Ë{Þ

:

3

f÷tf
f÷tf]

„w s ht‚e …u … h

[fwfw÷ „wý :

Ätu h ý - 10

rð¼t„ - y
→ ™e[u™t «§tu™t yuf ðtõÞ{tk W¥th ÷¾tu.
1. r„÷t™e ft{„ehe Ze÷e …zðt rðþu „t{÷tuftu þwk {t™‚t ?
2. {nthts …h „wMËu ÚtÞu÷e …í™e™u þtk‚ fhðt ðt‚o™tÞfu fÞtk {tŠ{f ð[™tu fÌttk ?
3. Œuð™Œe hwÿfwkz{tk fuðe he‚u ¾tƒfu Au ?
4. ƒu - ºtý …uZe …Ae ÷u¾f™wk fwxwkƒ rnLŒe¼t»te ÚtE sþu yu{ ‚{™u fu{ ÷t„u Au ?
→ ™e[u™t «§tu™t ƒu - ºtý ðtõÞtu{tk W¥th ÷¾tu.
5. Ëðthe òuðt yxthe{tk ytðu÷e {]ýt÷ð‚e™wk ðýo™ fhtu.
6. xtE{xuƒ÷ ƒ™tððt{tk ÷u¾f™u fux÷tu Ë{Þ „Þtu ? þt {txu ?
→ ™e[u™t «§tu™t ËrðM‚h W¥th ÷¾tu. (ftuE …ý ƒu)
7. …]rÚtðeðÕ÷¼™wk …tºtt÷u¾™ fhtu.
8. f÷t{™t r…‚t™wk ÔÞÂõ‚íð ‚{tht þçŒtu{tk ÷¾tu.
9. Œkztu‚e ƒtðt™e «ð]Â¥t rðþu ÷u¾f™wk {k‚ÔÞ ÷¾tu.
→ ™e[u™t «§tu™t {tøÞt {wsƒ W¥th ÷¾tu.
10. ftuþt™t Ënr{ºttu™t ™t{ ÷¾tu.
11. ‘Ëtu™t™t ð]ûttu’ …tX™tu «fth ÷¾e ‚u þu{tkÚte ÷uðt{tk ytÔÞtu Au ‚u sýtðtu.
12. ‘Mºtefu¤ðýe’ r™ƒkÄ{tk fE ƒtƒ‚™wk ¾kz™ fÞwO Au ?
13. ‘[ûtw:©ðt’ ðt‚to™wk þe»tof ÞtuøÞ Au ? fthý ÷¾tu.
rð¼t„ - ƒ
→ ™e[u™t «§tu™t yuf ðtõÞ{tk W¥th ÷¾tu.
14. ™h®Ën {nu‚t s™{tus™{ {™w»Þ yð‚th þt {txu RåAu Au ?
15. ‘fwks÷ze’ ÷tuf„e‚{tk M™unËkƒkÄu ƒkÄtÞu÷tk fÞtk fÞtk …tºttu ðýoðtÞu÷tk Au ?
16. {qh¾™u þu{tk Vhf sýt‚tu ™Úte ?
17. ËnŒuð™e fE ÷t[the n‚e ?
→ ™e[u™t «§tu™t ƒu - ºtý ðtõÞtu{tk W¥th ÷¾tu.
18. ‘sq™wk r…Þh½h’ ftÔÞ{tk ™trÞft™u fE ƒtƒ‚ …heytu suðe ÷t„u Au ?
19. frð þt{¤u ft„¤™u …h{tÚteo þt {txu fÌttu Au ?
→ ™e[u™t «§tu™t ËrðM‚h W¥th ÷¾tu. (ftuE …ý ƒu)
20. ËnŒuð™t r[¥t{tk [t÷‚t {kÚt™™u ‚{tht þçŒtu{tk ÷¾tu.
21. ‘yr‚ ¼÷tu ™rn ƒtu÷ðwk’ Œwnt{tk fÞtu ƒtuÄ {¤u Au ?
22. ‘‚eÚttuo¥t{’ ftÔÞ™wk þe»tof Ë{òðtu.
→ ™e[u yt…u÷e ftÔÞ …kÂõ‚ytu ðtk[e «§tu™t W¥th ÷¾tu.
23. “¼htuËu [tÕÞt su y™¼u hk„{tk,
Vqxe yu™u Ykðu Ykðu ytk¾ ò„e™u òuô ‚tu ftuE ™Úte yuf÷wk ?”
(1) ‘y™¼u’ yux÷u þwk ?
(2) ‘Vqxe yu™u Ykðu Ykðu ytk¾ -’ yu …kÂõ‚ Ë{òðtu.
24. “fheyu Ëk… fwxwkƒ{tk, þºtwÚte þwk ÚttÞ ?
Ítz xfu Au Íwkz{tk, yuf÷ Qze òÞ.”
(1) fwxwkƒ{tk Ëk… ht¾ðtÚte þtu VtÞŒtu ÚttÞ Au ?
(2) ‘yuf÷ Ítz Qze òÞ’ yux÷u þwk ?
rð¼t„ - f
25. yt…u÷t þçŒtu™e òuzýe ËwÄthe™u ÷¾tu : …turË‚¼ú‚]ft, ¼ú{÷tuf, Ëw©wËt, ®[hkrsðe
26. (1) yt…u÷t þçŒtu™e ËkrÄ Atuztu : ŒuðŠ»t, «íÞuf
(2) yt…u÷t þçŒtu™e ËkrÄ òuztu : ®ËÄw + QŠ{, y™w + yu»tý
Std –10 / Gujarati

100

4

4

8

4

4

4

8

4

2
1
1
1
ddfd

27. (1) Ë{tË ytu¤¾tðtu : [ûtw:©ðt, yÂø™…heûtt
(2) þçŒ Ë{qn {txu yuf þçŒ yt…tu.
(1) {M‚f …h zt¤eðt¤e Mºte™wk rþÕ… (2) yzÄe {ª[tÞu÷e y™u yzÄe ¾wÕ÷e
28. (1) ™e[u™e …kÂõ‚™tu y÷kfth ytu¤¾tðtu.
ytu Eïh ¼rsÞu ‚™u {tuxwk Au ‚ws ™t{;
„wý ‚tht r™‚ „tEyu ÚttÞ y{thtk ft{.
(2) y÷kfth™wk WŒtnhý yt…tu : ÔÞtsM‚wr‚ y÷kfth
29. (1) ™e[u™e ftÔÞ …kÂõ‚™tu AkŒ ytu¤¾tðtu.
ËtIŒÞtuo ðuzVe Œu‚tk, ™t ™t ËwkŒh‚t {¤u;
ËtIŒÞtuo …t{‚tk …nu÷tk, ËtIŒÞo ƒ™ðwk …zu.
(2) AkŒ™wk WŒtnhý ÷¾tu : Œtunhtu
30. (1) YrZ«Þtu„™tu yÚto yt…e ‚u™tu ðtõÞ{tk «Þtu„ fhtu : ®sŒ„e {tu¤e ÚtE sðe
(2) fnuð‚ Ë{òðtu : yuf ËtkÄtu íÞtk ‚uh ‚qxu
31. (1) yt…u÷t þçŒtu™t ƒçƒu Ë{t™tÚteo þçŒ ÷¾tu : ½tuztu, ‚tËeh
(2) ‚¤…Œt þçŒtu™t rþü Y… yt…tu : WAk„, …rhðuþ
32. (1) hu¾tkrf‚ rð¼Âõ‚ - «íÞÞ fE rð¼Âõ‚ Œþtoðu Au ‚u ÷¾tu.
{nwzt W…hÚte ƒÄtk …ýo ¾he …zâtk.
(2) ÞtuøÞ ËkÞtusf™tu W…Þtu„ fhe ðtõÞY…u òuze Vhe ÷¾tu.
yufðth …hËuðtu Aqxâtu. yuðtu yt™kŒ ytðu. ‚¤tð{tk ™tn‚t ntuEyu.
33. Ëq[™t «{týu VuhVth fhtu.
(1) nwk ™ ƒtuÕÞtu ‚u ™ s ƒtuÕÞtu. (¼tðuh[™t ƒ™tðtu)
(2) ƒnth {u¤tu ÷t„u÷tu s n‚tu. (f]Œk‚ þtuÄe «fth ÷¾tu)
(3) ytðt ykÄth{tk ‚{thtÚte fuðe he‚u yðtÞ ? (f‚orhðtõÞ ƒ™tðtu)
(4) zu÷e™e ¾zfe™u …ý f÷h fhtÔÞtu. (r™…t‚ þtuÄtu)
rð¼t„ - z
→ …ãtÚto„úný :
34. ™e[u yt…u÷wk ftÔÞ ðtk[e ‚u™e ™e[u …qAu÷t «§tu™t W¥th ‚{tht þçŒtu{tk ÷¾tu.
ftuýu feÄwk „heƒ Aeyu ? ftuýu feÄwk htkf ?
ftk ¼q÷e ò, {™ hu ¼tu¤t, yt…ýt swŒt ytkf,
Úttuztf ™Úte rˬt …tËu, Úttuzef ™Úte ™tux,
yu{tk ‚u þwk ƒ„ze „Þwk ? yu{tk ‚u þe¾tux ?
W…hðt¤e ƒUf ƒuXe Au yt…ýe {t÷k{t÷
yts™wk ¾týwk yts yt…u ™u ft÷™e ðt‚tu ft÷.
Äqr¤Þu {th„ fIf {¤u òu yt…ýt suðtu ËtÚt,
Ëw¾Œw:¾tu™e ðth‚t fu’‚t ƒtÚt{tk ¼eze ƒtÚt,
¾wÕ÷tk ¾u‚h yz¾u…z¾u yt½u ™e÷wk yt¼,
ðå[u ™t™wk „t{zwk ƒuXwk õÞtkf ytðu Au ÷t¼ ?
Ëtu™t™e ‚u Ëtkfze „÷e, nu‚w „ý‚wk nu‚;
ŒturZÞtk {txu Œtuz‚tk yu{tk Sð‚tk òu™u «u‚ !
{t™ðe ¼t¤e y{Útwk y{Útwk yt…ýwk Vtuhu Ônt÷,
™tux ™u rˬt ™t¾ ™Œe{tk Äqr¤Þu {th„ [t÷ !
- {fhkŒ Œðu
Ǥtu :
(1) frð …tËu þwk þwk ™Úte ? yu™e yu{™t {™ …h þe yËh Au ?
(2) W…hðt÷e ƒUf fE ? ‚u fE he‚u W…Þtu„e ÚttÞ Au ?
(3) frð þt{tk Ëw¾ y™w¼ðu Au ?
(4) ‘Ëtu™t™e Ëtkfze „÷e’ yux÷u þwk ? Ä™«u{e {týËtu {txu frð þwk fnu Au ?
(5) frð™u Äqr¤Þtu {th„ þt {txu „{u Au ? þe»tof yt…tu.
→ „ãtÚto„úný :
35. ™e[u yt…u÷tu „ã¾kz ðtk[e ‚u™e ™e[u …qAu÷t «§tu™t W¥th ‚{the ¼t»tt{tk ÷¾tu.
AuÕ÷tk …[tË ð»to{tk ½ýe þtuÄtu ÚtE Au. [kÿ …h y™u ËqÞo{kz¤{tk ftìfuxtu, W…„úntu {tuf÷ðt™e yŒT¼w‚ þtuÄtu ÚtE Au; ™u ytð‚t
Std –10 / Gujarati

1
1
1

1
1

1
1
1
1
1
1
1
4

5

5
2
ddfd

ŒËft{tk yt…ýu fŒt[ [kÿ …h …ý sE þfeyu, …ý {™u …qAðt{tk tðu ‚tu nwk fnwk fu yu {n¥ð™e þtuÄ ™Úte. y÷ƒ¥t, yu™tÚte
yt…ýe þÂõ‚ ðÄe Au; …ý {wÂõ‚™wk þwk ? yðftþÞt™tu, W…„úntu, yt.E.Ëe.ƒe.yu[; yt…ýu Ëti yuf ¼Þ™t ytuÚtth ™e[u
Sðe hÌttk Aeyu, yt…ýt ƒt…ŒtŒtytu ™®[‚, MðMÚt Sð™ Sð‚t ‚u yt…ýt ™u yt…ýtk ƒt¤ftu™t ™Ëeƒ{tk ™Úte hÌtwk.
¼Þt™f ð]ÂØ™e ½ze, …¤™e ®[‚t™tu rð»tÞ ƒ™e hÌtwk Au. yu™wk fthý yt…ýu fkEf ðÄthu ͽzt¤wk, E»tto¤w ÚtÞt Aeyu ‚u ™Úte
…ý yt…ýt ntÚt{tk Ë¥tt {u¤ððt™t, Ëknth fhðt™tk þMºttu - fÕ…™t{tkÞu ™ ntuÞ ‚uðe þÂõ‚ðt¤tk þMºttu ytÃÞtk Au ‚u Au.
{nthtßÞtu ‚tu [kÿ„wó ™u ™u…tur÷Þ™™tk …ý n‚tk, …ý ‚u{™e rð™tþ fhðt™e þÂõ‚ yts™tk {nthtßÞtuÚte ÷t¾{t ¼t„™e
…ý ™ n‚e. þÂõ‚ ðÄe Au ‚u™t «{tý{tk rþ»tíð ðæÞwk ™Úte.
- {w¼tE …k[tu÷e (Œþof)
Ǥtu :
(1) ‘Œþof’ ™t {‚u rð¿tt™™e þtuÄtu yu {n¥ð™e þtuÄ þt {txu ™Úte ?
(2) yt…ýt ƒt…ŒtŒtytu™t y™u yt…ýt Sð™{tk þtu ‚Vtð‚ …zâtu Au ?
(3) ytsu yt…ý™u þu™e ®[‚t Ë‚tðu Au ? þt {txu ?
(4) [kÿ„wó y™u ™u…tur÷Þ™™t {nthtßÞtu™e þe rðþu»t‚t n‚e ?
(5) „ã¾kz™u ÞtuøÞ þe»tof yt…tu.
→ Ëkûtu…efhý :
36. ™e[u™tu „ã¾kz ðtk[e ‚u™tu yuf ‚]‚eÞtkþ (1/3) ¼t„{tk Ëkûtu… fhtu y™u þe»tof yt…tu.
5
Ä{o yux÷u ËíÞ™e ‚t÷tðu÷e y™u rððufe Ë{¼tð, ‚u{s yu ƒu ‚¥ðtu™e Œtuhðýe ™e[u ½zt‚tu Sð™ÔÞðnth, …krz‚ Ëw¾÷t÷Syu
þMºttu, …krz‚tu, „whwytu, ‚eÚttuo, {krŒhtu, r¢Þtftkztu, W…tË™tytu ð„uhu™u Ä{o™tu ƒtÌt Œun fÌttu Au. ßÞthu ËíÞ, ¼Âõ‚, «u{,
r™:MðtÚto…ýwk, rððuf, rð™Þ y™u WŒth‚t ð„uhu ËŒT„wýtu™u Ä{o™tu ytí{t fÌttu Au. ßÞtk WŒth‚t ™ ntuÞ íÞtk ËíÞ ËkþtuÄ™ fu
r™:MðtÚto…ýt™tu yðftþ s õÞtk ? ytÚte nwk yu{ fnwk Awk fu Ä{o yux÷u WŒth‚t. WŒth‚t ËtiÚte …nu÷tk rð[thtu™e. WŒth‚t ytðe
yux÷u ËÇÞ‚t ¼ýe yt…ýu …nu÷wk …„÷wk {tkzâwk.
- ðtze÷t÷ z„÷e
→ rð[th rðM‚th :
37. ™e[u™e …kÂõ‚ytu™tu rð[th rðM‚th fhtu.
5
Ÿ[e™e[e VÞto fhu, Sð™™e ½x{t¤,
¼h‚e ‚u™e ytux Au, ytux …Ae swðt¤.
rð¼t„ - E
→ …ºt÷u¾™ :
38. ‚{tht rðM‚th{tk E÷urõxÙf ðthkðth s‚e ntuðtÚte ‚{™u ½h{tk …z‚e y„ðz yk„u „wsht‚ rðãw‚ ƒtuzo™u …ºt ÷¾tu.
5
→ ynuðt÷ ÷u¾™ :
39. ‚{the þt¤t{tk ÞtuòÞu÷ …wM‚f{u¤t™tu ynuðt÷ ytþhu 100 þçŒtu{tk ÷¾tu.
5
40. ™e[u yt…u÷t rð»tÞtu{tkÚte „{u ‚u yuf rð»tÞ …h 200 (ƒËtu) þçŒtu{tk r™ƒkÄ ÷¾tu.
10
(1) xur÷rðÍ™ - ðhŒt™ fu yr¼þt…
(2) ð»tto™e yuf Ëtksu
■■■■■

Std –10 / Gujarati

3
ddfd

„w s ht‚e …u … h Ëtu Õ Þw þ ™

Ätu h ý - 10

rð¼t„ - y
→ «§tu™t yuf ðtõÞ{tk W¥th.
1. „t{÷tuftu yu{ {t™‚t n‚t fu r„÷t™tk ÷ø™ ÚtE „Þtk Au yux÷u nðu ‚u™e ft{„ehe{tk Ze÷tþ ytðþu.
2. ðt‚to™tÞfu yu{™e „wMËu ÚtÞu÷e …í™e™u þtk‚ fhðt fÌtwk, “[kze, ftu… ™fhtu, [kze ! «ËÒt Úttytu.”
3. Œuð™Œe, ½tÞ÷ ðt½ý suðe þtuh y™u „so™t fh‚e hwÿfwkz{tk ¾tƒfu Au.
4. ÷u¾f™t r…‚tyu „wsht‚™t yuf „t{zt{tkÚte ytðe™u {æÞ«Œuþ™t sƒ÷…wh{tk ftÞ{e r™ðtË fÞtu.o yu{™t Ëti ƒt¤ftu íÞtk s s™BÞtk
y™u QAÞto. ‚uytu „wsht‚e fh‚tk rnLŒe ðÄw òýu Au ytÚte ÷u¾f™u ÷t„u Au fu ƒu - ºtý …uZe …Ae ‚u{™wk fwxƒ
kw rnLŒe¼t»te ÚtE sþu.
→ ƒu - ºtý ðtõÞtu{tk W¥th.
5. Ëðthe òuðt yxthe{tk ytðu÷e {]ýt÷ð‚eyu ðÕf÷™u ƒŒ÷u ËtŒtk ðMºttu …nuÞtO n‚tk ‚u™e ÷tkƒe Ä™w»t suðe tk¾tu ÂMÚth y™u ˾‚
Œu¾t‚e n‚e. ‚u™t ntuX áZ‚tÚte rƒztÞu÷t n‚t. ‚u™wk fŒY…wk {w¾ yt ˾‚tE™u fthýu ðÄthu fŒY…wk ÷t„‚wk n‚wk.
6. xtE{xuƒ÷ ƒ™tððt{tk ÷u¾f™u ƒu {rn™t sux÷tu Ë{Þ ÷tøÞtu, fthý fu A - Ët‚ sux÷t rð»tÞtu™u ‚iÞth fh‚tk y™u ‚u{tk fÞt rð»tÞ™u
ðÄthu {n¥ð yt…ðwk, fÞtu rð»tÞ õÞthu ht¾ðtu ð„uhu «§tu™wk r™htfhý fh‚tk ‚u{™u ½ýtu Ë{Þ ÔÞr‚‚ ÚtE „Þtu y™u þÂõ‚™tu …ý
ÔÞÞ fhðtu …zâtu.
→ ËrðM‚h W¥th ÷¾tu. (ftuE…ý ƒu)
7. {wks™wk …tºtt÷u¾™ : {wks {t÷ðt™tuu ({t¤ðt™tu) htò n‚tu. ‚i÷… ‚i÷k„ý™tu htò n‚tu. {wksu ‚i÷…™u Ëti¤ 𾂠nhtÔÞtu n‚tu …Ae ‚u
‚i÷…™u ntÚtu …htßÞ …tBÞtu n‚tu. ßÞthu ‚u™u ƒkŒe ƒ™tðe ‚i÷k„ý ÷tÔÞt íÞthu ‚u™t yk„ W…h fuð¤ Ätur‚Þwk …nuhu÷wk n‚wk. ‚u™t …h
ƒuzeytu rËðtÞ ƒeswk yuf …ý yt¼q»tý ™ n‚wk. ‚u™wk fŒ «[kz n‚wk. ‚u™wk {w¾ {tunf, ÷tkƒt ft¤t ðt¤ ËhËrh‚t™ s¤ suðt ÷t„‚t
n‚t. yt ðt¤ þkfh™t suðt ‚u™t rðþt¤ ¾¼t …h …ÚthtÞu÷t n‚t. ytÚte ‚u™t {w¾™t ‚us™u ¼¼f¼ÞwO ƒ™tð‚t n‚t. ‚u™e ztuf
VýeÄ™e Výt™e {tVf ¼htðŒth n‚e. „ðo y™u ƒu…hðtEÚte s„‚™tu r‚hMfth fh‚tu ntuÞ ‚u{ ‚uýu {tÚtwk …tA¤ htÏÞwk n‚wk. ‚u™e
rðþt¤ At‚e™t M™tÞwytu M…ü Œu¾t‚t n‚t. ‚u™e …t™e ½txe÷e n‚e. ‚u™t Ähýe Äúqsð‚t ƒu …„tu Úttk¼÷t™e su{ f{h™t {Útt¤t Úthu
W…÷t þheh™u Äthe hÌtt n‚tk.
‚u ntÞtuo ntuðt A‚tk ‚u™e [t÷{tk ûttu¼ fu r¾Òt‚t ™ntu‚e. ‚u™t rðþt¤ ¼t÷«Œuþ …h MVrxfþe r™{o¤‚t n‚e ‚u™e ‚usMðe ytk¾tu{tkÚte
{Äwh‚t Íh‚e n‚e. ËwkŒh y™u ÷tu¼t{ýt …hðt¤t þt ntuX{tkÚte ntMÞ Íh‚wk n‚wk. ‚u™t rŒÔÞ [nuht{tk ftÔÞ™e {eXtþ n‚e. yu™u òuE
‚i÷k„ý™e ƒÄe Mºteytu ½u÷e ÚtE „E n‚e. {wks™wk ÔÞÂõ‚íð W„ú, «‚t…e y™u ÷tuftu™u ytkS ™t¾™thwk ft{ý„thwk y™u {tunf n‚wk.
8. f÷t{™t r…‚t™wk ÔÞÂõ‚íð : yu.…e.su. yçŒw÷ f÷t{™t r…‚t Ÿ[t y™u Œu¾tðzt n‚t. ËtŒ„e y™u fhfËh yu ‚u{™t Sð™™wk {wÏÞ
÷ûÞ n‚wk. ‚u{™e …tËu ¾tË Ä™ fu ÔÞðÂMÚt‚ rþûtý ™ntu‚wk. ‚uytu sL{Úte s znt…ý y™u WŒthrŒ÷ Ähtð‚t n‚t. ‚u{™u ¾wŒt{tk
yíÞk‚ ©Øt n‚e. ‚uytu htus ™{ts …Z‚t. ‚u{™t {‚u «tÚto™t fhðtÚte ÷tuftu ðå[u ytí{eÞ ËkðtŒ þõÞ ƒ™u Au. ‚u{™u ftuE™t «íÞu
¼uŒ¼tð ™ntu‚tu. „t{™t ÷tuftu™u ‚u{™t r…‚t …h yux÷e ytMÚtt n‚e fu ‚uytu ‚u{™e …tËu …týe™t ðtËý{tk ‚u{™e ytk„¤e
ƒtu¤tð‚t. ‚uytu yu …týe™tu M…þo fh‚t y™u ÷tuftu {txu «tÚto™t fh‚t. ‚u{™t r…‚t „{u ‚uðt frX™ ÄtŠ{f rð[thtu™u yr‚ Ëh¤ y™u
ÔÞðnthwk ‚tr{÷ ¼t»tt{tk Ë{òðe þf‚t. ‚uytu {t™‚t n‚t fu Œhuf {týË …qýo …h{tí{t™tu s yuf rðrþü ykþ Au. «r‚fq¤‚t
nk{uþtk ytí{®[‚™ {txu rðþt¤ ‚ftu …qhe …tzu Au. ÷tuftu™t Œw:¾tu Œqh ÚttÞ y™u ‚u{™u Ë‚tð‚t - nuht™ fh‚tk …tþðe ‚¥ðtu þtk‚ ÚtE
òÞ ‚u {txu ‚uytu «tÚto™t y[o™t fh‚t.
yt{ ÷u¾f™t r…‚t™wk ÔÞÂõ‚íð rþM‚, ËtŒ„e, fhfËh, Eïh «íÞu ©Øt, ytæÞtÂí{f ¿tt™, ÔÞðnthwk znt…ý, «t{trýf‚t,
WŒth‚t, rð™{ú‚t ð„uhu WŒt¥t „wýtuÚte ¼h…qh n‚wk.
9. Œkztu‚e ƒtðt™e «ð]Â¥t : Œkztu‚e ƒtðt Œhuf htu„™e Œðt yt…‚t yux÷u ¼tu¤t „út{eýs™tu™e ¼ez ò{‚e. yu Œhuf htu„e™u yuf Œkztu
{th‚t, …Ae ¼¼w‚ yÚtðt fkEf Œðt yt…‚t. ÷u¾f sq™t Œ{™t htu„e n‚t. yt htu„ yt„¤ ¼÷¼÷t ÷t[th ÚtE òÞ. Œkztu‚e
ƒtðt™e htu„ {xtzðt™e yt «ð]Â¥t rðþu Ëtk¼éÞwk n‚wk. …ý …nu‚tk ‚tu yu™e ò¤{tk VËtÞt ™rn …Ae yu{™e {„sþÂõ‚ - {r‚ ƒnuh
{the „E y™u …tu‚u Þ ƒt…t™tu yuf Œkztu ¾tÄtu. òu fu yu™tÚte ‚u{™u fkE VtÞŒtu ÚtÞtu ™rn. ÷tuftu™u ¾ƒh …zu fu ftuE…ý «fth™t VtÞŒt
ÚtÞt ™Úte yu …nu÷tk ‚tu yu ƒtðtu Œqh ™ef¤e „Þtu ntuÞ. yt «{týu Œkztu‚e ƒtðt ½ýt ¼tu¤t „út{eýs™tu™u VËtðe™u Ëthtu ÄkÄtu fhe hÌttu n‚tu.
→ {tøÞt {wsƒ W‚¥t‚h.
10. ftuþt™t Ënr{ºttu™tk ™t{ r…™tf, htsw÷ y™u r™Þr‚ Au.
11. ‘Ëtu™t™tk ð]ûttu’ …tX™tu «fth r™ƒkÄ Au y™u ‚u ‘ftuE ËtŒ …tzu Au’ ™t{™t r™ƒkÄËk„ún{tkÚte ÷uðt{tk ytÔÞtu Au.
12. ‘Mºte fu¤ðýe’ yt r™ƒkÄ{tk Mºte …whw»t™e ŒtË Au yu r{ÚÞt ðt‚™wk ¾kz™ ™{oŒu fÞwO Au.
13. ‘[ûtw:©ðt’ ðt‚to™wk þe»tof ÞtuøÞ Au. fthý fu ytk¾tuÚte Ëtk¼¤™th - ftuþt™t ŒtŒt ytk¾tuÚte Ëtk¼¤‚t. Ët… …ý ft™Úte ™rn ytk¾tuÚte
Ëtk¼¤u Au. þe»tof ÞtuøÞ Au.
rð¼t„ - ƒ
→ yuf ðtõÞ{tk W¥th.
14. ™h®Ën {nu‚t s™{tus™{ {™w»Þ MðY…u s Äh‚e W…h yð‚th {t„u Au fthý fu ¼õ‚ {txu ©ef]»ý™e r™íÞ Ëuðt, fe‚o™ - ytuåAð
y™u f]»ý Œþo™ Äh‚e …h {™w»Þ Y…u s {¤u Au. ‚uÚte ™h®Ën {nu‚t s™{tus™{ {™w»Þ yð‚th RåAu Au.
15. yt ÷tuf„e‚{tk M™unËkƒkÄu ƒkÄtÞu÷tk yt …tºttu ðýoðtÞu÷tk Au. fwks÷ze y™u {eXtu {nuht{ý , {tuh y™u [tu{tËwk, ht{÷û{ý y™u
Ëe‚tS ‚Útt „tu…eytu y™u ©ef]»ý.
16. {qh¾™u {„ y™u {he ‚Útt „tu¤ y™u Ëtfh{tk Vhf sýt‚tu ™Úte.
17. ËnŒuð™u yr‚¿tt™ n‚wk. …ý ‚u™e ÷t[the n‚e fu ßÞtk ËwÄe ‚u™u ftuE ¼rð»Þ{tk ƒ™™the ½x™t rðþu …qAu ™rn íÞtk ËwÄe ‚u ftuE™u
Ët{uÚte sýtðe þfu ™rn. yt ‚u™e ÷t[the n‚e.
Std –10 / Gujarati

4
ddfd

→ ƒu - ºtý ðtõÞ{tk W¥th.
18. ‘sq™wk r…Þh½h’ ftÔÞ{tk ™trÞft™u ¼tEƒnu™tu y™u r{ºttu ËtÚtu™e Ëk‚tfqfze™e h{‚ ÞtŒ ytðu Au. yíÞthu …ý ¼tEƒnu™tu ‚Útt
r{ºttu™e ËtÚtu ‚u™tu …r‚ …ý …he™e su{ òýu ™t™tu rfþtuh ƒ™e sE™u ‚u™e ËtÚtu Ëk‚tfqfze h{‚tk ntuÞ ‚uðwk ÷t„u Au. ™trÞft™u yt
ƒtƒ‚ …heytu suðe ÷t„u Au.
19. frð þt{¤u ft„¤™u …h{tÚteo fÌttu Au fthý fu ft„¤ …tu‚t™t W…h A Œþo™tu y™u A þtMºttu™u Äthý fhe™u Œuþ - …hŒuþ{tk ¿tt™ «Ëth fhu Au. yt{ ‚u nk{uþtk ƒeò™t ¼÷t {txu …tu‚t™e ò‚ ½Ëe ™t¾u Au ‚uÚte ft„¤™u …h{tÚteo fÌttu Au.
→ ËrðM‚h W¥th. (ftuE…ý ƒu)
20. ËnŒuð™t ®[¥t™wk {™tu{kÚt™ :
ËnŒuð rºtft¤¿tt™e Au ytÚte sw„th{tk …tkzðtu nthe sþu, ELÿ«MÚt™e ¼he˼t{tk Œwü Œw:þtË™ ÿti…Œe™tk [eh ¾U[þu, ‚u™u y…{tr™‚
fhþu, …tkzðtu™u ƒth ðhË ð™ðtË y™u ‚uh{wk ðhË y¿tt‚ðtË{tk ftZðwk …zþu yt y{k„¤ ½x™tytu rðËu ‚u òýe òÞ Au. …hk‚w
ftuE™u sýtðe þf‚tu ™Úte. ËnŒuð ÷t[th n‚tu, fu{fu ftuE ‚u™u …qAu ™rn íÞtk ËwÄe ‚u Ët{uÚte ftuE™u ¼rð»Þ{tk ƒ™™the ½x™tytu
rðþu fne ™ þfu yuðtu ‚u™u yr¼þt… n‚tu.
ËnŒuð …tu‚t™wk Œw:¾ ¼q÷ðt ÿti…Œe™e ™Sf òÞ Au, …ý yuf …r‚ ‚hefu ÿti…Œe™wk hûtý fhe þf‚t ™Úte ‚u™u M…þo fhðt™tu ËnŒuð fnu
Au fu …tu‚t™u shtÞu yrÄfth ™Úte. yuf 𾂠‚tuu ‚u{™t ft™{tk ðes¤e™e su{ rð[th ytðu Au fu ¼÷u ‚u™wk yr‚¿tt™ r™»V¤ òÞ …ý
‚u Ëti™u sýtðe Œu.
“fhtð þwk r™»V÷ ¿tt™ Ëðo yt, Út™th [eòu ™ð ÚttÞ yLÞÚtt :,
ËŒið ®[‚t rŒ÷{tk ðÌttk fhwk, y™uf nwk yuf÷ztu ËÌtt fhwk !”
ËnŒuð™t {™{tk ‚eðú {™tu{kÚt™{tkÚte ‚u™e ÷t[the, {qkÍðý y™u fhwýt™e …htftct òuðt {¤u Au.
21. Œwntu ÷tufË{ts™tu {t™e‚tuu „uÞ ftÔÞ«fth Au. ÷tufËtrníÞ{tk yu™wk ¾qƒ ¾uztý ÚtÞu÷wk Au. [tux y™u ÷t½ð yu™tk {n¥ð™tk ÷ûtýtu Au.
{™w»Þ™t ÔÞÂõ‚íð …h {wÏÞ yËh fh™th ‚u™e ðtýe Au. Œwso™tu Œuzft™e su{ zÙtô zÙtô fÞto fhu Au ßÞthu Ëßs™tu fturf÷™t
…k[{Ëqh™e su{ Úttuzwk …ý {eXwk ƒtu÷u Au. ‘yr‚™e „r‚ ™rn’ ftuE…ý ðM‚w ðÄthu …z‚e fhðtÚte ‚u™e ÔÞÂõ‚íð …h y™u Sð™ÔÞðnth
…h {tXe yËh …zu Au. ðÄw …z‚wk ƒfƒf fh™th™e ®f{‚ ‚ý¾÷t™e ‚tu÷u ÚttÞ Au. ðhËtŒ ðÄw …zu ‚tu yr‚ð]Âü ÚttÞ y™u „t{{tk
y™u þnuh{tk ft¤tu fuh ð‚toðu Au. ðÄw …z‚tu ‚zftu Œw»ft¤ ™tU‚hu Au. yt{ ‚u W…htk‚ yufŒ{ [q… hnuðwk …ý Ëthwk ™Úte.
22. ‘‚eÚttuo¥t{’ ftÔÞ™wk þe»tof :
frð™e Wífx RåAt «¼wŒþo™ fhðt™e n‚e. frð «¼wŒþo™ {txu s„ÒttÚt…whe, ftþe, ftk[e, yÞtuæÞt, {Útwht suðtk ¼th‚™tk y™uf
‚eÚttuo{tk VÞto. ‚u{ýu yzËX ‚eÚttuo™e ™Œeytu{tk M™t™ fÞwO. ‚uytu ½uh …tAt ð¤‚tk „k„tuŒf ½x ¼he™u ËtÚtu ÷eÄwk …ý ‚u{™u õÞtkÞ
«¼wŒþo™ ÚtÞwk ™rn. ‚u{ýu Eïh™u þtuÄðt™wk [t÷w htÏÞwk, …ý «¼wŒþo™™e RåAt …qhe ÚtE ™rn. htus™e su{ yuf rŒðË Ëtks™t
…r‚…í™e ½h™t ytux÷u ƒuXtk n‚tk íÞthu …í™e …tu‚t™e ™ðò‚ ƒt¤fe™u …tu‚t™t ¾tu¤t{tk Ëwðtze, ‚u™t W…h yzÄtu …t÷ð Ztkfe ‚u™u
…Þ…t™ fhtðe hne n‚e. ‚u ð¾‚u ƒt¤fe …h ðtíËÕÞÚte Íqfu÷e ytk¾tu{tk frð™u s„‚™wk W¥t{ ‚eÚto {éÞwk. yu he‚u yt ftÔÞ™wk þe»tof
‘‚eÚttuo¥t{’ ÞÚttÞtuøÞ Au.
→ ftÔÞ …kÂõ‚ytu™t «§tu™t sðtƒ.
23. (1) ‘y™¼u’ yux÷u r™¼oÞ‚tÚte, zÞto fu zøÞt rð™t
(2) su r™¼oÞ‚tÚte …h{tí{t™u ¼htuËu [tÕÞt yu{™u rŒÔÞáÂü «tó ÚtE, ËíÞ «tó ÚtÞwk.
24. (1) ‘Ëk… íÞtk sk…’ fwxwkƒ{tk Ëk… ht¾ðtÚte þºtw™e yuf …ý [t÷ ËV¤ Út‚e ™Úte. Ëk…{tk y¾qx ‚tft‚ hnu÷e Au.
(2) ‘yuf÷ Ítz Qze òÞ’ yux÷u Ítz yuf÷wk ntuÞ ‚tu ‚u ðtðtÍtuzkw ytð‚tk …ze òÞ Au. fnuð‚ Au fu ‘ÍtÍe Ítze Ítk¾ht™e …ý Ëthe.’
rð¼t„ - f
25. yt…u÷t þçŒtu™e òuzýe ËwÄthe™u ÷¾tu : «tur»t‚¼‚]ft, ƒúñ÷tuf,
þw©q»tt, r[hkrsðe
26. (1) yt…u÷t þçŒtu™e ËkrÄ Atuztu : Œuð + Ér»t,
«r‚ + yuf
(2) yt…u÷t þçŒtu™e ËkrÄ òuztu : ®ËÄqŠ{, yLðu»tý
27. (1) Ë{tË ytu¤¾tðtu : [ûtw:©ðt - ‚í…whw»t Ë{tË,
yÂø™…heûtt - {æÞ…Œ÷tu…e Ë{tË
(2) þçŒ Ë{qn {txu yuf þçŒ yt…tu.
(1) {M‚f …h zt¤eðt¤e Mºte™wk rþÕ… - þt÷¼krsft
(2) yzÄe {ª[tÞu÷e y™u yzÄe ¾wÕ÷e - yÄor™{er÷‚
28. (1) yt…u÷e …kÂõ‚™tu y÷kfth ytu¤¾tðtu :
ytu Eïh ¼rsÞu ‚™u {tuxwk Au ‚ws ™t{;
„wý ‚tht r™‚ „tEyu ÚttÞ y{thtk ft{.
(2) y÷kfth™wk WŒtnhý yt…tu : ÔÞtsM‚wr‚ y÷kfth - ËwntË™u AuÕ÷e …tx÷e …h ƒuËðt™tu þtu¾ Au.
29. (1) yt…u÷e ftÔÞ …kÂõ‚™tu AkŒ ytu¤¾tðtu :
ËtIŒÞtuo ðuzVe Œu‚tk, ™t ™t ËwkŒh‚t {¤u;
ËtIŒÞtuo …t{‚tk …nu÷tk, ËtIŒÞo ƒ™ðwk …zu. - y™wüw… AkŒ
(2) Œtunhtu AkŒ™wk WŒtnhý.
ytu Eïh ¼rsÞu ‚™u {tuxwk Au ‚ws ™t{;
„wý ‚tht r™‚ „tEyu ÚttÞ y{thtk ft{.
30. (1) YrZ«Þtu„™tu yÚto yt…e ‚u™tu ðtõÞ{tk «Þtu„ fhtu : ®sŒ„e {tu¤e ÚtE sðe - ®sŒ„e ™ehË ÚtE sðe
ðtõÞ : swðt™òuÄ …wºt™t {]íÞw …Ae {t‚t™e ®sŒ„e {tu¤e ÚtE „E.
(2) fnuð‚ Ë{òðtu : yuf ËtkÄtu íÞtk ‚uh ‚qxu.
yuf {w~fu÷e{tkÚte {tkz {t„o ftZeyu íÞtk ƒeS {w~fu÷eytu ytðe™u Q¼e hnu.
Std –10 / Gujarati

5
ddfd

31. (1) yt…u÷t þçŒtu™t ƒçƒu Ë{t™tÚteo þçŒ : (1) ½tuztu - nÞ, yï (‚tu¾th)
(2) ‚tËeh - «f]r‚, Mð¼tðu
(2) ‚¤…Œt þçŒtu™t rþü Y… : (1) WAkŒ - ¾tu¤tu
(2) …rhðuþ - ðt‚tðhý
32. (1) Úte - y…tŒt™ rð¼Âõ‚ (…tk[{e rð¼Âõ‚)
(2) yufðth …hËuðtu Aqxâtu …Ae yuðtu yt™kŒ ytðu òýu ‚¤tð{tk ™tn‚t ntuEyu.
33. Ëq[™t «{týu ðtõÞtu.
(1) {thtÚte ™ ƒtu÷tÞwk ‚u ™ s ƒtu÷tÞwk. (¼tðu «Þtu„)
(2) ƒnth {u¤tu ÷t„u÷tu s n‚tu. - ÷t„u÷tu f]kŒ‚
(3) ytðt ykÄtht{tk ‚{u fuðe he‚u ytÔÞt ? (f‚orh ðtõÞ)
(4) …ý - r™…t‚ - rðæÞÚto f]Œk‚.
rð¼t„ - z
34. …ãtÚto„úný : «§tu™t sðtƒ.
(1) frð …tËu ™týtk™t Úttuzt rˬt fu [÷ýe ™tuxtu ™Úte. …hk‚w frð™t {™ …h yu™e shtÞ yËh ™Úte. frð ‚uÚte …tu‚t™e ò‚™u
shtÞ hkf fu „heƒ {t™‚t ™Úte.
(2) W…hðt¤e ƒUf yux÷u Eïh. Eïh …h ©Øt ht¾™th™u ¼rð»Þ{tk ®[‚t fhðe …z‚e ™Úte.
(3) yLÞ ðxu{t„woytu ËtÚtu Ëw¾Œw:¾™e ðt‚tu fh‚tk fh‚tk Äqr¤Þu {th„ sðt™wk ntuÞ, ytswƒtsw ¾wÕ÷tk ¾u‚htu ntuÞ, Œqh Œqh ytË{t™e
ytftþ ntuÞ y™u ðå[u ™t™wk - þwk „t{zwk ntuÞ - ytðwk «f]r‚˼h Sð™ frð™u „{u Au y™u ‚u{tk ‚u{™u Ëw¾™tu y™w¼ð ÚttÞ Au.
(4) ‘Ëtu™t™e Ëtkfze „÷e’ yux÷u Ä™ði¼ð …qýo Sð™{tk hnu÷e Ëkfwr[‚‚t y™u ûtwÿ‚t. Ä™™t ÷t÷[e, ÷tu¼e {týËtu ÷t¼ ntuÞ
íÞthu s «u{ - M™un ƒ‚tðu Au. …iËt …iËt {txu ð÷¾tk {th‚tk {t™ðeytu™u frð Sð‚t «u‚ fnu Au.
(5) frð™u Äqr¤Þu {t„o s™th yÚtto‚T r™Äo™ A‚tkÞ Ëk‚wü y™u ËtŒwk Sð™™wk Ëw¾ {u¤ðe þfu Au. {txu frð™u Äqr¤Þtu {th„ „{u Au.
35. „ãtÚto„úný : «§tu™t sðtƒ.
(1) Œþof™t {‚u rð¿tt™™e þtuÄtu yu {n¥ð™e þtuÄtu ™Úte, fthý fu ‚u™tÚte yt…ýe þÂõ‚ ðÄe Au …ý rþð yux÷u fÕÞtý™wk ûtuºt ™Úte ðÄtÞw.O
(2) yt…ýt ƒt…ŒtŒtytu ™®[‚ y™u MðMÚt Sð™ Sð‚t n‚t, ßÞthu yt…ýu y™u yt…ýt ƒt¤ftu ¼Þ™t ytuÚtth ™e[u Sðe hÌtt Aeyu.
(3) ytsu yt…ý™u ¼Þt™f ÞwØ™e ®[‚t Ë‚tðu Au, fthý fu yt…ýt ntÚt{tk Ë¥tt {u¤ððt™t, Ëknth fhðt™t þ†, fÕ…™t{tk Þu
™ ntuÞ ‚uðtk þÂõ‚þt¤e þMºttu ytÔÞtk Au.
(4) [kÿ„wó y™u ™u…tur÷Þ™™tk {nthtßÞtu™e rðþu»t‚t yu n‚e fu ‚u{™t{tk rð™tþ fhðt™e þÂõ‚ yts™t {nthtßÞtuÚte ÷t¾{t
¼„™e …ý ™ntu‚e.
(5) þe»tof : ‘rð¿tt™™e þtuÄ : þt…Y… fu ytþeðtoŒY…’
‘rð¿tt™™e þtuÄ : nýtÞu÷e þtkr‚’
36. Ëkûtu…÷u¾™ : þe»tof - ‘ËíÞ™e ‚t÷tðu÷e’
Ä{o yux÷u ËíÞ™e ‚t÷tðu÷e y™u rððufe Ë{¼tð ‚u{s yu ƒu ‚¥ðtu™e Œtuhðýe ™e[u ½zt‚tu Sð™ÔÞðnth. Ä{o{tk ËtiÚte …nu÷e
rð[thtu™e WŒth‚t ntuðe òuEyu. rð[thtu™e WŒth‚t yux÷u …nu÷wk …„÷wk ËÇÞ‚t ¼ýe {kztÞ.
37. rð[th - rðM‚th :
(1) Ÿ[e™e[e VÞto fhu, Sð™™e ½x{t¤,
¼h‚e ‚u™e ytux Au, ytux …Ae swðt¤.
ƒtÌttÚto : Sð™™e ½x{t¤ Ÿ[e™e[e VÞto fhu Au. ŒrhÞt{tk ¼h‚e y™u ytux r™hk‚h [tÕÞt fhu Au.
„qZtÚto : ®sŒ„e™wk fzðwk ËíÞ yt…ýt y…rhr[‚ frð©eyu yt…ýe …tËu hsq fÞwO Au. {ehtkƒtEyu fÌtwk Au fu ‘ht{ ht¾u ‚u{ hneyu
ytuÄðS.... ftuE rŒ ¾tðt™u þehtu ™u …qhe ‚tu ftuE rŒ’ ¼qÏÞt hneyu. yt™kŒ - WÕ÷tË ‚tu õÞthuf „{ - Œw:¾ ÔÞÚtt ytÔÞt s
fhu Au. {t™ðe Sð™™e ËtÚtu Ëw¾ y™u Œw:¾ yuðe he‚u Ëkf¤tÞu÷tk Au õÞthuf Sð™Y…e Ë{wÿ{tk Ëw¾Y…e ¼h‚e ytðu Au ‚tu
õÞthuf Œw:¾Y…e ytux Sð™{tk õÞthuf …qýo [kÿ ¾e÷u Au ‚tu õÞthuf y{tË™e ft¤e ®zƒtk„ ht‚ …ý ytðu Au. ‘Ëw¾{tk Afe ™
sðwk ™u Œw:¾{tk ®n{‚ ™ nthðe.’ „w÷tƒ™t Vq÷™u ftkxt Au ‚tu Vq÷ ËwðtË …ý Vu÷tðu Au. {™w»Þ Sð™{tk „{u ‚ux÷e {wËeƒ‚
ytðu ‚tu …ý ‚uýu ‚u™tk ftÞtuoÚte ËwðtË Ëw„krÄ‚ fhe™u Vu÷tððe òuEyu. {t™ðSð™{tk Ëw¾Œw:¾ ‚u™t …zAtÞt™e su{ ËtÚtu hnu
Au. Sð™{tk ytð‚t Ëw¾Œw:¾tu™u Mðt¼trðf he‚u Mðefth‚t þe¾ðwk òuEyu.
rð¼t„ - E
38. …ºt÷u¾™ :
©e rn{tkþw ÔÞtË
6, ÷û{e r™ðtË,
ytþtht{ htuz, „tUz÷
‚t. 5-10-2008
«r‚,
yæÞût©e,
„wsht‚ rðãw‚ ƒtuzo
„tUz÷.
rð»tÞ : E÷urõxÙf ðthkðth s‚e hnuðt™e ƒtƒ‚
{t™™eÞ©e,
Ërð™Þ sýtððt™wk fu „tUz÷ ˃…tðh Mxuþ™ ‚Útt htsftux {uE™ …tðhntWË ò‚u sE™u ÷t„‚t 𤄂t yrÄfthe©e™u ÷ur¾‚
VrhÞtŒtu y™ufðth ytÃÞt A‚tk, …rhÂMÚtr‚{tk ftuE VuhVth …z‚tu ™ ntuðtÚte ™ Aqxfu yt ËeÄu …ºt yt…™u ÷¾ðtu …zâtu Au.
y{thwk „tUz÷ htsftux rsÕ÷t{tk ytðu÷wk Au. „t{{tk ½uh ½uh ÷tEx f™uõþ™ Au yux÷wk s ™rn „t{™e nŒ™tk ¾u‚htu{tk ÷„¼„ …[eË
Std –10 / Gujarati

6
ddfd

sux÷t …týe™t ƒtuh Au, ßÞtkÚte {tuxh îtht …týe ¾U[e™u ŒqhŒqh™t ¾u‚htu ËwÄe …ntU[tztÞ Au. ½ýt rŒðËÚte „{u ‚u fthýËh ðes¤e
…whðXtu f…tE òÞ Au. ¾u‚htu™tu …tf …týe ð„h ËwftÞ Au. rðãtÚteoytu™u …heûtt ™Sf ntuðtÚte ðtk[ðt™e ‚f÷eV …zu Au. ‚nuðthtu …ý
WÕ÷tË ð„h™t ðe‚u Au. ƒnu™tu Œt„e™t …ý …nuh‚e ™Úte fu ™Úte ‚nuðthtu™e Ítf{Ítu¤. yt ƒtƒ‚™tu Ëw¾Œ Wfu÷ ÷tððt yt…™tÚte
ƒ™‚t ‚{t{ «Þí™tu fhþtu yuðe rð™k‚e Ën.
r÷.
yt…™tu rðïtËw,
X, Y, Z
39. ynuðt÷ ÷u¾™ :
‚t. 26 òLÞwytheyu (æðsðkŒ™) «òË¥ttf rŒ™u y{the þt¤t{tk æðsðkŒ™ ÚtÞwk n‚wk. íÞth ƒtŒ þt¤t{tk …wM‚f {u¤t™wk ytÞtus™
fhðt{tk ytÔÞwk n‚wk. yt …wM‚f{u¤t{tk y÷„ - y÷„ …wM‚ftu™t rðrðÄ Mxtu÷ y™u rðrðÄ Mxtu÷tu{tk rðrðÄ rð¼t„tu n‚t. Œhuf
rð¼t„™t …wM‚ftu™u swŒt swŒt ð„o¾kz{tk ÔÞðÂMÚt‚ „tuXððt{tk ytÔÞt n‚t. ÄtŠ{f rð¼t„, þiûtrýf rð¼t„, «ðtË rð»tÞf,
ƒt÷rð¼t„, ËtrníÞ rð¼t„ ð„uhu suðt y™uf Mxtu÷ n‚t su{tk ½ýe ƒÄe {trn‚e™tu ¾ò™tu W…÷çÄ n‚tu. ÷tuftu …tu‚t™e ¿tt™r……tËt
Ëk‚tu»tðt y™u ËM‚tk y™u Ëthtk …wM‚ftu ¾heŒðt …zt…ze fh‚tk n‚tk. ¿tt™ Ëhðtýe™e ðnu‚e ht¾ðt{tk „t÷t «ftþ™, fw{th
«ftþ™, «ðeý «ftþ™ ‚Útt …uøðe™ …Âç÷fuþ™ «ftþ™u …tu‚t™tk ËwkŒh …wM‚ftu íÞtk hsq fÞtO n‚tk. yu™.ƒe.xe. yux÷u ™uþ™÷ ƒwf
xÙMx™tk …wM‚ftu …ý ¾qƒ Ëh¤ y™u ytuAe ®f{‚u W…÷çÄ n‚tk. ynª [txo y™u ™fþtytu™wk «Œþo™ h¾tÞwk n‚wk. y{the þt¤t{tk
ÞtuòÞu÷ …wM‚f{u¤t™e {w÷tft‚u ƒeS þt¤tytu™t rðãtÚteoytu ‚Útt ðt÷eytu …ý ytÔÞt n‚t. yts™t Ë{Þ{tk ðÄw ™u ðÄw
…wM‚f{u¤tytu™wk ytÞtus™ ÚttÞ ‚u RåA™eÞ Au. su þiûtrýf ò„]r‚ y™t Ët{trsf ò„]r‚™tuu …tÞtu ƒ™e þfu y™u ¿tt™r……tËw
÷tuftu™e S¿ttËtð]Â¥t Ëk‚tu»ttÞ.
40. r™ƒkÄ ÷u¾™ :
(1) xur÷rðÍ™ : ðhŒt™ fu yr¼þt… ?
xe.ðe. yt…ýwk á~Þ - ©tÔÞ ËtÄ™ Au. yu™e þtuÄ ÚtÞt™u ƒnw ð»ttuo ÚtÞtk ™Úte. xe.ðe. ™e þtuÄ y{urhft{tk «rËØ ði¿ttr™f
òu™÷tu„e ƒuÞzuo E.Ë. 1944 {tk fhe yt{ xur÷rðÍ™™tu r…‚t Au y{urhft ¾kz. íÞtkÚte Ë{„ú …]Úðe™t Œuþtu …h xe.ðe. AðtE
„Þwk. yt…ýu íÞtk rŒÕne{tk 15 {e ËÃxuBƒh 1959 ™t htus ŒqhŒþo™ fuLÿ™e MÚtt…™t ÚtE. yt™wk WŒT½tx™ ht»xÙ…r‚ ztp.
htsuLÿ«ËtŒu fÞwO n‚wk. rŒÕneÚte …Ae ¢{þ: {wkƒE, ©e™„h, s÷kÄh, f÷f¥tt, ÷¾™ti, ft™…wh, {ÿtË ð„uhu MÚt¤tuyu ŒqhŒþo™
fuLÿtu MÚt…tÞtk. E.Ë. 1982 …Ae ‚u ™t™t ™„htu ™u „t{zt{tk xe.ðe. …ntU[e „Þwk. ytsu ‚tu Võ‚ ŒqhŒþo™ ™rn ÷„¼„
120 [u™÷ðt¤t xe.ðe. Ëuxtu W…÷çÄ Au. ytsu ŒqhŒþo™™e ËtÚtu Íe xe.ðe. Íe rË™u{t, Íe LÞwÍ, Mxth Ã÷Ë, Mxth {qðe,
Ëtu™e, yts‚f, ytMÚtt, rzMfðhe W…htk‚ fux÷eÞ [u™÷tu …hÚte ò‚ò‚™t rðrðÄhk„e ftÞo¢{tu Ë‚‚ «Ëtrh‚ ÚtÞt fhu Au.
fux÷ef LÞqÍ [u™÷tu …hÚte ftÞ{ Ë{t[htu LÞqÍ «Ëtrh‚ Út‚t hnu Au.
ƒt¤ftu {txu ‘ftxqo™’, ‘þtft÷tft ƒq{ƒq{’, ‘Ëtu™…he’, ‘xq[ft’ ð„uhu {™tuhks™ fhu Au. ‘Þtºtt’ {tk rðrðÄ ÄtŠ{f MÚt¤tu™e
{trn‚e ‚u{s ‚u™e fÚtt ytðu Au. Ätuhý - 10 - 12 ™e W…Þtu„e {trn‚e Ëq[™tu ‚Útt yk„úuS, „rý‚, rð¿tt™™t rð»tÞtu™e
hË…qýo [[to {trn‚e …ý rðþu»t Au. xe.ðe. ™t ytx÷t ƒÄt ÷t¼tu ntuðt A‚tk ‚u™e Ët{u „uh÷t¼tu - {ÞtoŒt Au. ƒt¤ftu …h ‚tu
xe.ðe. ™wk yt¢{ý yux÷wk ƒÄwk Au fu {t‚tr…‚t nu{tþt ‘ƒt¤f yt¾tu rŒðË xe.ðe. Ët{u ƒuËe hnu Au’ yÇÞtË¢{{tk ƒt¤ftu
æÞt™ yt…‚tk ™Úte. fux÷ef 𾂠xe.ðe. {tk Œþtoðt‚e ‘ntuhh þtu’, ‘¼q‚’ ™e rËrhÞ÷Úte ƒt¤f{t™Ë …h rðf]‚ yËh ÚttÞ
Au. ËÇÞ‚t™e áÂüyu fwËkMfthtu y™u yËÇÞ‚t™e ¼ux yt…e hÌtwk Au. xe.ðe. yu ÷tufrþûtý™wk {tæÞ{ Au. su™t îtht ÷tuftu™u
Äehsðt™, ËtnrËf, Wã{e, ËkMfthe, r™ctðt™ ƒ™tðe þftÞ. sYh Au {tºt yt ËŒT„wýtu ¾e÷u ‚uðt «tu„út{tu ‚iÞth
fhðt™e. nt, fux÷tf «tu„út{tu ƒt¤ftu{tk hnu÷e þÂõ‚ ƒnth ÷tððt™wk ft{ fhu Au. rzMfðhe [u™÷ ½ýe {trn‚e ËtÚtu ¿tt™
yt…u Au. xe.ðe. ™tu W…Þtu„ yt…ýu fuðtu fheyu Aeyu ‚u™t …h ÷t¼ - „uh÷t¼ hnu÷t Au. rð¿tt™™e þtuÄ {t™ðe™u {txu
W…Þtu„e y™u rð™tþf ƒ™e þfu Au. ‚u{ xe.ðe. ™e þtuÄ …ý {t™ðe {txu ¼q»tý fu Œq»tý, ytþeðtoŒ fu þt… ƒ™e þfu Au.
(2) ð»tto™e yuf Ëtks
yuf Ëtunt{ýe Ëtksu {u½htò „wsht‚ …h {™ {qfe™u ðhMÞt. yu Ëtksu {u½htòyu «ò™u …tu‚t™t s¤ƒkƒtfth Y…™wk y™tu¾wk
Œþo™ fhtÔÞwk. Ëqhs™e «[kz „h{eÚte ÷tuftu ºttrn{t{ …tufthe „Þt n‚t. íÞtk y[t™f ytftþ ðtŒ¤tuÚte ½™½tuh AðtE „Þwk.
ðes¤e™e fztft y™u ðtŒ¤tu™t „z„ztx ËtÚtu ðhËtŒ ‚qxe …zâtu. ™Œerf™thu ðhËtŒ{tk Vhðt ™ef¤u÷t ftì÷us™t rðãtÚteoytu
…h ðes¤e òuhÚte fztft ËtÚtu …ze y™u yuf rðãtÚteo™wk «tý…k¾uhwk Qze „Þwk. òu‚òu‚t{tk {u½htò™wk yuf[¢e þtË™ þY ÚtÞwk.
™t™e {tuxe „tzeytu …týe{tk ™t𠃙e™u ‚hðt ÷t„e. {tuxtk ‚tu‚ª„ Ítz ‚qxâtk. hM‚tytu …ý òýu ft[tu …w÷ ‚iÞth ÚtE „Þtu.
…ð™™t ðu„e÷t ËqËðtxt yt„¤ Aºte, huE™ftux fu þý™e „qýe™wk þwk „swk ? þt¤tyuÚte …tAtk Vh‚tk ƒt¤ftu™u ‚tu yu ðhË‚t
ðhËtŒ{tk ™ntðt™e {ò ytð‚e n‚e. ft{ÄkÄuÚte ½uh sE hnu÷t {týËtu™e nt÷‚ fVtuze ÚtE „E. xur÷Vtu™ ƒkÄ ÚtE „Þt.
rƒ[tht Vqx…tÚt …h hnu‚t „heƒtu™e ‚tu yufŒ{ ƒqht nt÷‚ n‚e, …ý ytðu ð¾‚u ËtiÚte VtÞŒtu ntux÷ðt¤t™u y™u Mxuþ™ …h™t
Mxtu÷ðt¤t™u ÚtÞtu. {u½htò™wk ytðwk ‚tuVt™e y™u ¼Þt™f Y… {tðe™u fuðtk nuht™…huþt™ fhe {qfu Au ‚u ™shtu™sh òuðt {éÞwk. …ý
yt s {u½htò Íh{h ðhËu íÞthu ðt‚tðhý þe‚¤ ÚtE òÞ Au. ©tðý {rn™t{tk ‘Äe{u Äe{u fwËw{hs ÷E ztu÷‚tu ðtÞw ðtÞ’ ™e su{
{u½htò™u Íh{h ðhË‚t òuE™u frð htsuLÿ þtn™e …kÂõ‚ytu ÞtŒ ytðu Au “yt ©tðý ™e‚Þtuo Ëhðzu ftuE Íe÷tuS,
…u÷t hu÷e [tÕÞtk Y…, ftuE Íe÷tuS.”
ð»tto™e Ëtks yr‚ h{ýeÞ y™u ËwkŒh ÷t„u Au.
■■■■■
Std –10 / Gujarati

7
ddfd

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.