I nhoud

3 Het l eer pl an audI ovI suel e vor mI ng I n een
oogopsl ag
4 £en vakover st I | gend en school br eed l eer pl an:
I nl eI dI ng en ver ant woor dI ng
5 Medi awi j s hei d
5 Opzet van het cur r i cul um
6 Wi j ze van i nvoer en
6 Audi ovi s uel e vor mi ng en compet ent i es
7 Hoe zi j n compet ent i es t e t oet s en?
8 Ver ant woor di ng van de opdr acht en
8 Onder bouw br ugkl as al l e af del i ngen
Een vr eemde gebeur t eni s i n de kl as
9 Onder bouw t weede kl as al l e af del i ngen
Por t r et i n t he pi ct ur e
9 Onder bouw der de kl as al l e af del i ngen
Hor r or op de kse
10 Bovenbouw al l e af del i ngen

12 Aanhangsel opdr acht en en l eer bl aden
26 faq
28 Samenwer kI ng met ext er ne par t ner s
30 ßegr I ppenl I | st AudI ovI suel e vor mI ng

Het kan Medi awi j s hei d op s chool 2
Het kan Medi awi j s hei d op s chool
Het l eer pl an audI ovI suel e vor mI ng I n een oogopsl ag
leerjaar doorlooptijd activiteit Wat bereiken leerlingen?
Brugklassen
vmbo-t,havo,
vwo
achtweken Leerlingenontdekkendekrachtvan
verhaleninbeelden.
Leerlingenkunneneeneenvoudige
verhaalopzetomzetteninbeelden,een
storyboardtekenenenanderevormen
vanpreproductietoepassen.
Tweedeklassen
vmbo-t,havo,
vwo
achtweken Leerlingenbewerkenhuneigenfototot
eenglamourportret.
Leerlingenkunnendebelangrijkste
functiesvaneenfotobewerkingspro-
grammatoepassenenwetenwelke
effectenjekuntbereiken.
Derdeklassen
vmbo-t,havo,
vwo
tweekeeracht
weken
Leerlingenmakeneenpostervaneen
horrorfilmmetzichzelfineenhoofdrol,
leerlingenmakenkennismethorror-
filmsuitverschillendetijden.
Leerlingenzienderelatietussenfilm-
beeldenendetijdwaarindiegemaakt
zijn,wetenhoeeenafficheopgebouwd
wordtmetbeeldentekstenhoejehier-
meeinformatieopeenopvallendeen
duidelijkemanierkuntweergeven.
Bovenbouw
vmbo-4,havo
4/5,vwo4
t/m6
minimaal
achtweken
Verdereverdiepingenkennismaking
metnieuwedisciplinesenmedia,zoals
radioendigitalevideo.Ditgebeurttij-
densdelessenckv,dievolgenshetcar-
rouselprincipewordengegeven.
Elkegroepkrijgtlesvanmeerdere
docenten,iederwerkendvanuitzijn/
haareigenexpertise.
Leerlingenkunneninhoudenvorm
bepalenvandiverseuitingenwaarbij
gefilmdebeeldeneenrolspelenzoals
speelfilm,videoclip,reclamespot,
documentaire,verslag,etc.enopelkaar
afstemmen.
Leerlingenkunneninhoudenvorm
bepalenenopelkaarafstemmenvan
diverseuitingenwaarbij(radio)geluid
eenrolspeeltzoalshoorspel,reportage,
muziekprogramma,documentaire,etc.
3
MetditleerplanwillendeKatholiekeScholengemeen-
schapEtten-LeurenSchooltveenpraktischehandrei-
kingbiedenvoorscholendieopwegzijnomaudio-
visuelevormingenmediawijsheidinhuncurriculum
teintegreren.Vaakwordthetresultaatvanditwerk
zichtbaarinboeiendeenzeerconcretevormen,vaneen
doorleerlingengeproduceerdevideocliptoteengame.
Vaakookgaathetomincidenten.Uiteindelijkmoeten
dieprojecteneninitiatieveneenplaatskrijgenineen
longitudinaalkaderenvooralindeorganisatievanhet
dagelijkslevenopschool;eenleerplanalsdatvande
kse(voorzoverwijwetenheteersteinNederland)isin
datprocesnoodzakelijk.
Communicatiemetbehulpvanaudiovisuelemediais
deafgelopenjarensteedsbelangrijkergeworden.Inde
loopvandetijdzijntallozetoepassingsmogelijkheden
vanfilm,radio,televisie,videoencomputerookvoor
scholenbereikbaargewordendankzijict.Infeiteis
icteenvoortdurendveranderendpakketaudiovisuele
media.Jongerenzijnopgegroeidmetdezemediaen
overhetalgemeenbestedenzeerergveeltijdaan.
Gaateenschoolaudiovisuelemediaopnemeninhet
leerplan,danishetbelangrijkomtewerkeninsamen-
hangmetbeeldendevormgevingenmuziek.Binnen
dezedisciplineskomennamelijkelementenvanaudio-
visuelevormingvoor.Dielijnwordtvoortgezetinde
beroepspraktijk;beeldendekunstenaarsenmuzikanten
bedienenzichsteedsmeervanaudiovisuelemiddelen.
ictisdebasisvoorditleerplan–nietalleendehard
£en vakover st I | gend en school br eed l eer pl an:
I nl eI dI ng en ver ant woor dI ng
– Derdeklassers maakten Ligne 4, een Franstalige
televisie-uitzending met een quiz, optredens, diverse
rubrieken en reclames. Tevens was er een video-
conferentie, geheel ‘en français’ met de schrijver
Marc Lévy, wiens boek ‘Et si c’était vrai’ verfilmd
werd als ‘Just like heaven’, met Reese Witherspoon
en Mark Ruffalo. Frans literatuuronderwijs, spreek-
vaardigheid, presentatie èn filmeducatie in een klap!
– Bij biologie maakten brugklassers een film over bot-
breuken en de behandeling daarvan. Derdeklassers
vmbo namen deel aan een tweetal videoconferenties
(vc’s) over het leven onder water in de Noordzee.
Duiker en onderwatercineaste Klaudie Bartelink deed
hierin verslag van haar avonturen.
– Voor de lessen ckv1 waren de videoconferenties
met Wim de Bie en dansers van Het Nationale Ballet
hoogtepunten. Met de dansers werd in het engels
geconfereerd.
– In het kader van maatschappijleer waren er vc-sessies
met Maarten van Rossem en John de Mol. Levens-
beschouwing gebruikt de mogelijkheden van vc voor
zeer directe en indrukwekkende contacten met leer-
lingen uit Betlehem (Palestina).
– Natuurkunde had behalve een vc-sessie met weten-
schapsjournalist Govert Schilling nog een verhelde-
rende videoconferentie over kernfusie. Deze sessies
en nog meer zijn te zien op www.expertopafstand.nl.
– De kse is, behalve cultuurprofielschool, ook bèta-
profielschool.
Twee reportageteams van de school waren aanwezig
bij de introductie van Natuur, Leven en Technologie
(een nieuw geïntegreerd bètavak) tijdens een congres
in Amersfoort. Zij maakten daar een reportage en
interviews met de ontwikkelaars van dit nieuwe vak
(in het Engels!). Ze gebruikten dit materiaal in een
mega-videoconferentie met twaalf scholen in Londen
die tijdens een ‘science week’ werden bijgepraat over
het nieuwe bèta-onderwijs in Nederland.
1oepassI ngen op de kS£
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 4
wareendesoftwareuitdetraditioneleinformatica,
maarook(bijvoorbeeld)digitalecamera’senbeamers.
Binnenaudiovisuelevormingheefticttweefuncties.
Teneersteisicteenleermiddelomcomputeropdrach-
tenuittevoeren.Datkunnenontwerpopdrachtenzijn,
hetbouwenvaneenwebsiteofweblogbijvoorbeeld,
digitalefotobewerking,hetopdecomputermonteren
vanvideobeeldenofhetopvragenvaninformatie.Via
internetendezoekprogramma’sisveelinformatiesnel
tevinden.Denkaanfilmrecensies,hetvirtueelbezoe-
kenvanmuseaonlineofhetraadplegenopinternetof
opcd-romvanencyclopedieën.Ookkanerviaweblogs
engebruikersgroependeelgenomenwordenaanhet
uitwisselenvanmeningenophetterreinvanmedia,
educatieenvormgeving.
Opdetweedeplaatsbehoortictnietalleenalsleermid-
del,maarookalsthemabinnenaudiovisuelevorming
aanbodtekomen.Vragenals:‘Hoezijnwebsites
opgebouwd?’,‘Hoebeïnvloedtinternetmaatschappijen
onderwijs?’,‘Hoeweetjeofinformatiecommercieelof
nietcommercieelis?’,‘Hoebeoordeeljeinformatie,en
beeldenopinternet?’horenthuisbijaudiovisuele
vorming.
Zowelbijtekstenalsbijbeeldenopinternethebjete
makenmetmanipulatie.Opdiemanierkomjesnelop
hetonderdeelmedia-educatie:hoejetegendewereld
aankijktwordtingrotematebepaalddoorradio,tven
internet.Daaromishetbelangrijkomdeboodschapdie
deverschillendemediauitdragengoedtekunnenanaly-
serenenbeoordelen.Media-educatieiseenmiddelom
eniginzichtteverkrijgenindezeinformatiestromen
omdaarvervolgenskritischenkundigmeeomteleren
gaan.
Hetvoorliggendleerplanisontstaaninhetkadervan
de‘RegelingCultuurprofielscholenvo2004’enwordt
sindsdriejaarmetsuccesschoolbreedenvakoverstij-
gendopdeKatholiekeScholengemeenschapEtten-Leur
(kse)gebruikt.Dekseheeftdeelgenomenalsvoorbeeld-
schoolineenpilotvanSURFnet.Deschoolheeftdaar-
dooro.a.debeschikkingovereenglasvezelverbinding
eneenvideoconferentieset.Deafgelopenjarenheeft
deksemetdiversepartners,waaronderSchooltv,een
goedesamenwerkingopgebouwd.
SchooltvheeftrecentelijkmetprojectenalsDigitaal ver-
tellenenMag ik FFaandachtgevraagdvoormediawijs-
heidopschool.InhetnieuweprojectHanna’s Mission
(deelsgedraaidopdekse)wordtmediawijsheidgekop-
peldaanburgerschap.
Verderopinditleerplan(pagina28)ontvouwtdekse
hetnetwerkwaarinzeopereertmethaarprojectenop
hetgebiedvanaudiovisuelevormingenmediawijsheid.
Delijstisongetwijfeldregionaalgekleurd.Voormeer
netwerksuggestiesraadplegemenwww.mediawijsheid.
org.Vooreenactueeloverzichtvandekse-activiteiten,
ziewww.k-s-e.nl.
MedI awI | sheI d
Tijdensdelessenaudiovisuelevormingdoenleerlin-
genkennisenervaringopdieschoolbreedkanworden
ingezet.Ditzoumoetenleidentotmediawijsheid.Ditis
eenvrijnieuwbegrip,voorheteerstgelanceerdineen
adviesvandeRaadvoorCultuuruitjuli2005.Onder
mediawijsheidverstaatdeRaadhetgeheel van kennis,
vaardigheden en mentaliteit waarmee burgers zich bewust,
kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe, veran-
derlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld.
MetditleerplanAudiovisueleVorming(av)willenwij
eenbijdrageleverenaandemediawijsheidvanonze
leerlingen.Hoewelmediawijsheideenwaarcontainer-
begripis,benadrukkenwedatdekernvanonzeaanpak
bestaatuithetzèlfactiefbezigzijndoordeleerlingen
metcameraenmicrofoon.
Opzet van het cur r I cul um
Pl annI ng van | aar t ot | aar
Hetroosteropdekseiszodanigingerichtdatelkeleer-
lingopelkniveau(vmbo-t,havo,vwo,gymnasium)in
elkleerjaarminimaaléénperiodevanminimaalacht
wekenmetavbezigis.Hetschooljaarisverdeeldin
vierperioden.Voorditleerplangaanwevaneenzelfde
periodiseringuit.
– Indebrugklaswordtavgedurendeéénperiode(ongeveer
8lessen)aangebodenopalleafdelingen.
– Indetweedeklassenwordtavgedurendeéénperiode
(ongeveer8lessen)aangebodenopalleafdelingen.
– Indederdeklassenwordtavgedurendetweeperiodes
(ongeveer16lessen)aangebodenopalleafdelingen.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 5
Hierligtmomenteelhetzwaartepunttervoorbereidingop
detoepassingenindebovenbouw.
– Indebovenbouwkomendelessenavinelkeafdelingin
elkleerjaarminimaaleenmaalophetpadvandeleer-
lingbijdelessenckv(voorallenverplicht)viahetcar-
rouselsysteemwaarbijelkeklasmeerdaneendocent
(metmuziek-oftekenachtergrond)voorhaarneus
krijgtdielesgeeftvanuitzijnspecifiekeexpertise.
ckvwordtindederdeperiodevanhetexamenjaarvan
dedesbetreffendeafdelingafgesloten.
WI | ze van I nvoer en
Opdeksehebbenweervoorgekozeninalleklassen
tegelijkertijd(schoolbreed)metavtebeginnen.Dithad
vooraltemakenmetonzepilotstatusalsCultuurpro-
fielschool.Indeonderbouw(deeerstedrieklassen)
werdaanvankelijkdezelfdeopdracht(Digitaalvertellen,
ziepagina19)gedraaid,omdatditeenmooibeginpunt
was.Indevolgendejarenzijnvoorelkleerjaarapartde
specifiekeopdrachtenontwikkeld.Voordebovenbouw
lagaleenreeksgevarieerdeopdrachtenklaar.
Uiteraardkanmen,afhankelijkvandemogelijkheden
enbeperkingenvandeschool,ookkiezenvooreen
getrapteinvoer(beginnenindebrugklasendanverder
uitbreiden)maarhetuiteindelijkdoelisenblijfteen
doorlopendeleerlijndoordegeheleschoolloopbaanvan
deleerling.
Opdeksezijnwe–insamenwerkingmetonzeinven-
tieveroostermakerenmetvolledigemedewerkingvan
dedirectie–eringeslaagdurentevindenvoorditvak
gedurendeeenperiodevanminimaalachtwekenvoor
elkeklasopdekse.
Indeeersteenderdeklassenwordendieurengevon-
deninde‘KeuzeWerkTijdstroken(kwt)’,indetweede
klassenwordteenzogenaamdvariabelwisselrooster
gebruikt:elkvaklevertperperiodeéénuurin,deleer-
lingenkomendansamenmethundocentnaardeles
avendedesbetreffendecollegakan,inhetkadervan
collegialeintervisie,bekijkenofdematerieendewerk-
wijzevandelessenavaansluitingvindenbijdeleerstof
enaanpakvanzijnvakdiscipline.
AudI ovI suel e vor mI ng en
compet ent I es
Audiovisuelevormingenmedia-educatielenenzichbij
uitstekvoorcompetentiegerichtonderwijs.Leerlingen
moetendaarbijvooreengoedresultaatinteamswer-
ken,compromissensluiten,elkaarstalentenzienen
appreciëren,feedbackgevenenontvangen.Bijzo’naan-
pakkrijgjesneltemakenmetcompetenties.
Watcompetentieszijnvoeltelkedocentopzijnklom-
penaan,maarhetlijktonsgoedhiereennadere
omschrijvingtegeven.
Hoeverklaarjedatdeenesporterharderloopt,fietst,
zwemtofschaatstdandeander?Zitdatinspecifieke
fysiekecapaciteiten,inheteten,intrainingsschema’s,
inribbeltjesophetschaatspakdiedeluchtweerstand
verminderen,ofisheteenpsychischefactor?
Onderzoeknaartopsportheeftuitgewezendathiervoor
geenalgemeenrecepttegevenis.Hetlijkteerdereen
combinatievanfactorendieertoeleidtdateentopspor-
teropeenspecifiekmomenttopprestatieskanleveren.
Hetbegripcompetentiesbeschrijfteencombinatievan
vergelijkbarefactoren.Weplaatsendebegrippenken-
nis,vaardigheidencompetentienaastelkaar.
Bijkennisdenkenweaanfeiten,begrippen,principes
entheorieënbinneneenbepaaldevakinhoudofdisci-
pline.Jammergenoegbetekentdeaanwezigheidvan
kennisnoglangnietdatdeleerlingdezekennisook
kangebruiken.Daarvoorzijnookvaardighedennodig.
Jekuntwelalletheorievragenbijhetrijexamengoed
beantwoorden,maardatwilnognietzeggendatjekunt
autorijden.
Vaardighedenbestaanuithandelingenenworden
beoordeeldnaardematewaariniemanddezehandelin-
genkanuitvoeren.Iederehandelingheefteenonder-
werp(hetwordtuitgevoerdinrelatietotiets)eniedere
handelingheefteendoel.Jekuntdekoppelingvande
autobedienen,maardatwilnognietzeggendatjeook
kuntautorijden.
Kennisenvaardigheidkunnenwordengekenmerkt
als‘weten’(kennis)en‘instaatzijntot’(vaardigheid).
Competentieszijnvaneenandereorde.Hetgaatdaar-
bijomhoudingenpersoonskenmerken.Jemoeteen
probleemookechtwillenoplossen.Wiekennisen
vaardighedenheeft,maarverderteluiisomzichinte
zetten,zalnooithetdoelbereiken.
Metdetermcompetentiegevenweaandatiemands
gedragmeeromvatdanhetkunnentoepassenvaneen
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 6
vaardigheidalleen.Determcompetentiebetrefthet
aanwendenvandievaardigheidineenduidelijkvastge-
steldecontext.Devaardigheidopzichiseentechniek
(hiermeebedoelenweeenbreedscalaaanregels,proce-
duresenwerkwijzen);hetefficiënteneffectiefgebrui-
kenvantechniekenbeschouwenwealscompetentie.
Eentechniekiseenvaardigheidzonderdoelencontext;
eencompetentieiseenvaardigheidmètdoelencontext.
Allehierbovengenoemdefacettenvancompetenties
blijkeneenmeerofminderbelangrijkeroltespelen
bijdevormvanonderwijs(‘learningbydoing’,‘peer
education’)diewijtoepassenoponzeschoolbijaudio-
visuelevormingenmedia-educatie.Hierwillenwijde
ontwikkelingvanonzeleerlingenrealiseren.Bijonze
opdrachtenwordenleerlingenaangemoedigdhierboven
genoemdecompetentiesteontwikkelen,aantescher-
penentoetepassen.
Hoe zI | n compet ent I es t e t oet sen7
Eencompetentietoetsbeoordeeltofdeleerlingdoel-
gerichtkanhandeleninhetkadervaneenminofmeer
gecompliceerde(groeps)opdrachtdoorintegratievan
kennis,vaardighedenenhoudingenhetvermogen
hieropzinnigtereflecteren.Eenenanderwordtduide-
lijkinonderstaandschema.
1 Competentieaanduiding
bijv.hetfunctionerenalscameraman/vrouw,
acteur,regisseur,enz.
2 Competentiebeschrijving
Deleerlingdemonstreertdathij/zijinstaatis
om…(activiteit:bijv.deruwefilmbeeldente
verzorgen)voor…(onderwerp/situatie:bijv.een
reportageovereenkijkjeachterdeschermenbij
dejaarlijksemusical)met…(betrokkenen)enmet
…(hulpmiddelen:bijv.cameraenstatiefmaarook
m.b.v.hetaanwezigescenario)endittemakentot
…(resultaat:bijv.eenreportagewaarbijdecamera-
beeldenbijdragentoteenduidelijksfeerbeeldvan
demusical)
3 Competentieniveau
Beschrijvingopbasisvandematevan:
a decontext
(betrefthetbv.eenkortclipjeofeenheledocu-
mentaire?)
b debenodigdekennisenvaardigheden
(voertdeleerlingbijv.detotaleregie,ofspeelthij
slechtseenondergeschiktebijrol?)
c zelfstandigheid.(ondersteuningdoorderestvan
hetleerlingenteamendedocent:hoezelfstandig
werktdeleerling?)
4 Beschrijving van de context
Speelfilm,clip,reclamespot,enz.
Voor beel d van een vr agenl I | st t er eval uat I e
Omeenbeeldtekrijgenvanwatdeleerlingzoal
geleerdheeftvaneenopdrachtkanmentevensde
onderstaandevragenlijstlateninvullen.Hetantwoord
opdezecontrole-enevaluatievragendientsamenmet
heteindresultaatingeleverdteworden.Elkeleerling
vultdezelijstpersoonlijkin.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool
Compet ent I eger I cht onder wI | s op de kS£
Vanaf de brugklas leren leerlingen bij de opdrachten
av samen te werken in groepen. Daarbij worden de
rollen regelmatig gewisseld zodat iedereen een keer
voor en achter de camera aan het werk gaat. Aldus
ontdekken leerlingen hun (on)mogelijkheden en
kunnen die bij volgende opdrachten uitdiepen.
Door scherpe observatie, een aanmoediging of
suggestie op zijn tijd en verdere sturing op de
achtergrond kan de docent het proces op subtiele
wijze begeleiden en leerlingen die als ‘regisseur van
nature’ komen bovendrijven gaandeweg inzetten
als begeleider en supervisor van een groepje
klasgenoten of zelfs als ‘junior-onderwijsassistent’
tijdens atelier- en studio-uren. Daardoor kan de
grote belasting voor de docent bij dit soort lessen
(aansturen van en begeleiding en coaching bij een
complex proces, verantwoordelijkheid voor het
materiaal, problemen oplossen, etc.), voor een deel
gereduceerd worden.
Op de kse worden bovendien documentaires en
films die leerlingen ter afsluiting van hun studie op
onze school als profielwerkstuk gemaakt hebben,
ingezet als lesmateriaal.
Ongetwijfeld kunnen leerlingen ook bij andere
vakdisciplines met in onze lessen verworven
competenties hun voordeel doen.
7
– Waarishetwerkstukvanjegroepopgeslagen?
– Metwiehebjeindegroepgezeten?
– Watwasjouwbijdrageaanderealisatievanditwerkstuk?
Hier wordt gecontroleerd of de leerling zijn rol en inbreng
op reële wijze kan inschatten.
– Welkegereedschappenhebjegebruiktomjedoeltereali-
seren?
– Hoehebjediegereedschappengebruiktomjedoelte
bereiken?
– Hoeverliepdesamenwerkingmetderestvandegroep?
Waar ging het goed en waar ging het mis, en kan de leerling
aangeven waardoor dat kwam?
– Wathebjevandezeopdrachtgeleerdophetgebiedvan…?
Afhankelijk van de in de opdracht geformuleerde probleem-
stellingen wordt hier gecheckt of de leerling begrepen heeft
wat er aan de orde gesteld is.
– Benjetevredenmethetresultaat?Waaromwelofniet?
Kan de leerling kritisch naar zijn eindwerkstuk kijken en
weet hij sterke en zwakke punten hierin aan te duiden?
– Watzoujevolgendekeerandersaanpakken?
Heeft de leerling een visie ontwikkeld op verbeterpunten en
zal hij vanuit zijn ervaring met deze opdracht die een vol-
gende keer kunnen toepassen?
Ver ant woor dI ng van de opdr acht en
Deopdrachtenmakendeeluitvaneenconcentrisch
leerplanAudiovisueleVorminginhetkadervankse-cps
(KatholiekeScholengemeenschapEtten-LeurCultuur-
profielschool).
Indeonderbouwenindederdeklassenligtdenadruk
ophetstilstaandbeeld.Wewerkenmet(digitale)foto-
grafie,debewerkingendemanipulatiedaarvan.Het
onderwijsindebovenbouwstaatvooralinhettekenvan
geluidenbewegendbeeld.Elkenieuweopdrachtbouwt
voortophetgeleerdeindevoorafgaandeopdracht.
Dezeopdrachtenvanaudiovisuelevormingkunnenen
mogennietlosgezienwordenvanhetcurriculumteke-
nen/beeldendevorming.

1
Deperiodewijzersbijdezeopdrachtenzijnopgenomen
alsbijlage(pagina12)
Onder bouw br ugkl as al l e af del I ngen
£en vr eemde gebeur t enI s I n de kl as
1I | d
Eenperiodevanongeveerachtlessen
Onder bouwI ng
Leerlingenontdekkendekrachtvanverhaleninbeel-
den.Zondertekst,alleenmetbehulpvaneenserie
stilstaandebeeldendientopeenlogischewijzeeen
verhaalmetkopenstaartverteldteworden.Menmaakt
daarbijkennismetbeeldaspectenalscompositie,kader,
(camera)standpunt,verafendichtbij,dieallenkunnen
bijdragentoteenzoboeiendmogelijkebeeldendever-
teltrant.Dezebeeldaspectenkomentevensbijtekenen
aandeorde.
Leerlingenmakenvoorheteersteensynopsisdat
wordtomgezetineenstoryboard.Zevervullendiverse
functiesalsacteur,fotograaf,stylist,regisseuren
beeldbewerkerenlerentevensdeeerstebeginselen
vanbeeldmanipulatiemetbehulpvanfotobewerkings-
programma’salsPhotoshop.OokwordtPowerpoint
ingezetomeenenanderineenpresentatietegieten.
Hoewelernietgefilmdwordtmakendeleerlingen
welkennismetdepreproductie,kennisdiestraksin
debovenbouwbijfilmenookweeraandeordezal
komen.Bijvoldoendetijdkannogeenanimatieworden
gemaakt,bestaandeuitstilstaandebeelden.
Nametgoedgevolgdezeopdachtendoorlopenteheb-
benkunnenleerlingen:
– eeneenvoudigeverhaalopzetomzetteninbeelden;
– eenstoryboardtekenen;
– inditstoryboardvanuitverschillendestandpuntenwer-
ken,zodatdebeeldenzowelsamenhangalsvariatie
vertonen;
– deverschillendefunctiesonderscheidendieeenrolspelen
bijhettotstandkomenvaneenfilm;
– samenwerkenineengroepomtoteengezamenlijkresul-
taattekomen;
– eeneenvoudigePowerpointpresentatiemaken;
– deeerstebeginselenvanPhotoshopgebruikenombeel-
dentemanipuleren;
– hetprincipevananimatiedoormiddelvanstilstaande
beeldentoepassen;
– eeneenvoudigeanimatiemakenmetbehulpvanImage
Ready.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 8
£r var I ngen op de KSE
Bij deze opdracht constateerden we een zeer groot
verschil tussen jongens en meisjes in de keuze voor
bepaalde verhaalthema’s: jongens gaan voor het
geweld en de actie, meiden zoeken het vaker in de
subtiele zaken zoals conflicten in de groep, een ver-
velende docent of verliefdheden.
Het is heel uitdagend en interessant om deze
tegengestelde belevingswerelden wat bij elkaar
te brengen. We besteden dan ook veel aandacht
aan de manier waarop leerlingen plannen kunnen
presenteren, hoe je daarop (positieve) kritiek kunt
leveren, hoe je met die kritiek om moet gaan, en
hoe je uiteindelijk tot een resultaat komt waarmee
iedereen uit de voeten kan.
Onder bouw t weede kl as al l e af del I ngen
Por t r et I n de pI ct ur e
1I | d
Eenperiodevanongeveerachtlessen
Onder bouwI ng
Leerlingenlerendekrachtvanhetgemanipuleerde
beeldkennendoorvanzichzelfeenglamourfotote
maken.Metdekennisenvaardighedendiezehebben
opgedaanindebrugklasopdrachtovergroepswerken
Photoshop,wordtingroepjeseenserieportretfoto’svan
elkaargemaaktdiedebasismoetenwordenvooreen
glamourfoto.
Bijdezefotosessievervullendeleerlingenbeurtelings
derolvanstylist,fotograaf,model,regisseurenbeeld-
bewerker.Vanhetgrootstebelangvoorleerlingeniseen
basishoudingvanwederzijdsrespectenintegriteitbij
deopnamesendebeeldbewerkingzodatiedereenin
goedvertrouweneenoptimaalwerkprocesenresultaat
kanrealiseren.
Leerlingenzoekenopinternetnaargeschikteachter-
gronden,diemetbehulpvanPhotoshopalsdecorach-
terdeportrettengezetworden.Zebewerkendefoto’s,
voorziendieeventueelvaneenlogooftekstenmaken
daarbijkeuzesdietemakenhebbenmethetsoortfoto
datzewillenrealiseren:tijdschriftcover,billboard,pos-
ter,advertentie,glossy,etc.Pose,retoucheren,manipu-
lerenvansfeerenuitstralingzijnbelangrijkeaspecten
vandezeopdracht.
Nametgoedgevolgdezeopdrachtendoorlopenteheb-
benkunnenleerlingen:
– retoucheereffectenmetPhotoshoptoepassen;
– knippenenplakkenmetPhotoshop;
– poserenenfotograferenmetdedaarbijbehorendekeuzes
eneffecten;
– hetbeeldvoorzienvaneenpassendetekstineenpassende
opmaak;
– verantwoordelijkheidenrespectnaarelkaartonenbinnen
hetgroepsproces;
– deverschillendefunctiesonderscheidendieeenrolspelen
bijdeglamourfotografie;
– bijprofessionelefoto’sbeeldmanipulatieherkennen;
– hetperseizoenwisselendideaalbeeldrelativeren.
£r var I ngen op de kS£
Veel mensen hebben belangstelling voor hun uiter-
lijk en hoe je dat kunt veranderen met diëten en
andere kunstgrepen. Afbeeldingen van (vaak gema-
nipuleerde) superslanke topmodellen hebben sterke
invloed op het zelfbeeld van pubers. Deze opdracht
leent zich er uitstekend voor om dit thema, wel-
licht in samenwerking met verzorging, aan de orde
te stellen. Wat Photoshop kan doen zie je op zeer
treffende wijze op: http://demo.fb.se/e/girlpower/
retouch/retouch/index.html
Onder bouw der de kl as al l e af del I ngen
Hor r or op de kS£
1I | d
Tweeperiodenvanongeveerachtlessenelk
Onder bouwI ng
Leerlingengaanweereenstapjeverderophetgebied
vanbeeldbewerkingengroepswerk.Erwordteersteen
beknoptegeschiedenisgegevenvanhetontstaanvan
horrorliteratuurendebeweegredenendiebijhetverfil-
mendaarvaneenrolhebbengespeeld.Aandehandvan
fragmentenuitdeDuitseexpressionistischefilm‘Nos-
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 9
feratu’(twintigerjaren),deEngelsehorrorproductie
‘Dracula,PrinceofDarkness’(zestigerjaren)endewat
meerrecenteAmerikaansefilm‘BramStokersDracula’,
wordthetvampier-themavanverschillendekanten(tijd,
herkomst,technischemogelijkheden)belicht.Tevens
wordtereenkeuraanhorrorfilmpostersvanvroegeren
nubesprokenendeverschillendevariantenbinnenhet
genrewordenbelicht.Metdezekennisgaanleerlingen
inteamverbandfoto’svanelkaarmaken,opdezelfde
wijzealszegeleerdhebbenindevoorgaandejaren
(iedereenvervulteenkeertjedediversefunctiesbinnen
degroep).Dezefoto’smoetennabewerkingdienenals
uitgangspuntvooreenpostervooreenhorrorfilm.
Hetopstellen,vormgevenenplaatsenvandediverse
teksten(titel,subtitel,rolverdeling,kijkwijzerpicto-
grammen,etc.)isuiteraardheelbelangrijkincombina-
tiemethetbeelddatmenheeftgecreëerd.
Nametgoedgevolgdezeopdrachtentehebbendoor-
lopenoverzienleerlingenglobaal:
– derelatietussenfilmbeeldenendetijdwaarindie
gemaaktzijn;
– degeschiedenisvanhorrorliteratuurenhorrorfilm;
– hoeklassiekerssteedsnieuwleveningeblazenkunnen
krijgen;
– hoespecialeffectszoweldoorgrime,lichtendonker,
kleurgebruikencompositiealsdoorcomputermanipu-
latietotstandkomen;
– hoeeenaffichewordtopgebouwduitbeeldenteksten
hoediteenkrachtigebrokinformatiekanopleveren;
– hoemetdetechnischemogelijkhedenenbeperkingenvan
hetmomenteenkrachtigaffichetotstandkankomen.
£r var I ngen op de kS£
Opvallend bij deze opdracht was hoe leerlingen
tijdens het bekijken van de oudere filmfragmenten
vaak erg ongeduldig en onrustig reageerden. Ze
vonden het verhaal en de actie al snel veel te traag.
Toch blijken de leerlingen – gewend als ze zijn aan
snel gemonteerde beelden – vaak niet door te heb-
ben waar ze precies naar zitten te kijken: sprongen
in tijd (flashbacks), wendingen en gelaagdheden in
het verhaal blijken hen al snel te ontgaan. Pas als
de docent hen hierop wijst en het desbetreffend
fragment herhaalt, wordt dit gezien.
ßovenbouw al l e af del I ngen
Indebovenbouwishettijdvoorverdereverdiepingen
kennismakingmetnieuwedisciplinesenmedia,zoals
radioendigitalevideo.Ditgebeurttijdensdelessen
ckv,dievolgenshetcarrouselprincipewordengegeven.
Elkegroepkrijgtlesvanmeerderedocenten,iederwer-
kendvanuitzijnofhaareigenexpertise.

WenemendeelaanfilmwedstrijdenzoalsExposeyour
talent,hetNationaalFilmfestivalvoorScholierenin
LelystadenhetfestivalCameraZizianoinGriekenland.
OokdoenwemeeaanThinkQuest,dewedstrijdwaarbij
hetdraaitomhetbouwenvanwebsitesdoorleerlingen
voorleerlingen.
Wezijnaanwezigbij‘DedagvandeMedia’van
OmroepBrabant,wemakensoaps,documentaires,
komedies,videoclips,reclamespots,etc.ennatuur-
lijkdoenwemeeaandiversevideoconferentiesmet
verschillendeexpertsopafstandzoals(inhetrecente
verleden)MaartenvanRossem,WimdeBie,Govert
Schilling,professorMarcOvermars,dansersvanHet
NationaleBallet,JohndeMol.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 10
Vanzelfsprekendzullenbijdeproductiesvanboven-
bouwleerlingendeeisenophetgebiedvaninhoud
hogergesteldwordendanindeonderbouw.
Deopdezemanieropgedaneexpertiseopgebiedvan
zienswijzeentechniek,deacteer-enpresentatie-
vaardighedenendekennisvandediversecomputer-
programma’s,kunnenindeloopvandetijdvoor
anderevakken(waaronderuiteraardKunst)worden
ingezet.Leerlingengebruikenhunexpertiseookvoor
projecteninhetkadervanhetpgo(probleemgestuurd
onderwijs)enhunsector-ofprofielwerkstukken.
Nametgoedgevolgdezeopdrachtendoorlopenteheb-
benkunnenleerlingen:
– beslissingennemenoverinhoudenvormvandiverse
uitingenwaarbijgefilmdebeeldeneenrolspelen(speel-
film,videoclip,reclamespot,documentaire,verslag);
– eigenideeëninbrengen;
– ooghebbenvoorintegriteitwaarmeedebeeldentotstand
komenendeconsequentiesdaarvan;
– onderlingekritiekverdragenenerhunvoordeelmee
doen;
– deverschillendestadiabinnen(pre)productiedoorlopen
omtoteengoedproducttekomen;
– deimpactvanhetbewegendbeeldinschatteneninzetten
inhunproducties;
– verschillendemogelijkhedenvanbeeldmanipulatieen
trucageonderscheidenentoepassen;
– eenkeuzemakenvoorderoldiehen,voorofachterde
camera,hetbestepast;
– ingroepsverbandsamenwerkenencommuniceren.
Wewillenvooraldatleerlingenuitzullengroeientot
kritischemediaconsumenten.Wehopendatzebijhet
verlatenvandeschooldenodigemediawijsheidzullen
hebbenopgedaanominhethedendaagseentoekom-
stigemediageweldovereindteblijven.
£r var I ngen op de kS£
In dit stadium is het erg belangrijk om podia te
vinden binnen de eigen school of daarbuiten (op
festivals of bij wedstrijden) om de producties die
de leerlingen gemaakt hebben te tonen. Leerlingen
worden hierdoor zeer gemotiveerd en raken daarbij
zeer geïnteresseerd in het werk van elkaar en dat
van leerlingen van andere scholen.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 11
Voorbeeldenvanperiodewijzersenlesbrievenzoals
gebruiktdoordeleerlingenopdeksebijAudiovisuele
Vorming.
Al gemene I nl eI dI ng voor de
l eer l I ngen
Duur van de cur sus
Brugklas–eenperiode
Tweedeklas–eenperiode
Derdeklas–tweeperiodes
Bovenbouw–alsonderdeelvanckv1inelkschooljaar,
minstenseenperiode
Waar om deze l essen7
MeedoenaanAudiovisuelevormingenMedia-educatie
betekentdatjeopschooleenaantallessenkrijgtover
hoetelevisieprogramma’s,films,clipsendocumentai-
restotstandkomen.
Televisie,film,radio,internet:eenlevenzónderkunnen
weonsnietmeervoorstellen.Viaaldezemediakomt
ereenovervloedaaninformatieoponsaf.Informatie
intekst,maarvooralinbeeld.Metrechtkunnenwe
sprekenvaneenbeeldcultuur,zekervoorjongeren.
Beeldcultuurwilzeggen:eenmaniervanlevenwaarin
mediaenbeeldendemiddelen(tekeningen,stripboe-
ken,foto’s,film,televisie,internet,endergelijke)een
belangrijkerolspelen.Iedereenkomtbijnazonder
hettemerkenelkedagincontactmetdemedia.Per
dagkijkenmiddelbarescholierengemiddeld1,5uur
televisieenzittenzevaakmeerdandrieuurachterde
computer.
Eenpaarvragenoverwatopjouvantoepassingis:
– Hebjeeeneigentvopjekamer?
– Hoelangkijkjijperdagnaardetelevisie?
– Watzijnjelievelingsprogramma’s?Noemervijf.
– Hoevaakgajenaardefilm?
– Hoevaakhuurjeeenfilmofdvd?
– Welkefilmhebjehetlaatstegezien?
– Hebjeeencomputeropjekamer?
– Hoelangzitjeachterdecomputerperdag?
– Waargebruikjedecomputervoor?
(Spelletjes,chatten,websitesbekijken,downloadenvan
muzieken/offilms.)
– Watisjefavorieteradiozender?
– Naarwelkeprogramma’sluisterjehetmeest?
Dezebeeldcultuurvraagtvaniedereenmediawijsheid.
Watwildatnuweerzeggen?Wehebbenallemaalleren
lezen:lettersvormenwoorden,woordenvormentek-
stenentekstengevenons,alswedietenminstebegrij-
pen,informatie.Maarhebbenwelerenkijkennaaral
diebeeldendieelkedagviaallerleimediaoponsaf
komen?
Wat ga | e l er en I n deze l essen7
Televisie,radio,internet:jekuntjeeenlevenzónder
nietmeervoorstellen.Demediazorgenervoordatje
weetdatereenoorlogisinIrak,wielandskampioenis
gewordenenwiedewinnaarisvanIdols.
Dewerkelijkheidvandewereldkomtdagelijksjekamer
binnen.Maar:welkewerkelijkheid?Déwerkelijkheid
ofdewerkelijkheidvanjournalistenenprogramma-
makers?Omdattekunnenbeoordelen,ishetgoed
meervandemediateweten.
Jeleertkritischnaardemediatekijken.Welkekeuzes
maakteenregisseur,websitebouwerofprogramma-
makerofjournalistenwaaromdoethijdat?Erzijn
keuzesgemaaktinhetverhaaldatverteldwordt,keuzes
voorcamerastandpunten,licht,locaties,montage-
mogelijkheden,geluid,enookeenkeuzevoorwieeen
rolmagspelenofgeïnterviewdgaatworden.
Aldezekeuzesbeïnvloedenhoehetprogrammaeruit-
eindelijkuitkomttezien.Enwatwijzien,beschouwen
wijvaakalsdewerkelijkheid:hetwasecht,wantikheb
hetoptelevisiegezien.
Doorhetkritischbekijkenenbeoordelenvanbestaande
mediaproducten(reflectief )endoorzelf(onderdelen
van)eenprogrammatemaken(productief ),lerenleer-
lingendatervelelagenineenmediaproductterugte
vindenzijn.
Eenpaarwoordendieinbovenstaandetekstbelangrijk
warenvindjehieronder.Probeerofjeineigenwoorden
kuntuitleggenwatzebetekenen.
media,beeldcultuur,media-educatie,journalist,pro-
grammamaker,regisseur
Aanhangsel opdr acht en en l eer l I ngbl aden
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 12
Opdr acht
£en vr eemde gebeur t enI s I n de kl as
Klas:brugklas,vwo,havo,vmbo
Wat ga | e l er en7
– Hoemaakikeenspannendbeeldverhaal,bestaande
uiteenseriedigitalefoto’s?
– Welkebeeldendemiddelengebruikikdaarbij?
– Watiscompositie,standpunt,inkadering?
– Hoemaakikeensynopsis?Watkunjehierbijleren
vanbestaandestripverhalen?
– Hoemaakikeenstoryboard?
– Hoehanteerikdedigitalefotocamera?Hoehoe
zetikfoto’sineenPowerpointpresentatieenhoe
bewerkikze?
– Hoewerkiksamenineengroep?
Mat er I al en
Digitalecamera,computer,Powerpoint(ofander
presentatieprogramma).Verderpen,papieren
potloodvoorjebrainstormvel,storyboarden
eindverslag.
ßeel dmat er I aal en I nspI r at I ebr onnen
Jeschoolomgeving:klasgenoten,docenten,klas-
lokaal.Allerleistripverhalen.Wiljeeenminicur-
susfotograferenvolgenonline?
Kijkopwww.blokzijl.net/foto.htm
Wat moet | e wanneer I nl ever en7
Aanheteindevandezemodulelevertjegroepde
voltooidepresentatievanjebeeldverhaalin,en
zelfleverjejebrainstormvel,jestoryboardvoor-
stel,eneenkortverslaginwaarinjedevolgende
vragenbeantwoordt:
– Metwiehebjesamengewerkt?
– Wathebjijaanheteindproductbijgedragen?
– Hoeverliepdesamenwerking?
– Watvindjevanjeeindproduct?
– Watzoujedevolgendekeerandersdoen?
Hoe wor dt de opdr acht beoor deel d7
Bijdebeoordelingwordtvooralgekekennaarde
wijzewaaropjulliemetjegroephetverhaalvorm
hebbengegeven(techniek,creativiteiteninzicht)
enofjedatgenewatjeindevoorbereidinggeleerd
hebtgoedhebtkunnentoepassen.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 13
kor t e omschr I | vI ng opdr acht
Erzijnverschillendeinvalshoekenenmogelijk-
heden.Webeschrijveneenpaarbeginsituaties
dieeenuitgangspuntkunnenzijnvoorje
beeldverhaal.
– Hetiseengewonesaaiedagopschool.Jeluistert
naardestemvandedocentdiedestofuitlegten
langzaamdroomjeweg…
– Samenmetjeklasgenotenvolgjeaandachtigdeles.
Plotselingwordtergeklopt.Dedeurvanhetklas-
lokaalzwaaitlangzaamopenendaarstaat…
– Dekinderenindeklaszijneenbeetjedrukenklet-
serig.Ondanksdewaarschuwingenvandedocent
blijftdatzo.Jezitnetevenmetjebuurvrouw
tepratenalsjeachterjeopeenseenluideklap
hoort…
Weverdelendeklasingroepjesdieelkhuneigen
versievanditprojectgaanrealiseren.Eerstgaje
zelfeenpaarideeënuitwerkendiejevervolgens
aanjegroepsledenlaatzien.Inoverlegkiesjevoor
deuitvoeringvanhetbeeldverhaalhetbesteidee.
Werkopjebrainstormbladeenpaarvanboven-
genoemdebeginsituatiesuitenprobeerereen
verhaalmeteen‘gesloten’of‘open’eindebijte
verzinnen.Bedenkdatditverhaalinbeelden
moetwordenverteldendatjeergeentekstbij
maggebruiken.Besluitmetjegroepwelkidee
uitgewerktwordt.Verdeelderollen:wieacteert,
wiefotografeert,wiezetstraksdefoto’sineen
presentatie?
1I | dpad
Les1:Uitlegoverhetvakendeopdracht,groepjes
vormen.
Les2:Brainstormvel,uitlegsamenwerken.
Les3:Storyboardentekenenstoryboard.
Les4:Uitlegdigitalecamera,bestestoryboard
uitkiezen.Erwordenafsprakengemaaktombeno-
digdheden(kleren,accessoires)meetenemen
volgendeles.
Les5:fotosessies
Les6:fotosessies
Les7:Bewerkenvandefoto’senallesineenPP-
presentatiezetten.
Les8:Presentatiestonenaanelkaar.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 14
Opdr acht
Por t r et I n de pI ct ur e
Klas:Tweedeklassen
Wat ga | e l er en7
– Hoestaikopeenfoto?
– Hoewilikgraagopeenfotostaan?
– Hoekanikhierinvloedopuitoefenen?
– Hoewerktreclame-englamourfotografie?
– Hoekunjebeeldenmanipuleren?
Mat er I al en
Digitalefotocamera,scanner,fotobewerkingspro-
gramma’s,zelfverzameldbeeldmateriaal,eigen
pasfoto,decormateriaal,accessoireseneventueel
make-upofschmink.
ßeel dmat er I aal en I nspI r at I ebr onnen
WatjemetPhotoshopkuntdoenziejehier:
http://demo.fb.se/e/girlpower/retouch/retouch/
index.html
Wat moet | e wanneer I nl ever en7
Jeleverteenpresentatieinvanjegroepmet
daarinvanelkgroepslidminstenseen(gescande)
pasfotovanvroegerennu,(voor)beeldmate-
riaaluitreclame,model-ofglamourfotografie
(gescand).Hetresultaatvanjegroepswerkmoet
bestaanuit:eenaantalfoto-experimentenwaar
duidelijkuitmoetblijkendatjegezochthebtnaar
eenglamourachtigeindresultaateneeneindre-
sultaatdatverbandhoudtmetdereclame.Diverse
tekstenzoudensteedseenandereladingaande
foto’smoetengeven.Iederzorgttenslottevoor
eenpersoonlijkverslagjewaarinjeverteltwat
jouwaandeelgeweestis,hoedesamenwerkingis
verlopenenwatjehebtgeleerd.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 15
Hoe wor dt de opdr acht beoor deel d7
Benjeinstaatgeweestvaneenklasgenooteen
foto-ofglamourmodeltemaken?Wathebje
geleerdoverbeeldmanipulatie?
kor t e omschr I | vI ng opdr acht
Kijknaarjepasfoto.Hoestajeerop?Goed?
Mindergoed?Hoekomtdat?Indezeopdrachtleer
jewatjekuntdoenominvloeduitteoefenenop
hoejeopdefotokomttestaan:erwordtaandacht
besteedaanmimiek,wijzevanposeren,kader,
standpunt,lichtval,beelduitsnede,sfeer,achter-
grondenerwordtookgekekenvoorwelkdoel
defotogemaaktwordt.Hoekaneentoegevoegde
tekstdewijzebeïnvloedenwaaropjenaareenfoto
kijkt?
Weverzameleneenaantalvoorbeeldenvanvroe-
gerennuuitjeeigenfotoalbum,uitreclamefol-
dersofuitpublicaties,bekijkenenbecommenta-
riërendezeengaanvervolgenszelffoto’smaken.
Wewerkeningroepjesvanvijfázespersonen
(afhankelijkvandegroottevandeklas).
1I | dpad
Les1:Inleidingopdracht,iederneemtvolgende
lespasfoto’s(recentenoud)mee.
Les2:Pasfoto’swordenperklasopeengrootvel
geplaktenbesproken:watlaateenpasfotozien?
Watiserindeloopvandetijdveranderd,wat
blijfthetzelfde?Volgendeles:reclame-engla-
mourfoto’smeenemen.Alvastvoorbeeldenhier-
vantonen.
Les3:Watmaakteenportrettoteenglamourfoto,
hoewordthetportretingezetbijreclame?In
hoeverrespelenbelichting,achtergrond,teksten,
fotobewerkingsprogramma’senaccessoireshierbij
eenrol?
Les4:Elkegroepkiesteenmodel,eenfotograaf,
eenstylist,eenvisagisteneenregisseuromeen
reclamecampagnetemakenvooreenbepaaldpro-
ductwaarbijhetportretcentraalkomttestaan.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 16
Opdr acht
Hor r or op school
Klas:Derdeklassen
Wat ga | e l er en7
Theorie:Deinsenoutsvandeproductievaneen
horrorfilm.Hoekomtzo’nfilmtotstand?Wat
komtdaarallemaalbijkijken(script,storyboard,
techniekvancamera,lichtengeluid,montage)?
Spanningiseenbelangrijkelementindehorror.
Diewordtvaakopgewektdoorgeluid,lichten
schaduwennatuurlijkeenspannendplot.Horror
issuggestie:eenspannendesituatiediedoorde
kijkeringedachtenwordtafgemaakt.
Productief:Hetmakenvaneenhorrorfilmposter.
Indebrugklashebbenwijbijaveenfotoreeks
gemaaktwaarinjeeenverhaaltjeovereenbizarre
gebeurtenisindeklasinbeeldbracht.Nugaje
eenpostermakenvooreenhorrorfilm,bestaande
uiteenfotoentekst.Ditgaanwijmakeninhet
programmaAdobePhotoshop.Jezulthiereen
beetjelerenwerkenmetditprogramma(hetmani-
pulerenvaneenfoto,hetplaatsenvantekst,effec-
ten,hetwerkenmetlagen,belichting).
Mat er I al en
Penenpapier,digitalefotocamera’s,computer
ßeel dmat er I aal en I nspI r at I ebr onnen
– www.woensdagfilm.nl
– Filmpostersenflyers.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 17
Wat moet | e wanneer I nl ever en7
Dezemoduleduurttweeperiodes,heteer-
stegedeeltebestaatuithetbekijkenvanfilm-
fragmentenendedaarbijbehorendetheorie.
Hettweedegedeeltebestaatuit:
– hetschrijvenvaneenkorthorrorverhaal(iedereleer-
lingdoetdit);
– hetmakenvanschetsenvoordefilmposterdiebij
dathorrorverhaalhoort.(Iedereleerlingdoetdit);
– hetmakenvanfoto’svoordiezelfdeposter(groepjes
vandrie);
– bewerkenvanfoto’sinPhotoshop(groepjesvan
drie);
– printenenexposeren.
Hoe wor dt de opdr acht beoor deel d7
Bijdebeoordelingwordtvooralgekekennaarde
wijzewaaropjulliemetjegroepaanhetverhaal
hebbengewerktenofjedatgenewatjeindevoor-
bereidinggeleerdhebtgoedkontoepassen.
kor t e omschr I | vI ng opdr acht
Watmaakteenfilmtoteenhorrorfilm?Spanning
ensuggestiezijndekernwoorden.Doortekijken
naarverschillendefragmentenkunnenweer
achterkomenhoejediespanningkuntopbou-
wendoorgebruiktemakenvanlichtenschaduw,
geluid,muziek,camerastandpunten,etc.Defilm
Woensdagwordtgetoondenderegisseurkomt
eenpraatjehoudenoverhoezijnfilmtotstandis
gekomen.
Productief:weschrijvenzelfeenscriptvooreen
kortehorrorfilm.Daarbijmoeteenfilmposter
gemaaktworden.Diebestaatuitbewerktefoto’s
entekst,gemaaktengemanipuleerdinAdobe
Photoshop.
1I | dpad
Les1t/m5:Hetbekijkenvanfragmentenvanhor-
rorfilmseneenbeetjefilmgeschiedenis.Bekijken
hoedefilmstechnischinelkaarzitten.
Les6en7:Hetverzinnenenschrijvenvaneen
korthorrorverhaal.
Les8:Groepjesvandrievormen,ontwerpenhor-
rorfilmposter.
Les9:Foto’smakenvoordehorrorposter.
Les10:Fotograferenennadenkenoverdeachter-
grondentekstvandeposter.
Les11,12,13:Foto’sbewerkenmetPhotoshop
(maximaaldriepersonenachtereencomputer.).
Les14en15:Printen,exposeren,verslagschrijven.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 18
Opdr acht
DI gI t aal ver t el l en
Klas:Derdeklassenvwo,havo,vmbo
Wat ga | e l er en7
Hoevertelikmetbeeld(filmen/offoto’s)en
geluideenpersoonlijkverhaalineenoftwee
minuten?Hoedoeikdatoppersoonlijkeenaan-
sprekendemanier?
Mat er I al en
Digitalefoto-en/offilmcamera,scanner,foto-en
filmbewerkingsprogramma’s(PinnacleStudio,
Photoshop).
ßeel dmat er I aal en I nspI r at I ebr onnen
http://www.eigenwijzer.nl/neon(Klikop‘jouw
filmpjes’)
Wat moet | e wanneer I nl ever en7
Vanminstenstweegroepsledeneenfilmpje,plus
jescenario,jestoryboardenjeevaluatieformulier.
Daarineenpersoonlijkverslagjewaarinjevertelt
watjouwaandeelgeweestis,hoedesamenwer-
kingisverlopenenwatjehebtgeleerd.
Hoe wor dt de opdr acht beoor deel d7
De voorbereiding
– Script/inhoud:Ishetverhaalorigineelengoed
opgebouwd?
– Scenario:Bevathetscenarioduidelijkeaanwijzingen
overpersonages,tijd,plaats,gebeurtenissenen
specialeeffecten?
– Storyboard:Ishetstoryboardeengoedeencomplete
weergavevanhetscriptenscenario?Houdtde
opbouwrekeningmetdebelangrijkheidvande
scènes?
Het product
– Beeld:Voegthetbeeldvoegtietstoeaanhetverhaal,
vertelthetmeerdandevoice-over;ishetbewust
gekozenenpastgoedbijhetverhaal?
– Opbouw:Ziterkopenstaartaanjefilmpje:zijn
begin,middenenslotaanwezig?Isernagedacht
overhoetebeginnenenhoeteeindigen?Vormen
scèneseengoedeopeenvolgingenzijnzebewust
zogekozen?
– Effecten/spanning:Zijnermeerspecialeeffecten?
Wordtdekijkerbewustnieuwsgieriggemaakt
naarhetvervolg,deafloop?
– Perspectief:Wordthetverhaalverteldvanuiteen
herkenbaarperspectief?Vindterwisselingvan
perspectiefplaats?
– Voice-over:Isdevoice-overduidelijkingesproken?
Zijntoonentempoafwisselend?Wektdetekst
nietdeindrukvanpapiertewordenvoorgelezen;
draagtdesprekeropeennatuurlijkewijzevoor?
Sluitentekstenbeeldbijelkaaraan?
– Geluid:Heefthetgeluideentoegevoegdewaarde?
– Betiteling:Zijntitelenaftitelingaanwezigenmooi
vormgegeven?Isdetitelbewustgekozenenpast
hijgoedbijthemaenonderwerp?
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 19
kor t e omschr I | vI ng opdr acht
Kies,afhankelijkvanhetaantalleerlingenin
deklas,drieofviergroepenvanzevenofacht
leerlingen.
Naaraanleidingvaneenonderwerpofthemawat
jevandedocenttehorenkrijgt,gajemetjegroep
tweefilmpjesofclipjesmakenvaneentottwee
minuten.Iedereenschrijfteenpersoonlijkscript
overhetopgegeventhemaofonderwerp.Inde
groepkiesje,metrespectvoorelkaarsverhalen,
tweescriptsdiezichvolgensjulliehetbestlenen
(inhoudelijkenpraktisch)vooreenopname.Uit
jegroepkiesje,behalvedetweemensenvanwie
hetverhaalwordtverfilmd,eencameraman(m/
v),eenproducer,eenregisseur,iemandvoorde
montageeniemanddiezich,samenmetdegene
wiensverhaalverfilmdwordt,bezighoudtmet
geluid(achtergrondmuziek,voice-over,etc.).Met
degroepmaakjeeenscenarioenstoryboarddat
jehouvastgeeftbijhetmakenvandeopnamen.
Nahetmakenvanderuweopnamenen/ofhet
verzamelenenmakenvandigitalefoto’sdiejewilt
verwerkeninjefilmpje,begintdepostproductie:
montage,geluid,betiteling.Alsjefilmafis,wordt
hijonlinegezet.
1I | dpad
Les1:Inleidingopdracht,iedermaaktvoordevol-
gendeleseenscriptn.a.v.hetgegeventhema.
Les2:Pergroepwordendescriptsvoorgelezen,
beoordeeldophunbruikbaarheidenwordener
tweeuitgekozenomteverfilmen.
Les3:Scenarioenstoryboardwordengemaakt,
bestaandbruikbaarbeeldmateriaalverzameld.
Les4:Afrondingpreproductie:beginmethet
makenvandeopnamen.
Les5:opnemen
Les6:Postproductie:montage,geluid,betiteling.
Les7:Postproductieafronden.
Les8:Filmpjestonenenonlinezetten.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 20
Opdr acht
£en r ecl amef I l m maken
Klas:havo4,vwo5
Wat ga | e l er en7
Praktisch:Hoewerkjebijditsoortprojecten
samenomtoteengoedresultaattekomen?Wat
komterallemaalkijkenbijhetmakenvaneen
filmpjeinhetalgemeeneneenreclamespotinhet
bijzonder?Vaktheorie:Industriëlevormgevingen
design,Pop-art,AndyWarhol,TomWesselman,
hyperrealisme,KeithHaring.Zievoorboven-
genoemdekunststromingenenkunstenaarsook
www.kunstkijker.org.
Mat er I al en
Digitalevideocamera,computer,penenpapier,
digitaalvideobandje,statief.
ßeel dmat er I aal en I nspI r at I ebr onnen
Neemzelfeenreclameblokopenlaatdataande
klaszien.Bespreekdedaarinvoorbijkomende
spotsmetdecriteriadiejehierondervindtals
uitgangspunt.Inspiratiegenoeg!Kijkopinternet
eensop http://info.omroep.nl/ster enklikop
reclamewereld.Jekuntdaarnietalleenallerlei
reclamefilmpjesvinden,maarookeensectie
‘geschiedenisvandereclame’en‘achterdescher-
men’,waarinhetontstaanvaneenaantalspotjes
beschrevenengetoondwordt.Ookergdemoeite
waardalsjemeerwiltwetenoverreclametoenen
nu:www.reclamearsenaal.nl
Eencursusfilmmakenvindjeopinternetop
www.videofilmer.nl.Alletipsentrucs,nodigvoor
hetmakenvaneenspannendeclip,spotoffilm
vindjehier!
Wat moet | e wanneer I nl ever en7
Opheteindevandezemoduleleverjejebrain-
stormvel,jestoryboard,jeeindwerkstukeneen
kortverslaginwaarinjedevolgendevragen
beantwoordt:
– Metwiehebjesamengewerkt?
– Wathebjijtotheteindproductbijgedragen?
– Hoeverliepdesamenwerking?
– Watvindjevanjeeindproduct?
– Watzoujedevolgendekeerandersdoen?
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 21
Hoe wor dt de opdr acht beoor deel d7
Zoweldefilmalsdesamenwerkingwordenbeoor-
deeldendaarnaastjouwpersoonlijkeinbreng.
Geletwordtopdewijzewaaropjehetproduct
onderdeaandachtbrengt,ofjedaarbijbeelden
gebruikthebtdiedeaandachttrekkenenvast-
houden,ofdedoelgroepdoorhetspotjewordt
aangesproken,ofjemontagestrakendoeltreffend
is,ofersprakeisvaneenduidelijkbegin,opbouw
enpay-off(depay-offbevatde‘famouslastwords’
vanjespotje,deslotindrukdiejenalaatophet
netvliesvandekijker),hoehetgeluid(muziek,
voice-over)aansluitbijdebeelden.
kor t e omschr I | vI ng opdr acht
Jehoeftdetvmaaraantezettenofjekomtze
tegen:reclamespots.Sommigezijnheelgoedof
leuk,anderejuistvaag,domenzelfsirritant.Het
isdebedoelinginzo’nspotjeeenproductzogoed
mogelijkaanteprijzenineenzokortmogelijke
tijd.Duidelijkmoetzijn:
– omwelkproducthetgaat;
– voorwiehetbestemdis(dedoelgroep);
– waaromhetzo’ngoedproductis.
Bijdezeopdrachtgajeingroepjesvandrietotvijf
leerlingeneenreclamespotmakenvanmaximaal
tweeminuten.Dezefilmwordtbeoordeeld.Een
filmmakendoejenietalleen!Daaromishetvan
belangconstructiefsamentewerkeninjegroep.
Ookdiesamenwerkingwordtbeoordeeld.
1I | dpad
Les1:Uitlegoverdeopdracht,groepjesvormen.
Les2:Uitlegbrainstormvel,uitlegsamenwerken,
uitlegverhaal(synopsis)enstoryboard,bekijken
enanalyserenvandeopgenomenreclamespots.
Les3:Uitlegdigitalecamera,bestestoryboard
uitkiezen.
Les4,5:filmen
Les6,7:monteren
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 22
Opdr acht
Repor t aget eams
Vindjehetleukommetdedigitalecameraoppadte
gaan?Benjenieuwsgierigennietopjemondjegeval-
len?Vindjehetleukommensenteinterviewen?Vind
jehetspannendomondertijdsdrukeenkortemontage
vaneenreportageofeenkorteimpressietemaken?Zit
jeindederdeenstajeerzogoedvoordatjeafentoe
binnenenbuitenschooltijdwattijdkuntmissenom
opreportagetegaan?Danbenjevanhartewelkombij
eenvandereportageteams!Voordatjeechtoprepor-
tagegaatmoetjenatuurlijkwelwetenhoejedatgaat
aanpakken.Bovendienmoetjerekeninghoudenmet
wattechnisch(on)mogelijkismetdeapparatuurdie
wegebruiken.Jezultechtermerkendatjemetdetips
hierondereneenbeetjecreativiteiteenheeleindkunt
komen.
Eengoedbeginishethalvewerk.Neemeenkijkjeop
www.hetklokhuis.nl/doe/pakjecamera/intro.html. Je
vindtdaarvoorjouenjecreweencompletecursus
reportagemakenonline.Trekerwelwattijdvooruit
omaldatinteressantsaandachtigtebekijken,want
alsjezelfaandeslaggaat,zuljemerkendatjeveel
aandezecursushebt.Jekuntdediversepagina’svan
deklokhuiscursusnatuurlijkookuitprinten,enop
jegemakvanpapierlezen.Jecrewzalminimaaluit
driemensenmoetenbestaan:iemanddiedecamera
bedient,eeninterviewer,eneenregisseurdiehethele
processtuurtenregelt.Mensenvoorlicht,geluiden
eindmontagezijnnatuurlijkooknooitweg.
Eenbelangrijkonderdeelvanjereportagekaneen
interviewzijn.Omdatdatnietzouitgebreidinbovenge-
noemdecursusaandeordekomthierondereenaantal
tipsvoorallebetrokkenpersonen.
1I ps voor de I nt er vI ewer
Intervieweniseenvakapart.Goedevoorbereidingis
daarbijvanhetgrootstebelang,wiljetenminsteserieus
wordengenomendoordegenediejeondervraagt.
– Maakaltijdvantevoreneenlijstjemetvragen,oefenmet
deledenvanjecrew,endaarnaopeenleraar,eenvanje
oudersofeenanderevolwassene.
– Verzinvierkernvragendiezondermeergesteldmoeten
wordenomhetverhaalduidelijktekrijgen.
– Ga,alsdatnodigis,inopdeantwoordendiegegevenwor-
denenvraagdooralshetniethelemaalduidelijkiswat
jetehorenkrijgt.
– Stelgeenvragendiejemetjaofneekuntbeantwoorden,
vragendiebeginnenmetwat,hoe,wanneer,waarom,
waarzijnbeter,wantdaarbijkandeondervraagdenooit
antwoordenmetalleenmaarjaofnee.
– Bedenkdatdebeschikbaretijdmeestalveelkorterisdan
jedenkt.
– Ganiettesnelpraten:hetispasgoedenduidelijkalsjij
voorjegevoeltelangzaampraat.
– Beginjeinterviewaltijdmeteenkorteinleiding:zorgdat
dekijkerweetwaarjebent,metwiejepraatenwaarom
dathetgevalis.Alsjezelfinbeeldbentalsinterviewer
zoujekunnenbeginnenmet:“Ikstain(noemdeplek)
naast(noemdepersoon)enikstelhem/haarenkele
vragenover(noemjeonderwerp).”
– Maakhetinterview(ookderuwe,ongemonteerdeversie)
niettelang.Gauitvaneenminuutofvier,vijf,dat
moetvoldoendezijn.
– Vergeetniet,alsjeklaarbent,degeïnterviewdepersoonte
bedankenensluitafmeteeneindzin.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 23
1I ps voor de camer aman/vr ouw
Doordezoekervandecameraziejijalseerstewatde
kijkerstrakstezienkrijgt!Jijbepaaltvooreengroot
deelhetwelslagenvandeproductie.Extraredendus
omdezetipsterhartetenemen.
– Gebruikeenstatiefvooreeninterviewwaarbijinterviewer
engeïnterviewdepersoonofpersonenstilstaanvoorde
camera.
– Maakverschillendeshotstijdenshetgesprek:zoommet
mateinenuitopinterviewerengeïnterviewdeenpro-
beeralsdevragenspannenderwordendegenediemoet
antwoordenwat‘closer’inbeeldtebrengen.
– Maakvóórhetinterviewechtbeginteentotaalshotmet
interviewerengeïnterviewdezodatjekuntzienwaar
hetgesprekplaatsvindt.
– Kies,inoverlegmetderegisseur,eenachtergronddieniet
teveelafleidt.
– Maaknaafloopvanhetgespreknogeenpaaraparte‘luis-
tershots’waarbijjediverseopnamenmaaktvaninter-
viewerengeïnterviewde,vandichterbijenwatverder
af,zodatdiebijdemontagegebruiktkunnenworden
omtevoorkomendathetbeeldanderstesaaientesta-
tischwordt.
– Doorjecameraopeenbepaaldeplekofhoogtetezetten
kunjehetbeeldookbeïnvloeden.Isdeinterviewerklei-
nerdandegenediegeïnterviewdwordt,dankanhijof
zijopeenverhoginggezetworden.Ookkunjeoverde
schoudervandeinterviewerheenfilmen.
– Zetdegeïnterviewdenietrecht(frontaal)inbeeld.Dat
gaatsnelvervelen.
1I ps voor l I cht en gel uI d
Kleinighedendiebijditonderdeelaandeaandacht
ontsnappenkunnennaderhandzeerstorendblijkente
zijn.Letdaaromgoedophetvolgende:
– Gebruikbijinterviews(zekeralsjebuitenopneemt)altijd
eenhandmicrofoon,envoorziediezekervaneenwind-
kapje.Zokrijgjezominmogelijkstorendebijgeluiden.
– Alsjebuitenstaat,zorgdanvooreenplekuitdewindmet
zominmogelijkkansopstorendebijgeluiden(voorbij-
rijdendverkeer,etc.).
– Microfoonencamerazijnmeteenkabelaanelkaarver-
bonden.Zorgervoordatdatniettotproblemenleidt.
– Hetbestelichthebjeoverdagbuiten.Filmnooittegenhet
lichtin,eenbedektehemelisbeterdanfellezon.
– Letopdatinterviewerengeïnterviewdeniettegenhet
lichtinhoeventekijken.
– Dezelfderegelsgeldennatuurlijkbijhetgebruikvan
kunstlicht.Letbijgebruikvanspotjesvooralopvoor
storendeslagschaduwen.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 24
1I ps voor de r egI sseur
Deregisseurisdebaasvandeopnamesenzorgtervoor
datalleafsprakenvooriedereenduidelijkzijn.Da’seen
heleverantwoordelijkheidendaaromhierondereen
aantalzakendiejezekernietmagvergeten.
– Deregisseurzorgtervoordatiedereenopdejuistetijdop
dejuisteplekaanwezigismethetbenodigdemateriaal.
– Deregisseurmaaktdaarvoorruimvantevoreneencheck-
listenneemtdieruimvantevorendoormetzijncrew.
– Deregisseurregeltdecontactenmetdegeïnterviewde(n)
enzoekteenpassendelocatievoorhetinterview.
– Deregisseurzegtwanneerdecameragaatlopenen
spreektafhoelangdaarna(1à2seconden)deintervie-
werbegintmethetvraaggesprek.
– Deregisseurleteropdatergeenstorendezakeninbeeld
engeluidkomen.
– Deregisseurhoudtdetijdindegatenengeeftdeintervie-
wereentekenwanneerdiemoetgaanafronden(opeen
minuutvanheteindevanhetgesprekbijvoorbeeld).
– Deregisseurgeeft–meteentekenmetdehand–aan
wanneerdeopnamenstoppen.
1I ps voor de mont age
Degenediemonteertbepaaltdedefinitievevormvande
productie.Hijkanhetwerkvanalleanderenverknallen
meteenslechtemontage,maaralsjeophetonder-
staandeletzalhetzovernietkomen.
– Overlegtevorenmetregisseurencameramanwatvoor
shotsjeaangeleverdwiltkrijgen:geefjewensendoor
voorwatbetreftkadrering,standpunt,luistershots,
close-up,totaalenmediumshots.
– Geefdooraancameramanenregisseurofjezoveelmoge-
lijkdeopnameninvolgordegefilmdaangeleverdwil
krijgen.
– Geefaanhoejedebeschrijvingenvandeshotsoppapier
aangeleverdwiltkrijgen(mettijd,metstandpunt,met
storyboard).
– Bekijkvoorhetmonterenderuweopnamenmet
cameramanenregisseurenbespreeksamende
(on)mogelijkheden.

Het kan Medi awi j s hei d op s chool 25
Hoe kr I | gen | ul l I e ext r a l esur en voor dI t
vak7
Op de kse is er in de brugklas voor gekozen gedurende
één periode een lesuur uit de kwt(keuzewerktijd)-strook te
lichten. In de tweede klas werken we volgens het systeem
van het variabel wisselrooster zoals dat op pagina 5 wordt
uitgelegd. In de derde klas was ruimte voor twee perioden
waarin elke week één lesuur uit de kwt-strook gelicht werd
voor audiovisuele vorming.
In de bovenbouw worden de onderdelen ingepast bij ckv.
Dit vak wordt op alle afdelingen pas in het examenjaar
afgesloten zodat de leerlingen er hun hele schoolloopbaan
mee bezig zijn. Per saldo worden er dus weinig of geen
extra uren aangewend. Een creatieve roostermaker die
bereid is mee te denken met de initiatiefnemers is van
onschatbare waarde, zo hebben we op de kse ondervonden.
Het is belangrijk om bij de besprekingen rond de invoering
van een vak als Audiovisuele Vorming deze zaken duidelijk
en helder op papier te zetten zodat de directie weet waar ze
ja tegen zegt. Overigens wordt er door de leerlingen zeer veel
extra tijd buiten de lessen uitgetrokken voor het voorberei-
den en maken van hun producties.
Hoe wor dt AV I n het r oost er I ngepast 7
Ook hier staat of valt alles met de mogelijkheden en bereid-
heid van de roostermaker. Omdat op de kse een jaarrooster
gehanteerd wordt van vier perioden van ongeveer acht
weken moet er voor elke periode een nieuw rooster gemaakt
worden. Nieuwe klassen die audiovisuele vorming gaan vol-
gen krijgen daarin een plaats.

Wat l ever t het de school op7
We hebben op de kse goede ervaringen met frontaal lesge-
ven, maar bij audiovisuele vorming hebben de lessen het
karakter van een workshop. Dit eist veel van de docent,
maar het betekent ook dat leerlingen veel zelfstandig moe-
ten kunnen realiseren. Deze combinatie van lesvormen,
frontaal en workshop, is geslaagd.
Leerlingen zijn erg enthousiast en weten elkaars producties
uitstekend te beoordelen en op waarde te schatten. Samen-
werken, voor elkaar openstaan, elkaars sterke kanten ont-
dekken, allerlei facetten van competentiegericht onderwijs
blijken van belang voor het maken van een geslaagde pro-
ductie. Het geleerde bij Audiovisuele Vorming wordt steeds
meer ingezet bij andere vakken. Waar vroeger de werk-
stukken op papier werden ingeleverd, zien we steeds vaker
producties op dvd of cd-rom. Leerlingen uit de derde klas die
wat extra’s willen, kunnen toetreden tot de reportageteams
die bij allerlei gelegenheden (open dagen, congressen) bin-
nen en buiten de school opereren. Ten slotte heeft de invoer
van audiovisuele vorming een stroom free publicity en ver-
rassende en vruchtbare samenwerkingscontacten opgeleverd.
Wat I s de r ol van de dI r ect I e7
Zonder een directie die achter u staat schiet het niet op.
Probeer hen altijd eerst over de streep te krijgen en geef
daarbij (op schrift!) een zo duidelijk en reëel mogelijk beeld
van uw plannen en de noodzakelijke investeringen in les- en
voorbereidingstijd, geld, mensen en materiaal. Gaan zij
hiermee akkoord, zorg dan voor zo kort mogelijke lijnen
met vaste aanspreekpunten voor sectie en directie, en houdt
u aan de afspraken die op schrift zijn vastgelegd. Vergeet
ook niet de roostermaker bij uw plannen te betrekken! Op
de kse zijn de contacten tussen werkvloer en directie snel,
informeel en doeltreffend: dat zorgt ervoor dat er indien
nodig snel besluiten genomen kunnen worden.
I s er een specI aal l okaal nodI g7
Een apart lokaal waarin alleen Audiovisuele Vorming gege-
ven wordt is zonder meer wenselijk – liefst voorzien van de
nodige faciliteiten (krachtige en snelle computers met vol-
doende geheugen, beamer, digitale foto- en videocamera’s,
koptelefoons). De computers kunnen dan overeenkomstig
de wensen van de sectie audiovisuele vorming ingericht
worden. Leerlingen weten dat hun werk in zo’n setting goed
is afgeschermd voor buitenstanders. Helemaal ideaal is een
ruimte die groot genoeg is om behalve de montagecomputers
ook een kleine opnamestudio met goed licht en green screen
te kunnen herbergen.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool
fAQ
26
WI e r egel t de uI t gI f t e van camer a’s en
ander e har dwar e7
Op de kse is een van de ict-ondersteuners verantwoorde-
lijk voor het klaar zetten van de gereserveerde camera’s en
de daarbij horende statieven en (geladen) accu’s en bat-
terijen aan het begin van de dag. De docenten maken hun
reserveringen tenminste één dag van tevoren in een reserve-
ringsboek in het lokaal. Op het eind van de dag wordt alle
apparatuur gecontroleerd, opgeladen en voor de volgende
lesdag klaargezet. Op andere scholen is een uitgiftepunt
voor apparatuur ondergebracht bij de leiding van biblio-
theek of mediatheek.
WI e ver zor gt de vI deoband| es7
Aan het begin van het schooljaar wordt ingeschat wat er
nodig zal zijn voor de lessen. Bij een elektronicazaak die
onze vaste leverancier is en waar we flinke kortingen bedon-
gen hebben is een en ander snel leverbaar. Bij uitgifte wordt
geregistreerd aan wie een videobandje is meegegeven. Leer-
lingen leveren het bandje in na afloop van een project, de
opnamen worden gewist en het bandje kan opnieuw worden
gebruikt.
I s er een opl eI dI ng t ot docent AV of medI a-
coach7
Die is er nog niet. De functie mediacoach is trouwens op
het moment nog steeds vogelvrij: iedereen geeft er een eigen
invulling of interpretatie aan. Op de kse hebben we een
harde kern van meerdere mediacoaches die niet alleen
verantwoordelijk zijn voor de invulling van audiovisuele
vorming, maar ook secties van andere disciplines wijzen op
de mogelijkheden die audiovisuele vorming voor hun vak
zou kunnen hebben.
Hoe kom | e aan cont act en met ext er ne
par t ner s7
Omdat de kse op het gebied van audiovisuele vorming
voor de muziek uitloopt en daarmee een zekere landelijke
bekendheid heeft gekregen, dienen deze partners zich vaak
zelf aan met een verzoek om samen te werken. Op pagina
28 van dit leerplan treft u gegevens aan van partners met
wie we nog steeds prettig samenwerken. Belangrijk hierbij
is dat men zich van beide kanten goed informeert over wat
men elkaar te bieden heeft, dit vastlegt en zich daaraan
houdt. Vaste aanspreekpunten binnen de school en de desbe-
treffende organisatie en regelmatig contact ‘in real life’ ver-
sterken de relatie en kunnen bijdragen tot een doeltreffende
samenwerking.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 27
Externepartnerskunneneenbelangrijkerolspelenbij
audiovisuelevormingenmedia-educatie.Vaakkunnen
zijopgebiedvantechnischeondersteuningofinhou-
delijkeenbelangrijkemeerwaardebieden.Ookkunnen
zijvoorzieninmateriaalenkennisdienietopschool
aanwezigzijn.AlscultuurprofielschoolenSURFnet-
voorbeeldschoolwerktdeksemetveelplezierenzinvol
samenmeteengrootaantalinstanties.Sommigenvan
dezeinstantiesenhunactiviteitenvermeldenwehier-
onderomdatzeookvooranderescholenvanbelang
kunnenzijn.
SURfnet /kennI snet I C1opschool , Ut r echt /
Zoet er meer
Heeftalsdoeleducatieveinternettoepassingenteont-
wikkelenvoorhetNederlandsonderwijs.Tevensricht
menzichophetrealiserenvaneengoede(glasvezel)
infrastructuurvoorscholenenhetontwikkelenvan
kennisenkundebijdegebruikersomhiermeedoeltref-
fendtekunnenomgaan.Aanradersinhetprogramma:
Expose your talent
– Organiseerteenjaarlijksewedstrijdfilmmaken.
– Verzorgtdaarvoorhoogwaardigeonline-workshopsvoor
dedeelnemersaandevideowedstrijdenverderebege-
leidingenondersteuning.
– Verzorgtjureringenprijsuitreikingopeenspetterende
Awardavond.
Ziehttp://www.exposeyourtalent.nl/
Expert op afstand
– Inditprojectwordthetmogelijkviavideoconferenties
metdemeestverrassendedeskundigenvangedachten
tewisselen.Ziewww.expertopafstand.nl
Make a game
– Wedstrijdinhetmakenvaneducatievegameswaarbijde
leerlinghetconcept,devormgevingentechniekzelf
dientteontwikkelen.Ziewww.make-a-game.nl
ThinkQuest
– Jaarlijksewedstrijdwebsitebouwenindiversecategorieën.
– Verzorgttijdensdebouwfaseondersteuningviadeweb-
siteenhelpdesk.
– Verzorgtjureringenprijsuitreikingopeenspectaculaire
locatieensetting.
Ziewww.thinkquest.nl
Zievoorkse-bijdragen:
www.kunstkijker.org, www.dansmaar.nl
http://library.advanced.org/17457/
http://mediatheek.thinkquest.nl/~ll095/
http://mediatheek.thinkquest.nl/~lle0232/
http://mediatheek.thinkquest.nl/~ll007/
Surfnet/Kennisnetontwikkeltvoortdurendinspirerende
initiatievendieinpasbaarzijnbinnendecontextvan
hetmediaonderwijs.Enverstrektapparatuurenknow-
howomvernieuwendonderwijsvormtegeven.De
videoconferentieisdaarvaneenaansprekendvoorbeeld.
DI gI t aal ver t el l en en St udI o £I genwI | zer,
School t v, HI l ver sum
Digitaalvertelleniseenvandeveleprojectenvan
Schooltvvoorleerlingenvandeonderbouw.Ergaateen
wereldvoorjeopen.MetDigitaalvertellenkrijgjede
kansomzelfderegieinhandentenemen.
Bedenkenverteljeeigenverhaal.Zoekmooiebeelden,
Samenwer kI ng met ext er ne par t ner s
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 28
maakfoto’s,spreekjetekstinenmisschienwordtjouw
filmpjeweluitgezondenoptelevisie!
Ziehttp://www.schooltv.nl/vertellen/index.jsp
Zievoordekse-bijdrage:http://www.schooltv.nl/eigen-
wijzer/projecten/?project=237899&page=film
Jekuntjeeigendigitaleverhaalmakenmetdetipsdie
jekrijgtinStudioEigenwijzer(www.eigenwijzer.nl/
studio).DaarbiedtSchooltvsamenmetpartnersonline
handleidingenvoorhetmakenvanjeeigenfilmpjeen
eenplekomdefilmpjesvanleerlingenneertezetten.
NH1V, ßr eda
Denhtviseenvandievervolgopleidingendiezich
sterkmaaktvoorprofessioneleopleidingenopmedia-
gebied.OokdehkuinUtrecht,akvSintJoostinBreda
endeFilmacademieinAmsterdamzijnhbo-opleidin-
genwaarjejeverderkuntontwikkelenindemedia.
Dezeopleidingenstellenleerlingenvanhetvoenige
malenperjaarinstaateenkijkjeachterdeschermen
tenemenoforganiserenintroductiecursusseninhet
weekend.Ziewww.nhtv.nl
Ziestjoost.nl/
Ziewww.filmacademie.nl/
font ys Conser vat or I um, 1I l bur g
– Dekseontvangtregelmatigstagiairesvandezeopleiding;
– Afstuderendestudenten,onderwievaakoud-leerlingen,
voerenjaarlijkseenmusicalopvooronzeleerlingen.
Ziewww.fontys.nl/conservatorium/
Omr oep ßr abant , £I ndhoven en Local fM,
£t t en- Leur
– I.s.m.OmroepBrabant,andereprovinciale,lokaleen
landelijkeomroepenenMiraMediawordtjaarlijkseen
DagvandeMediageorganiseerdwaaraangroepenscho-
lierenkunnendeelnemen.
– Insamenwerkingmetdeplaatselijkeradiozender
Local fmmakenleerlingenvandeksemuziekprogram-
ma’s,hoorspelen,jinglesenreportages.Plaatselijke
omroepenzijnvaaklaagdrempeligeorganisatiesdie
drijvenopvrijwilligersendaaromgraagdedeuren
openzettenvoorscholierenomhenkennistelaten
makenmethetwerkindestudio’s.Alsdedoordeleer-
lingengemaakteproductiesdanooknogéchtworden
uitgezonden,isdatnatuurlijkeenextrastimulans.
Ziehttp://www.omroepbrabant.nl/
Ziehttp://www.localfm.nl
Zievooreenkse-bijdrage:http://www.omroepbrabant.
nl/news.aspx?id=80185
Neder l ands I nst I t uut voor fI l meducat I e, Ut r echt
Belangrijkstetakenvanhetnifzijndeontwikkelingen
coördinatievaneducatieoverfilmenanderemediain
Nederlandenhetstimulerenvandekennisontwikke-
lingopditgebiedd.m.v.deskundigheidsbevordering,
advies,onderzoekendebat.Hetnifbemiddelttus-
senactiviteitenvandiverseaanbiedersencoördineert
netwerkenwaarinafstemmingenkennisuitwisseling
plaatsvindttussenfilm-enonderwijsorganisaties.Voor
scholenkanhetnifeenbelangrijkesteunpilaarzijn.
MetdiverseBrabantseinstantiesenhogescholendeed
deksemeebijhetontwikkelenvaneenmodulevideo-
clipproduceren.Insamenwerkingmetnosheadlines
enMediamindorganiseerthetnifMakingMovies
News.Ditiseenkansvoorscholierenomonderbege-
leidingvanprofessionalsvanhetnosJournaaltelevisie-
enradio-itemstemaken.
MakingMoviesNewsiseenworkshopvan1dagen
wordtopschoolgegeven.Tweeexpertskomenmet
voldoendecamera’s,recordersenmontage-laptopsnaar
school.Jeleertdeeerstekneepjesvanhetvak,waarna
leerlingeningroepjeseennieuwsreportagevoorberei-
den,filmenenmonteren.Aanheteindevandedag
ishetverhaalklaarenwordthetopdenosheadlines
websitegeplaatst.
Ziewww.filmeducatie.nl/
Ziewww.nosheadlines.nl/
Ziewww.rvu.nl/mediamind/
Zievoordekse-bijdrage:www.nosheadlines.nl/forum.
php/list_messages/6631
St I cht I ng ßeel d en Gel uI d, HI l ver sum
BeeldenGeluidbiedteenrijkdomaanaudiovisuele
bronnenvoorgebruikinallevakkenvanhetonder-
wijs.TevenslevertBeeldenGeluidmedia-educatieve
productenendienstenvoordeonderwijspraktijk.Voor-
beeldenzijnworkshopsoverhetmakenvannieuwsof
overdecodesendetaalvantelevisie.Dezeorganisatie
heeftonsuitgenodigdzittingtenemenineenklank-
bordgroepmetandere‘mediascholen’enonstevens
gevraagdmetonzeleerlingende‘Media-experience’,
eentopattractieophetMediaParkinHilversum,te
komentestenvóórdeofficiëleopening.Elkedocenten
elkeleerlingvandekseheeftviaeeneigeninlogcode
toegangtotdeaudiovisuelebronnen.
Ziewww.beeldengeluid.nl
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 29
ßegr I ppen
Omspraakverwarringtevoor-
komen:watverstaanweonderde
begrippendiewehantereninons
leerplan?
A Aftiteling
Aanheteindevaneenfilm/tv-
programmaeenoverzichttonen
vandetitel,regisseur,mede-
werkers.
Attributen
Zaken,voorwerpendieopgrond
vaneenbepaaldetraditieaaneen
persoonwordenverbonden.
Audio-dubbing
Vervangingvangeluidvaneen
videobandofeendeelervandoor
commentaar,geluidseffecten,
muziek,etc.
B Beeldbewerking (computergestuurd)
Hetveranderenvanaudiovisuele
beeldenmetbehulpvancom-
putergestuurdevormgevings-
programma’s.
Beeldconventies
Traditionelestilzwijgendeaan-
vaardeopvattingenomtrent
rol,betekenis,engebruikvan
bepaaldebeelden.
Beeldmanipulatie
Hetbewerkenvanaudiovisuele
beeldenmetbehulpvancom-
putergestuurdevormgevings-
programma’szodatbeeldentot
standkomendieindewerkelijk-
heidnietbestaan.
Beeldovergang
Abrupteovergangvandeene
naardeanderescène,‘cut’inhet
Engels.
Beeldverhaal
Verhaaldatbestaatuiteenreeks
opeenvolgendetekeningen/foto’s,
aldannietmetin-ofonderge-
schrevenkortetekst(stripverhaal).
C Camerastandpunt
Hoogteenrichtingvanwaaruitde
camerabeeldenvastlegt.
Camera-afstand
Afstandvandecameratotdatgene
datopgenomenwordt.
Citeren
Inditverband:ineenaudiovisuele
productieherkenbaarverwijzen
naareenreedsbestaandbeeld/
reedsbestaandebeelden.
Cliffhanger
Spannendeindevaneenafleve-
ringvaneentelevisieseriewaar-
doordenieuwsgierigheidnaarde
volgendeafleveringbijdekijker
wordtversterkt.
Clip
Kortefilm
Culturele codes
Stilzwijgendeafsprakenoverhet
betekenistoekennenaanaspecten
vandecultuur.
D Decor
Omgevingwaardeoptenemen
gebeurtenissenzichafspelen.
Decoupage
Hetvoorafinjuistevolgordeplaat-
senvanshotsenscènes.
Dialoog
Desamenspraakvantweeperso-
nenineenoptenemenscène.
Documentair(e)
Vastleggingvanbepaaldefeiten,
gebeurtenissenwaarbijdemaker
zijn/haarpersoonlijkevisieophet
gebeurengeeft.
Doka
Donkerekamer,nodigbijhetont-
wikkelenvanfoto’s,film.
Draaiboek
Scenario,aangevuldmetvormge-
vingsaanwijzingen.
E Effectgeluid
Bewustgeproduceerdgeluidbij
hetopnemenvanbewegendbeeld.
Ensceneren
Inscènezetten;voorhetmaken
vanbepaaldeopnamesinrichten
ofgereedmaken.
F Fotoserie
Aantalfoto’sdatopdeeenof
anderemaniermetelkaarsamen-
hangt.
Fotoverslag
Verslagvaneengebeurtenisof
situatieindevormvanfoto’s.
Fotoreeks
(ziefotoserie)
G Green screen
Ookwelbekendalsbluescreen.
Hiermeekunjevideoopnames
makenmeteengroeneachter-
grondendeachtergronddan
transparantmaken,zodatjealleen
depersonenervoorziet.
ßegr I ppenl I | st AudI ovI suel e Vor mgevI ng
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 30
I Indubben (van geluid)
Achteraftoevoegenvangeluidaan
bewegendbeeld
Inramen (vandia’s)
Diafilmineenraampjezetten
zodatdeprojectiedoormiddelvan
eendiaprojectormogelijkwordt
Inzoomen
Meteenzoomlenseenopte
nemenonderwerpgroterinbeeld
brengen.
K Kader
Beelduitsnede,geeftdeomtrek
aanvanwatinbeeldkomtenwat
erbuitenblijft.
Kleurenfilter
Transparantgekleurdschermpje
datvoordelensvandecamera
gemonteerdkanworden.
L Locatie
Opnameplekbuitendestudio.
M Mimiek
Bewustgebruikvangezichtsuit-
drukkingen.
Mise-en-scène
Ordeningvanbewegingenvan
spelersinhetbeeld.
Montage (indecamera)
Video-opnamewaarbijdecamera
nietuitwordtgezet,maarin
depauzestand.Hierdoorkun-
nenverschillendeshotszonder
problemenachterelkaarworden
opgenomen.
Montage(opmontagetafel)
Hetachterafindejuistevolgorde
plaatsenvandeshotsenscènes.
Muziekfragment
Deeluiteenmuziekstuk
N Narratieve vorm
Verhalendevorm.
O Opname
Hetresultaatvanhetopnemen
vanstilstaandofbewegendbeeld.
Opnameplan
Draaiboekaangevuldmetconcrete
gegevensinhetverbandmetde
opnamen.
P Pay-off
Eenafsluitendeopmerking
aanheteindvaneenreclame-
boodschapdiebijkijkerofluiste-
raarmoetblijvenhangen.
Photoshop
Eencomputerprogrammawaar-
meefoto’sdigitaalbewerktkun-
nenworden.
Postproductie
nabewerking
Projectie
Dia’s,videobeeldenoffilmtonen
opeenprojectiescherm.
Projectiescherm
Schermwaaropmenbeeldenkan
projecteren.
R Registratie (audiovisuele)
Video-opnamewaarbijdecamera
vastlegtwatzichvoordelens
bevindt.
Reportage
Zoobjectiefmogelijkevastlegging
vaneen(actuele)gebeurtenis.
S Samplen
Hetterbewerkingdigitaalopslaan
vaneen(kort)geluidssignaal.
Scannen
Hetdigitaliserenvanbeelden/
tekstomzeindecomputerte
kunnenbewerken.
Scenario
Hetfilmverhaalinhandelingenen
dialogenopgeschreven.
Set-noise
Geluidvandeopnameplekzonder
actie.
Shot
Detijdtussenhetaan-enuitzet-
tenvandecamera.
Statief
Voetstukvoordecamera.
Storyboard
Hetfilmverhaalintekeningen,
waardoorjealvasteenindruk
krijgtvandefilmdiegemaaktgaat
worden.
Suspense
Dekijkerweetmeerdaneenper-
soonuitdefilm.
Synchroon
Samenvallenindetijd.
Synopsis
Hetfilmverhaalineenpaarzin-
nenverteld.
U Uitzoomen
Meteenzoomlenseenopte
nemenonderwerpkleinerinbeeld
brengen.
Het kan Medi awi j s hei d op s chool 31

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful