Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 6/1 Winter 2011

, p. 583-596, TURKEY

YENİ TÜRK EDEBİYATININ DEVİRLERİ VE GENÇ TÜRK EDEBİYATI BİRLİĞİ
Abdullah ACEHAN ÖZET Bu çalışma, daha uygun olur düşüncesiyle, iki bölüme ayrıldı. İlk bölümde genel olarak edebiyat tarihi çalışmaları hakkında bilgi verildi. İkinci bölümde Genç Türk Edebiyatı Birliği ele alındı. Çok geniş bir zaman dilimi ve coğrafyayı kapsayan Türk edebiyatının şimdiye kadar birçok tasnifi yapılmıştır. Buradan yola çıkarak çalışmanın ilk bölümünde edebiyat tarihlerinin künyeleri verildikten sonra edebiyat tarihinin ne olduğu hakkında muhtelif ilim adamlarının görüşleri sıralandı. Yenileşme dönemi Türk edebiyatı, 1839 Tanzimat Fermanı’nın ilanından bu güne kadar olan zaman dilimini kapsadığı düşünülmektedir. Bu da yaklaşık olarak yüzyetmiş yıllık bir zamanı kapsayan bir dönemdir. Bu dönem için de birçok tasnif çalışması yapılmıştır. Çalışmada, yapılan bu tasniflerin değerlendirilmesinden sonra son olarak Genç Türk Edebiyatı Birliği üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Edebiyat Tarihi, Metot, Terim, Usul, Genç Türk Edebiyatçılar Birliği

THE NEW ERA OF TURKISH LITERATURE AND YOUNG TURKISH LITERATURE ASSOCIATION
ABSTRACT This study wasseperated into two parts, for this is more appropriate. In the first part, there is generally knowledge about history of literature studies. In the second part, Assosiation of Youbg Turkish Literature is considered. There have been many classifications of Turkish Literature, which covers a wide range of time and geography. By this way, after the tags of literary history were given inthe first part of the study, views of some certain scientists - about what history of literature was - were arranged in an order. It is considered that Turkish Literature in Refreshing period comprises the period from 1839 the declaration of administartive reform till today. This is a period about one hundred and seventy years. In this period there were many classification studies. In this study, after evaluating those classifications, finally Assosiation of Young Turkish Literature is dwelled on. Key Word: Literature, Literary History, Methods, Terminology, Rules, Yoong Turkish Authors Association.

 Yard. Doç. Dr., Dumlupınar Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, elmek: aace1968@hotmail.com

International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic

Turkish Studies

Volume 6/1 Winter 2011

Bizde edebiyat tarihi denince ilk akla gelen kiĢi olan Fuat Köprülü‟ye göre edebiyat tarihi. Kerr ve T. Kitabevi Yayınları. (Wellek. Ahmet Kabaklı. Türk Tarih Kurumu Basımevi. Türk edebiyatı tarihi ilgili olarak Ģimdiye kadar birçok Ģey yazılmıĢtır. Ankara 2006 3. Türk Dünyası El Kitabı. Komisyon. Historia Literatury Tureckiej. Ankara 1992 32. Ali Ekrem.Ferhan Oğuzkan. Türk Edebiyatı Tarihi. Ġsmail Habip Sevük. IĢık Basımevi. Ġstanbul 1328 11. Gustave Lanson‟a göre edebiyat tarihi. Ġstanbul 1995 38. Ġstanbul 1924 27. edebiyat tarihi fikrine karĢı oldukları gibi edebiyatın da bir tarihinin olabileceğini kabul etmemektedirler. Türk Edebiyatı. Cevdet Kudret Solok. Atilla Özkırımlı. Ağah Sırrı (Levent). Kültür Bakanlığı Yayınları. Ġstanbul 1943 20. Köprülüzade Mehmet Fuat (Fuat Köprülü). 2 Abdülhalim Memduh‟un bu eserinden önce bazı antolojiler veya -tam olmasa da. Orhan Okay. 3 Cilt. 5). Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye. 19. Ankara 1993 9. Remzi Kitabevi. medeniyet tarihinin bir kısmıdır (Lanson. Fakat az önce de ifade ettiğimiz gibi hiçbirisinin adı edebiyat tarihi değildir: Ziya PaĢa: Harabat [1874]. Alaeddin Kral Basımevi. Storia Della Lettaratura Turca. Ġsmail Habip Sevük. MeĢrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı. 352). Ġstanbul 1926 36. Ankara 1957 17. Recaizade Mahmut Ekrem: Kudemadan Birkaç ġair [1885]. Ġstanbul 1940 25. Kenan Akyüz. Atatürk Devri Türk Edebiyatı. Ebuzziya Tevfik: Numune-i Edebiyat-ı Osmaniye [1879]. Ġstanbul (?). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Mehmet Celal: Osmanlı Edebiyat Numuneleri [1893]. Türk Edebiyatı Tarihi. Dergâh Yayınları. Hıfzı Tevfik Gönensay. Tam olarak adı edebiyat tarihi olmasa da genel hatlarıyla. [Tanzimat‟tan Zamanımıza Kadar]. Ġnkilap Yayınları. 5 Cilt. Nuova Accademia Editrice. BatılılaĢma Devri Türk Edebiyatı. Ġnci Enginün. Ağah Sırrı Levent. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Milano 1956. M. Kazım YetiĢ. Avrupa Edebiyatı ve Biz. Ahmet Oktay. Türk Kültürünü AraĢtırma Enstitüsü. Ġstanbul 2004 12. Edebiyat Tarihi Dersleri. Türk Edebiyatı Tarihi. Çağlayan Kitabevi. Yeni Osmanlı Tarih-i Edebiyatı. 1). Remzi Kitabevi. J. Abdullah Uçman. Akçağ Yayınları. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. W. Hıfzı Tevfik Gönensay. Ġbrahim Necmi Dilmen. Ġstanbul 1944 19. Milli Matbaa. Ġstanbul 2005 1 International Periodical For the Languages.584 Abdullah ACEHAN Bu çalıĢma. Türk edebiyatının tamamını veya bir bölümünü ele alan eselerden tespit edebildiklerim Ģunlardır: 1. Muallim Naci: Osmanlı ġairleri [1887]. Faik ReĢat. 10. Ġstanbul 1949 2. Ġstanbul 2008 8. Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Semineri. 4 Cilt. Dil ve Tarih. Eliot bu görüĢü paylaĢmaktadır. Yeni ġafak Kitaplığı. No:62. Hüseyin Nihal Atsız. Türk Edebiyatı Tarihi [Tanzimat‟a Kadar]. Ankara 1999 15. Edebiyat Tarihimizden. Tanzimat‟tan Cumhuriyet‟e Türk Edebiyatı. Dönemler ve Problemler Aynasında Türk Edebiyatı. 16. Edebiyat Tarihi Dersleri. Asır Türk Edebiyatı Tarihi. Osmanlı ġiir Tarihi. Ġstanbul 2006 34. Ankara 1942 22. Ġstanbul 1995 30. Ġsmail Parlatır. 1933 14. Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye. Ġstanbul 1913 37. Köprülüzade Fuat (Fuat Köprülü). Dergâh Yayınları. Ġstanbul 1925 21. A. Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları.bazı edebiyat tarihleri mevcuttur. Dergâh Yayınları. Ġstanbul 1306 3. 2 Cilt.2 Abdülhalim Memduh ile baĢlayan edebiyat tarihçiliğimiz Bu arada bazı araĢtırmacılar. Edebi Yeniliğimiz. Ġstanbul 1329 35. Alessio Bombacı. ikinci bölümde ise Genç Türk Edebiyatı Birliği adı verilen topluluk hakkında tanıtıcı bilgiler verilerek Türk edebiyatında yerine getirdikleri iĢlevler değerlendirilmiĢitir. Örnekli Türk Edebiyatı Tarihi. 3 Cilt. Bakü 1925 28. 2 Cilt. Matbaa i Amire. Köprülüzade Mehmet Fuat-ġahabettin Süleyman. Kültür Bakanlığı Yayınları. Tarih-i Edebiyat Dersleri. Gibb. Zerâfet Matbaası. Ġstanbul 1932 5. Türk Tarih Kurumu Basımevi. 1937. Ġstanbul 1940 26. Ahmet Hamdi Tanpınar. Tanzimat‟tan Cumhuriyet‟e [1839-1923] Yeni Türk Edebiyatı. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. P. II. Türkiye Cumhuriyeti Maarif Vekâleti NeĢriyatı. Ġstanbul 1941 18. Ġstanbul 1988 7. [Çev:Ali ÇavuĢoğlu]. Ġbrahim Necmi Dilmen. Türk Edebiyatı Tarihi. [BaĢlangıçtan Tanzimat‟a Kadar]. Hasan Ali Yücel. Türk Tarih-i Edebiyat Dersleri. Ġstanbul 2006 24. Remzi Kitabevi. Komisyon. Komisyon.1 Bilinen ilk Türk edebiyatı tarihi Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye‟dir (1306/1890) ve Abdülhalim Memduh‟a aittir. 1986. Ġnkilap Kitabevi. Kültür Bakanlığı Yayınları. Ankara 1995 13. Ġlk bölümde edebiyat tarihi ile ilgili çalıĢmalar sıralanarak bunların bir değerlendirmesi yapılmaya çalıĢılmıĢtır. Akçağ Yayınları. Nihat Sami Banarlı. W. Ġstanbul 2007 29. Koecherowa. Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye. Ġsmail ÇetiĢli. Abide Doğan.2 Cilt. Matbaa i Amire. ĠM Yayınevi. (Köprülü. Türk Teceddüt Edebiyatı Tarihi. Türk Edebiyatı Tarihi. Wroclaw 1971 31. Abdülhalim Memduh. Türk Edebiyatı Tarihi. Akçağ Yayınları. Ankara 1973 6. medeniyet tarihinin en mühim kısmı olduğu gibi canlı bir tarih Ģubesidir. Türk Edebiyatı Tarihi. S. Maarif Matbaası. Tanzimat Edebiyatı. Ankara 2006 4. Celal Tahsin [Boran]. Ġsmail Habip Sevük. Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri. Alim Gür vd. 1983. Ankara 1992 33. Ġnci Enginün. Fatih Andı. Mahmutbey Matbaası. daha uygun olur düĢüncesiyle iki bölüm halinde kurgulanmıĢtır. Ġstanbul 2005 23. Ġsmail Hikmet Ertaylan. Nurullah Çetin vd. Tanzimat Edebiyatı Tarihi Notları. E. Türk Edebiyatı Tarihi.

Türk Kültürü.81. No:7. No:1. Seyit Kemal Karaalioğlu. Ġstanbul 1931 52. Edebiyat Tarihi Hakkında. Ġstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. “Türk Tarih ve Edebiyatı AraĢtırmalarında Usûl Üzerine”. Ziya PaĢa. Saadettin Nüzhet Ergun. Ocak-ġubat 2002. Atilla Özkırımlı. Atatürk Kültür Merkezi. Yeni Türkiye [Türkoloji ve Türk Tarihi AraĢtırmaları Özel Sayısı-I]. s. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Osman Horata vd. Ġstanbul 1939 53. 20. No:7. s. Ġstanbul 1937 45.s. Muhsin Macit. s. Âdem Ceyhan. Harabat. s. Edebiyat Akımı Terimi. Ġstanbul 1328 56.143 ç. Türk Dili. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi. C. 1 Haziran 1971. 2. Agâh Sırrı Levent. Türk edebiyatı Tarihi Nasıl Meydana Gelebilir. ÇağdaĢ Türk Edebiyatı. Ankara 1988 c. s. 3 Cilt. 1965. ġahabettin Süleyman. Rauf Mutluay. Yüzyıl Türk Edebiyatı Tarihi. “Edebiyat AraĢtırmalarında Usûl Konusunda Örnek Bir Eser Olarak «Harâbat KarĢısında Namık Kemal»”. C. Tarih-i Edebiyat ı Osmaniye. N:43. Ankara 1964 54. 12 7. Ramazan Korkmaz. Türkoloji Dergisi. DanıĢman Alim Gür. Edebiyat Yayınevi. 1996. Devlet Matbaası. s. 6. N:5. 28 39. Nurullah Çetin. ġükran Kurdakul. Edebiyat Tarihinde Yöntem. Sadık Kemal Tural. s. Remzi Kitabevi. Türklük Bilimi AraĢtırmaları. Türk Dili. Ankara 2002 42. d. No:238. Agâh Sırrı Levent. 1 Temmuz 1971. Milli Eğitim Yayınları. Tarih Ġçinde Türk Edebiyatı. Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniyye Dersleri. Edebiyat ve Edebiyat Tarihi Özü. (17 Aralık). Tahir Olgun. Ġnkilap ve Aka Kitabevi. Yıl:2006. No:7. Ali Ġhsan Kolcu. Grafiker Yayınları. Sivas 1997. Muvaffak Hüsnü Benderli. 3 5. Ġstanbul 1934 43. Mehmet Hayrettin. Yeni Türk Edebiyatı‟nda Edebiyat Teorisi Literatürü Üzerine Bir Deneme. 24. Sancakyan Matbası. Mustafa Nihat Özön. Ġstanbul 1969 59. Tanzimat‟tan Fuat Köprülü‟ye Kadar Bizde Edebiyat Tarihçiliği. Nazım Hikmet Polat. 2 Cilt. 21 b. Türkiye AraĢtırmaları Literatür Dergisi. Ġstanbul 1973 55. I. Cumhuriyet Kütüphanesi. 13. Ankara 1988 47. Ġstanbul 1981 46. Konya 1330 40. Agâh Sırrı Levent. Ġnkilap Kitabevi. Cilt:4. Edebiyat ve Edebiyat Tarihi El Kitabı. Hülya ArgunĢah. Büyük Türk Edebiyatı Tarihi. Ġstanbul 1994 57. 24. 411 f. Ümit Yayıncılık. Türk Dili. Türk Edebiyatı Tarihi Nasıl Hazırlanabilir-I. Tahire ġebnem Arıcıoğlu.227 e. No:239. Faruk Kadri TimurtaĢ. Ankara 1964 60. “Edebiyat Tarihi Kavramı ve Edebiyat Tarihçiliğimiz”. Nihat Sami Banarlı. s. Ġslami Türk Edebiyatı. Ġstanbul 1976 51. Mustafa Nihat Özön. Ġstanbul 1934 49. Ġnkilap ve Aka Yayınları. Ġstanbul 1952 48. Suhulet Basımevi. Selçuk Üniversitesi. Muharrem Dayanç. Konya 1995 International Periodical For the Languages. Dergâh Yayınları. Turan KarataĢ.1340. C. Vilayet Matbaası. Edebiyat Terimleri Kaynakçası Üzerine Bir Değerlendirme. 1952. Türk Edebiyatı Tarihi. Hürriyet Gazetesi Yayınları. Vasfi Mahir Kocatürk. Necla Pekolcay. Suhûlet Basımevi. Türkçede Ġlk Edebiyat Tarihi. Türk Edebiyatı Tarihi Nasıl Hazırlanabilir-II. Metinlerle Muasır Türk Edebiyatı Tarihi. s. Samsun 1986. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. s. Türk Edebiyatı Tarihi. 1923-1970 Yılları Arasında Bizde Edebiyat Tarihçiliği. Ali Nihat Tarlan.Yeni Türk Edebiyatının Devirleri ve Genç Türk Edebiyatı Birliği 585 bugünlere kadar devam etmiĢtir. C. 22 8. 261 4. Ankara 1945 44. Cilt:9. Grafiker Yayınları. Mahir Ünlü. Resimli Motifli Türk Edebiyatı Tarihi. ĠĢ Bankası Yayınları. 4 Cilt.3 Hatta edebiyat tarihinin nasıl olması gerektiği hakkındaki görüĢ bildirenler de olmuĢtur: 1. Son Asır Türk Edebiyatı Tarihi. s. Türk Dili. Ankara 1995. N:534. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Ġstanbul 1291/1874 3 BaĢlangıcından bugüne kadar olan edebiyat tarihçiliğimiz üzerine yapılmıĢ çalıĢmalardan tespit edebildiklerim Ģunlardır: a.429. N:1. Türk Edebiyatı Tarihi. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . s. Yüksel Lisans Tezi. BeĢinci Türk Kültürü Uluslararası Bilgi ġöleni. 4 Cilt. Ankara 2002 g. Ġnkilap ve Aka Basımevi. Türk Edebiyatı Tarihi Ana Kitabı Nasıl Yazılabilir ?. Ankara 2004 50. Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı. Mustafa Ġsen. Mayıs 1963. Ġstanbul 1987 41. Seyit Kemal Karaalioğlu. BasılmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. Türk Edebiyatı Tarihi ÇalıĢmalarının Neresindeyiz?. Metinlerle Türk Edebiyatı Tarihi. No:1. Saadettin Nüzhet. Türk Edebiyatı Tarihine Dair Manzum Bir Muhtıra. Türkiye AraĢtırmaları Literatür Dergisi. Nihat Sami Banarlı. 50 Yılın Türk Edebiyatı. Cilt:4. Milli Eğitim Bakanlığı Matbaası. Yıl:2006. Tanzimat‟a Kadar Muhtasar Türk Edebiyatı Tarihi ve Numuneleri. Nurullah Çetin. Ġstanbul 1931 58. Nurullah Çetin. Bilgi Yayınevi. Ali Ġhsan Kolcu vd. Yıl:1991. Eski Türk Edebiyatı El Kitabı. Orhan Rıza [Aktunç]. 177 3.

Edebiyat Tarihleri Hakkında. No:4. s. iki neslin temsil ettiği edebiyata Tanzimat Edebiyatı denilemeyeceği 4 Kenan Akyüz. 3. bu ferman ile cemiyet hayatında yeni devir baĢlar. 30 Kasım 1948. Türk Tarih Kurumu Basımevi. “Edebiyat ve Edebiyat AraĢtırması”. Nuran Özyer. Dergâh Mecmuası. 23. Selami Ece. Hece. ġerif AktaĢ. Ömer Faruk Huyugüzel. Dördüncüsü. N:135. N:5. Edebiyat Tarihi. s. C.586 Abdullah ACEHAN 9. Diyanet Vakfı Ġslam Ansiklopedisi. Fenomen Yayınları. Osmanlı Devleti. International Periodical For the Languages. ġaban Sağlık. onun mahiyet ve meselelerine uygun ortak bir isimlendirmeye ilim adamlarımızca dahi varılmıĢ değildir. 1997. Ecdad Yayınları. 12. C. N:2. Hece. C. s. “Edebiyat Tarihi Nasıl Yazılır? ”. No:1. Ekim 1976. 12 19. No:143. Erzurum 2007. 18. Bir Türk Edebiyatı Tarihi Yazmak Mümkün müdür? . Mustafa ġerif Onaran. Bir Türk Edebiyatı Tarihi Yazabilmek Ġçin. Abdullah Uçman]. Ġkincisi. Birol Emil (Emil. 403 17. insan hukuku yeni bir safhaya giriyor. s. s. 12. Batı Tesirinde Türk ġiiri (Kenan Akyüz). idari-mali-askeri sahalardaki bazı konularda ıslahat vaat ediliyordu. keyfi idareye son veriliyor. Dergâh Mecmuası. Muhsin Ziya. “Tarihçinin Edebiyat Dünyasından Alması Gerekenler veya Metoda Âit DüĢünceler”. N:135. Yıl:2006. Türk Edebiyatı Tarihinde Usul. Edebiyat Antolojisi. Bahar 1997. Ġstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. s. 27. 1992. Edebiyat Ansiklopedisi. Cilt:10. 1992. 1. [Çev. 1988. Edebiyat AraĢtırmaları. Güz 1979. N:15. Ġlk önce. 147) de 1860 yılını baĢlangıç olarak kabul edenler arasında yer almaktadırlar. Klasik Türk Edebiyatı AraĢtırma Yöntemleri. Edebiyat Tarihi. 163 20. Orhan Okay (Okay. Hisar. 351 15. ĠĢte Tanpınar‟ın da ifade ettiği bu gibi sebeplerden dolayı. Tanzimat‟ın ilanıyla baĢlayıp bu günlere kadar gelen bu dönemin isimlendirilmesinden bahsedelim. s. Rene Wellek-Austin Warren. Edebiyat Bilimine Katkılar. Ocak-ġubat 1980. ArayıĢlar Devri Türk Edebiyatı (Sadık Kemal Tural).28. Cilt:4.121 14. s. “Yeni Edebiyat AraĢtırma Usûlleri ve Ahmet HaĢim‟in ġiirinde Renkli Hayaller”. s. s. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Ankara 1986. Gülhane Hatt-ı Hümayunu‟nun ilanından bu güne kadar olan zaman dilimini kapsayan dönem üzerinde duracağım. yenileĢme hareketinin kesin bir zaferi kabul edilir. 3 11. mücadele halinde bulunduğu baĢka bir medeniyet dairesine girdiğini ilan eder. N:11-12 (173-174). Türkiye AraĢtırmaları Literatür Dergisi. 64 13. 1839 Tanzimat Fermanı‟nda Ģimdiye kadar olan dönemini ele almanın daha uygun olacağını düĢündüm. 22 10. Mehmet Kaplan. Ġsmail Parlatır (Parlatır. Fikir ve Sanatta Hareket. Sadık Kemal Tural. C. Bilig. Edebiyat Tarihi Yazımı ve Edebiyat EleĢtirisi. Philippe Van Tieghem. (177). Kasım 1975. bu vesika ile hükümdarın kendi hak ve hürriyetleri bir parça da olsa sınırlanıyor.15. Üçüncüsü. Osmanlı Devleti baĢka bir medeniyet dairesine girmekle kalmıyor onun değerlerini açıkça kabul ediyor. Tarihi ve Tenkidi Üzerine. geniĢ bir zaman dilimi ve coğrafyaya sahip olan Türk edebiyatının tamamından ziyade. Edebiyat Teorisi. 129). s. No:1 2. asırlardır içinde yaĢadığı bir medeniyet dairesinden dıĢarı çıkarak. Mehmet Kaplan. Ġstanbul 1990. “Türk Dünyası Edebiyat Tarihi Metodolojisi Üzerine”.1. s. 30. BeĢincisi. Modern Türk Edebiyatı‟nın baĢlangıcını 1839 Tanzimat Fermanı‟na değil 1860 yılında yayım hayatına baĢlayan Ağah Efendi ve Ġbrahim ġinasi‟nin birlikte hazırladıkları Tercüman-ı Ahval gazetesinin çıkıĢ tarihinden (22 Ekim 1860) baĢlatmıĢtır. Ankara 1993. (Tanpınar.4 Birol Emil‟in “Bu devir edebiyatımız üzerine. 88 16. s. 22. C. Kubbealtı Akademi Mecmuası. Batı Edebiyatı AraĢtırmları Dergisi. Fikir ve Sanatta Hareket. Modern Türk Edebiyatı. Orhan Okay Ġle Türk Edebiyatı Tarihi Üzerine. Orhan Okay. N:30. 3. Ondukuzuncu Asır Türk Edebiyatı (Ahmet Hamdi Tanpınar). Neslihan Demirci. Mayıs 1980. 305). meĢrutiyet idaresine giriĢ yapılıyor. Çeviren: Cevat Perin. 21. 97 24.197. Ömer Faruk Akün. Burada. Edebiyat Tarihinde Usul Hakkında Bir MünakaĢa. s. No:7. s. 1988. Tanzimat‟ı baĢlangıç olarak seçmemin bir kaç nedeni var: Ġlki. Eksiksiz Bir Edebiyat Tarihi Yazılabilir mi? . 10). Fuat Köprülü.

” (Ercilasun. kimisi hareket. edebiyat tarihçiliğinde mümkün olabildiği ölçülerde çoklu bakıĢ açılarının benimsenmesinin edebiyat araĢtırmalarının ruhuna daha uygun düĢtüğüdür. etkileme gücü ve edebiyattaki yerleri önemli oluĢumlar. Nev Yunaniler. Hecenin BeĢ ġâiri.8 Bu terimlerin yanlıĢ kullanılmasından dolayı bazı hatalar da yapılmıĢtır: “Aynı grup için kimisi akım. 1839‟dan bugüne kadar olan zaman diliminin tasnifinde birliktelik sağlanamadığı gibi. Escarpit‟in metotlarının kullanıldığına Ģahit oluyoruz. edebiyatın tabiatına uygunluğu bakımından birbirlerine üstünlükleri söz konusu olabilir. 7 “ BaĢka bilimlerde olduğu gibi edebiyat araĢtırmalarında da yöntem. -tasnif konusunda ortak bir anlayıĢ olmaması sebebiyle. 1992. Fakat belki bu edebiyata „Modern Türk Edebiyatı‟ veya „YenileĢme Devri Türk Edebiyatı‟ demek daha uygun olacaktır. Genç Kalemler ve Garip hareketi olarak değerlendirilmiĢtir. Bunlardan bazıları belli sayıda sanatkârın bir araya gelerek bir beyanname yayımlamaları suretiyle 5 Bilge Ercilasun da bu dönemi Ģu Ģekilde isimlendiriyor: “Tanzimat‟tan bu güne kadar olan edebiyatı. Yine bu konuda Selçuk Çıkla‟nın da güzel bir çalıĢması mevcutur: Selçuk Çıkla. 6 Ġnci Enginün‟ün “Cumhuriyet dönemi Türk Ģiirinin safhalarıyla ilgili bazı tasnif denemeleri yapılmıĢsa da henüz herkesçe kabul edilen. International Periodical For the Languages. en etkili oluĢumlar hareket olarak üç kategoriye ayrılarak incelenmiĢtir.” (Emiroğlu. kesin bir tasnif yoktur” sözleri de bu konuda müĢterek bir bakıĢ açısının olmadığı görüĢünü desteklemektedir. 2003. edebiyat tarihçisinin herhangi bir yöntemi uygulamadaki baĢarısı olarak görülmelidir. Böylece kendi kendisiyle sınırlı kalmıĢ oluĢumlar grup. Orhan Okay. 1977. söylem ve çalıĢmalarını da dikkate alarak Ģöyle bir ayrım yapmıĢ bulunmaktayız. kargaĢa ve belirsizliğe düĢmemek kaydıyla. Batı Kaynaklı Akımlar. bir bölümü yönetim Ģeklinin adıyla (Cumhuriyet Dönemi).Yeni Türk Edebiyatının Devirleri ve Genç Türk Edebiyatı Birliği 587 (Ömer Faruk Akün‟ün geniĢ bir „erudition‟a dayanan tezi) gibi isimlendirme ve fikirlere YenileĢme Devri Edebiyatı. edebiyatımızdaki ekol.” (Kaplan. araĢtırmanın baĢarısına katkısı derecesinde değerlidir. Taine. Ayrıca Nuri Sağlam. 40). Nayiler. 2003. (Emil. Ramazan Kaplan‟a göre tasnifte kullanılan metod çok önemlidir. herhangi bir kriter veya bir metoda bağlı kalmadan geliĢi güzel sıralamıĢtır. Servet-i Fünun bir edebi dönem adı olduğu halde. Garip Mukaddimesi) isimlendirilmiĢtir. Dikkatli bir araĢtırmacı.Büyük Türk Edebiyatı Tarihi isimli çalıĢmasında sanatçıları. 1997. Düalizm.” (Emiroğlu. o dönemde çıkarılan bir gazete ile (Tercüman-ı Ahval). Literature and History of Turkish or Turkic. akım. 2008. Süreli Yayınlar gibi beĢ unsurun etkili olduğunu söylüyor. kimisi topluluk derken. Brunetiere. bazen de birisi akım olarak nitelendirdiği için gerçekte akım olmayan bir oluĢuma akım denilmiĢtir. bir bölümü dergi ile (Servet-i Fünun. Turkish Studies. 2003. (Emiroğlu. Sosyal ve Siyasi GeliĢmeler. „Batı Tesirinde Türk Edebiyatı‟ olarak adlandırıyoruz. eserleri. (Sağlam. Sabit bir metot olmadığı için yapılan tasniflerin bir bölümü. edebiyat tarihimizde metot meselesinin henüz halledilmediğini düĢünenmektedir. 2008. Hisarcılar ve Garipçiler birer ekol. (Karadeniz. dönemin tasnifi konusunda da bir ortak bakıĢ açısına rastlamadım. Yeni Türk Edebiyatı AraĢtırmalarında Usul. Fecr-i Ati. akımın tanım ve özellikleri ile toplulukların oluĢum. Yedi MeĢale ve Mavi grup. Bundan dolayı kelimelerin sözlük ve terim anlamlarını. Volume 4 /1 I Winter 2009. International Periodical For the Languages. 57). 91). Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Lanson. 2008. 160). 736). 82). Thibaudet. ÇeĢitli bakıĢ açıları etrafında kurumsallaĢtırılan yöntem anlayıĢlarının. mektep düĢüncesine yani terim meselesine Ģu Ģekilde bir yaklaĢım sergiliyor: “Felsefi bir düĢünceden doğan sanat gruplarının ecole veya mektep diye anıldığını biliyoruz. (Narlı. Burada iĢaret edilmesi gerekli bir husus da. mektep gibi terimler konusunda da ortak bir düĢünüĢ tarzı yoktur. Servet-i Fünun. Türk edebiyatındaki grupların teĢekkülünde.5 Bu dönemin isimlendirilmesi konusunda ortak bir anlayıĢ olmadığı gibi. yaptıkları. Rübabcılar. hatta bir kısmı da yayımlanan poetikanın ismiyle (Fecr-i Ati Beyannamesi. (Enginün. 21). söylemleri. Etkisi fazla olmamıĢ. ÇağdaĢ Türk Edebiyatı vasıflandırmalarını da eklersek son yüzelli yıllık edebiyatımızın hâlâ adsız ve sıfatsız olduğunu görürüz” sözlerinden henüz isimlendirme konusunda birlikteliğin olmadığını anlıyoruz. akımların tanım ve özelliklerini de dikkate alarak yapmıĢ olduğu bir tasnifi sunmak istiyorum: “Kesin kriterlerle net bir Ģekilde herkesin üzerinde anlaĢabileceği bir isimlendirme Ģimdiye kadar yapılamamıĢtır. eserden hareketle. 565). Öztürk Emiroğlu‟nun terimlerin anlamı. Son Çağ Türk Edebiyatı. Dergâh ve Hisar Topluluğu. orta düzeyde etkileme gücü olanlar topluluk. Bunun dıĢında yöntemin baĢarısı. Siyasi ÇekiĢme ve fikir Ayrılıkları. 2006. Öztürk Emiroğlu. ancak. Dergâh ve Hisar). Yedi MeĢale.6 Vasfi Mahir Kocatürk. mektep adıdır. 195). 39). ġâirler Derneği. esere uygun yöntem veya yöntemleri bulabilir. kalabalık kadrosu olan daha etkili oluĢumlar. 8 ġimdi burada.7 Mevcut bazı edebiyat tarihlerinin tasnifine baktığımızda.

1998.11 II. (Ercilasun. Bunun için bilinen birkaç tasniften bahsetmekle yetineceğiz.” (Emiroğlu. 1977. ” (Okay. müsbet veya menfi rolü ihmal edilemez. 736). yapılmıĢ bazı tasniflerden bahsetmek istiyorum. 4): I. batılı yazarlara özenerek veya onları taklit ederek ya sonraki tenkitçiler tarafından gruplandırılmıĢ ve isimlendirilmiĢ (Tanzimat Edebiyatı yahut Edebiyat-ı Cedide gibi) veya yine batılı örneklerine özenilerek bir beyanname ile ortaya çıkmıĢlardır (Fecr-i Ati. Bunun alt bölümü olan 1911-1920 yılları arasındaki edebiyata „Milli Edebiyat Akımı‟ denmektedir. Leskofçalı Galip. 47). İstibdat Devri Türk Edebiyatı (1883-1908) a) Servet-i Fünun‟dan Önce (1889-1896) b) Servet-i Fünun Edebiyatı (1896-1901) c) Türkçülük Cereyanı Bilge Ercilasun. padiĢahın meclisi fesh etmesi(13 ġubat 1878) gibi hadiselerin tarihine de bağlanabilir. ilk Osmanlı Meclis i Mebbusan‟ının teĢekkülü (19 Mart 1877). bu ikinci kuĢağı iki kola ayırıp ilk kola Recaizade Ekrem-Hamit-Sezai‟yi ikinci kola Muallim Naci ve Ahmet Mithat‟ı ekliyor. 1992.” cümleleriyle tasnifini açıklıyor. (Parlatır. Mevcut topluluklar Tanzimat‟tan sonra batı tesirinde. Akyüz.588 Abdullah ACEHAN kurulmuĢlardır. 736). Bizim edebiyat geleneğimizde fiili olarak böyle bir gruplaĢma yoktur. Tanzimat‟ın Birinci KuĢağı. Abdülhamit‟in tahta çıkıĢı (31 Agustos 1876). Bu bakımdan Tanzimat devresinin. 305). Bu döneme „Türkçülük Akımı‟ ifadesi daha yerinde gibi görünüyor. International Periodical For the Languages.9 Bu tasniflerden ilki Bilge Ercilasun‟a aittir. 1977. 2003. “Ġsmail Habip. Orhan Okay‟ın aynı konudaki teklifini hatırlatıyor. Bundan sonra. Tanzimat‟ın ikinci devresinin uzantısı gibidir. Ġlk gruba. 290). Halet Bey.” (Okay. 1860-1923 yılları arasını sınıflandırmıĢ ve bu döneme Modern Türk Edebiyatı adını vermiĢtir. Bundan sonra MeĢrutiyet Devri Türk Edebiyatı gelmektedir. Manastırlı Hoca Naili Efendi. Kenan Akyüz. Tanzimat Devri Türk Edebiyatı içinde yer almaktadır: “Eski Ģiir anlayıĢına yeni açılımlar getirmek isteyen ve divan Ģiirinin devam etmesinden yana tavır alan grup. 10). YeniĢehirli Avni. II. Tanzimat Devri Türk Edebiyatı[1860-1896] Ġsmail Parlatır. Bu bize. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Çünkü 1878‟den sonraki edebiyata hususiyetini veren âmiller arasında. 10 Bilge Ercilasun‟un bahsettiği Orhan Okay‟ın bu konudaki görüĢü Ģöyledir: “Edebiyat tarihleri umumiyetle. Lebib Efendi.10 Ancak dönemlerin baĢlangıç ve bitiĢ tarihlerini yeniden gözden geçirmek gerekecek ve Abdülhamit Devri Edebiyatı‟na. Garip Hareketi gibi). Yeni Türk Edebiyatı‟nı Ģu Ģekilde tasnif ediyor: 1. Kazım Kapa. Abdülhamit devrinin baĢlangıcıyla. (Akyüz. edebiyat açısından. Ercilasun. Tanzimat Edebiyatı adı verilen ve Yeni Türk Edebiyatı‟nın ilk devresi kabul edilen bu dönemi kendi içinde iki gruba ayırıyor. her hafta Hersekli Arif Hikmet Bey‟in evinde toplanır. Buraya kadar edebiyat tarihi. Ģu isimlerden oluĢur: Hersekli Arif Hikmet. (Ercilasun. Tanzimat edebiyatının da ikinci devresinin baĢladığını kabul ederler. Ġsmail Parlatır. ikincisine Tanzimat‟ın Ġkinci KuĢağı adını veriyor. Bir diğer tasnif de Kenan Akyüz‟e aittir. Ġkinci Abdülhamit‟in Ģahsiyetinin ve yönetim usulünün. 1992. 1995. Tanzimat Devri Türk edebiyatı (1859-1908) a) Edebi Neviler b) Türkçülük Cereyanı 2. Mehmet Kaplan‟ın iĢaret ettiği „ara nesil‟ ifadesini bir alt bölüm olarak yerleĢtirmek uygun olacaktır. 11 Konumuza baĢlangıç tarihi olarak seçtiğimiz 1839‟dan bugüne kadar olan edebiyatımızın ilk grubu olan Encümen-i ġuara/ġâirler Meclisi (1861). bugünkü gibi suni olarak ikiye ayırmak yerine. Tanzimat Edebiyatı‟ndan sonra. Servet-i Fünun Devri[1896-1901] 9 Doğal olarak yapılmıĢ bütün tasniflerden bahsetme Ģansımız yoktur. 1860 yılından baĢlayıp 1923‟teki Cumhuriyet‟in ilanına kadar olan dönemi Ģu Ģekilde tasnif etmiĢtir. adına „Abdülhamit Devri Edebiyatı‟ demek suretiyle bir bütün telakki etmek. Osman ġems. Tanzimat‟ın ikinci devresi ile Servet i Fünun‟u. Abdülhamit devrini ayrı bir edebiyat dönemi olarak takdim ediyor. Bu tarihler birer senelik kaymalarla. Servet i Fünun edebiyatı az veya çok değiĢikliklerle. edebiyat tarihleri ve terimleri üzerinde durduk. her ne kadar Tanzimat‟ın birinci ve ikinci neslini ilk grup içinde veriyorsa da. Bir yıl kadar süren toplantılarda yazdıkları Ģiirler ve edebiyat üzerine tartıĢan Ģâirler. birinci meĢrutiyetin ilanı (23 Aralık 1876). sonra bu devreyi birbirinin devamı ve bazı farklılıkları olan iki edebiyat mektebi olarak değerlendirmek daha doğru olurdu.

Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bu grup. Mehmet Ziver. 1995. Ġstanbul 1993 ve Ersin Özarslan. Milli Edebiyat Devri[1911-1923] Milli edebiyat baĢlamandan önce milli bir edebiyatın doğmasına zemin hazırlayan birkaç giriĢim olmuĢtur. 13 12 International Periodical For the Languages. III. 147). ĠĢte bu mektuplar vasıtasıyla Türk Ocağı‟nın ilk temeli atılmıĢ olur. 307). Fransız Ģiirinde olduğu gibi eski Yunan‟dan faydalanmak ister. 16 1327/1911 yılında Rübab Mecmuası‟nda ġahabettin Süleyman‟ın baĢkanlığında toplana Ali Naci. (Özdemir. Mustafa ReĢit gibi daha çok Ģiir vadisinde kendisini gösteren. 1995. Hilmi Ziya Ülken‟e göre bu üçlüyü birleĢtiren tek nokta dilde Türkçülüktür. Milli edebiyata zemin hazırlayan giriĢimlerden ikincisi. DanıĢman: Orhan Okay. Fuat Köprülü. Ġstanbul Üniversitesi. Yakup Salih. 1979. Faik Ali. bir grup Tıbbiyeli gencin Türk aydınlarına ülkenin kurtuluĢu için 11 Mayıs 1327/1911 tarihini taĢıyan mektup göndermeleridir. 1994. (Ercilasun. 156). (Ülken. Hüsn ve ġiir mecmuasına baĢyazar olarak Ali Canip atanır. Fransız edebiyatını okurken Eski Yunan Mitolojisine merak sardığını. Mehmet Rauf grubun önde gelen isimleridir. Edebiyat Hayatı. 1995. Tevfik Fikret. Celal Sahir bu topluluğun üyelerindendir.173). ilk ortaya atıldığı andan itibaren büyük bir tepki görür. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Öksüz. 1995. (Öksüz. 14 Bunlardan ilki. Milli Edebiyat dönemi içinde yer alan belli baĢlı gruplar Ģunlardır: Nev-Yunaniler-191215 Rübabcılar-191216 Nâyiler-191417 Müstakil bir bölüm olarak yer aldığı kaynaklardan birisi Türk Dünyası El Kitabı‟dır. Ali Canip. Cenap ġahabettin. Ali Canip. Selanik‟te ortaya çıkan Genç Kalemler‟dir. Süleyman Sırrı. ilk önce Genç Kalemler‟de daha sonra Türk Yurdu‟nda milli edebiyat meselesini ele almıĢtır. Mehmet Kaplan gibi (Kaplan.Yeni Türk Edebiyatının Devirleri ve Genç Türk Edebiyatı Birliği 589 1896-1901 yılları arasında faaliyet gösteren edebi topluluğa verilen addır. (Sağlam. Kenan Akyüz gibi birkaç kiĢinin tasnifinde yer alan12 bu kısım için Mehmet Kaplan “Ara Nesil” adını da kullanır. (Okay. ġahsiyetler olmak üzere beĢ baĢlık altında topluyor. ġahabettin Süleyman. 1909 yılında kurulan Türk Derneği ve bu derneğe bağlı olarak yayın hayatına baĢlayan Türk Derneği Dergisi‟dir. Nabizade Nazım. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Türk Ocağı‟nın arkasından Türk Yurdu Cemiyeti ve bu cemiyete bağlı olarak Türk Yurdu mecmuması [17 TeĢrin-i sani 1927/1911 günü] yayın hayatına baĢlar. Yakup Kadri. Halit Fahri. 37). (Akay. böylece orijinal olmayı ama aynı zamanda milli kalabilmeyi düĢünmektedirler. MeĢrutiyet Dönemi Türk Kültür. o dönem eserlerini çokça okuduğunu ve bu hevesle Nev-Yunanilik yoluna girdiğini söyler. geçici iki edebi akım adını verdiği Nev.1998. BasılmamıĢ Doktora Tezi. Tesadüfler ve BirleĢme. (Kaplan. 1992.14 Milli Edebiyat kavramını ilk ortaya atan Ali Canip‟tir. Ġlk sekiz sayısı Hüsn ve ġiir olarak çıkan bu dergi dokuzuncu sayıdan itibaren Genç Kalemler adını alır. Fakat Nev-Yunanilik düĢüncesi. Salahattin Enis. Müfit Ratib. Yakup Kadri ve Safi Necip gibi genç kuĢak yazarların meydana getirdği gruptur. Fecr-i Ati Devri [1909-1913] Fecr-i Ati. Mehmet Celal. Bu dönemi “Ara Nesil” olarak isimlendirenlerden biri de Emin Özdemir‟dir. 1992. DanıĢman: Birol Emil. 1995. V. (Öksüz. Eski Yunan ve Latin klasiklerinden model olarak faydalanmayı. Servet-i Fünun Dışındaki Edebiyat Birçok edebiyat tarihinde bu Ģekilde bir bölüm yer almamaktadır. (Ercilasun. Fazlı Necip. 1995. 471). Yakup Kadri de kendisi gibi düĢünmektedir. Cemil Süleyman. Ankara 2005 isimli eseridir. Yayın organı olarak Servet-i Fünun‟u seçerler. Akçağ Yayınları. 57). 29) Servet-i Fünun edebiyatının teĢekkül sebeplerini Sosyal ve Siyasal Durum. Hasan Akay. Müfit Ratıb imzasıyla Servet-i Fünun‟un 11 ġubat 1909 tarihli nüshasında yayımlanan Fecr-i Ati Encümen-i Edebisi Bildirisi‟yle ortaya çıkmıĢ “Sanat ġahsi ve Muhteremdir” görüĢünü benimseyen gruptur. (Tural. Yakup Kadri.” cümleleriyle değerlendiriyor. 121). 96). Genç Kalemler‟in 8 Nisan 1927/1911 tarihli nüshasında “Yeni Lisan” baĢlığıyla kendini gösterir. Ara Nesil konusu hakkında daha geniĢ bilgi için. 60). peĢinden. (Kerman. Yeni Lisan Hareketi‟ni getirir.Yunanilik ve Nâyiler‟i Milli Edebiyat‟ın içinde kabul ediyor. Hakkı Tahsin. 13). Ara Nesil‟de Tenkit. (Öksüz. Genç Kalemler‟in kadrosu. BasılmamıĢ Master Tezi. 114). Bir Ara Nesil Edebiyatçısı ve Gazetecisi Mustafa ReĢit Bey Hayatı ve Eserleri. Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp Genç Kalemler‟de birlikte hareket ederler. Milli bir edebiyata zemin hazırlayan üçüncü olay. 2009. Yeni Lisan Hareketi. 86). edebiyat tarihlerinde de ikinci planda kalmıĢ Ģahsiyetlerden teĢekkül etmiĢtir. Cephe OluĢturma. Bilge Ercilasun. 1993. fazla önemli görmediği. 15 Orhan Okay. Eruzurum 1994. Halit Ziya. 2005. 436).13 IV. Nesil Meseleri. Birol Babacan. Nev-Yunaniler‟i “Paris‟ten yeni dönmüĢ olan Yahya Kemal yeni bir ses arayıĢı içindedir. 1993. (Öksüz. 78). Bu konu hakkındaki kaynaklardan biri Nazım Hikmet Polat‟ın Rübab Mecmuası ve II. 1995.

Ģeklinde sınıflandırmıĢtır. fiilen 23 Nisan 1920 tarihinde kurulan ve varlığını kabul ettiren devletin adı konmuĢtur: Türkiye Cumhuriyeti. 1994. 198). Rıza Tevfik. Hakkı Tahsin. Necip Fazıl. Hıfzı Tevfik. MeĢale isminde sekiz sayı çıkan bir dergiyi yayın hayatına sokarlar. H. yine ġahabettin Süleyman‟ın baĢkanlığında toplanan [Halit Fahri. 2007. Yedi Meşale: Cumhuriyet‟in ilk yıllarında Muammer Lütfi. Selahattin Enis. 3). Orhan Seyfi. Kenan Akyüz‟ün tasnifini bıraktığı 1923 yılından sonraki dönemi kendi içinde üç grup halinde düĢünmüĢ ve 1923-1940 Dönemi. Yakup Salih. Ziya Osman Yedi MeĢale adında bir grup kurarak. 107). Hüseyin Siret gibi edebiyatçılarımız sağdır ve bu dönemde hâlâ eser vermektedirler. 22 Ġnci Enginün‟ün 1923 tarihini tesadüf eseri olarak seçmediğini hocanın “29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet‟in ilanıyla. Rıza Ġzzet ve Halit Fahri‟nin de aralarında bulunduğu Milli Türk Cemiyeti Kurulur. YaĢar Nabi. 18 1914 yılının sonlarında ortaya çıkan ve Orhan Seyfi. Enginün. 109). 1994. Mehmed Said. 21 Mustafa ġekip Tunç‟un bir grup üniversite öğrencisiyle birlikte 1922 yılında çıkarmaya baĢladıkları Dergâh isimli mecmuaya. Safi Necip. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Faruk Nafiz gibi gençleri çatısı altında barındıran ġairler Derneği 1917 yılında kurulur. 19 23 TeĢrin-i evvel 1914 günü Halil Nimetullah. Cevdet Kudret. Kenan Hulusi. Ali Mümtaz. Enis Behiç. Ali Ekrem. 23 Aynı yıl Ġzmir‟de. EĢref Sabit. Saip Server. 2008. 447). 3). Yahya Kemal. Celal Enver‟den müteĢekkil bir grup Yedi MeĢalecilerden etkilenerek Yediveren isminde bir kitap yayımlarlar. a). 20 Ömer Seyfettin. (Tunaya. Orhan Seyfi. (Özdemir. Ahmet HaĢim. (Tuncer. 1995. 27). Sabri Esat. 1943.2008. Müstakil Şahsiyetler: 17 Yine Rübab dergisinde. 1960-ve Sonrası. Mahmut Nedim. Hakkı Tahsin. 37). Ancak bu derginin kapanması üzerine Yedi MeĢale topluluğu dağılır. Celal Sahir. Öz Şiir: Bu görüĢü savunanlarda sanat sanat içindir pirensibi ile estetik tavır ön planda gelmektedir. Necmettin Halil. 2). (Enginün. Rauf Ahmet. Memleket Edebiyatı: 1923-1928 yılları arasında Halide Nusret. 2008. 1995. Mehmet Emin.590 Abdullah ACEHAN BeĢ Hececiler-191418 Milli Türk Cemiyeti-191419 ġâirler Derneği-191720 Dergâh Topluluğu-192121 Bir diğer tasnif de Ġnci Enginün‟e aittir. Yedi MeĢale adında bir de kitap yayımlarlar. Hasan Sait gibi] bir grup Ģâirin meydana getirdiği topluluktur. 11). 1940-1960 Dönemi. Vasfi Mahir. 1994. Süleyman Sadık. 1977.22 Ġnci Enginün‟ün bu tasnifin ana ve alt baĢlıkları Ģu Ģekildedir: I:1923-1940 Dönemi 1). ġukufe Nihal gibi Ģairlerin Milli Mecmua‟da memleket konusunu iĢleyen Ģiirleri yayımlanır. Halit Fahri.23 b). Yusuf Ziya. Yahya Kemal‟in de katılmasıyla ortaya çıkmıĢ bir gruptur.” sözleriyle açıkladığını düĢünüyorum. Cenap ġahabettin. (Ġlhan. Samih Rifat. Ömer Bedrettin. Ġbrahim Alaattin. Eskiler: Abdülhak Hamit. Mehmet Emin. 150). Ahmet Kutsi. 5). (Enginün. (Enginün. Aynı yılın ilerleyen günlerinde. Ziya Gökalp. Bazılarına göre memleket konusunu iĢleyen bu Ģairler. Sururi. Faruk Nafiz‟den müteĢekkil bu topluluğa BeĢ Hececiler adı verilir. International Periodical For the Languages. 1994. (Tuncer. Salih Zeki. Osman Uluğ. 28). BeĢ Hececiler‟in devamı gibidir. (Ercilasun. 3). (Özkırımlı. Yusuf Ziya. (Tuncer. (Tanpınar.

” (Kaplan. Türkiye ĠĢbankası Kültür Yayınları. Ahmet Kutsi. 1995. MüĢterek yayımladıkları Garip isminde bir Ģiir kitabı mevcuttur. Cahit Külebi. bu dönemde. Faik Ozansoy. 310). hece vezniyle baĢlamıĢtır. Garip Hareketi için Hakan Sazyek. Yahya Benekay. Peyami Safa. Ahmet Hamdi. Ahmet Hamdi Tanpınar Ahmet Muhip Dranas.25 Orhan Okay‟a göre Cumhuriyet devrinin klasik manasıyla tek edebi mektebi. 1960 sonrasını Ġkinci Yeni ve Müstakil ġahıslar adını taĢıyan iki baĢlık halinde ele alıyor. 1926 yılında Rusya‟dan dönerken yepyeni bir Ģiir anlayıĢı ile gelmiĢtir. Ġ. 1998. Atilla Özkırımlı. Necati Karaer. Kudret Aksal. Melih Cevdet ve Oktay Rifat‟ın kurdukları grubun adıdır. II:1940-1960 Dönemi: a). önceki yıllara göre biraz daha politiktir.” sözlerinden edebiyatın politikleĢmenin yanında mistikleĢmeye de baĢladığını anlıyoruz.İkinci Yeni Ġkinci Yeni Hareketi‟nin isim babası ve teorisyeni Muzaffer Erdost‟tur. E. Ahmet HaĢim. Salah Birsel. Garip hareketine bir tepki hareketidir. Fazıl Kısakürek. genellikle „akım‟ olarak nitelendirilmiĢtir. Mehmet Kemal. III:1960 ve Sonrası Ġnci Enginün. Ġ. (Enginün. Sabri Esat. 8). Suut Kemal. Turgut Uyar ve Sezai Karakoç da grubun diğer üyeleridir. a). Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Atıf Kansu. Bedri Rahmi. Halet Çelebi. (Özkırımlı. A. A. Zeki Burdurlu.Yeni Türk Edebiyatının Devirleri ve Genç Türk Edebiyatı Birliği 591 Ġlk bölümde “Eskiler” baĢlığı altında adlarını sıraladığımız Yahya Kemal. ç). 241). Kadir. c). Yakup Kadri. 2008. 1960‟tan sonrasını içine alan bu dönem. Mehmet Kaplan‟ın “Cumhuriyet devrinde N. Behzat Lav. Ahmet Muhip. H. C. Atilla Özkırımlı‟ya göre bu durum. Samet Ağaoğlu. Necati Cumalı. C. Ġzzettin Dinamo. S. 1994. Cumhuriyet Dönemi Türk ġiirinde Garip Hareketi. 242). Ġlhan Berk. Fikret Sezgin grubun içinde yer alan edebiyatçılardandır. Mehmet Çınarlı.Nazım Hikmet Çizgisini Devam Ettirenler-1954: Ġlk Ģiiri Yeni Mecmua‟da çıkan Nazım Hikmet Ģiire. 113). 24 b). Fethi Giray gibi birçok Ģair Nazım Hikmet‟in baĢını çektiği bu gruba katılmıĢtır. Ziya Osman. Bekir Tez. hatta dini yeniden politik ve sosyal hareketlerin temeli veya vasıtası yapmaya çalıĢanlar vardır. 1981. 1995. (Tanpınar. Selahattin Batu.Garip Hareketinin Dışındaki Şahsiyetler: Ġnci Enginün. Gültekin Samanoğlu. Fakat Ġkinci Yeni‟yle Ģiire kazandırılan değiĢikliklerin bir „hareket‟ ya da bir „değiĢimin‟ sınırlarını aĢarak „akım‟ niteliği gösterdiği söylenemez. M. (Kaplan. Behçet Necatigil. (Özkırımlı. O da. ReĢat Nuri. Hisarcılar-1950: Hisar dergisinin Mart 1950 ile Ocak 1957 arasındaki 75 sayısını çıkaran edebiyatçıların meydana getirdiği topluluktur. Halet Çelebi ve son yıllarda Sezai Karakoç gibi Ģiirlerinde mistik görüĢe yer veren. (Enginün. Ramazan Kaplan‟a göre Ġkinci Yeni bir akım değildir: “Ġkinci Yeni üzerine. Edip Cansever.Garip/Birinci Yeni-1940: Orhan Veli. 1988. Sanat için sanat anlayıĢını benimseyen bu hareket aynı zamanda. Abdülhak ġinasi. RuĢen EĢref. 27). Ġlhan Geçer. Rıfat Ilgaz. M. Ömer Faruk. 1987. Özdemir Asaf gibi Ģahsiyetleri bu kısma dâhil etmiĢtir. 1977. 306). (Çınarlı. (Okay. Bekir Sıtkı. en hararetli tartıĢmaların yapıldığı yıllardan bugüne gelinceye kadar Ģiirdeki bu değiĢim. Ankara 1996 25 Ġkinci Yeni‟nin varlığını hissettirmeye baĢladığı günlerde (3 ġubat 1955) Türk Edebiyatçılar Birliği isminde bir dernek kurulur. Cahit Sıtkı. 1941‟de ortaya çıkan Garip hareketidir. hiçbir gruba bağlı kalmadan müstakil olarak eser verdikleri için bu baĢlık altına alınmıĢtır. belli beyannameleri ve altlarında belli imzaları taĢıdığı için. 1981. Nazım Hikmet‟in kendisinden sonra gelen birçok Ģâiri etkilediğini söylüyor. 24 International Periodical For the Languages. Cemal Süreyya. 2008. Fazıl Hüsnü gibi bazı Ģahsiyetler. (Okay. 201). 310). A. Saffet Irgat. Nurulah Ataç. 72). Suat TaĢer. “Edebiyatın PolitikleĢmesi”dir. (Özdemir. 146). YaĢar Nabi.

(Emiroğlu. Filhakika bu devrin Ģirinde [bilhassa Ġkinci Cihan Harbi‟nden sonraki Ģiirde] beyaz perde sanatının daha gittikçe artan bir tesiri vardır. kendi aralarında çıkan anlaĢmazlıklar ve dergileri kapandığı için. b). 2). 26 Ġnci Enginünü‟ün tasnifinde bulunmayan fakat bu dönem içinde yer alan bazı grup veya topluluklar da mevcuttur: a). c). (Tanpınar. Bekir Çiftçi. D Grubu Bilhassa 1930‟dan itibaren çok geniĢleyen sırasıyla D Grubu. Rübabcılar yine aynı sebeplerden dolayı. Ankara Atatürk Lisesi öğrencilerinin çıkarttığı dergide Teoman Civelek. Toplam 32 sayı çıkmıĢtır. 1995. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Daha sonra bu kadroya Atilla Ġlhan da katılır. Mehmet BaĢaran. Garip ise söylemlerinden bir süre sonra kendilerinin vazgeçmesi. Maviciler: 1 Kasım 1952 günü sanatın. Özker YaĢın. Genç Kalemler‟in baĢlattığı Yeni Lisan hareketi ise Balkan ve I. Yedi MeĢaleciler gençlik hevesiyle bir araya gelme ve ne yapacaklarını tam olarak kendilerinin de bilmemesi. Ali Püsküllüoğlu. ÇalıĢmamızın ikinci bölümü. ġâirler Derneği ile Dergâhçılar yeni bir devlet kurulması dolayısıyla varlıkları sona ermiĢtir.” (Emiroğlu. 2003. birliğin tam kuruluĢ tarihin 1 Ocak 1929 olarak veriyor (Ağaoğlu. Modern resmin zenginliği.Köye Doğru 1945 yılında Hasanoğlan Köy Enstitüsü‟nün yayımladığı Köy Enstitüsü Dergisi ile baĢlayan bir köy edebiyatı vardır. Erdem Beyazıt. 117). (Yıllık. Oğuz Arıkanlı. Mahmut Makal gibi birçok isim ön plana çıkmıĢtır. Maviciler iç sorunlar ve daha birçok sebep yüzünden son bulmuĢlardır. Yeni yaĢam tarzı. Sabahattin Kudret. Enis Batur. Köy ve köye yönelen edebiyat için Ramazan Kaplan. çok defa ihsasta kalmaktan ve yalnız ânı yaĢamakla iktifa eden genç Ģâirlere kolaylıkla benimseyecekleri bir zevk hazırlıyordu. Ġsmet Özel. Güner Sümer. dayanıĢma ve gruplaĢma yerine bireyselliği öne çıkardığı için artık topluluklar oluĢmamaktadır. mekteplerde resim öğretiminin yer alması Türk Ģirini. (Özkırımlı. sosyal bir sınıfın bayrağı yapılamayacağı görüĢüyle barıĢın rengi olan Mavi isimli bir dergi yayın hayatına baĢlar. Ataol Behramoğlu. 1929 yılında kurmuĢ oldukları bir edebiyat grubudur. Orhan Çubukçu‟nun yazıları çıkar. 169).1978. 10‟lar gibi teĢekküleri doğuran resim hareketleri. Avni Dökmeci. Fazıl Hüsnü. Naim Tirali gibi üyeleri vardır. Muhtar Körükçü. 224). 1963. Lale Müldür gibi kiĢiler bu kısma dâhil edilmiĢtir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi üçüncü sınıfındayken birkaç arkadaĢıyla kurduğu bu birlikten “Ankara Hukuk International Periodical For the Languages. Haldun Taner. Muzaffer Erdost. Abstraction‟u. Oktay Akbal.26 ÇalıĢmamızın ikinci bölümüne geçmeden önce buraya kadar olan kısmı. Talip Apaydın. Behçet Necatiğil. Küçük aralıklarla yayın hayatını [Son Mavi] Nisan 1956‟ya kadar devam ettirir. ikincisi Fecr-i Aticiler söylemlerinin dönemin Ģartlarıyla örtüĢmemesi yani savaĢ yıllarının kiĢisel ıstıraplardan çok toplumsal ve hamasi duygulara hitap eden eserlere ihtiyaç göstermesi sebebiyle kısa sürede dağılmıĢlardır. Umran Nazif. Ankara 1997. modern resmin birçok hususiyetlerine açmıĢtır. aylık fikir ve sanat dergisidir. sanat ve edebiyat ortamını da büyük ölçüde hâkimiyeti altına almıĢtır. Hisarcılar maddi problemler. Aynı Ağaoğlu.Müstakil Şahıslar: Ġnci Enginün‟ün tasnifinde Can Yücel. Cahit Külebi. Akçağ Yayınları. Ankara‟da okumakta olan birkaç üniversite öğrencisinin. Genç Türk Edebiyatı Birliği: ÇalıĢmamıza ismini veren Genç Türk Edebiyatı Birliği. Dünya SavaĢı‟nın buhranı. Edebiyatta ne yapmak istediklerini “Mavi‟nin DüĢündükleri” baĢlıklı bir yazıyla ifade ederler. NevYunaniler temelsiz bir anlayıĢı benimsemeleri. Ümran Kıratlı. 1929 yılında ortaya çıkan kısa bir süre de olsa hem bir topluluk hem de aynı topluluğa bağlı Hep Gençlik dergisi olarak faaliyet gösteren Genç Türk Edebiyatı Birliği adını taĢıyan grup hakkındadır. Ö. Fakir Baykurt. Turan Oflazoğlu. Hatta Mahmut Makal‟ın 1950 yılında yayımlanan Bizim Köy kitabı bu dönemin en önde gelen olayıdır. 1980‟li yıllardan sonra edebiyatta grupların oluĢmamasında postmodern anlayıĢın yanında ideolojilerin eskisi kadar güçlü olmamasının büyük payı vardır. Faruk Toprak. Ahmet Oktay. 2003. Ülkü Arman. Hilmi Yavuz. Öztür Emiroğlu‟nun Ģu değerlendirmesiyle tamamlamak isitiyorum: “Türkiye‟de oluĢmuĢ edebiyat topluluklarından ilki Servet-i Fünuncular. 27 Samet Ağaoğlu anılarında. 197). 1977.16). Ġkinci Yeni hareketi ise diğer oluĢumların hepsini az veya çok etkilemiĢ olan siyasi nedenler yüzünden gündemden düĢmüĢtür. Ferit Edgü. Mavi. Cumhuriyet Dönemi Türk Romanlarında Köy. Tavanarası Ressamları. Orhan Hançerlioğlu.592 Abdullah ACEHAN b). Günümüz dünyasında sosyal hayatın nerede ise bütün alanlarına hâkim olan küreselleĢme.27 Kurulduktan bir yıl sonra.

O. Adnan Sacit‟tir. Ġstediğimiz Ġstanbul Darülfünun‟da olduğu gibi bir öğrenci cemiyeti kurmaktı. 29 Behçet Kemal Çağlar ve Hıfzı Oğuz Bekata 1943 yılında Cumhuriyet Halk Partisi‟nden. Hâlbuki fakülte idaresi buna izin vermiyordu. bu seçimlerin nasıl hileler. International Periodical For the Languages. 1978. Edip Alp gibi edebiyatı sevenler. Behçet Kemal Çağlar ve Hıfzı Oğuz Bekata ilerleyen yıllarda siyasete girip milletvekili olacaklardır. bazısı kaprislerin kurbanı olmuĢlardı. ahenkli sesi heyecandan kısılmıĢtı. ne de ben. Samet Ağaoğlu ile Behçet Kemal Çağlar‟ın arasının açılmasına neden olacaktır. (Ağaoğlu. 56). „Samet bu davada beni kurnazca yendin‟ demekten kendini alamamıĢtı. Edip Alp Hilmi. Ġbrahim Saffet Omay. “1946 seçimleri Demokrat Parti‟nin adayı olduğum Ankara cadde ve sokaklarında karĢıma gençlik arkadaĢım Ģâir Behçet Kemal‟i değil. hem de çok yakından biliyordu. Fakültesi‟nin üçüncü sınıfında iken Behçet Kemal Çağlar.16). ne de baĢka arkadaĢlar bir sanat kuruluĢu düĢünmüyorduk. O zaman aklımıza hedefe baĢka bir isimle eriĢmek geldi. Genç Türk Edebiyatı Birliği‟nin ilk üç üyesi olan Samet Ağaoğlu. Hıfzı Oğuz Bekata gibi yakın arkadaĢlarla kurduğumuz Genç Türk Edebiyatı Birliği‟ni yaĢatmaya çalıĢıyorduk. 1978. 28 Hep Gençlik dergisinin ilk sayısı Mart 1930 tarihini taĢır. hakaret duvarları önüne kadar arkadaĢ yapacak.28 Samet Ağaoğlu anılarında topluluğun kuruluĢundan Ģu cümlelerle bahsediyor: “Yıl 1929. bir güneĢ gibi dağınık kalplerimizi etrafına toplayabilirdi.Yeni Türk Edebiyatının Devirleri ve Genç Türk Edebiyatı Birliği 593 Hep Gençlik adında bir dergi çıkarmaya baĢlamıĢlardır. Birlik. 1978. 1998. Fakat ne onlar. 129). Fakat kader birincisini bana Demokrat Parti ve Büyük Millet Meclisi çatıları altından Yassıada‟nın silah. Ocakların eski reisleri birer birer. Sınıf arkadaĢlarım arasında Hamit Macit Selekler. Otuz arkadaĢtık. Hıfzı Oğuz Bekata. gidip görecek. Buna rağmen böylesine bir seçimin bu Ģekilde bir propagandacısı haline gelmesinin sebebi ne olabilirdi? Buna neden lüzum görmüĢtü” (Ağaoğlu. O günü hiç unutmayacağım. 57). baskılarla yapıldığını biliyor. bazısı siyasetin. yayınlanmayan Ģiir ve hikâye yazanlar da var. 1978. ĠĢte Ģimdi kuzularının baĢında mesut çoban gibiyim. Behçet Kemal arkadaĢım. Atilla Ali RüĢtü. Sıtkı Korkmaz. Fakat siyaset. biz dağıldık” (Ağaoğlu. Ne istediğimizi öğrenir öğrenmez gözleri yaĢ doldu. Faruk Nafiz gençlik arkadaĢım değildi. Atilla Ali RüĢtü. Cevat Perin. kurduğumuz birlik kısa zamanda sadece edebiyatçılar topluluğu manzarasını aldı. süngü. Ankara Hukuk Fakültesi‟nde öğrenciyim. ” (Ağaoğlu. yeni nesillerin vazifeleri üzerinde fikirlerini söyledi. Fakat Samet Ağaoğlu anılarında. (Ağaoğlu. Zeki Kumrulu. Fakülte idaresi buna karĢı çıkmadı tabi. “27 Mayıs oldu. O meclise gitti. „Biliyordum‟ diye baĢladı. Demokrat Parti milletvekili olan Samet Ağaoğlu 27 Mayıs 1960 darbesi üzerine tutuklanır. Sonra hep beraber caddeye çıktık. 61). Behçet Kemal‟e neden darıldığını. ġu var ki bir bakıma yine onun istediği oldu. Hamit Macit Seleker. birliğimize manevi reis olmasını isteyecektik. Bugün bana mukadderdi.29 Dernek üyeleri. her ikisinin arasının bozulmasına neden olur. Onun sevimli beyaz yüzü. Diğer üyeleri ise Behçet Kemal Çağlar. Hemen karar verdik. Samet Ağaoğlu. Adeta nümayiĢ yürüyüĢü halinde ve herkesin hayret dolu bakıĢları arasında Karaoğlan ÇarĢısı‟ndan geçerek Ulus Meydanı‟na kadar geldik. Topluluğun kurucusu Samet Ağaoğlu‟dur. ikincisini de 27 Mayıs sabahının çılgın alkıĢlayıcıları arasında karĢıma dikecekti” (Ağaoğlu. Milli ġâir‟i ortamıza almıĢtık. Bize hayatından bazı fıkralar anlattı. kamyonlar içinde „Kahrolsun Demokrat Parti‟ diye haykıracak kadar sokak politikacılığı yapan bir insanı çıkardı. 1998. Hâlbuki orada ellerini öpebileceğimiz tek bir insan kalmamıĢ gibiydi. 1998. Ģiirler okudu. 1978. anılarını kaleme aldığı Ġlk KöĢe kitabının muhtelif sayfalarında Ģu Ģekilde ifade ediyor: “Kaderin insana nasip kıldığı cilveler oluyor bazen. Ama fakültenin baĢkanı rahmetli Cemil Birsel. “Milli ġâir” Mehmet Emin Yurdakul‟u kendilerine manevi önder olarak seçerler: “Burada kanatları altına sığınabileceğimiz manevi bir rehbere ihtiyacımız vardı. O zaman aklımıza Milli ġâir geldi. Daha önce Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili olan Behçet Kemal Çağlar‟ın darbeyi yapanların yanında yer alması ve onları alkıĢlaması. 1946 seçimlerinde Ankara‟da olduğu gibi” (Ağaoğlu. 128). Samet Ağaoğlu 1946 yılında Demokrat Parti‟den meclise gireceklerdir (Ağaoğlu. 45). „bu gençliğin benim hizmetlerimi nihayet takdir edeceğini biliyordum. bu birliğin otuz kiĢilik bir arkadaĢ topluluğu olduğunu ifade ediyor. 128). Ankara‟da eski Kız Lisesi‟ne inen yokuĢ üzerindeki küçük bir dükkânı cemiyet binası olarak kiralar.‟ Fahri reisimizi birliğimizin merkezi olan küçük dükkâna davet ettik. O sabah Ġstanbul‟da ve eski Harp Okulu önünde çılgın gösteriler yapan Halk Partililerin baĢında Behçet Kemal var. Titrek. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Ahmet Muhip Dranas. Zeki Kumrulu. ” cümlelerle bahsediyor.

17). (Ağaoğlu. Fakat Yakup Kadri. onların bu yazısına baĢka bir dergide çıkan makalesiyle cevap verir. baĢka bir polemik çıkarmak için Yakup Kadri‟yi. Bunun üzerine Birlik. en önde gelen kalem sahiplerinden biridir. Nazım Hikmet ve arkadaĢları. Ġlk seçtiğimiz de rahmetli Mehmet Emin Yurdakul oldu. 1978. Samet Ağaoğlu‟nun Hep Gençlik dergisinde Adnan Sacit müstearıyla baĢka yazıları da çıkmıĢtır. onların bu düĢüncesine adeta zemin hazırlarlar: “O yıl Nazım Hikmet ve bazı arkadaĢları Ģu meĢhur „Putları Yıkıyoruz‟ bayrağını açarak baĢta Namık Kemal olmak üzere milliyetçi Ģöhretlere hücuma geçmiĢlerdi. biraz oturduktan sonra baĢta Behçet Kemal. eserleri değil. 74). otuz kadar arkadaĢın ortasında Samanpazarı‟ndan Belediye‟ye doğru yürümeye baĢladık. Bu konuda Ģansları o kadar açıktır ki. Hep Gençlik dergisinin bir sonraki sayısı olan [aynı zamanda son sayısıdır] üçüncü sayısında bir özür dileme yazısı yayımlar. O da.” (Ağaoğlu. kendi varlıklarından milleti haberdar etmek için Hep Gençlik dergisinin ilk sayısında bildik bir yolu takip ederler. 19). 30 Bir sonraki cümlede de ifade edildiği gibi bu yazıyı kaleme alan Samet Ağaoğlu‟dur. sonunda da Karaosmanoğlu‟nun kendisini peygamber zannettiği hükmüne varıyordum. manevi önder olarak seçtikleri “Milli ġâir” Mehmet Emin Yurdakul ile birlikte bir protesto yürüyüĢü yapmak: “Nazım Hikmet ve arkadaĢlarının açtıkları Putları yıkıyoruz kavgasının yine bir karĢılığı olarak Ankara‟daki milliyetçi Ģâirlerle bir çeĢit sokak gösterileri yapmayı düĢündük. Bu seçim. kendilerine hedef olarak seçerler. Genç Türk Edebiyat Birliği olarak aynı yoldan karĢı koymaya karar verdik ve baĢlangıç olarak da Namık Kemal‟i seçerek Türk Ocağı‟nda bir toplantı hazırladık. Cevap. yazanı tahlil ediyor. Kendisini birliğe davet ettik. International Periodical For the Languages. Ġmza yok. 1978. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Toplantının gününü ve konusunu bildiren el ilanlarını da Ankara‟nın sokaklarında Birlik üyeleri halka dağıttı: Genç Türk Edebiyat Birliği ve Hep Gençlik dergisi Namık Kemal‟in Hatırasını takdis 28 ikinci teĢrin 1930 Ruhu bizimle beraber olan Namık Kemal‟in büyük ismini yâd etmek için Birliğimiz bugünü seçti. Bu özür yazısını kaleme alan da ilk yazıyı yazan Samet Ağaoğlu‟dur: “Rahmetli Karaosmanoğlu bu yazının cevabını hemen verdi. Yakup Kadri‟nin fikirlerini ve eserlerini hedef alan “Kendisini Peygamber Zanneden Adam” isimli yazı. ” (Ağaoğlu. varlıklarından halkı haberdar etmek için çok iyi bir fırsat olarak gören Genç Türk Edebiyatı Birliği. Genç Türk Edebiyatı Birliği. Yazının ismi de „Kendisini Peygamber Zanneden Adam‟. Bana bu yazıyı yazdıran daha çok hissi sebeplerdi. 1978. bu konuyla ilgili ikinci bir faaliyet daha gösterir. Hep Gençlik dergisinin ikinci sayısında yayımlanır. 18). o yol da tartıĢma ve polemik yoludur.” (Ağaoğlu. derginin Mayıs 1930 tarihli üçüncü sayısında yine benim yazdığım bir çeĢit özür dileme ile birlikte çıktı. ellerinde olmadan veya farkına varmadan. ama yazan ben. tesadüfî bir tercih değildir. Yakup Kadri Karaosmanoğlu‟nun romanlarını isimlerini söylemeden çıkıĢ tarihlerine göre bir adamın ruhundaki bunalımın perdeleri olarak ele alıyor. Aziz vatanperverlerin benliğimize mukaddes bir ateĢ halinde yanan heyecanı en ulvî hissimizdir. 1978.30 Yazıyı yazan kiĢi belli değildir ama Samet Ağaoğlu makaleyi kendisinin kaleme aldığını ifade ediyor: “Derginin Nisan 1930 tarihli ikinci sayısının ilk yazısı. Çünkü Yakup Kadri o dönemin. Ġlerleyen günlerde Genç Türk Edebiyat Birliği‟nin üyeleri.”(Ağaoğlu. Nazım Hikmet ve arkadaĢlarının Putları Yıkıyoruz kampanyasını kendilerini tanıtmak. 22).594 Abdullah ACEHAN Bir çok topluluk da olduğu bu birliğin üyeleri de kendilerini tanıtmak.1978.

N:135.565 ENGĠNÜN Ġnci. Akçağ Yayınları. Ġstanbul 1978 AKAY Hasan. Ġstanbul 1981.Yeni Türk Edebiyatının Devirleri ve Genç Türk Edebiyatı Birliği 595 Genç Türk Edebiyatı Birliği‟nin iki yıl gibi kısa bir ömrü olmuĢtur. KAPLAN Ramazan. s. s. Cilt:4. “Hisar”. Behçet Kemal Çağlar. 17). Hıfzı Oğuz Bekata yazı hayatına bu dergide baĢladı. Ama son elli yılın edebiyat tarihinde yer alabildi. YayımlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. N:481-482. Ağaoğlu Yayınları. YayımlanmamıĢ Doktora Tezi. s.173 31 Topluluk dağıldıktan sonra grubun üyelerinden Hıfzı Oğuz Bekata. Dergâh Yayınları. Birliğin yayın organı olan Hep Gençlik dergisinin yayın hayatını üç sayıdan fazla devam ettirememesi de bu birliğin uzun ömürlü olmamasında etkili olmuĢtur diye düĢünülebilir. Kitabevi Yayınları.242 EMĠL Birol. Ġstanbul 1998 AĞAOĞLU Samet. Ankara 1997 EMĠROĞLU Öztürk. bu derneği Ģu cümlelerle değerlendiriyor: “Ġki yıl yaĢayabilen bir Edebiyatçılar Birliği. “Cumhuriyet Dönemi Türk ġiiri”. Dağılma sürecine giren birliğin üyeleri arasında 1950‟li yıllara kadar. Ankara 1981. (1992). Modern Türk Edebiyatı‟nın Ana Çizgileri. N:135. Ankara 1995 ERCĠLASUN Bilge. ġiirimizde Ġkinci Yeni Hareketi. Ġstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.31 KAYNAKLAR AĞAOĞLU Samet.s 90 KERMAN Zeynep. Hamit Macit Selekler gibi Ģöhretler hemen hemen ilk eserlerini Hep Gençlik‟te yayınladılar. Babamın ArkadaĢları. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. Ġkinci MeĢrutiyet Devrinde Tenkit. Yeni Türk Edebiyatı Üzerine Ġncelemeler. herhangi bir kırgınlık veya dargınlık olamamıĢtır. s. Hece. Vasfi mahir Kocatürk‟ün (Büyük) Türk Edebiyatı Tarihi. Türk Edebiyatı Üzerinde AraĢtırmalar. Ġstanbul 1998 AKYÜZ Kenan. ĠletiĢim Yayınları. Benim ilk hikâyem. Ġstanbul 1995 BĠROL Babacan. Ġstanbul 1979. Ġstanbul 1993 KAPLAN Mehmet. Cilt:3. International Periodical For the Languages. Ġnkilap Yayınları. (Ağaoğlu. Edebiyat Eseri KarĢısında Edebiyat Tarihçisinin Sorumluluğu.56 KARADENĠZ Abdürrahim. (2008). Ahmet Muhip Dranas. Ġstanbul 1993 ÇINARLI Mehmet. Tevfik Fikret. yani siyasete girinceye kadar. Dergâh Yayınları. Meseleler. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Akçağ Yayınları. Servet-i Fünun ġiir Estetiği. Dergâh Yayınları. Akçağ Yayınları. Dergâh Yayınları. Çığır adında kendi dergisini çıkardı. “Fecr-i Ati”.” (Ağaoğlu. Ara Nesil‟de Tenkit. Ankara 1977 KAPLAN Mehmet. Ġstanbul 1987 KAPLAN Ramazan. Ġlk KöĢe. 1978. .Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. 53). Ankara 2003 ENGĠNÜN Ġnci. ancak üç sayı çıkabilmiĢ bir dergi. Türkiye‟de Edebiyat Toplulukları. Türk Kültür ve Edebiyatından. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. Türk Dili Dergisi. 1978. ilk yazılarım yine orada çıktı. Hece. Genç Türk Edebiyatı Birliği‟nin en önde gelen kiĢisi olan Samet Ağaoğlu anılarında. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . Dergâh Yayınları. Ġstanbul 2008 ERCĠLASUN Bilge. Türk Kültürünü AraĢtırma Enstitüsü Yayınları.

Türkiye AraĢtırmaları Literatür Dergisi. Vatan Yayınları. Türkiye‟de Siyasi Partiler. ĠletiĢim Yayınları. Türkiye‟de ÇağdaĢ DüĢünce Tarihi. Ankara 1992 ÜLKEN Hilmi Ziya. BeĢ Hececiler. Ġstanbul 1937 NARLI Mehmet. (2006). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Hece. Türk Edebiyatı Tarihi. “Edebiyatımızın BatılılaĢması Yahut YenileĢmesi”. Türk Kültürünü AraĢtırma Enstitüsü. Türkiye ĠĢ Bankası Kültür Yayınları.. Türk Edebiyatçılar Birliği Yayınları. YayımlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi. Çev: Yusuf ġerif. “XIX. Edebiyat Üzerine Makaleler. Ankara 1983 Yıllık 1962. Ankara 1998 ÖKSÜZ Yusuf Ziya. Ġstanbul 1988 TANPINAR Ahmet Hamdi. BatılılaĢma Devri Türk Edebiyatı. Ġstanbul 2005 OKAY Orhan. ÖtükenSöğüt Yayınları. (1992). 19.290 OKAY Orhan. Eruzurum ÖZDEMĠR Emin. Ġstanbul 1977 TUNAYA Tarık Zafer. Çağlayan Kitabevi. Atatürk Üniversitesi Sosyali Bilimler Enstitüsü. Tarih-i Edebiyatta Usul. s. 10 SAĞLAM M. s. s. Sayı:481-482. Ġstanbul 1986 LANSON Gustave. Çev: Ahmet Edip Uysal. Dergâh Yayınları. Ġstanbul 1963. Türk Yurdu. C. s.. N:135. Türkçenin SadeleĢme Tarihi Genç Kalemler ve Yeni Lisan Hareketi.“Medeniyet Tarihimizin En Girift Labirenti: Türk Edebiyatı Tarihi”. Remzi Kitabevi. s. Ümit Yayıncılık. Ġstanbul 1992 WELLEK. Türk ve Dünya Edebiyatı. Dergah Yayınları. Atatürk Kültür. Büyük Türk Klasikleri. Yüzyıl Yeni Türk ġiir”. N:21. Ankara 1994 ÖZKIRIMLI Atilla.8. ve Warren. Literature and History of Turkish or Turkic Turkish Studies Volume 6/1 Winter 2011 . R. Kültür Bakanlığı Yayınları. KonuĢmalar. Türk Dünyası El Kitabı. Akçağ Yayınları.Asır Türk Edebiyatı Tarihi. “Yirminci Yüzyılın BaĢından Cumhuriyete Yeni Türk ġiiri”. Ġstanbul 2007 TUNCER Hüseyin. Edebiyat Biliminin Temelleri. A.73 OKAY Cüneyd.306 OKAY Orhan.Halil. International Periodical For the Languages. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi. Ankara 1996 TANPINAR Ahmet Hamdi.22 SAZYEK Hakan. Türk Dili Dergisi. Ġstanbul 1988. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Ankara 2006 OKAY Orhan. Ġzmir 1994 TURAL Sadık Kemal vd. Bir Ara Nesil Edebiyatçısı ve Gazetecisi Mustafa ReĢid Bey Hayatı ve Eserleri. Ülken Yayınları. Türk Dili Dergisi.s. Ankara 1995 ÖZARSLAN Ersin (1994). Ötüken Yayınları. (2009). Ankara 1995 PARLATIR Ġsmail. N:7. (1992) . Cumhuriyet Dönemi Türk ġiirinde Garip Hareketi. “Ġkinci MeĢrutiyet Dönemi Türk Basınında Rübab Dergisinin Yeri ve Önemi”. Akademi Kitabevi. Dil ve Tarih Yüksek Kurumu-Türk Dil Kurumu Yayınları. Sayı:481482. Tarih Ġçinde Türk Edebiyatı. Akçağ Yayınları.596 Abdullah ACEHAN KÖPRÜLÜ Fuat.436 SAĞLAM Nuri.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful