Λαοί και φύλα της αρχαίας Μακεδονίας  

 
Από τον : Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη 
Πηγή: http://ethnologic.blogspot.com/ 
Τελευταία Ενημέρωση: 18‐11‐2009 
 

 
 
Πολλά  από  τα  τοπωνύμια  της  αρχαίας  Μακεδονίας  (βλ.  Χάρτη  Αρχαία  Μακεδονία) 
χρησιμοποιήθηκαν  (μετά  την  απελευθέρωσή  της  το  1912)  και  πάλι  από  την  ελληνική 
Πολιτεία,  για  την  ονομασία  κυρίως  επαρχιών,  σύμφωνα  με  την  παλαιότερη  διοικητική 
διαίρεση της χώρας μας. 
 
Μόνον για τους Νομούς Πέλλας, Πιερίας, Ημαθίας και Χαλκιδικής χρησιμοποιήθηκαν 
αρχαίες  ονομασίες,  για  τον  μεν  πρώτο  το  όνομα  της  νεώτερης  πρωτεύουσας  του 
Μακεδονικού βασιλείου, για τον δεύτερο η αρχαία ονομασία της περιοχής, που είχε δοθεί 
από  τους  Μάγνητες,  για  τον  τρίτο  το  αρχαίο  τοπωνύμιο  [Ημαθία/Ψαμαθία  (Ησύχιος)  = 
αιγιαλός,  αμμώδης  περιοχή/χώρα]  με  το  οποίο  ήταν  γνωστή  σε  παλαιότερες  εποχές  η 
Μακεδονία (πριν από την εγκατάσταση του φύλου των Μακεδόνων) και για τον τέταρτο 
η αρχαία ονομασία, που προήλθε από τους αρχαίους Χαλκιδείς αποίκους των παραλίων. 
 
Στις  περισσότερες  επαρχίες  των  Νομών  της  Μακεδονίας  χρησιμοποιήθηκαν,  όπως 
προαναφέραμε τα αρχαία τοπωνύμια, τα οποία είχαν προκύψει, στην συντριπτική τους 
πλειονότητα,  από  τα  ονόματα  διαφόρων  φύλων  που  είχαν  εγκατασταθεί  στις  περιοχές 
αυτές.  Προφανώς,  τα  αρχαία  τοπωνύμια  δεν  συνέπιπταν  εδαφικά  απολύτως  με  τις 
νεώτερες  επαρχίες,  αλλά  κάλυπταν  σε  γενικές  γραμμές  τις  αντίστοιχες  περιοχές  της 
αρχαιότητας.  Μέχρι  πρόσφατα  λοιπόν  υπήρχαν  στους  διάφορους  Νομούς  της 
Μακεδονίας  «Επαρχίες»  με  αρχαίες  ονομασίες  όπως  Επαρχία  Αλμωπίας  (στον  Νομό 
Πέλλας),  Επαρχίες  Σιντικής,  Βισαλτίας  (στον  Νομό  Σερρών),  Παιονίας  (στον  Νομό 
Κιλκίς), Επαρχία Εορδαίας (Νομός Κοζάνης). 

Ποιοι  ήσαν  όμως  οι  Άλμωπες,  οι  Βισάλτες,  οι  Παίονες,  οι  Εορδοί,  οι  Σίντοι  ή  Σιντοί, 
αλλά και οι Πίερες, οι Σίθωνες, οι Οδόμαντες, οι Ηδωνοί, οι Ορέστες, οι Λυγκηστές, οι 
Ελιμιώτες, οι Πελαγόνες, οι Μάγνητες κ.λπ.; 
 
Στις  αναρτήσεις  που  θα  ακολουθήσουν  θα  προσπαθήσουμε  να  παρουσιάσουμε  όσες 
πληροφορίες έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα για αυτούς τους αρχαίους λαούς και τα φύλα, 
που  κατοικούσαν  στον  χώρο  της  αρχαίας  Μακεδονίας.  Υπενθυμίζουμε  ότι  για  Παίονες 
και Παιονία υπάρχει πρόσφατη ανάρτηση (Κυριακή, 01 Νοεμβρίου 2009). 
 

 
 
Για  περισσότερες  πληροφορίες,  αλλά  και  για  την  πληρέστερη  ενημέρωση  των 
αναγνωστών,  συστήνουμε  την  ανάγνωση  του  εισαγωγικού  κεφαλαίου  με  τον  τίτλο 
«Ιστορικό  Περίγραμμα»  από  το  βιβλίο:  «Λεξικό  των  Αρχαίων  Ελληνικών  και  περι‐
ελλαδικών  φύλων»  –  ΚΥΡΟΜΑΝΟΣ  (β΄  έκδοση  συμπληρωμένη)  Θεσσαλονίκη  2004, 
[Κεντρική διάθεση: Βιβλιοπωλείο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ Ερμού 61 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ] καθώς και 
το  βιβλίο  των  Σάκη  Τότλη‐Δημήτρη  Ευαγγελίδη:  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ  χθες  και  σήμερα 
(Έκδόσεις Μέτρο, 2009), το οποίο εκδόθηκε αρχικά από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση 
Πέλλας και διανεμήθηκε σε Σχολεία, Συλλόγους και πολίτες. 
 

 
 

Αρχαίοι Μακεδόνες: 
 

 
Χάρτης 1 Αρχικές εγκαταστάσεις Πρωτο‐ελληνικών φύλων (2200/2100 π.Χ.) 
 
Καταγωγή – Γλώσσα – Αρχικές εγκαταστάσεις 
 
Οι  Μακεδόνες  υπήρξαν  ένα  από  τα  σπουδαιότερα  αρχαιοελληνικά  φύλα,  που  με  τις 
κατακτήσεις τους του 4ου αιώνα π.Χ. θα διαδώσουν σε τεράστιες εκτάσεις της Ασίας και 
της  Αφρικής,  τον  ελληνικό  πολιτισμό.  Οι  Μακεδόνες,  όπως  αποδεικνύουν  στοιχεία  της 
νεώτερης έρευνας (βλ. Ιστορία Ελληνικού ΄Εθνους «Εκδοτική Αθηνών» 1971, τομ. Β΄ σελ. 
237),  ήσαν  συγγενείς  με  τους  Μάγνητες,  ένα  άλλο  αρχαιοελληνικό  φύλο. 
Η ονομασία και των δύο φύλων προέρχεται από την ρίζα μακ‐ που σημαίνει μέγεθος, με 
την  ειδικότερη  έννοια  ύψος,  την  οποία  συναντάμε  και  στις  ελληνικές  λέξεις  μάκος‐
μήκος,  μακρός  κ.λ.π.  Οι  Μάγνητες  θεωρούνται  μάλιστα  από ορισμένους  ερευνητές  (βλ. 
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ  –  «Εκδοτική  Αθηνών»  1982,  σελ.  63)  ως  κλάδος  των  Μακεδόνων, 
προερχόμενοι από την περιοχή του όρους Λάκμων ή Λάκμος, στην κεντρική Πίνδο, όπου 
είχαν  εγκατασταθεί,  από  την  εποχή  της  εισόδου  των  Πρωτο‐ελληνικών  φύλων  (μεταξύ 
2200/2100  π.Χ.)  στον  ελλαδικό  χώρο.  Επομένως,  Μακεδόνες  =  υψηλόσωμοι  ή  αυτοί  που 
ζουν σε ψηλά μέρη, οι ορεσίβιοι. 
 
Ο  μεγάλος  επικός  ποιητής  του  8ου‐7ου  αιώνα  π.Χ.  Ησίοδος,  εμφανίζει  στις  Ηοίες 
[Μεγάλο  επικό  έργο  στο  οποίο  απαριθμούνται  οι  «γενάρχισσες»  των  ηρωϊκών  γενών, 
τοποθετημένες σε μια σειρά, όπου η κάθε περίπτωση εισάγεται με την στερεότυπη φράση 
«ἢ οἵη…» (= ή όπως η...) κάτι που έδωσε και τον ανεπίσημο τίτλο στο κείμενο αυτό, που είναι 
γνωστό  στην  αρχαία  γραμματεία  ως  «Κατάλογος  Γυναικών»]  του,  τον  Μάγνητα  και  τον 
Μακεδόνα  ως  γιους  της  Θυΐας,  της  κόρης  του  Δευκαλίωνος  και  επομένως  πρώτα 
εξαδέλφια των γιων του Έλληνος (γιου του Δευκαλίωνος και αδελφού της Θυΐας) και της 
νύμφης Ορσηΐδος, δηλαδή του Δώρου, του Ξούθου και του Αιόλου: 
 
«…ἥ  δ’  ὑποκυσαμένη  Διῒ  γείνατο  τερπικεραύνῳ  υἷε  δύω,  Μάγνητα  Μακηδόνα  θ’ 
ἱππιοχάρμην, οἳ περί Πιερίην καί Ὄλυμπον δώματ’ ἒναιον…» (απόσπ. 7)  
(…Αυτή  συνέλαβε  με  τον  Δία,  τον  Θεό  που  χαίρεται  τον  κεραυνό,  και  του  γέννησε  δυο 
γιους, τον Μάγνητα και τον Μακεδόνα, που πολεμάει πάνω σε άρμα, και αυτοί κατοικούσαν 
στην περιοχή της Πιερίας και του όρους Όλυμπος…). 
 
Υπενθυμίζουμε  ότι  κατά  την  Μυθολογία  (Απολλόδωρος,  Α΄ VΙΙ. 3),  ο  Ξούθος  (=ξανθός) 
ήταν ο πατέρας του Αχαιού και του Ίωνος και έτσι έχουμε τους μυθικούς γενάρχες των 

).  54  –  59]  κατά  βάση  φύλο.χ. με την παρατήρηση ότι τον ίδιο χορό εκτός από τους  Μακεδόνες  και  τους  Μάγνητες  είχαν  και  οι  Αινιάνες.  την  κοινή  τους  καταγωγή.  περνάμε  σε  πιο  χειροπιαστές και άμεσες πληροφορίες για τις χώρες και τους λαούς της εποχής του.  49‐63)  Με  τα  διασωθέντα  αποσπάσματα  του  έργου  «Περιήγησις»  του  περίφημου  γεωγράφου  της  αρχαιότητας  Εκαταίου  του  Μιλησίου  (6ος  ‐  5ος  αιώνας  π.  G.).  93).  Έτσι. Υπάρχουν όμως επιγραφές του 4ου και 3ου αιώνα π.  που  ανήκε  στην  ομάδα  των  λεγομένων  Δυτικών  ελληνικών  διαλέκτων.  που  αποδόθηκε  τόσο  εύστοχα  με  μεταφορικό  τρόπο.    Υπήρξε πάντως μεγάλο ατύχημα το γεγονός ότι το έργο αυτό χάθηκε και το γνωρίζουμε  μόνο  από  αποσπάσματα  που  διασώθηκαν  σε  έργα  μετέπειτα  συγγραφέων. του Θουκυδίδη και  του Στράβωνος.  ό.  περισσότερα  στο  N.  κατάδεσμος).  περιοριζόμαστε  σήμερα  στα  ελάχιστα αποσπάσματα.χ.  εγκατεστημένο. σελ.  σελ. όπως το ότι και τα δυο φύλα τελούσαν μια εορτή τα  Εταιρείδια.  να  διατηρούνται  παλαιότατες  μνήμες  και  παραδόσεις με την μορφή μύθων.Χ.  στην  περιοχή  του  όρους  Λάκμων  ή  Λάκμος.  αναγνωρίζανε  τους  στενούς  δεσμούς  αίματος  μεταξύ  των  Μακεδόνων  και  των  υπολοίπων  ελληνικών  φύλων  δηλ. Χ..  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ  ό.  η  αρχικώς  ενιαία  πρωτο‐ελληνική  γλώσσα  διαφοροποιείται  σε  ορισμένες  .  Hammond  :  The  Macedonian  State  1989. 13.  όπως  έχουμε  ήδη  αναφέρει.  Borza:  The  emergence  of  Macedon  1990.π.  οι  αρχαίοι  Έλληνες  προφανώς  αναγνώριζαν  αυτή  την  συγγένεια  και  κατά  την  άποψή  μας  έτσι  ερμηνεύεται  και  το  ότι  ο  Ησίοδος  παρουσίασε  τον  Μακεδόνα  και  τον  Μάγνη  ως  αδελφούς. των Δωριέων.    Η  συγγένεια  Μακεδόνων  και  Μαγνήτων  παρουσιάζει  ιδιαίτερο  ενδιαφέρον  από  την  πλευρά  μιας  ακόμη  επιβεβαίωσης  της  καταγωγής  των  Μακεδόνων  ως  ενός  αδιαμφισβήτητα ελληνικού φύλου.Χ.  από  τη  εποχή  που  το  φύλο  αυτό  γειτόνευε  μαζί  τους  (βλ.  Για  μια  διεξοδική  διερεύνηση  του  ζητήματος  της  γλώσσας  των  αρχαίων  Μακεδόνων  βλ.    Αλλά  η  συγγένεια  επιβεβαιώνεται  και  από  δύο  ακόμη  αδιάσειστα  στοιχεία  του  θρησκευτικού και κοινωνικού βίου. αφού θα είχαμε πρωτογενή στοιχεία για τα πρώτα χρόνια του  Μακεδονικού  Βασιλείου  και  τους  κατοίκους  του. που διασώθηκαν σε κείμενα του Ηροδότου.  των  οποίων  η  γλώσσα  παρουσιάζει  γνωρίσματα  Δωρικής  (Δυτικής)  διαλέκτου  (βλ.  σελ.  οι  ερευνητές  κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αρχαία Μακεδονική γλώσσα ήταν ένα δωρικό ιδίωμα.ελληνικών φύλων δηλ.  λεπτομέρειες  στο  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.  ενώ  παλαιότερα είχε υποστηριχθεί ότι οι Μακεδόνες ήσαν ένα αιολόφωνο [Όπως π.  Ειδικότερα  οι  πληροφορίες  από  το  τμήμα  όπου  περιέγραφε  την  Μακεδονία  θα  ήσαν  ασφαλώς πολυτιμότατες.  Υπενθυμίζουμε. ότι στην διάρκεια των αιώνων που μεσολάβησαν από τις εγκαταστάσεις  των  Πρωτοελλήνων. των Αιολέων και των Ιώνων.    Από την μελέτη πάντως όσων πληροφοριών κατάφεραν να συγκεντρώσουν από κείμενα  αρχαίων  συγγραφέων.  L. Εκτός από το γεγονός της κοινής προέλευσης των δύο  εθνικών  ονομάτων  από  την  ίδια  ρίζα  μακ‐  που  ήδη  αναφέραμε  παραπάνω. Από την  πρώϊμη  λοιπόν  αρχαιότητα.  σελ.  καθώς  και  των  αρχαιολογικών  ευρημάτων.  άγνωστη  στα  υπόλοιπα  ελληνικά  φύλα  της  εποχής. την Καρπαία.  μέχρι  την  έναρξη  των  μετακινήσεών  τους  νοτιότερα  (  2200/2100  ‐  1900  π.  Η  διήγηση  του  Ησίοδου  που  προαναφέραμε  αποτελεί  ένα  χαρακτηριστικό  δείγμα  αυτής  της  συνήθειας.  στους  ωραιότατες  διηγήσεις  της  ελληνικής  μυθολογίας.  1906).  Βλ.  ihre  Sprache  und  ihr  Volkstum  –  Göttingen.  Eugene  N. Fick  (1874)  και  ο  Γερμανός  γλωσσολόγος  Otto  Hoffmann  (Die  Makedonen. από την Βεργίνα και  την  Πέλλα  (π.  καθώς  και  το  ότι  είχαν  έναν ιδιαίτερο χορό. των Αχαιών.π.  στην  κεντρική  Πίνδο. ο A.

 Τα φύλα αυτά  θα απορροφηθούν αρκετά αργότερα από τους Μακεδόνες. αρχίζουν μαζικές μετακινήσεις ορισμένων πρωτοελληνικών φύλων προς  την Νότια Ελλάδα. εγκατεστημένοι ήδη στην κεντρική Πίνδο.Χ.  οι  Μακεδόνες  θα  εξαπλωθούν  αρχικά  προς  τις  περιοχές αυτές. Λυγκηστίς και Πελαγονία (Βλ.  Ελίμεια  =  περιοχή  Κοζάνης‐Γρεβενών).  και  θα  κατακτήσουν  βαθμιαία  ολόκληρη  την  περιοχή).  Περιστέρι. με την έναρξη της περιόδου που είναι γνωστή ως «Μέση Εποχή του  Ορειχάλκου». Μακεδονία οι Βοιωτοί.Χ.  τα  οποία  μιλούσαν  τις  αντίστοιχες  παραλλαγές  της  λεγομένης  Κεντρικής  Διαλέκτου  της  Πρωτοελληνικής.   Χάρτης 2  . θα εγκαταλείψουν  την  περιοχή  τους  προς  το  τέλος  της  Εποχής  του  Χαλκού  (γύρω  στο  1200  π.Χ.  στα  σύνορα  των  σημερινών  Νομών  Τρικκάλων  και  Ιωαννίνων. νοτίως του Μετσόβου).  στο  κέντρο  της  περιοχής  που  θα  ονομασθεί  αργότερα  Θεσσαλία  (από  το  ομώνυμο  φύλο  των  Θεσσαλών.  στα  σύνορα  των  σημερινών  Νομών Καστοριάς.  οι  οποίοι  θα  εισβάλουν  μεταξύ  1125‐ 1100  π. στην Κεντρική Πίνδο και συγκεκριμένα στο όρος Λάκμων ή  Λάκμος  (σημερ.. Κοζάνης και Ιωαννίνων και που σύντομα θα εγκαταλείψει και αυτό  την περιοχή) και νοτιότερα.  Οι  Βοιωτοί  θα  εκδιωχθούν από τους Θεσσαλούς και θα καταλήξουν στην Βοιωτία. Οι Βοιωτοί. θα καλύψουν ελληνικά φύλα που  εξόρμησαν  από  την  Ήπειρο  και  στην  συνέχεια  θα  εξαπλωθούν  στις  περιοχές  που  αργότερα ονομάζονταν Ορεστίς. το φύλο των  Βοιωτών  (το  οποίο  εντοπίζεται  στο  όρος  Βοίον  ή  Βόϊον.διαλέκτους. στην Βόρεια Πίνδο.    Από  την  περιοχή  της  σημερινής  Δυτικής  Μακεδονίας  μετακινούνται  τα  φύλα  των  Πρωτο‐Αρκάδων  και  των  Πρωτο‐Αιολέων.)  και  θα  μεταναστεύσουν  στην  Άρνη.    Το κενό που άφησαν στην Δυτ.  που  η  γεωγραφική  τους  εξάπλωση  και  τα  μεταξύ  τους  όρια  (κατά  προσέγγιση) αποτυπώνονται στον Χάρτη 1.  Στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. θα παραμείνουν.    Γύρω στο 1900 π.    Σύμφωνα πάντως με τα στοιχεία που διαθέτουμε. το φύλο των Μακεδόνων. φαίνεται ότι μετά την αποχώρηση των  Πρωτο‐Αρκάδων  από  τον  χώρο  της  σημερινής  Νοτιοδυτικής  Μακεδονίας  (Ελιμιώτις. Χάρτη 2).

    Ἂλμωπες:   Στο  εξαιρετικό  και  αναντικατάστατο.Χ.  θεωρούμενο  παλαιότερα  ως  θρακικό.  Ευρωπό  και Άψαλο. αφομοιώνοντας ένα τμήμα του πελασγικού φύλου των  Κρηστωναίων  και  απωθώντας  τους  υπόλοιπους  δυτικότερα. αλλά όταν επέστρεψαν τους τιμώρησε σκληρά.  κάλυπτε  κατά  τον  5ο  αιώνα  π. Άβελ: Ιστορία της Μακεδονίας. Αθήνα 1997).  που  αναμίχθηκε  στην  συνέχεια  με  τους Θράκες.  Τελικώς.)  από  τους  Παίονες.  που  εγκαταστάθηκε.  Λεξικό  των  Κυρίων  Ονομάτων (Ανέστη Κωνσταντινίδου. σελ.  Σύμφωνα  με  την  παράδοση  η  Αλμωπία  έλαβε  το  όνομα  από  τον  γίγαντα  Άλμωπο..  ότι  κατά  την  εκστρατεία  του  Ξέρξη  εναντίον  της  Ελλάδος. 24)  τους  αποδίδει  τις  πόλεις  Όρμα. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – «Εκδοτική Αθηνών» 1982.    Ο  γεωγράφος  Κλαύδιος Πτολεμαίος (Γ΄ 13.Χ.  παρά  την  παλαιότητά  του.  ένα  μικρό  φύλο. όπως αποδείχθηκε.  γύρω  στα  τέλη  της  Χαλκοκρατίας (περίπου  1200  π.  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ  –  «Εκδοτική  Αθηνών»  1982. Β΄ 99) από τους Τημενίδες βασιλείς της Μακεδονίας (αμέσως  μετά  το  550  π.  τους  Άλμωπες.Χ.  Χάρτη  Αρχαία  Μακεδονία ).    Η  αρχαία  πάντως  Βισαλτία.    Οι  Βισάλτες  αναφέρονται  από  τον  Ηρόδοτο  (Η΄  116)  και  από  τον  Θουκυδίδη  (Β΄  99  –  Δ΄  106).). οι αρχαιότεροι κάτοικοι της Αλμωπίας θεωρούνται  ως παιονικής καταγωγής φύλο (βλ.  ήσαν  «…Έθνος  πελαγονικόν  της  Μακεδονίας…». οι οποίοι θα τους αφομοιώσουν ή εκδιώξουν από την περιοχή και από τότε  θα αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα της Μακεδονίας.  σελ. Γύρω στο 1150 π. η χώρα των Αλμώπων θα κατακτηθεί από τους  Μακεδόνες.Χ. όπου συγχωνεύθηκε με τους γηγενείς κατοίκους  (απογόνους  Νεολιθικού  πληθυσμού)  στην  διάρκεια  της  Μέσης  Εποχής  του  Ορειχάλκου(1900‐1600 π. της Κερκινίτιδος λίμνης προς Ανατολάς.  48).Χ.  κυρίως  στις  δυτικές  περιοχές  του  κάτω ρου του ποταμού Στρυμόνα.  αλλά  υπό  την  κυριαρχία  του ηγεμόνα των Βισαλτών (βλ. 48).Χ.  Η  Αλμωπία  υπήρξε  η  πρώτη  χώρα  που  κατακτήθηκε (Θουκυδίδης.  την  περιοχή  μεταξύ  του  όρους Βερτίσκος προς Δυσμάς. τυφλώνοντάς τους.Οι  υπόλοιπες  περιοχές  της  Μακεδονίας  κατέχονται  πριν  από  το  τέλος  της  Εποχής  του  Ορειχάλκου  (13ος  /12ος  αιώνας  π. του Στρυμονικού  κόλπου  προς  Νότον  και  του  ποταμού  Στρυμόνος  προς  Α‐ΒΑ  (Βλ.  το οποίο εγκαταστάθηκε στην περιοχή.).  υιό  του  Ποσειδώνος  και  της  Έλλης  (Στέφανος  Βυζάντιος. στη διάρκεια του 6ου αιώνα π. Ο. Σύμφωνα  όμως  με  νεώτερες  απόψεις  (βλ.  ο  βασιλεύς  των  Βισαλτών  δεν  δέχθηκε  να  τον  ακολουθήσει  και  κατέφυγε  στην  Ροδόπη.  Αξίζει  να  σημειωθεί  ότι  στους  Βυζαντινούς  χρόνους  ονομαζόταν  Μογλενά  (=χώρα  της  ομίχλης)  ενώ  επί  Τουρκοκρατίας  Καρατζόβα  από  την  τουρκική  ονομασία του όρους Βόρας (Λεξικό Παπυρος – Λαρούς – Μπριτάνικα.Χ.  τους  Εορδούς.  Εθνικά).  συγγενές με το ελληνικό φύλο των Πελαγόνων. η περιοχή θα κατακτηθεί από τους Βρίγες (Φρύγες) και  μετά  την  αποχώρηση  των  Φρυγών  (περί  το  800  π.Χ.  θα  υποταχθεί  στους  Ιλλυριούς.    Βισάλτες:   Αρχαίο  μη‐ελληνικό  φύλο.  Οι  έξη  υιοί  του  όμως  τον  παράκουσαν  και  συνεξεστράτευσαν  με  τους  Πέρσες. 177).    Σύμφωνα με τις νεώτερες αντιλήψεις.).).  μη  ελληνικά  φύλα  και  τους  Δουρίοπες  ή  Δευρίοπες.    . Κωνσταντινούπολις 1900) αποκαλούνται Ἀλμῶπες  και  όπως  αναφέρει. σελ.  τους  Βοττιαίους.  Ο  Ηρόδοτος  συγκεκριμένα  διηγείται.  οι  Βισάλτες  θεωρούνται  ως  ένα  αρχικά  φρυγικό  φύλο.

 2).).  Ίσως  αυτός  είναι  και  ο  λόγος  που  ο  Στέφανος  Βυζάντιος  διακρίνει  τους  Βρίγες  «έθνος  Θρακικόν».Χ. 329  ‐  μάλλον  στην  βόρεια  Χαλκιδική).    Η νεώτερη έρευνα προσδιόρισε ότι το φύλο αυτό ταυτίζεται με τους Βρίγες του Ηροδότου  (Ζ΄  73).  σημερινό  Δυρράχιο  της  Αλβανίας). στην διάρκεια της Ρωμαιοκρατίας.  αιώνα  Αππιανός  και  που  τους  διαδέχθηκαν  αργότερα  οι  Ταυλάντιοι. Ζ΄.  αυτός  οφείλεται  μάλλον  στις  συγκεχυμένες  απόψεις  του  Ηροδότου  και  της  εποχής  του.  Α΄ σελ.  από  τους  Βρύγες.  πριν  από  την  μαζική  τους  αναχώρηση  και  εγκατάσταση στην Μικρά Ασία.  που  εντοπίζονται  στην  Μακεδονία.  οι  Βρίγες δεν είχαν καμιά σχέση ή συγγένεια. 8).  «Θράκες».  που  τους  θεωρεί  «Μακεδονικόν  έθνος. θα παραμείνει από τότε  επαρχία του Μακεδονικού Βασιλείου. παρά τη Βιστωνίδι λίμνη.  Τα  μέλη  αυτού  του  φύλου  αναφέρονται  ως  οι  παλαιότεροι  κάτοικοι  της  περιοχής.  κατά  την  εκστρατεία  του  εναντίον  της  Ελλάδος  (492  π. Στράβων Ζ΄ ΙΙΙ.  σύμφωνα  με  την  παράδοση  για  την  ίδρυση  της  Επιδάμνου  (αποικία  των  Κερκυραίων.Χ.  με  τους  οποίους.  Αργυρό οκτάδραχμο Βισαλτών (περίπου 475‐465 π.    Βίστωνες ή Βίστονες:   Αρχαίος  λαός  της  ανατολικής  Μακεδονίας.  την  οποία  κατέγραψε  ο  Αλεξανδρινός  ιστοριογράφος  του  2ου  μ. οι οποίοι επιτέθηκαν στον στρατό του Μαρδονίου.  137 – Στρβ.) και εκτός από μικρά διαστήματα. Ραγκαβή: Λεξικόν της Ελληνικής Αρχαιολογίας ‐ Αθήναι 1888). μνημονεύεται στις αρχαίες  πηγές  ένα  μικρό  φύλο  στην  Ιλλυρία.Χ.  όπως  σαφώς  συμπεραίνεται. Στράβων Ζ΄ VΙΙ. σε  μια νυκτερινή επιχείρηση.    . ανατολικώς των Αβδήρων (Ηροδ.  Χάμμοντ – «Ιστορία της Μακεδονίας»  τομ.    Βρίγες. Βρύγοι ἤ Βρύγες:   Με την ονομασία Βρίγες και Βρύγοι (βλ.  που  οι  παλαιότερες  αντιλήψεις  τον  κατέτασσαν στα θρακικά ή παιονικά φύλα:    «…Θράκες προς τω Αιγαίω.)    Η  Βισαλτία  κατελήφθη  από  τον  Βασιλέα  της  Μακεδονίας  Αλέξανδρο  τον  Α΄. Οι Βισάλτες. «Βρύγοι Θρήικες».  που  επαναλαμβάνονται  και  από  άλλους  αρχαίους συγγραφείς (π. Ζ΄.  Φαίνεται  ότι  αυτοί  οι  Βρύγες  ή  Βρίγες  ή  Βρύγοι. Θα  πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι ο Ηρόδοτος αναφέρει (ΣΤ΄ 45 και Ζ΄ 185) και κάποιους  άλλους Βρύγες.  προσεχές  Ιλλυριοίς». θα  εξελληνισθούν και θα αφομοιωθούν πλήρως. όπου θα γίνουν γνωστοί με την ονομασία Φρύγες.  Ιστορικό  Περίγραμμα στο «Λεξικό των Αρχαίων Ελληνικών και περι‐ελλαδικών φύλων»).  μετά  την  μάχη των Πλαταιών (479 π.Χ.  ήσαν  υπόλειμμα  των  εκτεταμένων  φρυγικών  εγκαταστάσεων  στον  βορειοελλαδικό  χώρο  (βλ. κάπου στην «Μακεδονία». χωρίς να προσδιορίζεται ακριβώς η  περιοχή  (σύμφωνα με  τον  Ν.χ. 331)…»   (Αλεξάνδρου Ρ. Όσο  για  τον  χαρακτηρισμό  τους.

  βασιλεύς  Βιστόνων  έθνους  Θρακίου  και  μαχιμωτάτου.  είχε  δε  ανθρωποφάγους ίππους…» (Απολλοδωρος Β΄ V. απόσπ.Χ.  στην  αρχαιότητα  ονομαζόταν  η  χώρα  γύρω  από  την  Πέλλα  και  την  ευρύτερη  περιοχή  της.2 και Ζ΄. κατοικών μεσημβρινώς του όρους Ροδόπης…»   (Ανέστη Κωνσταντινίδου: Λεξικό των Κυρίων Ονομάτων. Βοττία  ή  Βοττιαιΐς.    Βοττιαῖοι:   Οι  αρχαιότατοι  κάτοικοι  της  Βοττιαίας. πήρε  τις φοράδες του βασιλιά τους Διομήδη αφού τον σκότωσε:    «…Όγδοον άθλον επέταξεν αυτώ τας Διομήδους ίππους εις Μυκήνας κομίζειν˙ ήν δε ούτος  Άρεος  και  Κυρήνης. Γαλλικός. σελ. οι Βίστωνες θεωρούνται φρυγικό φύλο. ότι η  διαμόρφωση  της  ακτογραμμής.  ο  οποίος  έτρεφε  ανθρωποφάγα  άλογα.«…Αρχαίος φιλοπόλεμος λαός της Θράκης.  πιθανόν  λόγω  των συνεχών συγκρούσεων με τα γειτονικά τους φύλα.  Την  ονομασία  της  την  έλαβε  από  τους  Βοττιαίους  που  κατοικούσαν εκεί. ο οποίος μετά από μάχη.  Συγκεκριμένα. μεταξύ των εκβολών του Λουδία και  του Εχέδωρου ποταμού (σημερ.    Εικάζεται ότι οι άποικοι αυτοί ήσαν φυγάδες που εγκατέλειψαν την Κρήτη γύρω στο 1400  π.  Βοττιαία. το οποίο  αναμείχθηκε στην συνέχεια με τους Θράκες στην περιοχή εγκατάστασής τους.    Ο  Στέφανος  Βυζάντιος  (Εθνικά).  Αδελφός  δε  ήν  Οδόμαντος και Ηδωνού.     . 8)    Οι  Βίστωνες. 11) και οι οποίοι  εγκαταστάθηκαν στην βόρεια ακτή του Θερμαϊκού. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ‐ Εκδοτική Αθηνών –  Αθήνα 1982. ήσαν απόγονοι αποίκων από την Κρήτη.  όπου  μνημονεύεται  ο  βασιλιάς  τους  Διομήδης.  μεταξύ  των  ποταμών  Λουδία  και  Αξιού.    Τα παραπάνω γεγονότα επιβεβαιώνονται από αρχαία κρητικά τοπωνύμια στην περιοχή  καθώς  και  από  την  διάδοση  της  παράστασης  του  διπλού  πέλεκυ  με  την  μορφή  ορειχάλκινων εμβλημάτων στις γύρω περιοχές (Βλ. απεχώρησαν και κατέληξαν στην Μακεδονία με  επικεφαλής τον ηγεμόνα τους Βόττωνα (Στρβ. Λάτρευαν κυρίως τις πολεμικές θεότητες Άρη. μετά την κατάκτησή της από τους Αχαιούς.    Σύμφωνα με την παράδοση. Ένιοι δε Παίονος του Άρεος παιδός…».    Σύμφωνα με τις νεώτερες αντιλήψεις. οι Βοττιαίοι. που ήταν  γύρω  από  την  λιμνοθάλασσα  στα  βόρεια  του  κόλπου  που  σήμερα  είναι  γνωστός  ως  Πόρτο‐Λάγος  και  με  τον  οποίον  επικοινωνεί  με  αβαθή  δίαυλο.  οι  Βίστωνες αναφέρονται στον όγδοο άθλο του Ηρακλέους.  αλλά  και  της  περιοχής  κατά  την  αρχαιότητα  ήταν  τελείως διαφορετική από την σημερινή).    Φημίζονταν  για  την  αγριότητά  τους  και  την  αγάπη  τους  για  τον  πόλεμο  και  γενικώς  στην αρχαιότητα θεωρούνταν πολεμοχαρείς και επιθετικοί. 48). Κωνσταντινούπολις 1900). ΣΤ΄ ΙΙΙ.  πόλις  Θράκης. Θα πρέπει βεβαίως να υπενθυμίσουμε. Αθηνά και Ενυώ. που  μετά από παραμονή τους στην Σικελία.  στο  σχετικό  λήμμα  αναφέρει  τα  εξής:  «…Βιστονία.  Κοντά  τους  ήσαν  εγκατεστημένα  τα  γνήσια  θρακικά  φύλα  των  Κικόνων  και  των  Σαππαίων. Χαρακτηριστική αυτών των  αντιλήψεων  είναι  και  η  αναφορά  στους  ελληνικούς  μύθους.  από  Βιστόνος  του  Άρεος  και  Καλλιρρόης  του  Νέστου.  εξαφανίσθηκαν  σχετικά  νωρίς  από  το  ιστορικό  προσκήνιο.

  Αργυρός στατήρ Βοττιαίων.  Β΄ 79 και Ε΄ 18).    Εικάζεται ότι πρόκειται περί θρακικού φύλου.Χ.  είναι  ιδανικός  χώρος  για  εκτροφή  κοπαδιών  μικρών  και  ιδίως μεγάλων ζώων. όπου η περιοχή της εγκατάστασής  τους θα ονομαστεί Βοττική. 40).  Άστιβου  (σημερ.  προέρχεται  από  την  αρχαϊκή  (Ομηρική)  λέξη  βοτήρ  και  βότης  ή  βούτης  που  σημαίνει  βοσκός. κοντά στην Όλυνθο.  Αντίθετα ο N.). με πρωτεύουσά τους πιθανόν την Σπάρτολο (Θουκυδίδης. L. Αν λάβουμε υπόψη  ότι ακόμη και σήμερα η πεδινή περιοχή ανάμεσα σε Λουδία και Αξιό.Χ.    Δέρρωνες:   Λαός που συνδέεται με το ακρωτήριο Δέρρις της Σιθωνίας στην Χαλκιδική (Π‐Λ‐Μπ) και  πιθανόν με την αρχαία πόλη της Σιθωνίας Τορώνη ή Τερόνη.  Κατά  τον  ίδιο  συγγραφέα  οι  Δέρρωνες  πήραν  το  όνομά  τους από τον Δάρρωνα ή Δέρρωνα.  Ηρόδοτος  Δερσαίους  αυτούς φησί…». σελ. G. τους θεωρεί Παίονες και  τους τοποθετεί ανατολικά του μέσου ρου του Αξιού. από  τους Μακεδόνες και θα καταφύγουν στην Χαλκιδική. Hammond (The Macedonian State. με τις πεδινές της  εκτάσεις  και  τα  άφθονα  νερά.  Επομένως  Βοττιαία σημαίνει χώρα. στην περιοχή του παραποτάμου του. μια ιαματική θεότητα. περιοχή βοσκών.    Αργυρό δωδεκάδραχμο με την επιγραφή ΔΕΡΟΝΙΚΟΝ  Περίπου 500‐480 π.  Οι Βοττιαίοι θα εκτοπισθούν. αιώνα.  Bregalnitsa).Χ.    Η  ετυμολογία  του  ονόματος  της  περιοχής. περίπου 500 π. του ιδίου ή συγγενούς με τους Δερραίους  που  αναφέρει  ο  Στέφανος  Βυζάντιος  «…Δερραῖοι. περιοχή με βοσκοτόπια. αρκετά αργότερα (στην διάρκεια του 7ου αιώνα π.  Θράκιον  έθνος. νομίζουμε ότι η ονομασία της υπήρξε ιδιαίτερα εύστοχη.Χ. Είναι γνωστός μόνον από  νομίσματα του 5ου π.  κατά  μία  ερμηνεία.   .

  Χάρτη  Αρχαία  Μακεδονία). η οποία  γνώρισε μεγάλη ακμή στα αρχαϊκά και κλασσικά χρόνια (6ος και 5ος αι.  πριν  από  την  δημιουργία  του  μακεδονικού βασιλείου.).    .Χ.      Ο αρχαιολογικός χώρος της Αιανής    Σπουδαιότερη πόλη της περιοχής και πιθανότατα η πρωτεύουσα ήταν η Αιανή.  Ορεστίδος.)      Ἐλιμιῶται ἤ Ἐλιμειῶται:   Οι κάτοικοι της Ελίμειας ή Ελιμιώτιδος.  τους  Λυγκηστές.  Από  τον  ίδιο  συγγραφέα  αναφέρεται  και  πόλη  Ελιμία:  «…πόλις  Μακεδονίας.  στην  κοιλάδα  του  μέσου  ρου  του  ποταμού  Αλιάκμονος  (Βλ.  το  οποίο  μαζί  με  τα  υπόλοιπα  ʹʹάνωθεν  βασίλειαʹʹ  (Τυμφαίας.  Στράβων  εβδόμω.  Εορδαίας.  που  συμμετείχε  στην  ομοσπονδία  των  Ηπειρωτών  Μολοσσών  μαζί  με  τους  Ορέστες.Χ. π. Κατά τον  Στέφανο  Βυζάντιο  ονομάσθηκε  έτσι  «…από  Αιανού  παιδός  Ελύμου.  Αργυρό δωδεκάδραχμο Δερρώνων  (αρχές 5ου αιώνα π. η οποία  κάλυπτε  το  νότιο  τμήμα  του  σημερινού  Νομού  Κοζάνης  και  το  ανατολικό  του  Νομού  Γρεβενών.  Σύμφωνα  με  τις  νεώτερες  αντιλήψεις  θεωρούνται  Δυτικό  (Ηπειρωτικό)  φύλο.  Στην  αρχαιότητα  ανήκε  στο  ομώνυμο  βασίλειο.  Πελαγονίας  και  Δερριόπου)  αποτελούσαν  την  λεγόμενη  Άνω  Μακεδονία.  του  βασιλέως  Τυρρηνών…».  τους  Πελαγόνες  και  τους  Τυμφαίους. περιοχής της αρχαίας άνω Μακεδονίας.  Λυγκηστίδος.  από  Ελύμου  του  ήρωος  ή  από  Ελένου  ή  από  Ελύμα  του  Τυρρηνών βασιλέως…».  όπως  προαναφέρθηκε.

  Περίφημο  στην  αρχαιότητα  υπήρξε  το  βαρύ  ιππικό  των  Ελιμιωτών  που  θα διακριθεί σε πολλές μάχες για την πειθαρχία του και την γενναιότητά του. θα ανανεώσει  τους  συγγενικούς  δεσμούς  των  Αργεαδών  με  τους  Ελιμιώτες  δίνοντας  την  κόρη  του  ως  σύζυγο (το 400 π.  στον θρόνο της Ελίμειας. νοτιοανατολικά  από  τα  όρη  των  Καμβουνίων  και  βορειοανατολικά  από  την  τεχνητή  λίμνη  του  Πολυφύτου. σελ.  Φαίνεται  ότι  στον  Αρριδαίο  είχε  ανατεθεί  η  διοίκηση  της  Ελιμιώτιδος  είτε  από  τον  Αμύντα  Α΄  είτε  το  πιθανότερο  από  τον  ίδιο  τον  Αλέξανδρο  Α΄. Αναφέρεται στο  The Emergence of Macedon.  μοναδικά  αγάλματα  και  βασιλικοί  τάφοι  που  περιείχαν  πλήθος  κτερισμάτων  όπως  χάλκινα  σκεύη.  γυάλινα  και  αλαβάστρινα  αγγεία. στηρίζοντας στρατιωτικά τον Φίλιππο  εναντίον  του  αδελφού  του.  σιδερένια  ομοιώματα  αμαξιών  με  πήλινα  και  χάλκινα  αλογάκια. μάλλον κατά την διάρκεια  των  ταραγμένων  χρόνων  που  ακολούθησαν  την  δολοφονία  του  Αλεξάνδρου  Α΄.Η γεωγραφική θέση της Αιανής ορίζεται δυτικά από το βουνό Βούρινος. E.  αρχαιολογικού  και  ιστορικού  ενδιαφέροντος  εξαιτίας  των  πολυσήμαντων  αρχαιολογικών  ευρημάτων  που  βρέθηκαν  σε  αυτή:  μνημεία. 3)  ήταν  ο  Δέρδας  Α΄.  .  Η  αρχαία  πόλη  βρίσκεται  τα  τελευταία  χρόνια  στο  επίκεντρο  του  διεθνούς  επιστημονικού.  ο  οποίος  είχε  καταλάβει  τον  θρόνο  της  Μακεδονίας  (Περδίκκας Β΄).  πήλινα  ειδώλια.). Δέρδα Α΄ (σύμφωνα με άλλους ιστορικούς ήταν παππούς του και όχι πατέρας του).Χ. Ο διάδοχος του Περδίκκα Β΄.  Ο  Δέρδας  Α΄  θα  εμπλακεί μάλιστα  και στην  δυναστική  διαμάχη των  εξαδέλφων  του  (των  υιών του Αλεξάνδρου Α΄).  δημόσια  κτήρια.Χ.  από  τον  ποταμό  Αλιάκμονα.  Οι  συστηματικές  ανασκαφές  άρχισαν  το 1983 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. 57. Αρριδαίου.  οστέινα  περίτμητα  πλακίδια  που  είναι  αριστουργήματα  της  μικροτεχνίας. σελ.Χ.  πήλινα  μελανόμορφα  και  ερυθρόμορφα  αγγεία. 124).     Η οργανωμένη ζωή στην περιοχή ξεκινά από την Ύστερη Εποχή του Ορειχάλκου. σύμφωνα με τους υπολογισμούς του N.  Βρίσκεται  23  χλμ. Borza: The Emergence of Macedon.). Ο Δέρδας Α΄ κληρονόμησε  λοιπόν  το  βασίλειο  της  Ελιμιώτιδος  από  τον  πατέρα  του  και  θα  σπεύσει  να  ανεξαρτητοποιηθεί πλήρως από το Βασίλειο της Μακεδονίας. 164) στον Δέρδα Β΄ που ήδη είχε διαδεχθεί τον πατέρα  του.)  και  επομένως  αδελφός  του  ιδιαίτερα  γνωστού  από  την  δράση  του  στους  Περσικούς  πολέμους  Αλεξάνδρου  Α΄  του  Φιλέλληνος  (498/497  –  454  π.    Ο  πρώτος  ηγεμών  των  Ελιμιωτών  και  πιθανόν  ιδρυτής  της  βασιλικής  δυναστείας  της  περιοχής.  πλούσιες  ιδιωτικές  κατοικίες.  γιος  του  μέλους  της  μακεδονικής  βασιλικής  δυναστείας  των  Αργεαδών. για τον οποίο έχουμε ιστορική αναφορά (σχολιαστής στον Θουκυδίδη Ι. ενώ  στα μέσα περίπου της πρώτης χιλιετίας η Ελίμεια καθιστά την ύπαρξη της αισθητή στον  ελλαδικό  χώρο.  νότια  της  Κοζάνης  και  απέχει  5  χιλ.Χ. Hammond. Φιλίππου και Περδίκκα. ο Αρχέλαος (413 – 399 π. Ο Αρριδαίος ήταν γιος του βασιλέως των Μακεδόνων Αμύντα Α΄  (540  –  498/497  π.  ο  οποίος  είχε  συνάψει  σχέσεις  επιγαμίας  (ο  ίδιος  ή  η  αδελφή  του)  με  τον  προϋπάρχοντα  βασιλικό  οίκο  της  Ελίμειας (βλ.  όπλα.

  η  περιοχή  των  Εορδών  θα  κατακτηθεί  από  τους  Μακεδόνες.    Το βασίλειο της Ελιμιώτιδος θα ενσωματωθεί οριστικά επί Φιλίππου Β΄ στο Μακεδονικό  Βασίλειο  και  θα  αποτελέσει  αναπόσπαστο  τμήμα  αυτού  σε  όλη  την  υπόλοιπη  διάρκεια  της ύπαρξής του.Χ. την Φίλα.  τον  Δέρδα  και  τον  Μαχάτα και μια κόρη.  66).  Όσοι  επέζησαν  θα  καταφύγουν  στην  Φύσκα  της  Μυγδονίας  (Θουκυδίδης  Β΄  99).).  Στεφ.  Κατά  τις  απόψεις  των  νεώτερων  ερευνητών  οι  Εορδοί  ή  Εορδαίοι  (βλ.)  αποχώρηση  του  μεγαλύτερου  τμήματος  του  φρυγικού  φύλου  των  Μυγδόνων.  ενώ  στην  Εορδαία  θα  εγκατασταθούν  Μακεδόνες. η οποία  θεωρείται  πλέον  ως  η  δεύτερη  κατά  σειράν  σύζυγός  του).  Δολοφονήθηκε  το  326  π.  .2).  που  είχαν  καταλάβει  την  χώρα  μετά  την  παλαιότερη  (γύρω  στο  800  π. Ανάβασις VI.  Από  τότε  η  περιοχή  θεωρείται  ως  μια  από  τις  βασικές  επαρχίες  του  Μακεδονικού  βασιλείου.  Θεωρούνταν  ως  Ιλλυρικό  φύλο  και  σωστότερα  Πρωτο  ‐  Ιλλυρικό.  απ’  όπου  είχαν  ήδη  εκδιωχθεί  οι  κάτοικοί  της  Ήδωνες.  Βυζ. μέχρι την ρωμαϊκή κατάκτηση (168/167 π.  οι  οποίοι  θα  τους  εξοντώσουν.  Σημειώνουμε  ότι  ο  γενάρχης  της  μακεδονικής  Δυναστείας  των  Αντιγονιδών.).  διείσδυσαν  στην  Μακεδονία  και  εγκαταστάθηκαν  στην  περιοχή  δυτικά  του  Βερμίου.Χ.  θεωρούνται  πλέον ως Παίονες.  Υπενθυμίζουμε  ότι  ο  Φίλιππος  διορίστηκε  από  τον  Μ.  Αλέξανδρο  ως  Σατράπης  (διοικητής)  του  τμήματος  των  Ινδιών.  μετά  την  ανταρσία  των  μισθοφορικών στρατευμάτων που διοικούσε (Αρριανού.Χ.  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ  σελ.  γιου  του  προαναφερθέντα  Μαχάτα.    Κατά  την  πρώτη  περίοδο  της  επέκτασης  του  Μακεδονικού  βασιλείου.  ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ‐ΜΕΝΤΕΣΙΔΗ    Ο  Δέρδας  Β΄  θα  αποκτήσει  από  την  κόρη  του  Αρχελάου  δυο  γιους.  στην  λέξη  Εορδαίαι).  που  κατακτήθηκε  στην  διάρκεια  της  σχετικής  εκστρατείας.27.  Σύμφωνα  όμως  με  νεώτερες  απόψεις  (βλ.  στην  διάρκεια  της  Εποχής  του  Ορειχάλκου.Χ.    Ἐορδοί:   Αρχαίο  φύλο  εντοπιζόμενο  στην  άνω  Μακεδονία. προερχόταν από  το  γένος  των  ηγεμόνων  της  Ελιμιώτιδος  και  ήταν  γιος  του  Φιλίππου. την οποία θα πάρει (σύμφωνα με τις νεώτερες απόψεις  των ιστορικών) ως πρώτη σύζυγο ο  Φίλιππος Β΄  (και όχι την Ιλλυρίδα Αυδάτα.  ο  Αντίγονος Α΄ ο ονομαζόμενος Μονόφθαλμος ή Κύκλωψ (382‐301 π.

 κάτι που δεν μαρτυρείται από αλλού :    «…Οι  Ηδωνοί  και  οι  Βισάλτες  κατείχαν  την  υπόλοιπη  Μακεδονία  έως  τον  Στρυμόνα.  τους Τυμφαίους και τους Ορέστες.  ένα  άλλο  θρακικό  φύλο.  Πιθανόν  να  ταυτίζονται  με  τους  Εορδήτες.G.  Hammond:Macedonian  State.  ο  Μύγδων. εκ του Ζ΄) είναι πιο κατατοπιστικός. με θέμα τον προαναφερθέντα  μύθο. την Ορεστία. δίνοντας μεν περισσότερες  πληροφορίες.C. III part 2. 11. θεωρούσαν ως θρακικό.  ο  ιδρυτής  της  περίφημης  δυναστείας των Πτολεμαίων της Αιγύπτου. πεδιάδα της  Κορυτσάς).  Από  τους λαούς αυτούς. ενώ στην περιοχή των Πρεσπών (σημερ.  Από  αυτήν  την  (μακεδονική  πλέον)  Εορδαία.L. Υπήρχε μάλιστα και έργο του μεγάλου τραγικού ποιητή Αισχύλου με τον τίτλο  «Ηδωνοί». Έτσι το Λεξικό Κυρίων  Ονομάτων αναφέρει στο σχετικό λήμμα: «…Ήδωνες και Ηδωνοί: Έθνος θρακικόν παρά τω  ποταμώ Στρυμόνι.  κατά  τον  Ησύχιο).    Ο Στράβων (αποσπ.Hammond “The march of Alexander the Great on Thebes in 335  B.”  στο  συλλογικό  έργο  «Μέγας  Αλέξανδρος:  2300  χρόνια  από  το  θάνατό  του»  Θεσσαλονίκη  1980. γνωστότερος με το όνομα Πτολεμαίος Α΄ ο  Σωτήρ. Εξ άλλου εάν λάβουμε  υπόψη  ότι  η  ίδια  ρίζα  Οδο‐  (Ωδο‐  ή  Οδω‐)  περιέχεται  τόσο  στο  όνομα  ενός  ακόμη  θρακικού φύλου (Οδόμαντες). είτε έχει στενή συγγένεια μαζί τους. από Ηδωνού του Μύγδονος αδελφού…». καθώς και N.192.  που  αναφέρονται  από  τον  Κλαύδιο  Πτολεμαίο  (Γ΄  13.       Ἢδωνες:   Αρχαίο  φύλο  εγκατεστημένο  μεταξύ  των  ποταμών  Στρυμόνος  και  Νέστου. κατοικούν την Ηδωνίδα χώραν …». και Ιλιάς Ζ  130‐140).  Εορδαϊκού.  172‐175). ο Οδόμας και ο Βιστωνός ήσαν αδέλφια. κατά δε τον Στέφανο Βυζάντιο:     «…έθνος Θράκης.  ο  Πτολεμαίος  κατήγετο  από  μια  πόλη  των  Ορεστών.  συμπεραίνουμε  ότι  όλοι  αυτές  οι  ονομασίες  άρα  και  οι  λαοί. αλλά μάλλον περιπλέκει τα πράγματα. άλλοι Ήδωνες κι άλλοι Σίθωνες…». δεν πρέπει να παραλείψουμε τον σχετικό μύθο (βλ.  καταγόταν  (σύμφωνα  με  τα  Λεξικά  «ΗΛΙΟΥ»  και  «Πάπυρος‐Λαρούς‐Μπριτάνικα»)  ο  στρατηγός  του  Μεγάλου  Αλεξάνδρου  Πτολεμαίος  ο  Λάγου. σελ.    .  σελ.  ο  Φίλιππος  Β΄  θα  ενσωματώσει  στην  Μακεδονία  τους  Παραυαίους.G. 602). αφού διακρίνει τους Ήδωνες από  τους Ηδωνούς. άλλοι  λέγονταν Μύγδονες.    Ο  ίδιος  συγγραφεύς  αναφέρει  και  τους  Ώδονες. 1) για τον θεό  Διόνυσο όπου μνημονεύονται οι Ηδωνοί και ο βασιλιάς τους Λυκούργος (βλ. ενώ από τους Ηδωνούς.    Τέλος. Βισάλτες.Γύρω  στο  350  π. όσο και στην παλαιότερη ονομασία της Θάσου (Οδωνίς.  αλλά  κατά  τον  Στέφανο  Βυζάντιο.    Επίσης. οι Βισάλτες ονομάζονταν έτσι. Απολλοδ.L.Χ. Γ΄ V.  πρέπει  να  αναφέρουμε  και  την  παράδοση  σύμφωνα  με  την  οποία  ο  Ηδωνός.  ένα  νέο  φύλο  που  τους  ονόμασε  Εορδαίους  (N. θα δημιουργήσει από τους κατοίκους της περιοχής και Μακεδόνες αποίκους. καθώς και η τραγωδία «Λυκούργος» του ιδίου. Cambridge Ancient History Vol.  το  οποίο  σύμφωνα με τις παλαιότερες αντιλήψεις.  σχετίζονται στενά μεταξύ τους (βλ.  που  είτε  ταυτίζεται με τους Ήδωνες.  26)  στην  περιοχή  του  άνω  ρου  του  ποταμού  Δεβόλη  (ο  ένας  από  τους  δύο  μεγάλους  παραπόταμους  του  Άψου‐Semeni)  και  του  παραποτάμου  του.

  από  τα  οποία  πιθανόν  παρέλαβαν  θρησκευτικά  και  άλλα έθιμα.  Η  άποψη αυτή βεβαίως περί καταγωγής από τους Θράκες δεν είναι αποδεκτή σήμερα και  έχει  ανατραπεί  από  καιρό.  Μια  ένδειξη  για  την  ύπαρξη αυτού του φύλου προέρχεται από το έργο του Πλίνιου του Πρεσβύτερου «Φυσική  Ιστορία». μέσα στα όρια περίπου  του  σημερινού  Νομού  Καβάλας.  δηλ.  κυρίως  στις  περιοχές  της  κεντρικής  και  ανατολικής  χερσονήσου  του  Αίμου.        Ιλλυριοί:   Ομάδα φύλων του δυτικού τμήματος της χερσονήσου του Αίμου.  Σπουδαιότερη  πόλη  των  Ηδωνών  ήταν  η  Μύρκινος.  48‐49).  όσο  και  ο  Στέφανος  Βυζάντιος.  υποστηρίζεται  σήμερα  ότι  οι  Ήδωνες  υπήρξαν  αρχικά  ένα  φρυγικό  φύλο  (βλ.  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ  –  «Εκδοτική  Αθηνών».  με την οποία έγιναν γνωστοί στις αρχαιοελληνικές πηγές. καταλήγοντας με τα λόγια: «…όλα αυτά  μοιάζουν  φρυγικά. γύρω από το όρος Παγγαίον.Συνδυάζοντας  όλα  τα  παραπάνω. με αποτέλεσμα αργότερα να θεωρούνται Θράκες.  Drin)  στην Αδριατική.    Αργυρό οκτάδραχμο του βασιλέως των Ηδωνών  Γέτα (475 – 465 π. με το οποίο ήλθαν σε επαφή για πρώτη φορά οι Έλληνες και στην συνέχεια η  χρήση  του  διαδόθηκε  και  περιέλαβε  όλα  τα  «ιλλυρικά»  φύλα. που γράφτηκε στα μέσα του 1ου αιώνα μ.Χ.  ο  οποίος  κατέγραψε και μια διαφορετική γραφή της «…Παρθένιος δε Μυρκιννίαν αυτήν φησι…».)    Ἠδωνοί:  Άλλη  ονομασία  με  την  οποία  ήσαν  γνωστοί  οι  Ήδωνες.  Στο  δυτικό  τμήμα  θα  . και στο οποίο αναφέρεται (ΙΙΙ.  11.  που  εγκαταστάθηκε  στην  περιοχή  ανατολικά του ποταμού Στρυμόνα.  Κατά  τον  Στράβωνα  (αποσπ. 144)  η  ύπαρξη  ενός  λαού  στην  περιοχή  των  εκβολών  του  ποταμού  Δρίλωνος  (σημερ.  16)  στους  Ηδωνούς και την αναφορά στίχων του Αισχύλου (από το χαμένο έργο του ʺΗδωνοίʺ) για  την πόλη τους Κότυ και τις τελετουργίες τους.  Φαίνεται  ότι  στην  συνέχεια  αναμείχθηκαν  με  γειτονικά  τους  θρακικά  φύλα. φαίνεται ότι προήλθε αρχικά  από  ένα  μικρό  φύλο  της  Ιλλυρίδος  (*).).  Σίθωνες  και  Ήδωνες. που τον αποκαλεί «οι λεγόμενοι κυρίως Ιλλυριοί» (Illyrii proprie dicti).    Τα  παραπάνω  επιβεβαιώνονται  και  από  σχετική  μνεία  του  Στράβωνος  (Ι΄  ΙΙΙ.Χ.  οι  Ηδωνοί  υποδιαιρούντο  σε  Μύγδονες.  την  οποία  αναφέρουν  τόσον  ο  Ηρόδοτος  (Ζ΄  11).  της  περιοχής  της  σημερινής  κεντρικής  Αλβανίας.  σελ.Χ.  εκ  του  Ζ΄).  Οι  πρόγονοι  των  Ιλλυριών  υποστηρίζεται  ότι  προήλθαν  από  την  συγχώνευση  των  Νεολιθικών  κατοίκων  της  περιοχής  με  τους  Αριοευρωπαίους  εισβολείς.  αλλά  και  τα  πορίσματα  νεωτέρων  ερευνών.  και  δεν  είναι  παράξενο  αφού  οι  Φρύγες  είναι  άποικοι  Θρακών…».  η  οποία  σημειώθηκε  στην  διάρκεια  της  Χαλκολιθικής  Εποχής  (4η  χιλιετία  π. Η ονομασία τους αυτή.

 ενώ  στην  διάρκεια  των  πρώτων  αιώνων  της  Εποχής  του  Σιδήρου  (1100  –  700  π.H. part  1 σελ. Η ανομοιογένεια αυτή ερμηνεύεται όχι μόνον από την  ανάμειξη  των  ιθαγενών  Νεολιθικών  πληθυσμών  με  τους  Αριοευρωπαίους  εισβολείς  όπως προαναφέραμε.  (**)  Πολιτισμός  της  Μέσης  Εποχής  του  Εποχής  Ορείχαλκου  (Bronze  Age)  της  Κεντρικής  Ευρώπης (περίπου 1800 π.  που  διαφέρει  από  τους  όρους  «Ιλλυρία»  (=γενικά. με αποτέλεσμα η περιοχή να εμφανίζει καθυστέρηση και η Εποχή  του Ορειχάλκου να αρχίσει μόλις το 2100/2000 π.      Η ρωμαϊκή επαρχία του ʺΙλλυρικούʺ (Illyricum)    Θα πρέπει πάντως να τονίσουμε. III.Χ.  οι  σημερινές  περιοχές  της  Αλβανίας  και  της  πρώην  ενιαίας  Γιουγκοσλαβίας)  και  «Ιλλυρικόν»  (=  η  ρωμαϊκή επαρχία ειδικότερα.  απέδειξαν  ότι  οι  Ιλλυριοί  δεν  απετέλεσαν  ποτέ  μια  ομοιογενή  εθνική  και  φυλετική  οντότητα (Illyrians. 2100/2000 – 1100 π. 1996 σελ. 38).διεισδύσουν αργότερα.A.  έχουμε  την  διαμόρφωση  των  Πρώϊμων  Ιλλυριών  (First  Illyrians).Χ.).). Illyricum).  που  συγκέντρωσαν  έναν  τεράστιο  όγκο  αρχαιολογικού  και  γλωσσολογικού  υλικού.Χ.    __________________________________  (*)  Γεωγραφικός  όρος.Χ.).  λεπτομέρειες  στην  Αρχαία  Ιστορία του Πανεπιστημίου Καίημπριτζ–Cambridge Ancient History.  Από  το  700  π. Vol.  Χαρακτηριστικό  αυτών  των  πολιτισμών  ήταν  το  ταφικό  έθιμο  της  καύσης  των  νεκρών  . C. αλλά και από την είσοδο κεντροευρωπαϊκών λαών των λεγομένων  «πολιτισμών  των  Τεφροδόχων»  (Urnfield  cultures**)  στις  κεντρικές  και  δυτικές  περιοχές της χερσονήσου του Αίμου.  και  μετά  αναφερόμαστε  πλέον  στα  ήδη  σχηματισμένα  φύλα  των  Ιλλυριών  που  αναφέρονται  στους  αρχαίους  Έλληνες  και  Ρωμαίους  συγγραφείς  (βλ.    Η  φάση  πάντως  του  σχηματισμού  των  λεγομένων  Πρωτο‐Ιλλυριών  (Proto‐Illyrians)  καλύπτει ολόκληρη την Εποχή του Ορειχάλκου (Bronze Age. 585). ότι οι συστηματικές έρευνες των τελευταίων δεκαετιών. που ανήκει σε ομάδα συγγενών πολιτισμών οι οποίοι είναι  γνωστοί  με  την  ονομασία  Ούρνφιλντ  (Urnfield  cultures  =  Πολιτισμοί  των  τεφροδόχων).Χ.

A.Χ.Χ. από  τον  πανίσχυρο  στόλο  των  Κορινθίων. στα τέλη του 7ου αιώνα π.  και  ταυτίζεται  με  την  μεγάλη  «Φρυγική  μετανάστευση».  στον  ποταμό  Γενούσο.Χ.  οι  Ταυλάντιοι  και  άλλα  ιλλυρικά  φύλα  προωθήθηκαν  νοτιότερα  και  κατέλαβαν  τις  εύφορες  παραλιακές  πεδιάδες  μεταξύ  Γενούσου  και  Αώου  (βλ. γραμμένες σε  μια μορφή του ελληνικού αλφαβήτου που υιοθετήθηκε γύρω στο 500 π.A. των Λιβουρνών (Liburnians).  Το  πρώτο  μισό  του  8ου  αιώνα  π. Vol.  πιστεύεται  ότι  σχετίζονται  με  το  Δυτικό  (Ηπειρωτικό)  ελληνικό φύλο των Χαόνων (βλ. III part 1. Οι Λιβουρνοί ανήκαν στους λεγόμενους  Βενετικούς  (Venetic)  λαούς  (βλ. Vol. τα ελληνικά φύλα  των  Χαόνων  φαίνεται  ότι  απώθησαν  και  πάλι  τα  ιλλυρικά  φύλα  βορειότερα. αλλά επειδή προήλθε  από  μια  προγονική  μορφή  της  Ιλλυρικής  (την  λεγόμενη  Προ‐ιλλυρική. 266‐267).  σημερινή Απουλία).    Το  θέμα  αυτό  έχει  επιλυθεί  πλέον  μετά  από  τα  νεώτερα  ευρήματα  και  τις  πρόσφατες  έρευνες. C.  την  οποία  μοιράζονταν με τους Έλληνες αποίκους από την Ερέτρια της Εύβοιας.  παρακάτω).Χ.183‐188 και C.Χ.H.  __________________________________    Η  είσοδος  αυτών  των  λαών  έγινε  σε  δύο  κύματα:  Το  πρώτο  σημειώθηκε  γύρω  στο  1200  π.Χ. Shkumbi). μέχρι την εκδίωξή  τους από την περιοχή και την οριστική απώθησή τους.  Για  τους  τελευταίους.  Ιαπυγία  ή  Καλαβρία. Αυτό  το δεύτερο κύμα είχε αξιοσημείωτη επίδραση ειδικά στις δυτικές περιοχές. τα όρια μεταξύ ιλλυρικών και  Δυτικών  (Ηπειρωτικών)  ελληνικών  φύλων  προσδιορίζονταν  από  τον  ποταμό  Γενούσο.  συνήθως  κεραμικά.    Τα  νότια  όρια  εξάπλωσης  των  ιλλυρικών  φύλων  τοποθετούνται  στην  κοιλάδα  του  ποταμού Αώου.  θα  παραμείνει  το  . 229).  σελ.     Γλώσσα  των  προαναφερθέντων  αυτών  λαών  ήταν  η  συμβατικά  ονομαζόμενη  Μεσσαπική. Είναι γνωστή από περισσότερες από 300 επιγραφές. III part 3 σελ.  διαφοροποιήθηκε  έντονα  στην  διάρκεια  των  ιστορικών  χρόνων  με  αποτέλεσμα  να  αντιμετωπίζεται  σήμερα  ως  ξεχωριστή  οντότητα  μεταξύ  των  πρώϊμων  γλωσσών  της  ιταλικής χερσονήσου. σελ.και  της  τοποθέτησης  της  τέφρας  (στάχτης)  σε  ειδικά.  ο  οποίος  μέχρι  τα  τέλη  περίπου  του  5ου  αιώνα  π.Χ.  ενώ  το  δεύτερο  πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 12ου αιώνα και στην διάρκεια του 11ου αιώνα π.  είχαν  εγκατασταθεί  στην  Κέρκυρα.  λεπτομέρειες  για  τα  παραπάνω  στο  Illyrians. οι οποίες απέδειξαν ότι μέχρι τον 9ο αιώνα π.    Φαίνεται  ότι  την  περίοδο  της  κυριαρχίας  των  Λιβουρνών.  αλλά  κυρίως  στο  ότι  προκάλεσε  νέες  μετακινήσεις  λαών  από  τα  ανατολικά  παράλια  της  Αδριατικής  προς  την  ιταλική  χερσόνησο  και  ειδικότερα  το  νοτιοανατολικό  της  άκρο  (αρχ.    Οι  λαοί  που  εγκαταστάθηκαν  στις  ιταλικές  ακτές  της  Αδριατικής  ήσαν  οι Ιάπυγες  (δεν  πρέπει  να  συγχέονται  με  τους  Ιάζυγες. ενώ ορισμένοι τα τοποθετούν βορειότερα.  Αυτή η περίοδος όμως. οι Μεσσάπιοι και οι Χώνες  (Chonians). η οποία θεωρείται συγγενής της Ιλλυρικής γλώσσας. στην σημερινή νότια Αλβανία. Στην συνέχεια όμως. ήταν η εποχή κυριαρχίας στην ανατολική Αδριατική ενός ισχυρού  λαού της περιοχής.H.  που  θα  καταλάβουν  την  Κέρκυρα  και  θα  αποκτήσουν  έτσι  τον  έλεγχο  της  νότιας  Αδριατικής  και  των  επικερδών  θαλάσσιων  επικοινωνιών με την Ιταλία.  στην κοιλάδα του ποταμού Γενούσου (σημερ. Urns).  αγγεία  (τεφροδόχοι.  ένα  Σαρματικό  φύλο  και  τους  Κελτο‐Ιλλυριούς  Ιάποδες των βορειοανατολικών παραλίων της Αδριατικής).  που  ήσαν  εγκατεστημένοι  στον  μυχό  της  Αδριατικής  και  στις  Δαλματικές  ακτές  και  αποτελούσαν  το  νοτιότερο  φύλο  τους. όχι μόνον στα  υλικά  στοιχεία  των  τοπικών  πολιτισμών.  pre‐Illyrian).

  Συνεχίζοντας. τον Αυταριέα (Autarieus).Χ.   . ο Κελτός. 268).Χ. γεγονός  που αποκαλύπτει την σύγχυση και την άγνοια εθνολογικών δεδομένων του Αππιανού. Σύμφωνα με αυτήν. από τον Κύκλωπα Πολύφημο και την  γυναίκα του Γαλάτεια.    Η αρχαιότερη πάντως περιγραφή των ιλλυρικών φύλων.  Σκύμνος  ο Χίος. ήσαν τεχνητά  κατασκευάσματα. τον  Σκορδίσκο  και  τον  Τριβαλλό. III part 3.  και  λανθασμένα  αποδίδεται  στον  θαλασσοπόρο  και  γεωγράφο Σκύλακα τον Καρυανδέα (Ψευδο‐Σκύλαξ).  Εκεί  παραδίδεται  και  μια  μυθολογική  γενεαλογία  των  λαών  της  εποχής  εκείνης  που  ήσαν  εγκατεστημένοι στην Ιλλυρία. γεννήθηκαν τρεις γιοι.  περιέλαβε  στο  ιστορικό  του  έργο (Ρωμαϊκά).  αλλά  και  κόρες  όπως  την  Παρθώ  (Partho). Ιλλυριοί και Γαλάτες.  την  Δαορθώ  (Daortho).  αναφέρει ότι ο Αυταριεύς είχε ένα γιο.  οι  Εγχελείς. 13).  οι  Δασσαρήτες  και  οι  Δάρσιοι  (σημ.)  Ερατοσθένης. τον  Δάρδανο  (Dardanus).  ΔΕΕ  μάλλον  εννοούνται  οι  Δαόρσοι).  στην  οποία  περιελάμβανε λαούς εθνικά και γεωγραφικά άσχετους με τους Ιλλυριούς.  τα  οποία  εξυπηρετούσαν  συγκεκριμένους  πολιτικούς. ο Ιλλυριός και ο Γάλας.  καθώς  και  ο  Γεωγράφος  του  2ου  αιώνα  π.Χ. ο οποίος  γράφτηκε  τον  4ο  αιώνα  π.H.  αιώνα  Αππιανός  ο  Αλεξανδρεύς.  δημοσιονομικούς  και  διοικητικούς  στόχους  της  Ρωμαϊκής  αυτοκρατορίας. οι οποίοι  μετανάστευσαν από την πατρίδα τους Σικελία και εγκαταστάθηκαν σε διάφορες χώρες  όπου  οι υπήκοοί τους  ονομάσθηκαν αντίστοιχα Κέλτες. τον Παννόνιο ή Παίονα και αυτός είχε γιους.  οι  Αυταριάτες.  που  γειτόνευε  στα  νότια  του με το ελληνικό Ηπειρωτικό φύλο των Χαόνων. Vol. Σήμερα πάντως υποστηρίζεται ότι οι  Βυλλίονες ήσαν ελληνικό και όχι ιλλυρικό φύλο (C. γίνεται στον Περίπλου. Το  νοτιότερα  εγκατεστημένο  φύλο  των  Ιλλυριών  φαίνεται  ότι  ήσαν  οι  Βυλλίονες  (Bylliones).A.  Προφανώς.  μετά  την  ενσωμάτωση  των  δυτικών  περιοχών  της  χερσονήσου  του  Αίμου  (βλ. σελ.Χ.  στην  κοιλάδα  του  ποταμού  Αώου.  το  οποίο  περιέχει  σημαντικές  πληροφορίες  για  τα  διάφορα  ιλλυρικά  φύλα.  και  Srejović.  στην  ενδοχώρα  της  ελληνικής  αποικίας  της  Απολλωνίας.  1998  σελ.Χ. 14)..  τον  Μαίδο  (Maedus).  την  Δασσαρώ  (Dassaro)  και  άλλες.όριο  μεταξύ  τους.  η  γενεαλογία  του  Αππιανού  και  η  «μεγάλη  Ιλλυρία»  του. ένα βιβλίο για τους Ιλλυριούς και τους πολέμους των Ρωμαίων εναντίον  τους.  οι  Δάρδανοι.    Ο  ιστορικός  του  2ου  μ.  Στην  διάρκεια  του  4ου  και  3ου  αιώνα  π.  οι  Περραιβοί. τον Εγχελέα (Encheleus). ο  οποίος διαχωρίζει τους Κέλτες από τους Γαλάτες!    Ο Ιλλυριός απέκτησε έξη γιους.  Από  τα  παιδιά  αυτά  του  Ιλλυριού  κατάγονται  οι  Ταυλάντιοι. Dragoslav Srejović: The Illyrians and the Thracians‐Malta 1998.  σελ. ο Αώος θα ξαναγίνει το όριο ιλλυρικών  και ελληνικών φύλων (βλ.  οι  Παρθίνοι.  από  τους  οποίους  κατάγονται  οι  αντίστοιχοι  λαοί.  τον  Ταύλα  (Taulas)  και  τον  Περραιβό  (Perrhaebus).  εποχή  ισχυροποίησης  και  επέκτασης των ιλλυρικών κρατών της περιοχής. Τους Ιλλυριούς μνημονεύει και ο  μεγάλος  Γεωγράφος  της  αρχαιότητος  (3ος  αιώνας  π.

  οι  ανατολικοί  γείτονες  των  οποίων  ήσαν  οι  Εγχελείς.  αναφέρει  τους  Βρίγες  ως  τους  παλαιοτέρους  κατοίκους  της  περιοχής.  τους  Άβρους  (Abri).  Ο  περίφημος  αρχαίος  Γεωγράφος  του  6ου  αιώνα  π. Η  σύγχρονη  έρευνα  πάντως  τείνει  να  καταλήξει  στην  παραδοχή  ότι  πρόκειται  για  δύο  διαφορετικά  φύλα:  Το  ελληνικό  φύλο  των  Ηπειρωτών  Ατιντάνων.  που  τους  διαδέχθηκαν  αργότερα  οι  Ταυλάντιοι. στα βόρεια  της σημερινής πόλης του Ελβασάν.  την  οποία  κατέγραψε  επίσης  ο  Αππιανός.  με  τους  οποίους.  σημερινό  Δυρράχιο  της  Αλβανίας).  Κωνσταντινούπολις  1893)  ή  Παρθίνοι  (Στέφανος  Βυζάντιος).  αποτελούσαν  μια  ομάδα  ιλλυρικών  φύλων.  Οι  Ταυλάντιοι.  στο  βορειότερο  σημείο  της  .  Drin)  στον  βορρά.Χ.  στο  εσωτερικό.  οι  Εγχελείς  κατοικούσαν  στην  πραγματικότητα  στην  περιοχή  της  λίμνης  Σκόδρας  (αρχ.  Εκαταίος  ο  Μιλήσιος.  Ρωμαϊκή Ιλλυρία  Για το φύλο των Ατιντάνων/Αντιντάνων/Ατιντανών.  ήσαν  εγκατεστημένοι.    Σύμφωνα  όμως  με  νεώτερες  απόψεις.  όπως  σαφώς  συμπεραίνεται.  τους  Χελιδόνες.Χ.  Λαβαιάτις).  Στα  ανατολικά  των  Ταυλαντίων.)  της  Επιδάμνου  (αποικία  των  Κερκυραίων.  στην  περιοχή  της  λίμνης  Αχρίδος.  οι  Παρθεινοί  (Λεξικό  Κυρίων  Ονομάτων.  στα  νότια  του  μέσου ρου του ποταμού Δρίλωνος.  οι  οποίοι  γειτόνευαν  ανατολικά  με  ένα  άλλο  ιλλυρικό  φύλο.  μνημονεύει  ως  φύλο  των  Ταυλαντίων.  Η  παράδοση  για  την  ίδρυση  (γύρω  στο  627  π.  εγκατεστημένο  μεταξύ των Χαόνων και των Μολοσσών και το ιλλυρικό φύλο των Ατιντανών. εξακολουθεί να υπάρχει σύγχυση  και ως προς την καταγωγή του όσο και ως προς την ακριβή θέση εγκατάστασής του.  εγκατεστημένους  στο  εσωτερικό.  που  κατά  καιρούς  κυριαρχούσε  στο  μεγαλύτερο  μέρος  της  παραλιακής  πεδιάδας  μεταξύ  των  ποταμών  Αώου  στα  νότια  και  Δρίλωνος  (σημερ.  οι  Βρίγες  δεν  είχαν  καμιά  σχέση  ή  συγγένεια.  Αξίζει  να  σημειωθεί  ότι  οι  ηγεμόνες  των  Εγχελέων.  θεωρούσαν  τους  εαυτούς  τους  απογόνους  του  μυθικού  ήρωος  Κάδμου  και  της  συζύγου  του  Αρμονίας  (κόρης του Άρεως και της Αφροδίτης).

σημερινής  Αλβανίας  και  όχι  στην  περιοχή  βορείως  της  Αχρίδας.  το  οποίο  βαθμιαία  επεκτάθηκε  κατά  μήκος  του  ποταμού  Δρίλωνος  (σημερ.  με  αποτέλεσμα  να  υπάρχει σύγχυση στις αρχαίες πηγές. 1.  κατάγονταν  από  τους  Ενετούς  της  Παφλαγονίας.  Ακόμη  βορειότερα.  ήσαν  οι  Δαλματοί ή Δελμέτες.  μετανάστευσαν  στην  Αδριατική  μετά  την  .  όπως  παλαιότερα.  στα  παράλια  της  Αδριατικής. είναι  πλέον  γενικά  αποδεκτό  ότι  δεν  είχαν  σχέση  με  τους  Ιλλυριούς.  Ε΄  Ι.  λίμνη  της  Αχρίδος. Υποστηρίζεται λοιπόν.  άρα  στα  νότια  της  λίμνης  Σκόδρας.  των  Βενετών.  Το  θέμα  αυτό πάντως σήμερα έχει ξεκαθαρίσει.  ήσαν  εγκατεστημένοι  οι  Δαόρσοι  και  βορειότερα  οι  Νεστοί.  ενώ  στα  ανατολικά της λίμνης τα φύλα των Γραβαίων (Grabaei) και των Λαβαιατών (Labeates).  κυριαρχούσαν  οι  μεγάλες  ομάδες  φύλων  όπως  οι  Αυταριάτες.  Oxford  University  Press.      Αργυρός στατήρ της Επιδάμνου (Δυρράχιον)  Κόπηκε για λογαριασμό του ηγεμόνος των Ιλλυριών Μονουνίου (περίπου 300‐280  π.  Η  άποψη  αυτή  ενισχύεται  και  από  το  γεγονός  ότι  και  στον  προαναφερθέντα  Περίπλου. Malta 1998).  οι  Δάρδανοι  και  στην  συμβολή  των  ποταμών  Μοράβα.)      Βορείως  της  λίμνης  Σκόδρας  αναφέρονται  τα  φύλα  των  Αρδιαίων  (Ardiaei). σύμφωνα με τις νεώτερες απόψεις (βλ.  των  Κάρνων  (Carni)  και  των  Ιστρίων  (Histri).  Ανατολικοί  γείτονες  αυτών  των  λαών  στο  εσωτερικό.Χ.  οι  Εγχελείς  τοποθετούνται  βορείως  των  Ταυλαντίων. οι οποίοι κατά την παράδοση (Στράβων Δ΄ IV.    Για τους  Παίονες. L. πρέπει  να τονίσουμε  ότι  δεν  θεωρούνται  πλέον  ιλλυρικό  φύλο.Α.  25).  που  με  επικεφαλής  τον  Τρώα  αρχηγό  Αντήνορα.  4  και  ΙΒ΄  ΙΙΙ.  στην  σημερινή ΒΔ  Σλοβενία και στην χερσόνησο της Ιστρίας (στον μυχό της Αδριατικής) αντίστοιχα.    Επίσης  για  τα  φύλα  των  Ενετών  (Veneti).  Ιταλίας  (κοιλάδα του  Πάδου).  εγκατεστημένο  αρχικά  στα  βόρεια  της  πλούσιας  σε  αλιεύματα  και  κυρίως  χέλια  (με  αυτά  σχετίζεται  ετυμολογικά  και  η  ονομασία  του  φύλου). ότι πρόκειται μάλλον για  κάποιο  Παλαιο‐Βαλκανικό  φύλο. οι οποίοι μετά τον 2ο αιώνα π. Σαύου και Δούναβη το κελτικό φύλο των Σκορδίσκων. οι οποίοι αργότερα θα  αναμειχθούν με Ιλλυριούς. θα κυριαρχήσουν στην περιοχή  που θα πάρει και το όνομά της από αυτό το φύλο (Δαλματία).Χ. G.  φορέων  της  Βενετικής γλώσσας (Venetic language).  Θεωρούνται  ως  φύλα  ενός  ιδιαίτερου  Αριοευρωπαϊκού  λαού. στις  βορειότερες  ακτές  της  Δαλματίας.  μέχρι  την  περιοχή  της  λίμνης  Σκόδρας.    Στις  εκτεταμένες  περιοχές  του  εσωτερικού  της  Ιλλυρίας.  που  ζούσαν  στις  περιοχές  της  σημερινής  Β. N.  1989  και  Dragoslav  Srejović:  The  Illyrians  and  the  Thracians.  Drin). Hammond: The Macedonian  State.  των  Λιβουρνών  ή  Λιβυρνών  (Liburni).

    Αξίζει  να  σημειωθεί  ότι  από  την  γλώσσα  των  Ιλλυριών  (η  οποία  δεν  απέκτησε  ποτέ  γραπτή  μορφή).  που  περιλαμβάνει  την  Θρακική.  Punjabi.λ.  Ο  κύριος  όγκος  τους  πάντως  αφομοιώθηκε  από  τα  κύματα  των  Σλάβων  που  θα  εγκατασταθούν  στα  Βαλκάνια  μετά  τον 6ο αιώνα μ. θα ισχυροποιηθεί και θα αρχίσει και πάλι τις επιδρομές  εναντίον της Μακεδονίας.Χ. θα ενταχθούν οριστικά στο ρωμαϊκό κράτος. Κουρδική. το φύλο των Δαρδάνων.  Τέλος  οι  Ιάποδες.  ελάχιστα  ίχνη  έχουν  απομείνει  σήμερα. Αλέξανδρο.    Κρίσιμο σημείο παραμένει η θέση τις Ιλλυρικής σε σχέση με τις δύο βασικές ομάδες των  Αριοευρωπαϊκών  γλωσσών:  Την  Ανατολική  ή  ομάδα  satem. ενώ παράλληλα ένα τμήμα τους εξελληνίσθηκε και  συγχωνεύθηκε  με  τα  γειτονικά  ελληνικά  φύλα.άλωση  της  Τροίας.         ΙΛΛΥΡΙΣ και γύρω περιοχές    Οι  Ιλλυριοί  έγιναν  γνωστοί  κυρίως  από  τις  μόνιμες  και  επίφοβες  επιδρομές  τους  εναντίον  των  Μακεδόνων. Ιρανικές (Περσική.  Πικεντική  και  οι  . θεωρούνται Κελτο‐ιλλυρικός λαός.    Οι Ιλλυριοί θα υποκύψουν στις αλλεπάλληλες εκστρατείες των Ρωμαίων και μέχρι το 9  μ.  Urdu  κ.  Οσκο‐Ουμβρική.)  και  την  Δυτική  ή  ομάδα  centum  στην  οποία  ανήκουν  η  Ελληνική  και  η  Φρυγική  καθώς  και  οι  Κελτικές. αλλά στα χρόνια των Διαδόχων και των Ελληνιστικών  κρατών. Αφγανική) και Ινδικές γλώσσες (την  προγονική  Σανσκριτική  και  τις  σύγχρονες  Hindi.  με  αποτέλεσμα  να  είμαστε  βέβαιοι  μόνον  για  το  γεγονός  ότι  η  Ιλλυρική  ανήκει  σαφώς  στις  Αριοευρωπαϊκές  (Ινδοευρωπαϊκές) γλώσσες. τις Σλαβικές.  οι  νότιοι  γείτονες  των Ιστρίων.  Θα  συντριβούν  οριστικά  από  τον  Φίλιππο Β΄ και τον Μ.π.  Bengali. όπου βαθμιαία θα αφομοιωθούν και θα  χάσουν ακόμη και την γλώσσα τους.Χ.  στις  ΒΑ  ακτές  της  Αδριατικής.  το  βασίλειο  των  οποίων  συχνά  έφθασε  στα  όρια  της  εξαφάνισης  και  της  υποδούλωσης  στους  Ιλλυριούς.  οι  Ιταλικές  (αρχαίες:  Λατινο‐Φαλισκική.

Χ. Αγγλική. Σκανδιναβικές) γλώσσες. άρα και οι Ιλλυριοί πρόγονοι των Αλβανών. με την εξάπλωση των ιλλυρικών φύλων να  φθάνει μέχρι τον Αμβρακικό κόλπο!      .) και η οποία  ανήκει  στην  ομάδα  satem  (Ανατολική  ομάδα). όπου εντοπίζεται τον 2ο‐3ο αιώνα μ.Χ.)  και  Τευτονικές  (Γερμανική.  Ισπανική. κάποια περίοδο μεταξύ του  5ου‐10ου αιώνα.λ.  διεκδικεί  την  καταγωγή  της  από  την  Ιλλυρική.    Νεώτερες απόψεις (βλ.  ανήκει  μάλλον  στην  Δυτική  ομάδα  centum  και  επομένως  αποκλείεται  να  είναι  προγονική  γλώσσα  της  Αλβανικής. και  εγκαταστάθηκε τελικώς στην περιοχή γύρω από την Σκόδρα.  Γαλλική  κ.        Ιλλυρική πόρπη    Η  κρισιμότητα  του  ζητήματος  προκύπτει  από  το  γεγονός  ότι  η  σημερινή  Αλβανική  γλώσσα (που είναι γνωστή από γραπτές πηγές μόλις από τον 15ο αιώνα μ.π.  όπως  τείνει  να  αποδείξει  η  σύγχρονη  έρευνα.σύγχρονες  Ρωμανικές‐Λατινογενείς:  Ιταλική. Ολλανδική. σχετικό λήμμα από τον Βαλκανιολόγο Αχ.  η  οποία.  το  οποίο  εικάζεται  ότι  μετακινήθηκε από τα βόρεια των Καρπαθίων.  Πιθανότερη  πάντως  φαίνεται  η  καταγωγή  του  αρχικού  φυλετικού  πυρήνα  (από  τον  οποίον  προέκυψαν  οι  σημερινοί  Αλβανοί  και  ιδίως  οι  Γκέγκηδες  του  βορείου  τμήματος  της  χώρας)  από  το  αρχαίο  Δακικό  φύλο  των  Κάρπων.       Χάρτης Παν‐Ιλλυρικών φαντασιώσεων. Λαζάρου στο Π‐Λ‐Μπ)  θέλουν τους Αλβανούς να κατάγονται από κάποιο θρακικό φύλο της ενδοχώρας και να  εγκαταστάθηκαν στην σημερινή Αλβανία τους πρώτους αιώνες του Βυζαντινού κράτους.

    Παλαιότερα  είχε  υποστηριχθεί  ότι  οι  Λυγκηστές  ήσαν  Ιλλυρικό  φύλο. Ε΄ 3. την Λυγκηστίδα οικών.    Λυγκησταί:   Αρχαίο  φύλο  της  άνω  (ορεινής)  Μακεδονίας.Χ.Χ. 177) ήσαν Πελασγοί που αφομοιώθηκαν  από τους Βισάλτες.  Σήμερα  είναι  βεβαιωμένο  ότι  οι  Λυγκηστές ήσαν ένα από τα Δυτικά (Ηπειρωτικά) ελληνικά φύλα (βλ.    Ο  ηγεμονικός  οίκος  των  Λυγκηστών  διεκδικούσε  την  καταγωγή  του  από  το  αριστοκρατικό γένος των Βακχιαδών (Στράβων Ζ΄ VII. N. ιδρυτής του βασιλικού οίκου των Λυγκηστών θεωρείται ο Αρραβαίος  Α΄  (μέσα  του  5ου  αιώνα  π.6  Στράβων  Ζ΄  αποσπ. 8) ή Λύκος…».  που  εισέβαλαν  στον  ελλαδικό  χώρο γύρω στο 1200 π.  Πρωτεύουσα αυτών ην ο Λύγκος (Θουκυδ.  ο  οποίος  αντιτάχθηκε  σθεναρά  στις  προσπάθειες  του  βασιλέως  των  Μακεδόνων  Περδίκκα  Β΄  (448‐413  π.  εκλήθη  από  Λυγκέως.  να  επαναπροσαρτήσει  την  περιοχή  στο  Μακεδονικό  Βασίλειο.  Κατά  τον  ΄Οθωνα Άβελ (Ιστορία της Μακεδονίας.  Στράβων  εβδόμη.  Ραγκαβή  ‐  Αθήναι  1888).  η  οποία  στην  αρχαιότητα  ήταν  γνωστή  ως  Κρηστωνία. σελ.  για  να  τον  διαδεχθεί  στην εξουσία το 587 π. ο γιος του Περίανδρος.  ο  οποίος  κατέλαβε  την  εξουσία  ως  τύραννος  (=κυβερνήτης)  της  Κορίνθου. 93 και Δ. 8).    Ουσιαστικά όμως.  οπότε  ανατράπηκε  από  τον  Κύψελο. χώραν Β. σελ.    Σύμφωνα  με  τις  νεώτερες  απόψεις  οι  Κρήστωνες  προέκυψαν  από  την  συγχώνευση  Θρακών με Πελασγούς. σελ. το εθνικόν Λυγκησταί. Β΄  99. το θηλυκόν Λυγκηστίς…». ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.  είτα  δε  ηνώθησαν  μετά  της  Μακεδονίας.5 και Ζ΄ 124 Θουκυδ. Β. 39). Ο Αρραβαίος Α΄ επωφελήθηκε από  τις  δυναστικές  διαμάχες  που  είχαν  ξεσπάσει  στην  Μακεδονία  μετά  την  δολοφονία  του  Αλεξάνδρου  Α΄. της Μακεδονίας κειμένην. οι οποίοι είτε είχαν εγκατασταθεί εκεί στα τέλη της Νεολιθικής  είτε  είχαν  προέλθει  από  το  κύμα  των  Θρακο‐Πελασγών.Χ.    Αναφέρονται από πολλούς κλασσικούς συγγραφείς (Ηροδτ.Δ.  εγκατεστημένο  στην  ορεινή  περιοχή  μεταξύ  των  ποταμών  Αξιού  και  Στρυμόνα. Hammond: The  Macedonian State.  αλλά  η  νεώτερη  έρευνα  έχει  ανατρέψει  πλήρως  αυτή  την  άποψη. 48).Χ.  οι  Λυγκηστές  ήσαν:  «…Λαός  αυτόνομος. Κατ’ αρχάς είχον  ιδίους  βασιλείς  εκ  του  γένους  των  Βακχιαδών. Χάρτη Αρχαία Μακεδονία).  αιώνα  μέχρι  το  657  π.  νότια  του  ποταμού  Εριγόνος και περιελάμβανε τις πεδιάδες της Φλωρίνης και του Μοναστηρίου (Βιτώλια).).Χ.Χ.  κάτι  που  είχε  επιτευχθεί  επί  της  βασιλείας  του  Αλεξάνδρου Α΄ του Φιλέλληνος (498/497 – 454 π.  41)  άλλοτε  ως  Θράκες  και  άλλοτε  ως  Πελασγοί.    Η  χώρα  των  Λυγκηστών  εκτεινόταν  στα  ανατολικά  των  Πρεσπών.  Γρηστωνία ή Κρηστωνική. που βασίλευσε στην Κόρινθο  από  τον  9ο  π.  πόλις  Ηπείρου.  Κατά  τον  Στέφανο  Βυζάντιο  «Λύγκος.  για  να  εδραιώσει  την  θέση  του.).). ένας από τους επτά σοφούς της Αρχαίας  Ελλάδος.Κρήστωνες ή Κρηστωναίοι:   Αρχαίο  πελασγο  –  θρακικό  φύλο.  Ο  Περδίκκας  Β΄  θα  εγκαταλείψει  την  .  Κατά  το  Λεξικόν  της  Ελληνικής  Αρχαιολογίας  (Αλεξάνδρου  Ρ. (βλ.    Σύμφωνα  με  το  Λεξικό  των  Κυρίων  Ονομάτων  (Ανέστη  Κωνσταντινίδου  ‐  Κωνσταντινούπολις  1900)  ο  Λύγκος  παλαιότερα  ονομαζόταν  Πιερία.  (Βλ.Χ.

    Σπουδαιότερη πόλη της Λυγκηστίδας ήταν η Ηράκλεια (Ηράκλεια Λυγκηστών/Λύγκου).Χ.  Στο  διάστημα  399‐391  π.Χ.). 1). Οι προσπάθειες των Αργεαδών‐Τημενιδών βασιλέων της Μακεδονίας  να  υποτάξουν  τους  Λυγκηστές  θα  συνεχισθούν  και  επί  της  βασιλείας  του  γιου  και  διαδόχου  του  Περδίκκα  Β΄. Δ΄ 124.  απομακρύνοντας τον νόμιμο βασιλέα Αμύντα Γ΄.  Μετά  τον  θάνατο  του  Αρχελάου  θα  προκληθεί  χάος  από  τις  δυναστικές  διαμάχες  στην  αυλή  των  Αργεαδών.  την  δυναμική  Ευριδίκη.    Ο  Αμύντας  Γ΄  θα  υποχρεωθεί  να  συνδιαλλαγεί  με  τους  Λυγκηστές  και  θα  πάρει  ως  σύζυγο  την  εγγονή  του  Αρραβαίου  Α΄  και  κόρη  του  Σίρρα.  Το  423  ο  ένδοξος  στρατηγός  των  Σπαρτιατών  Βρασίδας  θα  φθάσει στην Μακεδονία και θα συνεκστρατεύσει μαζί με τον Περδίκκα Β΄ εναντίον του  Αρραβαίου Α΄ (Θουκυδ.  Αρχελάου  (413 –  399 π. 300).  Παυσανίας. θα συντρίψει  την δύναμη των Ιλλυριών και θα προσαρτήσει οριστικά την Λυγκηστίδα στο μακεδονικό  κράτος. οι οποίοι θα τον εξαναγκάσουν να συμφιλιωθεί με  τον Αρραβαίο Α΄.  Κατερίνα  Τρανταλίδου:  «Αρχαιολογική  τοπογραφία  του  νομού  Φλώρινας»  Συνοπτική  Επισκόπηση  –  Πρέσπες  1995.Χ.  Αμύντας  Γ΄  και  Αργαίος  Β΄)  θα  καταλάβουν  τον  θρόνο  της  Μακεδονίας  και  ένας  από  αυτούς  (ο  Αργαίος  Β΄  392/1)  θα  ανέλθει  στον  μακεδονικό  θρόνο  με  την  βοήθεια  των  Ιλλυριών  και  των  Λυγκηστών.R.  που  κτίσθηκε  από  τον  Φίλιππο. Κεραμόπουλος)  στην σημερινή πόλη της Φλώρινας και σε όσους τη συσχέτιζαν με τη σημερινή πόλη του  Μοναστηρίου (F.  Σήμερα  επικρατούσα  και  βεβαιωμένη  θεωρείται  η  άποψη  ότι  η  Ηράκλεια  Λύγκου  βρίσκεται  δύο  χιλιόμετρα  νότια  από  το  Μοναστήρι  στα  μετόχια  του  μοναστηριού  του  Μπουκόβου  (Βλ.  σ. Η διάσταση απόψεων οφείλεται και σε μνεία του Συνέκδημου  του  Ιεροκλή  (Ιεροκλής.  έξη  βασιλείς  συνολικά  (Ορέστης.  ο  οποίος  για  να  εξασφαλίσει  την  στρατιωτική υποστήριξη των Ελιμιωτών και του περίφημου ιππικού τους. σελ.  αλλά  θα  τον  προλάβει  η  δολοφονία  του  το  399  π.)  και  θα  λήξει  η  μακρόχρονη  εχθρότητα  στις  σχέσεις  μεταξύ  Λυγκηστών  και  Αργεαδών.  Η  σύγχυση  αυτή  θα  πρέπει  να  αποδοθεί  στις  διοικητικές  μεταβολές  που  επέφεραν  οι  Ρωμαίοι  οι  οποίοι  υπήγαγαν  την  πόλη  της  Ηράκλειας  Λύγκου στην περιοχή της Πελαγονίας και οδήγησαν στην ταύτιση πόλης και περιοχής.  Heuzey  –  H.  Όταν αργότερα θα ανέβει στον θρόνο ο Φίλιππος Β΄. θα παντρέψει  την  μεγαλύτερη  κόρη  του  με  τον  ηγεμόνα  τους  Δέρδα  Β΄  (το  400  π.Χ.    Τα  στρατεύματα  των  συμμάχων  θα  πετύχουν  να  κατατροπώσουν  τις  δυνάμεις  του  Αρραβαίου στην μάχη που δόθηκε κοντά στο σημερινό Μοναστήρι (Βιτώλια).M.συμμαχία με την Αθήνα και θα στραφεί στους Σπαρτιάτες για να πετύχει την υποταγή  των  Λυγκηστών  (424  π.Χ.  21  και  L.  .).).  νοτιότερα  του  σημερινού  Μοναστηρίου  το  358  π.  Αναφορικά  με  τις  πόλεις  της  περιοχής  μόνο  η  Ηράκλεια  Λύγκου  θεωρείται  σήμερα  ότι  έχει  ταυτιστεί  με  σιγουριά.  Αμύντας  Β΄  ο  Μικρός.  Daumet:  Mission archaeologique de Macedoine – 1876.Y.  την  μητέρα  του  Φιλίππου  Β΄.  528‐535)  σύμφωνα  με  την  οποία  υπάρχουν  δύο  Ηράκλειες  η  Λύγκου  και  η  Πελαγονίας.  Έτσι  θα  ανακτήσει  τον  θρόνο  (το  391  π. ο γιος της Ευρυδίκης. ηγεμόνα των Ορεστών Σίρρα ή Ίρρα.  Αέροπος  Β΄.O. που σχεδίαζε ο  Αρχέλαος. Παντελεήμονα (Αντ.Χ.Χ. Διαφωνίες  θα  ξεσπάσουν  μεταξύ  του  Περδίκκα  και  του  Βρασίδα  και  η  πληροφορία  ότι  οι  Ιλλυριοί  συμμάχησαν  με  τον  Αρραβαίο  θα  έχει  ως  τελικό  αποτέλεσμα  να  αποτύχει  πλήρως  η  εκστρατεία  και  ο  Περδίκκας  Β΄  να  διαλύσει  την  συμμαχία  του  με  την  Σπάρτη  και  να  ζητήσει την βοήθεια των Αθηναίων.).  Πιθανόν  ο  γάμος  αυτός  να  έγινε  στα  πλαίσια  μιας  μεγάλης  εκστρατείας  εναντίον  του  Αρραβαίου Β΄ και του γαμπρού του.  Για  τον  προσδιορισμό  της  υπήρξε  διχογνωμία  ανάμεσα  σε  εκείνους που την τοποθετούσαν στο Λόφο του Αγ.

  Από  τους  λαούς  αυτούς.  όταν  ένα  μέρος  από  τους  Φρύγες  παρέμεινε  στην  χώρα..  Ασία.  αλλά  και  73). άλλοι Ήδωνες κι άλλοι Σίθωνες…». τότε πρέπει να δεχθούμε ότι  ένα  μέρος  από  τους  Μύγδονες  δεν  παρέμεινε  στην  Μακεδονία.  συμμάχων των Τρώων.  Μετά  την  αποχώρηση  των  Φρυγών  από  την  Μακεδονία γύρω στο 800 π.).    Μύγδονες:   Αρχαίος  λαός  εγκατεστημένος  στην  Μακεδονία.  στην  Προποντίδα.Χ.  όπου  εγκαταστάθηκε  στην  περιοχή  βορείως  του  όρους  Όλυμπος  της  Μυσίας.  ΙΒ΄  VIII.  Βρύγοι  ή  Βρίγες.).    Ο  Στράβων  (αποσπ.  φαίνεται  ότι  ήσαν  γνωστοί  με  την  γενική  ονομασία  Βρύγες(Φρύγες).  όπου  η  περιοχή  θα  ονομασθεί  επίσης  Μυγδονία  (βλ.  πιθανόν  λόγω  της  ανάμειξής τους με γειτονικά θρακικά φύλα.  τόμο  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. ένα μέρος από  τους  Μύγδονες  της  Μακεδονίας  να  μετακινήθηκαν  και  να  εγκαταστάθηκαν  στην  περιοχή των συγγενών τους της Μ.  ίσως  στην διάρκεια της βασιλείας του Αλεξάνδρου Α΄ του Φιλέλληνος (498/497‐454 π.  11. Προσωπικώς θεωρώ ότι η άποψη αυτή είναι μάλλον  ουτοπική  και  πολύ  συζητήσιμη  για  πολλούς  λόγους.Χ.  πέρα  από  το  γεγονός  ότι  οι  .    Στην  χώρα  των  Μυγδόνων  θα  εξαπλωθούν  οι  επίσης  φρυγικής  καταγωγής  Ήδωνες  ή  Ηδωνοί (περιορίζοντας τους εναπομείναντες Μύγδονες στην περιοχή μεταξύ του μυχού  του  Θερμαϊκού  και  του  Αξιού)  και  οι  οποίοι  θα  εκδιωχθούν  από  τους  Μακεδόνες. με την αποχώρηση των Φρυγών από την Μακεδονία. το μεγαλύτερο μέρος από τους Μύγδονες θα παραμείνει  στην  περιοχή  τους.  σελ.    Οι Μύγδονες της Μακεδονίας θα αφομοιωθούν και θα εξαφανισθούν στην διάρκεια των  ελληνιστικών  χρόνων.  αλλά  συνέχισε  με  το  υπόλοιπο  κύμα  της  φρυγικής  μετανάστευσης  και  πέρασε  στην  Μικρά  Ασία.  εκ  του  Ζ΄)  θεωρούσε  τους  Μύγδονες  φύλο  των  Ηδωνών:  «…Οι  Ηδωνοί  και  οι  Βισάλτες  κατείχαν  την  υπόλοιπη  Μακεδονία  έως  τον  Στρυμόνα.  στην  διάρκεια  της  μεγάλης  φρυγικής  μετανάστευσης  (γύρω  στο  1200  π.    Τέλος.  Η περιοχή εγκατάστασής τους θα ονομασθεί Μυγδονία και περιελάμβανε τις εκτάσεις  γύρω  από  τις  λίμνες  Βόλβη  και  Κορώνεια.  10).)  και  αφομοιώθηκαν  το  αργότερο  μέχρι  τους  πρώτους  χριστιανικούς χρόνους.  οι  Βισάλτες  ονομάζονταν  έτσι.  Πιθανόν αργότερα. ονομαζόταν Μύγδων (Ιλιάς. Ασίας .Χ.  άλλοι  λέγονταν Μύγδονες.Χ.  Έτσι  αναφέρονται  στον  Ηρόδοτο  (ΣΤ΄  45  και  Ζ΄  185.Χ.  Μύγδονες  θα  εγκατασταθούν  και  στην  περιοχή  βορείως  της  μεγάλης  Φρυγίας  στην  Μ.  ο  Μύγδων.  48‐49)  θεωρούνται  φρυγικό  φύλο  που  εγκαταστάθηκε  στην  Μακεδονία.  Ασίας  υπήρχαν  μέχρι  την  εποχή  του  Στράβωνος  (1ος  αιών  π.     Παίονες και Παιονία:  Το τελευταίο χρονικό διάστημα ακούγεται συχνά η πρόταση να πάρουν οι κάτοικοι της  περιοχής των Σκοπίων το όνομα των αρχαίων κατοίκων της περιοχής.  Αν  λάβουμε  υπ’  όψιν  ότι  ένας  από  τους  αρχηγούς  των  Φρυγών.  ο  Οδόμας  και  ο  Βιστωνός  ήσαν  αδέλφια. που ονομάζονταν  Παίονες (κάτι όχι απόλυτα ακριβές).  ο  οποίος  όμως  τους  θεωρεί  θρακικό  φύλο.  Βισάλτες. πρέπει να αναφέρουμε και την παράδοση (Στέφανος Βυζάντιος) σύμφωνα με την  οποία  ο  Ηδωνός.  μεταξύ  των  λιμνών  Ασκανίας  και  Δασκυλίτιδος  (Στράβων.  για  τον  οποίο  υπήρχε  παλαιότερα  η  άποψη  ότι  επρόκειτο  για  θρακικό  φύλο.  ενώ  οι  Μύγδονες  της  Μ.  Στέφανος  Βυζάντιος  στο  σχετικό  λήμμα).  ενώ  από  τους  Ηδωνούς. Γ 185).  Σύμφωνα  όμως  με  νεώτερες  απόψεις  (βλ.  Μέχρι  τον  5ο  αιώνα  π.

  Β  848)  «…που  οδηγούσε  τους  Παίονες  με  τα  κυρτά  τόξα.  ενώ  αναφέρει  και  την  άποψη  ότι  οι  Παίονες  θεωρούνται  άποικοι  Φρυγών  ή  σύμφωνα  με  άλλους.  Λεξικό  Ελληνικής  Αρχαιολογίας).  Β΄  96)  αναφέρει  τα  παιονικά  φύλα  των  Αγριάνων  και  Λαιαίων ως υπηκόους του βασιλιά των Οδρυσών. Λαιαίων. A. σελ.H.  μετά  τον  θάνατο  του  Πυραίχμη  από  το  δόρυ  του  Πατρόκλου  (Π  284‐293).  τον  γιο του Ίππασου. Παιόπλων.  Κατά τον N. με τους Πελαγόνες  (Πηλεγόνας‐Πελαγόνας).  Ο Ηρόδοτος (Ιστορίαι. Vol.  4  και  38)  τους  ταυτίζει  με  τους  Πελαγόνες.  Αστύπυλος. Ο ίδιος συγγραφέας αναφέρει (βλ.  Άλλοι  τους  θεωρούν  Θράκες  (βλ. του Πηλεγόνα (βλ.  ο  οποίος  σκοτώθηκε  από  τον  Λυκομήδη. part 3. 40) οι Παίονες δεν ήσαν Ιλλυριοί  ούτε Θράκες και φυσικά ούτε Έλληνες.    Αργυρό τετράδραχμο του βασιλέως των Παιόνων  Πατράου (340‐315 π.  Αντιγράφω  το  σχετικό  λήμμα από το «Λεξικό των Λαών του Αρχαίου Κόσμου».A. L.    Ο  Στράβων  (Γεωγραφικά.  Βασιλιάς  τους  ήταν  ο  Αστεροπαίος.    Παίονες:   Ένα από τα μεγαλύτερα και ισχυρότερα φύλα των κεντρικών περιοχών της χερσονήσου  του  Αίμου.  κατά  την  αρχαιότητα.  τονίζοντας  μάλιστα  ότι  οι  Παίονες  παλαιότερα  λέγονταν  Πελαγόνες  και  συσχετίζει  το  όνομα του πατέρα του Αστεροπαίου.)    Η  νεώτερη  έρευνα  δεν  έχει  καταλήξει  ακόμη  οριστικά  στο  ζήτημα  της  καταγωγής  των  Παιόνων. C.Χ.    Τέλος.    .  από  τον  πλατύ  Αξιό…»  και  στην  συνέχεια. Απισάονα. R.  Μύδων. 278‐279)  ότι οι Παίονες εκτόπισαν τους Ιλλυριούς και εξαπλώθηκαν σε μεγάλες εκτάσεις μεταξύ  των ετών 750‐530 π.  Θράσιος.  Παρ’  όλα  αυτά  θεωρώ  ότι  είναι  χρήσιμη  η  ενημέρωση  των  επισκεπτών  της  ιστοσελίδας  σχετικά  με  το  φύλο  των  Παιόνων.  μακριά  από  την  Αμυδόνα.  Οι  Παίονες  μνημονεύονται  από  τον  Όμηρο  ως  σύμμαχοι  των  Τρώων. 837). Vol. Crossland ‐ Cambridge Ancient History.  ο  Θουκυδίδης  (Ιστορία.  Λεξικό  Π‐Λ‐Μπ).  όπως  και  άλλοι  Παίονες  που  αναφέρονται  ονομαστικά:  Θερσίλοχος. G. Ε΄ 1 και 12‐17 Ζ΄ 113.  Σε  άλλο  όμως  σημείο  (Ζ΄  απόσπασμα 11) τους θεωρεί Θράκες. 124) αναφέρει τους Παίονες ως κατοίκους της  βόρειας περιοχής μεταξύ του Αξιού και του Στρυμόνα.ιθύνοντες των Σκοπίων θα την απορρίψουν (εάν ποτέ γίνει επισήμως) μετά βδελυγμίας  χωρίς  δεύτερη  σκέψη.  Ζ΄  αποσπ. παραπάνω).Χ. του Σιτάλκη. Σιριοπαιόνων και Δοβήρων. που είχε έλθει από  την  εύφορη  Παιονία…». αφού μιλούσαν μια διαφορετική γλώσσα από  τους λαούς αυτούς.  Αίνιος  και  Οφελέστης  (Φ  139‐212).  Μνήσος.  με  αρχηγό  τον  Πυραίχμη  (Ιλιάς. III part 1. Hammond (Macedonian State. ο γιος του Πηλεγόνα. που τον γέννησε ο Αξιός. III. σελ. ενώ  τελευταίως  υποστηρίζεται  η  φρυγική  καταγωγή  των  Παιόνων  (βλ.  αρχηγοί  τους. (Ρ 347‐351) «…τον κυβερνήτη του στρατού. σελ. Ο Αστεροπαίος θα βρεί τον  θάνατο  από  τον  Αχιλλέα. καθώς και τα παιονικά φύλα των  Αγριάνων.  άλλοι  Ιλλυριούς (βλ.

  τα  βυζαντινά  Βελεσά). απ’  όπου  αργότερα  μετακινήθηκε  στην  πόλη  Στόβοι  στην  συμβολή  του  Αξιού  με τον Εριγόνα (σημερινός Cerna).Θα  πρέπει  στο  σημείο  αυτό  να  αναφερθεί  ότι  τα  τελευταία  χρόνια  έχει  αρχίσει  να  εμφανίζεται  συχνά  μια  νέα  άποψη  με  ισχυρή  επιχειρηματολογία  (βλ.  πρώην  Tito  Veles. Ν.  αλλά  και  ουσιαστική  πολιτική  συνεργασία  μεταξύ  των  δύο  τελευταίων.  στις  όχθες  του  παραπόταμου  του  Αξιού  Άστιβου  (σημερινός  Bregalnitsa)  ή  σύμφωνα  με  άλλη  όχι  τόσο  αξιόπιστη  πηγή  (ιστοσελίδα  Wikipedia  ‐  λήμμα  Stobi)  τα  Βυλάζωρα  (σημερ.  Veles. σύμφωνα με την οποία τα  φύλα των κεντρικών περιοχών της χερσονήσου του Αίμου Παίονες.  που  κατείχαν  τις  περιοχές  μεταξύ  Θρακών  και  Ιλλυριών. αντίστοιχες εκδόσεις νομισμάτων από τους Δέρρωνες και Ήδωνες).    Οι  Παίονες  ήσαν  κατ’  εξοχήν  γεωργικός  λαός  και  η  εκμετάλλευση  των  εύφορων  περιοχών ανατολικά του Αξιού.  τις  θέσεις  του  Σέρβου  αρχαιολόγου  του  Πανεπιστημίου  του  Βελιγραδίου  Ντραγκοσλάβ  Σρέγιοβιτς‐ Dragoslav Srejović: The Illyrians and the Thracians‐Malta 1998). Τριβαλλοί.        Η θεωρία αυτή κερδίζει σήμερα έδαφος και αν αποδειχθεί οριστικά θα θέσει τέρμα στις  διενέξεις  του  παρελθόντος.  Β΄  σελ.λ.     . Τα φύλα αυτά αποτελούσαν  μια  ιδιαίτερη  αυτοτελή  ομάδα  Παλαιο‐Βαλκανικών  λαών.  68  και  113  ‐  «Μάλλιαρης»  1995). δεν ανήκαν ούτε στους Θράκες ούτε στους Ιλλυριούς.  χαλκού  και  σιδήρου  θα  τους  αποφέρει  μεγάλο  πλούτο.  παρ’  όλο  που  το  φρυγικό  στοιχείο  αναμφισβήτητα συμμετείχε στην διαμόρφωση των φύλων που ήσαν εγκατεστημένα στις  κεντρικές περιοχές της χερσονήσου του Αίμου (βλ.  που  θεωρούσαν  τα  φύλα  των  κεντρικών  περιοχών  άλλοτε  Θράκες.π.  Ištip  ή  Štip).  άλλοτε  Ιλλυριούς  και  άλλοτε  Φρύγες. καθώς και των πλούσιων μεταλλείων χρυσού. Χάμμοντ  «Ιστορία  της  Μακεδονίας»  τομ. Χάρτη). αργύρου.  όπως  αποτυπώνεται  στα  βαριά  ασημένια πρώϊμα νομίσματά τους με χαρακτηριστικές παραστάσεις μεγαλόσωμων  βοδιών (βλ.  το  μετέπειτα  Στίπειον  (σημερ.  με  αποτέλεσμα  να  αποτραπεί  οποιαδήποτε  στενότερη  πολιτιστική  επαφή.     Η πρωτεύουσα των Παιόνων ηγεμόνων ήταν αρχικά η Άστιβος – Astibus (βλ. Δάρδανοι  κ.

  Οι  Παίονες.  όπως  προαναφέραμε. Με την έναρξη της εποχής του Σιδήρου και  τις μετακινήσεις λαών που σημειώθηκαν.  λεπτομέρειες στο Macedonian State.  Ε.  Αργυρό οκτάδραχμο του Παιονικού φύλου των Ορεσκίων    Σύμφωνα  με  τα  υπάρχοντα  στοιχεία.  ʺΜάλλιαρηςʺ  1995  τόμ. σελ.Χ.  εισέβαλε  στην  Παιονία.  την  Πελαγονία  και  βορειότερα  την  κοιλάδα  του  Αξιού  μέχρι  την  περιοχή της σημερινής πόλης των Σκοπίων.Χ.  κερδίζοντας  μια  αποφασιστική  νίκη.  Χάμμοντ  ‐  Ιστορία  της  Μακεδονίας.).  που  θα  εισβάλουν  στις  περιοχές  τους  (βλ.    Με  την  Περσική  εισβολή  στην  Ευρώπη  (512/511  π.  όπως  προαναφέρθηκε  θα  εκτοπίσουν  τους  Ιλλυριούς  από  την  κοιλάδα  του  Αξιού  και  θα  ισορροπήσουν  την  πίεση  των  θρακικών  φύλων πέρα από τον Στρυμόνα. από το  όνομα  του  οποίου  προήλθε  και  η  σημερινή  ονομασία  της  πόλης  των  Σερρών  (βλ.  τους  Θράκες  και  τους  Πελασγούς.  την  Ημαθία.).  η  οποία  του  έδωσε  την  δυνατότητα  να  επιβάλλει  στον  νέο  ηγεμόνα  των  Παιόνων  Λύππειο  (ή  Λύκκειο.Χ.  ηγεμόνα  των  Οδρυσών  και  τον  Γράβο.Χ.  με  την  υποκίνηση  των  Αθηναίων  θα  συμπήξουν  συμμαχία  . Στα χρόνια  του  Πελοποννησιακού  Πολέμου  (δεύτερο  μισό  του  5ου  αιώνα  π.  που  κατέλαβαν  αυτές  τις  περιοχές  πριν  από  την  εξάπλωση  των  Μακεδόνων  (βλ.  247).  σήμερα  θεωρούνται ότι ήσαν φύλα των Παιόνων. Τότε. την Αμφαξίτιδα (τις εκτάσεις  γύρω  από  τις  δυο  όχθες  του  κάτω  ρου  του  Αξιού). θα εκτοπισθούν  ή  θα  εξολοθρευτούν  από  τους  Φρύγες.).  όπως  αναγράφεται  στα  νομίσματα. ό.  με  επικεφαλής  το  πολεμοχαρές  φύλο  των  Λαιαίων.  Δύο  χρόνια  μετά.    Οι Ιλλυριοί κυριάρχησαν στον χώρο της Μακεδονίας.  Ν. 40‐41). μετά την αποχώρηση των Φρυγών  γύρω  στο  800  π.  Λίγο  αργότερα.  οι  Παίονες  κατείχαν  στην  διάρκεια  της  Ύστερης  Εποχής του Ορειχάλκου και ειδικότερα προς το τέλος της.  την  Εορδαία. Μας είναι γνωστός ένας βασιλιάς τους  από  την  περίοδο  αυτήν.  Β΄  σελ.Χ.  την  Πιερία.  ο  Φίλιππος  Β΄  της  Μακεδονίας.Χ.  μια  συνθήκη  ειρήνης  ευνοϊκή  για  τους  Μακεδόνες  (βλ.  οι  Παίονες  θα  δεχθούν  ισχυρό  πλήγμα και τα επόμενα χρόνια θα υποχωρούν διαρκώς κάτω από την αυξανόμενη πίεση  των θρακικών φύλων από τα ανατολικά και των Μακεδόνων από τα δυτικά.  την  Αλμωπία.  πληροφορίες  για  τα  φύλα  αυτά  στο:  Δημ.  μαζί  με  τον  Κετρίπορι. οι Παίονες θα αφομοιωθούν.  Οι  Άλμωπες  και  οι  Εορδοί.  «Εκδοτική  Αθηνών»  1982  σελ.  Ευαγγελίδη  «Λεξικό  των  Αρχαίων  Ελληνικών και περι‐ελλαδικών φύλων» ‐ Θεσσαλονίκη 2002).).  περίπου  358‐340  π.  48‐49).  θα  επανέλθουν  βαθμιαία  και  από  το  750  π.  όπου συγκρότησαν ενιαίο ανεξάρτητο βασίλειο.Χ.  ο  Άγις  (δεύτερο  τέταρτο  του  4ου  αιώνα  π. που αργότερα αναμίχθηκαν ως ένα βαθμό με  Ιλλυριούς. οι Σιριοπαίονες.    Στις περιοχές αυτές θα εγκατασταθεί ένα ισχυρό παιονικό φύλο.  ο  Λύππειος/Λύκκειος. μέχρι τα τέλη του 6ου αιώνα π.π.  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.  ενώ  παλαιότερα  θεωρούνταν  Ιλλυρικά  φύλα.  Οι  Παίονες  θα  διατηρήσουν την ουσιαστική ανεξαρτησία τους μέχρι τον θάνατο του Άγι (358 π.  ηγεμόνα  των  Γραβαίων.Χ.  πιθανόν  να  αποσύρθηκαν  στην  άνω  κοιλάδα  του  Αξιού  και  των  πηγών  του  Στρυμόνα.)  φαίνεται  ότι  ήσαν  σύμμαχοι  ή  υπήκοοι  του  βασιλιά  των  Οδρυσών.

 Macedonian State. λίγες  μέρες  πριν  από  την  μάχη  των  Γαυγαμήλων  (Historiae  ΙV.     Νόμισμα Παιόνων (ΛΥΚΚΕΙΟΣ)    Θα  πάρουν  μέρος  στην  εκστρατεία  του  Μ.  Οι  Παίονες  θα  συγχωνευθούν  με  τους  γειτονικούς  τους  λαούς  και  στην  διάρκεια  της  Ρωμαιοκρατίας θα παύσουν να αναφέρονται ως ξεχωριστό φύλο.  Αυδωλέων  (310–286  π.) και Δρωπίων (250–225 π.Χ. ό. σελ.  Αλεξάνδρου  με  δική  τους  μονάδα  ελαφρά  οπλισμένων  ιππέων‐ανιχνευτών. στον Λυσίμαχο και στην συνέχεια στους Γαλάτες (Κέλτες) επιδρομείς που θα  κατακτήσουν  την  περιοχή.Χ.  Μας  είναι  γνωστοί  οι  ηγεμόνες  των  Παιόνων  αυτής  της  περιόδου  Πατράος  (340–315  π.  Οι  Παίονες  θα  επωφεληθούν  των  εμφυλίων  συγκρούσεων  που  ακολούθησαν  τον  θάνατο  του  Μ.  Λέων  (278–250 π.       Αργυρό νόμισμα Παιόνων με την επιγραφή ΑΥΔΩΛΕΟΝ[ΤΟΣ]    Για  τον  βασιλέα  Αυδωλέοντα  ή  Αυδολέοντα  (=  αυτός  που  έχει  φωνή  λιονταριού. Το βασίλειό τους θα γίνει από τότε υποτελές στους Μακεδόνες.).Χ. Αλεξάνδρου.).  24‐25).Χ.Χ.3).Χ.  Για  τον  βασιλέα  Δρωπίονα  πρέπει  να  αναφερθεί  ότι  το  1877  ανακαλύφθηκε στην αρχαία Ολυμπία ένα βάθρο ανδριάντα με επιγραφή ότι είχε στηθεί  από τους Παίονες προς τιμήν του.  θα τους συντρίψει το 356 π.  Υπήρξε  φίλος  και  σύμμαχος  των  Αθηναίων  κατά  του  Δημητρίου  του  Πολιορκητή  και  γι΄  αυτό  το  λόγο  είχε  τιμηθεί  με  ψήφισμα  από  την  εκκλησία  του  δήμου. αλλά ο στρατηγός του Φιλίππου Β΄.  όπου  θα  παραμείνει  μέχρι  την  ρωμαϊκή  κατάκτηση.Χ. 110‐111 και Διόδωρος ΙΣΤ΄  22.π. μέχρι την υποταγή τους  το 281 π.Χ. ο ικανότατος Παρμενίων.  Αλεξάνδρου και θα αποκτήσουν και πάλι την ανεξαρτησία τους.Χ.).  σώθηκε  με  τη  βοήθεια  του  βασιλέως  της  Μακεδονίας  Κασσάνδρου. η Παιονία θα υποταχθεί στον Αντίγονο Γ΄ τον Δώσοντα (229‐221 π.     Γύρω στο 225 π.Χ.  Σύμφωνα  με  τον  Λατίνο  ιστορικό  Κούρτιο  (Quintus  Curtius  Rufus.Χ.  η  ανεξαρτησία  της  Παιονίας  διέτρεξε  κίνδυνο  από  τους  Αυταριάτες  Ιλλυριούς.  οι  Παίονες  και  ο  διοικητής  τους  Αρίστων  θα  πολεμήσουν  ηρωϊκά  και  θα  συντρίψουν  ένα  τμήμα  περσικού  ιππικού  που  προσπάθησε  να  παρεμποδίσει την διάβαση του ποταμού Τίγρη από τον στρατό του Μ. (βλ.)  και  ο  διάδοχός  του.  γνωρίζουμε  ότι  όταν  το  310  π.).).εναντίον της Μακεδονίας.  .  μεγαλόφωνος).  θα  την  ενσωματώσει  οριστικά  στο  Βασίλειο  της  Μακεδονίας.  Αρίστων  (286–285).  Φίλιππος  Ε΄  (221‐179  π.  1ος  αιών  μ.  9.

  τόμο  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.  Παλαιότερα  επικρατούσε η αντίληψη ότι ανήκαν στα θρακικά φύλα. Vol.    Οι Οδόμαντες μνημονεύονται για πρώτη φορά από τον Ηρόδοτο.  υπετάγησαν  έπειτα  εις  τους  . ο οποίος αναφέρει (Ζ΄  112) ότι εκμεταλλεύονταν τα μεταλλεία χρυσού και αργύρου του Παγγαίου. στην αρχαιότητα υπήρχε η παράδοση (Στεφ.  ήτις  κατ’  αυτήν  εκαλείτο  Ορεστίς  ή  Ορεστιάς.  Συμπεραίνουμε  λοιπόν  ότι  όλοι  αυτές  οι  ονομασίες άρα και οι λαοί.) σύμφωνα με την  οποία  ο  Ηδωνός.    Το  422  π.  ο  βασιλιάς  των  Οδομάντων  Πόλλης. Βυζ.  Απόσπασμα χάρτη της αρχαίας Μακεδονίας επί Ρωμαιοκρατίας (DʹIsle 1708)      Ὀδόμαντες:   Αρχαίος λαός εγκατεστημένος στην περιοχή μεταξύ Στρυμόνος και Νέστου. Ε΄ 6.  48‐49).  έθεσε  στην  διάθεσή  του  τους  πολεμιστές  του (Θουκυδίδης. Ὀρέσται:   Σύμφωνα  με  το  ʺΛεξικόν  Ελληνικής  Αρχαιολογίαςʺ:  «…Λαός  Ηπειρωτικός  εν  Μολοσσίδι.  Οι  Οδόμαντες  σχετίζονταν  στενά  με  τα  φύλα  των  Ηδωνών.  στην  διάρκεια  της  εκστρατείας  του  Αθηναίου  στρατηγού  Κλέωνος  στην  Θράκη. οπότε θα αφομοιωθούν βαθμιαία και θα εξαφανισθούν ως ξεχωριστό φύλο. αλλά σύμφωνα με τις νεώτερες  απόψεις  (βλ.  των  Μυγδόνων  και  των  Βισαλτών. A. III part 2. Εξ άλλου.  των  Βιστώνων. H.  σελ. 2).    Οι  Οδόμαντες  θα  υποταχθούν  οριστικά  στον  Φίλιππο  Β΄  της  Μακεδονίας  και  θα  αποτελέσουν  τμήμα  του  Μακεδονικού  Βασιλείου.  η  οποία  έγινε  γνωστή  ως  Οδομαντίς  ή  Οδομαντική. Ωδο‐ ή Οδω‐ περιέχεται  τόσο στο όνομα και άλλων φύλων (Ώδονες. 602). Ήδωνες). όσο και στην παλαιότερη ονομασία  της  Θάσου  (Οδωνίς.  σελ.  εν  τη  μεταξύ  των  ποταμών  Αώου  και  Αλιάκμονος  χώρα.  ο  Μύγδων.  Η σύγχρονη έρευνα τέλος.  κατά  τον  Ησύχιο). βορείως του  Παγγαίου.Χ.  ο  Οδόμας  και  ο  Βιστωνός  ήσαν  αδέλφια. σχετίζονται στενά μεταξύ τους (βλ.  ο  οποίος  στην  συνέχεια  αναμίχθηκε  πιθανόν  με  γειτονικά  θρακικά  φύλα. και C.  Ανεξάρτητοι  το  πριν. έχει επισημάνει ότι η ίδια ρίζα Οδο‐.  θεωρούνται  φρυγικής  καταγωγής  λαός.

Μακεδόνας. Ζ΄ VII.    Σύμφωνα  με  την  παράδοση.    Οι  Ορέστες.  δυστυχώς  δεν  είναι  σημαντικά  περισσότερες  από  όσες  αναφέρονται  στο  παραπάνω  λήμμα.  Hammond:  Macedonian  State.  όπως  υποδηλώνει  και  η  ονομασία  τους.Χ.  αλλ’  οι  Ρωμαίοι  τοις  απέδωκαν  την  ελευθερίαν. Έτσι. παρά τον προαναφερθέντα μύθο. θα αποτελέσουν ημιανεξάρτητες  ηγεμονίες με ιθαγενείς δυναστείες. που είχαν δολοφονήσει τον πατέρα του  Αγαμέμνονα μετά την επιστροφή του από την Τροία.  κάτι  που  ήδη  από  τον  6ο  αιώνα  π.  αποσπάσθηκαν  από  τους  Μολοσσούς  και  πέρασαν  στην  επικυριαρχία  των  Μακεδόνων.Χ.  Οι  πληροφορίες  που  διαθέτουμε  σήμερα  για  τους  Ορέστες.  στην  διάρκεια  της  βασιλείας  του  Αλεξάνδρου  Α΄  (498/497‐454  π. Εκαταίος ο Μιλήσιος (απόσπασμα 107). μάλλον αρχική ονομασία της  περιοχής. αυτά που είναι  γνωστά  με  βεβαιότητα  είναι  ότι  οι  Ορέστες  αποτελούσαν  ένα  ορεσίβιο  φύλο.    Σε  μια  επιγραφή  του  415  π.  Ελέγοντο  δε  την  επωνυμίαν  λαβόντες εκ του Ορέστου.  εγκατέλειψε τις Μυκήνες και μετά από περιπλάνηση θα καταλήξει στην άνω Μακεδονία  όπου  θα  ιδρύσει  την  πόλη  Άργος  Ορεστικόν  και  θα  ονομάσει  την  περιοχή  Ορεστίδα  (Στράβων.  παρ’  όλο  που  έχει περάσει παραπάνω από ένας αιώνας από την συγγραφή του.  αλλά  και  το  όνομα  της  χώρας  τους.    Όπως προαναφέραμε όμως.  Επιβεβαιώθηκε  επίσης  ότι  ανήκαν  στα  φύλα  των  Μολοσσών  της  Ηπείρου. επίσης ορεσίβια  ποιμενικά φύλα.Χ. των  πηγών και του άνω ρου του Αλιάκμονα. 8). καταφυγόντος παρ’ αυτοίς αφ’ ου εφόνευσε την μητέραν του…».  (βλ.  ο  Ορέστης.  85)  η  οποία  αναφέρεται  σε  μια  συνθήκη  μεταξύ  των  Αθηναίων. καταδιωκόμενος από τις Ερινύες.  Οι  διάδοχοί  του  όμως  δεν  θα  μπορέσουν  να  επιβάλουν  την  πλήρη  εξουσία  τους  και  οι  Ορέστες.     Οι Ορέστες ήσαν εγκατεστημένοι στις περιοχές της λίμνης Ορεστιάδος (Καστοριάς).  σελ. όπως και τα άλλα φύλα της άνω Μακεδονίας.  είχε  επισημάνει  ο  περίφημος  Γεωγράφος της αρχαιότητος.  μετά  τον  φόνο  της  μητέρας  του  Κλυταιμνήστρας και του εραστή της Αίγισθου.).  του  βασιλιά  της  Μακεδονίας  . ενώ στα δυτικά μοιράζονταν τις εκτάσεις μέχρι  τον ποταμό Αώο με τους Παραυαίους βόρεια και τους Τυμφαίους νότια.  που  σημαίνει  «ορεινή  περιοχή/  χώρα». Ορεστίς σημαίνει ορεινή χώρα.

 583). οι Ορέστες θα αποσπασθούν και πάλι από την Μακεδονία σκόπιμα. κατά τον Τίτο Λίβιο: oppidum  (ΧΧΧΙ.  την  Τυμφαία  και  την  Ορεστίδα.Χ.  Κατά  τον  Στέφανο  Βυζάντιο.Χ.  γιατί  δεν  μπορούσαν  να  κάνουν  χρήση  όλων  των  δυνάμεων  που  είχαν  λόγω  της  στενότητας  και  του  δασώδους  του τόπου.  Ήδη  όμως  οι  Ορέστες  είχαν  συγχωνευθεί  με  τους  Μακεδόνες  σε  μεγάλο  ποσοστό  και  τους  επόμενους  αιώνες  θα  παύσουν  να  εμφανίζονται ως ξεχωριστά φύλα.  και  παραδόθηκε  στους  Ρωμαίους. μετά την νίκη του επί του βασιλέως των Μολοσσών Αρύββα.Χ.).  στις  αρχές  του  Πελοποννησιακού Πολέμου.  γιο  του  θεού  Ποσειδώνα και της Όσσας.  αιολική  αποικία  και  πρωτεύουσα  της  Ορεστίδος.    Το 350 π.  Στην  συνέχεια  ο  Ρωμαίος  στρατηγός  και  Ύπατος  Π.1)]  ή  Κήλητρον  (σημερινή  Καστοριά).  η  οποία  πολιορκήθηκε  το  200  π.  στην  διάρκεια  του  Β΄  Μακεδονικού  πολέμου  (200‐197  π.  εν  όρει  υπερκειμένω  της  Μακεδονικής  γης. και την διάλυση του Μακεδονικού Βασιλείου από  τους Ρωμαίους.  Σουλπίκιος  Γάλβας  προσπαθεί  να  διεισδύσει  στην  άνω  Μακεδονία  και  παραβιάζοντας  μια  ορεινή  δίοδο  διατρέχει  στη  Λυγκηστίδα  και  φτάνει  στην  Εορδαία  όπου  επιδίδεται  σε  καταστροφές  και  λεηλασίες.    Κατά μία μυθολογική παράδοση (Τζέτζης. ο Φίλιππος Β΄.  εξ  ης  Πτολεμαίος  ο  Λάγου  πρώτος  βασιλεύσας Αιγύπτου…». Από την  Παλλήνη  ονομάσθηκε  αργότερα  η  ομώνυμη  χερσόνησος  της  Χαλκιδικής  (σημερινή  χερσόνησος Κασσάνδρας).  εκτός  από  τον  ηγεμόνα  των  Ελιμιωτών.  μνημονεύονται  ως  σύμμαχοι  του  Περδίκκα  Β΄. ο οποίος θα διαδεχθεί τον Σίθωνα στον θρόνο.  Δέρδα  και  ο  ηγεμών  των  Ορεστών  Αντίοχος.  κατά  την  οποία  οι  Μακεδόνες  έπαθαν  φοβερή  καταστροφή. ο Κλείτος. εις Λυκόφρονα. με  στόχο  την  εξασθένιση  των  Μακεδόνων.  εγκατεστημένο  στην  Χαλκιδική  και  ειδικότερα  στην  χερσόνησο  της  Σιθωνίας που πήρε το όνομά της από αυτούς. την  Παλλήνη και την Ροιτεία.  Σίθωνα.Χ.  οι  Ορέστες  θα  αποχωρήσουν  επισήμως  από  την  (σκιώδη ούτως ή άλλως) επικυριαρχία του βασιλέα της Μακεδονίας και θα αποτελέσουν  τμήμα του Μολοσσικού κράτους (=φυλετικής ομοσπονδίας) και από Ορέστες Μακεδόνες  θα ξαναγίνουν Ορέστες Μολοσσοί.    Άλλη πόλη της περιοχής  ήταν και το Κέλετρον [Celetrum.  θα  προσαρτήσει  οριστικά  στην  Μακεδονία  την  Παραυαία.  Στο  μέρος  εκείνο  των  στενών  μετά  από  πολλές  αψιμαχίες  συνήφθη  μάχη.    Μεταξύ  των  ετών  370  και  365  π.Περδίκκα  Β΄  και  των  συμμάχων  του  και  του  ηγεμόνα  των  Λυγκηστών  Αρραβαίου  και  των  συμμάχων  του. Ο Σίθων.  Αργότερα  ο  Φίλιππος  Εʹ  αναγκάστηκε  εκ  των  πραγμάτων  να  αφήσει  την  περιοχή  του  ποταμού  Εριγώνος  και  κατέλαβε  τα  στενά  μεταξύ  Λυγκηστίδος  και  Εορδαίας. η Σιθωνία ονομάσθηκε  έτσι  από  τον  βασιλέα  του  θρακικού  φύλου  των  Οδομάντων.  Τον  προλαβαίνει  όμως  ο  Φίλιππος ο Ε΄ και μετά από σφοδρότατη σύγκρουση τον εξαναγκάζει να εκκενώσει την  περιοχή.  . Την Παλλήνη.    Μετά την μάχη της Πύδνας το 168 π.  σε  σχέση  με  τα  γεγονότα  του  έτους  429  π.      Σίθωνες ἤ Σιθωνοί:   Αρχαίο  φύλο.Χ. θα κερδίσει ως σύζυγο σε μονομαχία με έναν  από τους μνηστήρες.  υπήρχε  στην  περιοχή  η  Ορεστία:  «…πόλις  εν  Ορέσταις.  Το  όνομα  του  ηγεμόνα  των  Ορεστών  Αντιόχου  αναφέρεται  και  από  τον  Θουκυδίδη  (Β΄  80).  στην  Ακαρνανία. απέκτησε από την νύμφη Μενδηΐδα δύο κόρες.  40.Χ.

 L. πιθανότατα τον 8ο αιώνα π. 9). σελ.  μια  περιοχή  της  Μακεδονίας.  αναφέρει  ότι  υπήρχε  η  Πελαγονική  Τρίπολις  που  την  αποτελούσαν οι πόλεις Άζωρον. σελ. 38‐39) οι Πελαγόνες. 89).A.  τους  Τυμφαίους.Χ.  αιώνα  Εκαταίο  (Μολοσσικά  έθνη).  Vol.  σύμφωνα  με  τον  Γεωγράφο  του  6ου  π.  48‐49).  ʺAn  Inventory  of  Archaic  and  Classical  Poleisʺ‐Oxford  University Press.  μεταξύ  των  ετών  454  π.  Από  τους  λαούς  αυτούς.  τους  Δέρρωνες). (θάνατος  Αλεξάνδρου  Α΄)  και  359 π. ο Αλέξανδρος Α΄ της Μακεδονίας θα θέσει αυτά  τα φύλα κάτω από την επικυριαρχία του.  Ο  Λατίνος  Ιστορικός  Τίτος  Λίβιος.    Οι Πελαγόνες θα ενσωματωθούν οριστικά το 359 π. τόμο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ «Εκδοτικής Αθηνών» σελ. εκ του Ζ΄): «…Οι Ηδωνοί  και  οι  Βισάλτες  κατείχαν  την  υπόλοιπη  Μακεδονία  έως  τον  Στρυμόνα.  τις  απόψεις  του  οποίου  ενστερνίζεται  και  ο  Στράβων  στα  Γεωγραφικά  του  (C.  III  part  3  ‐  σελ. 11.  κάτω  από  την  ηγεσία  των  Μολοσσών.    Κατά τον N.  τους  Ορέστες  και  τους  Λυγκηστές.    Πελαγόνες:  Αρχαίο  Ηπειρωτικό  φύλο  της  ομάδας  των  Μολοσσών.      Πίερες:   Θρακικό  φύλο. οι Πελαγόνες ήσαν ουσιαστικά ανεξάρτητοι και  συχνά συμμαχούσαν με τους εχθρούς των Μακεδόνων.  . 1402). αλλά μάλλον λανθασμένα αφού οι πόλεις αυτές ανήκαν στην  Περραιβική  Τρίπολι  (βλ.  Όλα  τα  παραπάνω  φύλα  είχαν τους δικούς τους ηγεμόνες και μιλούσαν την βορειοδυτική διάλεκτο της Ελληνικής.  Οι Σίθωνες μνημονεύονται και από τον Στράβωνα (αποσπ.  266).  Βισάλτες. Hammond (Macedonian State.  γεγονός  που  οδήγησε  παλαιότερους  ερευνητές  να  τους  θεωρούν  ως  ένα  παιονικό  ή  ιλλυρικό φύλο. άλλοι Ήδωνες κι άλλοι Σίθωνες…».  (άνοδος  στον  θρόνο της Μακεδονίας του Φιλίππου Β΄). Αυτός είναι και ο λόγος  που οι Σίθωνες παλαιότερα αναφέρονταν ως θρακικό φύλο. Πύθιον και Δολίχη (XLII 53).H.  ανήκε  στην  ομοσπονδία  (=φυλετική  ομάδα)  των  Ηπειρωτικών  φύλων.  υποστηρίζεται  σήμερα  ότι  οι  Σίθωνες  υπήρξαν αρχικά ένα φρυγικό φύλο (βλ.    Σύμφωνα  με  τα  πορίσματα  νεωτέρων  ερευνών.  ενώ  από  τους  Ηδωνούς. στο Βασίλειο της Μακεδονίας και  στην διάρκεια των χρόνων του Φιλίππου Β΄ και του Μ.Χ.    Στα  νότια  των  Πελαγόνων  ήταν  εγκατεστημένο  το  μικρό  φύλο  των  Δευριόπων  ή  Δουριόπων. αποτελούσαν  ένα  ορεσίβιο  ποιμενικό  φύλο.  που  είτε  ήσαν  εγκατεστημένοι  ήδη  στην  περιοχή  είτε  εγκαταστάθηκαν αργότερα εκεί. Αλεξάνδρου θα αφομοιωθούν από  τους Μακεδόνες.  οι  Βισάλτες  ονομάζονταν  έτσι.  το  οποίο  μαζί  με  τους  Ελιμιώτες. κάτι που θα διεκδικήσουν στην συνέχεια και οι  διάδοχοί του.    Οι  Πελαγόνες  αποτελούσαν  το  βορειότερα  εγκατεστημένο  αρχαιοελληνικό  φύλο. το οποίο στην συνέχεια συγχωνεύθηκε με τους Θράκες (ίσως με ένα συγκεκριμένο  θρακικό  φύλο.  άλλοι  λέγονταν  Μύγδονες. κάτι που επαναλαμβάνει  και ο Στράβων (Ζ΄ VII.Χ. 2004 σελ.  το  οποίο  συμμαχούσε  άλλοτε  με  τους  Πελαγόνες  και  άλλοτε  με  τους  Λυγκηστές (Hammond ‐ Macedonian State.  στους πρόποδες του Ολύμπου.  που  πήρε  το  όνομά  του  από  την  Πιερία.Χ.    Πάντως.Χ. G.  Την περίοδο των Περσικών πολέμων.

  Υπενθυμίζουμε.  μετέβησαν  προς  ανατολάς  και  κατέλαβον  τα  παρά  το  όρος  Πάγγαιον.  ένα  τουλάχιστον  Θρακικό  φύλο  θα  εγκατασταθεί  στην  Πιερία  όπως  συνάγεται  από  παραδόσεις. στο ΒΑ τμήμα περίπου του σημερινού Νομού Σερρών.    Σίντοι ἤ Σιντοί:   Θρακικό  φύλο  το  οποίο  σύμφωνα  με  το  Λ.  χωρίζει τους Σιντούς από τους Παίονες.Α. γεγονός  που  δηλώνει  ότι  η  περιοχή  είχε  κατοικηθεί  προηγουμένως  (περίπου  1400‐1200  π.    Στην  Μακεδονία.  τη  ζ΄  εκατονταετηρίδι.Χ.  η  Φρυγική  εισβολή  και  η  εγκατάσταση  φρυγικών  φύλων  σε  διάφορες  περιοχές  της.  Λίγο  νωρίτερα.  Αρχαία  Μακεδονία).  την  περιοχή  ανατολικώς  της  Κρηστωνίας  και  βορείως  της  Βισαλτίας.  σχετικά  με  κάποιες  πέτρες  που  κατεβάζει  ο  ποταμός  της  περιοχής. ώστε κανένα ερπετό δεν μπορεί να αντέξει.  καταγράφονται  και  εισβολές  Θρακικών  και  Πελασγικών  ομάδων  από  τα  ανατολικά.  οικών  εν  τη  Πιερία.  Η  άποψη  ότι  κατείχαν  και  την  περιοχή  της  κοιλάδας  του  Στρυμόνα  βορείως  των  στενών  του  Ρούπελ.  G.    Κατά  τον  Στράβωνα.  πλησίον  των  Αβδήρων.Χ. 601).  κάτι  που  είναι  αδύνατον  να  επιβεβαιωθεί  από  την  έρευνα.  Skopje  1957)  δεν  γίνεται  πλέον  αποδεκτή  από  την  νεώτερη  έρευνα  (βλ.  ενώ  όταν ραντίζονται με νερό ανάβουν περισσότερο και μάλιστα καιόμενες.  Mihailov:  Thrace – C.  οι  Σιντοί.  κατοικούσε  στην  Σιντική.  ενώ  οι  επιζήσαντες  Πίερες  κατέφυγαν  «…πέραν  του  Στρυμόνος  εις  την  πόλιν  Φάγρητα  και  άλλους  τόπους  εις  τους  πρόποδας του Παγγαίου…» (Θουκυδίδης Β΄ 99). σελ.  Ελλ.  οι  οποίοι  κατέλαβαν  την  περιοχή. Macedonian State.  Περί  Θαυμασίων  Ακουσμάτων).  μέχρι  τον  Στρυμόνα  και  την  λίμνη Πρασιάδα (Κερκινίτις).  Το  όνομα όμως της περιοχής (Πιερία=πλούσια γη) είναι αναμφισβήτητα Ελληνικό.  ότι  γύρω  στο  1200  π. σελ.Χ.  είτα  δε  επί  του  Παγγαίου.  ταυτίζονται  με  τους  ομηρικούς  Σίντιες.  45  εκ  του  Ζ΄).  τους  οποίους  ο  Ησίοδος  τοποθετούσε στην Πιερία.    Οι  ερευνητές  δέχονται  ότι  αυτό  το  θρακικό  φύλο  θα  παραμείνει  στην  Πιερία  μέχρι  τα  τέλη του 8ου αιώνα π.  Αξίζει  να  μνημονευθεί  το  αξιοπερίεργο  γεγονός  που  καταγράφεται  από  τον  Στέφανο  Βυζάντιο στο λήμμα Σιντία (μια πόλη των Σιντών).  Οι  Πίερες  εξώσθησαν  υπό  των  Μακεδόνων.  . (βλ.) από  κάποιο  ελληνικό  φύλο.Ε.  Fanoula  Papazoglou:  The  Macedonian  Cities  in  the  Roman  Period. 8) και στην συνέχεια θα εκδιωχθεί  από  τους  Μακεδόνες.Χ.  οι  Πίερες  ήσαν  «…αρχαίος  λαός  Θρακικός.  Σύμφωνα  με  το  Λεξ.  όπως  υποστηρίχθηκε  παλαιότερα  (βλ.  σημειώθηκε  στον  χώρο  της  Μακεδονίας. III part 2.H.    Από  τότε  η  Πιερία  αποτελεί  αναπόσπαστο  τμήμα  της  Μακεδονίας.  διαφόρους  μύθους  αλλά  και  αρχαιολογικές  ενδείξεις. Vol.  όπως  τους  αναφέρει  (Αποσπ.A.  Πόντος  και  οι  οποίες  όταν  καίονται  συμπεριφέρονται  αντίθετα  από  τα  ξυλοκάρβουνα  δηλ. όπου παραθέτει την παρατήρηση του  Αριστοτέλη  (Ψευδο‐Αριστοτέλης. αιώνα και από τον Ηρόδοτο (Ζ΄ 112).  διευκρινίζει  ότι  το  όρος  Κερκίνη  (σημερινό  Μπέλες). μυρίζουν όπως η  άσφαλτος τόσο άσχημα.    Ο  Θουκυδίδης  (Β΄  98)  μάλιστα. στην  ανατολική  Μακεδονία  (βλ.  πιθανότατα  τους  Μάγνητες.  Αρχ.  όταν  τις  φυσάς  σβήνουν.  οι  οποίες  θα  προχωρήσουν  μέχρι  την Ανατολική  Στερεά  και  την  Ανατολική  Πελοπόννησο. όπου μνημονεύεται η ύπαρξή τους τον 5ο  π.  πέραν  του  Στρυμόνος  ποταμού  ένθα  ίδρυσαν  πόλεις…».