
Kopf

G. ή εύκλεια
υπέρ (4- Gen.)
υπέρ (4- Akk.)

guter Ruf, Ruhm
über, für, zum Besten
über (. . . hin), über (hinaus)

Ι.

οικείος, -ον, -ά (οίκος)

(zur Hausgemeinschaft gehörend, lat. familiaris)
eigen, verwandt, befreundet

Κ.

ιδού
αύτηί
τό έαρ (lat. ver)
δ ένιαυτός, -ού
ή γαστήρ, -ρός
δ νώτος = (att. häufiger)
τό νώτον, gleichbedeutend
τά νώτα
μέλας, μέλαν, μέλαινα

sieh!
vgl. L . 5 I I D T a ö i ; L . 2 8 I A
Frühling
Jahr
Bauch, Magen
Rücken

scbs

168

VOKABULAR

L. 34

L E K T I O N 34
I
C. συμφέρει (L. IOC)

es »trägt bei«, nützt

D . τέρπω (m. Akk.) (τερπνός)

ergötzen, erfreuen, gefallen

Ε.

Volksversammlung

ή εκκλησία
μέμνημαι (Perf.) (ή μνήμη)

F.

G. προσδέω
ή πέτρα
ό πέτρος
τά χαριστήρια
II
A.

βεβούλευμαι
(βουλεύω, auch Med.

sich erinnern
anbinden
Fels, Klippe (sp. auch »Stein«)
Stein (sp. auch »Fels«)
Dankopfer

(habe erwogen) bin entschlossen
erwägen, planen)

B. ή λύσις (λύω) 1

Lösung

C. προσφέρω

herantragen
Lager, Bett
auflösen
Erlaubnis (Freiheit, Gelegenheit), etwas zu tun;
nachklass. Macht, Gewalt (im Staat)
oben; hinauf
von oben

ή κλίνη
παραλύω2
ή εξουσία (έξεστι)
άνω (Adv.)
άνωθεν
D. ή κλείς, κλειδός 3
δ ουρανός
έσται (Fut. zu εστί)
αμήν (hebr.)

Schlüssel
Himmel
wird sein
Amen

III
ό αγρός
τρίβω
διατρίβω
ή διατριβή
έπαφρόδιτος, -ον
φιλάνθρωπος, -ον
ή εορτή
ό σίτος
1
2
3
4

Acker, Land
reiben
zerreiben; bes. Zeit hinbringen, verweilen 4
Zeitvertreib, Unterhaltung, Diskussion
(»woran Aphrodite ist«) liebreizend
menschenliebend
Fest
Weizen, Getreide, Lebensmittel

Die Deklination wird in L. 37 behandelt.
Vgl. Paralyse, Paralytiker.
Ältere Formen κληίς, κλαίς, vgl. lat. clavis.
Lat. tempus terere.

VOKABULAR

L. 35

169

LEKTION 35
I
ή ισχύς, -ύος (ισχύω, Ισχυρός)
ό ιχθύς, -ύος
ό μΰς, μυός
ό, ή ύς, ύός (σΰς, συός)

Stärke
Fisch
Maus
Schwein (Eber/Sau)

Α. άφωνος, -ον (ή φωνή)

ohne Stimme

Β. ό Ελλήσποντος

Hellespont (jetzt Dardanellen)

C. βαδίζω (βαίνω)
έσθίω

(zu Fuß) gehen, marschieren
essen

D. ό άρτος
ώδε

Brot
hiei, so

F.

voll

πλήρης, -ες (lat. plenus)

G. ήμερος, -ον
ό πόρος
πορίζω
άπορος, -ον
ή απορία, -ας

zahm, gezähmt, sanft
Mittel, Methode, etwas zu erreichen: Paß, Furt;
Hilfsmittel; PL: Einkünfte
etwas (Nützliches) beschaffen
unpassierbar; rat-, hilflos
(»hier gehts nicht weiter«) Verlegenheit,
Hilflosigkeit, Mangel, Zweifel

II
βαρύς, βαρύ, βαρεία 1
βραχύς, -ύ, -εία
βραδύς, -ύ, -εία
ταχύς, -ύ, -εία
γλυκύς, -ύ, -εϊα 2
ηδύς, -ύ, -εϊα (ή ηδονή)
ήδέως
οξύς, -ύ, -εϊα
(τό όξος
ευθύς, -ύ, -εϊα

schwer, lastend; tief (Stimme, Ton)
kurz
langsam
schnell
süß, lieblich
angenehm, süß, erfreulich
mit Vergnügen, gern
scharf, spitz, rasch; scharf-, helltönend
Essig)
gerade

Α. ή τέρψις, -εως 3 (τέρπω)
καίριος, -ον, -ά
ό καιρός

Ergötzung, Genuß
richtig (Ort, Zeit, Situation), passend
das rechte Maß, der fruchtbare Augenblick

Β. ή μεταβολή (μεταβάλλω)
ή ρίζα
πικρός, -όν, -ά
κούφος, -ον, -η

Veränderung, Wechsel
Wurzel
scharf, bitter, schmerzhaft
leicht (Gewicht)

Ε.

das (regelmäßige) Fließen, Maß, »Rhythmus«
fließen)
(»Zusammengefügtheit«) Verbindung, »Harmonie«
fügen)

δ ρυθμός
(ρέω
ή αρμονία
(άρμόττω

170
F.

VOKABULAR
ή φύσις, -εως

3

L. 36

Natur

G. σπεύδω
ή σπουδή

sich beeifern, eilen
Eifer, Eile

III
Α. ή Έρινύς, -ύος
ίώ

Rachedämon, Erinye
(ein erregter Ausruf)

Β.

σεμνός, -όν, -ή
τό δώμα (poet.) (lat. domus)
χθόνιος, -ον, (-ά) (ή χθων,
χθονός)

verehrt, ehrwürdig, erhaben
Gebäude, Haus, Wohnung
dem Erdboden zugehörig, unterirdisch

1 Barometer.
2 Glykose.
3 Deklination L.37.

L E K T I O N 36
Α. ό παιδευτής, -οϋ (παιδεύω)
υμέτερος, -ον, -ά
ίδιος, -ον, -ά (ιδιώτης)
αλλότριος, -ον, -ά

Erzieher
euer
(mein, dein, usw.) eigen; persönlich, privat
(nicht mein usw. eigen), eines andern; fremd

Β.

Raserei, Wahnsinn
rasen; verrückt sein
getragen werden; sich tragen, treiben lassen,
sich bewegen
zureden, überreden
(sich überreden lassen) jd. gehorchen

ή μανία
μαίνομαι
φέρομαι (φορά)
πείθω
πείθομαι (4- Dat.)

D. ό χαρακτήρ, -ήρος
γνωρίζω
ψεύδω (ψευδής, τό ψεΰδος)
ψεύδομαι
F.

πάντηι (Adv.) 1
στέργω τι; τινά

Prägung, Eigenart
erkennen (sp. auch »kenntlich machen«,
»mitteilen«)
täuschen
sich täuschen; für sich täuschen, i.e. lügen
überall
sich zufrieden geben mit . . .; gern haben,
lieben

G. βούλομαι

wollen

Η . γίγνομαι
ούποτε; ουδέποτε
μάχομαι τινι
ή μάχη
καθάπερ

werden
nie(mals)
kämpfen gegen (»mit«) jd.
Kampf, Schlacht
gleichwie

Ι.

aufhören machen, beenden
aufhören

παύω
παύομαι

VOKABULAR

L. 37

Κ. εύχομαι (θεοϊς) (ή ευχή)

beten

L.

(»für sich befreien«) freikaufen
Priester

λύομαι (Med.)
2
ό ιερεύς, έως

171

Μ. έρχομαι
τό βαλανείον
λούω
ήδομαί τινι
οπτος, -ον, -η
ευφραίνομαι
σφόδρα

gehen, kommen
Bad (öffentliches)
waschen, baden; Med.: sich waschen, baden
sich freuen über, an etwas; etwas gern haben
gebraten
sich freuen, froh sein
sehr

Ν. φυλάσσομαι τι
φυλάσσομαι τι, ά π ό , μή
(πολιτεύω
πολιτεύομαι

etwas bewahren, beachten
sich vor etwas hüten
Bürger sein; häufiger:)
als Bürger leben, tätig sein; den Staat verwalt

1 Wohl ein alter Dativ, wie κοινήι gemeinsam, ΐδίάι privatim, ταΰτηι auf diese Weise, βο,πήι wie?,
ήι so, δίκηι mit Recht, λόγωι - έργωι (L.5IF), usw.: »adverbiell«.
2 Deklination s. L.39.

L E K T I O N 37
ή
ή
ή
ή
ή
ή
ή

άσκησις, -εως
γένεσις, -εως
δύναμις, -εως
μάθησις, -εως
πόλις, -εως
πράξις, -εως
φύσις, -εως (φύω)

Übung, Training
Werden, Entstehung
Fähigkeit, Macht; Möglichkeit, Potentialität
das Lernen
Burg —» Stadt - * Staat
das Tun, die Tat
der Wuchs, Eigenart, Begabung, »Natur«

ό μάντις, -εως

Seher, Wahrsager

Α. πολιτικός, -όν, -ή
δ πολιτικός (άνήρ)
τά Πολιτικά (βιβλία)
ή πολιτική (τέχνη)
)
τά πολιτικά (πράγματα) \
ή κοινωνία (κοινός)
τό μέρος, -ους
εύπορος, -ον
άπορος, -ον
δτι μάλιστα
υπάρχει
δήλος, -ον, (-η)
πολύς, πολύ, πολλή
πολλοί, -ά, -αί

auf d. Staat bezüglich
Staatsmann
Bücher über den Staat

D.

προσαγορεύω

»Politik«
Gemeinsamkeit, Gemeinschaft
Teil
»wohlversehen«, reich
»hilflos, ohne Mittel«, arm
so sehr wie möglich; möglichst
ist vorhanden, gegeben, existiert
einleuchtend, klar
viel, groß
viele
anreden

172
Ε.

VOKABULAR
μάτην (Adv.)

Η. ένεργέω (nachklass.)
(έν 4- έργον)
ή ενέργεια
δυνάμει - ένεργείάι (Arist.)
κατ' αυτήν
επιστήμων, -ον, -όνος
(επιστήμη)
ό σκότος, -ου >
τό σκότος, -ους S
ή χροά, -άς (< χροιά, -άς)
(vgl. ό χρως, χρωτός,
und τό χρώμα, -τος
μηδαμώς )
ουδαμώς S

L. 38

vergebens, um nichts
am Werk, wirksam, aktiv sein, wirken
das Am-Werk-sein, Aktivität, Wirksamkeit,
Verwirklichung2
in Möglichkeit - in Verwirklichung,
»potentiell - aktuell«
ihr entsprechend
wissend, ein Wissender
Dunkelheit
Haut; Hautfarbe; Farbe
Haut
Farbe)
durchaus nicht, keineswegs

Κ. άγνωστος, -ον (L.24IIIΒ)

unbekannt, unkenntlich

L.

nicht-irrend; nicht-lügend
ähnlich (dem Vorbild), wahrscheinlich
Abbild, Porträt; Gleichnis
ähnlich machen, abbilden; vergleichen;
vermuten, erraten (als wahrscheinlich)

άψευδής, -ές
είκώς, -ός, -ότος 3
ή είκών, -όνος
εικάζω

Μ. τέρπω
τέρπομαι
κοινωνικός, -όν, -ή
(ή κοινωνία)
μεταβαίνειν

jd. ergötzen, erfreuen
erfreue mich (Dat. durch, an)
für die Gemeinschaft, mitmenschlich
hinüber-, weitergehen

1 »Bemittelt- unbemittelt«; vgl. Vok. L.35IG.
2 So Aristoteles; also grundverschieden von dem modernen »Energie«-Begriff.
3 Fem. -via; Part.Perf. zu έοικα »bin gleich« (»ähnlich«); vgl. Vok. L.23IE.

L E K T I O N 38

I
B. νομίζω (ό νόμος)
σέβομαι
παιω
(τό) τέλος

als Brauch haben, anerkennen, meinen, glauben
verehren
schlagen
Ziel, Ende 1

C. θνήισκω (poet.)

= άποθνήισκω

D. ανάγκη (+ εστίν)

(es ist) Notwendig(keit) 4- Inf.

E. ό μητροκτόνος (κτείνω)

Muttermörder

VOKABULAR

L. 39

G. ή ευγένεια, (ευγενής, -ές)
έσθλός, -όν, -ή
ή Σπαρτιατίς, -ίδος
(fem. zu ό Σπαρτιάτης)

edle Abstammung, Adel
edel
Spartanerin

Ι.

vorhersagen
wollen; bereit sein, etwas zu tun

προλέγω
θέλω = έθέλω (Fut. έθελήσω
= θελήσω)
δ εϊρων, είρωνος
ειρωνεύομαι
ή ειρωνεία
ή φλυαρία

II
A. οί Σκύθαι
παραγίγνομαι
άμαθης, -ές (έμαθον)
B. δ αίνος
ή γραΰς, γραός (Vok. γραύ)
όνειδίζω
(τό όνειδος, -ους
διά παντός
C. ή αρτηρία
τό νεϋρον (lat. nervus)
αφανής, -ές (φαίνω)
αυξάνω (lat. augeo)

173

einer, der anders spricht als er es meint; dabei
sich selbst abwertet, verstellt (»Ironiker«)
den Ironiker spielen
»Ironie«
albernes Gerede

Skythen: ein großes Volk in Süd-Rußland
dazukommen, ankommen
unwissend, töricht
eine bedeutsame kurze Äußerung, Erzählung,
Fabel
Greisin, Alte (L.41)
schmähen
Schmähung, Schande)
(»durch alles«) durchweg, immer
Ader; »Arterie«
Sehne
nicht sichtbar
vergrößern

1 Der Akk. hier wie ein Adverb gebraucht (»am Ende«, »endlich«), so αρχήν, το πρώτον etc.

LEKTION 39
ό
ό
ό
ό
ό

άλιεύς, -έως
βασιλεύς, -έως
έρμηνεύς, -έως
ιερεύς, -έως
νομεύς, -έως

Fischer
König
Erklärer, Deuter, Dolmetsch
Priester
Hirte

Θησεύς, -έως, 'Οδυσσεύς, -έως, Άχιλλεύς, -έως
Ζευς, Διός
I
Α. φιλόπολις
πλησίον (Adv.)
παραπλήσιος, -ov, -ά

die Stadt (den Staat) liebend
nahe
(»recht nahekommend«) ungefähr gleich, sehr
ähnlich

174

VOKABULAR

L. 40

Β. ήρωϊκός, -όν, -ή
περί (4- Gen.)
περί (4- Akk.)

»heroisch«
(um . . . herum), über (= betreffs) (L.4I)
um . . . herum, gegen (bei Zahlen und Zeitangaben)

D. ούκουν (ούκ 4- ούν)
ούκοΰν (ούκ 4- ούν)
αύ (= αύθις)
ό φαψωιδός, -ού

also nicht (stark verneinend) 1
nicht also, »nicht wahr?« (meist in Frage,
Zustimmung zu e. Folgerung erwartend)
wieder(um)
»Rhapsode« (der epische Dichtungen vorträgt)

χώτι = καί δ τι
υπέρτερος, -ον, -ά
νικώμες (dor. u.a.)

höher, darüber
= ion.-att. νικώμεν wir siegen, wir sind Sieger

F.

II
A.

βάλλω
δ εύρο
δεϋτε
οπίσω (mit Gen.)
(πρόσω
ποιήσω,
Fut. zu ποιέω > ποιώ

B.

μονοφθαλμός, -όν

C. άηδώς Adv. (ηδύς)
ήρόμην 2

werfen
hierher; bis jetzt (oft vor Imperativ, die Auf­
forderung verstärkend; dazu, quasi Plural:)
(kommt) hierher
hinter, zurück
vor, vorwärts)
machen
einäugig
ohne Vergnügen, mit Widerwillen
fragte

1 Aber auch in leidenschaftlicher Frage, die Antwort »Ja« implizierend.
2 St.Aor.; Infin. έρέσθαι; Präsens (att.) ungebräuchlich; vgl. ερωτάω fragen.

L E K T I O N 40
I
B. πέμπω (Aor. έπεμψα)
ή επιστολή
εγγράφω

senden
Auftrag, Brief
(hin)einschreiben, eintragen

C. τό πλήθος, -ους
μέχοι(ς)
τά Π ύ θ ι α

Menge
bis (als Präp. mit Gen.)
die »Pythischen« Spiele (in Pytho = Delphi)

I). ό Πειραιεύς, Πειραιέως
(Πειραιώς)
έπεί
επειδή
εντεύθεν

»Piräus« (der Haupthafen Athens)
als, da (Konj. der Zeit und des Grundes)
(durch δή, s. L.3K, verstärktes έπεί)
von hier, von da aus, von da an, von da her
(Ort, Zeit, Ursache)

VOKABULAR
τα ιερά
ή άνθρωπος
πότερος, -ov, -ά
πότερον . . . ή
II
A. ιδρύω

c.

L. 41

»Heiliges, Sakrales«; z.B. Kultutensilien oder
(hier) Opfer (s. L . 3 7 L . Fn. 5)
(verächtlich, wie dt. »das« Mensch)
welcher (von beiden)?
ob . . . oder

σεμνός, -όν, -ή
(σέβομαι
αί Σεμναί

jd., etwas hin-, niedersetzen; Med.: auf-, ein­
richten, gründen, stiften (Statuen, Tempel)
ehrwürdig, erhaben
verehren)
(Kultname der Eumeniden-Erinyen in Athen)

κ α θ ' εαυτό
κ α θ ' εαυτόν
κ α θ ' εαυτόν γίγνεσθαι

an und für sich
»für sich«
für sich sein, allein sein

D. πίνω
ίσως
μεθύω
(ή μέθη

trinken
(Adv. zu ίσος »gleich, recht und billig«:
»billigerweise«) vielleicht
(be-)trunken sein
Trunkenheit)

G. τό έτος, -ους
πεντήκοντα
διαφέρει μοι

Jahr
fünfzig
etwas macht für mich einen Unterschied

III
A. ό σταυρός

B.

175

Ελληνιστί (Adv.)
Έβραϊστί, 'Ρωμαϊστί
ό άρχιερεύς, -έως

Pfahl; nachklass. das Kreuz (barbarisches
Hinrichtungsinstrument)
auf griechisch, in griechischer Sprache
auf hebräisch, römisch (lateinisch)
Oberpriester

επιγράφω

auf-, daraufschreiben

L E K T I O N 41
τό άστυ, άστεως
ό πήχυς, πήχεως
πρέσβυς, πρέσβεως
πρεσβύτης, -ου
PI. οί πρέσβεις
ό πρεσβευτής, -ού
(PI. πρεσβευταί)

Stadt (als Wohnort)
Elle (Unterarm —* Maß)
alt, der Alte (poet.)
alt, der Alte (pros.)
Gesandte
Gesandter

ό, ή βοϋς, βοός
ή γραύς, γράός
ή ναύς, νεώς

Ochse, Kuh
alte Frau
Schiff

VOKABULAR

176
πο Κνς, πολύ, πολλή
πολλοί, πολλά, πολλαί
Ι
Α.
Β.

viel
viele

μέγας, neut. μέγα
ό ήρως, ήρωος

groß
Heros, Held (L.42)

ήσυχος, -ον
ή ησυχία
τά Διονύσια
ό Σπαρτιάτης

ruhig
Ruhe
(Fest der Dionysos)
(die »Spartiaten« sind die bevorrechteten
Adligen in Lakedaimon = Sparta)
Trinkgelage
Festzug (oft von Angeheiterten)
»Komosgesang«)

τό συμπόσιον
ό κώμος
(ή κωμωιδία
C

L. 41

1

τό άγαλμα, -τος
ό Παρθενών, -ώνος
ή Νίκη
όσον (m. Maßangabe)
ό άγκών, ώνος
τό διάστημα, -τος

D . ό μόχθος

Zierde, Stolz; Götterstandbild
der Parthenon
Siegesgöttin (»Sieg«)
(»so groß, wie . . .<) »ungefähr«
Ellbogen
Abstand
Mühsal

άχθομαι (4- Dat.)
(τό άχθος

beladen sein, betrübt sein, sich ärgern (über)
Bürde, Last)

ή θεράπαινα
πολεμέω

Dienerin
Krieg führen, bekämpfen (m. Dativ)

Β.

τρίτος αυτός
ύπό (4- Gen.)
ύπό (4- Akk.)
έπλευσα (Aor. zu πλέω)
(ό πλους, περίπλους

»selbdritt«, d.h. selbst mit zwei andern
unter, von (Urheber, beim Passiv), infolge
unter . . . hin, gegen, um (von der Zeit)
fuhr (zu Schiff)
s. L.15G)

C

ή μυριάς, -άδος
ή βασίλεια 2
ή βασιλεία
βασίλειος, -ον (-ά)
ή βασίλειος στοά
τά βασίλεια
ούκ έχω (m. Inf.)
έμπροσθεν (m. Gen.)
εμβάλλω

»Myriade« (10000)
Königin
Königsherrschaft, Königtum
königlich (davon:
in Athen, L. 44)
Königspalast
(»habe nicht, zu . . .<) kann nicht . . .
vor (räumlich; auch zeitlich)
hineinwerfen; auch intrans. sich hineinwerfen,
einfallen, rammen
versinken
versenken
Kapitän einer Triere
griechisch, Griechin
wenden

F.

II
Α.

δύομαι 3
καταδύω
ό τριήραρχος 4
Έλληνίς, -ίδος (fem.)
τρέπω
D. ό, ή κύων, κυνός

Hund

VOKABULAR
φαίνω ( V φαν)

L.41

177

ans Licht bringen, zeigen; Med.: sich zeigen,
erscheinen, scheinen
Wagen
ziehen
Dankopfer für e. gute Nachricht darbringen
üble Nachrede, Schmähung

ή άμαξα
έλκω
ευαγγέλια θύειν
ή κακολογία
III
βουλή

βούλομαι

ή βουλή
βούλομαι
ή βούλησις, εως
βουλεύω
(ή βούλευσις, -εως
(ό βουλευτής
(τό βουλευτήριον
Med. βουλεύομαι (att. häufiger als
d. Aktiv)
βεβούλευμαι
συμβουλ,εύω σοι
συμβουλεύομαι μετά σοϋ
συμβουλεύομαι σοι
ή συμβουλή
ό σύμβουλος
Α. ή
δύσγνωστος, -ον
ή οργή
ασφαλής, •ές (ασφάλεια)
κενός, -ον, -ή
όοτισοϋν (όστις 4- ούν)

βουλεύομαι συμβουλεύω 5
Wille, Ratschluß (Homer); Beratung, Überlegung; Rat (Behörde), Ratsversammlung
ich will
Wille, Absicht
1. überlegen, planen
Planung, bes. von Mord)
2. im Rat sitzen, Ratsherr sein
Ratsherr)
Rathaus)
überlegen, planen
(habe erwogen und) bin entschlossen
ich rate dir
ich berate mich mit dir
ich frage dich um Rat
Beratung; das Ratgeben
Ratgeber
(beteuernde Partikel) fürwahr, gewiß (auch
in der Frage: wirklich?, ja?)
schwer zu erkennen, unerkennbar
(vgl. L.37K άγνωστος)
Zorn, (heftiges) Temperament
(»nicht ausgleitend«) sicher, verläßlich
leer, eitel
wer immer

1 Eigentlich »etwas, worauf man (der betr. Gott) stolz ist, sich daran freut«, »πάν έφ' ώι τις άγάλλεται« (άγάλλομαι »freue mich«, »bin stolz«).
2 Von δ βασιλεύς, L.39.
3 Das Praesens Aktiv dieses Verbum Simplex wird sehr selten gebraucht (seine Komposita aber sehr
häufig!) und gar transitiv (δύω versenken) so gut wie nie, intransitiv (versinken) manchmal (von
Gestirnen). Zum normalen, intransitiven Medium δύομαι gesellt sich aber oft - ebenfalls intransi­
tiv - der starke Aktiv Aorist έδυν (wie£<j>uv, L.69IP)und, gleichfalls intransitiv, das Perfekt δέδυκε »ist untergegangen«.
4 Auch - attisch normal - ό τριηράρχης, -ου.
5 Vgl. griech. Lektion 40IA.B; IIC-E.

178

VOKABULAR

L. 42

L E K T I O N 42
(weibl. Namen)

Σαπφώ, -ούς; so Γοργώ, 'Ινώ,
Καλυψώ
Ή χ ώ , -ούς (ήχώ)
Πειθώ, -οϋς

Hall, Schall, »Echo« und dessen Göttin
Überredung (-skraft, -skunst) und deren Göttin

ή αιδώς, -οΰς
ό ήρως, -ωος

Scheu, Ehrfurcht, Respekt, Scham
1
Held, Halbgott

το γόνυ, γόνατος
τό φρέαρ, φρέατος
τό ύδωρ, ύδατος

Knie
Brunnen
Wasser

πολύς, πολύ, πολλή
μέγας, μέγα, μεγάλη

viel
groß

Ι
Α. θαυμαστός (θαυμάζω)
ό δημιουργός (δήμος, έργον)
ή ρητορική (τέχνη) (ό ρήτωρ)
Β. τό κήρυγμα (κηρύσσω,
ό κήρυξ)
ή άπόδειξις, -εως

bewundernswert
Handwerker, Verfertiger
»Rhetorik«

D. κτείνω
δοκώ < δοκέω
οϊομαι 2 )
οίμαι )
δέω (Aor. έδησα)
συνδέω

töten
meinen; scheinen (L.49)

Ε.

εϊρηκα (Perf.)
ημίθεος (ήμι- = lat. semi-)

G. βαθύς, βαθύ, βαθεϊα

αποφεύγω
δύναμαι (Part, δυνάμενος)
(ό δυνάστης, ή δύναμις,
ή δυναστεία, δυνατός)
Η. ό ικέτης, -ου ι
ή ίκέτις, -ιδος \
ικετεύω
γεραιός, -όν, -ά (γέρων)
Ι.

II
Α.

(was ein Ausrufer ausruft) Bekanntr
Ankündigung, Proklamation
Demonstration, Beweis

glauben, meinen
binden
zusammenbinden
ich habe gesprochen, gesagt
Halbgott
tief
entfliehen
Macht, Fähigkeit haben, können

Schutzflehende(r) 3
(um Schutz) anflehen
alt, ehrwürdig

υίείς, ύέων
ό σκύτοτόμος
παρακελεύομαι 4 (κελεύω)

s. Ap.Gr. L.42.6
(»Lederschneider«) Schuster, Sattler
zureden, ermuntern

πορεύομαι

marschieren, reisen (Akt. poet. jd. in Bewe­
gung setzen, reisen machen)
Sehnen, Verlangen (nach etwas)

ό πόθος (τινός)

VOKABULAR

179

leuchtend, glänzend
leuchten) 5

C. λαμπρός, -όν, -ά
(λάμπω
1
2
3
4
5

L. 43

Im Volksglauben: in ihren Gräbern fortlebende Ahnherren.
Die 2. Person lautet gewöhnlich οϊει, wie βούλομαι - βούλει: Ap.Gr. L.36.4.
Der zu einem Mächtigen »kommt« (V ίκ-).
Aktiv ungebräuchlich.
Lampe, Lampion.

LEKTION 43
B.

έστάλην: Aor. Pass. στέλλω

αποστέλλω
ό άγγελος

C. αναγράφω
D. ή γραφή
γράφομαι σε (+ γραφήν),
auch: κατά σοϋ
ώσαΰχως

F. ή άνάστασις, -εως
εδόθη (Aor. Pass.)

G. ή χρεία
ό θησαυρός

senden
ab-, entsenden
Bote (A.T. und N . T . »Engel«)
aufschreiben (zumal für öffentliche Ausstellung)
s. L.33IA
ich reiche eine Anklageschrift gegen dich ein,
klage dich an (vor Gericht; att.) 1
ebenso
das (Wieder-)Aufstehn, Aufstellen (christl.
»Auferstehung«)
wurde gegeben (vgl. L. 17IA)
s. L.25IK
Schatz; Schatzhaus

H. μόγις (= μόλις)
I. ή θύρα
έσώθην (Aor. Pass. zu σώιζω)

mit Mühe, kaum, gerade noch
Tür
s. L . 1 3 E ; L . 2 8 I I B

K. παράδοξος, -ον (παρά δόξαν)
ή ιστορία
ό βάτραχος
τό π α ρ ά π α ν ( π α ρ ά , πάν)
μεταφέρω

gegen die Erwartung, erstaunlich, »paradox«
Erkundung, Forschung, Bericht, Erzählung
Frosch
gänzlich
an e. andern Ort bringen

L.

ό φανός (φαίνω, V φαν,
L.41IID)
τό φάσμα, -τος (φαίνω,
V φαν)

(was leuchtet) Fackel
Erscheinung (Wunder-), Spuk

Μ. δ τύμβος (lat. tomba)

Grab(-hügel)

Ν . τριάκοντα
τό βουλευτήριον (ή Βουλή)
κρίνω (Aor. Pass. έκρίθην)
καταγιγνώσκω (mit Gen.)
καταγιγνώσκω σου θάνατον
κύριος, -ον, -ά

30
Rathaus
sondern, unterscheiden, richten
»erkennen gegen jd.«, verurteilen
verurteile dich zum Tode
bestimmend, berechtigt (L.24IIIA)

180

VOKABULAR

Ο. έφάνη )
έφάνθη )
(Aor. Pass. zu φαίνω)

L. 44

erschien

1 Der Gegenstand, dessen einer angeklagt wird, steht wie im Deutschen im Genetiv; z.B. γραφή
παρανόμων, Anklage (wegen) ungesetzlicher Anträge.

L E K T I O N 44
γέγονε (Perf.; vgl. Aor. έγένετο;
Präs. γίγνεται)
νεώτερον (νέος L.9C)
καταλείπω (Aor. κατέλιπον)
ή διατριβή, διατρίβω
ούσα τυγχάνει
ή δίκη
ή γραφή (vgl. L.33IA)
δίκη (γραφή) προς τον βασιλέα
έοικα (vgl. είκών)
γνώσομαι (Fut. zu γιγνώσκω)
καταγιγνώσκω

άγνώς, άγνώτος (γιγνώσκω,
άγνωστος)
πάνυ (Adv. zu πάν)
πάνυ γε (in Antwort) )
πάνυ μέν ούν
>
ού πάνυ (τι)
μέντοι
έγωιμαι (Krasis für έγώ οίμαι)
τό γένειον
εύγένειος
εννοώ (-νοέω)

ist geworden, geschehen; ist
etwas Neueres (Überraschendes)
hinter sich lassen, aufgeben
s. L. 34III
trifft sich (so und so) seiend = ist etwa, ist
eben (zufällig)
in athenischem Recht: Privatklage
in athenischem Recht: öffentliche Klage
(die das Staatsinteresse angeht)
eine Klage vor dem König 1
(Perfekt) ähnlich sein, scheinen
erkennen (L.24HIB)
1. etwas an jd. bemerken, erkennen, erfahren;
2. gegen jd. »erkennen«, i.e. verurteilen
(L.43N)
unbekannt
durchaus
durchaus (stark bejahend)

nicht (so) recht
jedoch, freilich
ich glaube, vermute, meine
Kinn; Kinnbart
mit gutem (starkem) Bart2
im Sinn (νόος, νους) haben, sich erinnern,
überlegen, verstehen
(ή γέννα alte, seltenere Nebenform zu τό γένος, davon:)
adlig, nobel, brav
γενναίος, -ον, -ά
unedel, niedrig, gemein
άγεννής, -ές 3
ich, er weiß
οίδα, οίδε(ν)
1 Word. >zu dem K.< - weil man zu ihm spricht (?).
2 Nicht zu verwechseln mit ευγενής, -ές und (davon!) ή ευγένεια!
3 Aber ευγενής, δυσγενής, von γένος.

VOKABULAR

L. 45

181

LEKTION 45
I
Α. κρίνω
δ κριτής, -οϋ
κριτικός, -όν, -ή
ή κριτική (τέχνη)
ή κρίσις, -εως
αποκρίνομαι

1

sondern, unterscheiden, beurteilen, richten
Kritiker, Richter
zum Urteilen fähig, richterlich
Kritik
Entscheidung, Urteil (»Krise«; besonders in der
Medizin)
antworten

D. απλώς ούτως

»einfach so«, »so geradehin«

G. τό τέλος, -ους
τέλειος, -ον, -ά
πάντηι (Adv.)
πάντως (Adv.)

Ziel, Ende
endgültig, vollkommen
in jeder Hincicht; überall
gänzlich, durchaus

Η. είλον(ΑοΓ.)
πειράομαι (Fut. πειράσομαι)
ώς διά βραχυτάτων

habe gefangen, eingeholt, erobert
versuchen (L. 52)
(»wie durch das Kürzeste«) möglichst kurz
(vgl. ώς βραχύτατος)
nicht berechnend, nicht nachdenkend, töricht
Überschwang, Exzeß (vgl. »Hyperbel«)
Begierde
»Weg-heran«, das Herankommen, Prozession;
auch »Einkommen« (finanziell)
(»Ablösung«), Befreiung, Loskommen

αλόγιστος, -ον
ή υπερβολή (βάλλω)
ή επιθυμία
ή πρόσοδος
ή άπόλυσις, -εως (απολύω)
Ι.

μέλας, μέλάν, μέλαινα
μέγας, μέγα, μεγάλη
πολύς, πολύ, πολλή
ολίγος, ολίγον, δλίγη
μεγασθενής, -ές
(vgl. unten IIB)
ό όλβος

schwarz
groß
viel
wenig
großmächtig, stark, hochgewaltig
Wohlergehen, Wohlstand, Reichtum, Glück,
Segen

Κ. σαφής, -ές

klar, deutlich

Μ. εύχαρις, -ι, -τος
άχαρις, -ι, -τος
εύελπις, -ι, -δος
ήμισυς, -υ, -ειά

graziös, gnädig
ungefällig
hoffnungsvoll
halb

Ν . χαρίεις, -εν, -εσσά; χαρίεντος
ύστερος, -ον, -ά
ύστατος, -ον, -η

»charmant«, reizend, geistreich
(der) später(e)
(der) letzte, hinterste

Ο. ακόλαστος, -ον (κολάζω)
ψυχρός, -όν, -ά
θερμός, -όν, -ή
ξηρός, -όν, -α
υγρός, -όν, -ά

ungebändigt, zügellos
kühl, kalt
warm
trocken
feucht

182
Ρ.

VOKABULAR
ήκιστα

(Adv. des Superlativs zum Komp. ήσσων
[ήττων] »weniger, schwächer«) am wenigsten,
durchaus nicht

II
Α. άντίος, -ov, -ä (poet.)
2
τό φάος, -ους
ό πίθηκος
Β.

L. 46

= ενάντιος, -ον, -α
Licht
Affe

έπειτα
ασθενής, -ές (vgl. oben Ι Ι)
βραδύς, -ύ, -εϊα
Komp.: βραδύτερος, -ον, -ά
Sup.: βραδύτατος, -ον, -η

da, dann, danach
(»kraftlos«) schwach, krank
langsam

1 Aor. klass. άπεκρινάμην; heilenist. άπεκρίθην.
2 Ältere, poetische Alternative zu το φώς (< φάος), φωτός (L.29).

L E K T I O N 46
Pronomina und ähnliches siehe Appendix

Grammatica

Α. ό μισθοδότης, -ου (μισθός)

Soldgeber

Β.

etwas ist mir nach Wunsch
Imp. zu φέρω; oft etwa = »wohlan«

έμοί βουλομένωι εστί τι
φέρε

C. ό φόρος (φέρω)
δημοτικός, -όν, -ή
οί δημοτικοί

Abgabe, Steuer, Tribut
zum Volk gehörig, demokratisch
Angehörige der »unteren Klassen«, das »Volk«

D. ό Κρονίδης, -ου
δ εραστής, -ού (έρως)

»Sohn des Kronos«, Beiname des Zeus
Liebhaber

πλην (4- Gen.)

außer

F.

G. ό δημιουργός
εμμένω (4- Dat.)
έστω

(für den δήμος tätig) Handwerker
bei etwas bleiben, sich daran halten,
es beachten
Imp. 3. Sing, von ειμί

H. (ήμί 1
ήδ'δς
ή δ'ή
ήν δ ' έγώ
όράις

ich sage)
sagte der
sagte die
sprach ich
du siehst (δράω, L.51)

I.

Schulmeister, Stubengelehrter
doppelt, Subst.: Zwilling

ό σχολαστικός
δίδυμος, -ον, - η 2

K. αίρέω
dazu Aor. είλον, Inf. έλείν
(L.45IH)

Akt.: nehmen, Med.: für sich nehmen, wählen

VOKABULAR
L. ή μηχανή

183

L. 47

(»Mittel zum Erreichen eines Zwecks«) Mittel,
List, Vorrichtung, »Maschine« (lat. machina)
Partikel: freilich, jedoch

μέντοι
Μ. προσέοικα (Perf.)
πηι (enkl.)
άμήι γέ πηι

ähnlich sein (jemandem oder einer Sache)
irgendwie; (verstärkt:)
in irgendeiner Weise

Ν . τό έρκος, -ους
ή δέσποινα
δ, ή κύων, κυνός
δ προστάτης, -ου
τό ζεύγος, -ους

Zaun
Herrin (Fem. zu δεσπότης)
Hund
Vorsteher, Vorstand, Leiter
Joch, Gespann (von Pferden oder Rindern)

Ο. ποδαπός, -όν, -ή

woher stammend?

Ρ.

der, die Gleichaltrige

ό, ή ήλιξ, -κος

1 Nui wenige Formen von diesem Vtrb-wie oben zititrt - bliebei, als feststehende To.n.eln im Ge
brauch, häufig z.B. bei Plato.
2 Reduplikation zu δύο »zwei«.

LEKTION 47
Pronominaladverbien
I
Α. οίδα (Perf.)

siehe Appendix

Grammatica

(ich) weiß

Β. τυφλός, -όν, -ή
έπυθόμην (Aor.)
ό χώρος 1
θνήισκω (poet.) (Aor. έθανον)
άποθνήισκω (pros.)
(Aor. άπέθανον)
πορεύω
πορεύομαι (Aor. έπορεύθην)

jd. marschieren, reisen machen
reisen, marschieren, gehen

C. ό περίπατος
έξω (4- Gen.)
τό τείχος, -ους

Umhergehen, Spaziergang 2
außerhalb (von)
Mauer 3

D. ό χειμών, -ώνος
έπιγίγνομαι (Aor. έπεγενόμην)

Sturm, Wincer
(»hinzu-werden«) dazu-, herzukommen
stilles, heiteres Wetter

ή ευδία
Ε. ή οργή
οργίζω
οργίζομαι
F.

ή φροντίς, -ίδος (ή φρήν,
φρενός)

blind
fragte, erfuhr
Raum, Stelle, Ort
sterben, getötet werden

Naturell, Einstellung; bes. Leidenschaft, Zorn
zornig machen, jd. erzürnen (Akt. selten)
zornig werden, zürnen
Sorge

184

VOKABULAR

L. 47

G. ό κατήγορος
ό υβριστής, -ού
4
φής (nicht enkl.)
σφόδρα (Adv.)

Ankläger
Gewalttätiger, Frevelhafter, Unbändiger
(du) sagst
sehr, stark

Η . ό τύραννος
τυραννικός, -όν, -ή
ίδιος, -ον, -ά
δ ιδιώτης, -ου

ιδιωτικός, -όν, -ή
ή ευφροσύνη

Herrscher, König, »Tyrann« (L.6I)
(Adjektiv z. vorigen)
eigen, eigenartig, persönlich, privat
Privatperson, Laie (d.h. z.B. nicht-Politiker,
nicht-Gelehrter, nicht-Philosoph; daher auch
Schimpfwort: »Nichtswisser«, »Tölpel«)
(Adjektiv z. vorigen)
Frohsinn, Freude

Ι.

ή μεσημβρία (μέση, ήμερα)

Mittag

II
Α.

εργάζομαι (έργον)

arbeiten, verfertigen, (Werk) verrichten

Β.

τό όμμα, -τος
δύναμαι

Auge
können

Ο

δεικνύω 5

zeigen

Ε.

τό στοιχείο ν

(»einfachster Bestandteil«) Grundstoff, Element
Buchstabe, (gesprochener) Laut

διαλέγομαι
πάσσοφος, -ον (πάν, σοφός)
πάμμαχος, -ον (πάν,
μάχομαι)
τό παγκράτιον
παγκρατιάζω
ό παγκρατιαστής, -ού
φατόν (enkl., Dual)
εισέρχομαι
περιπατέω
ιών, ιόν, ίοϋσα (Gen. ιόντος)

sich unterhalten, Zwiesprache halten
ganz, höchst weise, - geschickt
Allkämpfer

III

(sportl.) Gesamtkampf (Ringen und Boxen)
(bedarf keiner Erklärung)
vgl. φασί(ν)
hereinkommen, -gehen
umhergehen, spazieren (vgl. oben IC)
gehend (Part., vgl. lat. ire)

1 So poet. (Homer folgend) - und Xenophon; in attischer und späterer Prosa ist dagegen ή χοίροι
und τό χωρίον gebräuchlich.
2 Auch ein Ort dafür und Unterhaltung dabei. Daher heißt die Schule des Aristoteles »Peripatos«: in
Lykeion lehrte er ambulando.
3 Bes. zur Befestigung (e. Stadt u.a.); Hausmauer ist ό τοίχος.
4 Die Schreibung φήις ist kaum zu rechtfertigen.
5 Praes. klassisch meist δείκνυμι (L.75II).

VOKABULAR

L. 48

185

L E K T I O N 48

A.

B.

άλουτος, -ov
εία, auch είέν
ή δεκάτη

Zahlwörter siehe Appendix Grammatica
(λούω)
wohlan, so denn
der zehnte Tag (nach der
Geburt), Fest der Namengebung

θήσω
τό νικητήριον
ή ταινία
τό μήλον (lat. mälum)
τό φίλημα, -τος

ich werde, will (aus-)setzen
Siegeszeichen, -preis
Binde, Band, Haarband
Apfel
Kuß

ό κιθαρωιδός
τό διδασκαλεϊον
πυνθάνομαι σου

einer, der die Kithara spielt und dazu singt
(»Lehr-raum«) Schulstube
ich frage dich

D. Π γραμμή (γράφω)
τό χωρίον (ή χώρα)
όπως (μή) mit Ind. Fut.

Linie
(in der Mathematik) Fläche, Figur, Raum
(dringende Aufforderung; »daß du mir ja
(nicht) . . .<)

E.

φύω
έφυ
)
πέφυκε >
μισώ

wachsen machen, zeugen
ist gewachsen; (in poet. Texten oft in
der Bedeutung:) ist von Natur; ist
hassen

F.

ό κρατήρ, -ήρος
σπένδω (σπονδή)

Mischkrug
»spenden«, Trankopfer darbringen

G. ή τροφός (τρέφω)
ή τάξις, -εως

Ernährerin, Amme
Ordnung, Reihe, Aufstellung

H. ό χορευτής, -ού
(χορεύω < χόρος)
ό υποκριτής, -ού
ηύρον (Aor.) (Präs. ευρίσκω
Perf. ηΰρηκα)
έξηΰρον
καλοϋσιν (< καλέουσιν)

Tänzer (in e. Chor)

K. ιστορικός, -όν, -ή
πεζός, -όν, -ή
πεζή ι
ναΰς μακρά
(ναύς) φορτίς, -ίδος (φέρω)
χωρίς (Adv.)
κομίζω
ή αγορά
ό οπλίτης, -ου

»historisch«1
(zu) Fuß-, Landzu Fuß; zu, über Land (Adv.)
(langes Schiff, d.h.:) Kriegsschiff (navis longa)
Lastschiff
gesondert, daneben; ohne (4- Gen.)
bringen
Versammlung(splatz), Markt, Waren, Lebens­
mittel
Schwerbewaffneter, Hoplit

άνά (4- Akk.)

hinauf, entlang; bei Zahlen: je

L.

Schauspieler
fand
erfand (fand heraus)
(sie) rufen, nennen

1 Diese Bedeutung findet sich erst nachklassisch (urspr. »forschend«, »wissenschaftlich«, »genau«).

186

VOKABULAR

L. 49

LEKTION 49
Verba
άγνοέω (άγνωστος, γιγνώσκω)
άδικέω (δίκη, άδικος)
αίνέω [poet.] (αίνος)
έπαινέω (έπαινος)
παραινέω
αίτέω
άμελέω τινός
(μέλει μοί τίνος
ατυχέω
1
βοηθέω
2
δεϊ (4- Inf. oder Akk. mit Inf.)
δεϊ (4- Gen.)
δεί μοί τίνος
δοκέ ω
δοκεί μοι (δόξα, δόγμα)
επιθυμέω τινός (θυμός, επιθυμία)
εΰδαιμονέω (ευδαίμων,
ευδαιμονία)
εύτυχέω
(τύχη, ατυχία, ευτυχής, άτυχης)
άτυχέω
δυστυχέω (δυστυχής)
ζητέω
καλέω
κινέω
κρατέω (τινός) (κρείττων)
λαλέω
λύπέω
(ή λύπη
μακρολογέω
μισέω
οίκέω (οίκος)
όμιλέω τινί (ομιλία)
(όμοϋ
περιπατέω (περίπατος)
συμπεριπατέω
ποιέω (ποιητής, ποίημα, ποίησις)
πονέω (πόνος)
στρατηγέω
τυραννέω (4- Gen.)
φθονέω σοί
φιλέω (φίλος, φιλία)
φλυαρέω (φλυαρία)
φρονέω (ή φρήν)

auf-έω

nicht wissen, nicht kennen
Unrecht tun (L.24IVC)
sprechen, loben
loben
zureden, ermahnen
bitten
etwas vernachlässigen
mir liegt an etwas)
(siehe bei εύτυχέω)
jd. zu Hilfe eilen, helfen
es ist nötig zu . . ., man muß
(etwas) ist nötig, man bedarf
ich bedarf etwas
vermeinen, glauben, scheinen
mir scheint (richtig), ich beschließe (mit Inf.)
etwas begehren
glücklich, selig sein
Glück haben
(das Gegenteil)
suchen
rufen
bewegen
stark sein, (jd.) überwinden, herrschen (über
(sinnlos) schwatzen, reden
schaden, betrüben
Harm, Kränkung, Kummer)
lang, weitschweifig reden
hassen
(be)wohnen
umgehen, zusammen sein mit jd.
»zusammen«)
umhergehen, spazieren
mit jd. umhergehen, spazieren
machen, tun
sich mühen
Stratege sein
Tyrann sein (über)
beneide dich
lieben, (zu tun) pflegen
Unsinn reden
denken, gesinnt sein

φιλώ, φιλήσω, έφίλησα, πεφίληκα, πεφίλημαι, εφιλήθην

VOKABULAR

L. 49

187

I
Β. συμφέρει
δισσός, -όν, -ή (δίς, διπλούς)
δσσος, τόσσος (poet.)

»trägt bei«, nützt, ist angemessen
zweifach
= όσος, τόσος

D. ακίνητος, -ον

unbewegbar

Ε.

(ohne λόγος) unvernünftig, zwecklos
vergeblich, grundlos, ohne Erfolg
um . . . willen, mit Bezug auf . . . (oft nachgestellt)
s. L.48 Anm. 1

άλογος, -ον
μάτην (Adv.)
ένεκεν (4- Gen.)
τό απόφθεγμα, -τος

Κ. τό στρατόπεδον
ό, ή έλαφος

Heerlager, Heer
Hirsch, Hindin

L. ναίω (poet.)
πάσχω (τό πάθος)
συλλαμβάνω

(be)wohnen
erfahren, leiden
mitanfassen, helfen (4- Dat.; auch auffassen,
verstehen, und festnehmen, verhaften u.a.)
ergreifen, nehmen)

(λαμβάνω
II
C. ό αίνος (αίνέω)
ό ποιμήν, -ένος
ή σκηνή
ήλίκος
δ θόρυβος
(θορυβέω

(»Gesagtes«, spez.) bedeutsame kurze Äußerung,
Erzählung, Fabel
(Schaf-)Hirt
Hütte
so groß wie; (nachklass. auch in Ausrufen)
wie groß! (Ap.Gr. L. 46.31)
Lärm
lärmen)

G. τάλάς, τάλάν, τάλαινα
τό φρέαρ, -άτος

(leidend) elend, unglücklich
Brunnen

Η. τό προστώιον (ή στοά)
έξης (Adv.)
ένεκα (4- Gen.)
τό μέλλον (Part.)
(μέλλω
χάριν (4- Gen.)

Vorhalle
der Reihe nach, dahinter, daneben
= ένεκεν (oben IE)
Zukunft
im Begriff sein)
(Akk. als Adv.) zu Gefallen, wegen (meist
nachgestellt)

Κ. δώσω (Fut.) (Aor. έδωκα;
Aor. Pass. εδόθη;
Perf. δέδωκα)

werde geben

1 βοή Ruf; θέω rennen; also -?
2 Von δέω (< δέΛιι; hom. δεΰω) δεήσω, εδέησα ich bin entfernt von, entbehre.

188

VOKABULAR

L. 50

LEKTION 50
Verba
1

αίδέομαι (ή αιδώς)
2
αίρέω
Med. αίρέομαι
άντιφιλέω (φιλέω)
άπιστέω τινί (πιστεύω)
3
άσχολέομαι (σχολή)
αύλέω (δ αυλός)
δέομαι τίνος (Med. zu δεϊ)
δέομαι σού τι
διατηρέω
4
έλεέω (σέ τίνος) (ό έλεος, -ου)
έπιχειρέω τινί (χείρ)
θορυβέω
καρτερέω (καρτεράς, κράτος)
καταφρονέω σου
λοιδορέω
μυθέομαι (μύθος)
όρχέομαι (ή ορχήστρα,
δ όρχηστής)
περιοικέω (οίκέω, < ό οίκος)
ό περίοικος
μετοικέω
ό μέτοικος
ποιούμαι Med. bes. bei z.B. λόγους,
(περί) πολλού, πλείονος,
πλείστου ποιεϊσθαι
πολεμέω τινί (πόλεμος)
ρέω
σκοπέω 5
)
σκοπούμαι i
φοβέω τινά (Akt. meist poet.)
φοβέομαί τ ι 6

auf-έω

scheuen (ehrfürchtig), sich schämen vor
nehmen
(»für sich nehmen«) wählen
wiederlieben
nicht trauen
sich mühen (»mußelos«)
flöten
habe etwas nicht, bedarf etwas
(»bedarf etwas von dir«) bitte dich um etwas
(dauernd) bewahren
bemitleiden
(»Hand anlegen«) etwas angreifen, versuchen
lärmen, (mißbilligend) schreien
(stark sein) ausdauern, durchhalten
(herab-denken) verachten
schmähen, beschimpfen
reden, erzählen
tanzen
herumwohnen
»Periöke« (in Lakedämonien); vgl.
»mit-wohnen«
»Metöke« (in Athen u.a.)
άπολογίαν, όδόν, πλουν, φίλον und
hoch höher usw. schätzen, Wert legen auf etwas
Krieg führen gegen jd.
fließen
hinschauen, ausschauen (nach); überlegen
jd. schrecken, in Furcht setzen, fliehen machen
etwas fürchten

ποιείται, ποιήσεται, εποιήσατο, πεποίηται, έποιήθη
Weitere Stammformen Ap.Gr. L.55.4-6
I
ένί = έν; σήισιν = σαίσ(ιν)
Α.

οικτίρω
ή ζημία
τό κέρδος, -ους

bejammern, bemitleiden
Schade, Verlust, Strafe
Gewinn

Β.

δίκαιος, -ον, -α

gerecht, (mithin auch:) recht, richtig

C. ή συνήθεια (τό ήθος)
επίπονος, -ον (πόνος)

Gewohnheit
mühsam

VOKABULAR

189

L. 50

D. ή σχολή
σχολάζω
μηκέτι

Freizeit, Studium, sp. »Schule«
(freie) Zeit haben
nicht mehr

E. τό απομνημόνευμα,-τος
(ή μνήμη > μνημονεύω)
ή φιλοποσία
ή λαγνεία

Erinnerung (Sing, selten; im Plur.:) Memoi

ή αργία (< αεργία)
(ά-εργός > αργός, -όν)
δυναίμην

F. ή όρχησις, -εως
ό , ή κάμηλος

Trunkliebe, -sucht
Geilheit
Untätigkeit, Faulheit
Opt. von δύναμαι »kann«
Tanz
Kamel

^

G. δειλός, -όν, -ή

furchtsam, feig (auch: unglücklich7)

H. ευαγγελίζομαι

eine gute Nachricht bringen

1.

ή απολογία
είωθώς, -ός, -υϊα
(Part, zum Perf. ειωθα

K. φαμέν (enkl.)
II
A. ό απόγονος
(γένος; γίγνομαι, έγενόμην,
γέγονα)
ή δυσγένεια (δυσγενής)
έπυθόμην (st. Aor.)
βασιλικός, -όν, -ή (βασιλεύς)

c.

έπειδάν

1). λαμβάνω

απέχω
άπέχομαι
άζήμιος, -ον (ζημία)
άδολος, -ον (δόλος)
1
2
3
4
5
6

Verteidigung (d. Rede), Rechenschaft
gewohnt, gebräuchlich
»bin gewohnt«)
wir sagen

Abkomme

unedle Abstammung
erfuhr
königlich
= επειδή 4- άν
nehmen, ergreifen
weghaben, genughaben, intr.: entfernt sein
sich fernhalten, enthalten
ohne Verlust, straflos
ohne Trug, redlich

Die anderen Tempora weichen ab von der -έω-Norm.
Als Aorist dient είλον-έλεϊν.
Die anderen Tempora erst in der römischen Kaiserzeit.
Nachklass. το έλεος, -ους.
Nur Präs.-Imperf.; die übrigen Tempora von σκέπτομαι.
Stammformen: φοβούμαι, φοβήσομαι (heilenist. φοβηθήσομαι), έφοβήθην, πεφόβημαι (bin in
Furcht«).
7 In der letzteren Bedeutung nicht Attisch (att. ist δείλαιος, L.33IC4).

VOKABULAR

190

L. 51

LEKTION 51
Verba auf -άω
άοιδιάω und άείδω Homer; att. άιδω singen

(ό, ή αοιδός; ή άοιδή > ώιδή)
αγαπάω
απαντάω τινί (αντί)
(έξ-) απατάω
(ή απάτη
βοάω
1
γελάω
έπιγελάω τινί
καταγελάω τινός
γεννάω
(ή γέννησις
ή γένεσις
δράω2
έάω 3
έράω 4 τινός (ό έρως)
ερωτάω
ήβάω (ήβη)
θηράώ 5 (ό θήρ)
κρεμάω
νικάω (νίκη)
δράω6
προσδοκάω
σιγάω (σιγή)
σιωπάω (ή σιωπή)
τελευτάω (τελευτή)
τιμάω τινά (τιμή)
επιτιμάω τινί
τολμάω
(ή τόλμα, auch τόλμη

bin zufrieden mit (Dat.), habe gern,
liebe (Akk.)
jd. begegnen
täuschen
Täuschung)
rufen, schreien
lachen
über jd. (etw.) lachen, lächeln
verlachen
zeugen, hervorbringen, gebären
das Hervorbringen, Geburt, aber
»das Werden, Entstehung«)
tun
lassen
jd. lieben, begehren
fragen
jung sein
jagen
(auf-)hängen
siegen, besiegen
sehen
erwarten
still sein
nicht reden, schweigen
enden
ehren
tadeln
wagen, sich erkühnen
das Wagen, Verwegenheit, Kühnheit)

δρώ, δράσω, έδρασα, δέδράκα
απαντώ, άπαντήσομαι, απήντησα, άπήντηκα
Ι
7
Α. γελοίος, -ον, - α (γελάω)
ό κωμωιδός, -ού

lächerlich
Komödiendichter

Β. ή αναίδεια (αιδώς)
(ώ) τής αναίδειας

Unverschämtheit, Schamlosigkeit
(Gen.; Ausruf:) welche U . !

C. κωφός, -όν, -ή
τυφλός, -όν, -ή

taub, stumm
blind

D. δυσδαίμων, δύσδαιμον
(ευδαίμων)

(unter einem widrigen Daimon:) unseh
unglücklich

VOKABULAR

L. 51

191

αμήχανος, -ov
τό δίκτυον

nicht zu bewältigen, unmöglich
Netz

E.

ήγέομαι

vorangehen, führen (τινί, auch τινός - jmd.;
mit Gen. - in etwas); meinen, halten für
(mit Akk.)

F.

τό τροπαίον (sp. τρόπαιον)
μοχθηρός, -όν, -ά
(ό μόχθος
πλησιάζω
(πλησίον Adv.
νοσέω (ή νόσος)
δύσκολος, -ον

7

8

Siegesmal
mühselig lebend, schlecht, Schuft
Mühsal)
sich nähern, nahe treten
nahe)
krank sein
mürrisch, schwierig (Charakter)

G. τό άκρωτήριον
ή νίκη (Νίκη)
τό μνήμα, -τος
'(ή μνήμη, τό μνημεϊον)
στείχω

(»äußerster Teil«) Giebelschmuck
Sieg, Siegesgöttin (»Victoria«)
Erinnerungsmal (daher auch: Grcb)

H. κολακεύω (ό κόλαξ)

schmeicheln

11
A. θρηνέω
(ό θρήνος
μακαρίζω (μακάριος)
θάπτω
τό δένδρον 9
ή κληρονομία
(ό κλήρος 4- νέμω

klagen, beklagen
Klagesang)
glücklich, selig preisen
begraben
Baum
Erbschaft
Anteil zuteilen)

B.

ζών, ζώντος (Part, von ζήν)

D. ή γαία (poet.)
1
2
3
4
5
6
7
8
9

schreiten, gehen (vgl. dt. steigen)

lebend
= γή

Tempora »unregelmäßig«.
Medium nie, Passiv selten, außer τά δρώμενα »was getan wird«.
Medium nie, Passiv selten.
Neben έράω gibt e s - nur in Dichtung-gleichbedeutend έραμαι; beide fast nur im Präs. und Imperf. (ήρων, ήράμην). Passive Bedeutung bei ερωμένος, ερωμένη »Geliebte(r)«, sonst fast nie;
ήρά3θην, έρασθήσομαι (poet.) haben aktive Bedeutung.
Oft im Medium; häufige Alternative: θηρεύω (L.27E4).
Tempora »unregelmäßig«.
Zur Akzentuierung s. Ap.Gr. L.13.3.
τρέπω: wo der Feind »gewendet« wurde (zur Flucht; daher »Trophäe«).
Rhododendron, »Rosenbaum«.

VOKABULAR

192

L. 52

LEKTION 52
Verba auf -άω
αίτιάομαι (αίτια, αίτιος)
ήσσάομαι (= ήττάομαι) (ήττων)
θεάομαι (τό θέατρον)
ή θέα

ίάομαί τι (ιατρός)
ανίατος, -ον
κταομαι
(κέκτημαι
πειράω
(πλανάω
πλανάομαι

(Verursachung zuschieben) beschuldigen,
anklagen
»geringer sein«, besiegt werden
anschauen, betrachten
Schau, Anblick
etwas heilen
unheilbar
erwerben
besitzen)
versuchen, erproben (s. oft Med.); jemander
versuchen
irreleiten)
(umher-)irren

ίώμαι, ίάσομαι, ίάσάμην, (ίάμαι Mk. 5,29), ίάθην
κτώμαι, κτήσομαι, έκτησάμην, κέκτημαι
Weitere Stammformen Ap.Gr. L. 51/52.5 und L. 55.4-8.
I
D. αγωνίζομαι
F.

σκέπτομαι
ένθένδε
ίέναι

G. παρά 4- Akk.
παρά 4- Dat.
παρά 4- Gen.
ή αξία (άξιος)
ατιμάζω (τιμή, τιμάω)
ή στάσις, -εως
Η. κιθαρίζω (κιθάρα,
ό κιθαριστής)
ή θεωρία
Ι.

θεωρητικός, -όν, -ή
τό άγαλμα, -τος

kämpfen
ausschauen, betrachten, erwägen (L. 50)
von hier (L.47)
gehen (Inf.; lat. ire)
(!)
(»nahe«) an - entlang (»im Vergleich zu«); an vorbei (»gegen, zu«)
bei
von . . . her
Wert, Würde, Verdienst
verunehren, mißachten
das Stehen, Zustand, Aufstand, Revolution
Kithara spielen
das Anschauen, Schau, Betrachtung;
Festgesandtschaft
(be)schauend
Zierde, (Götter-)Statue

L. ή άνοια (νους, ανόητος)

Sinnlosigkeit, Verrücktheit

Μ. είτε . . . είτε

ob . . . oder ob; sei es, daß . . ., sei es, daß

II
Β. τό κτήμα, -τος (κτάομαι)

Besitz, Habe

VOKABULAR
ό ναύκληρος
τό σκεύος, -ους
ή κύλιξ, -κος

L. 53

Schiffseigentümer, Reeder
Gerät
Becher

C. ή άπατη (απατάω)
εύπιστος, -ον
εύεξαπάτητος, -ον
μήπω

Täuschung, Betrug
leicht vertrauend
leicht zu täuschen
noch nicht

D. δυσχερής, -ές

(»unhandlich«) schwierig, widrig

E.

ή έρώτησις, -εως (ερωτάω)

193

Frage

LEKTION 53
Verba auf -όω
άξιόω (άξιος; ή αξία)
δηλόω (δήλος)
δουλόω (δούλος, δουλεύω,
δουλεία)
καταδουλόω
έλευθερόω (ελεύθερος,
ελευθερία)
ζηλόω
(δ ζήλος
ζημιόω (ζημία)
θυμόομαι(θυμός)
καρπόομαι (καρπός)
κληρόω
μαστιγόω
(ή μάστιξ, -γος
όμοιόω (όμοιος, δμοιότης)
όρθόω (ορθός) άνορθόω
ι
έπανορθόω \
κατορθόω
πληρόω (πλήρης)
στεφανόω (στέφανος)
ταπεινόω
(ταπεινός, -όν, -ή
ύψόω (υψηλός; ύψιστος)
(τό ϋψος, -ους

für würdig halten (τινά τίνος - jmd. einer
Sache), schätzen, erwarten, fordern
klarmachen, fordern
versklaven, (Med.) sich jemanden zum Sklaven
machen
(das gleiche, verstärkt)
befreien
nacheifern, bewundern
Eifer)
Schaden bringen, (be-)strafen
erregt sein, zürnen
ernten, genießen
losen, erlosen
(aus-)peitschen
Peitsche)
gleich machen, vergleichen
aufrichten, geradmachen
wiederaufrichten, wiederherstellen
aufrichten; (intrans.) Erfolg haben
vollmachen, (an-)füllen
bekränzen, krönen
niedrig machen, erniedrigen
niedrig)
erhöhen
»Höhe«)

ζημιώ, ζημιώσω, έζημίωσα, έζημίωκα, έζημίωμαι, έζημιώθην
Weitere Stammformen Ap.Gr. L.53.4-6

194
I
Α.

Β.

VOKABULAR

L. 53

ή βοή (βόάω)
ίτε
τό έδος, -ους
ή θήκη
ό άγων, -ώνος

Geschrei
1. ihr geht; 2. geht! (lat. 1. itis; 2. ite)
1. (Wohn-)sitz; 2. Götter(sitz-)bild
Kasten, Sarg, Grab
(Platz für) Wettstreit; > Kampf

ή δειλία (δειλός)
στυγέω
μιμέομαι
(ό μϊμος
χρώμαι (L. 54)
ούπω
ούπώποτε
πολυτελής, -ές
ό νεκρός

Feigheit
hassen, verabscheuen
nachahmen
Nachahmer, »Mime«)
gebrauchen, benutzen (mit Dativ)
noch nicht (verstärkt:)
noch nie
teuer (bezahlt), kostbar
Leiche

C. ταπεινός, -όν, -ή
σκόλιος, -όν, -ά
το σκολιόν μέλος =
τό σκόλιον

niedrig
krumm
»Rundgesang«, Trinklied (Lied, welches bei
Banketten von den Teilnehmern - einem nach
dem anderen - gesungen wurde)

D. ούνεκα

(? < ού ένεκα) = ένεκα (4- Gen.) wegen

Ε.

όψομαι (V όπ)
ich werde sehen
(kein Präsens von c ieser Wurzel)
manchmal, zuweilen
ενίοτε

F.

χρεών (τό, L.54
(< χρή + ον)
ζήν (Inf., L.54)
ή συμφωνία
ή αρμονία
έξεργάζομαι

G. πολλαχώς
μοναχώς
συμβαίνει
ήν
μέτριος, -ον, -ά (τό μέτρον)
θρασύς, -ύ, -εϊα

H. μεγαλόψυχος, -ον
μικρόψυχος, -ον
χαύνος, -ον, (-η)
K. ή φυλή (φύω)
ό αθλητής, -ού

L. πολέμιος, -ον, -ά
(ό πολέμιος
δούλος, -ον, -η
έσχατος, -ον, -η
ό προδότης, -ου

Notwendigkeit; 4- εστίν = χρή (»es ist
notwendig«)
leben
Zusammenklang, Einklang
Zusammenpassen, Übereinstimmung (auch
musik.)
(aus)arbeiten, ausüben
auf vielfache Weise
auf (nur) eine Art
es (>geht zusammen«) trifft sich, geschieht
= έάν
mäßig
kühn, tollkühn
(wie würdest du diese eindeutigen Wörter
wiedergeben? Lies erst den Text!)
gedunsen, aufgeblasen
(Volks-Stamm; in Athen Bezeichnung der zehn
politischen Haupteinheiten (»Phylen«)
Wettkämpfer
(»was zum Krieg gehört«; meist:) feindlich
Feind)
(auch adjektivisch gebraucht)
äußerster, letzter
Verräter

VOKABULAR
Μ. δ Κερκυραίος
ή Κέρκυρα
ναυμαχέω (ναύς, μάχη)
II
Α.

έσχον (Inf. σχείν; Konj. σχώ)
ό έκγονος
καίτοι
ήρξα
αντίπαλος, -ov
μάχιμος, -ov, (-η)
(fem. selten)

Β. ό βίοτος
λήγω (mit Gen. odei Part.)

L. 54

195

Einwohner von
Korfu
(wie oben Η )

(st. Aor. ν ο η ν σ ε χ ; Präs..έχω:) halten, aufhal­
ten; haben
»Abkömmling«, Kind, Nachkomme
und doch; nun aber
Aor. von άρχω
(»entgegenringend«) gleichstark; Subst.: Gegner,
Rivale
streitbar, kriegerisch
= βίος
aufhören

L E K T I O N 54
( Λ ζήω > ) ζ ώ 1 (Inf.: ζήν) (ζωή,
ζώιον)
(*διψήω > ) δ ι ψ ώ 2 (Inf. διψήν)
(*πεινήω > ) π ε ι ν ώ 2 (Inf. πεινήν)
χρώμαι ( < *χρήομαι)
(Inf. χρήσθαι)

leben
dürsten
hungern
gebrauchen (mit Dat.)

Stammformen s. Ap.Gr.L.55.5
φίλωι χρώμαι αύτώι

ich stehe in freundschaftlichem Verhältnis mit
ihm
ich behandle ihn anständig
μετρίως χρώμαι αυτώι
ich habe Glück
χρώμαι τύχηι άγαθήι
vgl. lat. utor amico, familiariter, etc.
In manchen Wörterbüchern werden diese Verben als -άω-Verben klassifiziert und sind
zu finden als ζ ά ω , πεινάω etc.
χρη
χρω, χρήις, χρήι . . .
(Hom. χρείω)
χρώμαι, χρήι, χρήται .

(es ist) nötig
gebe (verkünde) einen Orakelspruch (ein Gott)
lasse mir ein Orakel geben, befrage ein Orakel

Präsens: Ind. = Konj.:
ζώ, ζήις, ζήι, ζώμεν, ζήτε, ζώσι(ν)
χρώμαι, χρήι, χρήται, χρώμεθα, χρήσθε, χρώνται
Das Nähere s. Ap.Gr.

196

VOKABULAR

I
C. δέδοικα (Perf.-Präs.)
πτωχός, -όν (-ή)
έσθίω
D. ή άμουσία

L. 54

fürchten
arm, Bettler
essen
musenlose Existenz (ohne Kunst und Wissenschaft)

(Μούσα, μουσικός, άμουσος)
Ε.

παρασκευάζω

παραλείπω
οϊχομαι

ausrüsten, vorbereiten; Med.: sich ausrüsten,
vorbereiten
Eifer, Eile
leben (Präs. in klass. Zeit nicht häufig, dafür
meist ζώ)
vorbeilassen, unbeachtet lassen
weggehen, verschwinden, fort-, dahin-sein

δ συκοφάντης, -ου
συκοφαντέω

Denunziant
ein Denunziant sein, als D. handeln

ή σπουδή (σπεύδω)
(βιόω) Fut. βιώσομαι

F.

Η. προαιρέομαι

wählen, bevorzugen

II
Α. πέλας (Adv.)
οί πέλας
τό παράδειγμα, -τος

nahe (bei)
(die »nahe bei«) die Nachbarn
»Schaustück«, Vorbild, Beispiel

C. εξετάζω (Aor. έξήτασα)
έλεέω σέ αίνος

prüfen
bemitleide dich wegen etwas

F.

έγκαλέω (4- Dat.)
έκμανθάνω

III
Α. ό χρησμός
τό χρηστήριον
Β.

άναιρέω (Aor. dazu: άνείλον)
καταλαμβάνω
(Aor. κατέλαβον)
ή ακρόπολις, -εως

IV
Α. ή πείνα
ή δίψα
φροντίζω (φροντίς, φρήν)
τό ρόπαλον
τραγικός, -όν, -ή
δ τραγικός (ποιητής)
ίσχω (nur Praes.; von έχω)
Β. τό πρόβλημα, -τος
(προβάλλω)

jd. etwas vorwerfen, tadeln
von Grund aus lernen, sich einprägen,
auswendig lernen

Orakelspruch
Orakelstätte
aufheben; (eine spezielle Bedeutung:) eine
Anfrage an ein Orakel beantworten
ergreifen . . . besetzen
Oberstadt, Burg

Hunger
Durst
bedenken, sich kümmern um . . . (mit Gen.)
Keule, Knüppel
was sich auf Tragödie bezieht (z.B.:)
halten (zurück-, fest-)
Problem (was »vorgeworfen«, »vorgelegt« wird •
zum Nachdenken)

VOKABULAR

L. 55

D. φιλότιμος, -ov
ευτελής, -ές

ehrliebend, ehrgeizig
wohlfeil, mit wenig Aufwand

E. ριγόω
(τό'φΐγος, -ους
μάχομαι τινι
(Aor. έμαχεσάμην)

(vor Frost) starren, frieren
Frost, Starre)
mit jd. kämpfen

F.

(!)

φιλοσοφέω

gab
G. έδωκα (Aor.)
έφαγον (Aor.)

'kein Präs.; dagegen έσθίω: nur Präs.; s. L. 86)
1 Nebenform (ion.): ζώω, Futur dazu βιώσομαι (selten ζήσω); s. Ap.Gr.
2 Außerhalb des Attischen: πεινάω, διψάω.

LEKTION 55
I
Λ. πωλέω
ή λήκυθος
χωρέω
(ή χώρα

verkaufen
ölflasche
fassen (räumlich)
Raum)

Β. φιλόπονος, -ον
δ οίκέτης, -ου

(»Mühe liebend«)
(zum Haus gehörig:) Sklave, Diener

C. μισθόω (μισθός)

vermieten; Med.: mieten
Ort, Landgut
aufwenden, ausgeben

τό χωρίον
δαπανάω
Ε. (άπο)στερέω (Präs. oft
στερίσκω)

berauben

F. σωματικός, -όν, -ή (σώμα)
(ό νεκρός
(άπο-)νεκρόω
ή άπονέκρωσις, ;ως
μηχανάομαι(μηχανή)
έκφεύγω (Aor. έξέφυγον)
ό νεανίσκος
έκπονέω (πόνος, πονέω)
άνθρωπικός, -όν »-ή
= ανθρώπινος
μέχρι(ς) = άχρι(ς)

körperlich
Leiche)
zur Leiche machen
(das) zur Leiche werden
(Mittel) aussinnen, sich bemühen, anstellen
entfliehen, entkommen
Deminutiv von νεανίας
ausarbeiten
menschlich, d.h. was zum Menschen gehört

G. ή πλάνη (πλανάομαι L. 52)
καταφρονέω τινός
τό πρόσωπον
γίγνεται τινι (Aor. έγένετό
τινι)

das Irren (räumlich und gedanklich)
jd. (oder etwas) verachten
(An-)Gesicht
vgl. έστι μοι

bis (als Präp. mit Gen.), bis daß, solange als

198

VOKABULAR

L. 55

το ορός, -ους
τό τεκνίον
Η. ή θεραπεία (θεραπεύω,
δ θεράπων)
πώποτε
οφείλω

Berg
Deminutiv von τέκνον (nachklass.)

Ι.

ή όψις, -εως
(όψομαι
αίσχύνω
1
αίσχύνομαι

das Sehen, der Anblick
werde sehen)
häßlich machen, schänden, beschämen
sich schämen

Κ.

φθονέω
φθονέω σοί τίνος
ή άμαθία (άμαθης, μανθάνω)
άκολουθέω
άφικνέομαι (Aor. άφίκόμην)
άποστατέω
εύλαβέομαι

neiden, mißgönnen
beneide dich um etwas
Unwissenheit, Torheit
folgen
(hin)gelangen, ankommen
wegtreten, fortgehen
sich hüten, vorsehen

δυσφορέω

(»schwer ertragen«) sich beschweren, unwillig
sein, sich beklagen
Fremde
von überall
das Heruntergehen, Abstieg

II
Α.

ή ξένη (χώρα)
πανταχόθεν
ή κατάβασις, -εως
(καταβαίνω)

Pflege, Dienst (»Therapie«)
je, irgendeinmal (vgl. 53IB)
schulden

μεταμέλει μοί τίνος

etwas ungeschehen wünschen, bedauern,
bereuen
(entgegengesetzt dem μέλει μοί τίνος)
δήπου
doch wohl
αληθινός, -όν, -ή
wirklich, wahrhaftig

(αληθής, αλήθεια, αληθεύω)
έλιπον, κατέλιπον
διά τέλους
εύγε
D. συνηβάω (ήβάω)
(ή ήβη
συνεράω
συ(ν)-στεφανη-φορέω
μαίνομαι (μανία)
σωφρονέω (σώφροον)

st. Aor. von λείπω, καταλείπω lassen,
zurücklassen
(»durchs Ende«) durchweg
gut (gesprochen)!
zusammen jung sein
»Jugend«)
zusammen lieben
(!)
rasen
verständig sein, maßhalten

1 Fut. αίσχυνοϋμαι, auch αίσχυνθήσομαι, Aor. ήισχΰνθην.

VOKABULAR

L. 56

199

LEKTION 56
αγωνίζομαι (ό άγων)
αναγκάζω (ανάγκη)
απεργάζομαι (έργον)
βιάζω
(ή βία
γυμνάζω (γυμνάσιον)
(γυμνός
ελπίζω (έλπίς)
θαυμάζω
κτίζω
νομίζω (νόμος)
οίκίζω (οίκος, οίκία, οίκέω)
πείθω (τι) (ή πειθώ)

πλάττω (-σσω)
σπεύδω (σπουδή)
σπουδάζω
σώιζω
χαρίζομαι (Med.) (χάρις)
ψεύδω (τό ψεύδος)

an einem Wettkampf teilnehmen, kämpfen
zwingen
ausarbeiten, herstellen
Gewalt anwenden, -antun
»Kraft, Gewalt«)
(üben lassen) trainieren; Med. und Pass.: sich
üben, trainiert werden
nackt)
erwarten, hoffen
sich (ver)wundern, bewundern
gründen, einrichten, etablieren
als Brauch haben (anerkennen), meinen,
gliuben, halten für
gründen, besiedeln
zureden, überreden (zu etwas), überzeugen (von
etwas); Pass.: (s. überreden lassen) gehorchen
(4- Dat.)
formen, gestalten, sich etwas vorstellen,
erdichten, fälschen
eilen, eifrig sein; (4- Akk.) etwas betreiben,
beschleunigen
sich bemühen, im Ernst sein (reden)
bewahren, retten
jd. einen Gefallen tun
täuschen; Med.: lügen; Pass.: sich täuschen,
irren; getäuscht werden

θ α υ μ ά ζ ω , θαυμάσομαι, έθαύμασα, τεθαύμακα, (τεθαύμασμαι nachklass.),
έθαυμάσθην
Weitere Stammformen Ap.Gr. L. 56.17-19.

I
Α. μέλλω

Β.

εξόν
ή ευψυχια

zaudere
bin im Begriff, will ) etwas (zu) tun
bin bestimmt, soll ) oder (zu) leiden
(m. Inf.Präs. oder Fut.)
Partiz. zu έξεστι(ν): da, obgleich es erlaubt ist,
- frei steht . . .
Beherztheit

C. πειστικός, -όν, -ή

überredend, überzeugend

Ε. ή διαβολή
δέω Ι (δήσω, έδησα, δέδεμαι,
έδέθην)

Verleumdung, Anschuldigung
binden

VOKABULAR

200

δέω II (δεήσω, εδέησα;
meist Med. δέομαι, L.50;
aber häufig:)
πολλού, ολίγου, μικρού δέω
δεϊ, δεήσει
θαυμαστός, -όν, -ή
F.

εντός

II
Β. άελπτος, -ov (ελπίζω)
C. άφίκόμην, άφίκετο (st.Aor.;
Präs. άφικνέομαι)
D. ό Λάκων, -ωνος )
ή Λάκαινα
>
έπιτελέω (τέλος)
άδυνατέω (αδύνατος)

L. 56

ermangeln, bedürfen

ich lasse viel (wenig) daran fehlen, daß . .
ich bin weit ( . . . ) entfernt zu . . .
es fehlt an, es ist nötig (Gen.), man muß
(Verbaladj. zu θαυμάζω) wunderbar,
bewundernswert
drinnen, innerhalb (mit Gen.)

unerwartet, unverhofft
gelangte, kam (an)

Einwohner von Lakonien
vollenden
bin außerstande, kann nicht

Ε.

ήρξα
Φειδίας
τό άγαλμα, -τος
ή ποίησις, -εως
(ποιέω, ποίημα, ποιητής)

(Aor. zu άρχω)
(der Bildhauer)
Zierde 1 , Götterstandbild
das Machen, das Schaffen; Dichtung (»Poesie«

F.

νοέω (νόος = νους)
Προμηθεύς, -έως

wahrnehmen, bedenken
(!)
(»zu allem fähig«) geschickt, listig, gerissen

G. πανούργος, -ον
Η. δίδωμι (Fut. δ ώ σ ω ;
Perf. δέδωκα)
ή βίά (βιάζω)

ich gebe

Ι.

Zuschauer
Dithyramb (Preisgesang auf Dionysos)
Menge, Haufe

δ θεατής, -ού (θεάομαι)
ό διθύραμβος
ό όχλος

Kraft, Gewalt

Κ. τάχα (ταχύς)

(»schnell«) bald (in Prosa, meist »vielleicht«)

Μ. δ δόμος

Gebäude, Haus (poet.; lat. domus)

Ν . ή πίστις, -εως

Vertrauen, Garantie, Kredit; (N.T.:) Glaube

III ή Σικελία
αί Συράκουσαι
ή Χαλκίς
ό Χάλκιδεύς
οί Λεοντϊνοι (Mask.!)
ό Μεγαρεύς
ό Σελινούς, -οΰντος
ή Γέλα
ό έποικος
άγαγών, -όν, -ούσα

Sizilien
(Stadt auf Sizilien)
(Stadt auf Euboia)
Einwohner von Ch.
(Stadt auf Sizilien)
Einwohner von τά Μέγαρα
(Stadt auf Sizilien) (L. 5 Anm. 7)
(Stadt auf Sizilien; Einwohner: Γελώιοι)
»Anwohner«, Siedler
Part, von ήγαγον, St. Aor. zu άγω

VOKABULAR
κοινήι (Adv.) (κοινός)
άποδημέω
έπιδημέω
οίκοθεν
ό άθλος (poet.) (άχτλητής,
άθλιος)
τό άθλον
ήνεγκα )
ήνεγκον >
ήνεγκάμην

L. 57

201

gemeinsam, zugleich
(einen Ort) verlassen, verreisen, in d. Fremde
sein
(einen Ort) besuchen, zuwandern
von daheim
Wettkampf, Kampf, Anstrengung
Kampfpreis (Plur. auch »Wettkampf«)
trug (st. Aor.; werden zu
Präs. φέρω gestellt, L. 85)
habe davongetragen

1 Eigentlich »worauf jd. (z.B. der Gott) stolz ist«, ώι τις άγάλλεται.

LEKTION 57
-σσω = att. -ττω
άγω
διάγω
κατάγω
συνάγω (ή συναγωγή)
άγχω
άπάγχω
άλλάσσω (άλλος)
άλλάσσω τί τίνος
απαλλάσσω τινά τίνος
άρχω
υπάρχω
δέχομαι
διώκω
ελέγχω
)
εξελέγχω >
έχω (Fut. έξω; Aor. έσχον;
Perf. έσχηκα)
ευίχω
απέχω τινός
κατέχω
μετέχω σοί τίνος
παρέχω
προσέχω τινί
κηρύσσω (κήρυξ)
παίζω (παις)
πλήσσω (Aor. Pass. έπλήγην)
εκπλήσσω τινά (intrans. Aor.
Pass. έξεπλάγην)

führen, (fort)treiben, bringen
hindurchführen; hinbringen (Zeit, das Leben)
herunter-, zurückführen
zusammenführen (Synagoge)
quetschen, würgen
erwürgen, Med.: sich aufhängen
ändern, wechseln
etwas für etwas eintauschen (meist Med.)
jd. von etwas befreien
(»erster sein«:) führen, herrschen (mit Gen.);
(auch Med.) anfangen
vorhanden sein, existieren
annehmen, akzeptieren
verfolgen
ausfragen, kritisieren, widerlegen
haben, halten
befinde mich wohl
bin fern von; enthalte mich
niederhalten, innehaben
habe etwas mit dir gemeinsam
(an-)bieten, gewähren
auf etwas aufmerken
verkünden
spielen, scherzen
schlagen
jd. erschrecken

202

VOKABULAR

πράσσω (πράγμα, πράξις)
καλώς (εύ, κακώς) πράσσω
σαλπίζω (σάλπιγξ, σαλπιγκτής)
στίζω (Fut. στίξω)
ταράσσω
τάσσω (τάξις)
αντιτάσσω
τινάσσω
έντινάσσω
φεύγω (έφυγον, πέφευγα)
φυλάσσω (φύλαξ)

φυλάσσομαι τι
φυλάσσομαι τι, άπό, μή . . .

L. 57

tun, handeln
es geht mir gut (schlecht)
trompeten
stechen, brandmarken
aufstören, verwirren
auf-, hinstellen, anordnen
entgegenstellen
schütteln, schwingen
hineinschwingen, -stoßen
fliehen, vertrieben (verbannt) werden
bewachen, bewahren, beachten
etwas bewahren, beachten, befolgen
(eine Regel o.a.)
sich vor . . . hüten

πράσσει, πράξει, έπραξεν, πέπραχεν (-γεν), πέπρακται, έπράχθη
Weitere Stammformen Ap.Gr. L.57.10

Ι
Β.

δεσποτικός, -όν, -ή
γίνομαι (nachklass.)

wie ein Despot
= γίγνομαι

Ο

ή τριήρης, -ους

(das Kriegsschiff mit drei übereinander liegerden Reihen von Ruderern) Triere
= σύν; also
= σύμμαχος
Sommer
(alle diese Formen werden auch adverbiell ver­
wendet:) geradezu, gleich, sofort
hineinwerfen, einfallen

ξύν (die ältere Form)
ξύμμαχοςτό θέρος, -ους
ευθέως, ευθύς, ευθύ
εισβάλλω (= έσβάλλω)
(st. Aor. είσέβαλον)
D. ή κατηγορία
είργασμαι

Anklage, Beschuldigung
Perf. von εργάζομαι

Ε.

Eid
abstimmen (»seinen Stimmstein abgeben« vor:)
Kiesel; gebraucht a) als Rechenstein,
b) bei Abstimmungen

ό δρκος
ψηφίζομαι (Med.)
ή ψήφος

G. αιχμάλωτος, -ον
τό μέτωπον
(άπ)όλωλα
ό μαστιγίας, -ου (μαστιγόω)
λαβε (Imper. Aor.)

kriegsgefangen, erbeutet; Subst.:
Κ riegsgefangener
Stirn
(Perf.:) ich bin verloren
einer, der die Peitsche (μάστιξ) verdient,
Schuft, Taugenichts
nimm, halte

Η. ή δοκός
παίω

Balken
schlagen, stoßen

Ι.

= ταχέως (τάχα)
nahe

ταχύ (Neutr. als Adv.)
πλησίον (Adv.)

VOKABULAR
ό πλησίον (von Adj.
πλησίος Hom.)
εκποδών (Adv.)
ελαφρός, -όν, -ά
II
Α. εκφέρω
τό α ν ά θ η μ α , - α τ ό ς
βλάπτω
ό πίναξ, -ακος
(ές
Β. έπείπερ

L. 57

203

(»der nahebei«), Nachbar, »Nächste«
(»vor den Füßen weg«) aus dem Weg, fort
leicht, behend

(0
(»das Aufgestellte«) Weihgabe
schaden, beschädigen
Tafel, Bild
= είς)
da ja doch (verstärktes έπεί)

Γ). εκάστοτε
αηδής, -ές (ηδύς)
μεντάν

jedesmal
ohne Vergnügen, unangenehm (L.39IIC)
< μέντοι άν

Ε. δ ταύρος
τήι άληθείάι
(auch: ταϊς άληθείαις)
τέθνηκα
ή αϊσθησις, -εως

Stier
in Wahrheit, in der Tat
Perfekt zu άποθνήισκω
Wahrnehmung, Empfindung

Einwohner von Mytilene auf Lesbos
Μυτιληναίος
ή κακοδαιμονία (κακοδαίμων) Unglück; Verrücktheit
ή νυκτομαχία
(νύξ, μάχη)
ό Συρακόσιος
(!)
Η. ή πληγή (πλήσσω)
Schlag, Wunde
(was einen trifft) Geschehen, Unglück
ή συμφορά
F.

Ι.

είσιών, -ιόν, -ιούσα

III
Α. ή χώρα
απαθής, -ές (πάθος)
ατάραχος, -ον (ταράσσω)

ή ταραχή
Ε.

F.

hineingehend

Land, Platz, Stelle, Posten
nicht betroffen, nicht affiziert, affektfrei
= άτάρακτος, -ov (nicht verwirrt, nicht in
Aufregung, Verwirrung zu bringen)
unerschütterlich
Verwirrung

βλάσφημος, -ον
τό βλάσφημον (βλασφημώ,
βλασφημία)
εϊρηκα (Perf.)

lästerlich
Lästerwort

άναγι(γ)νώσκω
δακρύω
τό δάκρυον
ή ηλικία (ήλιξ)

lesen (»wiedererkennen«)
weinen, beweinen
Träne
Lebensalter, Zeitalter

ich habe gesprochen

204

VOKABULAR

L. 58

LEKTION 58
βλάπτω
βλέπω
άναβλέπω
γράφω
γράφομαι σε

schaden
blicken, sehen
aufblicken, (wieder) sehen können
schreiben
reiche eine Anklageschrift (γραφήν) gegen dich
ein, klage dich an
επιγράφω (επιγραφή, επίγραμμα) (dar)aufschreiben
begraben
θάπτω
καλύπτω
einhüllen, verdecken
αποκαλύπτω
enthüllen, offenbaren
κλέπτω
(etwas heimlich tun) betrügen, stehlen
κόπτω (κόπος)
schlagen
κατακόπτω
niederschlagen, zerschlagen
κρύπτω, έπικρύπτω
verbergen, verheimlichen
λείπω
(ver)lassen
απολείπω
verlassen, zurücklassen
έπιλείπω
verlassen; unterlassen; mangeln
καταλείπω
hinterlassen, verlassen
νείφω
schneien
πέμπω
schicken
wegschicken
αποπέμπω
nach jd. oder etwas schicken, holen lassen
μεταπέμπομαι (Med.)
(σκέπτομαι: att. nicht Präs.
\
und Imperf.)
/
ausschauen, betrachten, erwägen
σκοπέω
) (att. nur
ι
σκοπέομαι) Präs. und Impf.) )
στρέφω
(herum) drehen
καταστρέφομαι
unterwerfen
μεταστρέφω
umdrehen, umwenden
τρέπω
wenden
ανατρέπω
umstürzen, auf den Kopf stellen, zerstören,
ruinieren
zuwenden, gestatten
επιτρέπω
nähren, aufziehen, erziehen
τρέφω (Fut. θρέψω) (τροφή)
aufziehen
ανατρέφω
συντρέφω
zusammen aufziehen
τρίβω
reiben
zerreiben, Zeit hinbringen, verweilen
διατρίβω
βλάπτω, βλάψω, έβλαψα, βέβλαφα, βέβλαμμαι, έβλάβην
Weitere Stammformen Ap.Gr. L.58.8
Ι
D. έπικαλέω
Ε. τροπή (τρέπω)

herbeirufen; Pass. auch: zubenannt werden,
e. Beinamen haben
Wende, Wandlung, Wechsel, Umkehr, Flucht

VOKABULAR
Η λ ί ο υ τροπαί
χειμερινός, -όν, -ή (ό χείμων)
θερινός, -όν, -ή (τό θέρος)
τροπήν τίνος ποιεϊν
τό τροπαίον (seit 4. Jh.
τρόπαιον)
τροπαϊος, -ον, -α
έστησα (Aor.)

wendend (den Feind in die Flucht)
stellte, stellte auf
Schaden

Ι.

finden

έξαπίνης
πλουτέω (πλούτος, πλούσιος)
μών ( < μή ούν)
1

Κ. ή θέμις
θεμιτός, -όν, -ή

II
Α. κρυπτός, -όν, -ή (κρύπτω)
φανερός, -όν, -ά (φαίνω)
Β. δ τάφος
άταφος, -ον (θάπτω)
ή μονομαχία
άπειλέω
άρτι, άρτίως
βέβηκεν

vorbeigehen, an etwas vorbeikommen,
übertreten
plötzlich
reich sein (od. werden)
(Fragepartikel) doch nicht? doch nicht etwa?
Satzung, Recht
erlaubt durch (göttliche und menschliche)
Satzung, recht

verborgen
offenbar, sichtbar, öffentlich

είλον (Aor.)

Bestattung, Grab
unbestattet
Einzelkampf, Zweikampf
drohen
eben, gerade, kürzlich
(Perf. zu βαίνω) (er, sie, es) ist gegangen,
ist fort
nahm, fing

Ο

φράζω (φράσω, έφρασα)
άντακούω

erklären, zeigen, sagen
»dagegen hören«

F.

ό σκύμνος
ή προφήτις, -ιδος
δ προφήτης, -ου

Junges (bes. vom Löwen)
(Fem. zu:)
(»Sprecher« für e. Gott) Prophet

G. ή νύμφη
ή σύνταξις
(συντάττω
Η. ή σκέψις, -εως (σκέπτομαι)
ώφελέω τινά
έπίσταμαι
Ι.

έπισκοπέω (wie oben
σκέπτομαι)
υπήκοος, -ον (ακούω)

205

Sonnenwende
Winter-, winterlich
Sommer-, sommerlich
die Umkehr von jd. bewirken, jd. in die
Flucht schlagen
Siegesdenkmal (von:)

Η . ή βλάβη (βλάπτω)
ευρίσκω (Aor. Akt. ηύρον;
Aor. Pass. ηύρέθην)
παρέρχομαι (Aor. παρήλθον)

L. 58

junge Frau, Braut
Zusammenstellung, Anordnung, System,
Syntax; Beitrag
zusammenstellen)
Betrachtung, Erwägung
nützen, unterstützen
»verstehen«, wissen
betrachten, erwägen, untersuchen
hörig, gehorsam, untenan

206

VOKABULAR

III
Α. ό κατάσκοπος
άσκέω (άσκησις)
παρατάττω

Β.

L. 59

συντάττω
τήμερον = σήμερον

Späher
üben
nebeneinander stellen, in Schlachtordnung
aufstellen
s. I I G
heute

άνασταυρόω (σταυρός)

pfählen, kreuzigen

C. γέγονα
ό λυρικός (ή λύρα)
τό ποίημα, -ατός (ποιέω)
ή διάλεκτος
τυφλόω (τυφλός)

bin geworden, bin
lyrischer Dichter
(»Gemachtes«, »Poem«) Gedicht
Unterredung, Diskussion, Sprache, Dialekt
blenden

D. έκπλέω
ή παλαίστρα
παλαίω

auslaufen, absegeln
Ringschule, Übungsplatz
ringen

Ε.

Frevler; Rache-, Plagegeist

ό άλιτήριος

1 Themis ist Göttin der »Satzung«, des Rechts (Gen. Θέμιδος, Akk. Θέμιν). In attischer Prosa sigt
man θέμις εστίν »es ist (geheiligtes) Recht«; andere Kasus kommen nicht vor. Bei Homer ist De­
klination θέμιστος, θέμιστες usw. häufig.

L E K T I O N 59
τό γραμματίδιον
απέραντος, -ov (πέρας,
περαίνω)
ή γεωργία (γεωργός, γεωργώ)
σπείρω
θερίζω (τό θέρος)
άτοπος, -ον
(ό τόπος
ή περίοδος
αξιόλογος, -ον
προγεγενημένος, -ον, -η

Briefchen; Dokument
endlos
Landwirtschaft
streuen, säen
ernten
sinnlos, absurd
Ort, Platz)
(der Weg herum) Umlauf, Zyklus, Periode

der Rede wert, bedeutend
(Part. Perf. zu προγίγνομαι) früher gewesen
vorhergegangen
ή συμμαχία (σύμμαχος)
Kampfbündnis
ό φόρος
Beitrag, Tribut 1
ό λιμήν, -ένος
Hafen
προσπλέω (Aor. προσέπλευσα) heransegeln
κατοικίζω
(wieder) ansiedeln
ή συγγένεια (συγγενής)
Verwandtschaft
κατασκοπέω (nur Präs. u.
ausspähen, erkunden
Imperf.)
κατασκέπτομαι (nicht Präs. u.
Imperf.) (κατάσκοπος)
vgl. L.58
αποπλέω (Aor.: απέπλευσα)
ab-, wegsegeln

VOKABULAR

207

L. 59

C. ή ακολασία
πατάσσω
αυτόθι
έπιχώριος, -ον, (-α)
δ απελεύθερος, ή απελεύθερα
οίηθείς
ή έσθής, -ήτος
τό είδος, -ους

Zügellosigkeit
schlagen
daselbst
einheimisch, landesüblich
der, die Freigelassene
(Part. Aor. zu οϊ(ο)μαι) vermeinend
Gewand, Kleidung
Aussehen, Gestalt

D. σωτήριος, -ον (σωτήρ,
σωτηρία)

rettend, heilsam

Ε.

τό κέρδος, -ους
όμολογέω

Vorteil, Gewinn
(»das Gleiche sagen«), übereinstimmen, zugeben

F.

δ 'Ισθμός
'Ισθμοί

Landenge (von Korinth)
auf dem Isthmos (Ort der »Isthmischen«
Wettkämpfe)
ό πύκτης
Boxer
(ή πυγμή
Faust)
τό θέατρον (θεάομαι, θεατής) Theater, Publikum
anstoßen

G. ό λειμών, -ώνος
πρωί (Komparat. πρωϊαίτερον,
auch πρώιτερον, πρωίτερον)
ή σελήνη
γίγνομαι κατά (4- Akk.)
ό τόπος
τά έργα
άπίεναι (Infin.) (lat. abire)
προσέρχομαι (Präs.),
προσήλθον (Aor.)
σκώπτω
ή π α ι δ ι ά (παϊς, παίζω)
δ γέλως, -ωτος
επερωτάω
φήσας, -σαν, -σασα
καταπλήσσω
έννους, -νουν
φαίνομαι (Aor. έφάνην)
δωρέω (δώρον)

πατάσσω,
τύπτω,
παίω,
-

πατάξω,
τυπτήσω,
παίσω,
-

Wiese
früh
Mond
an e. Stelle anlangen
Ort, Platz
Felder (wo man arbeitet)
fort-, zurückgehen
herangehen, sich nähern
spotten, scherzen
Scherz, Spiel
Lachen, Gelächter
befragen
(Part. Aor. zu φάσκω, φημί) jasagend,
bestätigend
bestürzen, erschrecken
bei Verstand
sich zeigen, erscheinen
schenken

Verba für >schlagen<
έπάταξα
τέτυμμαι
(έτυψα)
έπαισα
πέπληγα
πέπληγμαι

Vgl. Ap.Gr. L. 57.10,9 Anm. 6.
1 Thukydides erklärt in unserem Text Β 2 das neugeschaffene Wort.

(έτύπην Homer)
(έπαίσθην selten
έπλήγην

208

VOKABULAR

L. 60

LEKTION 60
άγγέλλω (άγγελος)
έπαγγέλλω
επαγγέλλομαι (Med.)
αϊρω
3άλλω
δέρω
καθαιρώ (καθαρός)
σπείρω
στέλλω
αποστέλλω (απόστολος)
έπιστέλλω
(επιστολή
περιστέλλω
σφάλλω
φθείρω, διαφθείρω

melden, berichten, ankündigen
bekannt geben
ankündigen, verheißen
heben, erheben, abfahren (Anker lichten);
Med. auch: wegtragen, erwerben
werfen, schießen; fallen lassen, hinlegen
häuten, schinden, prügeln
reinigen
säen, streuen
instandsetzen, fertig machen, senden; Med.:
reisen, ziehen
ab-, entsenden
zusenden, auftragen, e. Brief schreiben
Auftrag, Brief)
umhüllen, umsorgen
zu Fall bringen; täuschen; fallen; irren
verderben, zerstören

αποστέλλει, άποστελεί, άπέστειλεν, άπέσταλκεν, άπέσταλται, απεστάλη
Weitere Stammformen Ap.Gr. Nr. 12
Ι
Β. έγνωσαν (Aor.) (γιγνώσκω)
καθώς (nachklassisch st. ώς)

sie erkannten
wie

C. σφάζω, σφάττω
(ή σφαγή

schlachten
das Schlachten, Gemetzel)

D. ή παρουσία (πάρειμι)
είμι (Akzent!)
εϊσω (έσω poet.)

Anwesenheit, Gegenwart
werde gehen
hinein; drinnen

Ε. τό επάγγελμα, -τος
(επαγγέλλομαι)
τελέω (τέλος)
οϊός τέ είμι

Versprechen, Ankündigung

άκρος, -ον, -ά
ή αισχύνη
νουθετέω

zu Ende bringen; bezahlen
ich vermag, kann, bin imstande zu
spitz, äußerst, am Gipfel, MeisterSchande
(»den Nous zurechtsetzen«) (er)mahnen,
zurechtweisen

II
Β. ή κλοπή (κλέπτω)

Diebstahl, Betrug

C. ή φθορά (φθείρω)

Verderben, Ruin, Vergehen (vgl. D)

D. νυνί
κατηγορέω τινός
ή επιμέλεια (έπιμελέομαι)

(verstärktes νύν)
(gegen jd. reden) anklagen
Sorge für etwas, Fürsorge, Pflege

VOKABULAR

L. 61

ή διαφθορά

Verderben, Korruption, Ruin (vgl. C)

Ε.

ό καθαρμός
ή κάθαρσις, -εως
χθόνιος, -ον (ή χθων)
ό λοιμός
κατέχω

Reinigung, -szeremonie
Reinigung (Reinwerdung)
(dem Erdboden zugehörig) unterirdisch
Seuche
niederhalten; innehaben; befallen

F.

ή αγέλη
δ ποιμήν
ό βουκόλος (βούς)
προσήκει

Herde
Schäfer
Rinderhirt
es kommt zu, gebührt, es ist Sache von jd.

209

G. τό δόρυ, -ατός
ή ασπίς, -ίδος
ή κλίνη
τό κέντρον

Balken, Stange, Speer
Schild
Bett
Stachel, (auch des Zirkels, daher:) Mittelpunkt

Η. έλαβον
ό φρουρός

st. Aor. zu λαμβάνω
Wächter, Plur.: Besatzung

III
Α. πολλαχόθεν
ό επίπλους, -ου
έκάτερος, -ον, -ά
έπί πολύ

von vielen Seiten
das Heransegeln, Angriff (mit der Flotte)
jeder (von zweien); Plur.: beide
weithin

Β. δ ναύαρχος
ή βοήθεια (βοηδέω L. 49)
παρέσομαι
άπαίρω (Perf. άπήρκα)

Schiffs-, Flottenkommandant, Admiral
Hilfe
Fut. zu πάρειμι
(heben, Anker lichten) wegfahren

kaufen
C. αγοράζω (αγορά)
επανέρχομαι (Aor. έπανήλθον) hinaufgehen, zurückkehren, zurückkommen
(auch in der Rede)

L E K T I O N 61
αίσχύνω (αισχρός)
αίσχύνομαι
αίσχύνομαί τινι (έπί τινι)
αίσχύνομαι τίνα
άμύνω τινά (τι)
άμύνω τινί
αμύνομαι τίνα (ήμυνάμην)
ευφραίνω
ευφραίνομαι (ηύφράνθην)
κλίνω
(ή κλίνη
κτείνω (poet.), άποκτείνω

häßlich machen, schänden
sich schämen
einer Sache, Tat
vor jemand
wehre jd. (etwas) ab
helfe jd.
wehre jd. von mir ab, verteidige, räche mich
an, bestrafe jd.
jd. erfreuen, vergnügen
sich freuen
biegen, beugen
Lager, Bett)
töten

210

VOKABULAR

μαινω, εκμαινω
μαίνομαι (έμάνην)
ύπομαίνομαι
μένω
μένω τινά
διαμένω
εμμένω τινί
περιμένω τινά
μιαίνω
νέμω
νέμομαι
διανέμω
ή νομή
ό νομεύς, -έως
νομάς, -άδος
ό νομός
ό νόμος
νόμιμος, -ον, -η
νομίζω
σθένω (nur Präs. und Imperf.
ταχύνω (ταχύς)
φαίνω
φαίνομαι

L. 61

rasen(d) machen
rasen, verrückt sein
etwas verrückt sein
dauern; warten
jd. erwarten, gegen jd. aushalten
ausdauern
(ver)bleiben in, bei etwas, beharren
jd. erwarten
beflecken
aus-, zuteilen, weiden lassen
etwas sich zuteilen, weiden (intr.); bewohnen,
besitzen
verteilen
Weide
Hirt
weidend (Νομάδες!)
Weideplatz, Landstrich
Brauch, Gesetz
gebräuchlich, rechtmäßig
als Brauch haben, anerkennen; meinen, glauben, halten für
stark sein, Gewalt haben, vermögen
beeilen, beschleunigen (trans. und intr.)
hell machen, zeigen
klar, hell werden, erscheinen, »scheinen« zu
(mit Inf.), erweise mich als (mit Part.)

αίσχύνομαι, αίσχυνοϋμαι (-νθήσομαι), ήισχύνθην
Weitere Stammformen Ap.Gr. L.61.6 u. 9

I
Β. ή λαμπάς, -άδος (λάμπω,
λαμπρός)
ούδαμοϋ (ουδαμώς)

Leuchte, Fackel; nachklass. auch Lampe (N.T.)
nirgends, in keinem Fall

C. σφώ, σφώιν
τό βούλευμα, -ατός (βουλεύω,
βούλευσις)

s. Ap.Gr. L.47.13
Entschluß, Plan, Ratschlag

D. τό φαινόμενον (φαίνω)
ή αστραπή
ποδιαϊος, -ον, -ά (πους)
ή οικουμένη
μαρτυρέω (τινί) (μάρτυς,
μαρτυρία)
σοφιστικός, -όν, -ή
ή σοφιστική (τέχνη)
(σοφιστής, σοφός)

was zu sehen ist, »erscheint«: »Phänomen«
Blitz
einen Fuß lang, - groß
(Part.Pass. ν. οίκέω) die bewohnte Erde
Zeugnis ablegen (für jd.), bezeugen

F. ό αιών, -ώνος
G. ασπάζομαι

Lebenszeit, Dauer, Ewigkeit

zum Sophisten gehörig
Sophistik

begrüßen

VOKABULAR
ή επαύριον [ήμερα]
εξέρχομαι (Aor. έξήλθον)
ή εσπέρα

L. 62

der folgende Tag
herausgehen
Abend (vgl. lat. vesper)

Η . ή συνθήκη
δικάζω (δίκη, δικαστής,
δικαστήριον)
δικάζομαι
τίνω (τείσω, έτεισα)
άποτίνω

Übereinkunft, Vertrag
Recht sprechen, richten, entscheiden

Κ.

(ver)lassen
zurück-, übriglassen; Pass.: zurückgelassen
werden, zurückbleiben
Meile, Meilenstein
ergreifen, einholen

λείπω
ύπολείπω
τό μίλιον (lat.)
καταλαμβάνω
(Aor. κατέλαβον)

II
C.

prozessieren
zahlen, büßen
bezahlen (e. Schuld)

ασύνετος, -ov

unverständig, töricht

Ε.

ό κατήγορος (κατηγορέω)
τό γραμματείδιον
λήψομαι

Ankläger
= γραμματίδιον
Fut. zu λαμβάνω

ί.

τό μίασμα, -τος (μιαίνω)
ό άνδροφόνος (άνήρ; φόνος,
φονεύω)

Befleckung
Mörder

III
Α. έκεϊ; εκείθεν; έκεϊσε
Β.

άτιμος, -ον
άτιμόω
έξω
φήσω
αυτόματος, -ον, - η 1
τό αύτόματον
άπό, έκ τοϋ αυτομάτου
πόρρω

dort; von dort; dorthin
urigeehrt, verachtet, ehrlos
entehren, die bürgerlichen Ehrenrechte aberkennen
Fut. zu έχω
Fut. zu φημί
von selbst (Adj.)
das (was) von selbst (geht, geschieht)
von selbst
fern, ferner

1 Oft fem. -ος.

L E K T I O N 62
A. έλαβον
ό άδολέσχης, ου
άδολεσχέω
ό κουρεύς, -έως
κείρω

211

st. Aor. zu λαμβάνω nehmen, bekommen
Schwätzer
schwatzen
Barbier
scheren

212
Β.

VOKABULAR
εισπετομαι
ό κροκόδ(ε)ιλος
τό σαρκίον (ή σαρξ)
ενέχω
έξέλκω (έλκω)

C. υπομένω
διασώιζω

L. 62

hineinfliegen
Krokodil, Eidechse
Fleischstückchen
darin haben, halten
herausziehen
aushalten, erdulden
= σώιζω

D. ύπεκπέμπω
ύπισχνέομαι (Aor. ύπεσχόμην)
απαγγέλλω
ό έφορος

heimlich fortsenden
versprechen
melden, berichten
Aufseher; in Sparta sind die 5 Ephoren die
ausschlaggebenden Beamten

Ε.

είς, ές (4- Akk.)
δυνατός, -όν, -ή (δύναμαι,
δύναμις)
ή φυγή (φεύγω)
λοιπός, -όν, -ή (λείπω)
τού λοιπού, τό λοιπόν
τά λοιπά
καί τά λοιπά (κτλ.)
διοικέω

bei Zahlen: gegen, ungefähr
fähig, imstande (zu), möglich, mächtig

οϊχομαι (Fut. οίχήσομαι;
Perf. οίχωκα; -ηκα; ώιχ-)
αποβλέπω είς
άλλοθι
(άπο)στερέω
στέρομαι

weggehen; fort sein

F.

G. καταισχύνω
εγκαταλείπω
ό παραστάτης, -ου
όσιος, -ον, (-α)
Η. ή απιστία (άπιστέω, άπιστος)
ή πίστις, -εως
διανοέομαι (διάνοια)
ή απαλλαγή (απαλλάσσω)
τό έρμαιον (Ερμής)
ή αποφυγή (αποφεύγω)

Ι. ό ομιλητής, -ού (ομιλία,
όμιλέω τινί)
άπολογέομαι (απολογία)
διηγέομαί τι (od. περί τίνος)
ονομαστός, -όν, -ή
έπαίρω
υπερήφανος, -ον

Flucht, Verbannung
übrig
»übrigens«, hinfort
(das Übrige) hinfort
>etc.<, usw.
verwalten

den Blick richten auf
anderswo
berauben
beraubt sein, entbehren
schänden
im Stich lassen, verlassen
(»der daneben Stehende«) Nebenmann,
Kampfgenosse
rein, heilig
Mißtrauen, Unglaublichkeit (N.T. Unglaube)
s. 56 II Ν
»durchdenken«, denken, gedenken
Entfernung, Trennung, Loslösung
(»etwas von Hermes«) Glücksfund, unverhoffter r
Gewinn
das Entfliehen
Genosse (einer, mit dem man Umgang hat)
>in Abrede stellen«, sich verteidigen
auseinandersetzen, erzählen
(Verbaladj. zu ονομάζω) nennbar, namhaft,
berühmt
hochheben, ermuntern
hochmütig, übermütig

VOKABULAR

L. 63

213

L E K T I O N 63
γίγνομαι
πίπτω
εκπίπτω
εμπίπτω
τίκτω

werden
fallen
herausfallen; vertrieben werden
hineinfallen
(er)zeugen, gebären

Fortan finden sich alle hierhergehörenden Stammformen in Ap.Gr. und z.T. auch in
der SG.

I
Β.

αναβαίνω (Perf. άναβέβηκα)
αποτρέπω
προτρέπω
άκήκοα (Perf. zu άκούώ)

hinaufgehen, hinaufsteigen
abwenden, abmahnen, verhüten
hinwenden, antreiben, ermuntern
hören

C. ή ειμαρμένη

(was verhängt, vorbestimmt ist) >Schicksal<

F.

Sinnlosigkeit, Verrücktheit

ή άπόνοια ( < νους)

G. τέρην, τέρεν, τέρεινα

zart

Η. τό θέλημα, -ατός (θέλω)

Wille

L.

= μετέχω τινός
Teilhabe
st. Aor. zu (μετ)έχω

μέτεστί μοί τίνος
ή μέθεξις, -εως (μετέχω)
(μετ) έσχον
(Inf. σχεϊν, Konj. σχώ, etc.)
μηδαμή(ι)

auf keine Weise

II
Α. ό κύβος (lat. cubus)
τό πτώμα, -ατός (πίπτω)

Würfel
Fall, Sturz

Β. ή δρυς, δρυός
ξυλεύομαι
(τό ξύλον
τηρέω

Baum (oft Eiche gemeint)
(sich) Holz holen
Holz)
beobachten, behüten, bewahren

C. τό μέλι, -ιτος
πιπράσκω (s. L.65)
γεύομαι τίνος

Honig
verkaufen
kosten

D. καρτεράς, -όν, -ά (τό κράτος)
περίειμι

stark
herum sein; übrig sein

Ε.

Rache nehmen für jd., - an jd. (Med.: für
Nahestehende)
Mörder

τιμωρέω τινί, - τινά
ό φονεύς, -έως (φόνος,
φονεύω)
κικλήσκω (poet.) (καλέω)
άθλιος, -ον, -ά
ό πολιήτης, -ου (poet.)

F.

τό σφάλμα, -ατός (σφάλλω)

G. πρωτότοκος, -ον

anrufen, nennen (nur Präs. mit Imperf.)
leidvoll, jammervoll
= πολίτης
(Ausgleiten:) Irrtum, Fehl
(zu)erst geboren

214

VOKABULAR

L. 64

L E K T I O N 64
αναλίσκω, άναλόω
άλίσκομαι
γηράσκω (τό γήρας)
ήβάσκω, ήβάω (ή ήβη)
ευρίσκω
εξευρίσκω
άποθνήισκω (θνήισκω poet.)
συνθνήισκω τινί (poet.)
πάσχω
συμπάσχω (ή συμπάθεια)
στερίσκω, (άπο)στερέω
φάσκω, φημί (enkl.)
Ι
Α. τό σθένος, -ους (σθενώ,
ασθενής)
άπειμι (Inf. άπιέναι)
(είμι

aufwenden, verbrauchen
genommen, gefangen werden
alt sein (werden)
heranwachsen; jung, stark sein
finden
herausfinden, erfinden
sterben, getötet werden
mitsterben mit jd.
etwas erfahren, erleiden
mitleiden (»Sympathie«)
berauben
sagen, zusagen, versichern

Stärke, Kraft
fortgehen
L.60ID;L.83)

Β. μαλάσσω (att.: -ττω)
(μαλακός, -όν, -ή

weich machen, besänftigen, lindern
weich, sanft, weichlich)

C. άπειμι (Inf. άπείναι) (ειμί)

fort sein

Η. θνητός, -όν, -ή

sterblich

Ι.

habe genommen, eingeholt, erobert
habe für mich genommen, gewählt

είλον (Aor.) (Inf. έλείν)
είλόμην (Med.)

Κ. βαβαί
συνοικέω τινί (οίκος)
προσποιούμαι

(Ausruf der Überraschung)
mit jd. wohnen
(»für sich hinzutun«) sich anmaßen, vorgeben,
sich stellen, als ob

II
Α. ή κώμη
ήγαγον

st. Aor. zu άγω

Dorf

Β. τό εύρημα, -ατός (ευρίσκω)

Fund

C. ψέγω τινά, τι (ψόγος)

jd., etwas tadeln

G. οί εύδαίμονες δοκοϋντες
είναι
τό κέρδος, -ους
τό άνάλωμα, -ατός (άναλόω)
άνακτάομαι

»die als gesegnet gelten«, d.h. die Reichen

Ι.

καλέω (καλώ, έκάλεσα,
κέκληκα, κέκλημαι,
έκλήθην, L. 71)
είς-, έσείδον (εϊσοράω)

Gewinn, Vorteil
Verbrauch, Aufwand
wiedererwerben, wiedergewinnen
rufen, nennen

(Aor.) ansehen

VOKABULAR

L. 65

Κ.. προς 4- Akk.
προς 4- Gen.
προς 4- Dat.
ό οδοιπόρος (οδός,
πορεύομαι)
ό γόνος (V γεν)
III
Α. ή τόλμα (τολμάω)
ή άναισχυντία (αισχύνη,
αίσχύνω)

zu . . . hin
von . . . her; auch »von« persönlicht
bei
Wanderer

Β.

jd. einweihen in einen Geheimkult

215

Geburt, Sohn (poet.)
Kühnheit, Wagemut, Frechheit
Schamlosigkeit, Unverschämtheit

μυέω τινά τι (μυστήριον)

C. αξιόπιστος, -ον (άξιος,
πίστις)

glaubwürdig

L E K T I O N 65
γιγνώσκω (γνώμη)
αναγιγνώσκω (τό ανάγνωσμα)
έπιγιγνώσκω
καταγιγνώσκω τινός
θάνατον καταγιγνώσκω τινός
συγγιγνώσκω
διδάσκω (διδάσκαλος)
τραγωιδίαν διδάσκω
έκδιδάσκω
ή διδαχή
ή διδασκαλία
άποδιδράσκω (τινά)
μιμνήσκω (τινά τίνος oder τι)
μιμνήσκομαι (τινός)
άναμιμνήσκω, ύπομιμνήσκω
(ή άνάμνησις)
τιτρώσκω

erkennen; vgl. lat. cognosco
(»wiedererkennen«) lesen
(genau) erkennen
1. etwas an jd. erkennen, bemerken;
2. erkennen gegen jd., verurteilen
jd. zum Tode verurteilen
erkennen; anerkennen; (»mitverstehen«)
Nachsicht üben, entschuldigen
informieren, lehren; Med.: jd. unterweisen
lassen; aus sich selbst lernen
eine T. einüben, zur Aufführung bringen
gründlich lehren
Lehre, Unterricht
Lehre, Unterricht; Einübung einer Tragödie
(jd.) entlaufen
(jd. an etwas) erinnern (Homer)
sich (an etwas) erinnern (poet.)
(in Prosa, dasselbe)1
verwunden

I
C. δ κ ώ ν ω ψ , - π ο ς
δ ταύρος
καθίζω
τό κέρας, -ατός od. -ως
απαλλάσσω (att.: -ττω)
άπαλάσσομαι

Mücke
Stier
setze mich, sitze
H o m ; »Flügel« eines Heeres (Ap.Gr. L. 33.10)
entfernen, loslassen, erlösen (L. 57)
sich entfernen

D. ίδεν

= είδεν »sah«2

216
F.

VOKABULAR
άντεϊπον (Aor.; Präs.
dazu αντιλέγω)
δύσποτμος, -ov
(ό πότμος

II
Β. ό ίππεύς, -έως (ίππος)
C.

ιδίως
ό τραγωιδοδιδάσκαλος

τά Διονύσια
D. ή 'Ολυμπιάς, -άδος

ό βάτραχος
φέρω
ομώνυμος, -ον
(όνομα; zu όμο- vgl. όμοΰ,
όμοιος, όμολογέω etc.)

L. 65

dawiderreden
unselig, unglücklich
Schicksal)

Reiter, Ritter
Adv. zu ίδιος, (L.47IH) eigentümlich,
besonders, speziell
einer, der eine Tragödie aufführt; das ist in
klass. Zeit der Dichter (s.o.)
das Dionysosfest (s. L. 411Β 3)
1. die Spiele in Olympia (meist τά 'Ολύμπια);
2. der 4jährige Zeitraum zwischen zwei olymp.
Spielen (nach der Überlieferung wurde die
1. Olympiade 776 v.Chr. gefeiert)
Frosch
tragen (auch z.B. e. Bericht: berichten)
gleichnamig

G. εϊωθα (Perf.)
θαμά
πρότερος, -ον, α
(Adv. πρότερον, L.6)
τό παρόν

bin gewohnt
häufig
(Komperativ von πρό) vorderer, vorhergehend,
voranstehend
(Part, von πάρειμι) das Gegenwärtige,
Gegenwart

Η. ή μωρία (μώρος)

Torheit, Dummheit

Ι.

»mit gutem Namen«; »links« (euphemistisch)
wahrnehmen
ich trug weg, sie trugen weg

ευώνυμος, -ον (όνομα)
αισθάνομαι (ή αίσθησις)
άπήνεγκον (Aor.)

Κ. τό τραύμα, -ατός (τιτρώσκω)
τό βλάβος, -ους ( = ή βλάβη)
διπλάσιος, -ον, -α
ή διπλασία (gemeint: ζημία)
III
Α. ή παρατήρησις, -εως (τηρέω)
ή κίνησις, -εως (κινέω)
ακριβής, -ές

Wunde
Schaden
doppelt

(0
Beobachtung
Bewegung
genau

1 Das Perfekt ist immer μέμνημαι; die übrigen Formen des Verbum Simplex begegnen nicht- oder
kaum - in Prosa.
2 Homerische Formen haben bekanntlich oft kein Augment.

VOKABULAR

L. 66

L E K T I O N 66
δάκνω
κάμνω
κρίνω (κρίσις, κριτής, κριτικός)
αποκρίνομαι
πίνω (ό πότος)
έκπίνω
καταπίνω
τέμνω
ή τομή
άτομος, -ον
φθάνω
άφικνέομαι
ίκνέομαι (τίνα) (poet.)
(ικετεύω, ικέτης, ίκέτις

beißen
müde, schwach, krank werden (sein)
sondern, (be)urteilen, richten
antworten
trinken
austrinken
hinuntertrinken, verschlingen
schneiden, (ein Land) verwüsten
das Schneiden, Schnitt
nicht zu zerschneiden, unteilbar
schnell sein; (τινά) zuvorkommen
ankommen
kommen, jd. (um Hufe) angehen
s. 42IH)

Α. ό όφις, -εως
τό σχοίνιον

Schlange
Strick, Tau

Β.

εργάζομαι (Aor. ήργασάμην,
Perf. είργασμαι)
κάω = καίω (L. 72)

tun, machen; (τινά τι) jd. etwas antun

μνημονεύω τι, τινός
(μνήμη, μιμνήσκω)
υγιαίνω (υγιής, ύγίεια)
υγιεινός, -όν, -ή
εύεργετέω τινά
(έργον, ευεργέτης,
ευεργεσία)

eingedenk sein, sich erinnern

Ε.

F.

ή είς-, έσβολή (εισβάλλω)
άλλοιόω (άλλοϊος)
έν αίτίάι (δι' αιτίας)
έχειν τινά
(Pass. dazu: έν αίτίάι είναι)
έπείγω
επείγομαι
έπιβοηθέω (τινί)
(= βοηθέω, vgl. βοήθεια)
ό στρατός (στρατιά,
στρατηγός)
ό δρόμος
άναβάς, -βάντος

(ver)brennen

gesund sein, bei Verstand sein
heilsam, gesund
jd. Gutes tun, e. Wohltat erweisen

Einfall, Invasion
(ver-)ändern
beschuldigen

drängen, treiben, etwas beeilen (häufiger:)
sich treiben, eilen, beeilen
(jd.) zu Hilfe, zum Entsatz kommen
Schar, Kriegsvolk, Armee
Lauf
(Part. Aor. zu αναβαίνω) ersteigend

G. ή παρανομία

Gesetzwidrigkeit

Η. ή Γέλα
προσήλθόν τινι (Aor.)

(Stadt in Sizilien)
ging zu jd.

Κ. ή φρόνησις, -εως
(φρήν, φρονέω, φρόνιμος)

Denken, Verstand

217

218

VOKABULAR

L. 67

Mittel zum Entscheiden (»Kriteriori«)

τό κριτήριον (κρίνω)
L. ίσμεν

wir wissen

Μ. κατηγορέω τινός
(κατηγορία, κατήγορος)

anklagen

Ν. πολιορκέω (πόλις, τό έρκος)
εκπέμπω
ναυτικός, -όν, -ή
(ναϋς, ναύτης etc.)

eine Stadt einschließen, belagern
aussenden
zur See, zu Schiff

Ο. ή ύβρις, -εως (υβριστής)

Mißbrauch von Gewalt, Mißhandlung, Willkür

Ρ. είέν (auch εία, vgl. έα)
ή αναψυχή

(Partikel) nun, also
Erholung (»Aufatmen«)

Q. ή λίμνη

See, Teich

LEKTION 67
άμαρτάνω
λαμβάνω
αναλαμβάνω
καταλαμβάνω
συλλαμβάνω
(ή συλλαβή
λανθάνω
έπιλανθάνομαι
μανθάνω
(μαθητής, μάθησις, μάθημα,
άμαθης, άμαθία)
καταμανθάνω
τυγχάνω (τύχη)
τυχόν (Part. Aor. Neutr.
als Adv.)
αποτυγχάνω
επιτυγχάνω
έντυγχάνω τινί
αισθάνομαι (αίσθησις, αισθητός)
πυνθάνομαι

(ver)fehlen
ergreifen, nehmen
aufnehmen
ergreifen, einholen, begreifen
»zusammennehmen«, mitanfassen, helfen;
verstehen; festnehmen, arretieren
»Silbe« - Laute, die beim Sprechen »zusammergenommen« werden)
bin verborgen, tue etwas unbemerkt
vergessen
lernen, erfahren, verstehen
(dasselbe, verstärkt) erlernen, begreifen
treffen, erlangen
zufällig, vielleicht
verfehlen
treffen, Erfolg haben
jd. treffen, begegnen
wahrnehmen
(er)fragen, erfahren

Ι
Α. τό άκόντιον
ό σκοπός(σκοπέω,
σκέπτομαι)

Wurfspeer
1. Späher; Aufseher; 2. Ziel, Absicht

C. άμφω 1 (αμφότεροι)
φευκτός, -όν, -ή

beide
1. entrinnbar; 2. was man fliehen, vermeiden

VOKABULAR

L. 67

D. άρνέομαι
άρήγω

(nein sagen) leugnen, sich weigern
beistehen, helfen

Ε. ή χρήσις, -εως
(χρώμαι, χρεία, χρήμα)
αισθητός, -όν, -ή
ένεργέω (ενέργεια)

Gebrauch, Brauchbarkeit

F. ό, ή γείτων, -όνος

Nachbar(in)

G. παράλογος, -ον
έλήλυθα (Perf.)
έκπληρόω
εύπειθής, -ές
ό υπηρέτης, -ου
τό πρόσταγμα, -ατός
(προστάσσω

widersinnig, »unlogisch«
bin gekommen, gegangen
ergänzen, erfüllen
leicht überredet; gern gehorchend
Diener, Gehilfe
Anordnung
zu-, anordnen)

II
Β. τουτέστι(ν) (= τοΰτ' έστί[ν])

»das heißt«

sinnlich wahrnehmbar
wirken

C. χώ
αιρετός, -όν, -ή
ή ώφελίά, ή ωφέλεια
(ώφελέω, ωφέλιμος)
δός (Imperat. Aor.;
Präs. δίδωμι, L.80)
μονόστιχος, -ον
(ό στίχος

= καί ό (Krasis)
Verbaladj. zu αίρέω 2
Nutzen

D. έπ' αυτοφώρω ι
δώσω (Fut.) (δός, s.o.)

auf frischer Tat (ergreifen: λαμβάνειν)
werde geben

Η. έπίσταμαι, -σαι, -ται
φοιτάω

(ich, du, er) verstehe, -st, -t, weiß
gehen

Ι.

Liebeszauber, -trank
(st. Perf., Part.) wissend

τό φίλτρον (φιλέω etc.)
είδώς, -ός, -υία (οίδα)

219

gib!
einzeilig, Subst.: Einzeller (Vers)
Reihe, Vers)

L. τό έργαστήριον (εργάζομαι)

Werkstätte

Μ. ποτέ (enkl.)

irgendwann, je (Ap.Gr. L. 47.10); in Fragen
emphatisch: τί ποτέ was denn? (was eigentlich?)
aufstellen, einen Platz anweisen

κατατάσσω (att. -ττω)
Ν. λώιων, λώιον (Komp.)
λώιστος, -ον, -η (Sup.)

nützlicher, besser
(der) nützlichste, beste

Ο. ή ανδρεία (ανδρείος, άνήρ)
ενδύω
έφασαν

Mannhaftigkeit, Tapferkeit
hineintauchen, anziehen (s. L. 41 Anm. 3)
(sie) sagten (Plur. zu έφη)

III
Α. ό καρκίνος

Krebs

Β. παντοδαπός, -όν, -ή

von jeder Art, mannigfaltig

1 Lat. ambo (Ap.Gr. L. 47.10).
2 Philosophische Terminologie kontrastiert αίρετά »was man wählen, bevorzugen, befolgen soll«
(hier HC) und φευκτά.

220

VOKABULAR

L. 68

LEKTION 68
I
A. έξ ού

seitdem

D. (άπ)ώλεσα (Inf. [άπ]ολέσαι)
episch (άπ)όλεσσα

Aor. zum Präs. (άπ)όλλυμι (L.75 u. 76)
verderben

F.

έκγελάω
ή πότνια

auflachen
Herrin, Mächtige; adjektiv.: hehr, ehrwürdig

έδωκε (Aor.)
έπαινέω

(er, sie, es) gab
loben; έπήινεσα und επαινώ »danke sehr«
(auch als höfliche Ablehnung)

II
Β. καταβάλλω

niederwerfen, umstürzen

C. οίδα, οίσθα

ich weiß, du weißt

D. ίθι

(Imperativ zu είμι) geh!

Ε.

άθαπτος, -ον (θάπτω, τάφος)

unbestattet

F.

τό άρμα, -ατός
έπιλαμβάνω τι, τινά
επιλαμβάνομαι τίνος

Wagen
ergreifen
jd. (etwas) festhalten, sich an ihn (es) hängen

Η. σχέτλιος, -ον, -ά
ανόσιος, -ον (όσιος)

unbeugsam, hart, böse; miserabel
unfromm, ruchlos

Ι.

fürchterlich, schrecklich

αίνος, -όν, -ή (~ δεινός)

Κ. ουδέν τών δεόντων
πράγματα έχω
ήσυχίαν έχω
δυναίμην
ή παρασκευή (παρασκευάζω)
χρήσιμος, -ον, (-η)
(χρώμαι, χρήσις, χρηστός)

nichts vom Notwendigen
Schwierigkeiten haben
ruhig bleiben, Ruhe halten
Opt. Präs. zu δύναμαι
Zurüstung, Vorbereitung
nützlich

L.

wenigstens jetzt, endlich einmal

άλλα τώι χρόνωι ποτέ

Μ. άνέχω
ανέχομαι
συκοφαντέω (συκοφάντης)
ύπισχνέομαι
ή ύπόσχεσις, -εως
διατελέω (τέλος)
καταψεύδομαί τί τίνος
III
Α. ούδεπώποτε
ή κτήσις, -εως (κτάομαι,
κτήμα)
ή φιλοτιμία (φιλότιμος)

emporhalten, etwas auf-, zurückhalten
sich aufrechthalten, aushalten
denunzieren
versprechen
Versprechen
zu Ende führen; mit Part.: bis zu Ende,
beständig etwas tun
etwas von (gegen) jd. erlügen

(auch nicht jemals) gar nie
Erwerb, Besitz
Ehrliebe, Ehrgeiz

VOKABULAR
τά Προπύλαια
ό Παρθενών
οί νεώσοικοι

L. 69

221

(auf der Akropolis von Athen)
»Schiffshäuser«, Docks

C. παραπλάζω, Aor. Pass.
παρεπλάγχθην (poet.)
ή άτη

vorbeitreiben, verschlagen

D. ό γραμματοδιδάσκαλος
άφνω
ή γωνία

Elementarlehrer
plötzlich
Winkel, Ecke

Verblendung

Die Stammformen von έάω, εθίζω, έλκω, εργάζομαι sowie έχω und ύπισχνέομαι fin­
den sich in der Ap.Gr. L.68. 8 und 9.

L E K T I O N 69
I
Α. μεταγράφω

umschreiben, transkribieren

C. νήπιος, -ov
τό υπόδημα
(ύποδέω
είδώς, -ός, -υϊα (Part, οίδα)

(lat. infans) Kleinkind, unmündig, töricht
Sandale
unter-binden)
wissend

Ε. αριστερός, -όν, -ά
δεξιός, -όν, -ά
ή δεξιά

links
rechts; geschickt
rechte Hand

F.

μάταιος, -ον, -ά

G. καταφανής, -ές
ή μωρία (μώρος, -ον)

vergeblich, unnütz, albern
deutlich sichtbar
Dummheit, Torheit

Η. πανδημεί (Adv.) (πάν, δήμος)

das ganze Volk, alle zusammen

L.-M. αναβιβάζω
αναβαίνω (ή Άνάβασις)
αποβαίνω
έκβαίνω
έκβαίνει τι

hinaufgehen machen; daraufsetzen
hinaufgehen, aufsteigen
weggehen; landen; resultieren
hinausgehen, aussteigen; überschreiten (Maß)
etwas ergibt sich (als Auswirkung),
»kommt heraus«
zusammengehen
etwas geschieht; ergibt sich
(als Schlußfolgerung)
wir kommen überein, versöhnen uns
(der) letzte

συμβαίνειν
συμβαίνει τι
συμβαίνομεν
τελευταίος, -ον, -ά
Ν . συμβιβάζειν
ό διαιτητής, -ού

zusammengehn machen, zusammenführen;
versöhnen; folgern
Schiedsrichter

222

VOKABULAR

Ο. έστησα (ϊστημι)
έστην
συνέστη
τό ρήμα
'Ατλαντίς, -ίδος
ή 'Ατλαντίς νήσος

ich stellte (auf, hin)
ich stellte mich, trat (auf, hin)
(es) trat zusammen, entstand
(Gesagtes) Ausspruch
Adj. zu Ατλας (der Riese)
die Atlas-Insel (»Atlantis« - wohl Piatos
Erfindung)
Festland
(Zusammenstellung, Komposition) Verbindung,
Entstehung

ή ήπειρος
ή σύστασις
Ρ.

L. 70

ή άμπελος
αυτόχθων, -νος

Weinrebe
zum Land gehörend, eingeboren

Q. νόθος, -ον, (-η)
(Gegensatz: γνήσιος)

nicht echtbürtig; Bastard; unecht

R. αρχήν
έπιχθόνιος, -ον (ή χθων)

(»von Anfang an«) überhaupt
auf d. Erdboden (lebend); Plur. =
»Menschen« (poet.)
schnell

ώκύς, -ύ, -εϊα
(Superl. ώκιστος)
περάω (πέρας)

überschreiten

μακρόβιος, -ον (μακρός, βίος)

langlebig

Α.

μάκαρ, -ος poet.

= μακάριος pros.

Β.

βατός, -όν, -ή

(Verbaladj. zu βαίνω) betretbar, zugänglich

S.
II

C. ή άνάβασις, -εως (αναβαίνω)
D. ή μορφή
αδόκητος, -ον (δοκέω)

der Weg hinauf, Marsch ins Binnenland
Gestalt
unerwartet

Die Stammformen der folgenden hierhergehörenden Verben finden sich in der Ap.Gr.
L. 69.15: άποδιδράσκω, βαίνω, ζώ (βιόω), γιγνώσκω (vgl. L. 65.3), δύω - δύομαι (vgl.
oben L.41, Anm. 3), φύω - φύομαι.

L E K T I O N 70
Ι
C. Μακάρια
έτοιμος (έτοιμος), -ον, (-η)

s. L.56IIH2; L.58IIG2
bereit

D. χρίω

einreiben, (be)streichen

Ε. χρυσοειδής, -ές (χρυσός,
τό είδος)
ποτός, -όν, -ή

goldartig, goldfarben
(Verbaladj. zu πίνω) trinkbar, zum Trinken

VOKABULAR

F.

L. 71

χριστός, -όν, -ή
νεόχριστος, -ον
κατακαίω (-κάω, L.66B)

(Verbaladj. zu χρίω) gestrichen, zum Einreiben
frisch gestrichen
niederbrennen

ήδομαι, ήσθήσομαι, ήσθην

sich freuen
hineinführen

εισάγω
G. έπάγη (Aor.)
πέπηγε (Perf.) (Präs.
πήγνυμαι, L.75)
ό κρύσταλλος
ή χιών, -όνος
τό νέφος, -ους

wurde hart
ist hart

I.

das Fließen, Strömung

τό δεύμα, -ατός

Eis; Bergkristall
Schnee
Wolke

K. έρράγη (Aor.) (ρήγνυμαι,
L.75)
διερραγη (Aor.)
τρισκατάρατος, -ον
(άράομαι

(es) zerbrach

M. ή ποίμνη, τό ποίμνιον
(ποιμήν)
Δηιάνειρα
τό φίλτρον (φιλέω)
δ χιτών, -ώνος

Herde, Schafherde

II
B.

223

ή όψις, -εως

(es) brach durch, platzte
dreimal verflucht
wünschen, beten, verfluchen)

Name (Gattin des Herakles)
Liebesmittel, -trank, -zauber
Hemd, Kittel (tunica)

1. Sehkraft; 2. Auge; 3. Erscheinung, »Gesicht«

C. συμβούλομαι
πάρειμι
τό παρόν
όμορος (δρος)
ευνοϊκός, -όν, -ή
(εύνους, εύνοια)
εύνοϊκώς έχω τινί
(od. προς τίνα)

wollen gemeinsam mit
da(bei) sein, gegenwärtig sein
Gegenwart
dieselbe Grenze habend, angrenzend
wohlwollend, freundlich

D. άγαμαι (Aor. ήγάσθην)

anstaunen, bewundern

jd. freundlich gesinnt sein

L E K T I O N 71
I
Α. ό ζωγράφος
μωμάομαι (ό μώμος)

Maler
tadeln, bekritteln

D . άρκέω (ή αυτάρκεια)

genügen

Ε.

(auf d. ξένος bezüglich) Beschützer des Gastrechts

ξένιος, -ιον, -ίά

224

VOKABULAR

έπιμέλομαί )
έπιμελέομαί )

Eltern
aufnehmen; wiederaufnehmen, herstellen
(L.67)
Wohlbefinden, guter Zustand (zunächst des
Körpers)
für jd. (etwas) sorgen, sich um etwas bekümmern, bemühen

άγάλλομαί τινι

bin stolz auf etwas, brüste mich

αποτυγχάνω
λίαν

nicht treffen, verfehlen
sehr, zu sehr

οι γονείς, -εων
αναλαμβάνω
ή ευεξία (εύ έχω)

F.

L. 72

G. γαμέω τινί
γαμέομαί τινι

ich heirate jd. (der Mann spricht)
ich heirate jd. (die Frau spricht)

II
Α. τελέω (vgl. L.60IE)

vollenden, vollbringen; Riten vollziehen,
jd. weihen
vollenden, ausführen

έκτελέω
C. ανατέλλω
αί δυσμαί (δύομαι, L.41 IIC)

aufgehen (von Gestirnen)
Untergang (von Gestirnen); Westen

Ε. ό ξεϊνος (Homer., < ξένιος)
περίφρων (φρήν, φρόνιμος)

> ξένος

F.

άκλητος, ον (καλέω, κλητός)

(wohlbedenkend) klug, verständig
ungerufen, nicht eingeladen

G. δ ακόλουθος (άκολουθέω)

(»der folgt«) Diener
Η. όμονοέω (όμοϋ, ομοίως; νοέω) gleichen Sinns sein
Ι. άτακτος, -ον (τάσσω)
ungeordnet
Die Stammformen der folgenden hierhergehörenden Verba finden sich in der Ap.Gr. L.
71.11: αίνέω (έπ-, παρ-), άρκέω, γαμέω, γαμοϋμαι, γελάω, καλέω, αποκρίνομαι, μά­
χομαι, τελέω.

LEKTION 72
καίω 1
κλαίω 1
πλέω
πνέω 2
ρέω
φεύγω

(ver)brennen (transitiv)
(be-)weinen
zu Schiff fahren
blasen, atmen
fließen
fliehen; verbannt, angeklagt werden

Ι
Α. άμα (4- Dat.)
ή ήώς, -ούς 3 (poet.;
ή έως att.)

zugleich (mit)
Morgen(röte)

VOKABULAR
C.

L. 73

einblasen, einhauchen 4
Stimme

εμπνέω
ή αύδή

D. εκπνέω

ausatmen (auch = sterben)

Ε. καυστός, -όν, -ή
καυστικός, -όν, -ή (καίω)
ή τέφρα

brennbar (Pass.)
fähig, brennen zu machen (Akt.)
Asche

II
Α. φιλόψυχος, -ον

(sein) Leben liebend

C. παρακαλέω

herbeirufen; ermuntern (nachklass. bitten)

III
Α. έκβαίνω

s. L.69L

Β. κατέρχομαι (Aor. κατήλθον)
διαμαχομαι

heruntergehen; zurückkehren

C. προκαταλαμβάνω

vorher besetzen

D. εκπλήττομαι (έκπλαγήσομαι,
έξεπλάγην, έκπέπληγμαι)

erschrecken, außer Fassung geraten (L. 57)

F.

zürnen
schreien

1
2
3
4

durch- (bis zur Entscheidung) -kämpfen

χαλεπαίνω (χαλεπός)
κράζω (Präs. selten; meist
Perfekt κέκραγα, s. L.73)
κατακεκράξομαί σου
(Präs. nicht belegt)

ich werde dich niederbrüllen

Auch κάω, κλάω; s. Ap.Gr. L.72 Anm. 3; Stammformen ebd. 72. 9.
> το πνεύμα.
Aus "äwös < *ausos, ein -s-Stamm (lat. aurora); Deklination Ap.Gr. L.42.2.
Lat. inspirare!

L E K T I O N 73
I
A.

έρρωμαι (Perfekt zu φώννυμι,
L.77)
(ή ρώμη
δούλιος, -ον, -ά

bin stark, gesund
Stärke)
(Adj. zu δούλος)

B. ή ευταξία (τάττω, ή τάξις)
ή αταξία
(άπ)ολώλεκα
(άπ)όλωλα (Perf. zu
[άπ]όλλυμι, L. 75-76;
Aor. [άπ]ώλεσα, L.68ID)

gute Ordnung, Gehorsam
(das Gegenteil)
habe verloren, zerstört
bin verloren

C. 'Ελάτεια

(E. war e. wichtige Festur
Thermopylen und Zentral-Griechenland)

225

226

Ε.

F.

VOKABULAR
είρηται (Perf.)
είρήσεται

ist gesagt, gesprochen (L. 85III)
es wird gesagt werden

επιτρέπω (L. 58)
διαλέγομαι (τινί) (ό διάλογος)
εκών είναι

hinwenden, überlassen, anvertrauen
sprechen (mit jd.)

ό έλεγχος
εξελέγχω
έφησα (Aor. zu φάσκω, L. 64)
ύπολαμβάνω
ή άπόκρισις
ήνεσχόμην (Aor. zu ανέχομαι,
L.68IIL)
όμώμοκα (Perf. zu όμνυμι,
L. 76)
πέποιθα (Perf. zu πείθω)

Beweisführung, Kritik, Widerlegung
kritisieren, widerlegen
sagte »ja«, bestätigte (L. 85III)
annehmen, voraussetzen
Antwort

G. εγείρω
έγρήγορα (Perf.)
κέκράγα (Perf.)

ό αυλητής, -ού

ό αυλός
βέβρωκα
περιβάλλομαι τι

H . τό ένύπνιον
I.

L. 73

ό "Ηλιος άνίσχει
ό σταθμός
ή προτεραία
αί πέδαι
περιρρέω
διαβαίνω

K. παντάπασιν
έλαύνω

~ εκών

habe geschworen
ich vertraue
(auf)wecken; antreiben
wach sein
schreien (L. 72IIIF)
Flötenspieler
Flöte
habe gegessen
etwas um sich herumwerfen, sich aufputzen mit
Traum
die Sonne geht auf
(»Stand«) Stall (Tiere); Quartier, Lager (Armee);
Tagemarsch; Waage
der Tag vorher
Fußfesseln
(»herumfließen«), weg-, abfallen
durchgehen; ausschreiten
gänzlich
(an)treiben; marschieren

II
έοικεν (Perf.)
εϊωθα (Perf.)

(er, sie, es) gleicht; es schickt (paßt) sich;
es scheint, ist wahrscheinlich
gewohnt sein, pflegen (etwas zu tun)

C. ή πομπή

Festzug, Prozession

D. ή υπεροχή
ένιαχού
τό δστρακον
ό όστρακισμός
όστρακίζω, εξοστρακίζω τινά
έπί τό πολύ
είκώς, -ός
επιεικής, -ές (έοικα)

das Hervorragen, Überragen, Überlegenheit
an manchen Orten
Tonscherbe
das Scherbengericht
jd. durch Seh. verbannen
meistenteils
(s. Definition IID2)
(s. Definition IID3) angemessen, anständig,
geziemend, nachsichtig

VOKABULAR

L. 74

227

Mit-erkennen, Nachsicht, sym­
pathische Beurteilung, Verzeihung
jd. verspotten (L.59G)
vergleichen (was muß, in D5, die spezielle
Bedeutung sein?)

ή συγγνώμη (συγγιγνώσκειν)
σκώπτειν τινά

εικάζω
Κ. καίνω poet.

~ κτείνω

Μ. δέδια, δέδοικα
άνέκραγον (Aor.) von
άνακράζω (Präs. selten)

fürchten
aufschreien, ausrufen (selten von Tieren)

Ν . περιπέτομαι

herumfliegen

Ο . τό χωρίον (L.48D) (auch)
οί πάντες
περιτυγχάνω τινί

Stadt, Festung
»alles in allem«, »im Ganzen«
(jd.) zufällig treffen; (etwas) zustoßen

Stammformen folgender Verben finden sich in Ap.Gr. L. 73.16: ακούω, διαλέγομαι,
εγείρω, έλαύνω, ελέγχω, καλώ, κράζω. Für βαίνω s. ebd. L.69.3f. und 14f., άποθνήισκω ebd. L.64.9; ρώννυμι L.77.9.

LEKTION 74
οίδα - είδέναι (Perf.-Präs.)
Plqu. ήιδη; Fut. εϊσομαι
είδον - ίδεϊν (Aor.)

Α. ορέγομαι τίνος

etwas begehren

Β.

ich weiß etwas mit dir, so gut wie du,
bin Mitwisser
ich bin mir einer Sache, einer Tat voll bewußt

σύνοιδά σοι τι
σύνοιδα έμαυτώι τι, ποιών
(ποιοϋντί) τι
αχάριστος, -ον (άχαρις)
ανόητος, -ον (άνους)
περιγίγνομαί τίνος

ohne Grazie, nicht gefällig; undankbar
ohne Verstand, töricht, verrückt
überwinden

C. σφοδρός, -όν, (-ά)
(Adv. σφοδρώς und σφόδρα
ορμάω

vehement, heftig, passioniert
sehr)
in Bewegung setzen, antreiben, anstiften; auch
intr. sich in Bewegung setzen, vorrücken,
anfangen (dafür oft Medium)

G. μέμφομαι σοί τίνος
(μέμψομαι, έμέμφθην =
έμεμψάμην)
δτι μάλιστα
εί δτι μάλιστα
ωφέλιμος, -ον

ich tadle dich wegen

so sehr wie möglich
falls in der Tat, wenn wirklich
nützlich, förderlich

VOKABULAR

228

L. 75

τελευτών
ήια (είμι)
ό χειροτέχνης, -ου
πρακτικός, -όν, -ή (πράσσω)

»endend« - endlich, zuletzt
ich ging
Handwerker
praktisch, handlungstüchtig, wirksam

έκκαλύπτω (καλύπτω,
αποκαλύπτω)
Ζήνα (poet. Akk. zu Ζευς)

enthüllen

L E K T I O N 75
άγαμαι
δύναμαι
έπίσταμαι
έραμαι
κάθημαι
κείμαι
κρέμαμαι

bewundern
können, vermögen
etwas verstehen; wissen
lieben
sitzen
liegen
hangen

Stammformen dieser sieben Verben in Ap.Gr. L. 75.9.
I
Α. ό μαμωνάς, -ά (hebr.)

»Mammon«

Β. ό ψόφος

Geräusch, Lärm

C. έλαύνω

treiben (trans.); sich bewegen, ziehen (intr.

Μ. εύχομαι

laut sagen; sich rühmen; beten

Ο. αί Θερμοπύλαι
Q. τό στοιχεϊον
σύγκειμαι
κατάκειμαι

(Ort der Schlacht, 480 v.Chr.)

II
δείκνυμι
άποδείκνυμι
ή άπόδειξις
έπιδείκνυμαι
(ή έπίδειξις
παραδείκνυμι
(τό παράδειγμα
μ(ε)ίγνυμι
παραμείγνυμι
συμμ(ε)ίγνυμι
όλλυμι (poet.), άπόλλυμι
πήγνυμι

s. L.47IIE
zusammengesetzt sein, bestehen aus
niederliegen (bei Tische); ruhen

zeigen
demonstrieren; ernennen
Demonstration, Beweis
(s. Kunst, Rede) vorführen, demonstrieren
Demonstration, Prunkrede)
vorzeigen
Muster)
mischen
beimischen
zusammenmischen
verderben, zerstören, töten; verlieren
fest, hart machen

Stammformen des Medio-Passivs dieser Verba in Ap.Gr. L. 75.15 (das Aktiv in L. 76.12).

VOKABULAR
Α. ή Κόρη
α ρ π ά ζ ω (Aor. ήρπαξα
Hom., ήρπασα att.)
τό μυστήριον
(μυέω τινά
D. όμοιομερής, -ές (όμοιος,
τό μέρος)

L. 76

»Mädchen«, »Tochter« (der Meter = Demeter),
Persephone
an sich reißen, rauben
geheime Kultbegehung; sp. »Geheimnis«
L. 64 HIB)
aus gleichen Teilen zusammengesetzt

F.

μετανοέω
συγχαίρω

seine Meinung ändern; sp. bereuen
sich mit jd. freuen

G.

ξυν-(συν-)αλγέω

Schmerz mitfühlen, mitleiden

Η. παραχρήμα
άλλη ι

auf der Stelle, sofort
an andrer Stelle; auf andre Art, anders

Ι.

ό άπολούμένος
(ό) κακώς άπολούμενος

der umkommen soll oder wird (Part. Fut.)
(ein Fluch)

Κ.

ψύχω
ψύχομαι(ψυχρός)

kalt machen
kalt werden

III
Α. διακρίνω
Β.

λυμαίνομαι
(ή λύμη
ή έξώλεια (όλλυμι)
ίχθυόβρωτος, -ον
(έβρωθη

sondern; unterscheiden
schänden, schädigen
Schmutz)
völlige Vernichtung

(0
wurde gefressen)

L E K T I O N 76
δείκνυμι
(άπο-, έπι-, πάρα-, L.75II)
ζεύγνυμι
άναζεύγνυμι
διαζεύγνυμι
συ ζεύγνυμι
τό ζυγόν
τό ζεύγος
μ(ε)ίγνυμι (πάρα-, συμ-, L.75II)
(άπ-)όλλυμι
έξόλλυμι
όμνυμι
πήγνυμι
φήγνυμι
διαρρήγνυμι(L.70IK)

229

zeigen
verbinden
anschirren, aufbrechen
(auseinanderjochen) trennen
verbinden
Joch (lat. iugum)
Gespann, »Joch«
mischen
verderben; verlieren
völlig zerstören
schwören
fest, hart machen
etwas zerbrechen
entzweibrechen

Stammformen dieser Verba: Ap.Gr. L. 76.12 vgl. L. 75.15 (Medium).

230

VOKABULAR

L. 77

I
Α. τό δείγμα
άνταποδείκνυμι
ή Λάκαινα (ό Λάκων)

Muster (zum Zeigen)
dagegen (meinerseits) vorzeigen
Spartanerin

Β. παραγγέλλω
σπάνιος, -ον, (-α)

vermelden, auftragen, vorschreiben
selten, spärlich

C. άνώμοτος, -ον (όμνυμι,
ώμοσα)

der nicht geschworen hat, »ungeschworen«

Ε. ό όρχηστής, -ού
(όρχέομαι; ορχήστρα)

Tänzer

F.

ό πέπλος

(langes Gewand)

L. Τήγιον
ό πορθμός

(heute Reggio)
Meerenge

Μ. παραλαμβάνω
ό διάβολος
χωρίζω

(über-)annehmen; zu sich nehmen
Teufel 1
trennen

Ν . καταλύω
διδακτός, -όν, -ή (διδάσκω)
πρόσθε(ν)

(»ausspannen«) rasten, einkehren, zu Gaste sein
lehrbar
vorn, vorher

Ο . τό ομοίωμα (όμοιόω)
νοητός, -όν, -ή (νοέω, νους)
αισθητός, -όν, -ή
(αισθάνομαι)

Abbild (»etwas Gleichgemachtes«)
(nur) durch das Denken faßbar
sinnlich wahrnehmbar

II
Α. ή Κύπρις, -ιδος

Aphrodite (aus Κύπρος, Cypern)

Β. ή δωρεά, -άς
αρέσκω, αρέσω, ήρεσα
τό προοίμιον

Gabe, Geschenk
gefallen
Präludium

1 Das im Griech. äußerst seltene Substantiv (»Verleumder«, von διαβάλλω »jd. in übles Gerede br
gen«) dient im griech. A.T. (Septuaginta) und N.T. zur Wiedergabe von hebr. »Satan«.

LEKTION 77
κεράννυμι
κρεμάννυμι 1
σκεδάννυμι 1
άμφιέννυμι
σβέννυμι 2
ζώννυμι 1
φώννυμι

mischen
(auf-)hängen (tr.)
zerstreuen
bekleiden
löschen
gürten
stärken

Das Nähere zu diesen Verben Ap.Gr. L. 77.1-8, Stammformen ebd. 77.9.

VOKABULAR
I
Α. ίθι
Β.

L. 77

geh!

τά βασίλεια (Adj.)
τό είδωλον
άψυχος

Königspalast
Abbild
leblos (auch: feige)

C. άκρατος, -ον (κεράννυμι)
ή κράσις, -εως
ιλαρός, -όν, -ά

ungemischt
3
Mischung
vergnügt

D. ή μϊξις

Mischung

Ε.

τό έλαιον

öl

F.

πράος, πράον
πράΰς, π ρ ά ύ , πράείο
(Adv. πράως)
!

sanft

3

G. τό κλαϋμα (κλάω)
ή πηγή
ό χόλος (χολή)

das Weinen
Quelle
Galle, Zorn

H. πέττω (πέσσω)
άποπνίγω
άποπνίγομαι (Aor έπνίγην)

kochen, backen, - verdauen
erdrosseln
ersticken

I.

Trank, Wein
Halle
Gewand

τό μέθυ (poet.)
τό μέγαρον
τό είμα (poet.)

K. ή χλαίνα, -ης
γυναικείος (γυνή)
ή στολή

Mantel

(0
Ausrüstung; Gewand

L.

πυκνός, -όν, -ή
στερεός, -όν, -ά
τό δέρμα, -ατός

dicht
fest, hart
Haut

Μ

φυσάω

blasen

Ν. τιμωρέω τινί
άπωτέρω (άπό)
τό μύσος

(für jds. Ehre sorgen) 1. helfen; 2. rächen
(L.63IIE)
ferner
Befleckung

Q- ό μνηστήρ, -ήρος
οί Μυρμιδόνες
πτόλεμος (Hom.)
γλαυκώπις
τά οάνδαλα, σανδάλια

Freier
(thessalischer Stamm, Achills Leute)
= πόλεμος
»eulenäugig« (?), eher »helläugig«

R. τό στήθος

Brust

II
A. άνάκειμαι

liegen

B.

πολύφορος, -ον
αποτρόπαιος, -ον
έξόλλυμι

(0

vielbringend
unheilabwendend
völlig zerstören

231

232

VOKABULAR

L. 78

1 Die Bedeutung von Komposita wie συγκεράννυμι, άνακρεμάννυμι, διαρρήγνυμι, δια-, κατασκεδάννυμι, άπο-, κατασβέννυμι, περιζώννυμι ergibt sich aus der Bedeutung ihrer Präfixe.
2 Intrans. Wurzelaorist έσβην erlosch.
3 Der Text D2 erklärt den Unterschied; vgl. L. 75IID3.

L E K T I O N 78
ϊστημι
(kein Perfekt Akt. oder Pass., außer έστηκα)
Stammformen
Aktiv
ϊστημι, στήσω, έστησα

stellen, stehen machen

dazu: Passiv
ϊσταμαι, σταθήσομαι, έστάθην

gestellt werden

und Medium
ϊσταμαι, στήσομαι, έστησάμην

in m. Interesse, von mir aus stellen

ferner: Intransitiv
ϊσταμαι, στήσομαι, έοτην,
έστηκα

sich stellen, hintreten

Diese Differenzierung ist wichtig zumal bei vielen

άφίστημι, άποστήσω, άπέστησα
άφίσταμαι, άποστήσομαι,
άπέστην, άφέστηκα
άνίστημι
άνίσταμαι (ή άνάστασις)

Komposita; z.B.
wegstellen; zum Abfall von jd. bringen
(τινά τίνος)
wegtreten von, abfallen
Andere Komposita
aufstellen, aufrichten, aufstehen machen
aufstehen

άνθίστημι
ανθίσταμαι

entgegenstellen
sich entgegenstellen, entgegentreten

διίστημι . . . διέστησα
διίσταμαι . . . διέστην
διέστηκα
(ή διάστασις; τό διάστημα)

auseinanderstellen, trennen, auflösen
auseinandertreten
verschieden sein

έξίστημι . . . έξέστησα

aus (d. Gewöhnlichen) stellen, ändern,
verrückt machen
heraus-, wegtreten, verrückt werden

εξίσταμαι . . . έξέστην
(ή έκστασις)
έφίστημί τινά τινι
έφίσταμαί τινι

jd. an die Spitze von etwas stellen
herantreten; sich an die Spitze von etwas
stellen, - treten

VOKABULAR

L. 78

233

καθίστημί τίνα (στρατηγόν)
καθίσταμαι . . . κατεστησάμην
καθίσταμαι . . . κατέστην,
καθέστηκα
(ή κατάστασις)

hinstellen, einsetzen (zum Strategen machen)
(von mir aus) ordnen, einrichten
sich hinstellen, (είς) geraten in - ; (Perf.)
in e. Zustand (Situation) sein

μεθίστημι . . . μετέστησα
μεθίσταμαι . . . μετέστην
(ή μετάστασις)

umstellen, ändern
an e. andern Ort treten; sich ändern

παρίστημι . . . παρέστησα
παρίσταμαι . . . παρεστησάμην
παρίσταμαι . . . παρέστην
(ό παραστάτης)

hinstellen, darlegen, zitieren
für sich hinstellen
sich daneben stellen, beistehen

περιίστημι . . . περιέστησα
περιίσταμαι . . . περιέστην
τά περιεστώτα, αί περιστάσεις

herumstellen, ändern
sich herumstellen, s. ändern
circumstantiae, Umstände

προίστημι . . . προύστησα
προίσταμαι . . . προύστην
προέστηκα (προΰ-)

vor, an die Spitze stellen
vor, an die Spitze treten
vorstehen

συνίστημι . . . συνέστησα
συνίσταμαι . . . συνέστην
συνέστηκεν έκ . . .
(ή σύστασις, τό σύστημα)

zusammenstellen, -fügen
zus. treten, zus. kommen
consistere ex . . . bestehen aus

I
C. δικανικός, -όν, -ή
ό κατήγορος

aufs Rechts- und Prozeßwesen bezüglich
(»juristisch«), sachwalterisch
Ankläger

D. τό ψρούριον
ή φυλακή

Fort, Festung
Wache, Bewachung

Η. ήλιόομαι (ό ήλιος)

sich sonnen

II
Α. προαιρέομαι

wählen, bevorzugen, beschließen

Β.

Chor; Reigen, Tanz

ό χορός

D. ό Χαλκιδεύς, -έως
Ε. ισάριθμος
διαιρέω

Einwohner von Chalkis auf Euboia
an Zahl gleich
auseinandernehmen, zerteilen

Η. υπερέχω
ορίζω (δρος)
ή ιατρεία (ιατρός)

überragen
begrenzen

Ι.

das »Heraustreten« (s. die Texte)

ή έκστασις

(0

Κ. δήλος, -ον, -η
δήλον δτι
ύποπτεύω

deutlich, einleuchtend
»klar« - offensichtlich (quasi Adv.)
e. Verdacht hegen

Μ. περιττός, -όν, -ή

herausragend (auch z.B. »ungerade« Zahlen)

VOKABULAR

234
μελαγχολικός, -όν, -ή
Ν . άναιρέω

L. 79

mit schwarzer Galle, »melancholisch«,
wahnsinnig
aufheben, zerstören, töten

Für die Präpositionen bei einem Kasus s. Ap.Gr. L. 78.16-28

LEKTION 79
έπίσταμαι, έπιστήσομαι,
ήπιστήθην
έφίσταμαι, έπιστήσομαι,
έπέστην, έφέστηκα
πίμπλημι, πλήσω . . ., έπλήσθην
πίμπρημι, πρήσω . . ., έπρήσθην

heran-, an die Spitze treten
füllen
verbrennen

Komposita: άπο-, έμπί(μ)πλημι; έμπί(μ)πρημι, καταπίμπρημι
I
Λ. ή έφοδος
χειμάζω (χειμών)
άναχωρέω
παραπλέω
αποβαίνω
τό πεδίον
ό σίτος (pl. τά σϊτα)
χωρέω

Weg heran, Zugang
stürmen . . . überwintern
zurückkehren
entlang (der Küste) segeln
(vom Schiff gehen) landen
Ebene
Getreide; Lebensmittel
sich bewegen, marschieren, vorrücken

B. πλήθω, πληθύω
(nur Präs.Akt.)

voll sein

C. ελεεινός, -όν, -ή
(ό έλεος, > έλεέω
φειδωλός
(φείδομαι
εργάτης
θησαυροποιός
ώς τά πολλά
ή ασχολία (σχολή)
προσπίπτω

jammervoll
Mitgefühl)
sparsam
sparen)
Arbeiter (wer Arbeit hochschätzt)
Schätze anhäufend (»Kapitalist«)
meistens, im allgemeinen
Mühe, Umstand
anfallen; dazukommen

I). κοινωνός (κοινός)

Teilhaber; (PI.) gemeinsame Eigentümer

E.

αίθέω, καταιθέω (αίθήρ)
κελαινός, -όν, -ή

II
A. διαβάλλω
ό χειροτέχνης, -ου

brennen, verbrennen
dunkel(-farbig)

jdm. Übles nachreden
Handwerker

VOKABULAR
Ο

περιλάμπω
άπολογέομαι
εύκαίρως, άκαίρως (ό καιρός)
αιφνίδιος, -ον
ό όλεθρος

L. 80

235

umleuchten
e. Verteidigungsrede halten
(!)
plötzlich
Verderben

Für die Präpositionen διά, κατά, υπέρ, μετά und έπί s. Ap.Gr. L. 79.5-11.

LEKTION 80
δίδωμι
δίδωμι
(ή δόσις

geben
Gabe)

Stammformen Ap.Gr. L. 80. 16.
άντιδίδωμι
άνταποδίδωμι
άντενδΐδωμι

Komposita
dagegen, als Entgelt, geben
seinerseits zurückgeben
seinerseits nachgeben

άποδίδωμι
αποδίδομαι
αποδίδομαι πολλού

ab-, zurückgeben (Geschuldetes)
(von sich aus weggeben) verkaufen
um viel, teuer verkaufen

διαδίδωμι

verteilen

ένδίδωμι

nachgeben

έκδίδωμι
εκδίδομαι (auch Akt.)

herausgeben, ausliefern; intr. münden (Fluß)
(e. Tochter) fortgeben, verheiraten

έπιδίδωμι
μεταδίδωμί τινί τίνος

hinzugeben, freiwillig geben; intr. zunehmen,
wachsen (auch Med.)
jd. Anteil an etwas geben, »mitteilen«

παραδίδωμι (ή παράδοσις)

übergeben, ausliefern, überliefern

προδίδωμι (ό προδότης)

verlassen, preisgeben, verraten

προσδίδωμι
προσαποδίδωμί τινί τι

(noch) hinzugeben
weiters etwas abgeben (Geschuldetes)

δίκην διδύναι

(>d. Recht Genüge tun«) bestraft werden,
Strafe leiden
e. Eid schwören
Rechenschaft ablegen
Dank abstatten (gratias reddere)

δρκον διδόναι
λόγον (-ους) άποδιδόναι
χάριν άποδιδόναι

Die Präpositionen παρά und προς s. Ap.Gr. L. 80.17-20.
I
C. προσειπών (είπον)

dazu, dabei sagend

236

VOKABULAR

L. 81

D. ό έμπορος
έπριάμην (nur Aor,) (Präs.
ώνέομαι; kein Aor.Med.)
ώνιος, -ov
τά ώνια

Kaufmann
kaufte

E. πρέπει (nur Präs.)

es ziemt sich
überlaufen (Soldaten), weglaufen (Sklaven

αύτομολέω

F. θαρρέω
κρύφα (κρύπτω)

käuflich
Waren

Mut, Vertrauen haben
heimlich

H. ή ευθεία

Gerade (Linie)

II
A. ή φάρυγξ, -γγος

Schlund, Kehle

C. κόσμιος
μέχρι(ς)

wohlanständig, züchtig
bis, solange als

G. ό κλήρος

Los; Anteil, »Landlos«; das Erbe

H. παραμένω
διαρκής, -ές (άρκεϊ)

dabeibleiben, ausharren
ausreichend

K. ό κήνσος

Steuer (-Schätzung) (lat. census)

III
A. συστρατηγέω

(!)

L E K T I O N 81
τίθημι
τίθημι
τίθεμαι (Med.)

setzen, stellen, ansetzen (Annahme), beisetzen
(Tote)
setze (etc.) mein . . .; für mich; ansetzen,
schätzen

(ή θέσις; ή θέμις, ή θήκη)
Stammformen: Ap.Gr. L.81. 3.
άμφιτίθημι
άμφιτίθεμαι
άνατίθημι
άνατίθεμαι (τό ανάθημα)

Komposita
herumlegen (e.g. Fesseln)
sich an-, umlegen (e.g. Kranz)
aufstellen z.B. (als Weihgeschenk), dedizieren
übertragen
auflegen (z.B. mein Gepäck); anders stellen
(z.B. s. Meinung ändern)

άντιτίθημι (ή άντίθεσις)

dagegen, entgegensetzen

άποτίθημι
άποτίθεμαι (ή αποθήκη)

wegstellen, weglegen
von sich (für sich) wegstellen (-legen);
abschaffen

VOKABULAR
διατίθημι
ούτως διάκειμαι
διατίθεμαι (ή διαθήκη)
έκτίθημι

L. 81

237

auseinanderlegen, ordnen; in e. Zustand
versetzen
so ist meine Lage
das Seine ordnen, vermachen, »disponieren«;
e. Vertrag schließen (lat. disponere)
aussetzen (z.B. Kind); erklären (auseinandersetzen); öffentlich bekanntgeben (lat. exponere)

(ή έκθεσις, lat. expositio)
έπιτίθημι
επιτίθεμαι τινι

draufstellen; auferlegen; hinzufügen
angreifen (etwas; jemand)

κατατίθημι
κατατίθεμαι

niederlegen; zahlen
Seines niederlegen; deponieren

μετατίθημι
μετατίθεμαι (ή μετάθεσις)

umstellen, ändern
seine Meinung, Standpunkt ändern

παρατίθημι
παρατίθεμαι
παρακατατίθημι
ή παρακαταθήκη

danebenstellen (z.B. zum Vergleich); vorsetzen
(Speise)
neben sich legen, stellen; anvertrauen
bei jd. ein Pfand hinterlegen
Pfand

περιτίθημι
περιτίθεμαι

um etwas oder jd. herumlegen
sich etwas um-, anlegen

προτίθημι
προτίθεμαι (ή πρόθεσις)

vorsetzen, vorziehen (τί τίνος); (e. Preis) aus­
setzen; vorschlagen
vor sich hinsetzen (e. Mahl); vorschlagen

προστίθημι
προστίθεμαί τινι

heranstellen, hinzufügen
beitreten (e. Meinung oder Partei)

ττυντίθημι

zusammenstellen (z.B. die Welt oder ein Buch)
(lat. componere)
zusammenbringen; e. Vertrag schließen;
verabreden

συντίθεμαι
(ή σύνθεσις, ή συνθήκη)
συγκατατίθεμαι
(ή συγκατάθεσις
ύποτίθημι
ύποτίθεμαι (υποθήκη, ύπόθεσις)
νόμον τίθημι, τίθεμαι
φίλον σε τίθημι
ευτυχή αυτόν τίθημι

mit-niederlegen; sich (e. Meinung) anschließen
Zustimmung)
darunterstellen; verpfänden
e. Rat geben; etwas als Grundlage (Hypothese)
ansetzen
e. Gesetz geben (niederlegen)
zum Freund machen
ihn glücklich machen; für gl. erklären, ansetzen

Die Präpositionen άμφί und περί s. Ap.Gr. L.81. 6-10.
I
Α. δημόσιος, -ov, -ά (δήμος)
σήμα

(von Staats, Volks, wegen) öffentlich
(Zeichen, Merkmal) Signal, Kennzeichen;
Grabmal

VOKABULAR

238

Β. πονηρός, -όν, -ά
άφαιρέω
αβέβαιος, -ον (βέβαιος)

C. ό Κρής, Κρητός
ό άνδριάς, -άντος
παραβαίνω
άκυρος, -ον (κύριος,
L.24IIIA)
D. τό μέρος
τίθημι (-μαί) τι έν μέρει
τινός
λυσιτελέω

υπογράφω
άναμάρτητος, -ον
έπιχειρέω (τινί)

E. ή άλογία
ή ιδέα

L. 81

(mühselig) schlecht, böse
wegnehmen
(wacklig) unsicher
Kreter
Standbild, Statue
übertreten
ungültig
Teil, Anteil, Stelle
etwas an die Stelle von etwas setzen,
zu etwas rechnen
nützen
darunterschreiben: 1. signieren; 2. skizzieren
unfehlbar
Hand anlegen, versuchen
Widersinn
Form, Gestalt
Form; Art
unsichtbar
nach demselben, d.h. gleichartig sich verhaltend
dagegensprechen

τό είδος, -ους
άϊδής, -ές
κατά ταύτα έχον
άντίφημι
11
B. ψήφον τίθημι
ή μέθη
τό πώμα (πίνω)

e. Stimmstein niederlegen, eine Meinung hegen
Betrunkenheit
Trunk, Getränk

C. ό λιβανωτός

Weihrauch

D. λείος, -ον, -ά

glatt, weich, sanft
rauh
Igel
Schlechtigkeit, Verderbtheit
Bremse, Stechfliege; Sporn

τραχύς, -ύ, -εϊα
ό έχϊνος
ή πονηρία
ό μύωψ, -ωπος

E. κοιναί έννοιαι

»gemeinsame (allgemein anerkannte) Einsichten«
(bei Aristoteles »αξιώματα«)

F. ή σύνθεσις

Zusammensetzung (vgl. »Synthese«)

G. ή διαθήκη

Übereinkunft, Vertrag; Testament

III
A. ναυαγέω

το πινακίδιον (ό πίναξ)
B. ή πήρα
όπισθεν
έμπροσθεν
τό ξύλον

Schiffbruch leiden
Schreibtäfelchen
Ranzen
(von) hinten
(von) vorn
Holz

VOKABULAR

L. 82

239

LEKTION 82
ιημι
ίημι
ίεμαι
άνίημι

άνίεμαι
άφίημι

in (schnelle) Bewegung setzen: werfen; senden;
(los)lassen
sich schnell bewegen; losstürzen, eilen
Komposita
hinauf-, loslassen; nachlassen; überlassen,
abstehen von, »hingehen, laufen lassen«,
hinaufsenden
nachlassen, schwach werden
loslassen (Gefangene), entsenden (Geschosse);
weglassen; freisprechen (Anklage); wegsenden
(Frau bei Scheidung); (N.T.: Sünden erlassen)

άφίεμαί τίνος

ablassen von, etwas aufgeben

είσίημι

hineinschicken

έξίημι
έφίημι
έφίεμαι

hinaussenden, (Fluß) sich ergießen
drauf zusenden, -werfen; zulassen, erlauben
(sich strecken nach) begehren (Gen.);
auftragen, gestatten (Dat.)

καθίημι

hinuntersenden, -lassen (Segel); zurückkehren
lassen (Verbannte)

μεθίημι

los-, ablassen von; freilassen; intr. nachlassen

παρίημι
παρίεμαι (-είμαι, -είθην)

(vorbeilassen) unterlassen, erlauben, zugestehen
erschlaffen, rnüde werden

προίημι
προϊεμαι

vor-, fortsenden (-gehen lassen); verlieren
(das Seine gehen lassen) anvertrauen, überantworten, vergeuden, preisgeben, aufgeben

προσίεμαι

zu sich heranlassen; zulassen, billigen

συνίημι (ξυν-)
(συνετός

(zusammensenden) vernehmen, verstehen
verständig)

ύφίημι

heruntersenden, -lassen (Segel); nachlassen,
zugestehen (auch Med.)

Die Präposition ύπό und die »uneigentlichen Präpositionen« wie πρόσθεν und χάριν s.
Ap.Gr. L.82.12-16.
Ι

C. αισχροκερδής, -ές (αίσχρόν,
κέρδος)
D. έπομαι

(!) (definiert in C4)

Ε. αυτόνομος, -ον
αντέχω

»unter eignem Gesetz« - »autonom«
gegen etwas aushalten, ausdauern, ankämpfen,
s. behaupten

folgen

VOKABULAR

240
Άκαρνάνες, 'Αμβρακία,
Άμβρακιώται
F.

ό θώραξ, -κος

Η. ή'Ύδρα
τών . . . ψυχών ίείς
Ι.

συννοέω
έωθεν

Κ. ήφίει χρώματα
II
C. εύαρίθμητος, -ον
ό πατροφόνος
ό γεννήτωρ (γεννάω)
ένοχος (ένέχεσθαι)
ή αποβολή (αποβάλλω)
ρίψασπις, -δος (φίπτω
ασπίδα)

L. 82

(in NW-Griechenland)
Brustkorb; Brustpanzer
die (mythische) Wasserschlange
auf die . . . zielend (schießend, das Geschoß
»sendend«), poet.
bedenken; verstehen
(von) früh (an)
er »entsandte Farben« (»wechselte die Farbe«)

leicht gezählt (wenige)
(!) (lat. parricida)
(gehalten in) (Jurist.) unterworfen (einem
Gesetz), verfallen, haftpflichtig
das Wegwerfen, Verlieren
(!) (erklärte 3)

Ε. κατά τάχος
άνασείω (σεισμός)

~ ταχέως
hochschütteln

F.

zuträglich, vorteilhaft, nützlich
Einwohner von Phokis
~ εκών1

σύμφορος, -ον (συμφέρει)
ό Φωκεύς, -έως
εκών είναι

Η. ό δορυφόρος

Speerträger; Leibwächter

L.

gerade aufs L. zu
Obergewand

ευθύ Λυκείου
τό ίμάτιον

Μ. προς βίαν

»mit« Gewalt, gewaltsam

Ν . προπετώς
τό θάρσος

übereilt
Wagemut, Selbstvertrauen, Kühnheit

Ο. τό όφείλημα (οφείλω)

das, was man schuldet - Schulden, Schuldigkeit (N.T.: Sünde)
(nachklass.) (Ausgleiten) Irrtum (N.T. und
A.T.: Sünde)
falsches Urteil, Irrtum, Fehlhandlung (N.T.
und A.T.: Sünde)

τό παράπτωμα, -τος
ή αμαρτία

1 Ähnliche formelhafte Infinitive: ολίγου δεϊν~όλίγου beinah, (ώς) έμοϊ δοκεϊν wie mir scheint,
απλώς ειπείν einfach gesagt.

VOKABULAR

L. 83

241

L E K T I O N 83
ειμί - είναι, έσομαι
sein
είμι - ίέναι
gehen
(der Indikativ (Präs.) hat in attischer Prosa durchweg futurische Bedeutung; Präs. »ich
gehe« ist έρχομαι, L. 85)
φημί - φάναι
sagen
φάσκω φήσω έφησα
(so, ja) sagen
I
άπειμι
πάρειμι
έξεστι (ή εξουσία; εξόν)
μέτεστί μοί τίνος
ένεστι
σύνειμί τινι

fort sein
zugegen sein
es ist erlaubt, möglich
ich habe Teil an etwas
es ist drin, ist möglich
bin zusammen mit jd.

II
άπειμι (απέρχομαι, L. 85)
δίειμι (διέρχομαι)
ι
διέξειμι (διεξέρχομαι) \
εϊσειμι. (εισέρχομαι)
πρόειμι (προέρχομαι)

(werde) weggehen
durchgehen; (mit Worten:)
berichten, erzählen
hineingehen
vor-, vorwärtsgehen, vorrücken

Β. άσμενος, -ον, -η
ανακρίνω τινά

willig, gern
jd. ausfragen, verhören

Ε. ή ύστεραία

der folgende Tag

III
σύ ιιφημι
ού φημί >
ού φάσκω )

zustimmen
sagen, daß nicht;
verneinen, verweigern

Α. παραμύθιον

Trostspruch

Ι). ό επαινετής (έπαινέω)

(e., der lobt), Lobredner

Ε. εύφρων, -ον

(wohlgesinnt) froh; freundlich gesinnt; von
guter Vorbedeutung
etwas für jd. erbeten
entsprechend, würdig

κατευχομαί τί τινι
επάξιος, -ον, -ά

L E K T I O N 84
D. τράπεζα
πυκτικός, -όν, -ή
δ ίμάς, ίμάντος

»Tisch« des Bankiers; also »Bank«
zum Boxen gehörig
Riemen 1

242

VOKABULAR

L. 85

ήρόμην (Inf. έρέσθαι), st.
Aor. zu Homer. Präs.
είρομαι, att. ερωτάω

fragen

Ε.

διατίθεμαι

»disponieren« (L.81), verteilen, verkaufen

F.

έπηρόμην (st. Aor. zu att.
Präs. επερωτάω, vgl. D)
ό οικιστής, -ού (οίκίζω)
άνείλε (άναιρέω)
τό μαντεϊον
τό χωρίον (ή χώρα)
θάτερον
ό έφορος (έφοράω)

(e. Gott) um Rat fragen
Gründer
Antwort geben auf e. Orakelbefragung
Orakel, Or.-Spruch
(auch) Platz, Stelle (L.48D; vgl. L.73IID)
= τό έτερον
Aufseher

G. άγραφος, ov

ungeschrieben

H. ενδέχεται

es ist möglich

I.

τό σύνθημα
πρόοιδα
ή όρθότης

Verabredung, Signal, Feldgeschrei
vorherwissen
Richtigkeit

K. τό βρέφος
ό θεράπων
ή αναρχία
ανάστατος, -ον
όφλείν
γέλωτα όφλεϊν
ή κάκη (κακός, κακία)
μαλθακός = μαλακός, -όν, -ή

neugeborenes Kind, Baby
Diener, Sklave
(!)
(aufstehend) zerstört
Aor. zu όφείλειν
»Gelächter schulden« = zum Gelächter werden
(Schlechtigkeit) Feigheit
sanft, weich, weichlich

1 Die Griechen gebrauchten nicht Boxhandschuhe, sondern Lederbandagen, manchmal mit Me­
tallknöpfen verstärkt.

L E K T I O N 85

φ έ ρ ω

t οίσω
ΙοίσομαιΗήνεγκΓΙ ^

φέρομαι

αναφέρω
ή αναφορά
αποφέρω
ή άποφορά
διαφέρω

V

°

X a

' ^

V

^ ^

l

' ^

X

^

V

tra

«? e n ·

b r i n

8en

in Bewegung sein, eilen
Komposita
hinauf-, zurückbringen, (zurück-)beziehen
(Zurück-)Beziehung; Wiederholung (rhetor.)
wegtragen; zurückbringen, zahlen (Miete u.
dgl.) (lat. aufero)
Bezahlung von Miete, Tribut und dgl.
hindurch, hinübertragen; auseinanderbringen;
verschieden sein (lat. differo)

VOKABULAR

L. 85

243

διαφέρομαί τινι
ή διαφορά

sich zanken mit jd.
Unterschied; Zwist

είσφέρω
ή είσφορά

hineintragen, beitragen, einführen
das Hineinbringen; Zahlung von Steuern;
Gesetzesantrag

εκφέρω
ή εκφορά

heraustragen, hervorbringen
d. Herausbringen, Bestattung

μεταφέρω
ή μεταφορά

übertragen, ändern (lat. transfero)
Metapher

περιφέρω
περιφέρομαι
ή περιφέρεια

herumtragen (lat. circumfero)
(auch) rotieren
Umkreis, Peripherie (lat. circumferentia)

προφέρω

etwas vorbringen; hervorragen (Qualität)

προσφέρω
προσφέρομαι (m. Dat.)
συμφέρω

heranbringen, darbringen
heraneilen, angreifen; sich verhalten (gegen jd.)
zusammenbringen, sammeln; beitragen,
geschehen
es ist nützlich
zusammentreffen; kämpfen; übereinstimmen;
geschehen
Geschehnis; Unglück

συμφέρει
συμφέρομαι
ή συμφορά
Α.

έξωθεν

von draußen

Β.

φαγεϊν (έφαγον L.86III)

essen

C. πρόθυμος, -ον
ή ευδοξία

eifrig
guter Ruf

D. ή αυγή

Strahl

F.

~ ich bin geärgert, empört
unbändig, gewalttätig sein
jd. Gewalt antun, mißhandeln
unwillig, empört sein

χαλεπώς φέρω
υβρίζω (ή ύβρις)
υβρίζω τινά
άγανακτέω

II
δράω, όψομαι, είδον, έόρακα,
ώφθην
αφοράω

sehen
Komposita
1. wegsehen; 2. (von weitem) erblicken

διοράω
τό δίοπτρον

durchschauen, unterscheiden, begreifen
Spiegel

είσοράω
τό έσοπτρον

hinein-, ansehen
Spiegel

έφοράω (ό έφορος)

überschauen, beaufsichtigen

καθοράω

heruntersehen, (von oben oder von weitem)
erblicken

περιοράω

umherschauen, abwarten; übersehen, zulassen

244

VOKABULAR

L. 85

προοραω

vorhersehen; vorsichtig sein

προσοράω
ή πρόσοψις

ansehen, anblicken
Anblick

συνοράω
ή σύνοψις

zusammen- (deutlich) sehen, verstehen
Überblick, Zusammenschau

ύφοράω (meist Med.)
ή υποψία
> ύποπτεύω

(sich etwas von unten ansehen) Verdacht hegen
Verdacht
(!)

Β. ό άδολέσχης, -ου

Schwätzer

D. άβατος, -ον (βαίνω)

unwegsam, unbetretbar

F.

παροινέω
παροινέω εϊς τίνα

betrunken sich schlecht benehmen
jd. (wie ein Betrunkner) mißhandeln

Ι.

αρωγός, -όν
(άρήγω

hilfreich, nützlich
helfen)

III
λέγω, έρώ, είπον, εϊρηκα,
εϊρημαι, έρρήθην
(ό λόγος)
λέγω, λέξω, έλεξα - { έλέχίΐην j
λέλεγμαι
έλέγην
in Prosa meist συλλέγω
διαλέγομαι (τινί) j ^ g ^ ™ ^
(ό διάλογος)

sagen
sammeln, aufzählen; (außerhalb des
Präs. seltener:) sagen (attisch;
nicht bei Homer)
sammeln
j j %*$%?

j διείλεγμαι sich unterreden;
zu jd. sprechen

προσαγορεύω

reden, sprechen
1. verbieten (versagen); 2. versagen (schwach
werden)
s. L.37D

Α. άνθολογέω
-Med.

Blumen sammeln (nachklass.) (»Anthologie«)
(von) Blumen (Honig) einsammeln (Aristot.)

C. δμοιόν (έστιν)
Ε. ταρβέω (τι)

«es kommt aufs Gleiche hinaus«
in Angst sein, (etwas) fürchten (poet.)

F.

vom frühen Morgen an
Ruhe, Ausruhn

αγορεύω (nur Präs.)
απαγορεύω1

έξ έωθινοΰ = έωθεν
ή άνάπαυσις (αναπαύομαι)

IV
έρχομαι, είμι, ήλθον, έλήλυθα

gehen, kommen

Komposita
άπ-, δι-, διεξ-, είς- und προέρχομαι s. L. 83II; ferner
ανέρχομαι
hinaufgehen, heraufkommen
εξέρχομαι
hinausgehen; zuendegehen

VOKABULAR
επέρχομαι
επανέρχομαι
έπεξέρχομαι (τινί)

L. 86

245

περιέρχομαι
προσέρχομαι
συνέρχομαι

herankommen; betreten; angreifen (4- Dat.)
zurückgehen, -kehren
geg. jd. vorgehen (Krieg; Gericht), sich
rächen; durchgehen (-wandern; auch
geistig:) aufzählen
auch noch hereinkommen
herabgehen; zurückkommen
jd. nachgehen, ihn suchen, angreifen, verfolgen
entlang-, vorbeigehen; auftreten (als Redner);
überschreiten (Gesetz); weitergehn
herumgehen
hinzugehen, -kommen
zusammenkommen, sich treffen

Β.

hinter

επεισερχομαι
κατέρχομαι
μετέρχομαι τίνα
παρέρχομαι

κατόπιν (vgl. όπισθεν)

1 Auch das Kompositum wird meist im Präsens gebraucht. Es findet sich aber der Aor. άπηγόρευοα (Plato) und Perf. άπηγόρευκα (Aristot.) and, weniger selten, άπερώ, άπειπον, άπείρηκα
u.a. (Texte F3 und 4).

L E K T I O N 86
αίρέω, αίρήσω, είλον, ήιρηκα, ήιρημαι, ήιρέθην nehmen, fangen
αίροϋμαι, αίρήσομαι, είλόμην, ήιρημαι, ήιρέθην wählen

αναιρεω
άφαιρέω
διαιρέω
έξαιρέω
εξαίρετος, -ον
καθαιρέω
προαιρέω
προαιρέομαι
ή προαίρεσις
συναιρέω
ώς συνελόντι ειπείν
ύφαιρέω

Komposita
aufnehmen, aufheben (töten: nicht klass.
Attisch)
wegnehmen
auseinandernehmen; teilen; unterscheiden
herausnehmen; auslesen
auserlesen; abgesondert
herunternehmen; zerstören; überwältigen
hervornehmen (Aktiv selten)
vorziehen, bevorzugt wählen; beschließen
Wahl, Vorsatz, Grundsatz, Gesinnung
zusammenfassen
kurz gesagt
von unten wegnehmen, heimlich entwenden
(auch Med.)

I
A. ή απέχθεια (εχθρός)
δ φθόνος (φθονέω)

Feindschaft
Neid

G. ή βροντή
εκλείπω

Donner
verlassen; intr. nachlassen, verschwinden

246

VOKABULAR

L. 86

II
τρέχω, δραμούμαι, έδραμον, δεδράμηκα rennen

άποτρέχω
διατρέχω
κατατρέχω
περιτρέχω
προτρέχω
συντρέχω

Komposita
wegrennen, davonlaufen
durchlaufen, -fahren; (bis zum Ende) durch­
gehen; durcheinander laufen
herunter-, niederrennen; verwüsten; »schlecht
machen«, »kritisieren« (nachklass.)
herumrennen
vorauslaufen
zusammenlaufen; sich sammeln; übereinstimmen

III
έσθίω, έδομαι, έφαγον, βέβρωκα, βέβρωμαι, έβρώθην essen

κατεσθίω

Kompositum
aufessen, verschlingen

Α. ό πανούργος

Schuft (der »alles tut«)

Β.

Käse

ό τυρός

C. ό άνθραξ

Kohle

D. τρώγω
διατρώγω
(έντρώγω
(κατατρώγω

knappern (sp. essen)
durchknappern, -beißen
hinein-, hinunterknappern)
hinunter-, aufknappern)

Ε.

αναπαύομαι

(sich) ausruhen

F.

ό μύς, μυός

Maus

Wortregister
z u m Vokabular der griechischen Lektionen
und zu Appendix und Summa Grammatica
Es bedeuten, jeweils nach dem griechischen Wort:
23 C

Vokabular zu Lektion 23, Sektion C

24 II C

Vokabular zu Lektion 24, Teil II, Sektion C

AG 25.3

Appendix Grammatica zu Lektion 25, Randziffer 3

SG 30.2

Summa Grammatica, Randziffer 30, Nummer 2

(6)

Zahlen in Klammern bezeichnen Unterabteilungen in AG und SG

*

Hier werden Komposita des betreffenden Verbs zitiert
Hier werden Stammformen des betreffenden Verbs bzw. die Kasus des Nomens zitiert

(K)

Hier wird eine Konstruktion (Syntax) des betreffenden Wortes angeführt

Manche Wörter werden im Vokabular mehr als einmal zitiert. Im folgenden werden nur Stellen angegeben, die zur Information beitragen.
Wo für ein Wort nur eine Lektion angegeben wird (z.B. 76) oder auch der Hauptteil einer Lektion
(z. B. 771 oder 78II), da findet es sich unter den zentralen Wörtern am Anfang der Lektion bzw. des
Hauptteils.
Noch vier Einzelheiten:
1. Wo das speziell atusche -ττ- mit dem gemeingriechischen -σο- konkurriert, haben wir in
diesem Wörterverzeichnis in der Regel -σο- gesetzt.
2. Das Iota in den Langdiphthongen Öl, 1)1 und ωι wurde seit der Römerzeit nicht mehr gesprochen,
daher beim Schreiben oft falsch oder gar nicht gesetzt, und schließlich oft als »Iota subscriptum« gedruckt und beim Anordnen von Lexika vernachlässigt. Wir verwenden hier nur »Iota adscriptum«,
fügen uns aber der Gewohnheit und lassen es bei der Anordnung unserer Einträge unberücksichtigt;
also z.B. Ά ι δ η ς und άιδω stehen nach άδηλος und vor άεί.
3. Länge bzw. Kürze von Vokalen ist nur in besonderen Fällen-z.B. bei Konsequenzen für die Akzentuierung - angegeben.
4. Die zahlreichen Komposita zu folgenden Verben finden sich im Vokabular zu den angegebenen
Lektionen: αίρέω 86 Ι, δίδωμι 80, έρχομαι 83 (II) und 85 (IV), ϊημι 82, ϊστημι 78, όράω 85 II,
τίθημι 81, τρέχω 86 II, φέρω 85 Ι.
Α
& (-» δς) 6 Η
άβατος, -ον 8 5 I I D
αβέβαιος, -ον 81 ΙΒ
αγαθός, -όν, -ή 4Α
άγάλλομαι 41 Anm. 1
άγαλμα, -τος (τό) 4 1 I C
άγαμαι 7 0 I I D ; AG 75.6-9 + ; 70.10b
άγαν 8F
άγαναχτέω 851F
αγαπάω 51
άγγέλλω 60; AG 60.2.5ff.l0f.l2(2) + ; SG 79;
82
άγγελος (ό)43Β; AG 2.9
αγέλη (ή) 60IIF
άγεννής, -ές 44
άγκυρα (ή) 11; AG 2.9
άγκών, -ώνος (ό) 411C
άγνοέω 49

άγνωστος, -ον 37Κ
αγορά (ή) 8 ; 4 8 K ; A G 85.8
αγοράζω 6 0 I I I C ; AG 85.8
αγορεύω 32 I C ; 85 III; AG 85.8
άγρα (ή) 21D
αγράμματος, -ον 1 9 I I C
άγραφος, -ον 84 G
άγριος, -ον, -α 251Ε
άγροίκος (άγροικος), -ον 2 3 I I C ; AG 13.3
αγρός (ό) 34III
άγχιο 57
άγω57*;ΑΟ57.10(1) + ;68.7
άγων, -ώνος (ό) 53 ΙΑ
αγωνίζομαι 56; AG 56.18(13)+
αδελφή (ή) 27 Μ
αδελφός (ό) 10 G
άδηλος, -ον 13
αδιάφορος, -ον 191
άδικέω 24 IV C(K); 49
άδικος, -ον 6L; AG 13.1; 61.11 (Κ)

248

WORTREGISTER

άδολεσχέω 62Α
άδολέσχης,-ον (ό) 62Α
άδολος, - o v 5 0 I I D
άδυνατέω 5 6 I I D
αδύνατος, -ον 22IIΒ
άιδω (άδω) 11IC
άργύριον (τό) 2 4 I I I C
άεί (αίεί) 7G
άελπτος, -ον 56IIΒ
άζήμιος, -ον 5 0 I I D
αηδής, -ές 5 7 I I D
άήρ, αέρος (o)25;AG 25.1
αθανασία (ή) 9Α
αθάνατος, -ον 13
άθαπτος, -ον 68IIΕ
'Αθηνά 15; AG 15.8; 19.10
Άθήναζε 20Α
'Αθήναι, -ών (αί) 8D
'Αθηναίος (ό) 7D
Άθήνησι 20Α
αθλητής, -ου (ό) 53 ΙΚ
άθλιος, -ον, -α 63ΙΙΕ
άθλον(τό), άθλος (ό) 56III
ά'ίδής, -ές 81 ΙΕ
αίδέομαι 50; AG 55.6 + (Κ); 70.5; 71.8
αιδώς, -οϋς (ή) 42; AG 42.3
αίεί = άεί 12 D
αίθέω 791Ε
αΐθήρ, -έρος (δ) 27D
αίμα, -τος (τό) AG 29.1
αίνέω 49; AG 71.8 und 11
αίνιγμα, -τος (τό) 21 D
αίνος (ό) 38IIΒ
αίνος, -όν, -ή 68IIJ
αίξ, -γός (ή) 20
αϊρεσις (ή) AG 86.5
αιρετός, -όν, -ή 6 7 I I C
αίρέω, -ομαι 50; 86*; AG 86.1+—4;
SG 140.74+
αίρω 60; AG 60.6-7.12(10) +
αισθάνομαι 67; AG 67.2 und 11; SG 93.27
αίσθησις, -εως (ή) 57IIΕ
αισθητός, -όν, -ή 671Ε
αίσχίων, -ον —» αισχρός
αισχρός 6L; AG 45.6
αισχύνη (ή) 60IF
αίσχύνω, -ομαι 55IJ; AG 70.10b; 66.10(Κ)
αίτέω 49; AG 58.12(Κ)
αιτία (ή) 11 IIB
αίτιάομαι 52; AG 51/2.5(c)+; 55.5 +
αίτιος, -ον, -ά 11 IIB
αιχμάλωτος, -ον 5 7 I G
αιών, -ώνος (ό) 61IF
άκήκοα (—* άκοΰω) AG 73.11
ακίνητος, -ον 491D
άκλεής, -ές 33II
άκλητος, -ον 71IIΕ

ακολασία (ή) 59C
ακόλαστος, -ον 45 Ο
άκολουθέω 551Κ
άκόντιον (τό) 671Α
ακουστός, -όν, -ή AG 19.6; 70.5
axouco3F;AG73.16 + ;36.17und72.5(Fut.;;
70.5 (-σ-); 73.11 (Perf.); 7.1 (Κ); 61.10(Κ);
67.17(Κ); SG 112.46+
άκρατος, -ον 771C
ακριβής, -ές 65ΙΙΙΑ
ακρόπολις (ή) 54 IIIΒ
άκρος, -ον, -ά 601F
άκρωτήριον (τό) 51 I G
άκυρος, -ον 811C
άκων, άκον, άκουσα 30; AG 30.14
αλήθεια (ή) 11; 57IIΕ
αληθεύω 10Κ
αληθής, -ές 33II; AG 33.4-6
αληθινός, -όν, -ή 55 IIB
άλιεύς, -έως (ό) 39
άλίσκομαι 64; AG 64.8 + (Κ); 86.3
άλιτήριος 58IIIΕ
άλλα 5 I F ( K ) ; 6 8 I I L
άλλάσσω 57*; AG 57.6
άλληι 7 5 I I Η
αλλήλους, -α, -ας 21 Β; AG 46.34
άλλοΓος, -ον, -α 15Β
άλλοιόω 66F
άλλος, -ο, -η 5 ΙΑ; AG 13.6 und 13(Κ)
άλλος . . . άλλον AG 13.13
άλλοτε 15 Β
αλλότριος, -ον, -ά 36Α
άλογία (ή) 81 ΙΕ
αλόγιστος, -ον 451Η
άλογος, -ον 491Ε
άλουτος, -ον 48 Α
άλς, αλός (ό) AG 25.2
άλυπος, -ov24IVB
άμα 12 IF; 72 ΙΑ; AG 82.16
άμαθης, -ές 38 ΠΑ
άμαθία (ή) 55 ΙΚ
άμαξα(ή)41ΙΙϋ
ά μ α ρ τ ά ν ω 3 0 Ι Ι Ο ; Α Ο 6 7 . 2 + und 14; SG 93.26+
αμαρτία (ή) 8 2 I I Ο
άμαχος, -ον 1 9 H D
άμείνων, άμεινον 24; AG 24.3-5; 45.7
άμελέω 49; AG 50.5(Κ); 67.13(Κ)
άμήι γε πηι 46Μ
αμήχανος, -ον 511D
άμουσία (ή) 541D
άμουσος, -ον 1 9 H C
άμύνω 61; AG 61.9(3) + ; 61.3 und 4 (Aor.)
άμφί AG 81.6; SG 51.1
άμιφιέννυμι 77; AG 77.2; 7-9 + ; SG 139.63*
άμφότεροι, -α, -αι 13J
άμφω 6 7 I C ; AG 47.10
ά ν < έ ά ν 2 3 Ι Ι Η ; Α 0 23.8Αηηι.

WORTREGISTER
άν 14K;AG 14.16;23.8 (Konj.);25.11 (Opt.)
ava48L;AG 78.28; SG 51.2
αναβαίνω (-> βαίνω) 631 Β; 69 IL
άνάβασις, -εως (ή) 69IIC
αναβιβάζω 69IL
άναβλέπω 26IIΕ
άναγι(γ)νώσκω 65
+
αναγκάζω 56; AG 56.18(6)
αναγκαίος, -ον, -ά 9 C
ανάγκη (ή) 12ID; 38 ID; AG 5.5-6
ανάγνωσμα, -τος (τό) 12II; 65
αναγράφω 43 C
άναζεΰγνυμι 76
ανάθημα, -ατός (τό) 57IIA
αναίδεια (ή) 511Β
άναιρέω (άνείλον) 54IIIΒ; 78IIΝ
αναίσθητος, -ον 301C
άναισχυντία (ή) 64 ΠΙΑ
αναίτιος, -ον 13
άνακράζω 73IIΜ
άνα^τάομαι 64 IIG
αναλαμβάνω 711Ε
αναλίσκω = άναλόω 64; AG 64.8+;
SG90.H f
άνάλωμα (τό) 64IIG
άναμάρτητος, -ον 811D
άνά μέσον 21Ε
άναμιμνήσκω (—* μιμνήσκω) 65
άναμνησις (ή) 65
άναξ, άνακτος (ό) 231G
αναπαύομαι 86ΙΙΙΕ
άνάπαυσις (ή) 85IIIF
αναρχία (ή) 84Κ
άνασείω 82IIΕ
άνάστασις, -εως (ή) 43F
ανάστατος, -ον 84 Κ
άνασταυρόω 58IIIΒ
ανατέλλω 71 HC
ανατρέπω 58
ανατρέφω 58
άναχωρέω 791Α
αναψυχή (ή) 66 Ρ
άνδριάς, -άντος (ό) 811C
άνδροφόνος (ό) 61 IIJ
ανδρείος, -ον, -ά 25 ΠΑ
άνέκραγον —* άνακράζω
άνεμος (ό) 4 Β
άνευ 221 Β; AG 82.15
άνέχω, -ομαι 68ΙΙΜ
άνήρ, ανδρός (ό) 26; AG26.1+-4;SG 33.30+
άνθραξ(ό)86ΙΠΟ
άνθρωπικός, -όν, -ή 55 IF
ανθρώπινος, -ον, -η 13D
άνθρωπος (ό, ή) 3Ε; 401D
ανίατος, -ον 52
άνίσχω 73 IJ
ανόητος, -ον 13; 74 Β

249

άνοια (ή) 52 IL
ανομία (ή) 27IF
άνορθόω 53
ανόσιος, -ον 68IIΗ
άνους, -ουν 16
άντακούω 58IIC
αντέχω 821Ε
αντί 11 IF;AG 78.23; SG 51.3
αντιλέγω 65 IF
άντίος, -ον, -ά 45 ΠΑ
αντίπαλος, -ον 53 ΠΑ
αντιτάσσω 57
άντίφημι 81 ΙΕ
άντιφιλέω 50
άνυδρος, -ον 22IIC
άνω 13Κ
άνωθεν 34IIC
άνώμοτος, ον 761C
άξίά(ή)52ΙΟ
αξιόλογος, -ον 59 Β
αξιόπιστος, -ον 64IIIC
άξιος, -ον, -ά 17ΙΕ)
άξιόω 53; AG 53.1 und 4; SG 67
αοιδός (ό, ή) 261Β
απαγγέλλω 62 D
απαγορεύω 85III; AG 85.8
άπάγχω 57
απαθής, -ές57ΙΠΑ
απαίδευτος, ον 54 ΙG
άπαίρω (—» αίρω) 60HIB
απαλλαγή (ή) 62 Η
απαλλάσσω 57; 651C
απαντάω τινί 51
άπαξ 48; AG 48.11 und 13
άπας, άπαν, άπάσα AG 31.2
απατάω 51
άπατη (ή) 52HC
άπειλέω 58IIΒ
άπειμι (—> ειμί) 30IIΕ
άπειμι (—* είμι) 641Α
άπειρος, -ον 30 ΠΑ
απελεύθερος, -ον 59 C
απέραντος, -ον 59Α; AG 82.15 Anm. 8
απεργάζομαι 56
απέρχομαι 83 Π; 85IV
απέχθεια (ή) 861Α
απέχω, -ομαι 50IID
άπήλθον (—» έρχομαι) 10J
άπιέναι —> (άπ-)είμι
άπιθι (-* απέρχομαι) 13G; AG 83.13; 85.4
άπιστέω τινί 50
απιστία (ή) 62 Η
άπιστος, -ον 12 C
άπλοϋς, -ούν, -ή 16; AG 16.2-4
απλώς οΰτως 451D
άπνεύματος, -ον 22 ID
άπό 3Κ; AG 3.24; 78.22; SG 51.4

250

WORTREGISTER

αποβαίνω (—* βαίνω) 69IL
αποβάλλω (-» βάλλω) 29 H D
αποβλέπω 62 F
αποβολή (ή) 82 H C
άποδείκνυμι 7511
άπόδειξις, -εως (ή) 421Β
άποδημέω 56IIΙ
απόγονος (ό) 50 ΠΑ
άποδιδράσκω 65; AG 65.2 und 6; 69.3-15
(Aor.); 65.11 (Κ); 86.6 Anm.; SG 91.14
άποδίδωμι, -δομαι 80
άποθνήισκω 13F; 31 I I B ; 64; AG 64.9;
73.12; 61.10(K);SG 90.9
αποκαλύπτω 58
αποκρίνομαι 45Α; AG 71.11
άπόκρισις (ή) 73IF
άποκτείνω (—* κτείνω) 21D
απολείπω 58
άπόλλυμι (—» δλλυμι) 731Β
άπολογέομαι 62J
απολογία (ή) 501J
άπολούμενος (ό) 75IIJ
άπόλυσις, -εως (ή) 45Η
απολύω 7G
απομνημόνευμα, -τος (τό) 501Ε
άπονεκρόω 55IF
άπονέκρωσις, -εως (ή) 55IF
άπόνοια (ή) 631F
αποπέμπω 19IID
αποπλέω 59 Β
άποπνίγιο, -ομαι 771Η
άποστερέω (-στερίσκω) 551 Ε; AG 64.7
απορία (ή) 3 5 I G
άπορος, -ον 3 5 I G ; 37Α
αποστέλλω 43 Β
απόστολος (ό) 6 D
άποτίνω 611Η
αποτρέπω 631Β
άποτρέχω 18J
αποτρόπαιος, -ον 77IIB
αποτυγχάνω 71IF
αποφαίνομαι SG 84.8
αποφεύγω 421G
απόφθεγμα, -τος (τό) 49 ΙΕ
αποφυγή (ή) 62Η
απώλεσα (άπόλλυμι) 681D
άρα9Η
άρα 3Α
Άραψ 22; AG 22.5; SG 33.16
αργία (ή) 501Ε
άργύριον (τό) 2 4 I I I C
άργυρος (ό) 16Α
αργυρούς, -οΰν, -ά 16
αρέσκω 76IIΒ
αρετή (ή) 8F; 9
άρήγω 671D
άριθμέω22ΙΡ

αριθμός (ό) 2 2 I F
αριστερός, -όν, -ά 691Ε
αριστοκρατία (ή) 8
άριστον (τό) s. L. 55 Anm. 4
άριστος, -ον, -η 24; AG 24.3
άρκέω 3 3 I I ; A G 71.8 und 11 +
άρμα, -ατός (τό) 68IIF
αρμονία (ή) 35IIΕ
άρμόττω 35IIΕ
άρνέομαι 671D
αρπάζω 75 ΠΑ
άρρητον AG 85.10
αρτηρία (ή) 3 8 H C
άρτι, άρτίως 58IIΒ
άρτος (ό) 21Η
αρχαίος, -ον, -ά 22 ΠΑ
αρχή (ή) 9
αρχήν 69IR; 38 Anm. 1
άρχιερεύς, -έως (ό) 40 ΠΙΑ
άρχω, -ομαι IOC; AG 38.14; 57.10(2)";
57.11 (Κ); 73.7 (Anm.) (Perf. Akt.);
SG 74.2 +
ασέβεια (ή) 11
ασθενής, - έ ς 4 5 Π Β
άσκέω 58 ΠΙΑ
άοκησις, -εως (ή) 37
άσμενος, -ον, -η 83IIB
ασπάζομαι 61 I G
ασπίς, -ίδος (ή) 6 0 I I G
αστήρ, -έρος (ό) 3 2 I I D
αστραπή (ή) 6 1 I D
άστρον (τό) 3 2 I I D
άστυ, άστεως (τό) 41; AG 41.1 und 3 + ;
SG 34.34 +
ασυλία (ή) 32IIΒ
ασύνετος, -ον 61 H C
ασφάλεια (ή) 11
ασφαλής, -ές 41 Π Ι Α
άσχολέομαι 50
ασχολία (ή) 791C
άτακτος, -ον 71IIJ
αταξία (ή) 731Β
ατάραχος, -ον 57 ΠΙΑ
ά τ ε 3 1 Π ϋ ; Α 0 31.8
άτη (ή) 6 8 I I I C
ατιμάζω 52IG
'Ατλαντίς (νήσος) 6 9 1 0
άτιμος, -ον 61 H I B
άτιμόω 61 HIB
άτομος, -ον 66
άτοπος, -ον 59Α
άτυχέω 49
άτυχης, -ές 33II
άτυχίά (ή) 8
αΰ 3 9 I D
αυγή (ή) 85ID
αύδή ( ή ) 7 2 Ι Ο

WORTREGISTER
αύθις 2 9 H D
αΰλέω 50

αυλητής, -ου (ό) 73 ΙG
αυλός (ό) 73IG
αυξάνω 38IIC
αύριον 23IIG
αυτάρκεια (ή) 33II
αυτάρκης, αΰταρκες 33II; AG 33.5 Anm.
αΰτίκα AG 47.4
αυτοκράτωρ, -ορός (ό) 18F; 25
αυτόθι 59 C
αυτόματος, -ον, (-η) 61 H I B
αύτομολέω 801Ε
αυτόνομος, -ον 821Ε
αυτός, -ό, -ή 13J; AG 13.6-8; 46.6-8
αυτός (ό) AG 18.9; 56.20 - πέμπτος αυτός
L. 48 Anm. 12
αυτουργός, όν 15 Μ
έπ' αΰτοφώρωι 6 7 I I D
άφαιρέω 811Β
αφανής, -ές 3 8 I I C
άφεϊναι -» (άφ-) ίημι
άφιέναι -* (άφ-) ϊημι
άφικνέομαι 66; AG 66.7 + ; SG 93.24 +
άφνω68ΙΙΙϋ
άφρων, άφρον 24
άφωνος, -ον 351Α
άχαρις, -ι 45Μ
αχάριστος, -ον 74Β; vgl. 45Μ
άχθομαι41IF
άχρηστος, -ον 20Α
ά χ ρ ι ( ς ) Α σ 82.15
άψευδής, -ές 37 L
άψυχος, -ον 771Β
Β
βαβαί 641Κ
βαδίζω 12IF; AG 69.4.14
βαθύς, -ύ, -εία 42 I G ; AG 35.3
βαίνω 9Β; 69IL»; AG 69.3-4.14-15 + ;
73.13-14 (Perf.)
βαλανείον (τό) 36 Μ
βάλλω 60; AG 60.11-12(4); 29.4 und 6 (Aor.)
βάρβαρος, -ον 4 D ; 13
βαρύς, -ύ, -εία 35 Π; AG 35.3
βασίλεια, -άς (ή) 4 1 I I C
βασιλεία, -άς (ή) 21J
βασίλεια (τά) 41 H C
βασίλειος, -ον, (-ά) 41 H C
βασιλεύς, -έως (ό) 39; AG 39.1-3
βασιλεύω 22 ΠΑ
βασιλικός, -όν, -ή 50 ΠΑ
βατός, -όν, -ή 69 IIΒ
βάτραχος (ό) 43 Κ
βέβαιος, -ον 1 7 Ι Η
βέβηκα (-» βαίνω) AG 73.13-14

251

βέβρωκα (-» έσθίω) 73 I G ; AG 86.10;
SG 140.76
βελτίων, βέλτιον; βέλτιστος 24
βίά(ή)56ΠΗ
βιάζω 56
βιβάζω 69L-N + ; AG 69.14
βιβλίον (τό) 5;AG 12.11
βίβλος (ή) 1 8 G ; A G 12.11
βίος (ό) 5 ΙΑ
βιοτεύω 5 I A ; A G 69.15
βίοτος (βίος)(ό) 53IIΒ
β ι ό ω ( - * ζ ώ ) 5 * Ι Ε ; Α Ο 54.2; 69.15
βλάβη, -ης (ή) 581Η
βλάβος, -ους (τό) 65 ΠΚ
βλάπτω 57 IIA; AG 58,2-5.9-10(Κ);
SG 77.3
βλασφημία (ή) 14Ε
βλάσφημος, ον 5 7 Ι Π Ε
βλασφημώ 25 ΙΚ
βλέπω 30 IIA; AG 85.4 Anm.
βοάω 51
βοή (ή) 53 ΙΑ
βοήθεια (ή) 6 0 I I I Β
βοηθέω 49
βουκόλος(δ)60ΠΡ
βούλευμα, -ατός (τό) 611C
βούλευσις, -εως (ή) 41III
βουλευτήριον (τό) 41III
βουλευτής, -οϋ (ό) 41III
βουλεύω, -ομαι 34 ΠΑ; 41III; AG 41.10-11
βουλή (ή) 20Ε; 41III
βούλησις, -εως (ή) 41 ΠΙ
βούλομαι 41 III; AG 72.9 + ; 36.4 und 15;
70.10 (Aor.); 72.4; SG 106.45+
βοϋς, βοός (ό, ή) 41; AG 12.9; 41.9
βραδύς, -ύ, -εία 35II
βραχύς, -ύ, -εϊα 3511
βρέφος, -ους (τό) 84Κ
βροντή (ή) 8 6 I G
βροτός, -οϋ 27 Ε
βύβλος (-> βίβλος) (ή) AG 12.11
βωμός (ό) 8 Ε
Γ
γάλα, γάλακτος (τό) AG 22.3 Anm.; 27.4
γαλήνη (ή) 15 G
γαμέω, -έομαι71 I G ; A G 6 8 . 4 ; 7 1 . 9 u n d l l + ;
SG 106.36+
γάμος (ό) 321D
γάρ 5 I I C
γαστήρ, -ρός (ή) 33 ΠΚ; AG 26.1
-γε (enkl.) 6Ε
γέγονε (—> γίγνομαι) 44
γείτων, -όνος (ό, ή) 67IF
γ ε λ ά ω 5 1 ; Α 6 71.8ωκ111 + ;68.5(ΑθΓ.Α^.);
70.5 (Aor. Pass.)

252

WORTREGISTER

γελοίος (γελοίος), -ον, -ά 51 ΙΑ; AG 13.3
γέλως, -ωτος (ό) 59G; AG 29.2 (27.1)
γ έ μ ω 2 7 Κ ; Α 0 67.15(Κ)
γένειον (τό) 44
γένεσις, -εως (ή) 37; AG 63.4
γενναίος, -ον, -α 44; AG 63.4
γεννάω 51; AG 63.4
γένος,-ους(τό)32Ι;Α032.1;63.3;5033.28
γεραιός, -όν, -ά 4 2 Ι Η ; AG 45.4
γέρας, γέρως (τό)33 Ι; AG 33.9
γέρων, -οντος (ό) 30; AG 30.4; SG 33.27
γεύομαι τίνος 63 I I C
γεωμετρία (ή) 12 F
γεωργία (ή) 59Α
γεωργός (ό) 1 7 H C
γεωργέω 7F
γη (ή) 1 2 Q A G 15.8
γήρας, γήρως (τό) 331; AG 33.9
γηράσκω 64; AG 64.3; SG 89.4
γίγας, -ντος (ό) 30; AG 30.1-6 + ; SG 33.26 +
γίγνομαι 36Η; 63; AG 63.3 + ; SG 88.3 +
γιγνώσκω 2 4 I I I G ; 65*; A G 65.3 und
8-9(Κ); 69.1-15+; 70.5; SG 91.13 +
γίνομαι = γίγνομαι 57 ΙΑ; AG 63.3
γινώσκω = γιγνώσκω AG 63.3
γλαυκώπις 771Q
γλαϋξ, -κός (ή) 20
γλυκύς, -ύ, -εϊα 35II
γλώσσα (γλώττα) (ή) 11
γνήσιος, -ον, -ά (L. 12F); AG 63.3
γνώμη (ή) 24 I I I Β
γνωρίζω 36 D
γονείς, -έων (οί) 71 Ι Ε
γόνος (ό) 64ΠΚ; AG 63.3
γόνυ, γόνατος (τό) 42; AG 42.5; SG 34.35 +
Γοργώ, -οϋς AG 42.1 und 2
γοϋν 16 Α
γράμμα, -ατός (τό) 29
γραμματ(ε)ίδιον (τό) 59Α
γραμματική (ή) 291Β
γραμματικός (ό) 291 Β; AG 3.3
γραμματοδιδάσκαλος (ό) 6 8 I I I D
γραμμή (ή) 48 D
γραϋς, γραός (ή) 41; AG 41.7
γραφή (ή) 33 ΙΑ; 44
γράφω, -ομαι 1 7 I G ; 4 3 D ; AG 58.8(1) + ;
58.12 (Κ, γραφήν)
γυμνάζω 56; AG 56.4 und 18(7) + ; SG 71.4 +
γυμνάσιον (τό) 171Β
γυμνός, -όν, -ή 56
γυνή, γυναικός (ή) 15Α; AG 22.1
γωνία (ή) 6 8 I I I D
Δ
δαιμόνιος, -ον, -ά 231Β
δαίμων, -όνος (ό) 23; AG 23.4; SG 33.18

δ ά κ ν ω 3 3 Ι Ι Β ; 66; AG 66.1 + ; SG 92.17 +
δάκρυον (τό) 5 7 I I I F
δακρύω 5 7 I I I F
δακτύλιος (ό) 2 9 I I D
δάκτυλος (ό) 25 I C ; AG 9.6
δαπανάω 551C
δ έ 4 Α ; 8Β
δέδοικα - δέδια 54 I C ; AG 73.15
δέδωκα (—* δίδωμι) 17 ΙΑ
δεί (δέω Π) 1 3 G ; 5 6 I E ; A G 5 0 . 3 ; 5 5 A n m
14; 72.4;67.15(Κ); SG 65.1
δείγμα (τό) 761Α
δείκνυμι 7511*; AG 75.10-15 + ; 76.1-12 + .
SG 137; 138.56 +
δεικνύω (—» δείκνυμι) 4 7 I I C
δείλαιος, -ον, -α 331C
δειλία (ή) 531Β
δειλός, -όν, -ή 18C
δεινός, -όν, -ή 6Κ; AG 6.2 (Κ)
δειπνέω 221Ε
δείπνον (τό) 221Ε
δέκα5Ιϋ
δεκάς, -άδος (ή) 27
Δελφοί, -ών (οί) 23 Ι G
δεκάτη (ή) 48Α
δένδρον (τό) 51 Π Α
δεξιός, -όν, -ά 69 Ε
δέομαι (δέω II) 50; AG 50.3; 55.1 und 6 + ;
67.15(Κ); 72.4
δέρμα (τό) 77IL
δέρω 60; AG 60.4 und 12(5); SG 84(1)
δεσμός (ό) 14 G
δεσμώτης, -ου (ό) 6 9 I I C
δέσποινα (ή) 46Ν
δεσπόζω 13J
δεσπότης, -ου (ό) 10
δεσποτικός, -όν, -ή 57 ΙΑ
δεϋρο 29IJ
δεϋτε 39 ΠΑ
δέχομαι 57; AG 57.10 (7) +
δέω Ι (έδησα) 56ΙΕ; A G 55.1 Anm. 2; 704
δέω II (εδέησα) (—» δεϊ, δέομαι) 56ΙΕ;
AG 50.3; SG 65.1
δή 3 Anm. 2
δήλος, -ον, (-η) 37Α
δήλον δτι 78 ΠΚ
δηλόω 53; AG 53.1 und 5 +
δημαγωγός (ό) 24 Π Α
δημιουργός (ό) 42 ΙΑ; 46G
δημοκρατία (ή) 8
δήμος (ό) 8F
δημόσιος, -ον, -ά 81 ΙΑ
δημότης, -ου (ό) 221Β
δημοτικός, -όν, -ή 46 C
δήπου 55IIΒ
δήτα25ΙΙΟ
διά 81; AG 79.6; SG 51.5

WORTREGISTER
διαβάλλω 79 I I A
διαβολή (ή) 561Ε
διάβολος (ό) 76 IM
διαγιγνώσκω 8 Β
διάγω 57
διαζεύγνυμι 76
διαθήκη (ή) 8 1 I I G
διαιρέω 7 8 I I Ε
δίαιτα (ή) 13Η
διαιτητής (ό) 69 I N
διακρίνω 75 Π Ι Α
διαλέγομαι τινι 4 7 I I I ; 8 5 I I I ; AG 73.16 + ;
70.10b (Aor.); 73.9 (Perf.)
διάλεκτος (ή) 5 8 I I I C
διάλογος (ό) 85III
διαλύω 7]
διαμάχομαι 72 I I I Β
διανο^ομοι 62 Η
διάνοια (ή) 18F
διαρκής, -ές 8 0 I I Η
διαρρήγνυμι 76
διάστημα, -τος (τό) 41 I C ; 78
διασώιζω 62 C
διατελέω (—* τελέω) 68 Π Μ
διατηρέω 50
διατριβή (ή) 34 III
διατρίβω 3 4 I I I ; 58
διαφέρω 5 ΙΕ
διαφθείρω (—• φθείρω) 33 ΙΑ
δ ι α φ θ ο ρ ά (ή) 6 0 I I D
διαφυλάσσω (—* φυλάσσω) 22 I I C
διδακτός, -όν, -ή 76 I N
διδασκαλεϊον (τό) 48 Β
διδασκαλία (ή) 65
διδάσκαλος (ό) 7 Β
διδάσκω, -ομαι 4J; 65; AG 65.5 + ; 36.13(Κ);
58.12(Κ); 65.10(K);SG91.15 +
διδαχή (ή) 65
δίδυμος, -ον, (-η) 46J
δίδωμι 80*;AG 80.1-16 + ;SG 122ff.; 135.53+
δίειμι, διέρχομαι 83 II
διηγέομαι 62J
διθύραμβος (ό) 56IIJ
δικάζω 61 Ι Η
δίκαιος, -ον, -α 6Α
δικαιοσύνη (ή) 12 II
δικανικός, -όν, -ή 781C
δικαστηριον (τό) 2 3 I I G
δικαστής, -οϋ (δ) 3 0 I I G
δίκη (ή) 9Β; 44
δίκηι 36 Anm. 1
δίκην AG 82.14 Anm.
δικτάτωρ, -ορός (ό) 25
δίκτυον (τό) 511D
διοικέω 62 Ε
Διονύσια (τά) 41 Β

253

Διός (—» Ζευς)
διπλούς, -ούν, -ή 16; AG 16.2-4
δίς 30 ΙΑ; AG 48.11
δισσός, -όν, -ή 491Β
δίψα (ή) 54 IVA
διψώ 54; AG 54.4; SG 68
διώκω 4Β; AG 57.10 (3) + ; SG 74.1 +
δόγμα, -τος (τό) 19J; 29
δοκεί (μοι) (-* δοκέω) 9 C ; 191; 49
δοκέω 49
δοκιμάζω 261C
δοκός (ή) 571Η
δόλος (ό) 16 Ε
δόμος (6) 5 6 I I Μ
δόξα (ή) 11
δοξάζω 3 0 I I G
δόρυ, -ατός (τό) 6 0 I I G ; AG 42.5
δόσ·ς, -εως (ή) 83 Π ! Ε
δουλεία (ή) 8
δουλεύω 4F
δούλη (ή) 53 I L
δούλιος, -ον, -ά 73 ΙΑ
δούλος (ό) 4 D
δούλος, -ον, -η 5314; AG 28.3
δουλόω 53; AG 53.1-3; 5 + ; SG 67
δράκων, -οντος (ό) 2 3 I G
δράμα, -ατός (τό) 29
δραμεϊν —» τρέχω
δραχμή (ή) 20J
δράω 51; AG 51/2.5a; 70.5 (Aor. Ρ.)
δρόμος (ό) 66F
δρυς, δρυός (ή) 63 I I B
δρώ —* δ ρ ά ω
δύναμαι 42 I G ; AG 75.3-9 + ; 70.10b
δύναμις, -εως (ή) 37
δυνατός, -όν, -ή 16G
δύο 5 C ; AG 47.6
δυσγένεια (ή) 50 Π Α
δυσγενής, -ές 33 II
δύσγνωστος, -ον 41 Π Ι Α
δυσδαίμων, δύσδαιμον 51 I D
δυσκλεής, -ές 33II
δύσκολος, -ον 51 I F
δυσμαί (αί) 71 I I C
δύσμορφος, -ον 25 Π Α
δύσποτμος. -ον 65 ΙF
δύστηνος, -ον 29 ΠΑ
δυστυχέω 49
δυστυχής, -ές 33II
δυσχερής, -ές 52 I I D
δυσφορέω 55 Π Α
δύω, δύομαι 41 H C ; AG 69.13 und 15 +
δώμα, -τος (τό) 35 H I B
δωρεά (ή) 76IIΒ
δωρέω 59 G
δώρον (τό) 5

254

WORTREGISTER
Ε

έα29ΙΟ
έάλωκα —* άλίσκομαι
lav23IIG;AG23.8
έαρ, -ρος (τό) 33IIΚ
έάω 51; AG 68.8 + ; 73.9; SG 112.47 +
έβαλον -> βάλλω
Έβρα'ίστί 40 Π Ι Α
εγγράφω 401Β
εγγύς 21 Β; AG 82.15
εγγύτατα —» εγγύς
εγείρω 7 3 I G ; AG 73.11 (Perf.) und 16 +
έγενόμην —> γίγνομαι
έγκαλέω 5 4 I I F
εγκαταλείπω 62 G
εγκλιτικός, -όν (—» κλίνω) 3 Anm. 1
εγκωμιάζω 711Β
έγκώμιον (τό) 51Ε
έγνων —> γιγνώσκω SG 91.13; 98
έγρήγορα (—» εγείρω) AG 73.11
έγώ 5 I B ; A G 5 . 4 ; 10.12; 13.8; 46.3
έγωγε (—> έγώ) 6 Ε
έδομαι —* έσθίω 86III
έδος, -ους (τό) 53 ΙΑ
έδραμον —» τρέχω
έδωκε (—* δίδωμι) 16Α
έθέλω, ηθέλησα 5 I I C ; AG 6.4; 17.14(Κ);
72.4
εθίζω AG 68.8
έθνος, -ους (τό) 32
έθος, -ους (τό) 32; AG 73.10
εί 9 Η ; AG 2.12; 14.14(Κ); 23.8(Κ);
26.15-18(Κ)
εία 66 Ρ
είδον 2 9 I I G ; AG 29.4; 74.1 und 4; 85.4 und
6; SG 140.71
είδος, -ους(τό) 59 C ; 81Ε
είδωλον (τό) 771Β
είδώς, -ός, -νια (—* οίδα) 691C
είέν 66 Ρ
είεν (-» ειμί) AG 25.7; SG 118
είθε 25 ΠΑ
εικάζω 37L
εικός; είκότως 231 Ε; AG 73.10
είκών, -όνος (ή) 24 Π Ι Α ; AG 73.10
είλον (->-αίρέω)45Η;ΑΟ 85.1-2; SG 140.74
είμα (τό) 771J
ειμαρμένη (ή) 63 Ι C
ειμί 9Κ; 83*; AG 83.1-9; 10.12 (Ind.); 23.5
(Konj.); 25.7 (Opt.); 30.12 (Part.); 31.10;
32,7 (Imperf.); 36.7 (Fut.); 83.6 (Imperat.); SG 117-119
είμι (-» έρχομαι) 601D; 8 3 I I * ;
AG 83.10-15; 85.12; SG 140.73
είναι (-» ειμί) 9 C ; SG 117-119
είπερ 1 9 I I H

είπον, είπα (-> λέγω) 2 9 I J ; AG 29.4 und 8;
85.10; SG 140.72
είρηκα (-* λέγω) 42 Ι Ε ; AG 85.10; SG 140.72
ειρήνη (ή) 161
εϊρηται, είρήσεται (—» λέγω) 73 I C ; AG
85.10; SG 140.72
είρων, -ωνος (δ) 38IJ
ειρωνεία (ή) 381J
ειρωνεύομαι 381J
είς (ές) 3 1 ; AG 78.27; SG 51.6
είς, έν, μία 1 6 H ; A G 24.11
εισάγω (—» άγω) 70IF
είσ-, έσβάλλω (-> βάλλω) 571C
είσ-, έσβολή (ή) 66F
είσ-, έσεϊδον (—* είσοράω) 64IIJ
εισέρχομαι 47III
είσήλθον (—» εισέρχομαι) 6 D
είσοράω 64IIJ
εισφέρω 9 G
8 i a c o 6 0 I D ; A G 82.15
είτα 7F; 3 1 I F
είτε - είτε 521Μ
είχον (-» έχω) 5 C ; AG 68.9
εϊωθα (-» εθίζω) 50 IJ; 73II; AG 68.8; 73.10
έκ-»έξ
έκαστος, -ον, -η 20Ε
εκάστοτε 5 7 I I D
έκάτερος, -ον, -α 60 Π Ι Α ; AG 46.31-33
εκατόν 29 ΙΑ; AG 48.3-4
έκβαίνω (-+ βαίνω) 691L
έκβάλλω 11 ΙΑ; AG 61.10
έκγελάω 68 Ι Ε
έκγονος (ό) 5 3 I I Β
έκδιδάσκω 65
έκεϊ, εκείθεν, έκεϊσε 61 Π Ι Α ; AG 47.3
εκείνος, -ο, -η 12; AG 13.5; 46.31
έκκαλύπτω 741
εκκλησία (ή) 341Ε
έκλάμπω 2 5 I I Ε
εκλείπω 8 6 I G
έκμανθάνω 5 4 I I F
εκπέμπω 66Ν
έκπίνω 66
εκπίπτω 63; AG 61.10(Κ)
έκπλέω 5 8 I I I D
έκπληρόω 671G
εκπλήσσω, -ομαι 57; 7 2 I I I D ; AG 57.10.9 +
(Anm. 6); 70.2; 72.7
εκπνέω 73 ΙΑ
εκποδών 571J
έκπονέω 551F
έκστασις(ή) 78IIJ
έκτος 9 C ; AG 82.15
έκτος AG 48.9 (Anm. 4) und 16
εκφέρω 57 ΠΑ
έκφεύγω 55 IF
εκών, -όν, -ούσα 30; AG 30.14

WORTREGISTER
έλαιον (τό) 771Ε
έλάσσων, -σσον 24; AG 24.3
έλαύνω 73 ΙΚ; AG 73.16 + (Anm.)
έλαφος (ό, ή) 49Κ
ελαφρός, -όν, -ά 571J
ελάχιστος, -ον, -η 24; AG 24.3
έλεγχος (δ) 731Ε
έλέγχω57;AG57.5-6undl0(4)+;73.11und
16
ελεεινός, -όν, -ή 791C
έλεέω 50; AG 67.13 (Κ)
έλείν —• είλον
έλεος (o;sp. τό) 7 9 I C
ελευθερία (ή) 8
ελεύθερος, -ον, -ά 4 D
έλευθερόω 53
έλεύσομαι AG 85.14
έλέφας, -ντος (ό) 30
έλήλεγμαι (—* ελέγχω) AG 73.11
έλήλυθα (-» έρχομαι) 85IV*; A G 73.11;
85.14; SG 108; 140.73
έξεργάζομαι 531F
εξέρχομαι 611G
έλκω 4 1 I I D ; A G 68.8 +
Ε λ λ ά ς , -άδος (ή) 27
Έ λ λ η ν . -ηνος (δ) 23
Έλληνίς, -ίδος 27
'Ελληνιστί 40 Π Ι Α
ελπίζω 6 G ; AG 56.2/3.11.18(9) +
έλπίς, -ίσος (ή) 27; AG 27.1; SG 33.23 +
έμαυτόν, -ήν AG 13.9
έμβαίνω 13Κ
εμβάλλω 4 1 I I C
έμβλέπωτινί 3 2 I I D
εμμένω 46 G
έμνήσθην (—» μιμνήσκω) AG 70.5 und 10b;
SG 91.16
έμός, έμόν, έμή 11 I G ; AG 13.8; 46.12-15;
SG42
εμπειρία (ή) 9Α
εμπίπτω 63
έμπορος (ό) 801D
έμπροσθεν 41 H C ; 81 H I B ; AG 82.15
έμψυχος, -ον 31 IB
tv3J;AG
78.25; SG 51.7
έν (-» είς)
έναντίος, -ον, -α 3 0 I I G ; AG 82.15
ενδεής, -ές 33 Π ; AG 67.15(Κ)
ενδέχεται 84 Η
ένδικος, -ον 33 Ι C
ένδον 2 9 I I Β
ενδύω 6 7 I I Ο
ένειμι 15Α
ένεκα, ένεκεν 49 Ι Ε; 49II Η ; AG 82.14
ή ενέργεια 37Η
ένεργέω 37Η
ενέχω 62 Β

255

ένήνοχα (—» φέρω) AG 85.3
ένθα 1 6 C ; A G 4 7 . 3
έ ν θ ά δ ε 2 8 Ι Α ; AG 47.3
ένθένδε 5 2 I F ; A G 47.3
ένί = 8V23IF
ένιαυτός (ό) 33ΙΙΚ
ενίοτε 531Ε
έννοέω 44
έννοια (ή) 8 1 I I E ; A G 78.25
έννους, -νουν 59 G
ένοχος 8 2 I I C
ενταύθα 23 I G ; AG 47.3
εντεύθεν 4 0 1 D ; AG 47.3
έντινάσσω 57
εντός 5 6 I F ; AG 82.15
έντυγχάνω τινί 67
ένύπνιον (τό) 731Η
έ ξ ( έ κ ) 3 ] ; Α σ 78.21; SG 51.8
έ ξ ο ύ 68 ΙΑ
εξαίρετος 861
εξαπατάω 51
έξαπίνης 58IJ
έξελαύνω 21Α
εξελέγχω 57
έξέλκω 62 Β
έξεστιν 9 G ; 83
εξετάζω 261Β
εξευρίσκω 48 Η
έξήλθον (εξέρχομαι) 3 2 I I D
έξης 49 Π Η
έξόλλυμι 76
εξόν (-> έξεστιν) AG 77.10(1)
εξοστρακίζω 73 I I D
εξουσία (ή) 2 4 I I Ι C ; 83
έξω 47C; AG 82.15
έξωθεν 85 ΙΑ
έξώλεια (ή) 7 5 H I B
έοικα 44; 7 3 I I I ; AG 73.10
εορτή (ή) 34 III
έπαγγέλλω, -ομαι 60; SG 84(7)( + )
επάγγελμα (τό) 601Ε
επαινετής, -ου (ό) 8 3 I I I D
έπάγη —* πήγνυμι
έπαινέω 4 9 ; 6 8 I F ; AG 68.5; 70.4; 71.8 und
11; SG 106.35
έπαινος (ό) 8Β
έπαίρω 62 Ι
επανέρχομαι 6 0 I I I C
έπανορθόω 53
επάξιος, -ον, -ά 8 3 Ι Ι Ι Ε
επαύριον (ή) 61 I G
έπαφρόδιτος, -ον 34 III
έπεί 401D
έπείγω, -ομαι 66 F
έπειδάν 5 0 I I C
επειδή 401D
έπείπερ 5 7 I I B

256

WORTREGISTER

έπειτα 4 5 I I B
επερωτάω 59G; 84F
έπηρόμην 84 F
έπί 11 ΙΑ; AG 3.24; 79.10; SG 51.9
έπιβοηθέω 66F
έπιβουλεύω τινί 31 Π Α
έπιγελάω τινί 51
έπιγίγνομαι 471D
έπιγιγνώσκω 65
επιγράφω 4 0 H I B
έπιδείκνυμι 75
έπίδειξις (ή) 75
έπιδημέω 5 6 I I I ; 62C
επιθυμία (ή) 4 5 Η
επιθυμέω τινός 49; AG 67.13(Κ)
έπικαλέω 581D
έπικρύπτω 58
έπιλαμβάνω, -ομαι 6 8 I I F
έπιλανθάνομαι 67; AG 67.12
έπιλείπω 58
επιμέλεια (ή) 6 0 I I D
έπιμελέομαί (-μέλομαί) τίνος 6 0 I I D ;
AG 55.6 + ; 50.5(Κ); 67.13(Κ)
επίπλους, -ου (ό) 60 Π Ι Α
επίπονος, -ον 5 0 I C
επισκέπτομαι —» έπισκοπέω
έπισκοπέω 58IIJ
έπίοταμαι 58 II Η; 79; A G 75.6-9; 79.1
έπιστέλλω 60
επιστήμη (ή) 11 Ι Ε
επιστήμων, -ον 37Η
επιστολή (ή) 40 Ι Β; 60
έπιτελέω 5 6 I I D
επιτιμάω τινί 51
επιτρέπω 58; 73 Ι Ε
επιτυγχάνω 67
έπιχειρέω τινί 50
έπιχθόνιος, -ον 69R
έπιχώριος, -ον (-ά) 59C
έποικος (6) 5 6 I I I
έπομαι 8 2 I D ; AG 68.8
έπος, -ους (τό); έπη (τά) 321
έπριάμην (—» ώνέομαι) 8 0 I D
επτά 4 Α
έραμαι (—> έράω) AG 75.6-9
εραστής, -ού (δ) 46D
έράω (έρώ) τινός 51; AG 67.13 (Κ); 75.9
Anm. 11
εργάζομαι 4 7 Ι Ι Α ; AG 68.8; SG 112.49
έργαστήριον (τό) 6 7 I I L
έργον (τό) 5
έργωι 5F
έρέω (έρώ) (-»λέγω) 8 5 I I I ; AG 56.11; 85.10;
SG 140.72
έρημίά (ή) 21 Η
έρημος (έρημος), -ον 13; AG 13.3
Έρινύς, -ύος (ή) 3 5 I I I

έρις, -ιδος (ή) 27
έρκος, -ους (τό) 46Ν
έρμαιον (τό) 62 Η
έρμηνεύς, -έως (ό) 39
Ε ρ μ ή ς , -ού 15; AG 15.8
έρπω 241D
έρράγη —> ρήγνυμι
έρρωμαι —» ρώννυμι 73 ΙΑ
έρχομαι 85IV*; AG 85.11-15; SG 140.73
έρώ —» έράω 51
έρώ —» έρέω 85III
έρως, -ωτος (ό) 27; AG 27.1; 29.2
ερωτάω 51; 39, Anm. 2; 84F
έρώτησις (ή) 52 I I Ε
ερωτικά (τά) 1 7 I I Β
ές, έσ—» είς, είσέσβην (—> σβέννυμι) 77 Anm. 2
έσθής, -ήτος (ή) 59C
έσθίω 35 I C ; 8 6 I I I ; AG 86.8-9; 67.lOAnm.;
SG 140.76
έσθλός, -όν, -ή 381G
εσπέρα (ή) 61 I G
έσομαι (-» ειμί) 36.7; AG 83.8; SG 119
έσται 3 4 I I D ; AG 83.8; SG 119
έστηκα (-» ϊστημι 78) AG 73.13.14; 78.14
έστην - έστησα (-* ϊστημι 78) 69 Ι Ο ;
AG 69.13; 78.13
έσχατος, -ον, -η 53 IL
έσχον (—» έχω) 53 IIB
έσώθην (—» σώιζω) 43 Η
εταίρος (ό) 23 I I C
έτερος, -ον, -ά 11 IF
8Tt9C

έτοιμος (έτοιμος), -ον 7 0 I C ; AG 13.3
έτος, -ους (τό) 4 0 I I D
εύ 7F
εύ λέγω σε 24IVB
ευαγγελίζομαι 50 Ι Η
ευαγγέλιον (τό) 18Α; 4 1 I I D
ευβουλία (ή) 24 IIΒ
ευγένεια (ή) 3 8 I G
εύγένειος, -ον 44
ευγενής, -ές 3 3 I I ; AG 33.4-6
ευγνώμων, εϋγνωμον 2 6 I I C
εύδαιμονέω 49
ευδαιμονία (ή) 9 Ε
ευδαίμων, εύδαιμον 24
ευδία (ή) 47D
ευδοξία (ή) 851C
εύελπις, -ι 45Μ; AG 45.3
ευεξία (ή) 71 Ι Ε
ευεργεσία (ή) 33 Ι D
εύεργετέω τινά 66 Ε
ευεργέτης, -ου (δ) 66Ε
εύήθεια (ή) 33II
εϋήθης, εύηθες 33II
ευθεία (ή) (-» ευθύς) 8 0 Ι Η

257

WORTREGISTER
ευθέως (—» ευθύς) 5 7 I C
ευθύς, -ύ, -εϊα 3 5 Π ; 5 7 I C
εύκλεής, -ές 3 3 I I ; AG 33.7
εύκλεια (ή) 3 3 I I G
εύλαβέομαι 55 Ι Κ ; AG 55.6
εύνοια (ή) 16G
ευνοϊκός, -όν, -ή 7 0 I I C
εύνους, -νουν 16
Εύξεινος Πόντος (ό) 15 G
εύπειθής, -ές 6 7 I G
εΰπιστος, -ον 5 2 I I C
εύπορος, -ον 37Α
εύρημα, -ατός (τό) 6 4 I I B
ευρίσκω 17ΙΑ; 64; AG 64.6; 70.4; SG 90.8
ευσέβεια (ή) 11
ευσεβής, -ές 24 ΙΑ
ευταξία (ή) 731Β
ευτελής, -ές 5 4 I V D
εύτυχέω 49
ευτυχής, -ές 33II
ευφραίνω, -ομαι 61; AG 61.8 und 9(7) +
ευφροσύνη (ή) 4 7 1 Η
εύφρων, -ον 8 3 I I I Ε
ευφυής, -ές AG 33.6 und 8
εύχαρις, -ι 45Μ; AG 45.3
ευχή (ή) 10L
εύχομαι 36Κ; 75 I M ; SG 76.6
εύψυχία (ή) 561Β
ευώνυμος, -ον 65IIJ
έφά —» έφη
έφαγον (-» έσθίω) 8 6 I I I ; AG 86.8 und
13-14; SG 140.76
έφασαν (—» φημί) 6 7 Ι Ι Ο
έφη (-»φημί) 13 I M ; AG 83.19; SG 119
έφησα (—» φάσκω) 73 I F
έφίσταμαι 78; AG 79.2
έφοδος (ή) 79 ΙΑ
έφοράω 85 II
έφορος (ό) 84F
έφύν (-> φύω) 48Ε; AG 69.3-9
έχθίων, έχθιστος (—» εχθρός) AG 45.6
έχθρα (ή) 8
εχθρός, -όν, -ά (ό) 7Β; AG 28.3; 45.6
έχϊνος (ό) 8 1 I I D
έχω 5Β; AG 68.9; 58.14(Κ)
έωθεν 82 IJ
έως (ή) 72 ΙΑ; AG 42.2
έως 22 Π Ι Α

Ζ
ζεύγνυμι 76*; AG 76.1-12; SG 138.57
ζεύγος, -ους (τό) 46Ν
Ζευς, Διός (Ζηνός) 39; AG 39.6
ζηλόω 53; AG 67.13 (Κ)
ζημία (ή) 50 ΙΑ
ζημιόω 53

ζήν —» ζώ
ζητέω 1 9 Ι Ι Ε
ζυγόν (τό) 76
ζώ (ζώω) 54; AG 54.2 und 5; 69.15
ζωγράφος (ό) 71 ΙΑ
ζωή (ή) 191
ζώννυμι 77; AG 77.2-9, Anm. 4; SG 139.66
ζώιον (τό) 5Α
Η
ή 9 0 ; 18J
ή . . . ή90
ή 41 Π Ι Α
ή(ν) (-» ειμί) 10Α; AG 31.10; 32.7; 83.7;
SG 119
ή δ ' δς - ήν δ ' έγώ 4 6 Η ; AG 46.17
ήια (-» είμι 84) 74 G
ήβάσκω (ήβάω) 51; 64; AG 64.3(2); SG 89.5
ήβη (ή) 33 Ι C
ήγεμών, -όνος (ό) 23
ήγέομαι 51 I E ; AG 57.11 Anm.
ήγουν 21 Ε
ήδη 5F
ήδίων, ήδιστος (—» ηδύς) 2 6 I E ; AG 45.6
ήδομαί τινι 36Μ; 70 I F ; AG 70.10b
ήιδον —» άιδω
ηδονή (ή) 9
ηδύς, ήδύ, ηδεία 35 I I ; AG 35.3-9 +
ήθος, -ους (τό) 32
ήκιστα 45 Ρ; AG 45.9
ήκω 3J
ήλθον (-> έρχομαι) 3J; AG 29.4-9;
85.14-15; SG 140.73
ηλικία (ή) 5 7 I I I F
ήλιξ, -κος (ό, ή) 46Ρ
ήλιος (ό) 9J
ήμαι (—» κάθημαι) AG 75.7
ήμεϊς 13Μ; AG 14.1 + ; 46.3(Κ)
ήμερα (ή) 8
ήμερος, -ον 35 I G
ημέτερος, -ον, -ά AG 14.2; 46.12 und 15
ημίθεος, -ον 42 Ι Ε
ήμισυς, -υ, -εια 45Μ
ήν - * ή »
ήνεγκα, ήνεγκον, ήνεγκαμην (—> φέρω)
56III
ήπειρος (ή) 6 9 1 0
ήράμην (—» έραμαι) 51 Anm. 4
ήρόμην (έρέσθαι) 39 Anm. 2; 84D
ήρως, -ωος (ό) 42; AG 42.4
ήσαν (—» ειμί) 10Α
ησυχία (ή) 41 ΙΒ
ήσυχίαν έχειν 68 ΠΚ
ήσυχος, -ον 411Β
ήρωίκός, -όν, -ή 39 ΙΒ
ήττάομαι (-σσ-) 52; AG 51/52.5a + ; 55.8 + ;
70.11; 72.7

258

WORTREGISTER

ήττων, ήττον (-σσ-) 24IIΒ
ηύρηκα (ευρίσκω) 17 ΙΑ
ηύρον (ευρίσκω) 17 ΙΑ
ήώς, -ούς (ή) 72 ΙΑ; AG 42.2

Θ
θάλασσα (-ττ-) (ή) 11; AG 11.2
θάνατος (δ) 8C
θάπτω 58; AG 58.7 und 8(5); 73.7 Anm.
θαρσέω (θαρρέω) 80IF
θάρσος, -ους (τό) S2IIN
θάτερον = το έτερον 84 F
θάττων, θάττον (—» ταχύς) AG 45.6
θαυμάζω 10J
θαυμάσιος, -ον, -ά 27Μ
θαυμαστός, -όν, -ή (—» θαυμάζϋ)) 561Ε
θεά (ή) 8
θέα (ή) 52
θεάομαι 52; AG 55.5; 85.4
θεατής, -ού (ό) 561IJ
θέατρον (τό) 59F
θείος, -ον, -α 9Α
θέλημα, -ατός (τό) 63 Ι Η
θέλω, έθέλησα -» έθέλω 5 I I C
θέμις (ή) 58 ΙΚ
θεμιτός, όν, -ή 58 ΙΚ
θεός (ό, ή) 3Β; 15J; AG 3.9; 12.9
θεράπαινα (ή) 41 ΠΑ
θεραπεία (ή) 551Η
θεραπεύω 4J
θεράπων (ό) 84Κ
θερίζω 59Α
θερινός, -όν, -ή 58 ϊ Ε
θερμός, -όν, -ή 45Ο
θέρος,-ους (τό) 571C
θεωρητικός, -όν, -ή 52 IJ
θεωρία (ή) 52IJ; AG 85.5
θήκη (ή) 53 ΙΑ
θήρ, θηρός (δ) 25; AG 25.1; SG 33.19 +
θηράω 51
θηρεύω 27Ε
θησαυρός (δ) 43 G
θήσω (-* τίθημι) 48Α
θήτα (τό) 29 ΙΒ
θνήισκω (—» άποθνήισκω) 381C; 64
θνητός, -όν, -ή 13 Β
θορυβέω 50
θόρυβος (ό) 4 G
θρασύς, -ύ, -εία 53 I G
θρηνέω 51 IIA
θρίξ, τριχός (ή) 2 1 ; A G 21.6
θυγάτηρ, -τρός (ή) 26; AG 26.1 und 4
θυμόομαι 53
θυμός (ό) 4F
θύρα (ή) 8
θυσία (ή) 22 I I B

θ ύ ω 7D
θώραξ (δ) 82IF
Ι
ιαμβικός, -όν, -ή 20J
ίάομαι 52; AG 51/52.5; 55.5 +
ιατρός (ό) 7G
ιδέα (ή) 81 ΙΕ
ίδίάι 36 Anm. 1
ίδιος, -ον, -ά 471Η
ιδίως 6 5 I I C
ιδιώτης, -ου (ό) 471Η
ιδιωτικός, -όν, -ή 471Η
ιδού (-» είδον) 2 9 I I G ; AG 85.6(2)
ιδρύω 40 HA
ίέναι —» είμι
ίέναι —» ίημι
ιερά (τά) 401D
ιερεύς, -έως (ό) 39
ιερόν (τό) 6D
ιερός, -όν, -ά 6 D
Ιημι 82*; AG 82.1-10; SG 122ff.; 135.52
ικανός, -όν, -ή 18J
ικετεύω 421 Η ; AG 66.7
ικέτης, -ου (δ) 42 Ι Η
ίκέτις, -ιδος (ή) 42 Ι Η
ίκνέομαι 66; AG 66.7
ΐλαος, -ον = att. ίλεως, -ων 18
ιλαρός, -όν, -ά 771C
'ίλεως, -ων —» ϊλαος, -ον
ίμάς, -ντος (ό) 84D
ίμάτιον (τό) 82IIL
ίνα 2311 Β; AG 23.6-8
'Ινδικός, -όν, -ή 20Ε
ίππάρχης (-ος) (δ) 25 I G
ίππεύς, -έως (ό) 65 I I B ; SG 34.36
'ίππος (ό, ή) 3 Η
ϊον (τό) 5
ϊοθι (-» ειμί) 25 ΙΑ; AG 83.6; SG 118
ϊσθι (-» οίδα) AG 74.2; SG 111
'Ισθμός (δ); 'Ισθμοί 59F
ϊσος, -ον, -η 31 ΙΑ
ίσότης, -ητος (ή) 28
ϊστημι 78*; AG 78.2-15; SG 122ff.; 135.50
ιστορία (ή) 33 I I Ε
ιστορικός, -όν, -ή 48 Κ
ισχυρός, -όν, -ά 16Α
ισχύς, -ύος (ή) 351; AG 35.1; SG 34.32
ισχύω 9 D
ίσχω 54IVA;AG 68.10
ίσως 4 0 I I D
ιχθύς, -ύος (δ) 351
ίώ35ΙΠΑ
ίων, ιόν, ίούσα (—» είμι) 47III

WORTREGISTER

Κ
καθαιρώ 60; AG 60.3 und 12(9)+; SG 84.3+
καθάπερ 36 Η
καθαρμός (ό) 6 0 I I Ε
καθαρός, -όν, -ά 16F
κάθαρσις, -εως (ή) 60IIΕ
καθεύδω 31IIF
καθέζομαι —» καθίζω
κάθημαι 75; AG 75.1-9
καθίζω, -ομαι 65 I C ; AG 75 Anm. 6
καθώς 601Β
καί 3 Α
καινός, -όν, -ή 12 ΙΒ
καίνω 73ΙΙΚ
καίπερ 3 3 I I A ; A G 31.8
καίριος, -ον, α 35 ΠΑ
καιρός (δ) 17IIΕ
Καίσαρ, -αρος (ό) 24 ΠΙΑ
καίτοι 53 ΠΑ
καίω (κάω) 72; AG 72.2 und 9; SG 106.40
κακία (ή) 191
κακίων, κάκιον 24; AG 24.5+
κακοδαιμονία (ή) 57IIF
κακοδαίμων, -ον 22 ΙΑ
κακοήθης, κακόηθες 33II
κακολογία (ή) 41 I1D
κακότης, -ητος (ή) 28
κακός, -όν, -ή 4Α; AG 24.5
κακώς λέγειν τινά 24 IVB
καλέω 64IIJ; AG 49.6; 68.5; 71.9 und 11 + ;
73.16; SG 106.37+
καλλίων, κάλλιστος 24; AG 45.6
κάλλος (τό) 32
καλός, -όν, -ή 3F
καλύπτω 58
καλώ —» καλέω
κάμηλος (δ, ή) 50 ΙF
κάμνω 66; AG 66.3 und 8; SG 92.19
κ ά ν ; κ ά ν AG 12.12
κάπηλος (ό) 10Η
καπνός (ό) 20J
καρδία (ή) 291Κ
καρκίνος (δ) 67 ΠΙΑ
καρπόομαι53
καρπός (ό) 4Α
καρτερέω 50
καρτερός, -όν, -ά 63 I I D
Καρχηδόνιος (ό) 7D
Καρχηδών (ή) 7D
κατά 9Α; 4 0 I I C ; AG 19.7; SG 51.10
καταβαίνω 24 ΠΙΑ
καταβάλλω 68 IIΒ
κατάβασις, -εως (ή) 55 ΠΑ
καταγελάω τινός 51
καταγιγνώσκω (τί) τίνος 43Ν; 44; 65

259

κατάγω 57
καταδουλόω 53
καταδύω 4 1 I I C
καταισχύνω 62 G
κατακαίω 701Ε
κατακόπτω 58
κατακράζω 72 IIIF
καταλαμβάνω 5 4 I I I Β ; 67
καταλείπω 2 4 I I I C ; 58
καταλύω 18Α; 76 I N
καταπίνω 66
καταπλήσσω 59 G; AG 70.2
κατάρατος, -ον 701Κ
κατασκοπέω 59Β; 50 Anm. 5
κατάσκοπος (ό) 58 ΠΙΑ
καταστρέφομαι 58
κατατάσσω 67IIΜ
κοτοτοξεύω 231G
καταφεύγω 32IIΒ
καταφρονέω 50; 55 I G
καταψεύδομαι 68 IIΜ
κατέρχομαι 72 H I B
κατεύχομαι 83IIΙΕ
κατέχω 24 ΠΑ; 6 0 I I Ε
κατηγορέω 6 0 I I D ; 66Μ; AG 79.7
κατηγορία (ή) 5 7 I D
κατήγορος (ό) 4 7 I G
κατοικέω 2 2 H C
κατοικητήριον (τό) 231Β
κατοικίζω 59 Β
κατορθόω 53
κεϊμαι 75; AG 75.3-9; 81.3
κάτω 13Κ
καυστικός, -όν, -ή 72 I E ; AG 72.2
κάω (-» καίω) 72
κείνος, -ο, -η = εκείνος, -ο, -η
κείρω 3 Η
κέκραγα (—» κράζω)
κελαινός 791Ε
κελεύω 7 C ; A G 70.5; 17.14(Κ)
κενός, -όν, -ή 41 Π Ι Α
κέντρον (τό) 6 0 I I G
κεράννυμι 77; AG 77.4; 6-9+; SG 139.67+
κέρας, -ατός (-ως) (τό) 65 I C ; 80ΠΑ;
AG 33.10
κέρδος, -ους (τό) 6 4 I I G
Κέρκυρα (ή) 53 ΠΑ
κεφαλή (ή) 33IIF
κήρυγμα, -τος (τό) 42 ΙΒ
κήρυξ, -υκος (δ) 20
κηρύσσω (-ττ-) 20F
κιθάρα (ή) 32 Ι G
κιθαρίζω 52 Ι Η
κιθαριστής, -ού (ό) 32 I G
κιθαρίστρια (ή) 321G
κιθαρωιδός (δ) 48 Β
κικλήσκω 63 IIΕ

260

WORTREGISTER

κινδυνεύω 1 9 I I G
κίνδυνος (δ) 23 ΙΑ
κινέω 49
κίνηοις, -εως (ή) 65 Π Ι Α
κλαίω (κλάω) 72; AG 72.2 und 9
κλαύμα (τό) 7 7 I G
κλάω —> κλαίω 72
κλείς, κλειδός (ή) 3 4 I I D
κλέπτης, -ου (ό) 22 I D
κλέπτω 15Β; AG 58.3-4 und 8(6); SG 77.4
κληρονομιά (ή) 51 IIA
κλήρος (δ) 8 0 I I G
κληρόω 53
κλίνη (ή) 6 0 I I G
κλίνω 6 1 ; AG 61.6 und 9(11)+; SG 92.22+
κλοπή (ή) 60 Π Β
κοινήι 7 G
κοινός, -όν, -ή 7G
κοινωνία (ή) 37Α
κοινωνικός, -όν, -ή 37 Μ
κολάζω 23 H C
κολακεύω 511Η
κόλαξ, -κος (δ) 20; AG 20.2; SG 33.12
κομίζω 48Κ; AG 56
κόπτω 58
κόραξ, -κος (ό) 20
κόρη (κούρη) (ή) 27Ρ; 75 Π Α ; AG 19.11
κόρυς, -θος (ή) AG 28.1
κόσμιος 8 0 I I C
κοσμοποιός, -όν 15F
κόσμος (δ) 3F
κουρεύς, -έως (ό) 66Α
κούρη = κόρη
κούφος, -ον, -η 3 5 I I D
κράζω (κέκραγα) 7 2 I I I F ; AG 73.16
κρασις, -εως (ή) 771C
κρατέω 49
κρατήρ, -ήρος (ό) 48F
κράτιστος, -ον, -η 24
κρέας, -ως (τό) AG 33.9
κρείσσων, κρεϊσσον 24; AG 24.3
κρεμάννυμι 77; AG 77.4-9; SG 139.68
κρέμαμαι 75; AG 75.6-9
κρεμάω (—• κρεμάννυμι) 51
Κρής, Κρητός (δ) 81 I C
κρίνω 2 6 Ι Β ; AG 66.6+; SG 92.23
κρίσις, -εως (ή) 45Α
κριτήριον (τό) 66Κ
κριτής, -ού (ό) 11 I I Ε
κριτική (ή) 11 I I B
κριτικός, -όν, -ή 11 I I B
κροκόδ(ε)ιλος (ό) 62 Β
Κρονίδης, -ου (ό) 46D
κρυπτός, -όν, -ή 58 ΠΑ
κρύπτω 1 9 Ι Ι Α ; AG 58.1-3; 8(7)+; 12(Κ)
κρύσταλλος (δ) 70 I G
κρύφα 8 0 I F ; AG 82.15

κτάομαι 52; A G 51/2.5 (c)+; SG 112.48+
κτείνω 42 I D ; 61; AG 61.1 Anm., 3 Anm.,
9(5)+.10; SG 84.6+
κτήμα, -τος (τό) 5 2 I I B
κτήσις, -εως (ή) 6 8 Π Ι Α
κτίζω 56; AG 56.10 und 18(12)+; SG 71.6+
κυβερνήτης, -ου (δ) 10C
κύβος (δ) 63 Π Α
κύκλος (δ) 291Β
κύλιξ, -κος (ή) 52 I I Β
κυπάρισσος (ή) 12 IJ
Κύπρις, -ιδος (ή) 76 ΠΑ
κύριος, -ον, -ά 24 Π Ι Α
κύων, κυνός (ό, ή) 4 1 I I D
κωλύω 6C
κώμη (ή) 64 Π Α
κωμικός, -όν, -ή 7F
κώμος (ό) 411Β
κωμωιδία (ή) 10Α
κωμωιδός, -οϋ (δ) 51 ΙΑ
κώνωψ, -πος (ό) 65 I C
κωφός, -όν, -ή 51 I C
Λ
λαγνεία (ή) 501Ε
λαγώς, -ώ (ό) 18
λάθρα AG 82.15
Λάκαινα (ή) 5 6 I I D
Λάκων, -ωνος (ό) 5 6 H D
λαλέω 49
λαμβάνω 5 0 I I D ; 67*; AG 67.4+ und 6;
SG 94.29+
λαμπάς, -άδος (ή) 61ΙΒ
λαμπρός, -όν, -ά 25IIΕ
λάμπω 9J
λανθάνω 67*; AG 67.4+.7 und 16(Κ); SG
94.30+
λαός (ό) (-» λεώς, -ώ) 18
λέγω 85III; AG 85.7+-10; SG 140.72+ - εύ
(κακώς) λέγω τινά 31IIF; AG 58.10
λειμών, -ώνος (ό) 59 G
λείος, -ον, -ά 8 1 I I D
λείπω 24IIIC; 58*; AG 58.1-3; 8(2)+; 29.4 ι
(Aor.); 73.8 (Perf.); SG 110 (Perf.)
λευκαίνω 22IIΒ
λευκός, -όν, -ή 21 Ε
λέων, λέοντος (ό) 30
λεώς —» λαός (ό) 18
λήγω 53IIΒ
λήκυθος (ή) 551Α
ληιστής, -ού (ό) 2 2 I I C
ληιστρικός, -όν, -ή 22IIC
λίαν 711F
λιβανωτός (ό) 81 H C
λίθος (δ) 15Η
λιθουργός (ό) 331Α

WORTREGISTER
λιμήν, -ένος (ό) 59 Β
λίμνη (ή) 66Q
λιμός (ό) 75IIF
λογικός, -όν, -ή 3F
λογισμός (δ) 13 D
λόγος (ό) 3 Ε
λόγωι 5 F ; 36 Anm. 1
λοιδορέω 50
λοιμός (ό) 60IIΕ
λοιπός, -όν, -ή 24IIIC - τού λοιπού; (και)
τά λοιπά (κτλ.) 62 Ε
λούω 40IIΒ
λυκός (δ) 301Β
λυμαίνομαι 75IIIΒ
λυπέω, -ομαι 49; AG 55.7
λύπη (ή) 24IIIC
λύρα (ή) 21C
λυρικός (δ) 58TIIC
λύσις(ή) 34IIΒ
λυσιτελέω 811D
λύω, -ομαι 4 Η ; 36L; AG 36.12; 43.9+;
SG 54-55+
λώιων, λώιον 6 7 I I Ν
λώιστος, -ον, -η 6 7 Ι Ι Ν
Μ
μά (= ού μά) 8D
μάγειρος (ό) 20J
μάγος (δ) 16D
μάθημα (τό) 67
μάθησις, -εως (ή) 37
δ μαθητής, -οϋ (ό) 10
μαίνω, -ομαι 36Β; AG 61.9(8)+; 70.10
(Aor.); 61.6 (Perf.); 61.11 (Κ)
μάκαρ, -ος (—* μακάριος) 69IIΑ
μακαρίζω 51 ΠΑ
μακάριος, -ον, -α 24IIIC
μακρόβιος, -ον 691S
μακρολογέω 49
μακρός, -όν, -ά 7C
μάλα 281Β
μαλάσσω 641Β
μάλιστα (—* μάλα) 281Β - δτι μάλιστα 37 Α
μάλλον (—* μάλα) 16 G - ουδέν μάλλον 16 G
μαμωνάς (ό) 751Α
μανθάνω 3Κ; AG 67.4+-5 und 11 (Κ);
SG 94.28+
μανία (ή) 21 Ε
μαντείον (τό) 84 F
μάντις, -εως (ό) 37
μαρτυρέω 611D
μαρτυρία (ή) 25ΙΚ
μάρτυς, μάρτυρος (ό) 25; AG 25.5
μαστιγίας, -ου (ό) 57 G
μαστιγόω 53; AG 53.6
μάταιος, -ον, -α 11 IIB; 6 9 I F

261

μάτην 37 Ε
μάχαιρα (ή) 27 C
μάχη (ή) 36 Η
μάχιμος, -ον, -η 53IIΒ
μάχομαι 36Η; AG 71.10 und 11 + ;
SG 106.44+
μεγαλόψυχος, -ον 531Η
μέγαρον (τό) 771J
μέγας, μέγα, μεγάλη 23ΙΑ; AG 42.7; 45.6
μεγασθενής, -ες 45 J
μέγεθος, -ους (τό) 32
μέγιστος, -ον, -η 8Α; AG 45.6
μέθεξις, -εως (ή) 63IL
μέθη (ή) 81IIΒ
μέθοδος (ή) AG 41.14
μέθυ (τό) 771J
μεθύω 4 0 I I D
μ(ε)ίγνυμι 75II*; AG 75.10-15+; 76 1-1?.+ ;
SG 138.58+
μείζων, μείζον (—» μέγας) AG 45.6
μελαγχολικός, -όν, -ή 78IIΜ
μέλας, μέλάν, μέλαινα 451; AG 42.7
μέλει μοί τίνος 1 9 Ι Ι Η ; AG 72.9+; 72.4
(Fut.);50.5(K);67.13(K)
μελετάω 85IIIG
μελέτη (ή) 17IIG
μέλη (τά) 32
μέλι, -ιτος (τό) 63IIC
μέλλον (τό) (—» μέλλω) 49 Π Η
μέλλω 27Ρ; 561 Α; AG 72.4und 9+;17.14(Κ)
μέλος, -ους (τό) 32
μέμνημαι (—* μιμνήσκω) 3 4 I F ; AG 65.7+;
38.13(K);65.13(K);SG 91.16+
μέμφομαι 74G+(K); AG 67.13
μέν; μέν . . . δέ 8Β
μεντάν < μέντοι άν 57IID
μέντοι 44
μένω 61*; AG 61.3 und 9(2)+
μέρος, -ους (τό) 811D
μεσημβρία (ή) 47J
μέσος, -ον, -η 221D
ή μεσότης, -ητος (ή) 28
μετά 9 C ; 15G; 2 3 I F ; AG 79.9; SG 51.11
μεταβαίνω 8D
μεταβάλλω (. . . είς) 8F
μεταβολή (ή) 35 Β
μεταγράφω 691Α
μεταμέλει μοί τίνος 55ΙΙΒ; AG 67.13
μετανοέω AG 79.9
μεταξύ 191; AG 31.8; 82.15
μεταπέμπομαι 58
μεταστρέφω 58
μεταφέρω 43 Κ
μέτεστί μοί τίνος 321J; AG 67.10
μετέχω 9 Α; AG 67.10
μετοικέω 50
μέτοικος (ό) 50

262

WORTREGISTER

μέτριος, -ov, -ά 53IG
μέτρον (τό) 5
μέτωπον (τό) 57IG
μέχρι(ς) 40IC; 80IIC; AG 82.15
μή 4Β; AG 4.14 . . . 67.18 (s. »Negation«)
μ ή ο ύ 23IIC; AG 23.7
μηδαμήι 63IL
μηδαμώς 37Η
μηδέ 8 Β
μηδείς, -έν (-» μή) 24; AG 24.11
μηδέποτε 25IIΒ
μηκέτι 501D
μήλον (τό) 48 Α
μήν 31 IIB
μηπότε 19IID
μήπω 52HC
μήτε . . . μήτε 17IIG
μήτηρ, -τρός (ή) 26
μητροκτόνος (ό) 381Ε
μηχανάομαι551F
μηχανή (ή) 46L
μίά (—» είς) 24
μιαίνω 61; AG 61.1-2 und 9(9)+
μιαρός, -όν, -ά 261F
μίασμα (τό) 61IIJ
μίγνυμι —* μείγνυμι
μικρός, -όν, -ά 3 F
μικρόψυχος, -ον 531Η
μίλιον (τό) 611Κ
μιμέομαι 531Β
μιμνήσκω (-ομαι) 65; AG 65.7+; 70.5 und 10
(Aor.);38.13(K);65.12-13(K);SG91.16+
μϊξις, -εως (ή) 771D
μίσγω (—» μ(ε)ίγνυμι) AG 76.12 Anm. 3
μισέω 49
μισθοδότης, -ου (ό) 46 Α
μισθός (ό) 24IIIΑ
μισθόω 551C
μνά, -άς(ή) 15; 20J; AG 15.8
μνήμα, -τος (τό) 51 I G
μνημεϊον (τό) 32IID
μνήμη (ή) 9
μνημονεύω 66 Ε
μνηστήρ, -ήρος (δ) 771Q
μόγις 43 Η
μοι (—» έγώ) 5 Β
μοίρα (ή) 311Β
μονάς, -άδος (ή) 27
μοναχώς 53IG
μονομαχία (ή) 58IIΒ
μόνος, -ον, -η 16F
μονόστιχος, -ον 67IIC
μονοφθαλμός, -όν 39IIΒ
μορφή (ή) 69IID
μου (—» έγώ) 4G
Μούσα (ή) 10 Α
μουσικός, -όν, -ή 19HC

μοχθηρός, -όν, -ά 51IF
μόχθος (ό) 9 Β
μυέω 64IIIΒ
μυθέομαι 50
μύθος (δ) 3G
μυϊα (ή) 301C
μυριάς, -άδος (ή) 4 1 I I C ; AG 48.13
μύριοι, -α, -αι (μυρίοι) 24IVΑ; AG 48.6
μύρμηξ, -κος (ό) 20
Μυρμιδόνες (οί) 771Q
μϋς, μυός (ό) 86IIIF
μύσος (τό) 771Ν
μυστήριον (τό) 75IIΑ
μύωψ (ό) 82IID
μωμάομαι 71 ΙΑ
μών 581J
μωρία (ή) 6 5 I I Η
μώρος, -ον (μωρός, -όν) 6Α; AG 13.3

Ν
ναί 3 Α
ναίω 49 L
ναός (—* νεώς) (δ) 18
ναυαγέω 82IIIΑ
ναύαρχος (δ) 60IIIΒ
ναύκληρος (δ) 52IIΒ
ναυμαχέω 531Μ
ναϋς, νεώς (ή) 41; AG 41.8; SG 34.37
ναύς μακρά 48 Κ
ναύτης, -ου (ό) 10
ναυτικός, -όν, -ή 66 Ν
νεανίας, -ου (ό) 10
νεανίσκος (ό) 551F
νείφω 3 Α
νεκρός (ό) 531Β
νέμω 21 F; AG 61.1.3 und 9(1); SG 84.5
νέος, -ον, -ά 9 C ; AG 15 Anm. 2
νεότης, -ητος (ή) 28
νεόχριστος 701Ε
νεϋρον (τό) 38IIC
"νέφος, -ους (τό) 70IG
νεώς ( < ναός) (ό) 18; AG 18.1-5
νεώσοικοι (οί) 68IIIΑ
νή 8 Η
νήπιος, -ον 691C
νήσος (ή) 12
νικάω 17ΙΕ; AG 51/2.1 und 5+; SG 66
νίκη (Νίκη) (ή) 5 1 I G 1
νικητήριον (τό) 48 Α
νίπτω 251C
νιφετός (δ) 3C
νοέω 56IIF
νοητός, -όν, -ή 7 6 1 0
νόθος, -ον, (-η) 69Q
νομάδες (οί) 221F
νομεύς, -έως (ό) 39

WORTREGISTER
νομίζω 38IB; 56; AG 56.4 und 18(10)+;
SG 71.5+
νομοθέτης, -ου (ό) 10
νόμος (ό) 10Α
νοσέω 511F
νόσος (ή) 12 - ιερά νόσος 12 Ε
νουθετέω 601F
νους, νοϋ (ό) 15; AG 15.3
νυκτομαχία (ή) 57IIF
νύμφη (ή) 58IIG
νύν, νϋν 15D
νυνί (-» νϋν) 6 0 I I D ; AG 46.20
νύξ, νυκτός (ή) 22; AG 22.2-4(Κ);
SG 33.15+
νύσσω 59F
νώτος (ό) (νώτον, τό; νώτα, τά) 33ΙΙΚ

ξανθός, -όν, -ή 241D
ξεϊνος (-* ξένος) (ό) 71IIΕ
ξένος, -ον, -η 12II
ξηρός, -όν, -ά 45 Ο
ξυλεύομαι 63IIΒ
ξύλον(τό) 81 HIB
ξύν —» σύν (ξυν- —* συν-, ξυγ- —* συγ-)
23ΙΑ; AG 78.26
Ο
δβολός (δ) 20 J
δδε, τόδε, ήδε 9G; AG 9.3-4
δδί, τοδί, ήδί (-> δδε) 28ΙΑ; AG 46.20
οδοιπόρος (δ) 64IIΚ
οδός (ή) 12; AG 41.14*
οδούς, οδόντος (ό) 30; AG 30.4
δθεν25ΙΕ; AG47.3
οίδα 74; AG 74.1-4 und 6(Κ); SG 111
οϊει (—» οίομαι) 42 Anm. 2
οικείος, -ον, -ά 33IIJ
οίκέτης, -ου (ό) 551Β
οίκέω 49
οίκητήριον (τό) 231Β
οίκία (ή) 8D
οίκίζω 56; AG 56.4 und 10(11)+
οικιστής, -ού (ό) 84 F
οίκοθεν 56III
οίκοι 17IIG
οίκος (ό) 3J
οικουμένη (ή) 611D
οικτίρω 6J
οίμαι —» οίομαι
οϊμοι 5IIC
οίνος (δ) 3 Κ
οίομαι (οίμαι) 42 ID;AG 72.4 (Fut.); 70.10b
(Aor.)
οίος, -ov, -ά 19III; AG 21.8; 46.31

263

οίος τέ είμι 601Ε
οϊσομαι -» φέρω
οίστός ( o ) 2 9 I I C
οϊχομαι 62 F +
όλβος (δ) 451J
δλεσσα (-* όλλυμι) 6 8 I D ; A G 68.5
ολιγαρχία (ή) 8
ολίγοι, -α, -αι 4 Α
ολίγος, -ον, -η 4 Α
όλλυμι (άπόλ-) 7511; 76*; AG 75.10-15;
76.1-12+; 68.5 (Aor.); 73.11 (Perf.); SG
138.61 +
όλος, -ον, -η 22ΙΕ
'Ολυμπιάς, -άδος (ή) 65IID
δλωλα (-* δλλυμι) 731 Β; AG 73.11
όμιλέω 49
ομιλία (ή) 321J
όμμα, -τος (τό) 47IIΒ; AG 85.6
όμνυμι 76; AG 76.1-12; SG 138.62
όμοιομερής, -ές 75IID
όμοιος (δμοιος), -ον, -ά 7Β; AG 13.3
δμοιότης, -ητος (ή) 28
όμοιόω 53; AG 53.4
ομοίωμα (τό) 7 6 1 0
όμολογέω 59 Ε
όμονοέω 71IIΗ
όμορος, -ον 70IIC
όμοϋ AG 82.16
όμώμοκα 731F; AG 73.11
ομώνυμος, -ον 65IID
δμως 12II
όνειδίζω 38IIΒ
όνειδος, -ους (τό) 38IIΒ
όνομα, -τος (τό) 6 Η
ονομάζω 6 Η
όνος (ό) 3 Η
όντα (τά) (ειμί) 16F
όντως; τώι όντι 30IIG; AG 30.12
όνυξ, -χος (δ) 21
οξύς, -ύ, -εϊα 35II
οπίσω 39IIΑ
όπισθεν 81 HIB; AG 82.15
οπλίτης, -ου (δ) 48 Κ
δπλον (τό) 9G
δπου 17IIG; AG 10.14; 47.1-3
όπτός, -όν, -ή 36 Μ
όπως 2 3 I I G ; 48D; AG 23.6(2); 47.3; 50.7
Anrn.
δράω 85II*; AG 51.1-3; 73.9; 8S.4+-6;
SG 140.71 +
οργή (ή) 41IIIΑ
οργίζω, -ομαι 471C
ορέγομαι 74 Α
δρθός, -όν, -ή 111F
όρθότης (ή) 841
όρθόω 53
ορίζω 78IIΗ

264

WORTREGISTER

δρκος (δ) 571Ε
ορμάω 74 C
όρνις, -θος (ό) 28
δρος, -ους (τό) 55IG
δρος (ό) 8G
όρχέομαι 50
δρχησις, -εως (ή) 501F
όρχηστής, -οϋ (δ) 761Ε
δς, δ, ή 13F; AG 13.4; 13.11(Κ); 46.21(Κ)
δς μέν . . . δς δέ AG 46.17
δσος, -ον, -η 16Η; AG 46.30
δσον οκτώ . . . 411C
δσπερ, όπερ, ήπερ 15Η; AG 46.22
δοτις, δτι 22ΙΑ; AG 24.8; 46.27; SG 47
όστισούν, ότιοϋν 41IIIC; AG 46.29
όστοϋν < όστέον (τό) 15
όστρακίζω 73IID
όστρακισμός (ό) 73IID
όστρακον (τό) 73IID
δταν < δτε άν 23ΙΙΕ; AG 23.8
δτε 21Β
δτι 17IID
ού, ούκ, ούχ 3 C ; AG 3.3; 4.14(Κ); 10.10;
11.10 (Akzent) . . . 67.18; s. »Negationen«
ού μή AG 23.7
ού AG 47.1-3
ούδαμοϋ 611Β
ουδαμώς 37Η

ουδέ 8 Β
ουδείς, ουδέν, ουδεμία 24; AG 24.11
ουδέποτε 36 Η
ούδεπώποτε 68IIIΑ
ούκέτι 21 Η
ούκουν 391D
ούκοϋν 12II
ούν 11 ΙΑ
οϋνεκα (-κεν) —» ένεκα AG 82.14
οΰποτε 36 Η
ούπω (—* πω) 22IIC
ούπώποτε 531Β
ουρανός (ό) 34IIID
ούς, ώτός (τό) 29; AG 29.2-3
ουσία (ή) 24IIIC
ούτε 3 C ; AG 3.23
ούτοι 33IIΑ
ούτος, τούτο, αύτη 12.2; AG 18.8-10
οϋτω(ς) 12 Π; AG 46.19

ουχί 3 C
οφείλω 551Η
όφείλημα (τό) 82IIΟ
οφθαλμός (δ) 301F
όφις, -εως (ό) 66 Α
δχλος (ό) 56IIJ
δψις (ή) 70ΙΙΒ; AG 85.6
δψομαι (-* δράω) 531 Ε; AG 85.6

Π
παγκρατιάζω 47III
παγκρατιαστής, -ού (ό) 47ΙΙΙ
παγκράτιον (τό) 47III
πάθος (τό) 32
παιδαγωγός (ό) 27Β
παιδεία (ή) 19IIΒ
παιδευτής, -οϋ (ό) 36 Α
παιδεύω 4 Ε
παιδιά (ή) 59 G
παιδίον (τό) 5
παιδίσκη (ή) 32IID
παίζω 57
παις, παιδός (ό, ή) 27; AG 27.4; SG 33.21*
παίω 331 Β; 59
πάλαι 13 L
παλαιός, -όν, -ά 3 Κ
παλαίστρα (ή) 58IIID
παλαίω 58IIID
πάλιν 26IIΕ
Παλινωιδία (ή) s. L.58IIIC
πάμμαχος, -ον 47III
πάμπολλοι, -α, -αι 9D
πάν, πάντα, πάντες -» πάς
πανδημεί 691Η
πανούργος (ό) 86IIIΑ
παντάπασιν 731J
πανταχόθεν 55ΠΑ
πανταχού 21G
πάντηι 36 F
παντοδαπός, -όν, -ή 67IIIΒ
πάντως 45IG
πάνυ (γε) 44
πάπυρος (ό, ή) AG 12.11
παρά 3 3 I D ; AG 80.17-19; SG 51.12
παραβαίνω 811C
παραγγέλλω 761Β
παραγίγνομαι 38IIΑ
παράδειγμα, -τος (τό) 54IIΑ
παραδείκνυμι 75
παραδίδωμι 80
παράδοξος, -ον 43 Κ
παράδοσις (ή) AG 80.19 und 20
παραινέω 49; AG 68.5; 70.4; 71.8 und 11+
παρακαλέω 721C
παρακελεύομαι 421J
παραλαμβάνω 761Μ
παραλείπω 541Ε
παράλογος, -ον 67IG
παραμείγνυμι 75
παραμένω 80IIΗ
παρανομία (ή) 66 G
παράπαν (τό) 43 Κ
παραπλέω 791Α
παραπλήσιος, -ον 391Α
παράπτωμα (τό) 82IIΟ

WORTREGISTER
παραπλάζω 68IIIC
παρασκευάζω 541Ε
παρασκευή (ή) 68IIΚ
παραστάτης, -ου (ό) 62 G
παρατάττω 58IIIΑ
παρατήρησις, -εως (ή) 65ΠΙΑ
παραχρήμα 75IIΗ
πάρειμι 30IIΕ
παρέρχομαι 581J
παρέχω 11 ΙΑ
παρήλθον (—* παρέρχομαι) 23IIJ
παρθένος (ή) ! 2 Ε
παροιμία (ή) 9 Ε
παρουσία (ή) 601D
πάς, πάν, πάσα 31 ΙΑ; AG 31.1 u n d 3 - 4 ( K )
- διά παντός 38IIΒ - οί πάντες 73IIΟ
πάσσοφος, -ον 47III
πάσχω 64; AG 64.5+; SG 89.6+ - εύ (κακώς)
πάσχω ύπό . . . AG 61.10
πατάσσω 59C und a.E.
πατήρ, πατρός (ό) 26; AG 26.Ί-4; SG 53.29
πατρικός, -όν, -ή 3 3 I D
πατρίς, -ίδος (ή) 27
πατρώιος, -ον, -α 15Μ
παύω, -ομαι 22ΙΙΙΑ; AG
38.13(Κ);
57.12 (Κ)
πέδαι (αί) 731J
πεδίον (τό) 791Α
πεζήι (-» πεζός) 48 Κ
πεζός, -όν, -ή 48 Κ
πείθω 5Ε; 36Β; AG 56.17(1)+; 58.12(Κ);
SG 71.2+
πειθώ, -ούς (ή) 42; AG 42.1
πείνα (ή) 54IVΑ
πεινώ (-άω) 54; AG 54.4; SG 68
πειράω, -άομαι 52; AG 51/52.5(c); SG 66
πείσομαι AG 64.5 Anm.
πειστικός, -όν, -ή 561C
πέλας 54IIΑ
πέλει s.L. 11 G
πέμπω 21 D ; AG 58.8(3)+; SG 77.1 +
πένης, -ητος (ό) 28; AG 28.3
πενία (ή) 12 Ε
πέντε 5
πεντήκοντα 4 0 H D
πέπηγε —> πήγνυμι
πέπλος (ό) 761F
-περ 19III; AG 46.22
πέρα, πέραν AG 82.15
πέρας (τό) 30IIA; AG 82.15 Anm.
περάω 69 R
περί 4J; 39ΙΒ; AG 81.6 und 9-10; SG 51.13
περιβάλλομαι τι 731G
περιγίγνομαι 74 Β
περίειμι 63 I I D
περιέχω 18G
Περικλής AG 33.2

265

περιμένω 61
περίοδος (ή) 59Α; AG 41.14
περιοικέω 50
περίοικος (δ) 50
περιπατέω 47III
περίπατος (ό) 471C
περιρρέω 731J
περίπλους (ό) 15
περισσός, -όν, -ή 78IIΜ
περιστέλλω 60
περιτυγχάνω 73IIΟ
περίφρων 71IIΕ
πέσσω 771Η
πέτομαι 7 3 I I Ν ; AG 63.5
πέτρα (ή) 34IG
πέτρος (ό) 34IG
πέφύκα (—* φύω) 48 Ε
πήι, πηι 46Μ; AC- 47.3 und 4
πηγή (ή) 77IG
πήγνυμι (-μαι) 70IG; 76; AG 75.10-15+;
76.1-12+; 70.2 und 10(a) (Aor.); SG
138.59+
πηνίκα AG 47.3-5
πήρα (ή) 81IIIΒ
πήχυς, -εως (ό) 41; SG 34.33+
πίθηκος (ό) 45IIΑ
πικρός, -όν, -ά 35IID
πίμπλημι 79*; AG 79.3+; SG 136.54+
πίμπρημι 79*; AG 79.3-4+; SG 136.55+
πινακίδων (τό) 81III Α
πίναξ,-ακος (ό) 57ΙΙΑ
πίνω 66*; AG66.5+: SG 92.21 +
πιπράσκω 63IIC
πίπτω 63; AG 63.5+; SG 88.1 +
πιστεύω 9F
πίστις (ή) 5 6 I I Ν
πιστός, -όν, -ή 12 C
πλανάω, -ομαι 52; AG 55.7
πλάνη (ή) 55IG
πλάσσω 56; AG 56.5 und 18(5)+; SG 71.3+
πλάτανος(ή) 12
πλείων, πλέον - πλείστος 24; AG 24.3-5;
45.6
πλέω 72; AG 50.3; 72.1 und 9+; SG 106.39+
πληγή (ή) 57ΙΙΗ
πλήθος, -ους (τό) 401C
πλήθω AG 79.3
πλην 23IIL
πλήρης, -ες 351F
πληρόω 53; AG 53.1; 79.3
πλησιάζω 511F
πλησίον 57IJ; AG 82.15 Anm. 7
πλήσσω 57; 59 (a.E.); AG 57.10(9)+; 70.2
πλοίον (τό) 111Α

πλους, πλου (ό) 15
πλούσιος, -ον, -ά 16Η
πλουτέω 581J

266

WORTREGISTER

πλούτος (ό) 8F
πνεύμα, -ατός (τό) 29
πνέω 72; AG 72.1.3.9+
ποδαπός, -όν, -ή 46 Ο
ποδιαϊος, -ον, -α 6 1 I D
πόθεν; 3J; AG 10.14; 47.3
πόθος (δ) 42IIΑ
n o i 3 J ; AG 10.14; 47.3
ποιέω, -ομαι 49; 50; AG 55.4+; 58.10 (Κ, εύ
π.); 8 1 . 9 ( K , n o U o u ) ; S G 6 4
πο(ι)έω, πο(ι)ητής (poeta) AG 7.9
ποίημα (τό) ( L . 5 I I D ) 58IIIC
ποίησις, -εως (ή) 56IIΕ; AG 7.9
ποιητής, -οϋ (δ) 10
ποιμήν, -ένος (ό) 4 9 I I C
ποίμνη (ή), ποίμνιον (τό) 701Μ
πολεμέω τινί 41IIΑ
πολεμικόν (τό) 21Α
πολεμικός, -όν, -ή 21 Α
πολέμιος, -ον, -ά 1 7 I C
πόλεμος (δ) 8C
πολιορκέω 66 Ν
πόλις, -εως (ή) 37; AG 37+; SG 34.31+
πολιτεία (ή) 8
πολιτεύω, -ομαι 3 6 Ν ; AG 36.16
πολίτης, -ου (δ) 24IIΑ
πολιτικός, -όν, -ή 37Α
πολλάκις 22IIΒ
πολλαχόθεν 60111Α
πολλαχώς 53IG
πολλοί, -ά, -αί —• πολύς (4Α)
πολυμαθίά (ή) 15F
πολύς, πολύ, πολλή 37Α; AG 42.7
πολυτελής, -ές 53 Ι Β
πολύφορος, -ον 77IIΒ
πολυχρόνιος 321J
πομπαϊος, -ον, -α 15 L
πομπή (ή) 73IIC
πονέω 49
πονηρία (ή) 81IID
πονηρός, -όν, -ά 17IIG
πόνος (ό) 191
πόντος (ό) 15G
πορεύω, -ομαι 42 IIA; AG 55.7+;
85.13(70.10b)
πορθέω 641Β
πορθμός (δ) 761L
πόρνη (ή) 14 L
πόρος (δ) 35IG
πόρρω 61 HIB; AG 82.15
πόσος, -ον, -η 21 Η ; AG 46.31
ποταμός (ό) 13 Κ
πότε, ποτέ (enkl.) 23 II Α; 67ΙΙΜ; AG 10.14;
47.3
πότερον . . . ή 401D
πότερος, -ον, -ά 401D
πότμος (ό) 651F

πότνια (ή) 68ΙΕ
ποτός, -όν, -ή (—» πίνω) 701Ε
πότος (δ) 8 Anm.
π ο ύ ; που (enkl.) 3 J; 421J; AG 10.14; 47.1-3
πους, ποδός 27; AG 27.3
πράγμα, -ατός (τό) 29 - πράγματα έχειν
68IIΚ - πράγματα παρέχειν 291C
πράξις, -εως (ή) 37
πράος, πράον - πραΰς, π ρ α ύ , πραεϊα πράως 771F
πράσσω 6Α; 2 8 I I C ; AG 57.4; SG 74.5
καλώς (εύ, κακώς) πράσσω 26IIF
πραΰς —» πράος
πρέπει 801Ε
πρεσβευτής, -οϋ (ό) AG 41.6
πρέσβυς - πρέσβεις (οί) 41; AG 41.4-6
πρεσβύτερος, -ον, -ά AG 41.1.5
πρεσβύτης, -ου 41; AG 41.4-6
πρήθω —* πίμπρημι AG 79.4
πρίασθαι (—* έπριάμην) 801D
πριν 17 Ι Ε
πρό 10D; AG 78.24; SG 51.14
προαιρέομαι 86
προαίρεσις, -εως (ή) 86
πρόβατον (τό) 15Η
πρόβλημα, -τος (τό) 54IV Β
προγίγνομαι 59 Β
πρόγονος (ό) 171Ε
προδότης, -ου (ό) 53IL
πρόθυμος, -ον 851C
προκαταλαμβάνω 72IIΙC
προλέγω 381J
πρόοιδα 84J
προοίμιον (τό) 76IIΒ
προπέμπω 15 L
προπετώς 8 2 Η Ν
προς 13Ν; 64IIJ; AG 80.17-20; SG 51.15
προσαγορεύω 37D
προσδέω 34IG
προσδοκάω 51
προσέοικα 46 Μ
προσέρχομαι 59 G
προσέχω 15D
προσήκει 60IIF
προσήλθον (—» προσέρχομαι) 59 G
πρόσθε(ν) 761 Ν ; AG 82.15
πρόσοδος (ή) 45 Η
προσπίπτω 791C
προσπλέω 59 Β
πρόσταγμα, -ατός (τό) 6 7 I G
προστάτης, -ου (ό) 46 Ν
προστώιον (τό) 4 9 I I Η
προσφέρω 34IIC
πρόσφορος, -ον 301Α
πρόσωπον (τό) 551G
προτεραία (ή) 731J
πρότερον 6J

WORTREGISTER
πρότερος, -ov, -ά 6 5 H G
προτρεπτικός (—» προτρέπω) L. 52 Anm. 3
προτρέπω 631Β
προτρέχω 8611
προφήτης (ό) (—> φημί) 58IIF
προφήτις, -ιδος (ή) 58IIF
πρωί 59 G
πρώιην 25IIΕ
πρώτα (τά) = πρώτον (τό) 281Α
πρώτον (τό) 14 J
πρώτος, -ον, -η 14 J; AG 48.16
πρωτότοκος, -ον 6 3 I I G
πτόλεμος (Hom.) = πόλεμος 7 7 I Q
πτώμα, -ατός (τό) 63IIA; AG 63.5
πτώσις, -εως (ή) AG 3.6; 63.5
πτωχός, -όν 541C
π ύ θ — » πυνθάνομαι 47 Β
Πΐ'θ'ά (ή) = ή προφήτις ή έν Δε?φοΐς
(L.58IIF)
Πύθια(τά)40ΙΟ
Πύθώ, -ούς (ή) — Δελφοί 2 3 I G , 4 0 I C
Πύθων, -ωνος (ό) -» L . 2 3 I G
πυκνός, -όν, -ή 77IL
πύκτης (δ) 59 F
πυκτικός, -όν, -η 84 D
πύλη (ή) 16C
πυνθάνομαι 67; AG 67.4+ und 8; 11 (Κ);
SG 94.32+
πύρ, πυρός (τό) 25
πύργος (ό) 2 9 I I C
πω 22IIC
πωλέω 551Α
πώλος (δ) 4 Η
πώμα (τό) 81IIΒ
πώποτε 551Η
πώς; πως (enkl.) 8J; AG 10.14; 47.3
Ρ
ράβδος (ή) 16Α
ράιδιος, -ον, -ά 14Μ; AG 45.6 Anm.
όαψωιδός, -ού (ό) 391D
ρεύμα, -ατός (τό) 701J
φέω 50; AG 50.3; 72.4.5.9+; SG 106.41 +
φήγνυμι (-μαι) 76; AG 76.1-12+; SG 138.60+
φήμα (τό) 6 9 Ι Ο ; AG 85.10
ρητορική (τέχνη) (ή) 421Α
φήτωρ, -ορός (δ) 25; AG 25.1 + ; SG 33.20+
ριγόω 54IVE
ρίζα (ή) 35IID
ρίπτω AG 17.7
ρόδον (τό) 5
ρόπαλον (τό) 54IV Α
φυθμός(ό)35ΠΕ
Τωμαϊστί 40IIIΑ
ρώμη (ή) 251D
φώννυμι 77; AG 77.5 und 9+; SG 139.69+

267

Σ
σαλπιγκτής, -οϋ (ό) 21 Α
σάλπιγξ, -ιγγος (ή) 21
σαλπίζω 21Α
Σαπφώ, -οϋς 42; AG 42.1
σαρκίον (τό) 66 Β
σαρξ, - κ ό ς ( ή ) 2 3 Ι Ι Η
σαυτόν, -ήν (= σεαυτόν) 13G; AG 13.9
σαφής, -ές 33II; 45Κ
σβέννυμι 77; AG 77.3 und 7-9+; SG 139.64+
Σεβαστός, -ή 251J
σέβομαι 381Β
σελήνη (ή) 59 G
σέλινον (τό) L. 5 I I D
σεμνός, -όν, -ή 40IIΑ
σήμα (τό) 81 ΙΑ
σημαίνω 18F; AG 61.9(10)+
σημεϊον (τό) 16 Α
σήμερον (= τήμερον) 58IIIΑ
σθένος, -ους (τό) 641Α
σθένω 61
σιγάω 51
σιγή (ή) 10F
σίδηρος (δ) 16 Α
σιδηρούς, -ούν, -ά 16 Α
σίτος (ό) 791Α
σιωπάω 51
σκεδάννυμι 77; AG 77.2-9+; SG 139.65+
σκέπτομαι (-* σκοπέω) 58
σκεύος, -ους (τό) 52IIΒ
σκέψις, -εως (ή) 5 8 I I Η
σκηνή (ή) 49IIC
σκιά (ή) 8
σκόλιον (τό) 531C
σκόλιος, -όν, -ά 531C
σκοπέω, -ομαι 50 Anm. 5; 58
σκοπός (ό) 671Α
σκορπιός, -ον (ό) 31 I G
σκότος, -ου (ό) - σκότος, -ους (τό) 37 Η
Σκύθαι(οί)38ΙΙΑ
σκύμνος (ό) 58IIF
σκυτοτόμος (δ) 421J
σκώπτω 59G; 73IID
σμικρός -» μικρός 12 Ε
σός, σόν, οή 231Β; AG 13.8; 46.12-15:
SG42
σού, σοί —> σύ 3 F
σοφία (ή) 9
σοφιστής, -ού (ό) 11IIF
σοφιστική (ή) 611D
σοφιστικός, -όν, -ή 611D
σοφός, -όν, -ή 3G
σπάνιος, -ον, (-α) 761Β
Σπαρτιάτης, -ου (ό) 411Β
σπάω AG 70.5
σπείρω 60; AG 60.3 und 12(6)+; SG 84.2+

268

WORTREGISTER

σπένδω 48 F
σπεύδω 14B; 56; AG 56.2.9.17(2)+
σπονδή (ή) - σπονδαί (αί) 9
σπουδάζω 56; AG 56.5 und 18(8)+
σπουδή (ή) 541Ε
σταθμός (ό) 731J
στάσις, -εως (ή) 52IG
σταυρός (ό) 40IIIΑ
στείχω 51 I G
στέλλω 43Β; 60; AG 60.2.8-9 und 12(1)+;
SG 84.4+
στέργω 16 Η
στερεός, -όν, -ά 77IL
στερίσκω (στερέω) 55ΙΕ; AG 64.7;
SG 90.10+
στέρομαι 62 F
στέφανος (ό) 9 Κ
στεφανόω, -ομαι 53; AG 53.4+ und 6+
στήθος (τό) 771R
στήλη ( ή ) 3 3 Ι ϋ
στίζω 57; AG 57.2.4b und 10(13)+; SG 74.3+
στίχος (δ) 10D
στοά (Στοά) (ή) 14Κ
στοιχεϊον (τό) 47IIΕ
στολή (ή) 771Κ
στόμα, -ατός (τό) 32ΙΙΕ
στρατεύω, -ομαι 32ΙΙΒ; AG 36.16; 55.4
στρατηγέω 49
στρατηγός (ό) 9 Κ
στρατιά (ή) 22IIΒ
στρατιώτης, -ου (δ) 10D
στρατόπεδον (τό) 491Κ
στρατός (ό) 32IIΒ; 66 F
στρέφω 58*; AG 58.8(8)+; 70.2 und 11
στυγέω 531Β
Στωικός (δ) 51 Α; 14Κ
σύ 5 I F ; AG 5.4; 10.12; 13.8; 46.3
συγγενής, -ές 33II
συγγιγνώσκω 65
συγγνώμη (ή) 73IID
συγγράφω 27 D
σύγε -» σύ; —»γε
συγχαίρω 75IIF
συκοφαντέω 68IIΜ
συκοφάντης, -ου (ό) 541F
συλλαμβάνω 49IL; vgl. L.81IIE
συλλέγω 85III
συμβιβάζω (-> βαίνω) 69 Ν
συμβαίνω (—» βαίνω) 53 I G ; 691Μ
συμβουλεύω 41III; AG 41.10-11
συμβουλή (ή) 41III
σύμβουλος (δ) 41III
συμμαχία (ή) 59 Β
σύμμαχος, -ον 16Η
συμμείγνυμι 75
συμμετρία (ή) 32IG
συμπάς, -πάν, -πάσα 251J; AG 31.2

συμπάσχω 64
συμπεριπατέω 49
συμπόσιον (τό) 411Β
συμφέρει 341C
συμφέρον (τό) 10C
συμφορά (ή) 57IIΗ
σύμφορος, -ον 82IIF
συμφωνία (ή) 531F
σύν 23ΙΑ; AG 78.26; SG 51.16
συνάγω 57
συναγωγή (ή) 57
συναλγέω 75IIG
συνδέω 421D
συνδουλεύω 331D
σύνειμι 11IC
συνεράω 55IID
συνεργός, -όν 27 G
συνέστην 69 Ο
συνέχω 281Β
συνηβάω 55IID
συνήθεια (ή) 501C
σύνθεσις, -εως 81IIF
σύνθετος, -ον 29IG
συνθήκη (ή) 611Η
σύνθημα (τό) 841
συνθνήισκω 64
συννικάω 58IIIΑ
σύνοδος (ή) AG 41.14
συνοικέω 641Κ
συνουσία (ή) 22IIIC
σύνταξις (ή) 58IIG
συντάττω 58IIIΑ
συντρέφω 58
συντυχία (ή) 231Α
σϋς, συός (= ύς) (ό, ή) 351; AG 35.1 Anm. 2
σύστασις (ή) 69 Ο
σφάζω (= σφάττω) 60IC; AG 57.10(14)+
σφάλλω, -ομαι 60; AG 60.2.5-6.11.12(3)+
σφάλμα, -ατός (τό) 63IIF
σφάς, σφών . . . AG 46.11
σφάττω —» σφάζω
σφοδρά 36 Μ
σφοδρός, -όν, (-ά) 74 C
σχέτλιος, -ον, -ά 68IIΗ
σχοίνιον (τό) 66 Α
σχολάζω 50ΙD
σχολαστικός (ό) 46J
σχολή (ή) 9; 501D
σώιζω 13Ε; 28IIΒ; AG 56.4 und 19+
σώμα, -ατός (τό) 29
σωματικός, -όν, -ή 551F
σωτήρ, -ήρος (ό) 25; AG 25.1 und 3
σωτηρία (ή) 24IV Β
σωτήριος, -ον, -ά 59 D
σωφρονέω 55IID
σωφροσύνη (ή) 25IIΕ
σώφρων, σώφρον 241Α

WORTREGISTER

Τ
ταδί (-»όδί) 5 I I D
ταινία (ή) 48 Α
τάλαντον (τό) 20 J
τάλάς, τάλάν, τάλαινα 49IIG
τάξις, -εως (ή) 48 G
ταπεινός, -όν, -ή 531C
ταπεινόω 53
ταράσσω 57; AG 57.10(10)+; 73.7 Anm.
(Perf. Akt.)
ταραχή (ή) 57IIIΑ
ταρβέω 85IIIΕ
τάσσω (τάττω) 57; AG 57.10(11)+
ταύρος (ό) 651C
τάφος (ό) 58IIΒ
τάχα 56IIΚ
ταχύνω 61 Ι Κ ; AG 61.9(4)+
ταχύς, -ύ, -εϊα 35II; AG 35.3; 45.6
ταχυτής, -ήτος (ή) 28
τε; τε . . . καί; τε . . . τε 3 C ; AG 3.21-23
τείχος, -ους (τό) 47 C
τεκνίον (τό) 55IG
τέκνον (τό) 5 Β; AG 63.6
τέλειος, -ον, -α 8 Α
τελευταίο 51
τελευτή (ή) 31IIID
τελέω 71ΙΙΑ; AG 68.5; 70.5; 71.9 und 11 + ;
SG 106.38+
τέλος (τό) 32
τελώνης, -ου (ό) 14C
τέμνω 66; AG 66.2+; SG 92.18+
τέρην, τέρεν, τέρεινα 63IG
τερπνός, -όν, -ή 291J
τέρπω 341D
τέρψις, -εως (ή) 35IIΑ
τεσσαράκοντα 13F; AG 48.3 und 16
τέσσαρες, -α 2 5 Ι Β ; AG 47.6; 48.16
τέττιξ, -γος (ό) 20
τέφρα (ή) 721Ε
τέχνη (ή) 10Β
ό τεχνίτης, -ου 10 Β
τήι, τήιδε 13Ν
τήι μέν. . . τ ή ι δ έ . . . 13N;AG 13.12; 46.19;
47.3
τήμερον 58IIIΑ
τηρέω 63IIΒ
τ ί - τ ι ( - » τ ί ς ) 3 F ; 17ID
τίθημι 81*; AG 81.1-5+; 11(Κ); SG 122ff.;
135.51 +
τίκτω 24IIIC; 63; AG 63.6+; SG 88.2+
τιμάω, -ομαι 51; AG 51/52.5 Anm. 5; 72.5
(Fut.); SG 66
τιμή (ή) 9C
τίμιος, -ον, -ά 11 ΠΑ
τιμωρέω, -ομαι 63ΙΙΕ(Κ); 7 7 Ι Ν
τινάσσω 57

269

τίνω61ΙΗ+
τίς, τί - τις, τι 5 I C ; 24; AG 24.6; 46.23; SG
47
τιτρώσκω 65; AG 65.4+; SG 91.12+
τοι 2 3 I F ; 33IIΑ
τοίος, -ον, -α 19ΙΙΙ; AG 21.7 Anm. 3
τοιούτος, -οϋτο(ν), -αύτη 20Β; AG 21.7-10;
46.31
τοϊσι(ν) = τοίς 281 Α; AG 7.6(4)
τολμάω 51
τολμά (ή) 64IIIΑ
τομή (ή) 66
τόνος (ό) 11IIΕ
τοξεύω 10Κ
τόξον (τό) 10Κ
τόπος (δ) 59 G
τοσούτος, -οϋτο(ν), -αύτη21Β;ΑΟ21.7-10;
46.31
τούτο (—» ούτος) 5 F
τραγικός, -όν, -ή 54IV Α
τραγωιόία (ή) 10Α
τράπεζα (ή) 11 Η ; 84D
τραύμα, -ατός (τό) 65IIΚ
τραχύς, -ύ, -εϊα 81IID
τρεις, τρία 8G; AG 47.6
τ ρ έ π ω 4 1 Ι Ι Ο ; Α 0 5 8 Α η π ι . 1; 58.2 und 8(9)+;
70.2 und 19; SG 77.6+
τρέφω 10Β; AG 58.4.6.8(10)+; SG 77.5+
τρέχω 15E; 86II*; AG 86.6+; SG 140.75+
τριάκοντα 291Α
τριάς, -άδος (ή) 27
τρίβω 34III; AG 58.8(4)+; SG 77.2; 78+
τριήραρχος (ό) 41 H C
τριήρης, -ους (ή) 571C
τριπλούς 16; AG 16.2-4
τρίς 281Ε
τρίτος, -ον, -η 16Β; AG 48.16
τριώβολον (τό) 20J
τροπαίον (τρόπαιον) (τό) 51 I E ; AG 13.3
τροπή (ή) 15G; 58ΙΕ
τρόπος (ό) 11 H C
τροφή (ή) 15Μ
τροφός (ή) 48 G
τροχαίος AG 86.7
τρώγω 86IIID; AG 86.12
τυγχάνω 44; 67*; AG 67.4+.9.14(Κ).16(Κ);
SG 94.31 +
τύμβος ( o ) 3 3 I D
τύπτω 2 5 I C ; 59 (a.E.)
τυραννέω 49
τυραννικός, -όν, -ή 47 Η
τυραννίς, -ίδος (ή) 19IIF
τύραννος (ό) 6J
τυρός (ό) 86IIIΒ
τυφλός, -όν, -ή 26IIΕ
τυφλόω 58IIIC
τύχη (ή) 9

270

WORTREGISTER

Υ
ύβρις, -εως (ή) 66 Ν
υβριστής, -οϋ (ό) 47G
υγιαίνω 66 Ε
ύγίεια (ή) 19
υγιεινός, -όν, -ή 66 Ε
υγιής, -ές 33Π; AG 33.5 und 8
υγρός, -όν, -ά 45 Ο
ύδωρ, ύδατος (τό) 42; AG 42.5
ϋει 3 Α
ύετός (ό) 3C
ύ(ι)ός, -οϋ (-έος) (δ) 3 Ε ; AG 42.6
ύμείς 14Β; AG 14.1; 46.3
υμέτερος, -ον, -ά 36Α; AG 14.2; 46.12 und
15
ύμνος (ό) 5 Ι Ε
υπακούω 3 0 I I D
υπάρχω 57
ύπεκπέμπω 62 D
υπέρ 2 6 Ι Α ; AG 79.8; SG 51.17
υπερβολή (ή) 45 Η
υπερέχω 78IIΗ
υπερήφανος, -ον 62 J
υπεροχή (ή) 7 3 I I D
υπέρτερος, -ον, -α 391F
ύπεσχόμην (—» ύπισχνέομαι) 62 D
υπήκοος, -ον 58IIΚ
υπηρέτης, -ου (ό) 6 7 I G
ύπισχνέομαι 6 8 Ι Ι Μ ; AG 68.9-10+;
SG 93.25+
ύπνος ( o ) 2 2 I D
ύπό 8 J ; 4 1 I I B ( K ) ; AG 78.19; 82.12-13;
SG 51.18
υπογράφω 811D
υπόδημα (τό) 691C
υποκριτής, -οϋ (ό) 48 Η
ύπολαμβάνω 731F
ύπολείπω 611Κ
υπομένω 62 C
ύπομιμνήσκω 65
ϋποπτεύω 78IIΚ
ύπόσχεσις, -εως (ή) 68IIΜ
ύς, ύός (= σϋς) (δ, ή) 351; AG 35.1 Anm. 2
ύστεραία (ή) 83IIΕ
ύστατος, -ον, -η 451Ν
ύστερον 24IIIC
ύστερος, -ον, -ά 451Ν
υψηλός, -όν, -ή 121Η
ύψιστος, -ον, -η 111G
ύψόω 53
Φ
φαγείν —» έφαγον
φαίην (—» φημί) SG 118
φαινόμενον (τό) 611D

φαίνω, -ομαι 4 1 I I D ; 61; AG 61.1-9(6)+;
70.10; SG 85 (Perf.)
φάλαγξ (ή) 21 Β; AG 21.2; SG 33.14
φανερός, -όν, -ά 58IIΑ
φανός (ό) 43 C
φάος, -ους (—» φώς) (τό) 45II Α; AG 29.2
Φαρισαϊος (ό) 7 Ε
φάρμακον (τό) 3 3 I I F
φάρυγξ, -γγος (ή) 80IIΑ
φάσί(ν) 13C; AG 10.12; SG 117
φάσκω 64; AG 64.4 Anm.; 83.16-18;
SG 89.7
φάσμα, -ατός (τό) 43 L
φαύλος, -ον, -η 25ΙΙΕ
φείδομαι AG 56.17.4+; 67.15(Κ); SG 71.8+
φειδωλός 791C
φέρε (—> φέρω) 46 Β
φέρω 4 Α; 36Β; 6 5 I I D ; 851*; AG 85.3+; SG
140.70+
φεΰ 27 Ε
φεύγω 17IG; 291ΙΑ; AG 57.10(6)+; 17.5
und 11; 72.4 (Perf.); 29.4.6.9 (Aor.); 72.3
(Fut.); 58.10(K); 61.10(K); SG 106.43+
φήμη (ή) 9
φημί 2 4 I C ; AG 10.11 . . . 83.19;SG 117-119
φησί(ν) (—» φημί) 16Α; SG 117
φθάνω 66: AG 66.4+ und 9(Κ); SG 92.20+
φθείρω 321J; A G 60.3-6.9 (Anm. 3).
11-12(7)+
φθονέω 49; 55IK; AG 50.4(K); 67.13(K)
φθόνος (δ) 861Α
φθορά (ή) 6 0 I I C
φιλάνθρωπος, -ον 34III
φιλέω 49
φίλημα, -τος (τό) 48 Α
φιλία (ή) 8
φιλόμυθος, -ον 3G
φιλόπονος, -ον 551 Β
φιλοποσία (ή) 501Ε
φίλος, -ον, -η (ό) 7Β; AG 28.3; 68.16
(Hom.); 45.4 (φίλτερος, -τατος)
φιλοσοφέω 54IVF
φιλοσοφία (ή) 111Ε
φιλόσοφος (ό) 3 G
φιλότεκνος, -ον 261D
φιλότης, -ητος (ή) 28; AG 28.2; SG 33.22+
φιλοτιμία (ή) 68IIIΑ
φιλότιμος, -ον 54IVD
φιλόψυχος, -ον 72IIΑ
φίλτερος, -τατος (—» φίλος) AG 45.4
φίλτρον (τό) 701Μ
φλέψ, φλεβός (ή) L.38II Anm. 16
φλόξ(ή) AG 20.4; SG 33.13+
φλυαρέω 49
φλυαρία (ή) 381J
φοβέω, -ομαι 50; AG 55.7+; 70.10 (Aor.)
φόβος (δ) 9 F

WORTREGISTER
Φοίβος 5 I I Α
φοιτάω 6 7 I I Η
φονεύς, -έως (ό) 6 3 Ι Ι Ε
φονεύω 171Α
φόνος (ό) 4 Η
φορά (ή) 13 D
φορέω (—» φέρω) 26IIF
φορητός, -όν, -ή (—» φέρω) 2 6 I I F
φόρος (ό) 46 C
φορτίς, -ίδος (ή) 48Κ
φράζω 5 8 I I C ; AG 56.18(6-8)
φρέαρ, -ατός (τό) 42; AG 42.5
φρήν, φρενός (ή) 23; AG 23.1; SG 33.17+
φρονέω 49
φρόνησις, -εως (ή) 66 Κ
φρόνιμος, -ον 13
φροντίζω 54IV Α
φροντίς, -ίδος (ή) 47F
φρούριον (τό) 781D
φρουρός (δ) 6 0 I I Η
φνγή (ή) 62 Ε
φυλακή (ή) 781D
φύλαξ, -κος (ό) 20
φυλάσσω, -ομαι 11 I D ; 3 6 Ν ; AG 36.11;
57.10(12)+; SG 74.4+
φυλή (ή) 531Κ
φύλλον (τό) 19III
φυσάω 771Μ
φύσις, -εως (ή) 37
φύω, -ομαι 48Ε; AG 69.15+; 69.3-9 (έφύν)
φωνή (ή) 14 C
φώς, φωτός (τό) 29; AG 29.2-3
Χ
χαίρω 5Β; 9 Α ( Κ ) ; AG 70.10; 72.9+;
38.13(Κ); SG 106.42+
χαλεπαίνω 72IIIF
χαλεπός, -όν, -ή 6 C
Χαλκιδεύς, -έως (δ) 7 8 I I D
χαλκός (ό) 16 Α
χαλκούς, -ούν, -ή 16
χάος, -ους (τό) 2 7 D
χαρά(ή)32ΙΙϋ
χαρακτήρ, -ήρος (ό) 36 D
χαρίεις, -εν, -εσσα 4 5 Ν ; AG 45.3(11)
χαρίζομαι 56; AG 56.5 und 10; SG 71.7+
χάριν (-> χάρις) 4 9 I I Η ; AG 82.14
χάρις, -ιτος (ή) 27; AG 27.1-2; SG 33.24+
χαριστήριος, -ον 231Α
χαύνος, -ον, (-η) 531Η
χειμάζω 791Α
χειμερινός, -όν, -ή 581Ε
χειμών, -ώνος (ό) 47D
χείρ, χε(ι)ρός (ή) 25; AG 25.4
χειροτέχνης, -ου (δ) 79IIΑ
χείρων, χείρον; χείριστος, -ον, -η 24;
AG 24.3; 45.6

271

χελιδών, -όνος (ή) 24IV Α
Χθες 8J
χθόνιος, -ον, -ά 35IIIΒ
χθων, -ονός (ή) 261Β
χιτών, -ώνος (ό) 701Μ
χιών, -όνος (ή) 7 0 I G
χλαίνα (ή) 771Κ
χολή (ή) 20C
χόλος (ό) 77IG
χορευτής, -οϋ (ό) 48 Η
χορεύω 19IIΒ
χορός (ό) 3 0 I I D : 78IIΒ
χρεία (ή) 251Κ
χρή 5 I I C ; 54; AG 54.3; SG 58
χρήμα, -ατός (τό) 29; SG 33.25+
χρήσιμος, -ον, (-η) 68IIΚ
χρήσις, -εως (ή) 671Ε
χρησμός (δ) 54 IIIΛ
χρηστήριον (τό) 54IIIΑ
χρηστός, -όν, -ή 3F
χριστός, -όν, -ή (—» χρίω) 70Ε; AG 70.5
χρίω 7 0 I D ; AG 70.5
χροά, -άς (ή) 37Η
χρόνος (ό) 7G
χρυσοειδής, -ές 701Ε
χρυσός (ό) 16 Α
χρυσούς, -ούν, -ή 16
χρώμα, -ατός (τό) 29
χρώμαι 54(Κ); AG 54.3 und 5; 55.5+; SG 68
χώρα (ή) 8; 57IIIΑ
χωρέω 55ΙΑ; 79ΙΑ
χωρίον (τό) (—» δ χώρος) 4 8 D ; 551C;
73IIO;84F
χώρος (ό) 47 Β
χωρίς 48Κ; AG 82.15

Ψ
ψέγω 64IIC
ψευδής, -ές 33II; AG 33.4-6
ψεύδος, -ους (τό) 3 3 H D
ψεύδω, -ομαι 3 6 D ; AG 56.17+; SG 71.1+
ψηφίζομαι 571Ε
ψήφος (ή) 571Ε
ψόγος (ό) 8 Β
ψυχή (ή) 9
ψυχρός, όν, -ά 45 Ο
ψύχω 75IIΚ

Ω
ώ (-» ειμί) AG 23.5
ώ (bei Vokativ) und ώ AG 10.5
ώι (-»δς) AG 13.4
ώ δ ε 3 5 Ι ϋ ; AG 47.3
ώιδή ( ψ δ ή ) ( ή ) 2 2 Π Ι Α

272
ώιόν (τό) 20 Β
ώκύς, -ύ, -εία 69R
ώλεσα (-> δλλυμι) 68ID; AG 68.5
ώμοι 16Ε
ών, δν, ούσα (-» ειμί) 30; AG 30.12
ώνέομαι (-* έπριάμην) 801D
ώνιος, -ον; ώνια (τά) 801D
ώόν —» ώιόν
ώρα (ή) 25HC

WORTREGISTER
ώς 4J;12D; AG 2.12; 21.13 Anm. (= ώστε);
31.9 (m. Partizip); 45.10 (ώς τάχιστα);
82.14 (Präposition)
ωσαύτως 43 D
ώσπερ 5 Α
ώστε 10J; AG 21.12-19
ώτα(τά) (ούς, τό) 24IIIΑ
ωφέλεια = ώφελίά (ή) 67IIC
ώφελέω 58IIΗ
ωφέλιμος, -ον 74 G

Bayerische
Staatsbibliothek
München
Ι

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful