B IBLIA S ACRA

JUXTA

VULGATAM CLEMENTINAM
EDITIO ELECTRONICA

PLURIMIS CONSULTIS EDITIONIBUS DILIGENTER PRÆPARATA
A

M ICHAELE T VVEEDALE

CUI BENIGNISSIME AUXILIATI SUNT
MILA BOZOVIC, MARGARITA BURGHART, RONALDUS CONTE,
MICHAEL DUBIAGA, R. P. JOANNES FINNEGAN, ALUNDIS INSENSATE,
EDUARDUS KOTSKI, BERTRAND MICHELET, MICHAEL MORBACH,
RICARDUS URQUHART, ANDREJA VASILJEVIC ET EDGARDUS VREULS

LONDINI · MMV

The Bishops’ Conference of England and Wales gives its approval to the publication of Biblia Sacra juxta Vulgatam Clementinam.
Published with approbation.
CBCEW, 9th January 2006.

Index Generalis
Præfatio hujus editionis . . .
Decreta Concilii Tridentini . .
Constitutio Clementis viii . .
Præfatio ad lectorem officialis

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

pag.
v
vi
viii
ix

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

1
50
90
117
157
195
219
245
249
283
312
344
374
402
437
447
461
472
486
498
544
664
705
720
728
754
829
927
1018
1029
1040
1109
1131
1144
1150
1161
1163
1165
1173

Antiquum Testamentum
Genesis . . . . . . . . .
Exodus . . . . . . . . .
Leviticus . . . . . . . .
Numeri . . . . . . . . .
Deuteronomium . . . .
Josue . . . . . . . . . .
Judicum . . . . . . . .
Ruth . . . . . . . . . . .
Regum I . . . . . . . .
Regum II . . . . . . . .
Regum III . . . . . . . .
Regum IV . . . . . . .
Paralipomenon I . . . .
Paralipomenon II . . .
Esdræ . . . . . . . . . .
Nehemiæ . . . . . . . .
Tobiæ . . . . . . . . . .
Judith . . . . . . . . . .
Esther . . . . . . . . . .
Job . . . . . . . . . . . .
Psalmi . . . . . . . . . .
Proverbia . . . . . . . .
Ecclesiastes . . . . . . .
Canticum Canticorum
Sapientia . . . . . . . .
Ecclesiasticus . . . . . .
Isaias . . . . . . . . . .
Jeremias . . . . . . . .
Lamentationes . . . . .
Baruch . . . . . . . . .
Ezechiel . . . . . . . . .
Daniel . . . . . . . . . .
Osee . . . . . . . . . . .
Joel . . . . . . . . . . .
Amos . . . . . . . . . .
Abdias . . . . . . . . .
Jonas . . . . . . . . . .
Michæa . . . . . . . . .
Nahum . . . . . . . . .

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

iii

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

Habacuc . . . . .
Sophonias . . . .
Aggæus . . . . . .
Zacharias . . . . .
Malachias . . . . .
Machabæorum I .
Machabæorum II

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

1177
1181
1185
1188
1199
1202
1233

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

1255
1288
1308
1342
1368
1402
1416
1429
1438
1443
1448
1451
1454
1457
1459
1463
1466
1468
1469
1479
1483
1487
1490
1494
1495
1496
1497

Novum Testamentum
Matthæus . . . . . . . .
Marcus . . . . . . . . .
Lucas . . . . . . . . . .
Joannes . . . . . . . . .
Actus Apostolorum . .
Ad Romanos . . . . . .
Ad Corinthios I . . . .
Ad Corinthios II . . . .
Ad Galatas . . . . . . .
Ad Ephesios . . . . . .
Ad Philippenses . . . .
Ad Colossenses . . . .
Ad Thessalonicenses I
Ad Thessalonicenses II
Ad Timotheum I . . . .
Ad Timotheum II . . .
Ad Titum . . . . . . . .
Ad Philemonem . . . .
Ad Hebræos . . . . . .
Jacobi . . . . . . . . . .
Petri I . . . . . . . . . .
Petri II . . . . . . . . .
Joannis I . . . . . . . .
Joannis II . . . . . . . .
Joannis III . . . . . . .
Judæ . . . . . . . . . .
Apocalypsis . . . . . .

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

iv

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

Præfatio hujus editionis
Clementis Papæ viii nomen casu Vulgatæ adhæret. Hæc enim sanctarum
Scripturarum editio, cum Sixto v regnante patrata fuisset, illo mortuo tandem
sub Clementis pontificatu publicata est. Attamen vere decet ut iste Clemens,
cum sit institutorum Concilii Tridentini æmuli exemplar, hoc bonum ejusdem
Synodus fructum perficiat.
Sapientissimo fretus consilio S. Philippi Nerii, Sancti Spiritus caritate exæstuantis, ad ecclesiasticam disciplinam reparandam, et errores corruptelasque
exstirpandas, indefesse laboravit ; et pro Ecclesiæ libertate acriter pugnavit.
Tantus autem Clemens fidem catholicam tutus est opere et sermone, quantus
et ipsius Vulgata revelationem Dei ab imminentibus periculis custodivit.
Hieronymi enim Doctoris maximi ex lingua hebræa translatione, ita per
nongentos annos fruiti sunt doctissimi Ecclesiæ filii, ut ceteræ translationes
latinæ pene evanuissent : illius autem innumerabilibus vicibus descriptæ, 
tot fuisse exemplaria, quot codices . Quando ergo Lutherus flagitiosa rebellione ab Ecclesia descivit, hac confusione abusus est ut verba Evangelii
corrumperet, et suam falsam doctrinam defenderet. Quam ob causam opus
erat ut authentica divinarum Scripturarum editio, diligenter emendata atque
castigata, imprimeretur cum plena Apostolicæ Sedis auctoritate ; sacrosancta itaque Tridentina Synodus, Spiritu Sancto gubernante, hoc jussit, et ab ea
jussum, a Clemente viii est consummatum.
Porro xx sæculo incipiente, antiquissimis jam alteris manuscriptis aliunde
inventis, ut Bibliæ editionem puram accuratamque Ecclesia semper haberet
sollicitus, Sanctus Pius x Commissioni Pontificiæ de re biblica mandavit ut
pristinam Hieronymi versionem, quantum fieri potuit, componeret. Primo
Card. Gasquet, deinde D. Henrico Quentin, hoc onus delegatum est. Novissime, defunctis illis, Abbatia Pontificia S. Hieronymi a Pio xi Romæ fundata est, ut monachi Benedictini artis criticæ peritissimi ibi opus emolirentur. Singulis deinceps annuentibus Papis, minutim sancti libri emittebantur,
et postremo anno salutis mcmxcviii Biblia tota perfecta est.
Interim, eheu, interveniebant eventus infelices apud Ecclesiam. S. Pius x
voluerat constabiliri translationem pristinam S. Hieronymi ut exinde confectura esset Vulgata ad usum Ecclesiæ quam accuratissime repurgata ; sed illius
voluntatem parvipendentes, malebant viri tumidi translationem novam secundum gustus proprios facere, interpretationem vero Hieronymi negligere omnino. Quin etiam ætate nostra, errores illi pessimi, quos idem Pius vehementissime condemnavit, Ecclesiam Dei aperte infestant, et Lutherus dimidium
errorum coæqualum nostrorum non cogitavit. Oportet nos igitur Vulgatam
Clementinam fideliter amplexari donec, omnibus instauratis in Christo, Pii x
propositum demum efficiatur.
Scribebam Londini, in festo D. N. J. C. Regis,
31 Octobris 2004.

v

Ex Concilio Tridentino, sess. 4
8 aprilis 1546
Decretum de canonicis Scripturis
Sacrosancta œcumenica et generalis Tridentina Synodus, in Spiritu Sancto legitime congregata, præsidentibus in ea eisdem tribus Apostolicæ Sedis legatis,
hoc sibi perpetuo ante oculos proponens, ut, sublatis erroribus, puritas ipsa Evangelii in Ecclesia conservetur : quod promissum ante per prophetas
in Scripturis sanctis, Dominus noster Jesus Christus, Dei Filius, proprio ore
primum promulgavit, deinde per suos apostolos, tamquam fontem omnis et
salutaris veritatis et morum disciplinæ, omni creaturæ prædicari jussit : perspiciensque hanc veritatem et disciplinam contineri in libris scriptis et sine
scripto traditionibus, quæ ab ipsius Christi ore ab apostolis acceptæ, aut ab
ipsis apostolis Spiritu Sancto dictante, quasi per manus traditæ, ad nos usque
pervenerunt : orthodoxorum Patrum exempla secuta, omnes libros tam Veteris quam Novi Testamenti, cum utriusque unus Deus sit auctor, nec non traditiones ipsas, tum ad fidem, tum ad mores pertinentes, tamquam vel oretenus
a Christo, vel a Spiritu Sancto dictatas, et continua successione in Ecclesia
catholica conservatas, pari pietatis affectu ac reverentia suscipit ac veneratur.
Sacrorum vero librorum indicem huic decreto ascribendum censuit, ne cui
dubitatio suboriri possit, quinam sint, qui ab ipsa Synodo suscipiuntur. Sunt
vero infrascripti :
Testamenti Veteris : quinque Moysi, id est Genesis, Exodus, Leviticus,
Numeri, Deuteronomium ; Josue, Judicum, Ruth, quatuor Regum, duo Paralipomenon, Esdræ primus et secundus, qui dicitur Nehemias, Tobias, Judith, Esther, Job, Psalterium Davidicum centum quinquaginta psalmorum,
Parabolæ, Ecclesiastes, Canticum Canticorum, Sapientia, Ecclesiasticus, Isaias, Jeremias cum Baruch, Ezechiel, Daniel, duodecim prophetæ minores, id
est : Osee, Jo¨el, Amos, Abdias, Jonas, Michæas, Nahum, Habacuc, Sophonias,
Aggæus, Zacharias, Malachias ; duo Machabæorum, primus et secundus.
Testamenti Novi : quatuor Evangelia, secundum Matthæum, Marcum,
Lucam, Joannem ; Actus Apostolorum a Luca Evangelista conscripti ;
quatuordecim epistolæ Pauli Apostoli : ad Romanos, duæ ad Corinthios, ad
Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Colossenses, duæ ad Thessalonicenses, duæ ad Timotheum, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebræos ; Petri
Apostoli duæ ; Joannis Apostoli tres ; Jacobi Apostoli una ; Judæ Apostoli
una et Apocalypsis Joannis Apostoli.
Si quis autem libros ipsos integros cum omnibus suis partibus, prout in Ecclesia catholica legi consueverunt, et in veteri Vulgata latina editione habentur, pro sacris et canonicis non susceperit, et traditiones prædictas sciens et
prudens contempserit, anathema sit.

vi

Decretum de editione et usu sacrorum librorum
Insuper eadem sacrosancta Synodus, considerans non parum utilitatis accedere posse Ecclesiæ Dei, si ex omnibus latinis editionibus, quæ circumferuntur sacrorum librorum, quæ nam pro authentica habenda sit, innotescat :
statuit et declarat, ut hæc ipsa vetus et Vulgata editio, quæ longo tot sæculorum usu in ipsa Ecclesia probata est, in publicis lectionibus, disputationibus,
prædicationibus et expositionibus pro authentica habeatur, ut nemo illam
rejicere quovis prætextu audeat vel præsumat.
Præterea ad co¨ercenda petulantia ingenia decernit, ut nemo, suæ prudentiæ innixus, in rebus fidei et morum ad ædificationem doctrinæ christianæ
pertinentium, sacram Scripturam ad suos sensus contorquens, contra eum
sensum, quem tenuit et tenet sancta mater Ecclesia, cujus est judicare de vero
sensu et interpretatione Scripturarum sanctarum, aut etiam contra unanimen
consensum Patrum, ipsam Scripturam sacram interpretari audeat, etiamsi hujusmodi interpretationes nullo umquam tempore in lucem edendæ forent. Qui
contravenerint, per Ordinarios declarentur, et pœnis a jure statutis puniantur.
Sed et impressoribus modum in hac parte, ut par est, imponere volens,
qui jam sine modo, hoc est putantes sibi licere, quidquid libet, sine licentia
superiorum ecclesiasticorum, ipsos sacræ Scripturæ libros, et super illis annotationes et expositiones quorumlibet indifferenter, sæpe tacito, sæpe etiam
ementito prelo, et quod gravius est, sine nomine auctoris imprimunt, alibi
etiam impressos libros hujusmodi temere venales habent : decernit et statuit,
ut posthac sacra Scriptura, potissimum vero hæc ipsa vetus et Vulgata editio, quam emendatissime imprimatur, nullique liceat imprimere, vel imprimi
facere, quosvis libros de rebus sacris sine nomine auctoris, neque illos in futurum vendere, aut etiam apud se retinere, nisi primum examinati probatique
fuerint ab Ordinario, sub pœna anathematis et pecuniæ in canone Concilii
novissimi Lateranensis apposita. Et si regulares fuerint, ultra examinationem
et probationem hujusmodi, licentiam quoque a suis superioribus impetrare
teneantur, recognitis per eos libris, juxta formam suarum ordinationum. Qui
autem scripto eos communicant, vel evulgant, nisi antea examinati probatique
fuerint, eisdem pœnis subjaceant, quibus impressores. Et qui eos habuerint
vel legerint, nisi prodiderint auctorem, pro auctoribus habeantur. Ipsa vero
hujusmodi librorum probatio in scriptis detur, atque ideo in fronte libri vel
scripti vel impressi authentice appareat ; idque totum, hoc est, et probatio et
examen, gratis fiat, ut probanda probentur et reprobentur improbanda.
Post hæc temeritatem illam reprimere volens, qua ad profana quæque
convertuntur et torquentur verba et sententiæ sacræ Scripturæ, ad scurrilia scilicet, fabulosa, vana, adulationes, detractiones, superstitiones, impias
et diabolicas incantationes, divinationes, sortes, libellos etiam famosos, mandat et præcipit, ad tollendam hujusmodi irreverentiam et contemptum, et ne
de cetero quisquam quomodolibet verba Scripturæ sacræ ad hæc et similia
audeat usurpare, ut omnes hujus generis homines, temeratores et violatores
verbi Dei, juris et arbitrii pœnis per Episcopos co¨erceantur.

vii

Clemens Papa viii ad perpetuam rei memoriam
Cum sacrorum Bibliorum Vulgatæ editionis textus summis laboribus ac vigiliis restitutus, et quam accuratissime mendis expurgatus, benedicente Domino,
ex nostra typographia Vaticana in lucem prodeat ; Nos, ut in posterum idem
textus incorruptus, ut decet, conservetur, opportune providere volentes, auctoritate apostolica, tenore præsentium districtius inhibemus, ne intra decem
annos a data præsentium numerandos, tam citra quam ultra montes, alibi
quam in nostra Vaticana typographia, a quoquam imprimatur. Elapso autem
præfato decennio, eam cautionem adhiberi præcipimus, ut nemo hanc sanctarum Scripturarum editionem typis mandare præsumat, nisi habito prius
exemplari in typographia Vaticana excuso : cujus exemplaris forma, ne minima quidem particula de textu mutata, addita, vel ab eo detracta, nisi aliquid
occurrat, quod typographicæ incuriæ manifeste ascribendum sit, inviolabiliter
observetur.
Si quis vero typographus in quibuscumque regnis, civitatibus, provinciis,
et locis tam nostræ et S. R. E. ditioni in temporalibus subjectis, quam non subjectis, hanc eamdem sacrarum Scripturarum editionem intra decennium prædictum quoquo modo, elapso autem decennio, aliter quam juxta hujusmodi
exemplar, ut præfertur, imprimere, vendere, venales habere, aut alias edere vel
evulgare : aut si quis bibliopola a se vel ab aliis quibusvis, post datam præsentium, hujus editionis impressos libros, seu imprimendos a præfato restituto et correcto textu in aliquo discrepantes, seu ab alio, quam a typographo
Vaticano, intra decennium excusos, pariter vendere, venales proponere, vel
evulgare præsumpserit, ultra amissionem omnium librorum, et alias arbitrio
nostro infligendas pœnas temporales, etiam majoris excommunicationis sententiam eo ipso incurrat : a qua nisi a Romano Pontifice, præterquam in mortis
articulo constitutus, absolvi non possit.
Mandamus itaque universis et singulis, Patriarchis, Archiepiscopis, Episcopis, ceterisque Ecclesiarum et locorum, etiam regularium Prælatis, ut
præsentes litteras in suis quisque Ecclesiis et jurisdictionibus ab omnibus
inviolate perpetuo observari curent ac faciant. Contradictores per censuras
ecclesiasticas, aliaque opportuna juris et facti remedia, appellatione postposita, compescendo, invocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii sæcularis ; non obstantibus constitutionibus, et ordinationibus apostolicis, ac in
generalibus, provincialibus, vel synodalibus Conciliis editis generalibus, vel
specialibus, ac quarumcumque Ecclesiarum, Ordinum, Congregationum, Collegiorum atque Universitatum, etiam studiorum generalium juramento, confirmatione apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis, statutis, et consuetudinibus, ac privilegiis, indultis, ac litteris apostolicis in contrarium quomodocumque emanatis, et emanandis : quibus omnibus ad hunc effectum latissime derogamus, ac derogatum esse decernimus. Volumus autem, ut præsentium trans sumptis etiam in ipsis voluminibus impressis eadem, in judicio et
extra, fides ubique adhibeatur, quæ ipsis præsentibus adhiberetur, si forent
exhibitæ, vel ostensæ.
Datum Romæ, apud Sanctum Petrum sub Annulo Piscatoris, die ix
novembris mdxcii, Pont. Nostri anno i.
M. Vestrius Barbianus

viii

Præfatio ad lectorem
ex editione vaticana anni 1592
In multis magnisque beneficiis, quæ per sacram Tridentinam Synodum Ecclesiæ suæ Deus contulit, id in primis numerandum videtur, quod inter tot
latinas editiones divinarum Scripturarum, solam veterem ac Vulgatam, quæ
longo tot sæculorum usu in Ecclesia probata fuerat, gravissimo Decreto authenticam declaravit. Nam, ut illud omittamus, quod ex recentibus editionibus non paucæ ad hæreses hujus temporis confirmandas licenter detortæ
videbantur : ipsa certe tanta versionum varietas, atque diversitas magnam in
Ecclesia Dei confusionem parere potuisset. Jam enim hac nostra ætate illud
fere evenisse constat, quod sanctus Hieronymus tempore suo accidisse testatus est, tot scilicet fuisse exemplaria, quot codices ; cum unusquisque pro
arbitrio suo adderet, vel detraheret.
Hujus autem veteris ac Vulgatæ editionis tanta semper fuit auctoritas,
tamque excellens præstantia, ut eam ceteris omnibus latinis editionibus longe
anteferendam esse, apud æquos judices in dubium revocari non posset. Qui
namque in ea libri continentur (ut a majoribus nostris quasi per manus traditum nobis est) partim ex sancti Hieronymi translatione, vel emendatione suscepti sunt ; partim retenti ex antiquissima quadam editione latina, quam sanctus Hieronymus communem et Vulgatam, sanctus Augustinus Italam, sanctus
Gregorius Veterem translationem appellat.
Ac de Veteris quidem hujus, sive Italæ editionis sinceritate atque præstantia præclarum sancti Augustini testimonium exstat in secundo libro De
doctrina christiana, ubi latinis omnibus editionibus, quæ tunc plurimæ circumferebantur, Italam præferendam censuit, quod esset, ut ipse loquitur, verborum tenacior cum perspicuitate sententiæ. De sancto vero Hieronymo multa
exstant veterum Patrum egregia testimonia : eum enim sanctus Augustinus
hominem doctissimum, ac trium linguarum peritissimum vocat, atque ejus
translationem ipsorum quoque hebræorum testimonio veracem esse confirmat. Eumdem sanctus Gregorius ita prædicat, ut ejus translationem, quam
novam appellat, ex hebræo eloquio cuncta verius transfudisse dicat : atque
idcirco dignissimam esse, cui fides in omnibus habeatur. Sanctus autem
Isidorus non uno in loco Hieronymianam versionem ceteris omnibus anteponit, eamque ab ecclesiis christianis communiter recipi ac probari affirmat,
quod sit in verbis clarior, et veracior in sententiis. Sophronius quoque, vir eruditissimus, sancti Hieronymi translationem non latinis modo, sed etiam græcis valde probari animadvertens, tanti eam fecit, ut psalterium et prophetas ex
Hieronymi versione in græcum eleganti sermone transtulerit. Porro qui secuti sunt, viri doctissimi, Remigius, Beda, Rabanus, Haymo, Anselmus, Petrus
Damiani, Richardus, Hugo, Bernardus, Rupertus, Petrus Lombardus, Alexander, Albertus, Thomas, Bonaventura, ceterique omnes, qui his nongentis annis in Ecclesia floruerunt, sancti Hieronymi versione ita sunt usi, ut ceteræ,
quæ pene innumerabiles erant, quasi lapsæ de manibus theologorum, penitus
obsoleverint. Quare non immerito catholica Ecclesia sanctum Hieronymum
doctorem maximum, atque ad Scripturas sacras interpretandas divinitus excitatum ita celebrat, ut jam difficile non sit illorum omnium damnare judicium, qui vel tam eximii doctoris lucubrationibus non acquiescunt, vel etiam
meliora, aut certe paria præstare se posse confidunt.

ix

Ceterum ne tam fidelis translatio, tamque in omnes partes Ecclesiæ utilis,
vel injuria temporum, vel impressorum incuria, vel temere emendantium audacia, ulla ex parte corrumperetur, eadem sacrosancta Synodus Tridentina
illud Decreto suo sapienter adjecit, ut hæc ipsa vetus ac Vulgata editio emendatissime, quoad fieri posset, imprimeretur : neque ulli liceret eam sine facultate et approbatione superiorum excudere. Quo Decreto simul typographorum temeritati ac licentiæ modum imposuit, et pastorum Ecclesiæ in tanto bono quam diligentissime retinendo, et conservando, vigilantiam, atque
industriam excitavit.
Et quamvis insignium Academiarum Theologi in editione Vulgata pristino
suo nitori restituenda magna cum laude laboraverint ; quia tamen in tanta
re nulla potest esse nimia diligentia, et codices manuscripti complures et vetustiores Summi Pontificis jussu conquisiti, atque in Urbem advecti erant ; et
demum, quoniam executio generalium Conciliorum, et ipsa Scripturarum integritas ac puritas ad curam Apostolicæ Sedis potissimum pertinere cognoscitur ; ideo Pius iv Pontifex Maximus pro sua in omnes Ecclesiæ partes incredibili vigilantia, lectissimis aliquot sanctæ romanæ Ecclesiæ Cardinalibus,
aliisque tum Sacrarum litterarum, tum variarum linguarum peritissimis viris,
eam provinciam demandavit, ut Vulgatam editionem latinam, adhibitis antiquissimis codicibus manuscriptis, inspectis quoque hebraicis, græcisque bibliorum fontibus ; consultis denique veterum Patrum commentariis, accuratissime castigarent. Quod itidem institutum Pius v prosecutus est. Verum conventum illum ob varias, gravissimasque Sedis Apostolicæ occupationes jamdudum intermissum, Sixtus v divina providentia ad summum Sacerdotium
evocatus, ardentissimo studio revocavit, et opus tandem confectum typis mandari jussit. Quod cum jam esset excusum, et ut in lucem emitteretur, idem
Pontifex operam daret, animadvertens non pauca in sacra Biblia præli vitio irrepsisse, quæ iterata diligentia indigere viderentur, totum opus sub incudem
revocandum censuit atque decrevit. Id vero cum morte præventus præstare
non potuisset, Gregorius xiv qui, post Urbani vii duodecim dierum Pontificatum, Sixto successerat, ejus animi intentionem executus perficere aggressus est, amplissimis aliquot Cardinalibus, aliisque doctissimis viris ad hoc
iterum deputatis. Sed eo quoque, et qui illi successit, Innocentio ix brevissimo
tempore de hac luce subtractis ; tandem sub initium Pontificatus Clementis
viii qui nunc Ecclesiæ universæ gubernacula tenet, opus, in quod Sixtus v
intenderat, Deo bene juvante perfectum est.
Accipe igitur, christiane lector, eodem Clemente Summo Pontifice annuente, ex Vaticana typographia veterem ac Vulgatam sacræ Scripturæ editionem, quanta fieri potuit diligentia castigatam : quam quidem sicut omnibus
numeris absolutam, pro humana imbecillitate affirmare difficile est, ita ceteris
omnibus, quæ ad hanc usque diem prodierunt, emendatiorem, purioremque
esse, minime dubitandum. Et vero quamvis in hac Bibliorum recognitione
in codicibus manuscriptis, hebræis, græcisque fontibus, et ipsis veterum Patrum commentariis conferendis non mediocre studium adhibitum fuerit ; in
hac tamen pervulgata lectione sicut nonnulla consulto mutata, ita etiam alia,
quæ mutanda videbantur, consulto immutata relicta sunt ; tum quod ita faciendum esse ad offensionem populorum vitandam sanctus Hieronymus non
semel admonuit : tum quod facile fieri posse credendum est, ut majores nostri,
qui ex hebræis, et græcis latina fecerunt, copiam meliorum, et emendatiorum
librorum habuerint, quam ii, qui post illorum ætatem ad nos pervenerunt, qui
x

fortasse tam longo tempore identidem describendo minus puri, atque integri evaserunt ; tum denique quia sacræ Congregationi amplissimorum Cardinalium, aliisque eruditissimis viris ad hoc opus a Sede Apostolica delectis
propositum non fuit, novam aliquam editionem cudere, vel antiquum interpretem ulla ex parte corrigere, vel emendare ; sed ipsam veterem, ac Vulgatam
editionem latinam a mendis veterum librariorum, necnon pravarum emendationum erroribus repurgatam, suæ pristinæ integritati, ac puritati, quoad ejus
fieri potuit, restituere ; eaque restituta, ut quam emendatissime imprimeretur
juxta Concilii œcumenici Decretum pro viribus operam dare.
Porro in hac editione nihil non canonicum, nihil ascititium, nihil extraneum apponere visum est : atque ea causa fuit, cur liber tertius et quartus Esdræ inscripti, quos inter canonicos libros sacra Tridentina Synodus non annumeravit, ipsa etiam Manassæ regis Oratio, quæ neque hebraice, neque græce
quidem exstat, neque in manuscriptis antiquioribus invenitur, neque pars est
ullius canonici libri, extra canonicæ Scripturæ seriem posita sint : et nullæ ad
marginem concordantiæ (quæ posthac inibi apponi non prohibentur), nullæ
notæ, nullæ variæ lectiones, nullæ denique præfationes, nulla argumenta ad
librorum initia conspiciantur.
Sed sicut Apostolica Sedes industriam eorum non damnat, qui concordantias locorum, varias lectiones, præfationes sancti Hieronymi, et alia id genus
in aliis editionibus inseruerunt ; ita quoque non prohibet, quin alio genere
caracteris in hac ipsa Vaticana editione ejusmodi adjumenta pro studiosorum
commoditate, atque utilitate in posterum adjiciantur ; ita tamen, ut lectiones
variæ ad marginem ipsius textus minime annotentur.

xi

Liber Genesis
In principio creavit Deus cælum et terram. 2 Terra autem erat inanis et
vacua, et tenebræ erant super faciem abyssi : et spiritus Dei ferebatur
super aquas. 3 Dixitque Deus : Fiat lux. Et facta est lux. 4 Et vidit Deus
lucem quod esset bona : et divisit lucem a tenebris. 5 Appellavitque lucem
Diem, et tenebras Noctem : factumque est vespere et mane, dies unus. 6 Dixit
quoque Deus : Fiat firmamentum in medio aquarum : et dividat aquas ab
aquis. 7 Et fecit Deus firmamentum, divisitque aquas, quæ erant sub firmamento, ab his, quæ erant super firmamentum. Et factum est ita. 8 Vocavitque
Deus firmamentum, Cælum : et factum est vespere et mane, dies secundus.
9
Dixit vero Deus : Congregentur aquæ, quæ sub cælo sunt, in locum unum :
et appareat arida. Et factum est ita. 10 Et vocavit Deus aridam Terram, congregationesque aquarum appellavit Maria. Et vidit Deus quod esset bonum. 11 Et
ait : Germinet terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum pomiferum faciens fructum juxta genus suum, cujus semen in semetipso sit super
terram. Et factum est ita. 12 Et protulit terra herbam virentem, et facientem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unumquodque
sementem secundum speciem suam. Et vidit Deus quod esset bonum. 13 Et
factum est vespere et mane, dies tertius. 14 Dixit autem Deus : Fiant luminaria
in firmamento cæli, et dividant diem ac noctem, et sint in signa et tempora,
et dies et annos : 15 ut luceant in firmamento cæli, et illuminent terram. Et
factum est ita. 16 Fecitque Deus duo luminaria magna : luminare majus, ut
præesset diei : et luminare minus, ut præesset nocti : et stellas. 17 Et posuit
eas in firmamento cæli, ut lucerent super terram, 18 et præessent diei ac nocti,
et dividerent lucem ac tenebras. Et vidit Deus quod esset bonum. 19 Et factum est vespere et mane, dies quartus. 20 Dixit etiam Deus : Producant aquæ
reptile animæ viventis, et volatile super terram sub firmamento cæli. 21 Creavitque Deus cete grandia, et omnem animam viventem atque motabilem, quam
produxerant aquæ in species suas, et omne volatile secundum genus suum.
Et vidit Deus quod esset bonum. 22 Benedixitque eis, dicens : Crescite, et
multiplicamini, et replete aquas maris : avesque multiplicentur super terram.
23
Et factum est vespere et mane, dies quintus. 24 Dixit quoque Deus : Producat terra animam viventem in genere suo, jumenta, et reptilia, et bestias terræ
secundum species suas. Factumque est ita. 25 Et fecit Deus bestias terræ juxta
species suas, et jumenta, et omne reptile terræ in genere suo.
Et vidit Deus quod esset bonum, 26 et ait : Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram : et præsit piscibus maris, et volatilibus cæli,
et bestiis, universæque terræ, omnique reptili, quod movetur in terra. 27 Et
creavit Deus hominem ad imaginem suam : ad imaginem Dei creavit illum,
masculum et feminam creavit eos. 28 Benedixitque illis Deus, et ait : Crescite
et multiplicamini, et replete terram, et subjicite eam, et dominamini piscibus
maris, et volatilibus cæli, et universis animantibus, quæ moventur super terram. 29 Dixitque Deus : Ecce dedi vobis omnem herbam afferentem semen
super terram, et universa ligna quæ habent in semetipsis sementem generis
sui, ut sint vobis in escam : 30 et cunctis animantibus terræ, omnique volucri cæli, et universis quæ moventur in terra, et in quibus est anima vivens, ut
habeant ad vescendum. Et factum est ita. 31 Viditque Deus cuncta quæ fecerat,
et erant valde bona. Et factum est vespere et mane, dies sextus.

1

Genesis

2

Igitur perfecti sunt cæli et terra, et omnis ornatus eorum. Complevitque
2
Deus die septimo opus suum quod fecerat : et requievit die septimo ab
universo opere quod patrarat.
Et benedixit diei septimo, et sanctificavit
3

illum, quia in ipso cessaverat ab omni opere suo quod creavit Deus ut faceret.
4
Istæ sunt generationes cæli et terræ, quando creata sunt, in die quo fecit
Dominus Deus cælum et terram, 5 et omne virgultum agri antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis priusquam germinaret : non enim
pluerat Dominus Deus super terram, et homo non erat qui operaretur terram : 6 sed fons ascendebat e terra, irrigans universam superficiem terræ.
7
Formavit igitur Dominus Deus hominem de limo terræ, et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitæ, et factus est homo in animam viventem. 8 Plantaverat autem Dominus Deus paradisum voluptatis a principio, in quo posuit
hominem quem formaverat. 9 Produxitque Dominus Deus de humo omne
lignum pulchrum visu, et ad vescendum suave lignum etiam vitæ in medio
paradisi, lignumque scientiæ boni et mali. 10 Et fluvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita.
11
Nomen uni Phison : ipse est qui circuit omnem terram Hevilath, ubi nascitur aurum : 12 et aurum terræ illius optimum est ; ibi invenitur bdellium, et
lapis onychinus. 13 Et nomen fluvii secundi Gehon ; ipse est qui circumit omnem terram Æthiopiæ. 14 Nomen vero fluminis tertii, Tigris : ipse vadit contra
Assyrios. Fluvius autem quartus, ipse est Euphrates. 15 Tulit ergo Dominus
Deus hominem, et posuit eum in paradiso voluptatis, ut operaretur, et custodiret illum : 16 præcepitque ei, dicens : Ex omni ligno paradisi comede ;
17
de ligno autem scientiæ boni et mali ne comedas : in quocumque enim
die comederis ex eo, morte morieris. 18 Dixit quoque Dominus Deus : Non
est bonum esse hominem solum : faciamus ei adjutorium simile sibi. 19 Formatis igitur Dominus Deus de humo cunctis animantibus terræ, et universis
volatilibus cæli, adduxit ea ad Adam, ut videret quid vocaret ea : omne enim
quod vocavit Adam animæ viventis, ipsum est nomen ejus. 20 Appellavitque
Adam nominibus suis cuncta animantia, et universa volatilia cæli, et omnes
bestias terræ : Adæ vero non inveniebatur adjutor similis ejus. 21 Immisit ergo
Dominus Deus soporem in Adam : cumque obdormisset, tulit unam de costis
ejus, et replevit carnem pro ea. 22 Et ædificavit Dominus Deus costam, quam
tulerat de Adam, in mulierem : et adduxit eam ad Adam. 23 Dixitque Adam :
Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea : hæc vocabitur Virago,
quoniam de viro sumpta est. 24 Quam ob rem relinquet homo patrem suum,
et matrem, et adhærebit uxori suæ : et erunt duo in carne una. 25 Erat autem
uterque nudus, Adam scilicet et uxor ejus : et non erubescebant.
Sed et serpens erat callidior cunctis animantibus terræ quæ fecerat Domi3comederetis
nus Deus. Qui dixit ad mulierem : Cur præcepit vobis Deus ut non
de omni ligno paradisi ?
Cui respondit mulier : De fructu
2

lignorum, quæ sunt in paradiso, vescimur : 3 de fructu vero ligni quod est
in medio paradisi, præcepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus
illud, ne forte moriamur. 4 Dixit autem serpens ad mulierem : Nequaquam
morte moriemini. 5 Scit enim Deus quod in quocumque die comederitis ex
eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. 6 Vidit
igitur mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis,
aspectuque delectabile : et tulit de fructu illius, et comedit : deditque viro
suo, qui comedit. 7 Et aperti sunt oculi amborum ; cumque cognovissent se

2

Genesis

esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi perizomata. 8 Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem,
abscondit se Adam et uxor ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi.
9
Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei : Ubi es ? 10 Qui ait : Vocem tuam audivi in paradiso, et timui, eo quod nudus essem, et abscondi me. 11 Cui
dixit : Quis enim indicavit tibi quod nudus esses, nisi quod ex ligno de quo
præceperam tibi ne comederes, comedisti ? 12 Dixitque Adam : Mulier, quam
dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi. 13 Et dixit Dominus Deus
ad mulierem : Quare hoc fecisti ? Quæ respondit : Serpens decepit me, et
comedi.
14
Et ait Dominus Deus ad serpentem :
Quia fecisti hoc,
maledictus es inter omnia animantia, et bestias terræ :
super pectus tuum gradieris, et terram comedes cunctis diebus
vitæ tuæ.
15
Inimicitias ponam inter te et mulierem,
et semen tuum et semen illius :
ipsa conteret caput tuum,
et tu insidiaberis calcaneo ejus.
16

Mulieri quoque dixit : Multiplicabo ærumnas tuas, et conceptus tuos : in
dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui. 17 Adæ
vero dixit : Quia audisti vocem uxoris tuæ, et comedisti de ligno, ex quo præceperam tibi ne comederes, maledicta terra in opere tuo : in laboribus comedes
ex ea cunctis diebus vitæ tuæ. 18 Spinas et tribulos germinabit tibi, et comedes
herbam terræ. 19 In sudore vultus tui vesceris pane, donec revertaris in terram
de qua sumptus es : quia pulvis es et in pulverem reverteris. 20 Et vocavit
Adam nomen uxoris suæ, Heva : eo quod mater esset cunctorum viventium.
21
Fecit quoque Dominus Deus Adæ et uxori ejus tunicas pelliceas, et induit
eos : 22 et ait : Ecce Adam quasi unus ex nobis factus est, sciens bonum et
malum : nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat etiam de ligno vitæ,
et comedat, et vivat in æternum. 23 Et emisit eum Dominus Deus de paradiso
voluptatis, ut operaretur terram de qua sumptus est. 24 Ejecitque Adam : et
collocavit ante paradisum voluptatis cherubim, et flammeum gladium, atque
versatilem, ad custodiendam viam ligni vitæ.
vero cognovit uxorem suam Hevam, quæ concepit et peperit Cain,
4Abel.Adam
dicens : Possedi hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus
Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Factum est autem
2

3

post multos dies ut offerret Cain de fructibus terræ munera Domino. 4 Abel
quoque obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum : et respexit
Dominus ad Abel, et ad munera ejus. 5 Ad Cain vero, et ad munera illius non
respexit : iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus. 6 Dixitque
Dominus ad eum : Quare iratus es ? et cur concidit facies tua ? 7 nonne si
bene egeris, recipies : sin autem male, statim in foribus peccatum aderit ? sed
sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. 8 Dixitque Cain ad Abel
fratrem suum : Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain
adversus fratrem suum Abel, et interfecit eum. 9 Et ait Dominus ad Cain :
Ubi est Abel frater tuus ? Qui respondit : Nescio : num custos fratris mei
sum ego ? 10 Dixitque ad eum : Quid fecisti ? vox sanguinis fratris tui clamat
ad me de terra. 11 Nunc igitur maledictus eris super terram, quæ aperuit os
3

Genesis

suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua. 12 Cum operatus fueris
eam, non dabit tibi fructus suos : vagus et profugus eris super terram. 13 Dixitque Cain ad Dominum : Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear.
14
Ecce ejicis me hodie a facie terræ, et a facie tua abscondar, et ero vagus
et profugus in terra : omnis igitur qui invenerit me, occidet me. 15 Dixitque
ei Dominus : Nequaquam ita fiet : sed omnis qui occiderit Cain, septuplum
punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non interficeret eum omnis
qui invenisset eum. 16 Egressusque Cain a facie Domini, habitavit profugus in
terra ad orientalem plagam Eden.
17
Cognovit autem Cain uxorem suam, quæ concepit, et peperit Henoch :
et ædificavit civitatem, vocavitque nomen ejus ex nomine filii sui, Henoch.
18
Porro Henoch genuit Irad, et Irad genuit Mavia¨el, et Mavia¨el genuit Mathusa¨el, et Mathusa¨el genuit Lamech. 19 Qui accepit duas uxores, nomen uni
Ada, et nomen alteri Sella. 20 Genuitque Ada Jabel, qui fuit pater habitantium
in tentoriis, atque pastorum. 21 Et nomen fratris ejus Jubal : ipse fuit pater canentium cithara et organo. 22 Sella quoque genuit Tubalcain, qui fuit malleator
et faber in cuncta opera æris et ferri. Soror vero Tubalcain, No¨ema. 23 Dixitque
Lamech uxoribus suis Adæ et Sellæ :
Audite vocem meam, uxores Lamech ;
auscultate sermonem meum :
quoniam occidi virum in vulnus meum,
et adolescentulum in livorem meum.
24
Septuplum ultio dabitur de Cain :
de Lamech vero septuagies septies.
25

Cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam : et peperit filium, vocavitque nomen ejus Seth, dicens : Posuit mihi Deus semen aliud pro Abel, quem
occidit Cain. 26 Sed et Seth natus est filius, quem vocavit Enos : iste cœpit
invocare nomen Domini.
Hic est liber generationis Adam. In die qua creavit Deus hominem, ad
5benedixit
similitudinem Dei fecit illum.
Masculum et feminam creavit eos, et
illis : et vocavit nomen eorum Adam, in die quo creati sunt. Vixit
2

3

autem Adam centum triginta annis : et genuit ad imaginem et similitudinem
suam, vocavitque nomen ejus Seth. 4 Et facti sunt dies Adam, postquam genuit Seth, octingenti anni : genuitque filios et filias. 5 Et factum est omne tempus
quod vixit Adam, anni nongenti triginta, et mortuus est. 6 Vixit quoque Seth
centum quinque annis, et genuit Enos. 7 Vixitque Seth, postquam genuit Enos,
octingentis septem annis, genuitque filios et filias. 8 Et facti sunt omnes dies
Seth nongentorum duodecim annorum, et mortuus est. 9 Vixit vero Enos
nonaginta annis, et genuit Cainan. 10 Post cujus ortum vixit octingentis quindecim annis, et genuit filios et filias. 11 Factique sunt omnes dies Enos nongenti quinque anni, et mortuus est. 12 Vixit quoque Cainan septuaginta annis,
et genuit Malaleel. 13 Et vixit Cainan, postquam genuit Malaleel, octingentis quadraginta annis, genuitque filios et filias. 14 Et facti sunt omnes dies
Cainan nongenti decem anni, et mortuus est. 15 Vixit autem Malaleel sexaginta quinque annis, et genuit Jared. 16 Et vixit Malaleel, postquam genuit Jared,
octingentis triginta annis, et genuit filios et filias. 17 Et facti sunt omnes dies
Malaleel octingenti nonaginta quinque anni, et mortuus est. 18 Vixitque Jared
centum sexaginta duobus annis, et genuit Henoch. 19 Et vixit Jared, postquam
4

Genesis

genuit Henoch, octingentis annis, et genuit filios et filias. 20 Et facti sunt omnes
dies Jared nongenti sexaginta duo anni, et mortuus est. 21 Porro Henoch vixit
sexaginta quinque annis, et genuit Mathusalam. 22 Et ambulavit Henoch cum
Deo : et vixit, postquam genuit Mathusalam, trecentis annis, et genuit filios
et filias. 23 Et facti sunt omnes dies Henoch trecenti sexaginta quinque anni.
24
Ambulavitque cum Deo, et non apparuit : quia tulit eum Deus. 25 Vixit
quoque Mathusala centum octoginta septem annis, et genuit Lamech. 26 Et
vixit Mathusala, postquam genuit Lamech, septingentis octoginta duobus annis, et genuit filios et filias. 27 Et facti sunt omnes dies Mathusala nongenti
sexaginta novem anni, et mortuus est. 28 Vixit autem Lamech centum octoginta duobus annis, et genuit filium : 29 vocavitque nomen ejus No¨e, dicens : Iste
consolabitur nos ab operibus et laboribus manuum nostrarum in terra, cui
maledixit Dominus. 30 Vixitque Lamech, postquam genuit No¨e, quingentis
nonaginta quinque annis, et genuit filios et filias. 31 Et facti sunt omnes dies
Lamech septingenti septuaginta septem anni, et mortuus est. No¨e vero cum
quingentorum esset annorum, genuit Sem, Cham et Japheth.
cœpissent homines multiplicari super terram, et filias procre6sibi Cumque
assent, videntes filii Dei filias hominum quod essent pulchræ, acceperunt
uxores ex omnibus, quas elegerant. Dixitque Deus : Non permanebit
2

3

spiritus meus in homine in æternum, quia caro est : eruntque dies illius centum viginti annorum. 4 Gigantes autem erant super terram in diebus illis :
postquam enim ingressi sunt filii Dei ad filias hominum, illæque genuerunt,
isti sunt potentes a sæculo viri famosi. 5 Videns autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum
omni tempore, 6 pœnituit eum quod hominum fecisset in terra. Et tactus dolore cordis intrinsecus, 7 Delebo, inquit, hominem, quem creavi, a facie terræ,
ab homine usque ad animantia, a reptili usque ad volucres cæli : pœnitet enim
me fecisse eos.
8
No¨e vero invenit gratiam coram Domino. 9 Hæ sunt generationes No¨e :
No¨e vir justus atque perfectus fuit in generationibus suis ; cum Deo ambulavit. 10 Et genuit tres filios, Sem, Cham et Japheth. 11 Corrupta est autem terra
coram Deo, et repleta est iniquitate. 12 Cumque vidisset Deus terram esse corruptam (omnis quippe caro corruperat viam suam super terram), 13 dixit ad
No¨e : Finis universæ carnis venit coram me : repleta est terra iniquitate a facie
eorum, et ego disperdam eos cum terra. 14 Fac tibi arcam de lignis lævigatis ;
mansiunculas in arca facies, et bitumine linies intrinsecus et extrinsecus. 15 Et
sic facies eam : trecentorum cubitorum erit longitudo arcæ, quinquaginta cubitorum latitudo, et triginta cubitorum altitudo illius. 16 Fenestram in arca
facies, et in cubito consummabis summitatem ejus : ostium autem arcæ pones
ex latere ; deorsum, cœnacula et tristega facies in ea.
17
Ecce ego adducam aquas diluvii super terram, ut interficiam omnem
carnem, in qua spiritus vitæ est subter cælum : universa quæ in terra sunt,
consumentur. 18 Ponamque fœdus meum tecum : et ingredieris arcam tu et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum tecum. 19 Et ex cunctis animantibus
universæ carnis bina induces in arcam, ut vivant tecum : masculini sexus et
feminini. 20 De volucribus juxta genus suum, et de jumentis in genere suo, et
ex omni reptili terræ secundum genus suum : bina de omnibus ingredientur
tecum, ut possint vivere. 21 Tolles igitur tecum ex omnibus escis, quæ man-

5

Genesis

di possunt, et comportabis apud te : et erunt tam tibi, quam illis in cibum.
22
Fecit igitur No¨e omnia quæ præceperat illi Deus.
Dixitque Dominus ad eum : Ingredere tu et omnis domus tua in arcam :
7
te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam : de animantibus
2

vero immundis duo et duo, masculum et feminam. 3 Sed et de volatilibus cæli
septena et septena, masculum et feminam : ut salvetur semen super faciem
universæ terræ. 4 Adhuc enim, et post dies septem ego pluam super terram
quadraginta diebus et quadraginta noctibus : et delebo omnem substantiam,
quam feci, de superficie terræ. 5 Fecit ergo No¨e omnia quæ mandaverat ei
Dominus. 6 Eratque sexcentorum annorum quando diluvii aquæ inundaverunt super terram. 7 Et ingressus est No¨e et filii ejus, uxor ejus et uxores filiorum ejus cum eo in arcam propter aquas diluvii. 8 De animantibus quoque
mundis et immundis, et de volucribus, et ex omni quod movetur super terram, 9 duo et duo ingressa sunt ad No¨e in arcam, masculus et femina, sicut
præceperat Dominus No¨e. 10 Cumque transissent septem dies, aquæ diluvii
inundaverunt super terram. 11 Anno sexcentesimo vitæ No¨e, mense secundo,
septimodecimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnæ, et cataractæ cæli apertæ sunt : 12 et facta est pluvia super terram quadraginta diebus
et quadraginta noctibus. 13 In articulo diei illius ingressus est No¨e, et Sem,
et Cham, et Japheth filii ejus ; uxor illius, et tres uxores filiorum ejus cum
eis in arcam : 14 ipsi et omne animal secundum genus suum, universaque
jumenta in genere suo, et omne quod movetur super terram in genere suo,
cunctumque volatile secundum genus suum, universæ aves, omnesque volucres, 15 ingressæ sunt ad No¨e in arcam, bina et bina ex omni carne, in qua
erat spiritus vitæ. 16 Et quæ ingressa sunt, masculus et femina ex omni carne
introierunt, sicut præceperat ei Deus : et inclusit eum Dominus deforis.
17
Factumque est diluvium quadraginta diebus super terram : et multiplicatæ sunt aquæ, et elevaverunt arcam in sublime a terra. 18 Vehementer
enim inundaverunt, et omnia repleverunt in superficie terræ : porro arca ferebatur super aquas. 19 Et aquæ prævaluerunt nimis super terram : opertique
sunt omnes montes excelsi sub universo cælo. 20 Quindecim cubitis altior fuit
aqua super montes, quos operuerat. 21 Consumptaque est omnis caro quæ
movebatur super terram, volucrum, animantium, bestiarum, omniumque reptilium, quæ reptant super terram : universi homines, 22 et cuncta, in quibus
spiraculum vitæ est in terra, mortua sunt. 23 Et delevit omnem substantiam
quæ erat super terram, ab homine usque ad pecus, tam reptile quam volucres
cæli : et deleta sunt de terra. Remansit autem solus No¨e, et qui cum eo erant
in arca. 24 Obtinueruntque aquæ terram centum quinquaginta diebus.
Recordatus autem Deus No¨e, cunctorumque animantium, et omnium ju8imminutæ
mentorum, quæ erant cum eo in arca, adduxit spiritum super terram, et
sunt aquæ. Et clausi sunt fontes abyssi, et cataractæ cæli : et pro2

hibitæ sunt pluviæ de cælo. 3 Reversæque sunt aquæ de terra euntes et redeuntes : et cœperunt minui post centum quinquaginta dies. 4 Requievitque arca
mense septimo, vigesimo septimo die mensis, super montes Armeniæ. 5 At
vero aquæ ibant et decrescebant usque ad decimum mensem : decimo enim
mense, primo die mensis, apparuerunt cacumina montium. 6 Cumque transissent quadraginta dies, aperiens No¨e fenestram arcæ, quam fecerat, dimisit
corvum, 7 qui egrediebatur, et non revertebatur, donec siccarentur aquæ su6

Genesis

per terram. 8 Emisit quoque columbam post eum, ut videret si jam cessassent
aquæ super faciem terræ. 9 Quæ cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus,
reversa est ad eum in arcam : aquæ enim erant super universam terram :
extenditque manum, et apprehensam intulit in arcam. 10 Expectatis autem ultra septem diebus aliis, rursum dimisit columbam ex arca. 11 At illa venit ad
eum ad vesperam, portans ramum olivæ virentibus foliis in ore suo : intellexit
ergo No¨e quod cessassent aquæ super terram. 12 Expectavitque nihilominus
septem alios dies : et emisit columbam, quæ non est reversa ultra ad eum.
13
Igitur sexcentesimo primo anno, primo mense, prima die mensis, imminutæ sunt aquæ super terram : et aperiens No¨e tectum arcæ, aspexit, viditque
quod exsiccata esset superficies terræ. 14 Mense secundo, septimo et vigesimo
die mensis arefacta est terra.
15
Locutus est autem Deus ad No¨e, dicens : 16 Egredere de arca, tu et uxor
tua, filii tui et uxores filiorum tuorum tecum. 17 Cuncta animantia, quæ sunt
apud te, ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis et universis reptilibus, quæ reptant super terram, educ tecum, et ingredimini super terram :
crescite et multiplicamini super eam. 18 Egressus est ergo No¨e, et filii ejus : uxor illius, et uxores filiorum ejus cum eo. 19 Sed et omnia animantia, jumenta, et
reptilia quæ reptant super terram, secundum genus suum, egressa sunt de arca. 20 Ædificavit autem No¨e altare Domino : et tollens de cunctis pecoribus et
volucribus mundis, obtulit holocausta super altare. 21 Odoratusque est Dominus odorem suavitatis, et ait : Nequaquam ultra maledicam terræ propter
homines : sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab
adolescentia sua : non igitur ultra percutiam omnem animam viventem sicut feci. 22 Cunctis diebus terræ, sementis et messis, frigus et æstus, æstas et
hiems, nox et dies non requiescent.
Benedixitque Deus No¨e et filiis ejus. Et dixit ad eos : Crescite, et multi9
plicamini, et replete terram. Et terror vester ac tremor sit super cuncta
animalia terræ, et super omnes volucres cæli, cum universis quæ moventur
2

super terram : omnes pisces maris manui vestræ traditi sunt. 3 Et omne, quod
movetur et vivit, erit vobis in cibum : quasi olera virentia tradidi vobis omnia. 4 Excepto, quod carnem cum sanguine non comedetis. 5 Sanguinem enim
animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum : et de manu
hominis, de manu viri, et fratris ejus requiram animam hominis. 6 Quicumque
effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius : ad imaginem quippe
Dei factus est homo. 7 Vos autem crescite et multiplicamini, et ingredimini
super terram, et implete eam.
8
Hæc quoque dixit Deus ad No¨e, et ad filios ejus cum eo : 9 Ecce ego statuam pactum meum vobiscum, et cum semine vestro post vos : 10 et ad omnem
animam viventem, quæ est vobiscum, tam in volucribus quam in jumentis et
pecudibus terræ cunctis, quæ egressa sunt de arca, et universis bestiis terræ.
11
Statuam pactum meum vobiscum, et nequaquam ultra interficietur omnis
caro aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium dissipans terram. 12 Dixitque
Deus : Hoc signum fœderis quod do inter me et vos, et ad omnem animam
viventem, quæ est vobiscum in generationes sempiternas : 13 arcum meum
ponam in nubibus, et erit signum fœderis inter me et inter terram. 14 Cumque
obduxero nubibus cælum, apparebit arcus meus in nubibus : 15 et recordabor
fœderis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quæ carnem vegetat : et
non erunt ultra aquæ diluvii ad delendum universam carnem. 16 Eritque arcus

7

Genesis

in nubibus, et videbo illum, et recordabor fœderis sempiterni quod pactum est
inter Deum et omnem animam viventem universæ carnis quæ est super terram. 17 Dixitque Deus ad No¨e : Hoc erit signum fœderis, quod constitui inter
me et omnem carnem super terram.
18
Erant ergo filii No¨e, qui egressi sunt de arca, Sem, Cham et Japheth :
porro Cham ipse est pater Chanaan. 19 Tres isti filii sunt No¨e : et ab his disseminatum est omne genus hominum super universam terram. 20 Cœpitque
No¨e vir agricola exercere terram, et plantavit vineam. 21 Bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo. 22 Quod cum vidisset Cham, pater
Chanaan, verenda scilicet patris sui esse nudata, nuntiavit duobus fratribus
suis foras. 23 At vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis, et
incedentes retrorsum, operuerunt verenda patris sui : faciesque eorum aversæ erant, et patris virilia non viderunt. 24 Evigilans autem No¨e ex vino, cum
didicisset quæ fecerat ei filius suus minor, 25 ait :
Maledictus Chanaan,
servus servorum erit fratribus suis.
26

Dixitque :
Benedictus Dominus Deus Sem,
sit Chanaan servus ejus.
27
Dilatet Deus Japheth, et habitet in tabernaculis Sem,
sitque Chanaan servus ejus.

28

Vixit autem No¨e post diluvium trecentis quinquaginta annis. 29 Et impleti sunt omnes dies ejus nongentorum quinquaginta annorum : et mortuus
est.
Hæ sunt generationes filiorum No¨e, Sem, Cham et Japheth : natique
10
sunt eis filii post diluvium. Filii Japheth : Gomer, et Magog, et Madai,
et Javan, et Thubal, et Mosoch, et Thiras. Porro filii Gomer : Ascenez et
2

3

4

Riphath et Thogorma. Filii autem Javan : Elisa et Tharsis, Cetthim et Dodanim. 5 Ab his divisæ sunt insulæ gentium in regionibus suis, unusquisque
secundum linguam suam et familias suas in nationibus suis.
6
Filii autem Cham : Chus, et Mesraim, et Phuth, et Chanaan. 7 Filii Chus :
Saba, et Hevila, et Sabatha, et Regma, et Sabatacha. Filii Regma : Saba et
Dadan. 8 Porro Chus genuit Nemrod : ipse cœpit esse potens in terra, 9 et erat
robustus venator coram Domino. Ob hoc exivit proverbium : Quasi Nemrod
robustus venator coram Domino. 10 Fuit autem principium regni ejus Babylon,
et Arach et Achad, et Chalanne, in terra Sennaar. 11 De terra illa egressus est
Assur, et ædificavit Niniven, et plateas civitatis, et Chale. 12 Resen quoque
inter Niniven et Chale : hæc est civitas magna. 13 At vero Mesraim genuit
Ludim, et Anamim et Laabim, Nephthuim, 14 et Phetrusim, et Chasluim :
de quibus egressi sunt Philisthiim et Caphtorim. 15 Chanaan autem genuit
Sidonem primogenitum suum. Hethæum, 16 et Jebusæum, et Amorrhæum,
Gergesæum, 17 Hevæum, et Aracæum : Sinæum, 18 et Aradium, Samaræum, et
Amathæum : et post hæc disseminati sunt populi Chananæorum. 19 Factique
sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam, donec
ingrediaris Sodomam et Gomorrham, et Adamam, et Seboim usque Lesa. 20 Hi
sunt filii Cham in cognationibus, et linguis, et generationibus, terrisque et
gentibus suis.
8

Genesis

21
De Sem quoque nati sunt, patre omnium filiorum Heber, fratre Japheth
majore. 22 Filii Sem : Ælam, et Assur, et Arphaxad, et Lud, et Aram. 23 Filii
Aram : Us, et Hul, et Gether, et Mes. 24 At vero Arphaxad genuit Sale, de
quo ortus est Heber. 25 Natique sunt Heber filii duo : nomen uni Phaleg,
eo quod in diebus ejus divisa sit terra : et nomen fratris ejus Jectan. 26 Qui
Jectan genuit Elmodad, et Saleph, et Asarmoth, Jare, 27 et Aduram, et Uzal,
et Decla, 28 et Ebal, et Abima¨el, Saba, 29 et Ophir, et Hevila, et Jobab : omnes
isti, filii Jectan. 30 Et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque
Sephar montem orientalem. 31 Isti filii Sem secundum cognationes, et linguas,
et regiones in gentibus suis. 32 Hæ familiæ No¨e juxta populos et nationes suas.
Ab his divisæ sunt gentes in terra post diluvium.

Erat autem terra labii unius, et sermonum eorumdem. 2 Cumque
proficiscerentur de oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et
habitaverunt in eo. 3 Dixitque alter ad proximum suum : Venite, faciamus
lateres, et coquamus eos igni. Habueruntque lateres pro saxis, et bitumen pro
cæmento : 4 et dixerunt : Venite, faciamus nobis civitatem et turrim, cujus
culmen pertingat ad cælum : et celebremus nomen nostrum antequam dividamur in universas terras. 5 Descendit autem Dominus ut videret civitatem
et turrim, quam ædificabant filii Adam, 6 et dixit : Ecce, unus est populus,
et unum labium omnibus : cœperuntque hoc facere, nec desistent a cogitationibus suis, donec eas opere compleant. 7 Venite igitur, descendamus, et
confundamus ibi linguam eorum, ut non audiat unusquisque vocem proximi
sui. 8 Atque ita divisit eos Dominus ex illo loco in universas terras, et cessaverunt ædificare civitatem. 9 Et idcirco vocatum est nomen ejus Babel, quia
ibi confusum est labium universæ terræ : et inde dispersit eos Dominus super
faciem cunctarum regionum.
10
Hæ sunt generationes Sem : Sem erat centum annorum quando genuit
Arphaxad, biennio post diluvium. 11 Vixitque Sem, postquam genuit Arphaxad, quingentis annis : et genuit filios et filias. 12 Porro Arphaxad vixit triginta
quinque annis, et genuit Sale. 13 Vixitque Arphaxad, postquam genuit Sale,
trecentis tribus annis : et genuit filios et filias. 14 Sale quoque vixit triginta annis, et genuit Heber. 15 Vixitque Sale, postquam genuit Heber, quadringentis
tribus annis : et genuit filios et filias. 16 Vixit autem Heber triginta quatuor annis, et genuit Phaleg. 17 Et vixit Heber postquam genuit Phaleg, quadringentis
triginta annis : et genuit filios et filias. 18 Vixit quoque Phaleg triginta annis, et
genuit Reu. 19 Vixitque Phaleg, postquam genuit Reu, ducentis novem annis :
et genuit filios et filias. 20 Vixit autem Reu triginta duobus annis, et genuit
Sarug. 21 Vixit quoque Reu, postquam genuit Sarug, ducentis septem annis :
et genuit filios et filias. 22 Vixit vero Sarug triginta annis, et genuit Nachor.
23
Vixitque Sarug, postquam genuit Nachor, ducentis annis : et genuit filios et
filias. 24 Vixit autem Nachor viginti novem annis, et genuit Thare. 25 Vixitque
Nachor, postquam genuit Thare, centum decem et novem annis : et genuit filios et filias. 26 Vixitque Thare septuaginta annis, et genuit Abram, et Nachor,
et Aran.
27
Hæ sunt autem generationes Thare : Thare genuit Abram, Nachor et
Aran. Porro Aran genuit Lot. 28 Mortuusque est Aran ante Thare patrem
suum, in terra nativitatis suæ, in Ur Chaldæorum. 29 Duxerunt autem Abram
et Nachor uxores : nomen uxoris Abram, Sarai : et nomen uxoris Nachor,
Melcha filia Aran, patris Melchæ, et patris Jeschæ. 30 Erat autem Sarai sterilis,

11

9

Genesis

nec habebat liberos. 31 Tulit itaque Thare Abram filium suum, et Lot filium
Aran, filium filii sui, et Sarai nurum suam, uxorem Abram filii sui, et eduxit
eos de Ur Chaldæorum, ut irent in terram Chanaan : veneruntque usque
Haran, et habitaverunt ibi. 32 Et facti sunt dies Thare ducentorum quinque
annorum, et mortuus est in Haran.
Dixit autem Dominus ad Abram : Egredere de terra tua, et de cog12
natione tua, et de domo patris tui, et veni in terram quam monstrabo tibi.
Faciamque te in gentem magnam, et benedicam tibi, et magnifi2

cabo nomen tuum, erisque benedictus. 3 Benedicam benedicentibus tibi, et
maledicam maledicentibus tibi, atque in te benedicentur universæ cognationes
terræ. 4 Egressus est itaque Abram sicut præceperat ei Dominus, et ivit cum
eo Lot : septuaginta quinque annorum erat Abram cum egrederetur de Haran.
5
Tulitque Sarai uxorem suam, et Lot filium fratris sui, universamque substantiam quam possederant, et animas quas fecerant in Haran : et egressi sunt
ut irent in terram Chanaan. Cumque venissent in eam, 6 pertransivit Abram
terram usque ad locum Sichem, usque ad convallem illustrem : Chananæus
autem tunc erat in terra. 7 Apparuit autem Dominus Abram, et dixit ei : Semini tuo dabo terram hanc. Qui ædificavit ibi altare Domino, qui apparuerat ei.
8
Et inde transgrediens ad montem, qui erat contra orientem Bethel, tetendit
ibi tabernaculum suum, ab occidente habens Bethel, et ab oriente Hai : ædificavit quoque ibi altare Domino, et invocavit nomen ejus. 9 Perrexitque Abram
vadens, et ultra progrediens ad meridiem.
10
Facta est autem fames in terra : descenditque Abram in Ægyptum, ut
peregrinaretur ibi : prævaluerat enim fames in terra. 11 Cumque prope esset ut ingrederetur Ægyptum, dixit Sarai uxori suæ : Novi quod pulchra sis
mulier : 12 et quod cum viderint te Ægyptii, dicturi sunt : Uxor ipsius est : et
interficient me, et te reservabunt. 13 Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis :
ut bene sit mihi propter te, et vivat anima mea ob gratiam tui. 14 Cum itaque
ingressus esset Abram Ægyptum, viderunt Ægyptii mulierem quod esset pulchra nimis. 15 Et nuntiaverunt principes Pharaoni, et laudaverunt eam apud
illum : et sublata est mulier in domum Pharaonis. 16 Abram vero bene usi
sunt propter illam : fueruntque ei oves et boves et asini, et servi et famulæ, et
asinæ et cameli. 17 Flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis, et
domum ejus, propter Sarai uxorem Abram. 18 Vocavitque Pharao Abram, et
dixit ei : Quidnam est hoc quod fecisti mihi ? quare non indicasti quod uxor
tua esset ? 19 quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi
in uxorem ? Nunc igitur ecce conjux tua, accipe eam, et vade. 20 Præcepitque
Pharao super Abram viris : et deduxerunt eum, et uxorem illius, et omnia
quæ habebat.
Ascendit ergo Abram de Ægypto, ipse et uxor ejus, et omnia quæ
13
habebat, et Lot cum eo, ad australem plagam. Erat autem dives valde
in possessione auri et argenti. Reversusque est per iter, quo venerat, a meri2

3

die in Bethel, usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et
Hai, 4 in loco altaris quod fecerat prius : et invocavit ibi nomen Domini. 5 Sed
et Lot qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula.
6
Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul : erat quippe substantia
eorum multa, et nequibant habitare communiter. 7 Unde et facta est rixa inter
pastores gregum Abram et Lot. Eo autem tempore Chananæus et Pherezæus
habitabant in terra illa. 8 Dixit ergo Abram ad Lot : Ne quæso sit jurgium
10

Genesis

inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos : fratres enim sumus.
9
Ecce universa terra coram te est : recede a me, obsecro : si ad sinistram ieris,
ego dexteram tenebo : si tu dexteram elegeris, ego ad sinistram pergam. 10 Elevatis itaque Lot oculis, vidit omnem circa regionem Jordanis, quæ universa
irrigabatur antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorrham, sicut
paradisus Domini, et sicut Ægyptus venientibus in Segor. 11 Elegitque sibi Lot
regionem circa Jordanem, et recessit ab oriente : divisique sunt alterutrum a
fratre suo. 12 Abram habitavit in terra Chanaan ; Lot vero moratus est in oppidis, quæ erant circa Jordanem, et habitavit in Sodomis. 13 Homines autem
Sodomitæ pessimi erant, et peccatores coram Domino nimis.
14
Dixitque Dominus ad Abram, postquam divisus est ab eo Lot : Leva
oculos tuos et vide a loco, in quo nunc es, ad aquilonem et meridiem, ad orientem et occidentem. 15 Omnem terram, quam conspicis, tibi dabo, et semini
tuo usque in sempiternum. 16 Faciamque semen tuum sicut pulverem terræ :
si quis potest hominum numerare pulverem terræ, semen quoque tuum numerare poterit. 17 Surge, et perambula terram in longitudine et in latitudine
sua : quia tibi daturus sum eam. 18 Movens igitur tabernaculum suum Abram,
venit, et habitavit juxta convallem Mambre, quæ est in Hebron : ædificavitque
ibi altare Domino.
Factum est autem in illo tempore, ut Amraphel rex Sennaar, et Arioch
14
rex Ponti, et Chodorlahomor rex Elamitarum, et Thadal rex gentium
inirent bellum contra Bara regem Sodomorum, et contra Bersa regem Go2

morrhæ, et contra Sennaab regem Adamæ, et contra Semeber regem Seboim,
contraque regem Balæ, ipsa est Segor. 3 Omnes hi convenerunt in vallem Silvestrem, quæ nunc est mare salis. 4 Duodecim enim annis servierunt Chodorlahomor, et tertiodecimo anno recesserunt ab eo. 5 Igitur quartodecimo anno
venit Chodorlahomor, et reges qui erant cum eo : percusseruntque Raphaim
in Astarothcarnaim, et Zuzim cum eis, et Emim in Save Cariathaim, 6 et Chorræos in montibus Seir, usque ad Campestria Pharan, quæ est in solitudine.
7
Reversique sunt, et venerunt ad fontem Misphat, ipsa est Cades : et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Amorrhæum, qui habitabat in
Asasonthamar. 8 Et egressi sunt rex Sodomorum, et rex Gomorrhæ, rexque
Adamæ, et rex Seboim, necnon et rex Balæ, quæ est Segor : et direxerunt
aciem contra eos in valle Silvestri : 9 scilicet adversus Chodorlahomor regem
Elamitarum, et Thadal regem Gentium, et Amraphel regem Sennaar, et Arioch regem Ponti : quatuor reges adversus quinque. 10 Vallis autem Silvestris
habebat puteos multos bituminis. Itaque rex Sodomorum, et Gomorrhæ, terga verterunt, cecideruntque ibi : et qui remanserant, fugerunt ad montem.
11
Tulerunt autem omnem substantiam Sodomorum et Gomorrhæ, et universa
quæ ad cibum pertinent, et abierunt : 12 necnon et Lot, et substantiam ejus,
filium fratris Abram, qui habitabat in Sodomis.
13
Et ecce unus, qui evaserat, nuntiavit Abram Hebræo, qui habitabat in
convalle Mambre Amorrhæi, fratris Escol, et fratris Aner : hi enim pepigerant fœdus cum Abram. 14 Quod cum audisset Abram, captum videlicet Lot
fratrem suum, numeravit expeditos vernaculos suos trecentos decem et octo :
et persecutus est usque Dan. 15 Et divisis sociis, irruit super eos nocte : percussitque eos, et persecutus est eos usque Hoba, quæ est ad lævam Damasci.
16
Reduxitque omnem substantiam, et Lot fratrem suum cum substantia illius,
mulieres quoque et populum. 17 Egressus est autem rex Sodomorum in occur-

11

Genesis

sum ejus postquam reversus est a cæde Chodorlahomor, et regum qui cum eo
erant in valle Save, quæ est vallis regis.
18
At vero Melchisedech rex Salem, proferens panem et vinum, erat enim
sacerdos Dei altissimi, 19 benedixit ei, et ait : Benedictus Abram Deo excelso,
qui creavit cælum et terram : 20 et benedictus Deus excelsus, quo protegente,
hostes in manibus tuis sunt. Et dedit ei decimas ex omnibus. 21 Dixit autem rex
Sodomorum ad Abram : Da mihi animas, cetera tolle tibi. 22 Qui respondit
ei : Levo manum meam ad Dominum Deum excelsum possessorem cæli et
terræ, 23 quod a filo subtegminis usque ad corigiam caligæ, non accipiam ex
omnibus quæ tua sunt, ne dicas : Ego ditavi Abram : 24 exceptis his, quæ
comederunt juvenes, et partibus virorum, qui venerunt mecum, Aner, Escol et
Mambre : isti accipient partes suas.
His itaque transactis, factus est sermo Domini ad Abram per visionem
15
dicens : Noli timere, Abram : ego protector tuus sum, et merces tua
magna nimis. Dixitque Abram : Domine Deus, quid dabis mihi ? ego vadam
2

absque liberis, et filius procuratoris domus meæ iste Damascus Eliezer. 3 Addiditque Abram : Mihi autem non dedisti semen, et ecce vernaculus meus,
hæres meus erit. 4 Statimque sermo Domini factus est ad eum, dicens : Non
erit hic hæres tuus, sed qui egredietur de utero tuo, ipsum habebis hæredem.
5
Eduxitque eum foras, et ait illi : Suspice cælum, et numera stellas, si potes.
Et dixit ei : Sic erit semen tuum. 6 Credidit Abram Deo, et reputatum est illi ad
justitiam. 7 Dixitque ad eum : Ego Dominus qui eduxi te de Ur Chaldæorum
ut darem tibi terram istam, et possideres eam. 8 At ille ait : Domine Deus,
unde scire possum quod possessurus sim eam ? 9 Et respondens Dominus :
Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum
trium, turturem quoque et columbam. 10 Qui tollens universa hæc, divisit ea
per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit ; aves autem non
divisit. 11 Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram.
12
Cumque sol occumberet, sopor irruit super Abram, et horror magnus et
tenebrosus invasit eum. 13 Dictumque est ad eum : Scito prænoscens quod
peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti, et affligent quadringentis annis. 14 Verumtamen gentem, cui servituri
sunt, ego judicabo : et post hæc egredientur cum magna substantia. 15 Tu
autem ibis ad patres tuos in pace, sepultus in senectute bona. 16 Generatione
autem quarta revertentur huc : necdum enim completæ sunt iniquitates Amorrhæorum usque ad præsens tempus. 17 Cum ergo occubuisset sol, facta est
caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter
divisiones illas. 18 In illo die pepigit Dominus fœdus cum Abram, dicens :
Semini tuo dabo terram hanc a fluvio Ægypti usque ad fluvium magnum Euphraten, 19 Cinæos, et Cenezæos, Cedmonæos, 20 et Hethæos, et Pherezæos,
Raphaim quoque, 21 et Amorrhæos, et Chananæos, et Gergesæos, et Jebusæos.
Igitur Sarai, uxor Abram, non genuerat liberos : sed habens ancillam
16
ægyptiam nomine Agar, dixit marito suo : Ecce, conclusit me Dominus, ne parerem. Ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipi2

am filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, 3 tulit Agar ægyptiam ancillam
suam post annos decem quam habitare cœperant in terra Chanaan : et dedit
eam viro suo uxorem. 4 Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns,
despexit dominam suam. 5 Dixitque Sarai ad Abram : Inique agis contra me :
ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quæ videns quod conceperit, de12

Genesis

spectui me habet : judicet Dominus inter me et te. 6 Cui respondens Abram :
Ecce, ait, ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam
Sarai, fugam iniit. 7 Cumque invenisset eam angelus Domini juxta fontem
aquæ in solitudine, qui est in via Sur in deserto, 8 dixit ad illam : Agar ancilla
Sarai, unde venis ? et quo vadis ? Quæ respondit : A facie Sarai dominæ
meæ ego fugio. 9 Dixitque ei angelus Domini : Revertere ad dominam tuam,
et humiliare sub manu illius. 10 Et rursum : Multiplicans, inquit, multiplicabo
semen tuum, et non numerabitur præ multitudine. 11 Ac deinceps : Ecce, ait,
concepisti, et paries filium : vocabisque nomen ejus Isma¨el, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. 12 Hic erit ferus homo : manus ejus contra
omnes, et manus omnium contra eum : et e regione universorum fratrum
suorum figet tabernacula. 13 Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad
eam : Tu Deus qui vidisti me. Dixit enim : Profecto hic vidi posteriora videntis me. 14 Propterea appellavit puteum illum Puteum viventis et videntis me.
Ipse est inter Cades et Barad. 15 Peperitque Agar Abræ filium : qui vocavit
nomen ejus Isma¨el. 16 Octoginta et sex annorum erat Abram quando peperit
ei Agar Isma¨elem.
Postquam vero nonaginta et novem annorum esse cœperat, apparuit ei
17
Dominus, dixitque ad eum : Ego Deus omnipotens : ambula coram me,
et esto perfectus. Ponamque fœdus meum inter me et te, et multiplicabo te
2

vehementer nimis. 3 Cecidit Abram pronus in faciem. 4 Dixitque ei Deus :
Ego sum, et pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium. 5 Nec
ultra vocabitur nomen tuum Abram, sed appellaberis Abraham : quia patrem
multarum gentium constitui te. 6 Faciamque te crescere vehementissime, et
ponam te in gentibus, regesque ex te egredientur. 7 Et statuam pactum meum
inter me et te, et inter semen tuum post te in generationibus suis, fœdere
sempiterno : ut sim Deus tuus, et seminis tui post te. 8 Daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuæ, omnem terram Chanaan in possessionem
æternam, eroque Deus eorum.
9
Dixit iterum Deus ad Abraham : Et tu ergo custodies pactum meum, et
semen tuum post te in generationibus suis. 10 Hoc est pactum meum quod
observabitis inter me et vos, et semen tuum post te : circumcidetur ex vobis
omne masculinum : 11 et circumcidetis carnem præputii vestri, ut sit in signum
fœderis inter me et vos. 12 Infans octo dierum circumcidetur in vobis, omne
masculinum in generationibus vestris : tam vernaculus, quam emptitius circumcidetur, et quicumque non fuerit de stirpe vestra : 13 eritque pactum meum
in carne vestra in fœdus æternum. 14 Masculus, cujus præputii caro circumcisa
non fuerit, delebitur anima illa de populo suo : quia pactum meum irritum
fecit.
15
Dixit quoque Deus ad Abraham : Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai,
sed Saram. 16 Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum :
eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. 17 Cecidit Abraham in
faciem suam, et risit, dicens in corde suo : Putasne centenario nascetur filius ?
et Sara nonagenaria pariet ? 18 Dixitque ad Deum : Utinam Isma¨el vivat coram
te. 19 Et ait Deus ad Abraham : Sara uxor tua pariet tibi filium, vocabisque
nomen ejus Isaac, et constituam pactum meum illi in fœdus sempiternum, et
semini ejus post eum. 20 Super Isma¨el quoque exaudivi te : ecce, benedicam ei,
et augebo, et multiplicabo eum valde : duodecim duces generabit, et faciam
illum in gentem magnam. 21 Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem

13

Genesis

pariet tibi Sara tempore isto in anno altero. 22 Cumque finitus esset sermo
loquentis cum eo, ascendit Deus ab Abraham.
23
Tulit autem Abraham Isma¨el filium suum, et omnes vernaculos domus
suæ, universosque quos emerat, cunctos mares ex omnibus viris domus suæ :
et circumcidit carnem præputii eorum statim in ipsa die, sicut præceperat
ei Deus. 24 Abraham nonaginta et novem erat annorum quando circumcidit
carnem præputii sui. 25 Et Isma¨el filius tredecim annos impleverat tempore
circumcisionis suæ. 26 Eadem die circumcisus est Abraham et Isma¨el filius
ejus : 27 et omnes viri domus illius, tam vernaculi, quam emptitii et alienigenæ
pariter circumcisi sunt.
Apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in ostio taber18
naculi sui in ipso fervore diei. Cumque elevasset oculos, apparuerunt
ei tres viri stantes prope eum : quos cum vidisset, cucurrit in occursum eorum
2

de ostio tabernaculi, et adoravit in terram. 3 Et dixit : Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, ne transeas servum tuum : 4 sed afferam pauxillum aquæ,
et lavate pedes vestros, et requiescite sub arbore. 5 Ponamque buccellam panis, et confortate cor vestrum : postea transibitis : idcirco enim declinastis ad
servum vestrum. Qui dixerunt : Fac ut locutus es. 6 Festinavit Abraham in
tabernaculum ad Saram, dixitque ei : Accelera, tria sata similæ commisce, et
fac subcinericios panes. 7 Ipse vero ad armentum cucurrit, et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque puero : qui festinavit et coxit illum.
8
Tulit quoque butyrum et lac, et vitulum quem coxerat, et posuit coram eis :
ipse vero stabat juxta eos sub arbore.
9
Cumque comedissent, dixerunt ad eum : Ubi est Sara uxor tua ? Ille
respondit : Ecce in tabernaculo est. 10 Cui dixit : Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit
post ostium tabernaculi. 11 Erant autem ambo senes, provectæque ætatis, et
desierant Saræ fieri muliebria. 12 Quæ risit occulte dicens : Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo ? 13 Dixit autem
Dominus ad Abraham : Quare risit Sara, dicens : Num vere paritura sum
anus ? 14 Numquid Deo quidquam est difficile ? juxta condictum revertar ad
te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. 15 Negavit Sara,
dicens : Non risi, timore perterrita. Dominus autem : Non est, inquit, ita : sed
risisti.
16
Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam : et
Abraham simul gradiebatur, deducens eos. 17 Dixitque Dominus : Num celare
potero Abraham quæ gesturus sum : 18 cum futurus sit in gentem magnam,
ac robustissimam, et benedicendæ sint in illo omnes nationes terræ ? 19 Scio
enim quod præcepturus sit filiis suis, et domui suæ post se ut custodiant viam Domini, et faciant judicium et justitiam : ut adducat Dominus propter
Abraham omnia quæ locutus est ad eum. 20 Dixit itaque Dominus : Clamor
Sodomorum et Gomorrhæ multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum
est nimis. 21 Descendam, et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere
compleverint ; an non est ita, ut sciam. 22 Converteruntque se inde, et abierunt
Sodomam : Abraham vero adhuc stabat coram Domino. 23 Et appropinquans
ait : Numquid perdes justum cum impio ? 24 si fuerint quinquaginta justi in
civitate, peribunt simul ? et non parces loco illi propter quinquaginta justos,
si fuerint in eo ? 25 Absit a te ut rem hanc facias, et occidas justum cum impio,
fiatque justus sicut impius, non est hoc tuum : qui judicas omnem terram,

14

Genesis

nequaquam facies judicium hoc. 26 Dixitque Dominus ad eum : Si invenero
Sodomis quinquaginta justos in medio civitatis, dimittam omni loco propter
eos. 27 Respondensque Abraham, ait : Quia semel cœpi, loquar ad Dominum
meum, cum sim pulvis et cinis. 28 Quid si minus quinquaginta justis quinque
fuerint ? delebis, propter quadraginta quinque, universam urbem ? Et ait :
Non delebo, si invenero ibi quadraginta quinque. 29 Rursumque locutus est
ad eum : Sin autem quadraginta ibi inventi fuerint, quid facies ? Ait : Non
percutiam propter quadraginta. 30 Ne quæso, inquit, indigneris, Domine, si
loquar : quid si ibi inventi fuerint triginta ? Respondit : Non faciam, si invenero ibi triginta. 31 Quia semel, ait, cœpi loquar ad Dominum meum : quid si
ibi inventi fuerint viginti ? Ait : Non interficiam propter viginti. 32 Obsecro,
inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel : quid si inventi fuerint ibi
decem ? Et dixit : Non delebo propter decem. 33 Abiitque Dominus, postquam
cessavit loqui ad Abraham : et ille reversus est in locum suum.
Veneruntque duo angeli Sodomam vespere, et sedente Lot in foribus
19
civitatis. Qui cum vidisset eos, surrexit, et ivit obviam eis : adoravitque pronus in terram, et dixit : Obsecro, domini, declinate in domum pueri
2

vestri, et manete ibi : lavate pedes vestros, et mane proficiscemini in viam
vestram. Qui dixerunt : Minime, sed in platea manebimus. 3 Compulit illos
oppido ut diverterent ad eum : ingressisque domum illius fecit convivium, et
coxit azyma, et comederunt. 4 Prius autem quam irent cubitum, viri civitatis
vallaverunt domum a puero usque ad senem, omnis populus simul. 5 Vocaveruntque Lot, et dixerunt ei : Ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte ?
educ illos huc, ut cognoscamus eos. 6 Egressus ad eos Lot, post tergum occludens ostium, ait : 7 Nolite, quæso, fratres mei, nolite malum hoc facere.
8
Habeo duas filias, quæ necdum cognoverunt virum : educam eas ad vos,
et abutimini eis sicut vobis placuerit, dummodo viris istis nihil mali faciatis,
quia ingressi sunt sub umbra culminis mei. 9 At illi dixerunt : Recede illuc.
Et rursus : Ingressus es, inquiunt, ut advena ; numquid ut judices ? te ergo
ipsum magis quam hos affligemus. Vimque faciebant Lot vehementissime :
jamque prope erat ut effringerent fores. 10 Et ecce miserunt manum viri, et
introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium : 11 et eos, qui foris erant, percusserunt cæcitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non
possent. 12 Dixerunt autem ad Lot : Habes hic quempiam tuorum ? generum,
aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ de urbe hac : 13 delebimus enim
locum istum, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos
ut perdamus illos. 14 Egressus itaque Lot, locutus est ad generos suos qui accepturi erant filias ejus, et dixit : Surgite, egredimini de loco isto : quia delebit
Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui.
15
Cumque esset mane, cogebant eum angeli, dicentes : Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes : ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. 16 Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac
duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. 17 Eduxeruntque eum,
et posuerunt extra civitatem : ibique locuti sunt ad eum, dicentes : Salva
animam tuam : noli respicere post tergum, nec stes in omni circa regione :
sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pereas. 18 Dixitque Lot ad eos :
Quæso, domine mi, 19 quia invenit servus tuus gratiam coram te, et magnificasti misericordiam tuam quam fecisti mecum, ut salvares animam meam,
nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum, et moriar :

15

Genesis

20

est civitas hæc juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea :
numquid non modica est, et vivet anima mea ? 21 Dixitque ad eum : Ecce
etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es.
22
Festina, et salvare ibi : quia non potero facere quidquam donec ingrediaris
illuc. Idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor. 23 Sol egressus est super
terram, et Lot ingressus est Segor. 24 Igitur Dominus pluit super Sodomam
et Gomorrham sulphur et ignem a Domino de cælo : 25 et subvertit civitates
has, et omnem circa regionem, universos habitatores urbium, et cuncta terræ
virentia. 26 Respiciensque uxor ejus post se, versa est in statuam salis. 27 Abraham autem consurgens mane, ubi steterat prius cum Domino, 28 intuitus est
Sodomam et Gomorrham, et universam terram regionis illius : viditque ascendentem favillam de terra quasi fornacis fumum. 29 Cum enim subverteret
Deus civitates regionis illius, recordatus Abrahæ, liberavit Lot de subversione
urbium in quibus habitaverat.
30
Ascenditque Lot de Segor, et mansit in monte, duæ quoque filiæ ejus
cum eo (timuerat enim manere in Segor) et mansit in spelunca ipse, et duæ
filiæ ejus cum eo. 31 Dixitque major ad minorem : Pater noster senex est,
et nullus virorum remansit in terra, qui possit ingredi ad nos juxta morem
universæ terræ. 32 Veni, inebriemus eum vino, dormiamusque cum eo, ut
servare possimus ex patre nostro semen. 33 Dederunt itaque patri suo bibere
vinum nocte illa. Et ingressa est major, dormivitque cum patre ; at ille non
sensit, nec quando accubuit filia, nec quando surrexit. 34 Altera quoque die
dixit major ad minorem : Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere
vinum etiam hac nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de patre nostro.
35
Dederunt etiam et illa nocte patri suo bibere vinum, ingressaque minor filia,
dormivit cum eo : et ne tunc quidem sensit quando concubuerit, vel quando
illa surrexerit. 36 Conceperunt ergo duæ filiæ Lot de patre suo. 37 Peperitque
major filium, et vocavit nomen ejus Moab : ipse est pater Moabitarum usque
in præsentem diem. 38 Minor quoque peperit filium, et vocavit nomen ejus
Ammon, id est, Filius populi mei : ipse est pater Ammonitarum usque hodie.
Profectus inde Abraham in terram australem, habitavit inter Cades et
20
Sur : et peregrinatus est in Geraris. Dixitque de Sara uxore suo : Soror
mea est. Misit ergo Abimelech rex Geraræ, et tulit eam. Venit autem Deus
2

3

ad Abimelech per somnium nocte, et ait illi : En morieris propter mulierem
quam tulisti : habet enim virum. 4 Abimelech vero non tetigerat eam, et ait :
Domine, num gentem ignorantem et justam interficies ? 5 nonne ipse dixit
mihi : Soror mea est : et ipsa ait : Frater meus est ? In simplicitate cordis
mei, et munditia manuum mearum feci hoc. 6 Dixitque ad eum Deus : Et
ego scio quod simplici corde feceris : et ideo custodivi te ne peccares in me,
et non dimisi ut tangeres eam. 7 Nunc ergo redde viro suo uxorem, quia
propheta est : et orabit pro te, et vives : si autem nolueris reddere, scito quod
morte morieris tu, et omnia quæ tua sunt. 8 Statimque de nocte consurgens
Abimelech, vocavit omnes servos suos : et locutus est universa verba hæc in
auribus eorum, timueruntque omnes viri valde. 9 Vocavit autem Abimelech
etiam Abraham, et dixit ei : Quid fecisti nobis ? quid peccavimus in te, quia
induxisti super me et super regnum meum peccatum grande ? quæ non debuisti facere, fecisti nobis. 10 Rursumque expostulans, ait : Quid vidisti, ut
hoc faceres ? 11 Respondit Abraham : Cogitavi mecum, dicens : Forsitan non
est timor Dei in loco isto : et interficient me propter uxorem meam : 12 alias

16

Genesis

autem et vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meæ, et duxi
eam in uxorem. 13 Postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei,
dixi ad eam : Hanc misericordiam facies mecum : in omni loco, ad quem ingrediemur, dices quod frater tuus sim. 14 Tulit igitur Abimelech oves et boves,
et servos et ancillas, et dedit Abraham : reddiditque illi Saram uxorem suam,
15
et ait : Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit habita. 16 Saræ autem
dixit : Ecce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit tibi in velamen oculorum
ad omnes qui tecum sunt, et quocumque perrexeris : mementoque te deprehensam. 17 Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech et uxorem,
ancillasque ejus, et pepererunt : 18 concluserat enim Dominus omnem vulvam
domus Abimelech propter Saram uxorem Abrahæ.
Visitavit autem Dominus Saram, sicut promiserat : et implevit quæ lo21
cutus est.
Concepitque et peperit filium in senectute sua, tempore
quo prædixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genu2

3

4

it ei Sara, Isaac : et circumcidit eum octavo die, sicut præceperat ei Deus,
5
cum centum esset annorum : hac quippe ætate patris, natus est Isaac. 6 Dixitque Sara : Risum fecit mihi Deus : quicumque audierit, corridebit mihi.
7
Rursumque ait : Quis auditurus crederet Abraham quod Sara lactaret filium, quem peperit ei jam seni ? 8 Crevit igitur puer, et ablactatus est : fecitque
Abraham grande convivium in die ablactationis ejus.
9
Cumque vidisset Sara filium Agar Ægyptiæ ludentem cum Isaac filio
suo, dixit ad Abraham : 10 Ejice ancillam hanc, et filium ejus : non enim
erit hæres filius ancillæ cum filio meo Isaac. 11 Dure accepit hoc Abraham
pro filio suo. 12 Cui dixit Deus : Non tibi videatur asperum super puero, et
super ancilla tua : omnia quæ dixerit tibi Sara, audi vocem ejus : quia in
Isaac vocabitur tibi semen. 13 Sed et filium ancillæ faciam in gentem magnam,
quia semen tuum est. 14 Surrexit itaque Abraham mane, et tollens panem
et utrem aquæ, imposuit scapulæ ejus, tradiditque puerum, et dimisit eam.
Quæ cum abiisset, errabat in solitudine Bersabee. 15 Cumque consumpta esset
aqua in utre, abjecit puerum subter unam arborum, quæ ibi erant. 16 Et abiit,
seditque e regione procul quantum potest arcus jacere : dixit enim : Non
videbo morientem puerum : et sedens contra, levavit vocem suam et flevit.
17
Exaudivit autem Deus vocem pueri : vocavitque angelus Dei Agar de cælo,
dicens : Quid agis Agar ? noli timere : exaudivit enim Deus vocem pueri
de loco in quo est. 18 Surge, tolle puerum, et tene manum illius : quia in
gentem magnam faciam eum. 19 Aperuitque oculos ejus Deus : quæ videns
puteum aquæ, abiit, et implevit utrem, deditque puero bibere. 20 Et fuit cum
eo : qui crevit, et moratus est in solitudine, factusque est juvenis sagittarius.
21
Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra
Ægypti.
22
Eodem tempore dixit Abimelech, et Phicol princeps exercitus ejus, ad
Abraham : Deus tecum est in universis quæ agis. 23 Jura ergo per Deum, ne
noceas mihi, et posteris meis, stirpique meæ : sed juxta misericordiam, quam
feci tibi, facies mihi, et terræ in qua versatus es advena. 24 Dixitque Abraham : Ego jurabo. 25 Et increpavit Abimelech propter puteum aquæ quem
vi abstulerunt servi ejus. 26 Responditque Abimelech : Nescivi quis fecerit hanc rem : sed et tu non indicasti mihi, et ego non audivi præter hodie.
27
Tulit itaque Abraham oves et boves, et dedit Abimelech : percusseruntque
ambo fœdus. 28 Et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum. 29 Cui dixit

17

Genesis

Abimelech : Quid sibi volunt septem agnæ istæ, quas stare fecisti seorsum ?
30
At ille : Septem, inquit, agnas accipies de manu mea : ut sint mihi in testimonium, quoniam ego fodi puteum istum. 31 Idcirco vocatus est locus ille
Bersabee : quia ibi uterque juravit. 32 Et inierunt fœdus pro puteo juramenti. 33 Surrexit autem Abimelech, et Phicol princeps exercitus ejus, reversique
sunt in terram Palæstinorum. Abraham vero plantavit nemus in Bersabee, et
invocavit ibi nomen Domini Dei æterni. 34 Et fuit colonus terræ Palæstinorum
diebus multis.
Quæ postquam gesta sunt, tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum :
22
Abraham, Abraham. At ille respondit : Adsum. Ait illi : Tolle filium
tuum unigenitum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis, atque ibi
2

offeres eum in holocaustum super unum montium quem monstravero tibi.
3
Igitur Abraham de nocte consurgens, stravit asinum suum, ducens secum
duos juvenes, et Isaac filium suum : cumque concidisset ligna in holocaustum,
abiit ad locum quem præceperat ei Deus. 4 Die autem tertio, elevatis oculis,
vidit locum procul : 5 dixitque ad pueros suos : Expectate hic cum asino : ego
et puer illuc usque properantes, postquam adoraverimus, revertemur ad vos.
6
Tulit quoque ligna holocausti, et imposuit super Isaac filium suum : ipse vero
portabat in manibus ignem et gladium. Cumque duo pergerent simul, 7 dixit
Isaac patri suo : Pater mi. At ille respondit : Quid vis, fili ? Ecce, inquit, ignis
et ligna : ubi est victima holocausti ? 8 Dixit autem Abraham : Deus providebit
sibi victimam holocausti, fili mi. Pergebant ergo pariter. 9 Et venerunt ad
locum quem ostenderat ei Deus, in quo ædificavit altare, et desuper ligna
composuit ; cumque alligasset Isaac filium suum, posuit eum in altare super
struem lignorum. 10 Extenditque manum, et arripuit gladium, ut immolaret
filium suum. 11 Et ecce angelus Domini de cælo clamavit, dicens : Abraham,
Abraham. Qui respondit : Adsum. 12 Dixitque ei : Non extendas manum
tuam super puerum, neque facias illi quidquam : nunc cognovi quod times
Deum, et non pepercisti unigenito filio tuo propter me. 13 Levavit Abraham
oculos suos, viditque post tergum arietem inter vepres hærentem cornibus,
quem assumens obtulit holocaustum pro filio. 14 Appellavitque nomen loci
illius, Dominus videt. Unde usque hodie dicitur : In monte Dominus videbit.
15
Vocavit autem angelus Domini Abraham secundo de cælo, dicens : 16 Per
memetipsum juravi, dicit Dominus : quia fecisti hanc rem, et non pepercisti
filio tuo unigenito propter me : 17 benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum
sicut stellas cæli, et velut arenam quæ est in littore maris : possidebit semen
tuum portas inimicorum suorum, 18 et benedicentur in semine tuo omnes
gentes terræ, quia obedisti voci meæ. 19 Reversus est Abraham ad pueros
suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi.
20
His ita gestis, nuntiatum est Abrahæ quod Melcha quoque genuisset
filios Nachor fratri suo : 21 Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, 22 et Cased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, 23 ac
Bathuel, de quo nata est Rebecca : octo istos genuit Melcha, Nachor fratri
Abrahæ. 24 Concubina vero illius, nomine Roma, peperit Tabee, et Gaham, et
Thahas, et Maacha.
Vixit autem Sara centum viginti septem annis. 2 Et mortua est in civitate Arbee, quæ est Hebron, in terra Chanaan : venitque Abraham ut
plangeret et fleret eam. 3 Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est
ad filios Heth, dicens : 4 Advena sum et peregrinus apud vos : date mihi jus

23

18

Genesis

sepulchri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. 5 Responderunt filii Heth,
dicentes : 6 Audi nos, domine : princeps Dei es apud nos : in electis sepulchris
nostris sepeli mortuum tuum, nullusque te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum. 7 Surrexit Abraham, et adoravit populum
terræ, filios videlicet Heth : 8 dixitque ad eos : Si placet animæ vestræ ut sepeliam mortuum meum, audite me, et intercedite pro me apud Ephron filium
Seor : 9 ut det mihi speluncam duplicem, quam habet in extrema parte agri
sui : pecunia digna tradat eam mihi coram vobis in possessionem sepulchri.
10
Habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth. Responditque Ephron ad
Abraham, cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius, dicens : 11 Nequaquam ita fiat, domine mi, sed tu magis ausculta quod loquor.
Agrum trado tibi, et speluncam quæ in eo est, præsentibus filiis populi mei ;
sepeli mortuum tuum. 12 Adoravit Abraham coram populo terræ. 13 Et locutus
est ad Ephron circumstante plebe : Quæso ut audias me : dabo pecuniam pro
agro : suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. 14 Responditque
Ephron : 15 Domine mi, audi me : terra, quam postulas, quadringentis siclis
argenti valet : istud est pretium inter me et te : sed quantum est hoc ? sepeli
mortuum tuum. 16 Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam
Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos argenti probatæ monetæ publicæ. 17 Confirmatusque est ager quondam Ephronis, in
quo erat spelunca duplex, respiciens Mambre, tam ipse, quam spelunca, et
omnes arbores ejus in cunctis terminis ejus per circuitum, 18 Abrahæ in possessionem, videntibus filiis Heth, et cunctis qui intrabant portam civitatis illius.
19
Atque ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici,
quæ respiciebat Mambre. Hæc est Hebron in terra Chanaan. 20 Et confirmatus
est ager, et antrum quod erat in eo, Abrahæ in possessionem monumenti a
filiis Heth.
Erat autem Abraham senex, dierumque multorum : et Dominus in cunc24
tis benedixerat ei.
Dixitque ad servum seniorem domus suæ, qui
præerat omnibus quæ habebat : Pone manum tuam subter femur meum, ut
2

3

adjurem te per Dominum Deum cæli et terræ, ut non accipias uxorem filio
meo de filiabus Chananæorum, inter quos habito : 4 sed ad terram et cognationem meam proficiscaris et inde accipias uxorem filio meo Isaac. 5 Respondit
servus : Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, numquid reducere
debeo filium tuum ad locum, de quo egressus es ? 6 Dixitque Abraham : Cave
nequando reducas filium meum illuc. 7 Dominus Deus cæli, qui tulit me de
domo patris mei, et de terra nativitatis meæ, qui locutus est mihi, et juravit mihi, dicens : Semini tuo dabo terram hanc : ipse mittet angelum suum
coram te, et accipies inde uxorem filio meo : 8 sin autem mulier noluerit sequi
te, non teneberis juramento : filium meum tantum ne reducas illuc. 9 Posuit
ergo servus manum sub femore Abraham domini sui, et juravit illi super sermone hoc. 10 Tulitque decem camelos de grege domini sui, et abiit, ex omnibus
bonis ejus portans secum, profectusque perrexit in Mesopotamiam ad urbem
Nachor. 11 Cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum juxta puteum
aquæ vespere, tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam,
dixit : 12 Domine Deus domini mei Abraham, occurre, obsecro, mihi hodie, et
fac misericordiam cum domino meo Abraham. 13 Ecce ego sto prope fontem
aquæ, et filiæ habitatorum hujus civitatis egredientur ad hauriendam aquam.
14
Igitur puella, cui ego dixero : Inclina hydriam tuam ut bibam : et illa re-

19

donec loquar sermones meos. filii Melchæ uxoris Nachor fratris Abraham. cum veneris ad propinquos meos.Genesis sponderit : Bibe. protulit vir inaures aureas. quin et camelis tuis dabo potum : ipsa est quam præparasti servo tuo Isaac : et per hoc intelligam quod feceris misericordiam cum domino meo. et armillas totidem pondo siclorum decem. an non. et non dederint tibi. filia Bathuel. argentum et aurum. et incognita viro : descenderat autem ad fontem. ait. 36 Et peperit Sara uxor domini mei filium domino meo in senectute sua. ubi erat fons. 39 Ego vero respondi domino meo : Quid si noluerit venire mecum mulier ? 40 Dominus. 26 Inclinavit se homo. et prope fontem aquæ : 31 dixitque ad eum : Ingredere. in cujus conspectu ambulo. 25 Et addidit. qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo. inquit. filii Melchæ. 34 At ille : Servus. quam portabat in scapula : descenditque ad fontem. et dixi : Domine Deus domini mei Abraham. in qua nunc ambulo. recurrit ad puteum ut hauriret aquam : et haustam omnibus camelis dedit. 30 Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suæ. et dedit ei potum. et de domo patris mei. 41 Innocens eris a maledictione mea. 33 Et appositus est in conspectu ejus panis. et adoravit Dominum. apparuit Rebecca veniens cum hydria. et camelis tuis hauriam : ipsa est mulier. 42 Veni ergo hodie ad fontem aquæ. appendentes siclos duos. deditque illi omnia quæ habuerat. et aquam ad lavandos pedes ejus. 20 Effundensque hydriam in canalibus. magnificatusque est : et dedit ei oves et boves. et nuntiavit in domum matris suæ omnia quæ audierat. et 20 . qui festinus egressus est ad hominem. deditque paleas et fœnum. 29 Habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban. et locum camelis. benedicte Domini : cur foris stas ? præparavi domum. et de cognatione mea accipies uxorem filio meo. scire volens utrum prosperum iter suum fecisset Dominus. et ecce Rebecca egrediebatur. in quorum terra habito : 38 sed ad domum patris mei perges. 28 Cucurrit itaque puella. Qui ait : Non comedam. 45 Dumque hæc tacitus mecum volverem. 37 Et adjuravit me dominus meus. 43 ecce sto juxta fontem aquæ. virgoque pulcherrima. et ait : Pauxillum aquæ mihi ad bibendum præbe de hydria tua. quem peperit ipsi Nachor. mittet angelum suum tecum. audierit a me : Da mihi pauxillum aquæ ad bibendum ex hydria tua : 44 et dixerit mihi : Et tu bibe. ac revertebatur. quæ egredietur ad hauriendam aquam. et diriget viam tuam : accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea. camelos et asinos. 18 Quæ respondit : Bibe. dicens : Non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananæorum. et virorum qui venerant cum eo. et locus spatiosus ad manendum. et audisset cuncta verba referentis : Hæc locutus est mihi homo : venit ad virum qui stabat juxta camelos. domine mi : celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam. donec cuncti bibant. 32 Et introduxit eum in hospitium : ac destravit camelos. est in domo patris tui locus ad manendum ? 24 Quæ respondit : Filia sum Bathuelis. 21 Ipse autem contemplabatur eam tacitus. si direxisti viam meam. et impleverat hydriam. 15 Necdum intra se verba compleverat. quam præparavit Dominus filio domini mei. servos et ancillas. 17 Occurritque ei servus. et recto itinere me perduxit in domum fratris domini mei. 27 dicens : Benedictus Dominus Deus domini mei Abraham. 19 Cumque ille bibisset. adjecit : Quin et camelis tuis hauriam aquam. 22 Postquam autem biberunt cameli. dicens : Palearum quoque et fœni plurimum est apud nos. et virgo. 23 Dixitque ad eam : Cujus es filia ? indica mihi. Abraham sum : 35 et Dominus benedixit domino meo valde. Respondit ei : Loquere. habens hydriam in scapula sua : 16 puella decora nimis.

atque dicentes : Soror nostra es. et adaquavit camelos. 5 Deditque Abraham cuncta quæ possederat. et accepit eam uxorem : et in tantum dilexit eam. et Loomin. et Henoch. Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Ceturam : 2 quæ peperit ei Zamran et Jecsan. descendit de camelo. 8 Et deficiens mortuus est in senectute bona. temperaret. locutus est puer : Dimitte me. 49 Quam ob rem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo. quia Dominus direxit viam meam : dimittite me ut pergam ad dominum meum. sciscitati sunt : Vis ire cum homine isto ? Quæ ait : Vadam.Genesis hausit aquam. vidit camelos venientes procul. et Madan. et camelis tuis tribuam potum. et armillas posui in manibus ejus. ut vadam ad dextram. et Madian. conspecto Isaac. 57 Et dixerunt : Vocemus puellam. procidens adoravit in terram Dominum. operuit se. 50 Responderuntque Laban et Bathuel : A Domino egressus est sermo : non possumus extra placitum ejus quidquam aliud loqui tecum. ad plagam orientalem. ac vestibus. Filii Dadan fuerunt Assurim. quæ gesserat. sive ad sinistram. 59 Dimiserunt ergo eam. vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. centum septuaginta quinque anni. 54 Inito convivio. dum adhuc ipse viveret. 48 Pronusque adoravi Dominum. benedicens Domino Deo domini mei Abraham. 53 Prolatisque vasis argenteis. 3 Jecsan quoque genuit Saba et Dadan. indicate mihi : sin autem aliud placet. ut vadam ad dominum meum. Isaac : 6 filiis autem concubinarum largitus est munera. 4 At vero ex Madian ortus est Epha. 67 Qui introduxit eam in tabernaculum Saræ matris suæ. 65 et ait ad puerum : Quis est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis ? Dixitque ei : Ipse est dominus meus. quæ sita est in agro Ephron filii Seor Hethæi. et Abida. et Sue. quem peperit ei Melcha. qui ex morte matris ejus acciderat. Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus. 7 Fuerunt autem dies vitæ Abrahæ. 51 En Rebecca coram te est. secutæ sunt virum : qui festinus revertebatur ad dominum suum. et Opher. et dixi : Cujus es filia ? Quæ respondit : Filia Bathuelis sum. provectæque ætatis et plenus dierum : congregatusque est ad populum suum. 61 Igitur Rebecca et puellæ illius. ut dolorem. et nutricem illius. crescas in mille millia. et hoc dicite mihi. cujus nomen est Viventis et videntis : habitabat enim in terra australi : 63 et egressus fuerat ad meditandum in agro. 62 Eo autem tempore deambulabat Isaac per viam quæ ducit ad puteum. et possideat semen tuum portas inimicorum suorum. et aureis. tolle eam. At illa tollens cito pallium. et Latusim. servumque Abraham. 55 Responderuntque fratres ejus et mater : Maneat puella saltem decem dies apud nos. 46 Quæ festinans deposuit hydriam de humero. narravit Isaac. et postea proficiscetur. 64 Rebecca quoque. ascensis camelis. Bibi. et Jesboc. 66 Servus autem cuncta. et quæramus ipsius voluntatem. e regione Mambre. Et aio ad eam : Da mihi paululum bibere. et dixit mihi : Et tu bibe. dedit ea Rebeccæ pro munere : fratribus quoque ejus et matri dona obtulit. et Sara uxor 25 21 . filii Nachor. qui perduxit me recto itinere. 58 Cumque vocata venisset. sicut locutus est Dominus. me retinere. et sit uxor filii domini tui. et separavit eos ab Isaac filio suo. et proficiscere. 56 Nolite. et comites ejus. 10 quem emerat a filiis Heth : ibi sepultus est ipse. ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus. inclinata jam die : cumque elevasset oculos. 47 Interrogavique eam. 60 imprecantes prospera sorori suæ. et Eldaa : omnes hi filii Ceturæ. Surgens autem mane. 9 Et sepelierunt eum Isaac et Isma¨el filii sui in spelunca duplici. 52 Quod cum audisset puer Abraham. ait.

26 Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt ei parvuli. 31 Cui dixit Jacob : Vende mihi primogenita tua. et appositus ad populum suum. abiit Isaac ad Abimelech regem Palæstinorum in Gerara. sororem Laban. plantam fratris tenebat manu : et idcirco appellavit eum Jacob. deficiensque mortuus est. 5 eo quod obedierit Abraham voci meæ. quæ acciderat in 26 diebus Abraham. et Cedma. Protinus alter egrediens. 19 Hæ quoque sunt generationes Isaac filii Abraham : Abraham genuit Isaac : 20 qui cum quadraginta esset annorum. 3 et peregrinare in ea : eroque tecum. 22 Sed collidebantur in utero ejus parvuli . 17 Et facti sunt anni vitæ Isma¨elis centum triginta septem. 27 Quibus adultis. et benedicam tibi : tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has. accepto pane et lentis edulio. et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. coram cunctis fratribus suis obiit. Primogenitus Isma¨elis Nabaioth. et Naphis. quid necesse fuit concipere ? perrexitque ut consuleret Dominum. 34 Et sic. 30 ait : Da mihi de coctione hac rufa. et Thema. Apparuitque ei Dominus. et Jethur. et Massa. Qui prior egressus est. rufus erat. 23 Qui respondens ait : Duæ gentes sunt in utero tuo. complens juramentum quod spopondi Abraham patri tuo. et Mabsam. 6 Mansit itaque Isaac in Geraris. comedit et bibit. parvipendens quod primogenita vendidisset. et cæremonias legesque servaverit. eo quod esset sterilis : qui exaudivit eum. et ait : Ne descendas in Ægyptum. et dedit conceptum Rebeccæ.Genesis ejus. quæ ait : Si sic mihi futurum erat. 24 Jam tempus pariendi advenerat. duodecim principes tribuum suarum. quid mihi proderunt primogenita ? 33 Ait Jacob : Jura ergo mihi. respondit : Soror mea est : timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio. 28 Isaac amabat Esau. 29 Coxit autem Jacob pulmentum : ad quem cum venisset Esau de agro lassus. Juravit ei Esau et vendidit primogenita. rep22 . sed quiesce 2 in terra quam dixero tibi. 12 Hæ sunt generationes Isma¨el filii Abrahæ. et homo agricola : Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis. 15 Hadar. deinde Cedar. quæ respicit Ægyptum intro¨euntibus Assyrios . 4 Et multiplicabo semen tuum sicut stellas cæli : daboque posteris tuis universas regiones has : et benedicentur in semine tuo omnes gentes terræ. famula Saræ : et 13 hæc nomina filiorum ejus in vocabulis et generationibus suis. 11 Et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio ejus. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. 16 Isti sunt filii Isma¨elis : et hæc nomina per castella et oppida eorum. et abiit. 21 Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua. eo quod de venationibus illius vesceretur : et Rebecca diligebat Jacob. quem peperit ei Agar Ægyptia. et Adbeel. 32 Ille respondit : En morior. et major serviet minori. 7 Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua. qui habitabat juxta puteum nomine Viventis et videntis. 14 Masma quoque. et Duma. populusque populum superabit. quia oppido lassus sum. et totus in morem pellis hispidus : vocatumque est nomen ejus Esau. duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuelis Syri de Mesopotamia. 25 Orta autem fame super terram post eam sterilitatem. et custodierit præcepta et mandata mea. 18 Habitavit autem ab Hevila usque Sur. factus est Esau vir gnarus venandi. et duo populi ex ventre tuo dividentur.

18 rursum fodit alios puteos. et Phicol dux militum. Præcepitque omni populo. donec magnus vehementer effectus est : 14 habuit quoque possessiones ovium et armentorum. 25 Itaque ædificavit ibi altare : et invocato nomine Domini. 32 Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac annuntiantes ei de puteo. 19 Foderuntque in torrente. appellavitque eum Inimicitias. præcepitque servis suis ut foderent puteum. et Ochozath amicus illius. et ineamus fœdus. 27 locutus est eis Isaac : Quid venistis ad me. 29 ut non facias nobis quidquam mali. Judith filiam Beeri Hethæi. implentes humo : 16 in tantum. usque in præsentem diem. et dixit ei : Fili mi ? Qui respondit : Adsum. 24 ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte. habitaretque ibi. extendit tabernaculum. 3 Sume arma tua. et fecit crescere super terram. et caligaverunt oculi ejus. 15 omnes puteos. vocavit Calumniam. et Basemath filiam Elon ejusdem loci : 35 quæ ambæ offenderant animum Isaac et Rebeccæ. et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. 22 Profectus inde fodit alium puteum. 10 Dixitque Abimelech : Quare imposuisti nobis ? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua. dicens : 11 Qui tetigerit hominis hujus uxorem. 17 Et ille discedens. et videre non poterat : 27 vocavitque Esau filium suum majorem. Cui pater : Vides. morte morietur. 33 Unde appellavit eum Abundantiam : et nomen urbi impositum est Bersabee. et expulistis a vobis ? 28 Qui responderunt : Vidimus tecum esse Dominum. quod senuerim. olim obstruxerant Philisthiim : appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. 26 Ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech. Senuit autem Isaac. quos foderant servi patris sui Abraham. pharetram. pro quo non contenderunt : itaque vocavit nomen ejus Latitudo. ut ipse Abimelech diceret ad Isaac : Recede a nobis. ait : Perspicuum est quod uxor tua sit : cur mentitus es eam sororem tuam esse ? Respondit : Timui ne morerer propter eam. 21 Foderunt autem et alium : et pro illo quoque rixati sunt. juraverunt sibi mutuo : dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum.Genesis utans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. illo tempore obstruxerunt. et ibidem moraretur. 12 Sevit autem Isaac in terra illa. et idcirco nos diximus : Sit juramentum inter nos. 8 Cumque pertransissent dies plurimi. 34 Esau vero quadragenarius duxit uxores. et invenit in ipso anno centuplum : benedixitque ei Dominus. et quos. quod acciderat. ut veniret ad torrentem Geraræ. dicens : Ego sum Deus Abraham patris tui : noli timere. vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. et egredere foras : cumque venatu aliquid apprehenderis. nec fecimus quod te læderet : sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. 23 Ascendit autem ex illo loco in Bersabee. et repererunt aquam vivam. et familiæ plurimum. 30 Fecit ergo eis convivium. quoniam potentior nobis factus es valde. quem foderant. et ibat proficiens atque succrescens. 4 fac mihi inde pulmentum sicut velle 23 . atque dicentes : Invenimus aquam. quos foderant servi patris illius Abraham. Ob hoc invidentes ei Palæstini. et ignorem 2 diem mortis meæ. prospiciens Abimelech rex Palæstinorum per fenestram. illo mortuo. 9 Et accersito eo. et induxeras super nos grande peccatum. 20 Sed et ibi jurgium fuit pastorum Geraræ adversus pastores Isaac. quia ego tecum sum : benedicam tibi. quam ob rem nomen putei ex eo. et arcum. et post cibum et potum 31 surgentes mane. inquit. dicens : Nunc dilatavit nos Dominus. sicut et nos nihil tuorum attigimus. dicentium : Nostra est aqua. hominem quem odistis. 13 Et locupletatus est homo.

deditque matri. 11 Cui ille respondit : Nosti quod Esau frater meus homo pilosus sit. et dicentem ei : 7 Affer mihi de venatione tua. 22 Accessit ille ad patrem. 8 Nunc ergo. 33 Expavit Isaac stupore vehementi : et ultra quam credi potest admirans. fili mi : tantum audi vocem meam. et panes. acquiesce consiliis meis : 9 et pergens ad gregem. et attulit. 32 Dixitque illi Isaac : Quis enim es tu ? Qui respondit : Ego sum filius tuus primogenitus Esau. 5 Quod cum audisset Rebecca. 23 Et non cognovit eum. 30 Vix Isaac sermonem impleverat. et inducam super me maledictionem pro benedictione. fili mi. sede. 14 Abiit. venit Esau. quos coxerat. et adorent te tribus : esto dominus fratrum tuorum. cibos de venatione tua. 13 Ad quem mater : In me sit. 18 Quibus illatis. tam cito invenire potuisti. vox Jacob est : sed manus. timeo ne putet me sibi voluisse illudere. et senserit. et ego lenis : 12 si attrectaverit me pater meus. et osculatus est eum. ut benedicat mihi anima tua. ut benedicat mihi anima tua. Quis es tu. et benedicam tibi coram Domino antequam moriar. ait : Quis igitur ille est qui dudum captam venationem attulit mihi. et egresso Jacob foras. benedictionibus repleatur. et affer ut comedam : et benedicat tibi anima mea antequam moriar. manus sunt Esau. quibus libenter vescitur : 10 quas cum intuleris. 29 Et serviant tibi populi. cui benedixit Dominus. 24 ait : Tu es filius meus Esau ? Respondit : Ego sum. ut faciam ex eis escas patri tuo. et palpato eo. benedicens illi. Quos cum oblatos comedisset. ait. et comede de venatione mea. 25 At ille : Affer mihi. et comedi ex omnibus priusquam tu venires . benedixique ei. et qui benedixerit tibi. 28 Det tibi Deus de rore cæli et de pinguedine terræ abundantiam frumenti et vini. et incurventur ante te filii matris tuæ : qui maledixerit tibi. 21 Dixitque Isaac : Accede huc. fili mi. fili mi ? Qui respondit : Voluntas Dei fuit ut cito occurreret mihi quod volebam. inquit. fili mi. benedicat tibi priusquam moriatur. dixit : Pater mi ? At ille respondit : Audio. ait : Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. quas apud se habebat domi. et ille abiisset in agrum ut jussionem patris impleret. ista maledictio. et da mihi osculum. an non. sicut velle noverat patrem illius. Benedicens ergo illi. et comede de venatione filii tui. et erit benedictus ? 34 Auditis Esau ser24 . et fac cibos ut comedam. et comederit. dixit Isaac : Vox quidem. Paravit illa cibos. et probem utrum tu sis filius meus Esau. obtulit ei etiam vinum. Quo hausto. 6 dixit filio suo Jacob : Audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo. 15 Et vestibus Esau valde bonis. affer mihi duos hædos optimos. ut benedicat tibi anima mea. 20 Rursumque Isaac ad filium suum : Quomodo. fili mi. Statimque ut sensit vestimentorum illius fragrantiam. 27 Accessit. ut tangam te. tradidit. affer quæ dixi. 31 coctosque de venatione cibos intulit patri.Genesis me nosti. dicens : Surge. inquit. quia pilosæ manus similitudinem majoris expresserant. fili mi ? 19 Dixitque Jacob : Ego sum primogenitus tuus Esau : feci sicut præcepisti mihi : surge. pater mi. 26 dixit ad eum : Accede ad me. sit ille maledictus. et pergens. et colli nuda protexit : 17 deditque pulmentum. induit eum : 16 pelliculasque hædorum circumdedit manibus.

cum excutias et solvas jugum ejus de cervicibus tuis. 39 motus Isaac.Genesis monibus patris. 6 Videns autem Esau quod benedixisset pater suus Jacob. ut sis in turbas populorum. dormivit in eodem loco. et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran : 44 habitabisque cum eo dies paucos. et duxit uxorem absque iis. atque multiplicet. 36 At ille subjunxit : Juste vocatum est nomen ejus Jacob : supplantavit enim me en altera vice : primogenita mea ante tulit. 40 erit benedictio tua. 5 Cumque dimisisset eum Isaac. pater mi. et Deus Isaac : terram. 43 Nunc ergo. profectus venit in Mesopotamiam Syriæ ad Laban filium Bathuel Syri. quas prius habebat. dixit ad eum : In pinguedine terræ. ad domum Bathuel patris matris tuæ. et proficiscere in Mesopotamiam Syriæ. tantum benedictionem habes. Vocavit itaque Isaac Jacob. et quod post benedictionem præcepisset ei. et accipe tibi 2 inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui. audi vocem meam. et mihi benedictionem ? 37 Respondit Isaac : Dominum tuum illum constitui. pergebat Haran. Rursumque ad patrem : Numquid non reservasti. et cacumen illius tangens cælum : angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam. et vellet in eo requiescere post solis occubitum. in qua dormis. et in rore cæli desuper. 41 Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione qua benedixerat ei pater : dixitque in corde suo : Venient dies luctus patris mei. et nunc secundo surripuit benedictionem meam. præcepitque ei dicens : 28 Noli accipere conjugem de genere Chanaan : sed vade. 11 Cumque venisset ad quemdam locum. et adducam te inde huc : cur utroque orbabor filio in uno die ? 46 Dixitque Rebecca ad Isaac : Tædet me vitæ meæ propter filias Heth : si acceperit Jacob uxorem de stirpe hujus terræ. et omnes fratres ejus servituti illius subjugavi . et fratri tuo servies : tempusque veniet. dixit ad eum : Ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te. 4 Et det tibi benedictiones Abrahæ. donec requiescat furor fratris tui. nolo vivere. et accepit benedictionem tuam. 3 Deus autem omnipotens benedicat tibi. Maheleth filiam Isma¨el filii Abraham. tulit de lapidibus qui jacebant. et misisset eum in Mesopotamiam Syriæ. tibi dabo et semini tuo. sororem Nabaioth. ut inde uxorem duceret . et benedixit eum. Cumque ejulatu magno fleret. ultra quid faciam ? 38 Cui Esau : Num unam. et supponens capiti suo. fili mi. dicens : Non accipies uxorem de filiabus Chanaan : 7 quodque obediens Jacob parentibus suis isset in Syriam : 8 probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus : 9 ivit ad Isma¨elem. 13 et Dominum innixum scalæ dicentem sibi : Ego sum Dominus Deus Abraham patris tui. obliviscaturque eorum quæ fecisti in eum : postea mittam. et occidam Jacob fratrem meum. et semini tuo post te : ut possideas terram peregrinationis tuæ. pater ? mihi quoque obsecro ut benedicas. 14 Er25 . 12 Viditque in somnis scalam stantem super terram. 10 Igitur egressus Jacob de Bersabee. 45 et cesset indignatio ejus. inquit. irrugiit clamore magno : et consternatus. Vives in gladio. 42 Nuntiata sunt hæc Rebeccæ : quæ mittens et vocans Jacob filium suum. ait : Benedic etiam et mihi. frumento et vino stabilivi eum : et tibi post hæc. fratrem Rebeccæ matris suæ. et crescere te faciat. ait. 35 Qui ait : Venit germanus tuus fraudulenter. fili mi. quam pollicitus est avo tuo.

et sciret consobrinam suam. fecit nuptias. 16 Cumque evigilasset Jacob de somno. 9 Adhuc loquebantur. nec est tempus ut reducantur ad caulas greges : date ante potum ovibus. 14 respondit : Os meum es. 11 Et adaquato grege. 6 Sanusne est ? inquit. 21 reversusque fuero prospere ad domum patris mei : erit mihi Dominus in Deum. donec omnia pecora congregentur.Genesis itque semen tuum quasi pulvis terræ : dilataberis ad occidentem. et refectis gregibus rursum super os putei ponerent. et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui : nam gregem ipsa pascebat. ut minores ante tradamus ad nuptias. et custodierit me in via. 8 Qui responderunt : Non possumus. 17 Pavensque. et os ejus grandi lapide claudebatur. Auditis autem causis itineris. tulit lapidem quem supposuerat capiti suo. 16 Habebat vero duas filias : nomen majoris Lia. Profectus ergo Jacob venit in terram orientalem. et amoveamus lapidem de ore putei. 4 Dixitque ad pastores : Fratres. 7 Dixitque Jacob : Adhuc multum diei superest. 22 et lapis iste. 18 Surgens ergo Jacob mane. Zelpham nomine. 23 Et vespere Liam filiam suam introduxit ad eum. ait : Vere Dominus est in loco isto. 15 dixit ei : Num quia frater meus es. quem erexi in titulum. et porta cæli. facto mane vidit Liam : 25 et dixit ad socerum suum : Quid est quod facere voluisti ? nonne pro Rachel servivi tibi ? quare imposuisti mihi ? 26 Respondit Laban : Non est in loco nostro consuetudinis. ovesque Laban avunculi sui. 19 Respondit Laban : Melius est ut tibi eam dem quam alteri viro : mane apud me. cucurrit obviam ei : complexusque eum. 20 Vovit etiam votum. septem annis. ait : Serviam tibi pro Rachel filia tua minore. 27 Imple hebdomadam dierum hujus copulæ : et hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es 29 26 . et sic eas ad pastum reducite. 18 Quam diligens Jacob. vocabitur Domus Dei : cunctorumque quæ dederis mihi. et in oscula ruens. 21 Dixitque ad Laban : Da mihi uxorem meam : quia jam tempus impletum est. et orientem. nostis Laban filium Nachor ? Dixerunt : Novimus. locus iste ! non est hic aliud nisi domus Dei. 17 Sed Lia lippis erat oculis : Rachel decora facie. inquiunt : et ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. 3 Morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapidem. ut ingrediar ad illam. minor vero appellabatur Rachel. et erexit in titulum. Numquid. et vestimentum ad induendum. Valet. inquit. per quam ego ambulo. 10 Quam cum vidisset Jacob. et reducam te in terram hanc : nec dimittam nisi complevero universa quæ dixi. et dederit mihi panem ad vescendum. 19 Appellavitque nomen urbis Bethel. 12 et indicavit ei quod frater esset patris sui. decimas offeram tibi. 13 Qui cum audisset venisse Jacob filium sororis suæ. fundens oleum desuper. ut adaquemus greges. ait. et septentrionem. 20 Servivit ergo Jacob pro Rachel septem annis : et videbantur illi pauci dies præ amoris magnitudine. Quam terribilis est. quæ prius Luza vocabatur. 5 Quos interrogans. et caro mea. unde estis ? Qui responderunt : De Haran. amovit lapidem quo puteus claudebatur. gratis servies mihi ? dic quid mercedis accipias. tres quoque greges ovium accubantes juxta eum : nam ex illo adaquabantur pecora. Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus. et filius Rebeccæ : at illa festinans nuntiavit patri suo. et meridiem : et benedicentur in te et in semine tuo cunctæ tribus terræ. duxit in domum suam. et ego nesciebam. et venusto aspectu. 24 dans ancillam filiæ. 2 Et vidit puteum in agro. osculatus est eam : et elevata voce flevit. dicens : Si fuerit Deus mecum. 15 Et ero custos tuus quocumque perrexeris. 22 Qui vocatis multis amicorum turbis ad convivium. Et postquam impleti sunt dies mensis unius.

10 Qua post conceptum edente filium. peperit alterum. et ait : Modo confitebor Domino. et quanta in manibus meis fuerit possessio tua.Genesis mihi septem annis aliis. nomine Dinam. Cui iratus respondit Jacob : Num pro Deo ego sum. vocavitque nomen ejus Simeon. et idcirco vocavit nomen ejus Gad. 21 Post quem peperit filiam. 23 Quæ concepit. exaudivit eam. inquit. 13 Dixitque Lia : Hoc pro beatitudine mea : beatam quippe me dicent mulieres : propterea appellavit eum Aser. et Ad me. 22 Recordatus quoque Dominus Rachelis. et peperit filium. intrabis : quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei. quas matri Liæ detulit. 24 Et vocavit nomen ejus Joseph. reperit mandragoras. dicens : Abstulit Deus opprobrium meum. nisi etiam mandragoras filii mei tuleris ? Ait Rachel : Dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui. et ait : Quoniam audivit me Dominus haberi contemptui. 12 Peperit quoque Zelpha alterum. sorore sterili permanente. 30 Tandemque potitus optatis nuptiis. et ob hoc vocavit eum Judam : cessavitque parere. 27 Ait illi Laban : Inveniam gratiam in conspectu tuo. et genuit alium filium : dixitque : Nunc quoque copulabitur mihi maritus meus : eo quod pepererim ei tres filios : et idcirco appellavit nomen ejus Levi. Dixitque Rachel : Da mihi partem de mandragoris filii tui. peperit sextum filium. inquit. ut abeam : tu nosti servitutem qua servivi tibi. et invalui : vocavitque eum Nephthali. 9 Sentiens Lia quod parere desiisset. 17 Et exaudivit Deus preces ejus. 7 Rursumque Bala concipiens. 34 Concepitque tertio. 15 Illa respondit : Parumne tibi videtur quod præripueris maritum mihi. et idcirco appellavit nomen ejus Dan. 18 et ait : Dedit Deus mercedem mihi. et liberos meos. Cernens autem Rachel quod infecunda esset. dans mihi filium. alioquin moriar. et peperit filium. 33 Rursumque concepit et peperit filium. 14 Egressus autem Ruben tempore messis triticeæ in agrum. 8 pro quo ait Rachel : Comparavit me Deus cum sorore mea. egressa est in occursum ejus Lia. 11 dixit : Feliciter. 4 Deditque illi Balam in conjugium : quæ. 31 Videns autem Dominus quod despiceret Liam. dicens : Vidit Dominus humilitatem meam : nunc amabit me vir meus. 32 Quæ conceptum genuit filium. quia benedixerit mihi Deus propter te : 28 constitue mercedem tuam quam dem tibi. quia dedi ancillam meam viro meo : appellavitque nomen ejus Issachar. Rachel duxit uxorem : 29 cui pater servam Balam tradiderat. Zelpham ancillam suam marito tradidit. et aperuit vulvam ejus. et ait 30 marito suo : Da mihi liberos. et ad terram meam. 35 Quarto concepit. concepit. vocavitque nomen ejus Ruben. invidit sorori suæ. dedit etiam istum mihi . 16 Redeuntique ad vesperam Jacob de agro. serviens apud eum septem annis aliis. 19 Rursum Lia concipiens. et exaudivit vocem meam. ut pariat super genua mea. dicens : Addat mihi Dominus filium alterum. qui privavit te fructu ventris tui ? At illa : 2 3 Habeo. pro quibus servivi tibi. aperuit vulvam ejus. 28 Acquievit placito : et hebdomada transacta. 29 At ille respondit : Tu nosti quomodo servierim tibi. 6 Dixitque Rachel : Judicavit mihi Dominus. 26 Da mihi uxores. famulam Balam : ingredere ad illam. 5 ingresso ad se viro. amorem sequentis priori prætulit. Dormivitque cum ea nocte illa. et habeam ex illa filios. et peperit filium. eo quod genuerim ei sex filios : et idcirco appellavit nomen ejus Zabulon. 20 et ait : Dotavit me Deus dote bona : etiam hac vice mecum erit maritus meus. 30 Modicum habuisti antequam venirem ad 27 . concepitque et peperit filium quintum. dixit Jacob socero suo : Dimitte me ut revertar in patriam. 25 Nato autem Joseph. experimento didici.

ut in earum contemplatione conciperent : 42 quando vero serotina admissura erat. eroque tecum. et egredere de terra hac. et hircos. et custodiam pecora tua. qui pascebat reliquos greges ejus. 11 Dixitque angelus Dei ad me in somnis : Jacob ? Et ego respondi : Adsum. ancillas et servos. 10 Postquam enim conceptus ovium tempus advenerat. 12 Qui ait : Leva oculos tuos. quando vero e contrario. Vidi enim omnia quæ fecit tibi Laban. Laban . et votum vovisti mihi. oves intuerentur virgas. et arietes varios. et parerent maculosa. furti me arguent. et nunc dives effectus es : benedixitque tibi Dominus ad introitum meum. viridia permanserunt : atque in hunc modum color effectus est varius. 9 Tulitque Deus substantiam patris vestri. atque maculosos : cunctum autem gregem unicolorem. variumque fuerit. ubi effundebatur aqua : ut cum venissent greges ad bibendum. Postquam autem audivit verba filiorum Laban dicentium : Tulit Jacob 31 omnia quæ fuerunt patris nostri. in his. 31 Dixitque Laban : Quid tibi dabo ? At ille ait : Nihil volo : sed si feceris quod postulo. et amygdalinas. et separa cunctas oves varias. 6 Et ipsæ nostis quod totis viribus meis servierim patri vestro. iterum pascam. et dedit mihi. 4 Misit. 43 Ditatusque est homo ultra modum. atque respersos. quando placiti tempus advenerit coram te : et omnia quæ non fuerint varia. 14 Responderuntque Rachel et Lia : Numquid habemus 28 . 5 dixitque eis : Video faciem patris vestri quod non sit erga me sicut heri et nudiustertius : Deus autem patris mei fuit mecum. varios. 32 Gyra omnes greges tuos. tradidit in manu filiorum suorum. tam in ovibus quam in capris. et maculosum. Nunc ergo surge. Laban : et quæ primi temporis.Genesis te. Jacob. et ex platanis. et varia. et diverso colore respersa. 3 maxime dicente sibi Domino : Revertere in terram patrum tuorum. 34 Dixitque Laban : Gratum habeo quod petis. et sparso vellere . ponebat Jacob virgas in canalibus aquarum ante oculos arietum et ovium. tam in ovibus quam in capris. 41 Igitur quando primo tempore ascendebantur oves. et posuit virgas in canalibus ante oculos arietum : erant autem alba et nigra quæque. 38 Posuitque eas in canalibus. Jacob. quod non esset erga se sicut 2 heri et nudiustertius. 33 Respondebitque mihi cras justitia mea. erit merces mea. et diversorum colorum. et de illius facultate ditatus. Justum est igitur ut aliquando provideam etiam domui meæ. levavi oculos meos. camelos et asinos. et habuit greges multos. cetera vero. separatis inter se gregibus. ubi pascebat greges. 36 Et posuit spatium itineris trium dierum inter se et generum. Factaque sunt ea quæ erant serotina. 40 Divisitque gregem Jacob. ait : Alba quæque accipies pro mercede : omnes greges alba pepererunt. 7 Sed et pater vester circumvenit me et mutavit mercedem meam decem vicibus : et tamen non dimisit eum Deus ut noceret mihi. et ad generationem tuam. et maculosa. varios et maculosos. et vide universos masculos ascendentes super feminas. maculosos. 8 Si quando dixit : Variæ erunt mercedes tuæ : pariebant omnes oves varios fœtus . factus est inclytus : animadvertit quoque faciem Laban. et furva. 37 Tollens ergo Jacob virgas populeas virides. 13 Ego sum Deus Bethel. revertens in terram nativitatis tuæ. et vidi in somnis ascendentes mares super feminas. et vocavit Rachel et Liam in agrum. 35 Et separavit in die illa capras. et conceptus extremus. ex parte decorticavit eas : detractisque corticibus. non ponebat eas. id est albi et nigri velleris. et in aspectu earum conciperent. ubi unxisti lapidem. et oves. 39 Factumque est ut in ipso calore coitus. quæ spoliata fuerant. candor apparuit : illa vero quæ integra fuerant. quodcumque furvum. ante oculos haberent virgas.

et eas tradidit nobis. et ineamus fœdus. ad tuos ire cupiebas. et greges. 18 Tulitque omnem substantiam suam. et utriusque famulæ. cum jurgio ait : Quam ob culpam meam. et omnia quæ cernis. uterque juxta 29 . a me exigebas : 40 die noctuque æstu urebar. assumptis fratribus suis. ego damnum omne reddebam : quidquid furto peribat. mea sunt : quid possum facere filiis et nepotibus meis ? 44 Veni ergo. 26 Et dixit ad Jacob : Quare ita egisti. et ob quod peccatum meum sic exarsisti post me. et gelu. 43 Respondit ei Laban : Filiæ meæ et filii. non invenit. et quidquid in Mesopotamia acquisierat. fac. et nihil invenienti. timui ne violenter auferres filias tuas. Acervum testimonii. et fratribus tuis. persecutus est eum diebus septem : et comprehendit eum in monte Galaad. pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. nec indicare mihi. et tympanis. 38 Idcirco viginti annis fui tecum ? oves tuæ et capræ steriles non fuerunt. 17 Surrexit itaque Jacob. 42 Nisi Deus patris mei Abraham. 37 et scrutatus es omnem supellectilem meam ? quid invenisti de cuncta substantia domus tuæ ? pone hic coram fratribus meis. 36 Tumensque Jacob. necetur coram fratribus nostris : scrutare. abiit. et erexit illum in titulum : 46 dixitque fratribus suis : Afferte lapides. et Rachel furata est idola patris sui. et greges tui. et aufer. ignorabat quod Rachel furata esset idola. et sedit desuper : scrutantique omne tentorium. comeditque pretium nostrum ? 16 Sed Deus tulit opes patris nostri. Cumque intrasset tentorium Rachelis. in eodem monte Galaad fixit tentorium. et canticis. 19 Eo tempore ierat Laban ad tondendas oves. et sex pro gregibus tuis : immutasti quoque mercedem meam decem vicibus. 25 Jamque Jacob extenderat in monte tabernaculum : cumque ille consecutus fuisset eum cum fratribus suis. quatuordecim pro filiabus. et arguit te heri. 22 nuntiatum est Laban die tertio quod fugeret Jacob. fugiebatque somnus ab oculis meis. et amne transmisso pergeret contra montem Galaad. Qui congregantes fecerunt tumulum. forsitan modo nudum me dimisisses : afflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus. 20 Noluitque Jacob confiteri socero suo quod fugeret.Genesis residui quidquam in facultatibus et hæreditate domus patris nostri ? 15 nonne quasi alienas reputavit nos. 33 Ingressus itaque Laban tabernaculum Jacob. 21 Cumque abiisset tam ipse quam omnia quæ juris sui erant. 32 Quod autem furti me arguis : apud quemcumque inveneris deos tuos. 24 Viditque in somnis dicentem sibi Deum : Cave ne quidquam aspere loquaris contra Jacob. et impositis liberis ac conjugibus suis super camelos. ut prosequerer te cum gaudio. et citharis ? 28 Non es passus ut oscularer filios meos et filias : stulte operatus es : et nunc quidem 29 valet manus mea reddere tibi malum : sed Deus patris vestri heri dixit mihi : Cave ne loquaris contra Jacob quidquam durius. et judicent inter me et te. Hæc dicens. et vendidit. arietes gregis tui non comedi : 39 nec captum a bestia ostendi tibi. quidquid tuorum apud me inveneris. 45 Tulit itaque Jacob lapidem. 41 Sicque per viginti annos in domo tua servivi tibi. et desiderio erat tibi domus patris tui : cur furatus es deos meos ? 31 Respondit Jacob : Quod inscio te profectus sum. 23 Qui. ut sit in testimonium inter me et te. ac filiis nostris : unde omnia quæ præcepit tibi Deus. et timor Isaac affuisset mihi. 30 Esto. et Liæ. comederuntque super eum : 47 quem vocavit Laban Tumulum testis : et Jacob. 34 illa festinans abscondit idola subter stramenta cameli. 35 ait : Ne irascatur dominus meus quod coram te assurgere nequeo : quia juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi : sic delusa sollicitudo quærentis est. ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio ? 27 cur ignorante me fugere voluisti.

dicentes : Venimus ad Esau fratrem tuum. et dilatares semen meum sicut arenam maris. in regionem Edom : 4 præcepitque eis. id est. munera misit domino meo Esau. dixitque pueris suis : Antecedite me. Castra. 15 camelos fœtas cum pullis suis triginta. 14 capras ducentas. id est. Quo vadis ? aut. 22 Cumque mature surrexisset. 7 Timuit Jacob valde : et perterritus divisit populum qui secum erat. 53 Deus Abraham. et idcirco appellatum est nomen ejus Galaad. et si introduxeris alias uxores super eas : nullus sermonis nostri testis est absque Deo. tulit duas uxores suas. manserunt ibi : 55 Laban vero de nocte consurgens. Cujus sunt ista quæ sequeris ? 18 respondebis : Servi tui Jacob. quia valde eum timeo : ne forte veniens percutiat matrem cum filiis. si aut ego transiero illum pergens ad te. 23 Traductisque omnibus quæ 30 . quæ præ multitudine numerari non potest. 6 Reversique sunt nuntii ad Jacob. et veritate tua quam explevisti servo tuo. et servos. qui præsens respicit. et lapis quem erexi inter me et te. et tauros viginti. Tumulus testis. 48 Dixitque Laban : Tumulus iste erit testis inter me et te hodie. vaccas quadraginta. 52 testis erit : tumulus. 11 Erue me de manu fratris mei Esau. aut tu præterieris. judicet inter nos. greges quoque et oves. et benedixit illis : reversusque est in locum suum. et interrogaverit te : Cujus es ? aut. salvabitur. et sit spatium inter gregem et gregem. et camelos. In baculo meo transivi Jordanem istum : et nunc cum duabus turmis regredior. Juravit ergo Jacob per timorem patris sui Isaac : 54 immolatisque victimis in monte. 21 Præcesserunt itaque munera ante eum. ipse vero mansit nocte illa in castris. 17 Et præcepit priori. separavit de his quæ habebat. malum mihi cogitans. et oves. alia turma. Quos cum vidisset. ut inveniam gratiam in conspectu tuo. Jacob quoque abiit itinere quo cœperat : fueruntque ei obviam angeli 32 Dei. ipse quoque post nos venit. 19 Similiter dedit mandata secundo. in duas turmas. et benefaciam tibi : 10 minor sum cunctis miserationibus tuis. 9 Dixitque Jacob : Deus patris mei Abraham. et asinos. iste et lapis sint in testimonium. Dixit enim : Placabo illum muneribus quæ præcedunt. et boves. et percusserit eam. et fui usque in præsentem diem. quæ relicta est. et totidem famulas cum undecim filiis. et in locum nativitatis tuæ. Qui cum comedissent. dicens : Sic loquimini domino meo Esau : Hæc dicit frater tuus Jacob : Apud Laban peregrinatus sum. 20 Et addetis : Ipse quoque servus tuus Jacob iter nostrum insequitur. et cunctis qui sequebantur greges. et tertio. 51 Dixitque rursus ad Jacob : En tumulus hic. dicens : Si obvium habueris fratrem meum Esau. asinas viginti et pullos earum decem. 8 dicens : Si venerit Esau ad unam turmam. et Deus Nachor. 13 Cumque dormisset ibi nocte illa. et Deus patris mei Isaac : Domine qui dixisti mihi : Revertere in terram tuam. munera Esau fratri suo. ait : Castra Dei sunt hæc : et appellavit nomen loci illius Mahanaim. Deus patris eorum. et ancillas : mittoque nunc legationem ad dominum meum. et ecce properat tibi in occursum cum quadringentis viris. 49 Intueatur et judicet Dominus inter nos quando recesserimus a nobis. et arietes viginti. inquam. 50 si afflixeris filias meas. oves ducentas. osculatus est filios. et transivit vadum Jaboc. 5 Habeo boves. Misit autem et nuntios ante se 2 3 ad Esau fratrem suum in terram Seir. et filias suas. 16 Et misit per manus servorum suorum singulos seorsum greges. hircos viginti. 12 Tu locutus es quod benefaceres mihi. et postea videbo illum : forsitan propitiabitur mihi. vocavit fratres suos ut ederent panem. dicens : Iisdem verbis loquimini ad Esau cum inveneritis eum.Genesis proprietatem linguæ suæ.

donec veniam ad dominum meum in Seir. usque in præsentem diem : eo quod tetigerit nervum femoris ejus. et cum eo 33 quadringentos viros : divisitque filios Liæ et Rachel. nisi benedixeris mihi.Genesis ad se pertinebant. in qua fixerat tabernacula. 28 At ille : Nequaquam. 19 Emitque partem agri. et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Respondit : Non dimittam te. 6 Et appropinquantes ancillæ et filii earum. et salva facta est anima mea. 27 Ait ergo : Quod nomen est tibi ? Respondit : Jacob. postquam transgressus est Phanuel : ipse vero claudicabat pede. vidit venientem Esau. et filios ejus. necesse : hoc uno tantum indigeo. Non est. 30 Vocavitque Jacob nomen loci illius Phanuel. donec appropinquaret frater ejus. 4 Currens itaque Esau obviam fratri suo. domine mi. eroque socius itineris tui. morientur una die cuncti greges. 9 At ille ait : Habeo plurima. vidit mulieres et parvulos earum. Elevans autem Jacob oculos suos. Tabernacula. 25 Qui cum videret quod eum superare non posset. 17 Et Jacob venit in Socoth : ubi ædificata domo et fixis tentoriis appellavit nomen loci illius Socoth. accipe munusculum de manibus meis. vi opprimens virginem. 20 Et erecto ibi altari. ut inveniam gratiam in conspectu tuo. 26 Dixitque ad eum : Dimitte me : jam enim ascendit aurora. a filiis Hemor patris Sichem centum agnis. et obstupuerit. extremi Joseph et Rachel adoraverunt. quanto magis contra homines prævalebis ? 29 Interrogavit eum Jacob : Dic mihi. obsecro : sed si inveni gratiam in oculis tuis. 15 Respondit Esau : Oro te. invocavit super illud fortissimum Deum Isra¨el. saltem socii remaneant viæ tuæ. Jacob appellabitur nomen tuum. dicens : Vidi Deum facie ad faciem. in principio : Liam 2 vero. incurvati sunt. Sic enim vidi faciem tuam. inquit. 8 Dixitque Esau : Quænam sunt istæ turmæ quas obviam habui ? Respondit : Ut invenirem gratiam coram domino meo. 18 Transivitque in Salem urbem Sichimorum. sed Isra¨el : quoniam si contra Deum fortis fuisti. Et 2 3 31 . et dormivit cum illa. domine mi. in secundo loco : Rachel autem et Joseph novissimos. 12 ait : Gradiamur simul. adamavit eam : et rapuit. postquam reversus est de Mesopotamia Syriæ : et habitavit juxta oppidum. Egressa est autem Dina filia Liæ ut videret mulieres regionis illius. 32 Quam ob causam non comedunt nervum filii Isra¨el. ambarumque famularum : et posuit utramque ancillam. et statim emarcuit. suscipiens. quo appellaris nomine ? Respondit : Cur quæris nomen meum ? Et benedixit ei in eodem loco. quod parvulos habeam teneros. et ait : Quid sibi volunt isti ? et si ad te pertinent ? Respondit : Parvuli sunt quos donavit mihi Deus servo tuo. sint tua tibi. et boves fœtas mecum : quas si plus in ambulando fecero laborare. amplexatus est eum : stringensque collum ejus. quæ est in terra Chanaan. princeps terræ illius. et oves. sicut videro parvulos meos posse. 24 mansit solus : et ecce vir luctabatur cum eo usque mane. frater mi. id est. quasi viderim vultum Dei : esto mihi propitius. 3 Et ipse progrediens adoravit pronus in terram septies. et osculans flevit. inquit. 34 Quam cum vidisset Sichem filius Hemor Hevæi. 5 Levatisque oculis. 11 et suscipe benedictionem quam attuli tibi. 16 Reversus est itaque illo die Esau itinere quo venerat in Seir. 10 Dixitque Jacob : Noli ita. Vix fratre compellente. 31 Ortusque est ei statim sol. qui emarcuit in femore Jacob. 13 Dixitque Jacob : Nosti. tetigit nervum femoris ejus. ut de populo qui mecum est. 7 Accessit quoque Lia cum pueris suis : et cum similiter adorassent. et liberos earum. 14 Præcedat dominus meus ante servum suum : et ego sequar paulatim vestigia ejus.

Jacob vero convocata omni domo sua. si volueritis esse similes nostri. 4 Et pergens ad Hemor patrem suum : Accipe. et armenta. circumcisis cunctis maribus. violata filia Jacob. tristemque delinivit blanditiis. et filias nostras accipite. 24 Assensique sunt omnes. ait : Abjicite deos alienos qui 2 in medio vestri sunt. et ipse erat inclytus in omni domo patris sui. ritum gentis imitantes. et socius fuit itineris mei. et in pastu pecorum occupatis. locuti sunt ad populum : 21 Viri isti pacifici sunt. mihi puellam hanc conjugem. ingressi sunt urbem confidenter : interfectisque omnibus masculis. illi congregati percutient me. 20 Ingressique portam urbis. nec dare sororem nostram homini incircumciso : quod illicitum et nefarium est apud nos. 25 Et ecce. 8 Locutus est itaque Hemor ad eos : Sichem filii mei adhæsit anima filiæ vestræ : date eam illi uxorem : 9 et jungamus vicissim connubia : filias vestras tradite nobis. et cuncta quæ possident. erimusque unus populus. tollentes Dinam de domo Sichem sororem suam. facque altare Deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum. cunctaque vastantes quæ in domibus et in agris erant. sævientes ob stuprum sororis : 14 Non possumus facere quod petitis. 23 Et substantia eorum. 11 Sed et Sichem ad patrem et ad fratres ejus ait : Inveniam gratiam coram vobis : et quæcumque statueritis. et domus mea. et recedemus. 30 Quibus patratis audacter. dabo : 12 augete dotem. et delebor ego. 29 parvulos quoque eorum et uxores duxerunt captivas. 3 Surgite. et inaures quæ erant in auribus eorum : at ille 32 . die tertio. 27 Quibus egressis. siluit donec redirent. ut faciamus ibi altare Deo : qui exaudivit me in die tribulationis meæ. et habitantes simul. inquit. et Sichem filio ejus. et pecora. et mundamini. 16 tunc dabimus et accipiemus mutuo filias vestras ac nostras : et habitabimus vobiscum. nostra erunt : tantum in hoc acquiescamus. 5 Quod cum audisset Jacob absentibus filiis. irruerunt super occisos ceteri filii Jacob : et depopulati sunt urbem in ultionem stupri. ac mutate vestimenta vestra. 13 Responderunt filii Jacob Sichem et patri ejus in dolo. et munera postulate. et asinos. et habita 35 ibi. Simeon et Levi fratres Dinæ. quando gravissimus vulnerum dolor est : arreptis duo filii Jacob. et odiosum fecistis me Chananæis. rem illicitam perpetrasset. et ascende Bethel. 26 Hemor et Sichem pariter necaverunt. eo quod fœdam rem operatus esset in Isra¨el et.Genesis conglutinata est anima ejus cum ea. et circumcidatur in vobis omne masculini sexus . 4 Dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant. et volunt habitare nobiscum : negotientur in terra. irati sunt valde. et nostras illis dabimus. 15 Sed in hoc valebimus fœderari. et Pherezæis habitatoribus terræ hujus : nos pauci sumus . 6 Egresso autem Hemor patre Sichem ut loqueretur ad Jacob. 22 Unum est quo differtur tantum bonum : si circumcidamus masculos nostros. Jacob dixit ad Simeon et Levi : Turbastis me. 7 ecce filii ejus veniebant de agro : auditoque quod acciderat. 10 et habitate nobiscum : terra in potestate vestra est : exercete. 19 nec distulit adolescens quin statim quod petebatur expleret : amabat enim puellam valde. 31 Responderunt : Numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra ? Interea locutus est Deus ad Jacob : Surge. et libenter tribuam quod petieritis : tantum date mihi puellam hanc uxorem. et possidete eam. 18 Placuit oblatio eorum Hemor. tollemus filiam nostram. 28 Oves eorum. gladiis. quæ spatiosa et lata cultoribus indiget : filias eorum accipiemus uxores. et exerceant eam. et ascendamus in Bethel. negotiamini. 17 Si autem circumcidi nolueritis. unum efficiemus populum.

et substantiam. 12 Erat autem Thamna concubina Eliphaz filii Esau : quæ 36 33 . quia et hunc habebis filium.Genesis infodit ea subter terebinthum. et omnem animam domus suæ. ipse est Edom. 20 Erexitque Jacob titulum super sepulchrum ejus : hic est titulus monumenti Rachel. et Cenez. 29 Consumptusque ætate mortuus est : et appositus est populo suo senex et plenus dierum : et sepelierunt eum Esau et Jacob filii sui. usque in præsentem diem. 6 Tulit autem Esau uxores suas et filios et filias. sed Isra¨el erit nomen tuum. Hæ sunt autem generationes Esau. Sepho. terror Dei invasit omnes per circuitum civitates. 28 Et completi sunt dies Isaac centum octoginta annorum. id est. et Oolibama filiam Anæ filiæ Sebeon Hevæi : 3 Basemath quoque filiam Isma¨el sororem Nabaioth. 9 Apparuit autem iterum Deus Jacob postquam reversus est de Mesopotamia Syriæ. Omar. 6 Venit igitur Jacob Luzam. 13 Et recessit ab eo. recessitque a fratre suo Jacob. 22 Cumque habitaret in illa regione. 23 Filii Liæ : primogenitus Ruben. et cuncta quæ habere poterat in terra Chanaan : et abiit in alteram regionem. et multiplicare : gentes et populi nationum ex te erunt. 2 Esau accepit uxores de filiabus Chanaan : Ada filiam Elon Hethæi. in qua peregrinatus est Abraham et Isaac. 21 Egressus inde. dabo tibi et semini tuo post te. Filius dextræ. 4 Peperit autem Ada Eliphaz : Basemath genuit Rahuel : 5 Oolibama genuit Jehus et Ihelon et Core. et Simeon. et sepulta est ad radices Bethel subter quercum : vocatumque est nomen loci illius. 11 Fueruntque Eliphaz filii : Theman. et Issachar. id est. 27 Venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre. 16 Egressus autem inde. 10 et hæc nomina filiorum ejus : Eliphaz filius Ada uxoris Esau : Rahuel quoque filius Basemath uxoris ejus. Hi filii Esau qui nati sunt ei in terra Chanaan. 26 Filii Zelphæ ancillæ Liæ : Gad et Aser : hi sunt filii Jacob. quæ est post urbem Sichem. hæc est Hebron. et sepulta est in via quæ ducit Ephratam. et imminente jam morte. ipse est Edom. Quercus fletus. reges de lumbis tuis egredientur. abiit Ruben. et dormivit cum Bala concubina patris sui : quod illum minime latuit. Et appellavit eum Isra¨el. et Judas. fixit tabernaculum trans Turrem gregis. 5 Cumque profecti essent. civitatem Arbee. Filius doloris mei : pater vero appellavit eum Benjamin. et effundens oleum : 15 vocansque nomen loci illius Bethel. cognomento Bethel : ipse et omnis populus cum eo. 9 Hæ autem sunt generationes Esau patris Edom in monte Seir. 25 Filii Balæ ancillæ Rachelis : Dan et Nephthali. benedixitque ei 10 dicens : Non vocaberis ultra Jacob. 14 Ille vero erexit titulum lapideum in loco quo locutus fuerat ei Deus : libans super eum libamina. et simul habitare non poterant : nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum præ multitudine gregum. et non sunt ausi persequi recedentes. 11 dixitque ei : Ego Deus omnipotens : cresce. 7 Divites enim erant valde. quæ est in terra Chanaan. Erant autem filii Jacob duodecim. hæc est Bethlehem. et pecora. qui nati sunt ei in Mesopotamia Syriæ. 24 Filii Rachel : Joseph et Benjamin. 19 Mortua est ergo Rachel. vocavit nomen filii sui Benomi. 8 Eodem tempore mortua est Debora nutrix Rebeccæ. 12 terramque quam dedi Abraham et Isaac. et Levi. 7 Ædificavitque ibi altare. 17 ob difficultatem partus periclitari cœpit. Dixitque ei obstetrix : Noli timere. 18 Egrediente autem anima præ dolore. et Zabulon. et appellavit nomen loci illius. 8 Habitavitque Esau in monte Seir. et Gatham. Domus Dei : ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum. venit verno tempore ad terram quæ ducit Ephratam : in qua cum parturiret Rachel.

dux Theman. nomenque urbis ejus Denaba. dux Meza : hi autem duces Rahuel in terra Edom : isti filii Basemath uxoris Esau. et regnavit pro eo Jobab filius Zaræ de Bosra. 26 Et isti filii Dison : Hamdan. 16 dux Core. et Acan. Iste est Ana qui invenit aquas calidas in solitudine. dux Disan : isti duces Horræorum qui imperaverunt in terra Seir. dux Cenez. dux Samma. regnavit pro eo Husam de terra Themanorum. 31 Reges autem qui regnaverunt in terra Edom antequam haberent regem filii Isra¨el. Samma et Meza : hi filii Basemath uxoris Esau. et hi filii Ada. et stare. Hi filii Eliphaz in terra Edom. et Sobal. regnavit pro eo Adad filius Badad. 42 dux Cenez. 38 Cumque et hic obiisset. 28 Habuit autem filios Disan : Hus et Aram. dux Mabsar. dux Ihelon. 15 Hi duces filiorum Esau : filii Eliphaz primogeniti Esau : dux Theman. 23 Et isti filii Sobal : Alvan et Manahat et Ebal. nec poterant ei quidquam pacifice loqui. dux Omra. et filiam Oolibama. dux Ela. 37 Hoc quoque mortuo regnavit pro eo Saul de fluvio Rohoboth. 43 dux Magdiel. dux Gathan. dux Ana. filii Seir in terra Edom. uxoris Esau. 13 Filii autem Rahuel : Nahath et Zara. ipse est Esau pater Idumæorum. 19 Isti sunt filii Esau. 39 Isto quoque mortuo regnavit pro eo Adar. et Jethram. et Eseban. et Eser. successit in regnum Balanan filius Achobor. nomenque urbis ejus Phau : et appellabatur uxor ejus Meetabel. 29 Hi duces Horræorum : dux Lotan. 33 Mortuus est autem Bela. pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer : et erat cum filiis 2 Balæ et Zelphæ uxorum patris sui : accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. dux Sobal. Jehus et Ihelon et Core. 40 Hæc ergo nomina ducum Esau in cognationibus. et Disan : hi duces Horræi. 9 Aliud 34 . et vocabulis suis : dux Thamna.Genesis peperit ei Amalech. et locis. dux Core : hi duces Oolibama filiæ Anæ uxoris Esau. dux Sebeon. et Sebeon. 14 Isti quoque erant filii Oolibama filiæ Anæ filiæ Sebeon. Erat autem soror Lotan. 27 Hi quoque filii Eser : Balaan. 17 Hi quoque filii Rahuel filii Esau : dux Nahath. 4 Videntes autem fratres ejus quod a patre plus cunctis filiis amaretur. 35 Hoc quoque mortuo. 8 Responderunt fratres ejus : Numquid rex noster eris ? aut subjiciemur ditioni tuæ ? Hæc ergo causa somniorum atque sermonum. et Charan. fuerunt hi : 32 Bela filius Beor. quos genuit ei. 36 Cumque mortuus esset Adad. 34 Cumque mortuus esset Jobab. filia Matred filiæ Mezaab. dux Phinon. eo quod in senectute genuisset eum : fecitque ei tunicam polymitam. 20 Isti sunt filii Seir Horræi. qui percussit Madian in regione Moab : et nomen urbis ejus Avith. 5 Accidit quoque ut visum somnium referret fratribus suis : quæ causa majoris odii seminarium fuit. invidiæ et odii fomitem ministravit. et Ana. 41 dux Oolibama. habitatores terræ : Lotan. et Sepho et Onam. et hi duces eorum : ipse est Edom. 22 Facti sunt autem filii Lotan : Hori et Heman. Hi sunt filii Ada uxoris Esau. dux Jetheth. dux Hiram : hi duces Edom habitantes in terra imperii sui. 18 Hi autem filii Oolibama uxoris Esau : dux Jehus. et Zavan. Et hæ sunt generationes ejus : Joseph cum sedecim esset annorum. 6 Dixitque ad eos : Audite somnium meum quod vidi : 7 putabam nos ligare manipulos in agro : et quasi consurgere manipulum meum. oderant eum. regnavit pro eo Semla de Masreca. dux Sepho. 30 dux Dison. dux Eser. dux Amalech. Habitavit autem Jacob in terra Chanaan. vestrosque manipulos circumstantes adorare manipulum meum. dux Alva. dux Zara. Thamna. in qua pater suus peregrina37 tus est. 21 et Dison. 24 Et hi filii Sebeon : Aja et Ana. cum pasceret asinos Sebeon patris sui : 25 habuitque filium Dison. 3 Isra¨el autem diligebat Joseph super omnes filios suos.

25 Et sedentes ut comederent panem. et celaverimus sanguinem ipsius ? 27 melius est ut venundetur Isma¨elitis. sed ait : Descendam ad filium meum lugens in infernum. 35 Congregatis autem cunctis liberis ejus ut lenirent dolorem patris. et dicerent : Hanc invenimus : vide utrum tunica filii tui sit. an non. viginti argenteis : qui duxerunt eum in Ægyptum. tinxerunt : 32 mittentes qui ferrent ad patrem. parere ultra cessavit. ingressus est ad eam. Eodem tempore. vocabulo Sue : et accepta uxore. 26 Dixit ergo Judas fratribus suis : Quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum. 13 dixit ad eum Isra¨el : Fratres tui pascunt oves in Sichimis : veni. nudaverunt eum tunica talari et polymita : 24 miseruntque eum in cisternam veterem. nitebatur liberare eum de manibus eorum. et invenit eos in Dothain. venit in Sichem : 15 invenitque eum vir errantem in agro. Quæ concepit. occidamus eum. 4 Rursumque concepto fœtu. et in sanguine hædi. Viditque ibi filiam hominis Chananæi. quasi solem. bestia devoravit Joseph. cogitaverunt illum occidere : 19 et mutuo loquebantur : Ecce somniator venit : 20 venite.Genesis quoque vidit somnium. nec effundatis sanguinem : sed projicite eum in cisternam hanc. et stellas undecim adorare me. natum filium vocavit Onan. 10 Quod cum patri suo. quod narrans fratribus. 23 Confestim igitur ut pervenit ad fratres suos. noluit consolationem accipere. et dixit : Quid sibi vult hoc somnium quod vidisti ? num ego et mater tua. indutus est cilicio. et lunam. 36 Madianitæ vendiderunt Joseph in Ægypto Putiphari eunucho Pharaonis. 17 Dixitque ei vir : Recesserunt de loco isto : audivi autem eos dicentes : Eamus in Dothain. 18 Qui cum vidissent eum procul. ait : Puer non comparet. et mittamus in cisternam veterem : dicemusque : Fera pessima devoravit eum : et tunc apparebit quid illi prosint somnia sua. non invenit puerum : 30 et scissis vestibus pergens ad fratres suos. et pecora : et renuntia mihi quid agatur. quæ non habebat aquam. ait : Tunica filii mei est : fera pessima comedit eum. et vocavit nomen ejus Her. et fratres tui adorabimus te super terram ? 11 Invidebant ei igitur fratres sui : pater vero rem tacitus considerabat. viderunt Isma¨elitas viatores venire de Galaad. 33 Quam cum agnovisset pater. vendiderunt eum Isma¨elitis. magistro militum. mittam te ad eos. et vide si cuncta prospera sint erga fratres tuos. et camelos eorum portantes aromata. 28 Et prætereuntibus Madianitis negotiatoribus. Perrexit ergo Joseph post fratres suos. et manus nostræ non polluantur : frater enim et caro nostra est. 14 Præsto sum. et 2 3 peperit filium. et resinam. Quo respondente. quem occiderant. 29 Reversusque Ruben ad cisternam. quo nato. et stacten in Ægyptum. et ego quo ibo ? 31 Tulerunt autem tunicam ejus. Acquieverunt fratres sermonibus illius. 6 Dedit autem Judas uxorem primogenito suo Her. manusque vestras servate innoxias : hoc autem dicebat. divertit ad virum 38 Odollamitem. quæ est in solitudine. ait ei : Vade. 16 At ille respondit : Fratres meos quæro : indica mihi ubi pascant greges. 35 . volens eripere eum de manibus eorum. 34 Scissisque vestibus. lugens filium suum multo tempore. 12 Cumque fratres illius in pascendis gregibus patris morarentur in Sichem. antequam accederet ad eos. ait : Vidi per somnium. 5 Tertium quoque peperit : quem appellavit Sela . descendens Judas a fratribus suis. Et illo perseverante in fletu. extrahentes eum de cisterna. et dicebat : 22 Non interficiatis animam ejus. et reddere patri suo. et fratribus retulisset. nomine Hiram. 21 Audiens autem hoc Ruben. Missus de valle Hebron. et interrogavit quid quæreret. increpavit eum pater suus.

ego misi hædum quem promiseram : et tu non invenisti eam. 11 Quam ob rem dixit Judas Thamar nurui suæ : Esto vidua in domo patris tui. et sociare illi. ut suscites semen fratri tuo. sicut fratres ejus. in qua obstetrix ligavit coccinum. Quæ abiit. et armillam. et dixit ei : Non inveni eam : sed et homines loci illius dixerunt mihi. ut reciperet pignus quod dederat mulieri : qui cum non invenisset eam. dicentes : Fornicata est Thamar nurus tua. semen fundebat in terram. misit ad socerum suum. numquam sedisse ibi scortum. Qua respondente : Quid dabis mihi ut fruaris concubitu meo ? 17 dixit : Mittam tibi hædum de gregibus. 23 Ait Judas : Habeat sibi. sedit in bivio itineris.Genesis nomine Thamar. 8 Dixit ergo Judas ad Onan filium suum : Ingredere uxorem fratris tui. 21 interrogavit homines loci illius : Ubi est mulier quæ sedebat in bivio ? Respondentibus cunctis : Non fuit in loco ista meretrix. 30 Postea egressus est frater ejus. Rursumque illa dicente : Patiar quod vis. 20 Misit autem Judas hædum per pastorem suum Odollamitem. 18 Ait Judas : Quid tibi vis pro arrhabone dari ? Respondit : Annulum tuum. et erat vir in cunctis pros2 pere agens : habitavitque in domo domini sui. 26 Qui. emitque eum Putiphar eunuchus 39 Pharaonis. et habitavit in domo patris sui. assumpsit theristrum : et mutato habitu. in cujus manu erat coccinum : quem appellavit Zara. depositis viduitatis vestibus. induta est viduitatis vestibus. donec crescat Sela filius meus : timebat enim ne et ipse moreretur. et baculum quem manu tenes. et universa quæ ei tradita fuerant : 5 benedixitque Dominus domui Ægyptii propter Joseph. et baculus. Ad unum igitur coitum mulier concepit. dicens : 28 Iste egredietur prior. mortua est filia Sue uxor Judæ : qui. concepi : cognosce cujus sit annulus. a quibus perductus erat. 10 Et idcirco percussit eum Dominus. 15 Quam cum vidisset Judas. 25 Quæ cum duceretur ad pœnam. 29 Illo vero retrahente manum. cujus hæc sunt. si dederis mihi arrhabonem. Fuitque Dominus cum eo. quod rem detestabilem faceret. et videtur uterus illius intumescere. ne agnosceretur. de manu Isma¨elitarum. 27 Instante autem partu. 16 Ingrediensque ad eam. Igitur Joseph ductus est in Ægyptum. suspicatus est esse meretricem : operuerat enim vultum suum. dicens : De viro. et armilla. 12 Evolutis autem multis diebus. 4 Invenitque Joseph gratiam coram domino suo. certe mendacii arguere nos non potest. egressus est alter : dixitque mulier : Quare divisa est propter te maceria ? et ob hanc causam. introiens ad uxorem fratris sui. ipse et Hiras opilio gregis Odollamites. ait : Dimitte me ut co¨eam tecum : nesciebat enim quod nurus sua esset. agnitis muneribus. post luctum consolatione suscepta. ait : Justior me est : quia non tradidi eam Sela filio meo. Attamen ultra non cognovit eam. 14 Quæ. vir ægyptius. 7 Fuit quoque Her primogenitus Judæ nequam in conspectu Domini : et ab eo occisus est. ascendebat ad tonsores ovium suarum. in Thamnas. ne liberi fratris nomine nascerentur. 24 Ecce autem post tres menses nuntiaverunt Judæ. princeps exercitus. vocavit nomen ejus Phares. 19 et surgens abiit : depositoque habitu quem sumpserat. et omnia. donec mittas quod polliceris. 13 Nuntiatumque est Thamar quod socer illius ascenderet in Thamnas ad tondendas oves. et non eum accepisset maritum. 22 Reversus est ad Judam. quod ducit Thamnam : eo quod crevisset Sela. 9 Ille sciens non sibi nasci filios. 3 qui optime noverat Dominum esse cum eo. Dixitque Judas : Producite eam ut comburatur. et multiplicavit 36 . apparuerunt gemini in utero : atque in ipsa effusione infantium unus protulit manum. quæ gerebat. ab eo dirigi in manu illius. et ministrabat ei : a quo præpositus omnibus gubernabat creditam sibi domum.

et illi in custodia tenebantur. Erat autem Joseph pulchra facie. et mulier molesta erat adolescenti : et ille recusabat stuprum. 8 Qui nequaquam acquiescens operi nefario. ubi vincti regis custodiebantur. ignorat quid habeat in domo sua : 9 nec quidquam est quod non in mea sit potestate. ut coiret mecum : cumque ego succlamassem. 15 et audisset vocem meam. et vidisset eos tristes. et nimium credulus verbis conjugis. 14 Tantum memento mei. pincerna regis Ægypti. apprehensa lacinia vestimenti ejus. quæ uxor ejus es : quomodo ergo possum hoc malum facere. 7 Post multos itaque dies injecit domina sua oculos suos in Joseph. et fugit foras. juxta interpretationem congruam sibi : 6 ad quos cum introisset Joseph mane. Qui relicto in manu ejus pallio fugit. et peccare in Deum meum ? 10 Hujuscemodi verbis per singulos dies. reliquit pallium quod tenebam. et post flores uvas maturescere : 11 calicemque Pharaonis in manu mea : tuli ergo uvas. et ait ad eos : En introduxit virum hebræum. 17 et ait : Ingressus est ad me servus hebræus quem adduxisti. et non est qui interpretetur nobis. et tradidi poculum Pharaoni. crescere paulatim in gemmas. et hic innocens in lacum missus sum. domino suo. et misertus illius dedit ei gratiam in conspectu principis carceris. et facias mecum misericordiam : ut suggeras Pharaoni ut educat me de isto carcere : 15 quia furto sublatus sum de terra Hebræorum. vel non tradiderit mihi. 5 Videruntque ambo somnium nocte una. et ait : Dormi mecum. et egressus est foras. et expressi in calicem quem tenebam. cunctis ei creditis : Dominus enim erat cum illo. et operis quippiam absque arbitris faceret : 12 et illa. præpositus pincernarum. et omnia opera ejus dirigebat. et fugit foras. 16 Videns pistorum magister quod prudenter somnium dissolvisset. 7 sciscitatus est eos. Iratusque contra eos Pharao (nam alter pincernis præerat. misit eos in carcerem principis militum. ut illuderet nobis : ingressus est ad me. 11 Accidit autem quadam die ut intraret Joseph domum. præter te. diceret : Dormi mecum.Genesis tam in ædibus quam in agris cunctam ejus substantiam : 6 nec quidquam aliud noverat. accidit ut peccarent duo eunuchi. alter pistoribus). somnium suum : Videbam coram me vitem. 21 Fuit autem Dominus cum Joseph. nisi panem quo vescebatur. dicens : Cur tristior est hodie solito facies vestra ? 8 Qui responderunt : Somnium vidimus. 9 Narravit prior. dixit ad eam : Ecce dominus meus. 10 in qua erant tres propagines. 14 vocavit ad se homines domus suæ. sub ipso erat. 19 His auditis dominus. 23 Nec noverat aliquid. cum bene tibi fuerit. 16 In argumentum ergo fidei retentum pallium ostendit marito revertenti domum. et erat ibi clausus. ut illuderet mihi : 18 cumque audisset me clamare. et decorus aspectu. At custos carceris tradidit eos Joseph. qui et ministrabat eis : aliquantulum temporis fluxerat. omnibus mihi traditis. His ita gestis. sicut ante facere consueveras. ait : Et ego vidi somnium : quod tria canistra farinæ haberem super caput 37 . reliquit pallium quod tenebam. Dixitque ad eos Joseph : Numquid non Dei est interpretatio ? referte mihi quid videritis. 22 Qui tradidit in manu illius universos vinctos qui in custodia tenebantur : et quidquid fiebat. 13 Cumque vidisset mulier vestem in manibus suis. 40 et pistor. iratus est valde : 20 tradiditque Joseph in carcerem. 12 Respondit Joseph : Hæc est interpretatio somnii : tres propagines. in 2 3 4 quo erat vinctus et Joseph. et se esse contemptam. tres adhuc dies sunt : 13 post quos recordabitur Pharao ministerii tui. et restituet te in gradum pristinum : dabisque ei calicem juxta officium tuum.

Genesis meum : 17 et in uno canistro quod erat excelsius. oriebantur e stipula : 24 quæ priorum pulchritudinem devoraverunt. Putabat se stare super fluvium. nec est qui edisserat : quæ audivi te sapientissime conjicere. 21 nullum saturitatis dedere vestigium : sed simili macie et squalore torpebant. devoratis et consumptis prioribus. rursus sopore depressus. præpositus pincernarum oblitus est interpretis sui. Post duos annos vidit Pharao somnium. 5 rursum dormivit. cunctosque sapientes. 20 Exinde dies tertius natalitius Pharaonis erat : qui faciens grande convivium pueris suis. tres adhuc dies sunt : 19 post quos auferet Pharao caput tuum. et percussæ uredine oriebantur. ut conjectoris veritas probaretur. 41 de quo ascendebant septem boves. et vidit alterum somnium : septem spicæ pullulabant in culmo uno plenæ atque formosæ : 6 aliæ quoque totidem spicæ tenues. Aliæ quoque septem emergebant de flumine. Evigilans Pharao post quietem. pulchras nimis. et obesis carnibus : quæ in pastu paludis virecta carpebant. me et magistrum pistorum retrudi jussit in carcerem principis militum : 11 ubi una nocte uterque vidimus somnium præsagum futurorum. et ille suspensus est in cruce. nec erat qui interpretaretur. 17 Narravit ergo Pharao quod viderat : Putabam me stare super ripam fluminis. et pistorum principis. et accersitis narravit somnium. 18 et septem boves de amne conscendere. 14 Protinus ad regis imperium eductum de carcere Joseph totonderunt : ac veste mutata obtulerunt ei. 13 audivimus quidquid postea rei probavit eventus . 31 et ubertatis magnitudinem perditura est inopiæ magnitudo. ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia : consumptura est enim fames omnem terram. ait : Confiteor peccatum meum : 10 iratus rex servis suis. Evigilans. ut numquam tales in terra Ægypti viderim : 20 quæ. Septem spicæ pullulabant in culmo uno plenæ atque pulcherrimæ. 2 3 fœdæ confectæque macie : et pascebantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus : 4 devoraveruntque eas. avesque comedere ex eo. et lacerabunt volucres carnes tuas. quæ ascenderunt post eas. recordatus est inter epulas magistri pincernarum. ego enim redditus sum officio meo. et septem spicæ plenæ. 27 Septem quoque boves tenues atque macilentæ. 7 devorantes omnium priorum pulchritudinem. et nemo est qui edisserat. 23 Aliæ quoque septem tenues et percussæ uredine. 9 Tunc demum reminiscens pincernarum magister. quarum mira species et habitudo corporum erat. septem ubertatis anni sunt : eamdemque vim somnii comprehendunt. 16 Respondit Joseph : Absque me Deus respondebit prospera Pharaoni. ostendit Pharaoni. portare me omnes cibos qui fiunt arte pistoria. ejusdem ducis militum famulus : cui narrantes somnia. 18 Respondit Joseph : Hæc est interpretatio somnii : tria canistra. 21 Restituitque alterum in locum suum. 28 Qui hoc ordine complebuntur : 29 ecce septem anni venient fertilitatis magnæ in universa terra Ægypti. Expergefactus Pharao. septem anni venturæ sunt famis. 32 Quod 38 . pulchræ et crassæ nimis : et pascebantur in locis palustribus. misit ad omnes conjectores Ægypti. 22 vidi somnium. 30 quos sequentur septem anni alii tantæ sterilitatis. et septem spicæ tenues. 15 Cui ille ait : Vidi somnia. Narravi conjectoribus somnium. 23 Et tamen succedentibus prosperis. 12 Erat ibi puer hebræus. 8 et facto mane. ut porrigeret ei poculum : 22 alterum suspendit in patibulo. 25 Respondit Joseph : Somnium regis unum est : quæ facturus est Deus. in tantum deformes et macilentæ. 26 Septem boves pulchræ. has sequebantur aliæ septem boves. et vento urente percussæ. 19 Et ecce. pavore perterritus. ac suspendet te in cruce.

36 Et præparetur futuræ septem annorum fami. Audiens autem Jacob quod alimenta venderentur in Ægypto. et collo torquem auream circumposuit. dicens : Oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum. 56 Crescebat autem quotidie fames in omni terra : aperuitque Joseph universa horrea. 54 cœperunt venire septem anni inopiæ. congreget in horrea : et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur. Deditque illi uxorem Aseneth filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos. 51 Vocavitque nomen primogeniti Manasses. qui dixerat fratribus ejus : Ne forte in itinere quidquam patiatur mali : 5 ingressi sunt terram Ægypti cum aliis qui pergebant ad emendum. constitui te super universam terram Ægypti. 55 Qua esuriente. 52 Nomen quoque secundi appellavit Ephraim. qui fuerant in Ægypto. et circuivit omnes regiones Ægypti. quos prædixerat Joseph : et in universo orbe fames prævaluit. Quibus ille respondit : Ite ad Joseph : et quidquid ipse vobis dixerit. ut emerent frumenta in Ægypto. Erat autem fames in terra Chanaan. qui spiritu Dei plenus sit ? 39 Dixit ergo ad Joseph : Quia ostendit tibi Deus omnia quæ locutus es. Egressus est itaque Joseph ad terram Ægypti 46 (triginta autem annorum erat quando stetit in conspectu regis Pharaonis). lingua ægyptiaca. 6 Et Joseph erat princeps in terra Ægypti. et dedit eum in manu ejus : vestivitque eum stola byssina. 41 Dixitque rursus Pharao ad Joseph : Ecce. 50 Nati sunt autem Joseph filii duo antequam veniret fames : quos peperit ei Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos. 57 Omnesque provinciæ veniebant in Ægyptum. et domus patris mei. et malum inopiæ temperarent. 37 Placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris ejus : 38 locutusque est ad eos : Num invenire poterimus talem virum. 42 Tulitque annulum de manu sua. et emite nobis necessaria. 35 qui jam nunc futuri sunt. ut omnes coram eo genu flecterent. et non consumetur terra inopia. et vendebat Ægyptiis : nam et illos oppresserat fames. 7 et agnovisset eos. Salvatorem mundi. 44 Dixit quoque rex ad Joseph : Ego sum Pharao : absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Ægypti. clamante præcone. in cuncta autem terra Ægypti panis erat. et copia mensuram excederet. 48 Omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est. numquid sapientiorem et consimilem tui invenire potero ? 40 Tu eris super domum meam. ut emerent escas. et non consuma2 mur inopia. alimenta petens. 47 Venitque fertilitas septem annorum : et in manipulos redactæ segetes congregatæ sunt in horrea Ægypti. dixit filiis 42 suis : Quare negligitis ? audivi quod triticum venundetur in Ægypto : descendite. 49 Tantaque fuit abundantia tritici. clamavit populus ad Pharaonem. serveturque in urbibus. quasi 39 . eo quod fiat sermo Dei. ut arenæ maris coæquaretur. et velocius impleatur. et præpositum esse scirent universæ terræ Ægypti. facite. 43 Fecitque eum ascendere super currum suum secundum.Genesis autem vidisti secundo ad eamdem rem pertinens somnium : firmitatis indicium est. Cumque adorassent eum fratres sui. quæ oppressura est Ægyptum. ut possimus vivere. 53 Igitur transactis septem ubertatis annis. atque ad ejus nutum frumenta populis vendebantur. et ad tui oris imperium cunctus populus obediet : uno tantum regni solio te præcedam. 33 Nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium. 45 Vertitque nomen ejus. 4 Benjamin domi retento a Jacob. et præficiat eum terræ Ægypti : 34 qui constituat præpositos per cunctas regiones : et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis. et vocavit eum. dicens : Crescere me fecit Deus in terra paupertatis meæ. 3 Descendentes igitur fratres Joseph decem.

interrogans eos : Unde venistis ? Qui responderunt : De terra Chanaan. inquit. jussit ministris ut implerent eorum saccos tritico. ut daret jumento pabulum in diversorio. donec veniat frater vester minimus. sed servi tui venerunt ut emerent cibos. et non moriamini. et ligans illis præsentibus. 17 Tradidit ergo illos custodiæ tribus diebus. 32 Duodecim fratres uno patre geniti sumus : unus non est super. Fecerunt ut dixerat. 13 At illi : Duodecim. 18 Die autem tertio eductis de carcere. 38 At ille : Non descendet. 35 His dictis. 22 E quibus unus Ruben. eo quod per interpretem loqueretur ad eos. exterritisque simul omnibus. et ipse solus remansit : 40 . 26 At illi portantes frumenta in asinis suis. servi tui. et flevit : et reversus locutus est ad eos. ut sciam quod non sitis exploratores : et istum. inquiunt. 10 Qui dixerunt : Non est ita. Simeon tenetur in vinculis. et vivetis : Deum enim timeo. Et obstupefacti. et abite. ait. et ferte frumenta quæ emistis.Genesis ad alienos durius loquebatur. 15 Jam nunc experimentum vestri capiam : per salutem Pharaonis non egrediemini hinc. 36 dixit pater Jacob : Absque liberis me esse fecistis : Joseph non est super. 14 Hoc est. 12 Quibus ille respondit : Aliter est : immunita terræ hujus considerare venistis. quia peccavimus in fratrem nostrum. 27 Apertoque unus sacco. mutuo dixerunt : Quidnam est hoc quod fecit nobis Deus ? 29 Veneruntque ad Jacob patrem suum in terram Chanaan. recipere possitis : ac deinceps quæ vultis. emendi habeatis licentiam. et adducat eum : vos autem eritis in vinculis. domine. et cibaria domibus vestris necessaria sumite. fratres sumus. datis supra cibariis in viam : qui fecerunt ita. ut possim vestros probare sermones. si non reduxero illum tibi : trade illum in manu mea. qui tenetur in vinculis. et ego eum tibi restituam. 33 Qui ait nobis : Sic probabo quod pacifici sitis : fratrem vestrum unum dimittite apud me. en habetur in sacco. turbatique. 20 et fratrem vestrum minimum ad me adducite. quæ aliquando viderat. cum frumenta effunderent. et narraverunt ei omnia quæ accidissent sibi. profecti sunt. filii viri unius in terra Chanaan : minimus cum patre nostro est. 23 Nesciebant autem quod intelligeret Joseph. dum deprecaretur nos. ait : Numquid non dixi vobis : Nolite peccare in puerum : et non audistis me ? en sanguis ejus exquiritur. et putavit nos exploratores esse provinciæ. minimus cum patre nostro est in terra Chanaan. 28 dixit fratribus suis : Reddita est mihi pecunia. non est cognitus ab eis. quod locutus sum : exploratores estis. 16 Mittite ex vobis unum. 34 fratremque vestrum minimum adducite ad me. 21 et locuti sunt ad invicem : Merito hæc patimur. et Benjamin auferetis : in me hæc omnia mala reciderunt. 19 Si pacifici estis. 24 Avertitque se parumper. alius non est super. filius meus vobiscum : frater ejus mortuus est. 9 Recordatusque somniorum. 25 Tollensque Simeon. nec quidquam famuli tui machinantur mali. in domos vestras. contemplatus pecuniam in ore sacculi. nec ullas molimur insidias. ut emamus victui necessaria. dicentes : 30 Locutus est nobis dominus terræ dure. frater vester unus ligetur in carcere : vos autem abite. 8 Et tamen fratres ipse cognoscens. et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis. ait : Facite quæ dixi. ait ad eos : Exploratores estis : ut videatis infirmiora terræ venistis. 31 Cui respondimus : Pacifici sumus. donec probentur quæ dixistis utrum vera an falsa sint : alioquin per salutem Pharaonis exploratores estis. 37 Cui respondit Ruben : Duos filios meos interfice. singuli repererunt in ore saccorum ligatas pecunias. videntes angustiam animæ illius. 11 Omnes filii unius viri sumus : pacifici venimus. et non audivimus : idcirco venit super nos ista tribulatio.

deducetis canos meos cum dolore ad inferos. et laverunt pedes suos. 11 Igitur Isra¨el pater eorum dixit ad eos : Si sic necesse est. et pecuniam duplicem. quam dedistis mihi. 25 Illi vero parabant munera. Interim fames omnem terram vehementer premebat. 27 At ille. præcepit dispensatori domus suæ. ne forte errore factum sit : 13 sed et fratrem vestrum tollite. interrogavit eos. et Benjamin : descenderuntque in Ægyptum. nisi fratrem vestrum minimum adduxeritis vobiscum. dicens : 43 41 . 10 Si non intercessisset dilatio. pergemus pariter. et introduxit viros domum. aperuimus saccos nostros. nolite timere : Deus vester. 23 At ille respondit : Pax vobiscum. et ememus tibi necessaria : 5 sin autem non vis. dicens : Introduc viros domum. 16 Quos cum ille vidisset et Benjamin simul. 17 Fecit ille quod sibi fuerat imperatum. denuntiavit nobis. 6 Dixit eis Isra¨el : In meam hoc fecistis miseriam. ut indicaretis ei et alium habere vos fratrem. et asinos nostros. 4 Si ergo vis eum mittere nobiscum. ut audias nos. ut sæpe diximus. clementer resalutatis eis. Jam ante descendimus ut emeremus escas : 21 quibus emptis. dixerunt mutuo : Propter pecuniam. et steterunt coram Joseph. ero peccati reus in te omni tempore. et Deus patris vestri. introducti sumus : ut devolvat in nos calumniam. 2 Consumptisque cibis quos ex Ægypto detulerant. et ite ad virum. et mellis. Eduxitque ad eos Simeon. ut proficiscamur. 14 Deus autem meus omnipotens faciat vobis eum placabilem : et remittat vobiscum fratrem vestrum quem tenet. quam retulimus prius in saccis nostris. 9 Ego suscipio puerum : de manu mea require illum : nisi reduxero. domine. non ibimus : vir enim. stactes. 15 Tulerunt ergo viri munera. 3 Respondit Judas : Denuntiavit nobis vir ille sub attestatione jurisjurandi. et hunc Benjamin : ego autem quasi orbatus absque liberis ero. dedit vobis thesauros in saccis vestris : nam pecuniam. dicens : Non videbitis faciem meam. 19 Quam ob rem in ipsis foribus accedentes ad dispensatorem domus. 7 At illi responderunt : Interrogavit nos homo per ordinem nostram progeniem : si pater viveret : si haberemus fratrem : et nos respondimus ei consequenter juxta id quod fuerat sciscitatus : numquid scire poteramus quod dicturus esset : Adducite fratrem vestrum vobiscum ? 8 Judas quoque dixit patri suo : Mitte puerum mecum. et invenimus pecuniam in ore saccorum : quam nunc eodem pondere reportavimus. 24 Et introductis domum. 26 Igitur ingressus est Joseph domum suam. et possimus vivere : ne moriamur nos et parvuli nostri. et deferte viro munera. cum venissemus ad diversorium. reportate. dixit Jacob ad filios suos : Revertimini. donec ingrederetur Joseph meridie : audierant enim quod ibi comesturi essent panem. 22 Sed et aliud attulimus argentum. et violenter subjiciat servituti et nos. attulit aquam. 18 Ibique exterriti. tenentes in manibus suis : et adoraverunt proni in terram. et occide victimas. quam invenistis in sacculis. 12 Pecuniam quoque duplicem ferte vobiscum : et illam. jam vice alter venissemus.Genesis si quid ei adversi acciderit in terra ad quam pergitis. deditque pabulum asinis eorum. probatam ego habeo. facite quod vultis : sumite de optimis terræ fructibus in vasis vestris. 20 locuti sunt : Oramus. et reddidero eum tibi. et instrue convivium : quoniam mecum sunt comesturi meridie. et terebinthi. ut emamus quæ nobis necessaria sunt : non est in nostra conscientia quis posuerit eam in marsupiis nostris. et emite nobis pauxillum escarum. et storacis. modicum resinæ. dicens : Non videbitis faciem meam absque fratre vestro minimo. obtuleruntque ei munera. et amygdalarum.

7 Qui responderunt : Quare sic loquitur dominus noster. Et mirabantur nimis. seorsum (illicitum est enim Ægyptiis comedere cum Hebræis. inquit. domini mi. domino meo ? vel quid loquemur. 11 Itaque festinato deponentes in terram saccos. aperuerunt singuli. Interrogasti prius servos tuos : Habetis patrem aut fratrem ? 20 et nos respondimus tibi domino meo : Est nobis pater senex. moriatur. pater vero tenere diliget eum. 6 Fecit ille ut jusserat : et apprehensis per ordinem locutus est. continuit se. et ait : Ponite panes. Præcepit autem Joseph dispensatori domus suæ. et ait : Iste est frater vester parvulus. 15 Quibus ille ait : Cur sic agere voluistis ? an ignoratis quod non sit similis mei in augurandi scientia ? 16 Cui Judas : Quid respondebimus. invenit scyphum in sacco Benjamin. 4 Jamque urbem exierant. et nos erimus servi domini nostri. 18 Accedens autem propius Judas. 21 Dixistique servis tuis : Adducite eum ad me. 22 Suggessimus domino meo : Non 42 . Factumque est ita. ipse sit servus meus : vos autem abite liberi ad patrem vestrum. 30 Festinavitque. Biberuntque et inebriati sunt cum eo. Ægyptiis quoque qui vescebantur simul. ut servi tui tantum flagitii commiserint ? 8 pecuniam. et ne irascaris famulo tuo : tu es enim post Pharaonem 19 dominus meus. 12 Quos scrutatus. quam invenimus in summitate saccorum. scissis vestibus. confidenter ait : Oro. et ponam oculos meos super illum. et nos. ipse sit servus meus. pone in ore sacci junioris. seorsum Joseph. inquit. 29 Attollens autem Joseph oculos. inquit. loquatur servus tuus verbum in auribus tuis. ita ut quinque partibus excederet. Scyphum autem meum argenteum. 10 Qui dixit eis : Fiat juxta vestram sententiam : apud quemcumque fuerit inventus. 17 Respondit Joseph : Absit a me ut sic agam : qui furatus est scyphum. ipse est in quo bibit dominus meus. Et incurvati. reversi sunt in oppidum. primogenitus juxta primogenita sua. vidit Benjamin fratrem suum uterinum. fili mi. et seorsum fratribus. dicens : Imple saccos 44 eorum frumento. aut juste poterimus obtendere ? Deus invenit iniquitatem servorum tuorum : en omnes servi sumus domini mei. incipiens a majore usque ad minimum. 13 At illi. qui in senectute illius natus est : cujus uterinus frater mortuus est : et ipsum solum habet mater sua. Surge. quantum possunt capere : et pone pecuniam singulorum in summitate sacci. et in quo augurari solet : pessimam rem fecistis. et pretium 2 quod dedit tritici. vos autem eritis innoxii. dimissi sunt cum asinis suis. adoraverunt eum. 34 sumptis partibus quas ab eo acceperant : majorque pars venit Benjamin. 31 Rursumque lota facie egressus. oneratisque rursum asinis. 3 Et orto mane. de quo dixeratis mihi ? adhuc vivit ? 28 Qui responderunt : Sospes est servus tuus pater noster. et apud quem inventus est scyphus. adhuc vivit. et erumpebant lacrimæ : et introiens cubiculum flevit. et profanum putant hujuscemodi convivium) 33 sederunt coram eo. et minimus juxta ætatem suam. 14 Primusque Judas cum fratribus ingressus est ad Joseph (necdum enim de loco abierat) omnesque ante eum pariter in terram corruerunt. 32 Quibus appositis. et persequere viros : et apprehensis dicito : Quare reddidistis malum pro bono ? 5 scyphus. et puer parvulus. quem furati estis. de quo dixeratis mihi ? Et rursum : Deus. quia commota fuerant viscera ejus super fratre suo. misereatur tui. et processerant paululum : tunc Joseph accersito dispensatore domus. reportavimus ad te de terra Chanaan : et quomodo consequens est ut furati simus de domo domini tui aurum vel argentum ? 9 apud quemcumque fuerit inventum servorum tuorum quod quæris.Genesis Salvusne est pater vester senex.

8 Non vestro consilio. ait. ut comedatis medullam terræ. et armenta tua. 7 Præmisitque me Deus ut reservemini super terram. et dominum universæ domus ejus. 25 Et dixit pater noster : Revertimini. et deducent famuli tui canos ejus cum dolore ad inferos. sed Dei voluntate huc missum sum : qui fecit me quasi patrem Pharaonis. inquit. non videbitis amplius faciem meam. et domus tua. absente puero : ne calamitatis. oves tuæ. ite in terram Chanaan. ne moreris. et filii tui. Et cum accessissent prope : Ego sum. 5 Nolite pavere. morietur. 15 Osculatusque est Joseph omnes fratres suos. 30 Igitur si intravero ad servum tuum patrem nostrum. et oculi fratris mei Benjamin. vident quod os meum loquatur ad vos. neque vobis durum esse videatur quod vendidistis me in his regionibus : pro salute enim vestra misit me Deus ante vos in Ægyptum. testis assistam. et escas ad vivendum habere possitis. 4 Ad quos ille clementer : Accedite. 32 Ego proprie servus tuus sim qui in meam hunc recepi fidem. non audemus videre faciem viri. om2 nisque domus Pharaonis. ac principem in omni terra Ægypti. 13 Nuntiate patri meo universam gloriam meam. 14 Cumque amplexatus recidisset in collum Benjamin fratris sui. dicens : Onerantes jumenta. et dicetis ei : Hæc mandat filius tuus Joseph : Deus fecit me dominum universæ terræ Ægypti : descende ad me. 27 Ad quæ ille respondit : Vos scitis quod duos genuerit mihi uxor mea. frater vester. morietur. et puer defuerit (cum anima illius ex hujus anima pendeat). atque omnis familia ejus. quam audierunt Ægyptii. nec meti. et venite ad me : et ego dabo vobis omnia bona Ægypti. et aliquid ei in via contigerit. 6 Biennium est enim quod cœpit fames esse in terra : et adhuc quinque anni restant. quibus nec arari poterit. et ploravit super singulos : post quæ ausi sunt loqui ad eum. 17 Dixitque ad Joseph ut imperaret fratribus suis. et adducite eum ad me. 29 Si tuleritis et istum. 34 Non enim possum redire ad patrem meum. flevit : illo quoque similiter flente super collum ejus. Elevavitque vocem cum fletu. 16 Auditumque est. 33 Manebo itaque servus tuus pro puero in ministerio domini mei. Joseph. et emite nobis parum tritici. 24 Cum ergo ascendissemus ad famulum tuum patrem nostrum. et cuncta quæ vidistis in Ægypto : festinate. et ascendite ad patrem meum. et dixistis : Bestia devoravit eum : et hucusque non comparet. et puer ascendat cum fratribus suis. et omnia quæ possides. 10 et habitabis in terra Gessen : erisque juxta me tu.Genesis potest puer relinquere patrem suum : si enim illum dimiserit. 23 Et dixisti servis tuis : Nisi venerit frater vester minimus vobiscum. 18 et tollite inde patrem vestrum et cognationem. peccati reus ero in patrem meum omni tempore. proficiscemur simul : alioquin illo absente. et nullus interesset alienus agnitioni mutuæ. quæ oppressura est patrem meum. Non se poterat ultra cohibere Joseph multis coram astantibus : unde 45 præcepit ut egrederentur cuncti foras. 3 Et dixit fratribus suis : Ego sum Joseph : adhuc pater meus vivit ? Non poterant respondere fratres nimio terrore perterriti. 31 videritque eum non esse nobiscum. et celebri sermone vulgatum in aula regis : Venerunt fratres Joseph : et gavisus est Pharao. deducetis canos meos cum mœrore ad inferos. 12 En oculi vestri. 19 Præcipe 43 . 28 Egressus est unus. ad me. 9 Festinate. et spopondi dicens : Nisi reduxero eum. et universa quæ possides : 11 ibique te pascam (adhuc enim quinque anni residui sunt famis) ne et tu pereas. quem vendidistis in Ægyptum. narravimus ei omnia quæ locutus est dominus meus. 26 Cui diximus : Ire non possumus : si frater noster minimus descenderit nobiscum. et filii filiorum tuorum.

quia in gentem magnam faciam te ibi. 15 Hi filii Liæ quos genuit in Mesopotamia Syriæ cum Dina filia sua : omnes animæ filiorum ejus et filiarum. tamen non credebat eis. septem. 5 Surrexit autem Jacob a Puteo juramenti : tuleruntque eum filii cum parvulis et uxoribus suis in plaustris quæ miserat Pharao ad portandum senem. quasi de gravi somno evigilans. et nepotes. 27 Illi e contra referebant omnem ordinem rei. et Jachin et Sohar. et totidem asinas. triginta tres. mortui sunt autem Her et Onan in terra Chanaan. 10 Filii Simeon : Jamuel et Jamin et Ahod. 14 Filii Zabulon : Sared et Elon et Jahelel. quam dedit Laban Racheli filiæ suæ : et hos genuit Jacob : omnes animæ. 26 Et nuntiaverunt ei. et videbo illum antequam moriar. 28 et ait : Sufficit mihi si adhuc Joseph filius meus vivit : vadam. quatuordecim. 23 Filii Dan : Husim. et dicentem sibi : Jacob. Primogenitus Ruben. Natique sunt filii Phares : Hesron et Hamul. 19 Filii Rachel uxoris Jacob : Joseph et Benjamin. ipse cum liberis suis. quam dedit Laban Liæ filiæ suæ : et hos genuit Jacob sedecim animas. Quibus dedit Joseph plaustra. qui subveherent ex omnibus divitiis Ægypti. 22 Singulis quoque proferri jussit binas stolas : Benjamin vero dedit trecentos argenteos cum quinque stolis optimis : 23 tantumdem pecuniæ et vestium mittens patri suo. 16 Filii Gad : Sephion et Haggi et Suni et Esebon et Heri et Arodi et Areli. 24 Dimisit ergo fratres suos. et cibaria in itinere. 22 Hi filii Rachel quos genuit Jacob : omnes animæ. descende in Ægyptum. 8 Hæc sunt autem nomina filiorum Isra¨el. triticum in itinere. quos genuit ei Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos : Manasses et Ephraim. 3 Ait illi Deus : Ego sum fortissimus Deus patris tui : noli timere. et Saul filius Chanaanitidis. ad subvectionem parvulorum suorum ac conjugum : et dicito : Tollite patrem vestrum. Jacob. Cui respondit : 2 Ecce adsum. 21 Feceruntque filii Isra¨el ut eis mandatum fuerat. et cuncta simul progenies. 44 . panesque portantes. 7 filii ejus. Profectusque Isra¨el cum omnibus quæ habebat. 4 Ego descendam tecum illuc. addens et asinos decem. dicentes : Joseph filius tuus vivit : et ipse dominatur in omni terra Ægypti. 11 Filii Levi : Gerson et Caath et Merari. Cumque vidisset plaustra et universa quæ miserat. sexaginta sex. 21 Filii Benjamin : Bela et Bechor et Asbel et Gera et Naaman et Echi et Ros et Mophim et Ophim et Ared. 12 Filii Juda : Her et Onan et Sela et Phares et Zara . quæ ingressæ sunt cum Jacob in Ægyptum. 20 Natique sunt Joseph filii in terra Ægypti. absque uxoribus filiorum ejus.Genesis etiam ut tollant plaustra de terra Ægypti. 17 Filii Aser : Jamne et Jesua et Jessui et Beria. 20 Nec dimittatis quidquam de supellectili vestra : quia omnes opes Ægypti vestræ erunt. 25 Hi filii Balæ. revixit spiritus ejus. venerunt in terram Chanaan ad patrem suum Jacob. venit ad Puteum jura46 menti : et mactatis ibi victimis Deo patris sui Isaac. Sara quoque soror eorum. et properate quantocius venientes. filiæ. Filii Beria : Heber et Melchiel. 18 Hi filii Zelphæ. et egressæ sunt de femore illius. 25 Qui ascendentes ex Ægypto. et proficiscentibus ait : Ne irascamini in via. 24 Filii Nephthali : Jasiel et Guni et Jeser et Sallem. 26 Cunctæ animæ. audivit eum per visionem noctis vocantem se. et ego inde adducam te revertentem : Joseph quoque ponet manus suas super oculos tuos. 9 Filii Ruben : Henoch et Phallu et Hesron et Charmi. 13 Filii Issachar : Thola et Phua et Job et Semron. 6 et omnia quæ possederat in terra Chanaan : venitque in Ægyptum cum omni semine suo. Quo audito Jacob. qui ingressi sunt in Ægyptum. secundum Pharaonis imperium.

ab infantia nostra usque in præsens. dedit eis alimenta pro equis. 20 Emit igitur Joseph omnem terram Ægypti. fuere septuaginta. præbens cibaria singulis. et ad omnem domum patris sui : Ascendam. et statuit eum coram eo : qui benedicens illi. curamque habent alendorum gregum : pecora sua. 21 et cunctos populos ejus a novissimis terminis 45 . constitue illos magistros pecorum meorum. ut habitare possitis in terra Gessen : quia detestantur Ægyptii omnes pastores ovium. 11 Joseph vero patri et fratribus suis dedit possessionem in Ægypto in optimo terræ loco. et cuncta quæ possident. 10 Et benedicto rege. 8 et interrogatus ab eo : Quot sunt dies annorum vitæ tuæ ? 9 respondit : Dies peregrinationis meæ centum triginta annorum sunt. et ovibus. Ramesses. dicamque ei : Fratres mei. et bobus. 14 E quibus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti. Subjecitque eam Pharaoni. Hæc autem dicetis. omnemque domum patris sui. 6 Terra Ægypti in conspectu tuo est : in optimo loco fac eos habitare. 19 Cur ergo moriemur te vidente ? et nos et terra nostra tui erimus : eme nos in servitutem regiam. quod absque corporibus et terra nihil habeamus. Omnes animæ domus Jacob. deficiente pecunia ? 16 Quibus ille respondit : Adducite pecora vestra. parvi et mali. egressus est foras. quia vidi faciem tuam. ingravescente fame in terra Chanaan : petimusque ut esse nos jubeas servos tuos in terra Gessen. 7 Post hæc introduxit Joseph patrem suum ad regem. ascendit obviam patri suo ad eumdem locum : vidensque eum. et occurreret in Gessen. animæ duæ. 17 Quæ cum adduxissent. dicens : Pater meus et fratres. ut præceperat Pharao. 33 Cumque vocaverit vos. et superstitem te relinquo. et nos et patres nostri. si pretium non habetis. et intulit eam in ærarium regis. qui nati sunt ei in terra Ægypti. et asinis : sustentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum. et omnia quæ habere potuerunt. ut nuntiaret ei. vendentibus singulis possessiones suas præ magnitudine famis. et dabo vobis pro eis cibos. et dixerunt ei : Non celabimus dominum nostrum quod deficiente pecunia. et trade eis terram Gessen. Quod si nosti in eis esse viros industrios. irruit super collum ejus. Extremos quoque fratrum 2 3 suorum quinque viros constituit coram rege : quos ille interrogavit : Quid habetis operis ? Responderunt : Pastores ovium sumus servi tui. qui erant in terra Chanaan. et dixerit : Quod est opus vestrum ? 34 respondebitis : Viri pastores sumus servi tui. 4 Ad peregrinandum in terra tua venimus : quoniam non est herba gregibus servorum tuorum. pecora simul defecerunt : nec clam te est. et nuntiabo Pharaoni. et præbe semina. dicens : Da nobis panes : quare morimur coram te. juncto Joseph curro suo. maxime Ægypti et Chanaan. et domus patris mei. quæ ingressæ sunt in Ægyptum. adduxerunt secum. 5 Dixit itaque rex ad Joseph : Pater tuus et fratres tui venerunt ad te. 12 Et alebat eos. et oppresserat fames terram. 15 Cumque defecisset emptoribus pretium. 18 Venerunt quoque anno secundo. et armenta. ne pereunte cultore redigatur terra in solitudinem. 28 Misit autem Judam ante se ad Joseph. et non pervenerunt usque ad dies patrum meorum quibus peregrinati sunt.Genesis 27 Filii autem Joseph. Ingressus ergo Joseph nuntiavit Pharaoni. venerunt de terra Chanaan : et ecce consistunt in terra Gessen. et inter amplexus flevit. 31 At ille locutus est ad fratres suos. venit cuncta Ægyptus ad Joseph. et nos et patres nostri. 13 In toto enim orbe panis deerat. venerunt ad me : 32 et sunt viri pastores ovium. 29 Quo cum pervenisset. 30 Dixitque pater ad Joseph : Jam lætus moriar. 47 oves eorum et armenta.

posuit super caput Ephraim minoris fratris : sinistram autem super caput Manasse qui major natu erat.Genesis Ægypti usque ad extremos fines ejus. 8 Videns autem filios ejus dixit ad eum : Qui sunt isti ? 9 Respondit : Filii mei sunt. 13 Et posuit Ephraim ad dexteram suam. in cujus conspectu ambulaverunt patres mei Abraham. et faciam te in turbas populorum : daboque tibi terram hanc. et vos et terram vestram Pharao possidet : accipite semina. applicuitque ambos ad eum. Cui respondit Joseph : Ego faciam quod jussisti. 15 Benedixitque Jacob filiis Joseph. 24 ut fruges habere possitis. 25 Qui responderunt : Salus nostra in manu tua est : respiciat nos tantum dominus noster. eos ad me. quando veniebam de Mesopotamia. 26 Ex eo tempore usque in præsentem diem. benedicat pueris istis : et invocetur super eos nomen meum. ad dexteram scilicet patris. 48 assumptis duobus filiis Manasse et Ephraim. 28 Et vixit in ea decem et septem annis : factique sunt omnes dies vitæ illius. et Isaac . pone manum tuam sub femore meo : et facies mihi misericordiam et veritatem. Quintam partem regi dabitis : quatuor reliquas permitto vobis in sementem. et factum est quasi in legem. ire perrexit. quos donavit mihi Deus in hoc loco. 12 Cumque tulisset eos Joseph de gremio patris. 22 præter terram sacerdotum. et idcirco non sunt compulsi vendere possessiones suas. Qui confortatus sedit in lectulo. in terra Gessen. vocavit filium suum Joseph. 23 Dixit ergo Joseph ad populos : En ut cernitis. His ita transactis. nomina quoque patrum meorum Abraham et Isaac. id est. qui eruit me de cunctis malis. mihi. Applicitosque ad se. 2 3 Et ingresso ad se ait : Deus omnipotens apparuit mihi in Luza. et dixit ad eum : Si inveni gratiam in conspectu tuo. deosculatus et circumplexus eos. 29 Cumque appropinquare cerneret diem mortis suæ. et clare videre non poterat. eratque vernum tempus : et ingrediebar Ephratam. Deus qui pascit me ab adolescentia mea usque in præsentem diem : 16 angelus. nuntiatum est Joseph quod ægrotaret pater suus : qui. et multiplicatus nimis. tui erunt. commutans manus. quæ a rege tradita fuerat eis : quibus et statuta cibaria ex horreis publicis præbebantur. et in cibum familiis et liberis vestris. in universa terra Ægypti regibus quinta pars solvitur. et possedit eam : auctusque est. adoravit Isra¨el Deum. et auferas me de terra hac. mei erunt : Ephraim et Manasses. qui nati sunt tibi in terra Ægypti antequam huc venirem ad te. quæ alio nomine appellatur Bethlehem. inquit. ut benedicam illis. Adduc. ad sinistram Isra¨el : Manassen vero in sinistra sua. et læti serviemus regi. absque terra sacerdotali. 10 Oculi enim Isra¨el caligabant præ nimia senectute. et ait : Deus. 7 Mihi enim. condasque in sepulchro majorum meorum. 4 et ait : Ego te augebo et multiplicabo. 27 Habitavit ergo Isra¨el in Ægypto. et crescant 46 . ut non sepelias me in Ægypto : 30 sed dormiam cum patribus meis. sicut Ruben et Simeon reputabuntur mihi. centum quadraginta septem annorum. inquit. 5 Duo ergo filii tui. 14 Qui extendens manum dexteram. Quo jurante. Dictumque est seni : Ecce filius tuus Joseph venit ad te. quæ est in terra Chanaan : benedixitque mihi. 11 dixit ad filium suum : Non sum fraudatus aspectu tuo : insuper ostendit mihi Deus semen tuum. 6 Reliquos autem quos genueris post eos. conversus ad lectuli caput. et semini tuo post te in possessionem sempiternam. et sepelivi eam juxta viam Ephratæ. et serite agros. et nomine fratrum suorum vocabuntur in possessionibus suis. adoravit pronus in terram. 31 Et ille : Jura ergo. quæ libera ab hac conditione fuit. mortua est Rachel in terra Chanaan in ipso itinere. id est.

et ad vitem. atque dicetur : Faciat tibi Deus sicut Ephraim. primogenitus meus. Constituitque Ephraim ante Manassen. 2 Congregamini. et multiplicabitur : sed frater ejus minor. et in cœtu illorum non sit gloria mea : quia in furore suo occiderunt virum. et in voluntate sua suffoderunt murum. 18 Dixitque ad patrem : Non ita convenit. et principium doloris mei . 21 Et ait ad Joseph filium suum : En ego morior. autem Jacob filios suos. et erit Deus vobiscum. prior in donis. et sicut Manasse. 20 Benedixitque eis in tempore illo. 4 Effusus es sicut aqua. 5 Simeon et Levi fratres vasa iniquitatis bellantia. quam tuli de manu Amorrhæi in gladio et arcu meo. donec veniat qui mittendus est. 19 Qui renuens. ut annuntiem 49 Vocavit quæ ventura sunt vobis in diebus novissimis. adorabunt te filii patris tui. pone dexteram tuam super caput ejus. reducetque vos ad terram patrum vestrorum. et ipse erit expectatio gentium. 11 Ligans ad vineam pullum suum. major in imperio. 9 Catulus leonis Juda : ad prædam. non crescas : quia ascendisti cubile patris tui. 6 In consilium eorum non veniat anima mea. et quasi leæna : quis suscitabit eum ? 10 Non auferetur sceptrum de Juda. et ait eis : Congregamini. 12 Pulchriores sunt oculi ejus vino. et audite. ait : Scio. fili mi. 7 Maledictus furor eorum. quia pertinax : et indignatio eorum. major erit illo : et semen illius crescet in gentes. ascendisti : requiescens accubuisti ut leo. 22 Do tibi partem unam extra fratres tuos. te laudabunt fratres tui : manus tua in cervicibus inimicorum tuorum.Genesis in multitudinem super terram. 8 Juda. et transferre super caput Manasse. lavabit in vino stolam suam et in sanguine uvæ pallium suum. dicens : In te benedicetur Isra¨el. et dux de femore ejus. asinam suam. 17 Videns autem Joseph quod posuisset pater suus dexteram manum super caput Ephraim. fili mi. audite Isra¨el patrem vestrum : 3 Ruben. et dispergam eos in Isra¨el. graviter accepit : et apprehensam manum patris levare conatus est de capite Ephraim. 47 . o fili mi. scio : et iste quidem erit in populos. et maculasti stratum ejus. tu fortitudo mea. quia dura : dividam eos in Jacob. filii Jacob. pater : quia hic est primogenitus.

filius accrescens et decorus aspectu : filiæ discurrerunt super murum. benedixitque singulis benedictionibus propriis. 15 Vidit requiem.Genesis et dentes ejus lacte candidiores. invideruntque illi habentes jacula. 17 Fiat Dan coluber in via. donec veniret desiderium collium æternorum : fiant in capite Joseph. factusque est tributis serviens. 29 Et præcepit eis. 19 Gad. Domine. 14 Issachar asinus fortis accubans inter terminos. benedictionibus uberum et vulvæ. et omnipotens benedicet tibi benedictionibus cæli desuper. 22 Filius accrescens Joseph. dicens : Ego congregor ad populum meum : sepelite me cum patribus meis in spelunca duplici quæ est in agro Ephron Hethæi. 24 Sedit in forti arcus ejus. 28 Omnes hi in tribubus Isra¨el duodecim : hæc locutus est eis pater suus. cervus emissus. mane comedat prædam. quod esset bona et terram. et in statione navium pertingens usque ad Sidonem. lapis Isra¨el. 13 Zabulon in littore maris habitabit. 23 Sed exasperaverunt eum et jurgati sunt. et in vertice Nazaræi inter fratres suos. et dissoluta sunt vincula brachiorum et manuum illius per manus potentis Jacob : inde pastor egressus est. cerastes in semita. 27 Benjamin lupus rapax. accinctus præliabatur ante eum : et ipse accingetur retrorsum. 26 Benedictiones patris tui confortatæ sunt benedictionibus patrum ejus. 30 contra Mambre in terra Chanaan. et vespere dividet spolia. quod optima : et supposuit humerum suum ad portandum. et dans eloquia pulchritudinis. mordens ungulas equi. et præbebit delicias regibus. pinguis panis ejus. quam emit Abraham cum agro ab Ephron 48 . 25 Deus patris tui erit adjutor tuus. 18 Salutare tuum expectabo. 16 Dan judicabit populum suum sicut et alia tribus in Isra¨el. benedictionibus abyssi jacentis deorsum. ut cadat ascensor ejus retro. 21 Nephthali. 20 Aser.

Quibus jussa explentibus. collegit pedes suos super lectulum. sepulto patre. quæ sita est trans Jordanem : ubi celebrantes exequias planctu magno atque vehementi impleverunt septem dies. dixerunt : Servi tui sumus. sicut in præsentiarum cernitis. 10 Veneruntque ad Aream Atad. 18 Veneruntque ad eum fratres sui : et proni adorantes in terram. Planctus Ægypti. 7 Quo ascendente. et mutuo colloquentes : Ne forte memor sit injuriæ quam passus est. Præcepitque servis suis medicis ut aromatibus condirent patrem. locutus est Joseph ad familiam Pharaonis : Si inveni gratiam in conspectu vestro. et Saram uxorem ejus : ibi sepultus est Isaac cum Rebecca conjuge sua : ibi et Lia condita jacet. 24 Cumque adjurasset eos atque dixisset : Deus visitabit vos. et salvos faceret multos populos. Ascendam igitur. Et vidit Ephraim filios usque ad tertiam generationem. flens et deosculans 50 eum. 11 Quod cum vidissent habitatores terræ Chanaan. 49 . dixerunt : Planctus magnus est iste Ægyptiis. 12 Fecerunt ergo filii Jacob sicut præceperat eis : 13 et portantes eum in terram Chanaan. 19 Quibus ille respondit : Nolite timere : num Dei possumus resistere voluntati ? 20 Vos cogitastis de me malum : sed Deus vertit illud in bonum. ut exaltaret me. contra faciem Mambre. sepelierunt eum in spelunca duplici. 22 Et habitavit in Ægypto cum omni domo patris sui : vixitque centum decem annis. loquimini in auribus Pharaonis : 5 eo quod pater meus adjuraverit me dicens : En morior : in sepulchro meo. ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis. ac revertar. et gregibus atque armentis. 21 Nolite timere : ego pascam vos et parvulos vestros : consolatusque est eos. et omni comitatu. et obiit : appositusque est ad populum suum. 16 mandaverunt ei dicentes : Pater tuus præcepit nobis antequam moreretur. et sepeli patrem tuum sicut adjuratus es. cunctique majores natu terræ Ægypti : 8 domus Joseph cum fratribus suis. 14 Reversusque est Joseph in Ægyptum cum fratribus suis. asportate ossa mea vobiscum de loco isto : 25 mortuus est. absque parvulis. repositus est in loculo in Ægypto. quæ dereliquerant in terra Gessen. 23 Quibus transactis. Filii quoque Machir filii Manasse nati sunt in genibus Joseph. 31 Ibi sepelierunt eum. 6 Dixitque ei Pharao : Ascende. et blande ac leniter est locutus. timentes fratres ejus.Genesis Hethæo in possessionem sepulchri. 32 Finitisque mandatis quibus filios instruebat. et sepeliam patrem meum. et peccati atque malitiæ quam exercuerunt in te : nos quoque oramus ut servis Dei patris tui dimittas iniquitatem hanc. et ascendere vos faciet de terra ista ad terram quam juravit Abraham. 4 Et expleto planctus tempore. transierunt quadraginta dies : iste quippe 2 3 mos erat cadaverum conditorum : flevitque eum Ægyptus septuaginta diebus. locutus est fratribus suis : Post mortem meam Deus visitabit vos. Et conditus aromatibus. expletis centum decem vitæ suæ annis. 15 Quo mortuo. quam emerat Abraham cum agro in possessionem sepulchri ab Ephron Hethæo. ruit super faciem patris. 17 ut hæc tibi verbis illius diceremus : Obsecro ut obliviscaris sceleris fratrum tuorum. quod fodi mihi in terra Chanaan. et reddat nobis omne malum quod fecimus. 9 Habuit quoque in comitatu currus et equites : et facta est turba non modica. Isaac et Jacob. Quod cernens Joseph. Quibus auditis flevit Joseph. Et idcirco vocatum est nomen loci illius. sepelies me.

omnique cognatione illa. addatur inimicis nostris. et nutrivit puerum : adultumque tradidit filiæ Pharaonis. 7 filii Isra¨el creverunt. pariunt. altera Phua. 10 Quem illa adoptavit in locum filii. et crescebant : 13 oderantque filios Isra¨el Ægyptii. 22 Præcepit ergo Pharao omni populo suo. Simeon. sapienter opprimamus eum. 8 Surrexit interea rex novus super Ægyptum. et considerante eventum rei. ut pueros servaretis ? 19 Quæ responderunt : Non sunt Hebreæ sicut ægyptiæ mulieres : ipsæ enim obstetricandi habent scientiam. 18 Quibus ad se accersitis. 9 Et ait ad populum suum : Ecce. 2tribusEgressus Quæ concepit. quo in terræ operibus premebantur. et partus tempus advenerit : si masculus fuerit. et affligebant illudentes eis. abscondit mensibus. vocavitque nomen ejus Moyses. impleverunt terram. omnique famulatu. Judas. ait : De infantibus Hebræorum est hic. et priusquam veniamus ad eas. 5 Ecce autem descendebat filia Pharaonis ut lavaretur in flumine : et puellæ ejus gradiebantur per crepidinem alvei. 17 Timuerunt autem obstetrices Deum. dicens : Quidquid masculini sexus natum fuerit. et exposuit eum in carecto ripæ fluminis. est post hæc vir de domo Levi : et accepit uxorem stirpis suæ. 7 Cui soror pueri : Vis. 11 Præposuit itaque eis magistros operum. tanto magis multiplicabantur. egressus est ad fratres suos : viditque afflictionem eorum. in flumen projicite : quidquid feminini. 4 stante procul sorore ejus. ædificavit eis domos. qui ignorabat Joseph. quarum una vocabatur Sephora. et nul- . reservate. 21 Et quia timuerunt obstetrices Deum. 6 Quo mortuo. septuaginta : Joseph autem in Ægypto erat. Perrexit puella et vocavit matrem suam. ait. et nutri mihi : ego dabo tibi mercedem tuam. 14 atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum operibus duris luti et lateris. 16 præcipiens eis : Quando obstetricabitis Hebræas. Cumque jam celare non posset. populus filiorum Isra¨el multus. sumpsit fiscellam scirpeam. miserta ejus. puerum istum. sed conservabant mares. Suscepit mulier. Gad et Aser. 11 In diebus illis postquam creverat Moyses. et non fecerunt juxta præceptum regis Ægypti. 9 Ad quam locuta filia Pharaonis : Accipe. et quasi germinantes multiplicati sunt : ac roborati nimis. ut affligerent eos oneribus : ædificaveruntque urbes tabernaculorum Pharaoni. expugnatisque nobis egrediatur de terra. et peperit filium : et videns eum elegantem. ne forte multiplicetur : et si ingruerit contra nos bellum. ut vadam. Issachar. 2 3 et linivit eam bitumine ac pice : posuitque intus infantulum. Zabulon et Benjamin. 12 Quantoque opprimebant eos. dicens : Quia de aqua tuli eum. et universis fratribus ejus. cernensque in ea parvulum vagientem. 20 Bene ergo fecit Deus obstetricibus : et crevit populus.Liber Exodus Hæc sunt nomina filiorum Isra¨el qui ingressi sunt in Ægyptum cum Jacob : 1 singuli cum domibus suis introierunt : Ruben. confortatusque est nimis. Erant igitur 2 4 3 5 omnes animæ eorum qui egressi sunt de femore Jacob. 10 Venite. interficite eum : si femina. Phithom et Ramesses. Levi. Dan et Nephthali. inquit. et vocem tibi mulierem hebræam. rex ait : Quidnam est hoc quod facere voluistis. 12 Cumque circumspexisset huc atque illuc. et virum ægyptium percutientem quemdam de Hebræis fratribus suis. Quæ cum vidisset fiscellam in papyrione. reservate. quæ nutrire possit infantulum ? 8 Respondit : Vade. et fortior nobis est. 15 Dixit autem rex Ægypti obstetricibus Hebræorum. misit unam e famulabus suis : et allatam 6 aperiens.

venit ad montem Dei Horeb. et spatiosam. et Pherezæi. et sedit juxta puteum. Deus Isaac et Deus Jacob. Isaac et Jacob. et quærebat occidere Moysen : qui fugiens de conspectu ejus. ad loca Chananæi et Hethæi. 4 Cernens autem Dominus quod pergeret ad videndum. Abscondit Moyses faciem suam : non enim audebat aspicere contra Deum. et ejecerunt eas : surrexitque Moyses. 16 Erant autem sacerdoti Madian septem filiæ. et videbo visionem hanc magnam. in terram quæ fluit lacte et melle. 21 Juravit ergo Moyses quod habitaret cum eo. et educam de terra illa in terram bonam. qua ab Ægyptiis opprimuntur. 6 Et ait : Ego sum Deus patris tui. 23 Post multum vero tempore mortuus est rex Ægypti : et ingemiscentes filii Isra¨el. 25 Et respexit Dominus filios Isra¨el et cognovit eos. et educam filios Isra¨el de Ægypto ? 12 Qui dixit ei : Ego ero tecum : et hoc habebis signum. de Ægypto. Alterum vero peperit. et defensis puellis. 17 Supervenere pastores. Deus Abraham. Si dixerint mihi : Quod est nomen ejus ? quid dicam eis ? 14 Dixit Deus ad 51 . et Jebusæi.Exodus lum adesse vidisset. 18 Quæ cum revertissent ad Raguel patrem suum. 10 Sed veni. moratus est in terra Madian. 11 Dixitque Moyses ad Deum : Quis sum ego ut vadam ad Pharaonem. adaquavit oves earum. et non combureretur. 13 Et egressus die altero conspexit duos Hebræos rixantes : dixitque ei qui faciebat injuriam : Quare percutis proximum tuum ? 14 Qui respondit : Quis te constituit principem et judicem super nos ? num occidere me tu vis. huc : solve calceamentum de pedibus tuis : locus enim. Qui respondit : Adsum. quem vocavit Gersam. quæ venerunt ad hauriendam aquam : et impletis canalibus adaquare cupiebant greges patris sui. in quo stas. Moyses. vocavit eum de medio rubi. propter opera vociferati sunt : ascenditque clamor eorum ad Deum ab operibus. Moyses autem pascebat oves Jethro soceri sui sacerdotis Madian : cumque 3 minasset gregem ad interiora deserti. dicens : Advena fui in terra aliena. Accepitque Sephoram filiam ejus uxorem : 22 quæ peperit ei filium. et dicam eis : Deus patrum vestrorum misit me ad vos. 5 At ille : Ne appropies. ut educas populum meum. percussum Ægyptium abscondit sabulo. et Amorrhæi. 13 Ait Moyses ad Deum : Ecce ego vadam ad filios Isra¨el. et clamorem ejus audivi propter duritiam eorum qui præsunt operibus : 8 et sciens dolorem ejus. filios Isra¨el. 7 Cui ait Dominus : Vidi afflictionem populi mei in Ægypto. sicut heri occidisti Ægyptium ? Timuit Moyses. immolabis Deo super montem istum. dixit ad eas : Cur velocius venistis solito ? 19 Responderunt : Vir ægyptius liberavit nos de manu pastorum : insuper et hausit aquam nobiscum. 9 Clamor ergo filiorum Isra¨el venit ad me : vidique afflictionem eorum. terra sancta est. inquit. et ait : Quomodo palam factum est verbum istud ? 15 Audivitque Pharao sermonem hunc. 24 Et audivit gemitum eorum. 3 Dixit ergo Moyses : Vadam. descendi ut liberem eum de manibus Ægyptiorum. et ait : Moyses. et mittam te ad Pharaonem. quare non comburatur rubus. potumque dedit ovibus. Apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio rubi : et videbat quod rubus 2 arderet. quod miserim te : cum eduxeris populum meum de Ægypto. ac recordatus est fœderis quod pepigit cum Abraham. 20 At ille : Ubi est ? inquit : quare dimisistis hominem ? vocate eum ut comedat panem. dicens : Deus enim patris mei adjutor meus eripuit me de manu Pharaonis. et Hevæi. quem vocavit Eliezer.

et congrega seniores Isra¨el. 5 Ut credant. Domine. et pone verba mea in ore ejus : et ego ero in ore tuo. in qua facturus es signa. et revertere in Ægyptum. 17 Virgam quoque hanc sume in manu tua. Deus Isaac et Deus Jacob. vertetur in sanguinem. 15 Loquere ad eum. impeditioris et tardioris linguæ sum. Respondens Moyses ait : Non credent mihi. versaque est in virgam. ait. 13 At ille : Obsecro. quæ facturus sum in medio eorum : post hæc dimittet vos. 20 Extendam enim manum meam. ac vestes : ponetisque eas super filios et filias vestras. ad terram fluentem lacte et melle. manum tuam in sinum tuum. et dices ad eum : Dominus Deus Hebræorum vocavit nos : ibimus viam trium dierum in solitudinem. inquit. vidensque te lætabitur corde. et erit os tuum : tu autem eris ei in his quæ ad Deum pertinent. et reversus est ad Jethro socerum suum. et hoc memoriale meum in generationem et generationem. mortui sunt enim omnes qui quærebant animam tuam. et quidquid hauseris de fluvio. et percutiam Ægyptum in cunctis mirabilibus meis. misit me ad vos. neque audierint sermonem signi prioris. et effunde eam super aridam. et dices ad eos : Dominus Deus patrum vestrorum apparuit mihi. ait : Aaron frater tuus Levites. et in ore illius. quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum suorum. 4 Dixitque Dominus : Extende manum tuam. 14 Iratus Dominus in Moysen. Deus Abraham. et erat similis carni reliquæ. et ostendam vobis quid agere debeatis. neque audient vocem meam. 10 Ait Moyses : Obsecro. misit me ad vos : hoc nomen mihi est in æternum. ad regem Ægypti. dicens : Visitans visitavi vos : et vidi omnia quæ acciderunt vobis in Ægypto. Deus Isaac et Deus Jacob. Quam cum misisset in sinum. et apprehende caudam ejus. et seniores Isra¨el. et versa est in colubrum. vasa argentea et aurea. inquit. ut immolemus Domino Deo nostro. ita ut fugeret Moyses. Deus Abraham. dixitque ei : Vadam et revertar ad fratres meos in Ægyptum. 17 Et dixi ut educam vos de afflictione Ægypti in terram Chananæi. Extendit. 16 Ipse loquetur pro te ad populum. Dixit ergo ad eum : Quid est quod tenes in manu tua ? Respondit : Virga. 19 Sed ego scio quod non dimittet vos rex Ægypti ut eatis nisi per manum validam. 16 Vade. et ego ero in ore tuo : doceboque te quid loquaris. 8 Si non crediderint. neque audierint vocem tuam : sume aquam fluminis. et spoliabitis Ægyptum. et Pherezæi. 18 Abiit Moyses. inquit. ut videam si adhuc vivant. videntem et cæcum ? nonne ego ? 12 Perge. Retraxit. 9 Quod si nec duobus quidem his signis crediderint. Deus Abraham. 18 Et audient vocem tuam : ingredierisque tu. scio quod eloquens sit : ecce ipse egreditur in occursum tuum. Domine. et Hethæi. tibi. 20 Tulit ergo 52 . 21 Daboque gratiam populo huic coram Ægyptiis : et cum egrediemini. credent verbo signi sequentis. 6 Dixitque Dominus rursum : Mitte manum tuam in sinum tuum. et Hevæi. et Jebusæi. 19 Dixit ergo Dominus ad Moysen in Madian : Vade.Exodus Moysen : Ego sum qui sum. igitur. non exibitis vacui : 22 sed postulabit mulier a vicina sua et ab hospita sua. protulit leprosam instar nivis. 7 Retrahe. Ait : Sic dices filiis Isra¨el : Qui est. 4 sed dicent : Non apparuit tibi Dominus. et protulit iterum. et Amorrhæi. 15 Dixitque iterum Deus ad Moysen : Hæc dices filiis Isra¨el : Dominus Deus patrum vestrorum. Cui ait Jethro : Vade in pace. Projecit. non sum eloquens ab heri et nudiustertius : et ex quo locutus es ad servum tuum. mitte quem missurus es. Dixitque Dominus : Projice eam 2 3 in terram. et tenuit. 11 Dixit Dominus ad eum : Quis fecit os hominis ? aut quis fabricatus est mutum et surdum. Deus Isaac et Deus Jacob.

9 Opprimantur operibus. 20 Occurreruntque Moysi et Aaron. dixerunt : Sic dicit Pharao : Non do vobis paleas : 11 ite. 21 Dixitque ei Dominus revertenti in Ægyptum : Vide ut omnia ostenta quæ posui in manu tua. ut audiam vocem ejus. nec hodie ? 15 Veneruntque præpositi filiorum Isra¨el. 17 Qui ait : Vacatis otio. ab exactoribus Pharaonis. 14 Flagellatique sunt qui præerant operibus filiorum Isra¨el. et colligite sicubi invenire poteritis. et idcirco dicitis : Eamus. 18 Ite ergo. 30 Locutusque est Aaron omnia verba quæ dixerat Dominus ad Moysen : et fecit signa coram populo. nec minuetur quidquam de opere vestro. in diversorio occurrit ei Dominus. imponetis super eos. 29 Veneruntque simul. et operamini : paleæ non dabuntur vobis. et respexisset afflictionem illorum : et proni adoraverunt. et filios suos. 19 Videbantque se præpositi filiorum Isra¨el in malo. et osculatus est eum. dicentibus : Quare non impletis mensuram laterum sicut prius. 5 Dixitque Pharao : Multus est populus terræ : videtis quod turba succreverit : quanto magis si dederitis eis requiem ab operibus ? 6 Præcepit ergo in die illo præfectis operum et exactoribus populi. et sacrificemus Deo nostro. 26 Et dimisit eum postquam dixerat : Sponsus sanguinum ob circumcisionem. dicentes : Eamus. facias coram Pharaone : ego indurabo cor ejus. et sacrificemus Domino Deo nostro : ne forte accidat nobis pestis aut gladius. 13 Præfecti quoque operum instabant. 24 Cumque esset in itinere. et vociferati sunt ad Pharaonem dicentes : Cur ita agis contra servos tuos ? 16 paleæ non dantur nobis.Exodus Moyses uxorem suam. nec heri. 10 Igitur egressi præfecti operum et exactores ad populum. it Dominus Deus Isra¨el : Dimitte populum meum ut sacrificet mihi in At ille respondit : Quis est Dominus. 31 et credidit populus. et idcirco vociferantur. 8 Et mensuram laterum. 12 Dispersusque est populus per omnem terram Ægypti ad colligendas paleas. Post hæc ingressi sunt Moyses et Aaron. et sacrificemus Domino. et imposuit eos super asinum : reversusque est in Ægyptum. et noluisti dimittere eum : ecce ego interficiam filium tuum primogenitum. Qui perrexit obviam ei in montem Dei. et congregaverunt cunctos seniores filiorum Isra¨el. 22 Dicesque ad eum : Hæc dicit Dominus : Filius meus primogenitus Isra¨el. sicut prius : sed ipsi vadant. 3 Dixeruntque : Deus Hebræorum vocavit nos. et volebat occidere eum. et 2 dimittam Isra¨el ? nescio Dominum. 28 Narravitque Moyses Aaron omnia verba Domini quibus miserat eum. tetigitque pedes ejus. et ait : Sponsus sanguinum tu mihi es. et lateres similiter imperantur : en famuli tui flagellis cædimur. nec minuetis quidquam : vacant enim. et injuste agitur contra populum tuum. eo quod diceretur eis : Non minuetur quidquam de lateribus per singulos dies. et expleant ea : ut non acquiescant verbis mendacibus. et Isra¨el non dimittam. Audieruntque quod visitasset Dominus filios Isra¨el. dicentes : Complete opus vestrum quotidie. 27 Dixit autem Dominus ad Aaron : Vade in occursum Moysi in desertum. 4 Ait ad eos rex Ægypti : Quare Moyses et Aaron sollicitatis populum ab operibus suis ? ite ad onera vestra. ut prius facere solebatis quando dabantur vobis paleæ. et reddetis consuetum numerum laterum. et circumcidit præputium filii sui. quam prius faciebant. et non dimittet populum. portans virgam Dei in manu sua. et dixerunt Pharaoni : Hæc dic5deserto. 23 Dixi tibi : Dimitte filium meum ut serviat mihi . 25 Tulit idcirco Sephora acutissimam petram. ut eamus viam trium dierum in solitudinem. dicens : 7 Nequaquam ultra dabitis paleas populo ad conficiendos lateres. qui 53 . et colligant stipulas. et signa quæ mandaverat.

et præbuistis ei gladium. 17 Filii Gerson : Lobni et Semei. 23 Accepit autem Aaron uxorem Elisabeth filiam Aminadab. et ait : Domine. cur afflixisti populum istum ? quare misisti me ? 23 ex eo enim quo ingressus sum ad Pharaonem ut loquerer in nomine tuo. 16 Et hæc nomina filiorum Levi per cognationes suas : Gerson. dicens : 11 Ingredere. ac redimam in brachio excelso et judiciis magnis. 24 Filii quoque Core : Aser. et in manu robusta ejiciet illos de sua. 21 Filii quoque Isaar : Core. 22 Reversusque est Moyses ad Dominum. et Abiasaph : hæ sunt cognationes Coritarum. centum triginta septem. 25 At vero Eleazar filius Aaron accepit uxorem de filiabus Phutiel : quæ peperit ei Phinees. præsertim cum incircumcisus sim labiis ? 13 Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron. dicens : Ego Dominus : loquere ad 54 . 4 Pepigique fœdus cum eis. Hesron et Charmi : 15 hæ cognationes Ruben. ut occideret nos. et Jachin. et Caath. in terra Ægypti. et Nepheg. per cognationes suas. 20 Accepit autem Amram uxorem Jochabed patruelem suam : quæ peperit ei Aaron et Moysen. et Hebron.Exodus stabant ex adverso. et Saul filius Chananitidis : hæ progenies Simeon. quoniam fœtere fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus. Fueruntque anni vitæ Amram. et Merari. 7 Et assumam vos mihi in populum. quibus præcepit Dominus ut educerent filios Isra¨el de terra Ægypti per turmas suas. quæ peperit ei Nadab. Locutusque est Dominus ad Moysen dicens : Ego Dominus qui 2 3 apparui Abraham. et Elcana. 22 Filii quoque Oziel : Misa¨el. 12 Respondit Moyses coram Domino : Ecce filii Isra¨el non audiunt me : et quomodo audiet Pharao. et loquere ad Pharaonem regem Ægypti. ut dimittat filios Isra¨el de terra sua. et Jamin. et Ithamar. et Eleazar. et Soar. et ero vester Deus : et scietis quod ego sum Dominus Deus vester qui eduxerim vos de ergastulo Ægyptiorum. et Zechri. et Ahod. super quam levavi manum meam ut darem eam Abraham. et eruam de servitute. ut darem eis terram Chanaan. egredientibus a Pharaone : 21 et dixerunt ad eos : Videat Dominus et judicet. Filii Simeon : Jamuel. et Sethri. afflixit populum tuum : et non liberasti eos. sororem Nahason. 8 et induxerim in terram. in qua fuerunt advenæ. 14 Isti sunt principes domorum per familias suas. qui loquuntur ad Pharaonem regem Ægypti. 18 Filii Caath : Amram. Hi sunt principes familiarum Leviticarum per cognationes suas. centum triginta tres. 10 Locutusque est Dominus ad Moysen. et dedit mandatum ad filios Isra¨el. 27 Hi sunt. 29 Et locutus est Dominus ad Moysen. et Oziel . quo Ægyptii oppresserunt eos : et recordatus sum pacti mei. Isaac et Jacob : daboque illam vobis possidendam. et Elisaphan. Anni autem vitæ Levi fuerunt centum triginta septem. ut educant filios Isra¨el de Ægypto : iste est Moyses et Aaron. Filii Ruben primogeniti Isra¨elis : Henoch et Phallu. anni quoque vitæ Caath. 9 Narravit ergo Moyses omnia filiis Isra¨el : qui non acquieverunt ei propter angustiam spiritus. 19 Filii Merari : Moholi et Musi : hæ cognationes Levi per familias suas. 5 Ego audivi gemitum filiorum Isra¨el. et Isaar. et ad Pharaonem regem Ægypti ut educerent filios Isra¨el de terra Ægypti. et opus durissimum. Ego Dominus. et Abiu. Dominus ad Moysen : Nunc videbis quæ facturus sim Pharaoni : 6terraDixitque per manum enim fortem dimittet eos. 26 Iste est Aaron et Moyses. Isaac et Jacob in Deo omnipotente : et nomen meum Adonai non indicavi eis. terram peregrinationis eorum. 6 Ideo dic filiis Isra¨el : Ego Dominus qui educam vos de ergastulo Ægyptiorum. 28 in die qua locutus est Dominus ad Moysen.

et Aaron octoginta trium. ut vertantur in sanguinem : et sit cruor in omni terra Ægypti. et vertetur in sanguinem. ac vertetur in colubrum. dicens : Dimitte populum meum ut sacrificet mihi in deserto : et usque ad præsens audire noluisti. 7 Erat autem Moyses octoginta annorum. quæ versa est in colubrum. 22 Feceruntque similiter malefici Ægyptiorum incantationibus suis : et induratum est cor Pharaonis. omnia quæ ego loquor tibi. quæ versæ sunt in dracones : sed devoravit virga Aaron virgas eorum. 4 et non audiet vos : immittamque manum meam super Ægyptum. nec apposuit cor etiam hac vice. tam in ligneis vasis quam in saxeis. sicut præceperat Dominus. morientur. 6 Fecit itaque Moyses et Aaron sicut præceperat Dominus : ita egerunt. qui sunt in fluvio. 13 Induratumque est cor Pharaonis. et dices ad 8sinDixit eum : Hæc dicit Dominus : Dimitte populum meum. 30 Et ait Moyses coram Domino : En incircumcisus labiis sum. et educam exercitum et populum meum filios Isra¨el de terra Ægypti per judicia maxima. aquam fluminis. 23 Avertitque se. et non poterant Ægyptii bibere aquam fluminis. 14 Dixit autem Dominus ad Moysen : Ingravatum est cor Pharaonis : non vult dimittere populum. et computrescent aquæ. et eduxerim filios Isra¨el de medio eorum. 16 Dicesque ad eum : Dominus Deus Hebræorum misit me ad te. 25 Impletique sunt septem dies. qui erant in flumine. ut dimittat filios Isra¨el de terra sua. et omnes lacus aquarum. 15 Vade ad eum mane. 12 Projeceruntque singuli virgas suas. 21 Et pisces. et fuit sanguis in tota terra Ægypti. Tu loqueris ei omnia quæ mando : et ille loquetur ad Pharaonem. Ostendite signa : dices ad Aaron : Tolle virgam tuam. quomodo audiet me Pharao ? Dominus ad Moysen : Ecce constitui te Deum Pharaonis : et 7tibi Dixitque Aaron frater tuus erit propheta tuus. 18 Pisces quoque. sicut præceperat Dominus.Exodus Pharaonem regem Ægypti. 20 Feceruntque Moyses et Aaron sicut præceperat Dominus : et elevans virgam percussit aquam fluminis coram Pharaone et servis ejus : quæ versa est in sanguinem. 8 Dixitque Dominus ad Moysen et Aaron : 9 Cum dixerit vobis Pharao. quæ in manu mea est. 11 Vocavit autem Pharao sapientes et maleficos : et fecerunt etiam ipsi per incantationes ægyptiacas et arcana quædam similiter. et extende manum tuam super aquas Ægypti. ecce egredietur ad aquas : et stabis in occursum ejus super ripam fluminis : et virgam quæ conversa est in draconem. Sed 2 3 ego indurabo cor ejus. postquam percussit Dominus fluvium. et rivos ac paludes. tolles in manu tua. et super fluvios eorum. quoque Dominus ad Moysen : Ingredere ad Pharaonem. ecce ego percutiam omnes terminos tuos ranis. nec audivit eos. 5 Et scient Ægyptii quia ego sum Dominus qui extenderim manum meam super Ægyptum. ut sacrificet mihi : autem nolueris dimittere. 17 Hæc igitur dicit Dominus : In hoc scies quod sim Dominus : ecce percutiam virga. et projice eam coram Pharaone. et affligentur Ægyptii bibentes aquam fluminis. 2 55 . 19 Dixit quoque Dominus ad Moysen : Dic ad Aaron : Tolle virgam tuam. 24 Foderunt autem omnes Ægyptii per circuitum fluminis aquam ut biberent : non enim poterant bibere de aqua fluminis. et ingressus est domum suam. fecerunt sicut præceperat Dominus : tulitque Aaron virgam coram Pharaone et servis ejus. et non audivit eos. mortui sunt : computruitque fluvius. et multiplicabo signa et ostenta mea in terra Ægypti. 10 Ingressi itaque Moyses et Aaron ad Pharaonem. quando locuti sunt ad Pharaonem.

rogate pro me. 21 Quod si non dimiseris eum. eduxeruntque ranas super terram Ægypti.Exodus 3 et ebulliet fluvius ranas : quæ ascendent. et in servos tuos. et a populo tuo : et tantum in flumine remanebunt. 28 Dixitque Pharao : Ego dimittam vos ut sacrificetis Domino Deo vestro in deserto : verumtamen longius ne abeatis. sicut præcepit nobis. et a domo tua. 17 Feceruntque ita. orabo Dominum : et recedet musca a Pharaone. lapidibus nos obruent. et percute pulverem terræ : et sint sciniphes in universa terra Ægypti. et pro populo tuo. et pro servis tuis. et de villis. et in populum tuum. et in omnem terram Ægypti : corruptaque est terra ab hujuscemodi muscis. verbum tuum faciam : ut scias quoniam non est sicut Dominus Deus noster. At ille : Juxta. 11 Et recedent ranæ a te. et in reliquias ciborum tuorum : 4 et ad te. 24 Fecitque Dominus ita. 27 Viam trium dierum pergemus in solitudinem : et sacrificabimus Domino Deo nostro. 14 Congregaveruntque eas in immensos aggeres. 13 Fecitque Dominus juxta verbum Moysi : et mortuæ sunt ranæ de domibus. Et extendit Aaron manum. 29 At ait Moyses : Egressus a te. 56 . sicut præceperat Dominus. virgam tenens : percussitque pulverem terræ. ut abigantur ranæ a te. 22 Faciamque mirabilem in die illa terram Gessen. inquit. 6 Et extendit Aaron manum super aquas Ægypti. ecce ego immittam in te. et ad populum tuum. et ingredientur domum tuam. 23 Ponamque divisionem inter populum meum et populum tuum : cras erit signum istud. ut educerent sciniphes. induratumque est cor Pharaonis. 10 Qui respondit : Cras. et in populum tuum. et dixit eis : Orate Dominum ut auferat ranas a me et a populo meo. et a servis tuis. et universa terra in qua fuerint. et non audivit eos. 5 Dixitque Dominus ad Moysen : Dic ad Aaron : Extende manum tuam super fluvios ac super rivos et paludes. 20 Dixit quoque Dominus ad Moysen : Consurge diluculo. 25 Vocavitque Pharao Moysen et Aaron. 8 Vocavit autem Pharao Moysen et Aaron. et non audivit eos sicut præceperat Dominus. et in domos tuas. 9 Dixitque Moyses ad Pharaonem : Constitue mihi quando deprecer pro te. et a populo tuo : et tantum in flumine remaneant. et super stratum tuum. et facti sunt sciniphes in hominibus. et in jumentis : omnis pulvis terræ versus est in sciniphes per totam terram Ægypti. et ascenderunt ranæ. et sta coram Pharaone : egredietur enim ad aquas : et dices ad eum : Hæc dicit Dominus : Dimitte populum meum ut sacrificet mihi. et in domos servorum tuorum. ut non sint ibi muscæ : et scias quoniam ego Dominus in medio terræ. in qua populus meus est. et dimittam populum ut sacrificet Domino. ingravavit cor suum. et educ ranas super terram Ægypti. 15 Videns autem Pharao quod data esset requies. et a domo tua. 12 Egressique sunt Moyses et Aaron a Pharaone : et clamavit Moyses ad Dominum pro sponsione ranarum quam condixerat Pharaoni. et computruit terra. et ait eis : Ite et sacrificate Deo vestro in terra hac. et cubiculum lectuli tui. et a servis suis. omne genus muscarum : et implebuntur domus Ægyptiorum muscis diversi generis. et ad omnes servos tuos intrabunt ranæ. 19 Et dixerunt malefici ad Pharaonem : Digitus Dei est hic . et in furnos tuos. 16 Dixitque Dominus ad Moysen : Loquere ad Aaron : Extende virgam tuam. Et venit musca gravissima in domos Pharaonis et servorum ejus. operueruntque terram Ægypti. et a servis tuis. 18 Feceruntque similiter malefici incantationibus suis. et non potuerunt : erantque sciniphes tam in hominibus quam in jumentis. 26 Et ait Moyses : Non potest ita fieri : abominationes enim Ægyptiorum immolabimus Domino Deo nostro : quod si mactaverimus ea quæ colunt Ægyptii coram eis. et de agris. 7 Fecerunt autem et malefici per incantationes suas similiter.

et spargat illum Moyses in cælum coram Pharaone. 32 Et ingravatum est cor Pharaonis. 20 Qui timuit verbum Domini de servis Pharaonis. Ingravatumque est cor Pharaonis. de animalibus vero filiorum Isra¨el. 24 Et grando et ignis mista pariter ferebantur : tantæque fuit magnitudinis. cecideritque super ea grando. pestis valde gravis. et Dominus dedit tonitrua. 6 Fecit ergo Dominus verbum hoc altera die : mortuaque sunt omnia animantia Ægyptiorum . dicens : Cras faciet Dominus verbum istud in terra. facit confugere servos suos et jumenta in domos : 21 qui autem neglexit sermonem Domini. nihil omnino periit. et narretur nomen meum in omni terra. et sta coram Pharaone. 22 Et dixit Dominus ad Moysen : Extende manum tuam in cælum. et asinos. dimisit servos suos et jumenta in agris. ecce manus mea erit 2 3 super agros tuos. et non dimisit populum. et super equos. et retines eos. et non vis dimittere eum ? 18 En pluam cras hac ipsa hora grandinem multam nimis. et super servos tuos. ac discurrentia fulgura super terram : pluitque Dominus grandinem super terram Ægypti. et vesicæ turgentes in universa terra Ægypti. 5 Constituitque Dominus tempus. 4 Et faciet Dominus mirabile inter possessiones Isra¨el et possessiones Ægyptiorum. et super populum tuum : ut scias quod non sit similis mei in omni terra. quanta ante numquam apparuit in universa terra Ægypti ex quo gens illa condita est. et in omni terra Ægypti. 19 Mitte ergo jam nunc. 8 Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron : Tollite plenas manus cineris de camino. ut fiat grando in universa terra Ægypti super homines. et congrega jumenta tua. 9 Sitque pulvis super omnem terram Ægypti : erunt enim in hominibus et jumentis ulcera. et boves. usque in præsens tempus. et steterunt coram Pharaone. et a servis suis. 14 Quia in hac vice mittam omnes plagas meas super cor tuum. ut non dimittas populum sacrificare Domino. et loquere ad 9sacrificet eum : Hæc dicit Dominus Deus Hebræorum : Dimitte populum meum ut mihi. qualis non fuit in Ægypto a die qua fundata est. 15 Nunc enim extendens manum percutiam te. et camelos. 13 Dixitque Dominus ad Moysen : Mane consurge. et super omnem herbam agri in terra Ægypti. 7 Et misit Pharao ad videndum : nec erat quidquam mortuum de his quæ possidebat Isra¨el. 10 Tuleruntque cinerem de camino. ut ostendam in te fortitudinem meam. et abstulit muscas a Pharaone. oravit Dominum. 16 Idcirco autem posui te. ab homine usque ad jumen- 57 . et populum tuum peste. ita ut nec hac quidem vice dimitteret populum. sicut locutus est Dominus ad Moysen. Quod si adhuc renuis. 31 Qui fecit juxta verbum illius. peribisque de terra. et oves. 12 Induravitque Dominus cor Pharaonis. et sparsit illum Moyses in cælum : factaque sunt ulcera vesicarum turgentium in hominibus et jumentis : 11 nec poterant malefici stare coram Moyse propter ulcera quæ in illis erant.Exodus et a populo ejus cras : verumtamen noli ultra fallere. morientur. nec congregata de agris. 17 Adhuc retines populum meum. et non audivit eos. et grandinem. ut nihil omnino pereat ex eis quæ pertinent ad filios Isra¨el. 25 Et percussit grando in omni terra Ægypti cuncta quæ fuerunt in agris. 23 Extenditque Moyses virgam in cælum. Dixit autem Dominus ad Moysen : Ingredere ad Pharaonem. et dices ad eum : Hæc dicit Dominus Deus Hebræorum : Dimitte populum meum ut sacrificet mihi. et a populo ejus : non superfuit ne una quidem. et jumenta. et omnia quæ habes in agro : homines enim. et super jumenta. et universa quæ inventa fuerint foris. 30 Egressusque Moyses a Pharaone.

et in vos. et induratum nimis : nec dimisit filios Isra¨el. ut sacrificet mihi. ego et populus meus. et cessabunt tonitrua. in cuncta Ægypto. Devorata est igitur herba terræ. nec postea futuræ sunt. cum ovibus et armentis : est enim solemnitas Domini Dei nostri. 28 Orate Dominum ut desinant tonitrua Dei. ex quo orti sunt super terram. 3 Introierunt ergo Moyses et Aaron ad Pharaonem. et servorum illius. grando non cecidit. 15 Operueruntque universam superficiem terræ. 2 et signa mea fecerim in eis : et sciatis quia ego Dominus. quales ante illud tempus non fuerant. sicut præceperat Dominus per manum Moysi. quoties contriverim Ægyptios. 14 Quæ ascenderunt super universam terram Ægypti : et sederunt in cunctis finibus Ægyptiorum innumerabiles. 33 Egressusque Moyses a Pharaone ex urbe. quia serotina erant. et parvulos vestros. ne quidquam ejus appareat. et sacrificate Domino : hoc enim et ipsi petistis. quantam non viderunt patres tui. 29 Ait Moyses : Cum egressus fuero de urbe. et omne lignum regionis confregit. vastantes omnia. et egressus est a Pharaone. cum filiis et filiabus. et nepotum tuorum. 12 Dixit autem Dominus ad Moysen : Extende manum tuam super terram Ægypti ad locustam. 27 Misitque Pharao. 4 Sin autem resistis. et quidquid pomorum in arboribus fuit. et linum jam folliculos germinaret : 32 triticum autem et far non sunt læsa. et dixit eis : Peccavi in Dominum Deum vestrum. sed comedatur quod residuum fuerit grandini : corrodet enim omnia ligna quæ germinant in agris. et avi. dicens ad eos : Peccavi etiam nunc : Dominus justus .Exodus tum : cunctamque herbam agri percussit grando. Avertitque se. cui dubium est quod pessime cogitetis ? 11 non fiet ita. et servorum tuorum. et grando : ut dimittam vos. et grando. ut sacrificent Domino Deo suo . et servorum illius. et rogate Dominum Deum 58 . 10 Et respondit Pharao : Sic Dominus sit vobiscum. et grando non erit. extendam palmas meas ad Dominum. et vocavit Moysen et Aaron. et omnium Ægyptiorum. sed ite tantum viri. Statimque ejecti sunt de conspectu Pharaonis. 6 Et implebunt domos tuas. sacrificate Domino Deo vestro : quinam sunt qui ituri sunt ? 9 Ait Moyses : Cum parvulis nostris. 13 Et extendit Moyses virgam super terram Ægypti : et Dominus induxit ventum urentem tota die illa et nocte : et mane facto. 26 Tantum in terra Gessen. 34 Videns autem Pharao quod cessasset pluvia. auxit peccatum : 35 et ingravatum est cor ejus. ut ascendat super eam. ventus urens levavit locustas. Et dixit Dominus ad Moysen : Ingredere ad Pharaonem : ego enim in10 duravi cor ejus. usque in præsentem diem. et devoret omnem herbam quæ residua fuerit grandini. 16 Quam ob rem festinus Pharao vocavit Moysen et Aaron. tetendit manus ad Dominum : et cessaverunt tonitrua et grando. ut scias quia Domini est terra : 30 novi autem quod et tu et servi tui necdum timeatis Dominum Deum. ubi erant filii Isra¨el. quomodo ego dimittam vos. 31 Linum ergo et hordeum læsum est. et non vis dimittere eum : ecce ego inducam cras locustam in fines tuos : 5 quæ operiat superficiem terræ. impii. et nequaquam hic ultra maneatis. et dixerunt ei : Hæc dicit Dominus Deus Hebræorum : Usquequo non vis subjici mihi ? dimitte populum meum. 17 Sed nunc dimittite peccatum mihi etiam hac vice. eo quod hordeum esset virens. quæ grando dimiserat : nihilque omnino virens relictum est in lignis et in herbis terræ. et senioribus pergemus. et tonitrua. 7 Dixerunt autem servi Pharaonis ad eum : Usquequo patiemur hoc scandalum ? dimitte homines. ut faciam signa mea hæc in eo : et narres in auribus filii tui. nec ultra stillavit pluvia super terram. nonne vides quod perierit Ægyptus ? 8 Revocaveruntque Moysen et Aaron ad Pharaonem : qui dixit eis : Ite.

usque ad primogenitum ancillæ quæ est ad molam. 9 Et exivit a Pharaone iratus nimis. masculus. 28 Dixitque Pharao ad Moysen : Recede a me. vasa argentea et 2 aurea. 6 Et servabitis eum usque ad quartamdecimam diem mensis hujus : immolabitque eum universa multitudo filiorum Isra¨el ad vesperam. et omnia primogenita jumentorum. nec dimisit filios Isra¨el de terra sua. 25 Ait Moyses : Hostias quoque et holocausta dabis nobis. 5 Erit autem agnus absque macula. ac ponent super utrumque postem. Et dixit Dominus ad Moysen : Adhuc una plaga tangam Pharaonem 11 et Ægyptum. quæ offeramus Domino Deo nostro. Et induravit Dominus cor Pharaonis. et post hæc dimittet vos. et dicite eis : Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnum per familias et domos suas. 4 Et ait : Hæc dicit Dominus : Media nocte egrediar in Ægyptum : 5 et morietur omne primogenitum in terra Ægyptiorum. coram Pharaone. anniculus : juxta quem ritum tolletis et hædum. dicentes : Egredere tu. et dixit eis : Ite. 8 Et edent carnes 12 59 . 4 Sin autem minor est numerus ut sufficere possit ad vescendum agnum. donec ad ipsum locum perveniamus. Dices ergo omni plebi ut postulet vir ab amico suo. et adorabunt me. 29 Respondit Moyses : Ita fiet ut locutus es : non videbo ultra faciem tuam.Exodus vestrum. nec postea futurus est. vobis principium mensium : primus erit in mensibus anni. Fuitque Moyses vir magnus valde in terra Ægypti coram servis Pharaonis et omni populo. 20 Et induravit Dominus cor Pharaonis. non remanebit ex eis ungula : quæ necessaria sunt in cultum Domini Dei nostri : præsertim cum ignoremus quid debeat immolari. et exire compellet. et omnis populus qui subjectus est tibi : post hæc egrediemur. et in superliminaribus domorum. assumet vicinum suum qui junctus est domui suæ. 8 Descendentque omnes servi tui isti ad me. in quibus comedent illum. 7 Apud omnes autem filios Isra¨el non mutiet canis ab homine usque ad pecus : ut sciatis quanto miraculo dividat Dominus Ægyptios et Isra¨el. 3 Loquimini ad universum cœtum filiorum Isra¨el. ut auferat a me mortem istam. et arreptam locustam projecit in mare Rubrum : non remansit ne una quidem in cunctis finibus Ægypti. 3 Dabit autem Dominus gratiam populo suo coram Ægyptiis. Dixit quoque Dominus ad Moysen et Aaron in terra Ægypti : 2 Mensis iste. ut palpari queant. 21 Dixit autem Dominus ad Moysen : Extende manum tuam in cælum : et sint tenebræ super terram Ægypti tam densæ. 22 Extenditque Moyses manum in cælum : et factæ sunt tenebræ horribiles in universa terra Ægypti tribus diebus. Dixit autem Dominus ad Moysen : Non audiet vos Pharao ut multa signa fiant in terra Ægypti. 6 Eritque clamor magnus in universa terra Ægypti. qui sedet in solio ejus. a primogenito Pharaonis. juxta numerum animarum quæ sufficere possunt ad esum agni. 19 Qui flare fecit ventum ab occidente vehementissimum. et cave ne ultra videas faciem meam : quocumque die apparueris mihi. 23 Nemo vidit fratrem suum. 27 Induravit autem Dominus cor Pharaonis. quæ scripta sunt. et mulier a vicina sua. oravit Dominum. 10 Moyses autem et Aaron fecerunt omnia ostenta. morieris. sacrificate Domino : oves tantum vestræ et armenta remaneant. 26 Cuncti greges pergent nobiscum . nec movit se de loco in quo erat : ubicumque autem habitabant filii Isra¨el. 7 Et sument de sanguine ejus. qualis nec ante fuit. 18 Egressusque Moyses de conspectu Pharaonis. et noluit dimittere eos. nec dimisit filios Isra¨el. 24 Vocavitque Pharao Moysen et Aaron. lux erat. parvuli vestri eant vobiscum.

percutiens Ægyptios. et abeuntes benedicite mihi. et transibo vos : nec erit in vobis plaga disperdens quando percussero terram Ægypti. exceptis his. vos et filii Isra¨el : ite. 21 Vocavit autem Moyses omnes seniores filiorum Isra¨el. 20 Omne fermentatum non comedetis : in cunctis habitaculis vestris edetis azyma. 24 Custodi verbum istud legitimum tibi et filiis tuis usque in æternum. 33 Urgebantque Ægyptii populum de terra exire velociter. qui in solio ejus sedebat. 32 Oves vestras et armenta assumite ut petieratis. peribit anima illa de Isra¨el. et domos nostras liberans. usque ad primogenitum captivæ quæ erat in carcere. comedetis azyma usque ad diem vigesimam primam ejusdem mensis ad vesperam. 11 Sic autem comedetis illum : renes vestros accingetis. 23 Transibit enim Dominus percutiens Ægyptios : cumque viderit sanguinem in superliminari. et in utroque poste. si quid residuum fuerit. 30 Surrexitque Pharao nocte. Ego Dominus. 17 Et observabitis azyma : in eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Ægypti. 22 Fasciculumque hyssopi tingite in sanguine qui est in limine. 9 Non comedetis ex eo crudum quid. transitus) Domini. et omnes servi ejus. 14 Habebitis autem hunc diem in monimentum : et celebrabitis eam solemnem Domino in generationibus vestris cultu sempiterno. et azymos panes cum lactucis agrestibus. 28 Et egressi filii Isra¨el fecerunt sicut præceperat Dominus Moysi et Aaron. 25 Cumque introieritis terram. et aspergite ex eo superliminare. 29 Factum est autem in noctis medio. Incurvatusque populus adoravit. et utrumque postem : nullus vestrum egrediatur ostium domus suæ usque mane. peribit anima ejus de cœtu Isra¨el. quæ ad vescendum pertinent. et custodietis diem istum in generationes vestras ritu perpetuo. 31 Vocatisque Pharao Moyse et Aaron nocte. ait : Surgite et egredimini a populo meo. nec coctum aqua. et omne primogenitum jumentorum. 34 Tulit igitur populus conspersam farinam antequam fermentare60 . quando transivit super domos filiorum Isra¨el in Ægypto. tam de advenis quam de indigenis terræ. 16 Dies prima erit sancta atque solemnis. et calceamenta habebitis in pedibus. a primogenito Pharaonis. cunctaque Ægyptus : et ortus est clamor magnus in Ægypto : neque enim erat domus in qua non jaceret mortuus. et dixit ad eos : Ite tollentes animal per familias vestras. observabitis cæremonias istas. et comedetis festinanter : est enim Phase (id est. dicentes : Omnes moriemur. igne comburetis. quartadecima die mensis ad vesperam. sed tantum assum igni : caput cum pedibus ejus et intestinis vorabitis. percussit Dominus omne primogenitum in terra Ægypti. et dies septima eadem festivitate venerabilis : nihil operis facietis in eis. 15 Septem diebus azyma comedetis : in die primo non erit fermentum in domibus vestris : quicumque comederit fermentatum. et immolate Phase. 10 Nec remanebit quidquam ex eo usque mane . et non sinet percussorem ingredi domos vestras et lædere.Exodus nocte illa assas igni. 18 Primo mense. 26 Et cum dixerint vobis filii vestri : Quæ est ista religio ? 27 Dicetis eis : Victima transitus Domini est. a primo die usque ad diem septimum. tenentes baculos in manibus. transcendet ostium domus. 19 Septem diebus fermentum non invenietur in domibus vestris : qui comederit fermentatum. quam Dominus daturus est vobis ut pollicitus est. 12 Et transibo per terram Ægypti nocte illa. 13 Erit autem sanguis vobis in signum in ædibus in quibus eritis : et videbo sanguinem. immolate Domino sicut dicitis. percutiamque omne primogenitum in terra Ægypti ab homine usque ad pecus : et in cunctis diis Ægypti faciam judicia.

11 Cumque introduxerit te Dominus in terram Chananæi. eadem die egressus est omnis exercitus Domini de terra Ægypti. Omne autem primogenitum hominis de filiis tuis. et Hevæi. 5 Cumque introduxerit te Dominus in terram Chananæi. Locutusque est Dominus ad Moysen. 45 Advena et mercenarius non edent ex eo. 38 Sed et vulgus promiscuum innumerabile ascendit cum eis. 13 Primogenitum asini mutabis ove : quod si non redemeris. quoniam in manu forti eduxit vos Dominus de loco isto : ut non comedatis fermentatum panem. sicut juravit tibi et patribus tuis. cogentibus exire Ægyptiis. 3 Et ait Moyses ad populum : Mementote diei hujus in qua egressi estis de Ægypto et de domo servitutis. 48 Quod si quis peregrinorum in vestram voluerit transire coloniam. tam de hominibus quam de jumentis : mea sunt enim omnia. et quasi monimentum ante oculos tuos : et ut lex Domini semper sit in ore tuo. non vescetur ex eo. 35 Feceruntque filii Isra¨el sicut præceperat Moyses : et petierunt ab Ægyptiis vasa argentea et aurea. 6 Septem diebus vesceris azymis : et in die septimo erit solemnitas Domini. 50 Feceruntque omnes filii Isra¨el sicut præceperat Dominus Moysi et Aaron. et dederit tibi eam : 12 separabis omne quod aperit vulvam Domino. 14 Cumque interrogaverit te filius tuus cras. vestemque plurimam. oves et armenta et animantia diversi generis multa nimis. interficies. 42 Nox ista est observabilis Domini. 10 Custodies hujuscemodi cultum statuto tempore a diebus in dies. et tunc rite celebrabit : eritque sicut indigena terræ : si quis autem circumcisus non fuerit. 46 In una domo comedetur. et quod primitivum est in pecoribus tuis : quidquid habueris masculini sexus. nec efferetis de carnibus ejus foras. 36 Dominus autem dedit gratiam populo coram Ægyptiis ut commodarent eis : et spoliaverunt Ægyptios. 49 Eadem lex erit indigenæ et colono qui peregrinatur apud vos. de domo servitutis. dicens : 2 Sanctifica mihi omne primogenitum quod aperit vulvam in filiis Isra¨el. et facere Phase Domini. pretio redimes.Exodus tur : et ligans in palliis. circumcidetur prius omne masculinum ejus. fuit quadringentorum triginta annorum. nec os illius confringetis. sexcenta fere millia peditum virorum. 51 Et eadem die eduxit Dominus filios Isra¨el de terra Ægypti per turmas suas. celebrabis hunc morem sacrorum mense isto. 7 Azyma comedetis septem diebus : non apparebit apud te aliquid fermentatum. 8 Narrabisque filio tuo in die illo. 44 Omnis autem servus emptitius circumcidetur. quam juravit patribus tuis ut daret tibi. 9 Et erit quasi signum in manu tua. 4 Hodie egredimini mense novarum frugum. 15 Nam cum 13 61 . dicens : Hoc est quod fecit mihi Dominus quando egressus sum de Ægypto. 43 Dixitque Dominus ad Moysen et Aaron : Hæc est religio Phase : omnis alienigena non comedet ex eo. quam dudum de Ægypto conspersam tulerant : et fecerunt subcinericios panes azymos : neque enim poterant fermentari. 37 Profectique sunt filii Isra¨el de Ramesse in Socoth. consecrabis Domino. et nullam facere sinentibus moram : nec pulmenti quidquam occurrerat præparare. et Hethæi. et Amorrhæi. terram fluentem lacte et melle. et Jebusæi. 47 Omnis cœtus filiorum Isra¨el faciet illud. quando eduxit eos de terra Ægypti : hanc observare debent omnes filii Isra¨el in generationibus suis. 41 Quibus expletis. 40 Habitatio autem filiorum Isra¨el qua manserunt in Ægypto. in manu enim forti eduxit te Dominus de Ægypto. dicens : Quid est hoc ? respondebis ei : In manu forti eduxit nos Dominus de terra Ægypti. posuit super humeros suos. 39 Coxeruntque farinam. nec in cunctis finibus tuis. et sic comedet. absque parvulis.

et vos tacebitis.Exodus induratus esset Pharao. et quidquid in Ægypto curruum fuit : et duces totius exercitus. 14 Dominus pugnabit pro vobis. a primogenito hominis usque ad primogenitum jumentorum : idcirco immolo Domino omne quod aperit vulvam masculini sexus. 13 Et ait Moyses ad populum : Nolite timere : state. 4 Et indurabo cor ejus. et divide illud : ut gradiantur filii Isra¨el in medio mari per siccum. non eos duxit Deus per viam terræ Philisthiim quæ vicina est : reputans ne forte pœniteret eum. 19 Tulit quoque Moyses ossa Joseph secum : eo quod adjurasset filios Isra¨el. ideo tulisti nos ut moreremur in solitudine : quid hoc facere voluisti. et extende manum tuam super mare. Feceruntque ita. 3 Dicturusque est Pharao super filiis Isra¨el : Coarctati sunt in terra . 18 Et scient Ægyptii quia ego sum Dominus cum glorificatus fuero in Pharaone. et in omni exercitu ejus. 9 Cumque persequerentur Ægyptii vestigia præcedentium. 7 Tulitque sexcentos currus electos. efferte ossa mea hinc vobiscum. et per noctem in columna ignis : ut dux esset itineris utroque tempore. si vidisset adversum se bella consurgere. 16 Erit igitur quasi signum in manu tua. viderunt Ægyptios post se. dicens : 2 Loquere filiis Isra¨el : Reversi castrametentur e regione Phihahiroth. ut educeres nos ex Ægypto ? 12 nonne iste est sermo. 15 Dixitque Dominus ad Moysen : Quid clamas ad me ? loquere filiis Isra¨el ut proficiscantur. Locutus est autem Dominus ad Moysen. et dixerunt : Quid voluimus facere ut dimitteremus Isra¨el. 22 Numquam defuit columna nubis per diem. 21 Dominus autem præcedebat eos ad ostendendam viam per diem in columna nubis. repererunt eos in castris super mare : omnis equitatus et currus Pharaonis. 16 Tu autem eleva virgam tuam. 11 et dixerunt ad Moysen : Forsitan non erant sepulchra in Ægypto. dicentes : Recede a nobis. et persecutus est filios Isra¨el : at illi egressi sunt in manu excelsa. et reverteretur in Ægyptum. et universus exercitus. 20 Profectique de Socoth castrametati sunt in Etham. nec columna ignis per noctem. quæ est juxta mare Rubrum : et armati ascenderunt filii Isra¨el de terra Ægypti. 17 Igitur cum emisisset Pharao populum. dicens : Visitabit vos Deus . et in omni exercitu ejus . et videte magnalia Domini quæ facturus est hodie : Ægyptios enim. 5 Et nuntiatum est regi Ægyptiorum quod fugisset populus : immutatumque est cor Pharaonis et servorum ejus super populo. scientque Ægyptii quia ego sum Dominus. quem loquebamur ad te in Ægypto. et timuerunt valde : clamaveruntque ad Dominum. et nollet nos dimittere. ac persequetur vos : et glorificabor in Pharaone. quam mori in solitudine. coram populo. 17 Ego autem indurabo cor Ægyptiorum ut persequantur vos : et glorificabor in Pharaone. et omnem populum suum assumpsit secum. et in curribus et in equitibus illius. occidit Dominus omne primogenitum in terra Ægypti. 10 Cumque appropinquasset Pharao. conclusit eos desertum. et quasi appensum quid. quos nunc videtis. erant in Phihahiroth contra Beelsephon. nequaquam ultra videbitis usque in sempiternum. et omnia primogenita filiorum meorum redimo. ne serviret nobis ? 6 Junxit ergo currum. 18 Sed circumduxit per viam deserti. ob recordationem. levantes filii Isra¨el oculos. in extremis finibus solitudinis. 8 Induravitque Dominus cor Pharaonis regis Ægypti. ut serviamus Ægyptiis ? multo enim melius erat servire eis. quæ est inter Magdalum et mare contra Beelsephon : in conspectu ejus castra ponetis super mare. inter oculos tuos : eo quod in manu forti eduxit nos Dominus de Ægypto. et in curribus atque in equi- 14 62 .

congregata sunt abyssi in medio mari. et exaltabo eum. 19 Tollensque se angelus Dei. et involvit eos Dominus in mediis fluctibus. interficiet eos manus mea. 26 Et ait Dominus ad Moysen : Extende manum tuam super mare. Omnipotens nomen ejus. Tunc cecinit Moyses et filii Isra¨el carmen hoc Domino. post tergum 20 stetit. inter castra Ægyptiorum et castra Isra¨el : et erat nubes tenebrosa. et dixerunt : 15 Cantemus Domino : gloriose enim magnificatus est. 29 Filii autem Isra¨el perrexerunt per medium sicci maris. priora dimittens. Domine. 2 Fortitudo mea. Dixerunt ergo Ægyptii : Fugiamus Isra¨elem : Dominus enim pugnat pro eis contra nos. 28 Reversæque sunt aquæ. et operuit eos mare : submersi sunt quasi plumbum in aquis vehementibus. abiit post eos : et cum eo pariter columna nubis. et Moysi servo ejus. 3 Dominus quasi vir pugnator. implebitur anima mea : evaginabo gladium meum. 21 Cumque extendisset Moyses manum super mare. percussit inimicum. 11 Quis similis tui in fortibus. ut revertantur aquæ ad Ægyptios super currus et equites eorum. 23 Persequentesque Ægyptii ingressi sunt post eos. et illuminans noctem. qui præcedebat castra Isra¨el. 5 Abyssi operuerunt eos . abstulit illud Dominus flante vento vehementi et urente tota nocte. 4 currus Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare : electi principes ejus submersi sunt in mari Rubro. 27 Cumque extendisset Moyses manum contra mare. descenderunt in profundum quasi lapis. reversum est primo diluculo ad priorem locum : fugientibusque Ægyptiis occurrerunt aquæ. et manum magnam quam exercuerat Dominus contra eos : timuitque populus Dominum. et glorificabo eum : Deus patris mei. ita ut ad se invicem toto noctis tempore accedere non valerent. et vertit in siccum : divisaque est aqua. ferebanturque in profundum. quæ devoravit eos sicut stipulam. currus ejus et equites per medium maris. interfecit exercitum eorum. 10 Flavit spiritus tuus. et crediderunt Domino. 9 Dixit inimicus : Persequar et comprehendam. 6 Dextera tua. 8 Et in spiritu furoris tui congregatæ sunt aquæ : stetit unda fluens. qui sequentes ingressi fuerant mare : nec unus quidem superfuit ex eis. 25 et subvertit rotas curruum. dividam spolia. equum et ascensorem dejecit in mare. 24 Jamque advenerat vigilia matutina. 22 Et ingressi sunt filii Isra¨el per medium sicci maris : erat enim aqua quasi murus a dextra eorum et læva. et omnis equitatus Pharaonis. 31 Et viderunt Ægyptios mortuos super littus maris. et aquæ eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris : 30 liberavitque Dominus in die illa Isra¨el de manu Ægyptiorum. magnificata est in fortitudine : dextera tua. et operuerunt currus et equites cuncti exercitus Pharaonis. et laus mea Dominus. et ecce respiciens Dominus super castra Ægyptiorum per columnam ignis et nubis.Exodus tibus ejus. Domine. 7 Et in multitudine gloriæ tuæ deposuisti adversarios tuos : misisti iram tuam. Domine ? 63 . et factus est mihi in salutem : iste Deus meus.

donec pertranseat populus tuus. tympanum in manu sua : egressæque sunt omnes mulieres post eam cum tympanis et choris. quintodecimo die mensis secundi. Et murmuravit omnis con2 gregatio filiorum Isra¨el contra Moysen et Aaron in solitudine. gloriose enim magnificatus est : equum et ascensorem ejus dejecit in mare.Exodus quis similis tui. quem possedisti. et irati sunt : dolores obtinuerunt habitatores Philisthiim. donec pertranseat populus tuus iste. ubi erant duodecim fontes aquarum. quod est inter Elim et Sinai. quod firmaverunt manus tuæ. in magnitudine brachii tui : fiant immobiles quasi lapis. postquam egressi sunt de terra Ægypti. et egressi sunt in desertum Sur : ambulaveruntque tribus diebus per solitudinem. 3 Dixeruntque filii Isra¨el ad eos : Utinam mortui essemus per manum Domini in terra Ægypti. 15 Tunc conturbati sunt principes Edom. et non inveniebant aquam. 16 Irruat super eos formido et pavor. Domine : sanctuarium tuum. et venit omnis multitudo filiorum Isra¨el in 16 desertum Sin. atque judicia. terribilis atque laudabilis. quando sedebamus super ollas carnium. 21 quibus præcinebat. et septuaginta palmæ : et castrametati sunt juxta aquas. 19 Ingressus est enim eques Pharao cum curribus et equitibus ejus in mare : et reduxit super eos Dominus aquas maris : filii autem Isra¨el ambulaverunt per siccum in medio ejus. et plantabis in monte hæreditatis tuæ. magnificus in sanctitate. Domine. robustos Moab obtinuit tremor : obriguerunt omnes habitatores Chanaan. ad habitaculum sanctum tuum. Domine. 22 Tulit autem Moyses Isra¨el de mari Rubro. et obedieris mandatis ejus. quem posui in Ægypto. 26 dicens : Si audieris vocem Domini Dei tui. custodierisque omnia præcepta illius. 17 Introduces eos. 23 Et venerunt in Mara. in dulcedinem versæ sunt : ibi constituit ei præcepta. faciens mirabilia ? 12 Extendisti manum tuam. 20 Sumpsit ergo Maria prophetissa. 27 Venerunt autem in Elim filii Isra¨el. 14 Ascenderunt populi. 18 Dominus regnabit in æternum et ultra. eo quod essent amaræ : unde et congruum loco nomen imposuit. et devoravit eos terra. ut occideretis omnem multitudinem 64 . cunctum languorem. amaritudinem. soror Aaron. vocans illum Mara. Profectique sunt de Elim. dicens : Cantemus Domino. firmissimo habitaculo tuo quod operatus es. dicens : Quid bibemus ? 25 At ille clamavit ad Dominum. et comedebamus panem in saturitate : cur eduxistis nos in desertum istud. 24 Et murmuravit populus contra Moysen. qui ostendit ei lignum : quod cum misisset in aquas. 13 Dux fuisti in misericordia tua populo quem redemisti : et portasti eum in fortitudine tua. nec poterant bibere aquas de Mara. id est. et quod rectum est coram eo feceris. non inducam super te : ego enim Dominus sanator tuus. et ibi tentavit eum.

liquefiebat. 28 Dixit autem Dominus ad Moysen : Usquequo non vultis custodire mandata mea et legem meam ? 29 videte quod Dominus dederit vobis sabbatum. 10 Cumque loqueretur Aaron ad omnem cœtum filiorum Isra¨el. 26 Sex diebus colligite : in die autem septimo sabbatum est Domini. reperit minus : sed singuli juxta id quod edere poterant. apparuit in solitudine minutum. et ascendens coturnix. quia mussitastis contra nos ? 8 Et ait Moyses : Dabit vobis Dominus vespere carnes edere. quem præcepit Dominus : Colligat unusquisque ex eo quantum sufficit ad vescendum : gomor per singula capita. respexerunt ad solitudinem : et ecce gloria Domini apparuit in nube. et propter hoc die sexta tribuit vobis cibos duplices : maneat unusquisque apud semetipsum . 7 et mane videbitis gloriam Domini : audivit enim murmur vestrum contra Dominum : nos vero quid sumus. 22 In die autem sexta collegerunt cibos duplices. atque computruit : et iratus est contra eos Moyses. alius plus. quantum sufficere poterat ad vescendum : cumque incaluisset sol. et mane panes in saturitate : eo quod audierit murmurationes vestras quibus murmurati estis contra eum : nos enim quid sumus ? nec contra nos est murmur vestrum. sed dimiserunt quidam ex eis usque mane. cooperuit castra : mane quoque ros jacuit per circuitum castrorum. dicens : 12 Audivi murmurationes filiorum Isra¨el. 27 Venitque septima dies : et egressi de populo ut colligerent. an non. neque vermis inventus est in eo. idcirco non invenietur. duo gomor per singulos homines : venerunt autem omnes principes multitudinis. 25 Dixitque Moyses : Comedite illud hodie. et mane saturabimini panibus : scietisque quod ego sum Dominus Deus vester. Loquere ad eos : Vespere comedetis carnes. juxta numerum animarum vestrarum quæ habitant in tabernaculo sic tolletis. 6 Dixeruntque Moyses et Aaron ad omnes filios Isra¨el : Vespere scietis quod Dominus eduxerit vos de terra Ægypti. 18 Et mensi sunt ad mensuram gomor : nec qui plus collegerat. 9 Dixit quoque Moyses ad Aaron : Dic universæ congregationi filiorum Isra¨el : Accedite coram Domino : audivit enim murmur vestrum. 20 Qui non audierunt eum. 16 Hic est sermo. et quasi pilo tusum in similitudinem pruinæ super terram. 65 . 17 Feceruntque ita filii Isra¨el : et collegerunt.Exodus fame ? 4 Dixit autem Dominus ad Moysen : Ecce ego pluam vobis panes de cælo : egrediatur populus. 23 Qui ait eis : Hoc est quod locutus est Dominus : Requies sabbati sanctificata est Domino cras : quodcumque operandum est. 30 Et sabbatizavit populus die septimo. gustusque ejus quasi similæ cum melle. et quæ coquenda sunt coquite : quidquid autem reliquum fuerit. 13 Factum est ergo vespere. nullus egrediatur de loco suo die septimo. et narraverunt Moysi. habuit amplius : nec qui minus paraverat. congregaverunt. 32 Dixit autem Moyses : Iste est sermo. 15 Quod cum vidissent filii Isra¨el. reponite usque in mane. 24 Feceruntque ita ut præceperat Moyses. dixerunt ad invicem : Manhu ? quod significat : Quid est hoc ? ignorabant enim quid esset. 14 Cumque operuisset superficiem terræ. quia sabbatum est Domini : non invenietur hodie in agro. 11 Locutus est autem Dominus ad Moysen. 19 Dixitque Moyses ad eos : Nullus relinquat ex eo in mane. Quibus ait Moyses : Iste est panis quem Dominus dedit vobis ad vescendum. et non computruit. alius minus. 21 Colligebant autem mane singuli. 5 Die autem sexto parent quod inferant : et sit duplum quam colligere solebant per singulos dies. facite. non invenerunt. et scatere cœpit vermibus. sed contra Dominum. et colligat quæ sufficiunt per singulos dies : ut tentem eum utrum ambulet in lege mea. 31 Appellavitque domus Isra¨el nomen ejus Man : quod erat quasi semen coriandri album. id est.

posuerunt subter eum. et lapidabit me. ait : 2 Da nobis aquam. propter jurgium filiorum Isra¨el. ut bibat populus. supra petram Horeb : percutiesque petram. 5 Et ait Dominus ad Moysen : Antecede populum. in quo sedit : Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus ex utraque parte. a generatione in generationem. 13 Fugavitque Josue Amalec. habens virgam Dei in manu mea. 6 Et mandavit Moysi. tulit Sephoram uxorem Moysi quam remiserat. omnia quæ 18 fecerat Deus Moysi. dicens : Cur fecisti nos exire de Ægypto. Igitur profecta omnis multitudo filiorum Isra¨el de deserto Sin per man17 siones suas. quando educti estis de terra Ægypti. et pugnabat contra Isra¨el in Raphidim. 4 alter vero Eliezer : Deus enim. quantum potest capere gomor. 12 Manus autem Moysi erant graves : sumentes igitur lapidem. Cumque audisset Jethro. et Isra¨eli populo suo. ubi erat castrametatus juxta montem Dei. 14 Dixit autem Dominus ad Moysen : Scribe hoc ob monimentum in libro. quo alui vos in solitudine. 9 Dixitque Moyses ad Josue : Elige viros : et egressus. an non ? 8 Venit autem Amalec. 15 Ædificavitque Moyses altare : et vocavit nomen ejus. et filii ejus. 6 En ego stabo ibi coram te. dicente patre : Advena fui in terra aliena . et eruit me de gladio Pharaonis. 10 Fecit Josue ut locutus erat Moyses. ubi non erat aqua ad bibendum populo. et uxor tua. ait. 35 Filii autem Isra¨el comederunt man quadraginta annis. dicens : Ego Jethro cognatus tuus venio ad te. ut bibamus.Exodus quem præcepit Dominus : Imple gomor ex eo. vincebat Isra¨el : sin autem paululum remisisset. Fecit Moyses ita coram senioribus Isra¨el : 7 et vocavit nomen loci illius. et repone coram Domino ad servandum in generationes vestras. et quia tentaverunt Dominum. Quibus respondit Moyses : Quid jurgamini contra me ? cur tentatis Dominum ? 3 Sitivit ergo ibi populus præ aquæ penuria. et duo filii cum ea. et bellum Domini erit contra Amalec. et quod eduxisset Dominus Isra¨el de Ægypto. et uxor ejus ad Moysen in desertum. 34 sicut præcepit Dominus Moysi. castrametati sunt in Raphidim. dicens : 16 Quia manus solii Domini. dicens : Quid faciam populo huic ? adhuc paululum. dicentes : Estne Dominus in nobis. et custodiatur in futuras retro generationes : ut noverint panem. sacerdos Madian. Et factum est ut manus illius non lassarentur usque ad occasum solis. superabat Amalec. et trade auribus Josue : delebo enim memoriam Amalec sub cælo. et vade. donec venirent in terram habitabilem : hoc cibo aliti sunt. et murmuravit contra Moysen. 11 Cumque levaret Moyses manus. 8 narravit Moyses cognato suo cuncta quæ fecerat Dominus Pharaoni et Ægyptiis propter Isra¨el : universumque laborem. Tentatio. et osculatus est eum : salutaveruntque se mutuo verbis pacificis. 5 Venit ergo Jethro cognatus Moysi. Posuitque illud Aaron in tabernaculo reservandum. et sume tecum de senioribus Isra¨el : et virgam qua percussisti fluvium. juxta sermonem Domini. 36 Gomor autem decima pars est ephi. et mitte ibi man. cognatus Moysi. Qui jurgatus contra Moysen. 7 Qui egressus in occursum cognati sui. ut occideres nos. et duos 2 3 filios ejus : quorum unus vocabatur Gersam. 66 . 33 Dixitque Moyses ad Aaron : Sume vas unum. et pugnavit contra Amalec : Moyses autem et Aaron et Hur ascenderunt super verticem collis. Dominus exaltatio mea. patris mei adjutor meus. Cumque intrasset tabernaculum. tolle in manu tua. et populum ejus in ore gladii. pugna contra Amalec : cras ego stabo in vertice collis. ac jumenta siti ? 4 Clamavit autem Moyses ad Dominum. et liberos nostros. adoravit. usquequo tangerent fines terræ Chanaan. et exibit ex ea aqua.

et quinquagenarios. 26 Qui judicabant plebem omni tempore : quidquid autem gravius erat. 18 Stulto labore consumeris et tu. 12 Obtulit ergo Jethro cognatus Moysi holocausta et hostias Deo : veneruntque Aaron et omnes seniores Isra¨el. et de manu Pharaonis . faciemus. Nam profecti de Raphidim. et leges ejus. Nuntiavit ergo Moyses verba populi ad Dominum. quomodo portaverim vos super alas aquilarum. et decanos. Cumque retulisset Moyses verba populi ad Dominum. et cras. 8 Responditque omnis populus simul : Cuncta quæ locutus est Dominus. constituit eos principes populi. implebis imperium Dei. et assumpserim mihi. 7 Venit Moyses : et convocatis majoribus natu populi. et centuriones. et pervenientes usque in desertum Sinai. et ostendam præcepta Dei. et qui oderint avaritiam. viamque per quam ingredi debeant. partito in alios onere. 9 Lætatusque est Jethro super omnibus bonis. et constitue ex eis tribunos. ut comederent panem cum eo coram Deo. 17 At ille : Non bonam. solus illud non poteris sustinere. referebant ad eum. et decanos. eo quod eruisset eum de manu Ægyptiorum. 25 Et electis viris strenuis de cuncto Isra¨el. laven- 67 . 11 Nunc cognovi. 21 Provide autem de omni plebe viros potentes. et populus iste qui tecum est : ultra vires tuas est negotium . et opus quod facere debeant. 9 ait ei Dominus : Jam nunc veniam ad te in caligine nubis. et omnis populus præstolatur de mane usque ad vesperam ? 15 Cui respondit Moyses : Venit ad me populus quærens sententiam Dei : 16 cumque acciderit eis aliqua disceptatio. exposuit omnes sermones quos mandaverat Dominus. referant ad te.Exodus qui accidisset eis in itinere. et ait : Hæc dices domui Jacob. 19 Sed audi verba mea atque consilia. et centuriones. Mense tertio egressionis Isra¨el de terra Ægypti. 23 Si hoc feceris. 22 qui judicent populum omni tempore : quidquid autem majus fuerit. ibique Isra¨el fixit tentoria 2 e regione montis. 5 Si ergo audieritis vocem meam. et credat tibi in perpetuum. in quibus sit veritas. Hæc sunt verba quæ loqueris ad filios Isra¨el. eritis mihi in peculium de cunctis populis : mea est enim omnis terra : 6 et vos eritis mihi in regnum sacerdotale. tribunos. in die hac venerunt in 19 solitudinem Sinai. et præcepta ejus poteris sustentare : et omnis hic populus revertetur ad loca sua cum pace. qui liberavit vos de manu Ægyptiorum. omnia scilicet quæ agebat in populo. quia magnus Dominus super omnes deos : eo quod superbe egerint contra illos. qui assistebat Moysi a mane usque ad vesperam. et ipsi minora tantummodo judicent : leviusque sit tibi. 3 Moyses autem ascendit ad Deum : vocavitque eum Dominus de monte. Moyses fecit omnia quæ ille suggesserat. qui eruit populum suum de manu Ægypti. 24 Quibus auditis. Esto tu populo in his quæ ad Deum pertinent. castrametati sunt in eodem loco. ut referas quæ dicuntur ad eum : 20 ostendasque populo cæremonias et ritum colendi. faciliora tantummodo judicantes. rem facis. et custodieritis pactum meum. quæ fecerat Dominus Isra¨eli. et gens sancta. 10 Et ait : Benedictus Dominus. et annuntiabis filiis Isra¨el : 4 Vos ipsi vidistis quæ fecerim Ægyptiis. ait : Quid est hoc quod facis in plebe ? cur solus sedes. et quinquagenarios. inquit. et quod liberaverat eos Dominus. et sanctifica illos hodie. 14 Quod cum vidisset cognatus ejus. 13 Altera autem die sedit Moyses ut judicaret populum. veniunt ad me ut judicem inter eos. et timentes Deum. ut audiat me populus loquentem ad te. 10 Qui dixit ei : Vade ad populum. 27 Dimisitque cognatum suum : qui reversus abiit in terram suam. et erit Deus tecum.

dicens : Pone terminos circa montem. neque omnem similitudinem quæ est in cælo desuper. et advena qui est intra portas tuas. morte morietur. non asinum. steterunt ad radices montis. Quo cum ascendisset. qui eduxi te de terra Ægypti. quam Dominus Deus tuus dabit tibi. nec omnia quæ illius sunt. nec desiderabis uxorem ejus. ut sis longævus super terram. clangorque buccinæ vehementius perstrepebat : et timuit populus qui erat in castris. tu. sanctificentur. 14 Non mœchaberis. ne forte interficiat illos. et nubes densissima operire montem. et custodiunt præcepta mea. neque coles : ego sum Dominus Deus tuus fortis. non ancillam. 17 Non concupisces domum proximi tui. de domo servitutis. 11 Sex enim diebus fecit Dominus cælum et terram. 7 Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum : nec enim habebit insontem Dominus eum qui assumpserit nomen Domini Dei sui frustra. et dices ad eos : Cavete ne ascendatis in montem. et vocavit Moysen in cacumen ejus. nec ascendant ad Dominum. 15 Non furtum facies. et pereat ex eis plurima multitudo. et jussisti. non bovem. 14 Descenditque Moyses de monte ad populum. in tertiam et quartam generationem eorum qui oderunt me : 6 et faciens misericordiam in millia his qui diligunt me. non servum. 12 Honora patrem tuum et matrem tuam. sed lapidibus opprimetur. zelotes. 25 Descenditque Moyses ad populum. eo quod descendisset Dominus super eum in igne : et ascenderet fumus ex eo quasi de fornace. 16 Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. 22 Sacerdotes quoque qui accedunt ad Dominum. 23 Dixitque Moyses ad Dominum : Non poterit vulgus ascendere in montem Sinai : tu enim testificatus es. 19 Et sonitus buccinæ paulatim crescebat in majus. descende : ascendesque tu. 10 Septimo autem die sabbatum Domini Dei tui est : non facies omne opus in eo. non vivet : cum cœperit clangere buccina. 13 Manus non tanget eum. 20 68 . aut confodietur jaculis : sive jumentum fuerit. 20 Descenditque Dominus super montem Sinai in ipso montis vertice. visitans iniquitatem patrum in filios. ne percutiat eos. et omnia narravit eis. 17 Cumque eduxisset eos Moyses in occursum Dei de loco castrorum. sive homo. 12 Constituesque terminos populo per circuitum. et omnia quæ in eis sunt. 18 Totus autem mons Sinai fumabat. et prolixius tendebatur : Moyses loquebatur. Cumque lavissent vestimenta sua. ac micare fulgura. et sanctifica illum. et requievit in die septimo : idcirco benedixit Dominus diei sabbati. 21 dixit ad eum : Descende. nec eorum quæ sunt in aquis sub terra. et ne appropinquetis uxoribus vestris. Locutusque est Dominus cunctos sermones hos : 2 Ego sum Dominus Deus tuus. et mane inclaruerat : et ecce cœperunt audiri tonitrua. nec tangatis fines illius : omnis qui tetigerit montem.Exodus tque vestimenta sua. 8 Memento ut diem sabbati sanctifices. et sanctificavit eum. 24 Cui ait Dominus : Vade. et contestare populum : ne forte velit transcendere terminos ad videndum Dominum. 13 Non occides. jumentum tuum. tunc ascendant in montem. 16 Jamque advenerat tertius dies. et Deus respondebat ei. et filius tuus et filia tua. et mare. et quæ in terra deorsum. 5 Non adorabis ea. 15 ait ad eos : Estote parati in diem tertium. et Aaron tecum : sacerdotes autem et populus ne transeant terminos. 11 Et sint parati in diem tertium : in die enim tertia descendet Dominus coram omni plebe super montem Sinai. et facies omnia opera tua. 9 Sex diebus operaberis. et sanctificavit eum. 3 Non habebis deos alienos coram me. servus tuus et ancilla tua. 4 Non facies tibi sculptile. eratque omnis mons terribilis.

providebit puellæ nuptias. sed Deus illum tradidit in manus ejus. vel matri. nec deos aureos facietis vobis. 10 Quod si alteram ei acceperit. non subjacebit pœnæ. steterunt procul. 18 Si rixati fuerint viri. ut moriatur. sex annis serviet tibi : in septimo egredietur liber gratis. et percusserit quis mulierem prægnantem. et vendiderit eum. 15 Qui percusserit patrem suum aut matrem. et mortui fuerint in manibus ejus. 21 Sin autem uno die vel duobus supervixerit. et ut terror illius esset in vobis. et pepererit filios et filias : mulier et liberi ejus erunt domini sui. montemque fumantem : et perterriti ac pavore concussi. et ille mortuus non fuerit. et sonitum buccinæ. et audiemus : non loquatur nobis Dominus. criminis reus erit. 21 Stetitque populus de longe. et offeretis super eo holocausta et pacifica vestra. dentem pro dente. reddet animam pro anima. ipse vero exibit cum vestitu suo.Exodus 18 Cunctus autem populus videbat voces et lampades. 7 Si quis vendiderit filiam suam in famulam. 22 Si rixati fuerint viri. juxta morem filiarum faciet illi. 11 Si tria ista non fecerit. morte moriatur. ne forte moriamur. 8 Si displicuerit oculis domini sui cui tradita fuerat. 13 Qui autem non est insidiatus. vulnus pro vulnere. 20 Qui percusserit servum suum. morte moriatur. 4 Sin autem dominus dederit illi uxorem. morte moriatur. perforabitque aurem ejus subula : et erit ei servus in sæculum. oves vestras et boves in omni loco in quo memoria fuerit nominis mei : veniam ad te. et ambulaverit foris super baculum suum. 22 Dixit præterea Dominus ad Moysen : Hæc dices filiis Isra¨el : Vos vidistis quod de cælo locutus sim vobis. dimittet eam : populo autem alieno vendendi non habebit potestatem. manum pro manu. quia pecunia illius est. 2 Si emeris servum hebræum. pedem pro pede. 24 oculum pro oculo. 25 Quod si altare lapideum feceris mihi. cum tali exeat : si habens uxorem. innocens erit qui percusserit. et applicabitur ad ostium et postes. convictus noxæ. non ædificabis illud de sectis lapidibus : si enim levaveris cultrum super eo. si spreverit eam. morte moriatur. 14 Si quis per industriam occiderit proximum suum. constituam tibi locum in quem fugere debeat. ita tamen ut operas ejus et impensas in medicos restituat. et percusserit alter proximum suum lapide vel pugno. et per insidias : ab altari meo evelles eum. 24 Altare de terra facietis mihi. 23 Sin autem mors ejus fuerit subsecuta. Hæc sunt judicia quæ propones eis. 12 Qui percusserit hominem volens occidere. ne reveletur turpitudo tua. 19 dicentes Moysi : Loquere tu nobis. Moyses autem accessit ad caliginem in qua erat Deus. sed jacuerit in lectulo : 19 si surrexerit. 5 Quod si dixerit servus : Diligo dominum meum et uxorem ac liberos . et uxor egredietur simul. et benedicam tibi. et pretium pudicitiæ non negabit. 26 Non ascendes per gradus ad altare meum. 9 Sin autem filio suo desponderit eam. non egredietur sicut ancillæ exire consueverunt. sed ipsa vixerit : subjacebit damno quantum maritus mulieris expetierit. livorem pro livore. 3 Cum quali veste intraverit. 25 adustionem pro adustione. 17 Qui maledixerit patri suo. egredietur gratis absque pecunia. 26 Si percusserit quispiam oculum servi sui aut an- 21 69 . polluetur. 20 Et ait Moyses ad populum : Nolite timere : ut enim probaret vos venit Deus. et non peccaretis. vel ancillam virga. et arbitri judicaverint. et vestimenta. 23 Non facietis deos argenteos. non egrediar liber : 6 offeret eum dominus diis. et abortivum quidem fecerit. 16 Qui furatus fuerit hominem.

percussor non erit reus sanguinis. 7 Si quis commendaverit amico pecuniam aut vas in custodiam. 17 Si pater virginis dare noluerit. sive ovis. reddere compelletur. et mortui fuerint. Si quis furatus fuerit bovem aut ovem. homicidium perpetravit. maxime si conductum venerat pro mercede operis sui. occidetur. et non restituet. Si non habuerit quod pro furto reddat. cecideritque bos aut asinus in eam. vel captum ab hostibus. et habebit eam uxorem. et accepto vulnere 2 mortuus fuerit. et quidquid damnum inferre potest : ad deos utriusque causa perveniet. ovem. duplum reddet : 8 si latet fur. Si effringens fur domum sive suffodiens fuerit inventus. dimittet eos liberos pro oculo quem eruit. 28 Si bos cornu percusserit virum aut mulierem. et divident pretium. et debilitatum aut mortuum fuerit domino non præsente. 32 Si servum ancillamque invaserit. 10 Si quis commendaverit proximo suo asinum. morte moriatur. 30 Quod si pretium fuerit ei impositum. non restituet. dormieritque cum ea : dotabit eam. 9 ad perpetrandam fraudem. et foderit. et non custodivit eum dominus suus : reddet bovem pro bove. et occiderit vel vendiderit : 22 quinque boves pro uno bove restituet. deferat ad eum quod occisum est. reddet damnum qui ignem succenderit. et contestati sunt dominum ejus. sive stantes segetes in agris. occideritque virum aut mulierem : et bos lapidibus obruetur. 3 Quod si orto sole hoc fecerit. præterquam Domino soli. tam in bove quam in asino. et ab eo. cadaver autem mortui inter se dispertient. et dimiserit jumentum suum ut depascatur aliena : quidquid optimum habuerit in agro suo. qui susceperat. et luscos eos fecerit. nullusque hoc viderit : 11 jusjurandum erit in medio. vivens : sive bos. dabit pro anima sua quidquid fuerit postulatus. bos vero lapidibus opprimetur. et jurabit quod non extenderit manum in rem proximi sui. 27 Dentem quoque si excusserit servo vel ancillæ suæ. aut debilitatum. et mortuum fuerit. 5 Si læserit quispiam agrum vel vineam. et ove ac vestimento. 4 Si inventum fuerit apud eum quod furatus est. et omne jumentum ad custodiam. 36 Sin autem sciebat quod bos cornupeta esset ab heri et nudiustertius. similiter dimittet eos liberos. et comprehenderit acervos frugum. 6 Si egressus ignis invenerit spinas. ipsius erit. 16 Si seduxerit quis virginem necdum desponsatam. vel in vinea. dominus domus applicabitur ad deos. ipse venundabitur. et non operuerit eam. reddet pecuniam juxta modum dotis. et ille reddere non cogetur. sive asinus. 29 Quod si bos cornupeta fuerit ab heri et nudiustertius. simili sententiæ subjacebit. 70 . duplum restituet proximo suo.Exodus cillæ. 12 Quod si furto ablatum fuerit. restituet damnum domino . 20 Qui immolat diis. 35 Si bos alienus bovem alterius vulneraverit. et quatuor oves pro una ove. et ille mortuus fuerit : vendent bovem vivum. 33 Si quis aperuerit cisternam. 15 Quod si impræsentiarum dominus fuerit. 14 Qui a proximo suo quidquam horum mutuo postulaverit. dominus quoque bovis innocens erit. lapidibus obruetur : et non comedentur carnes ejus. 19 Qui coierit cum jumento. 34 reddet dominus cisternæ pretium jumentorum : quod autem mortuum est. triginta siclos argenti domino dabit. duplum restituet. 13 si comestum a bestia. furto ablata fuerint : si invenitur fur. et dominum ejus occident. et ipse morietur. quod non extenderit manum ad rem proximi sui : suscipietque dominus juramentum. 31 Filium quoque et filiam si cornu percusserit. quam virgines accipere consueverunt. bovem. 18 Maleficos non patieris vivere. nec recluserit eum. et cadaver integrum accipiet. pro damni æstimatione restituet. et si illi judicaverit.

et est nomen meum in illo. quando egressus es de Ægypto : non apparebis in conspectu meo vacuus. 10 Sex annis seminabis terram tuam. quos ego 71 . et requiescere facies. et ego audiam clamorem eorum : 24 et indignabitur furor meus. 30 De bobus quoque. 27 Ipsum enim est solum. inimicus ero inimicis tuis. 16 Et solemnitatem messis primitivorum operis tui. Insontem et justum non occides : quia aversor impium. 5 Si videris asinum odientis te jacere sub onere. custodite. 23 Præcedetque te angelus meus. reduc ad eum. neque affliges eum : advenæ enim et ipsi fuistis in terra Ægypti. quæcumque seminaveris in agro : solemnitatem quoque in exitu anni. Non sequeris turbam ad faciendum malum : nec in judicio. non comedetis. non urgebis eum quasi exactor. 7 Mendacium fugies. 25 Si pecuniam mutuam dederis populo meo pauperi qui habitat tecum. percutiamque vos gladio. ante solis occasum reddes ei. exaudiam eum. Chananæumque. quando congregaveris omnes fruges tuas de agro. Et per nomen externorum deorum non jurabitis. et congregabis fruges ejus : 11 anno autem septimo dimittes eam. nec habet aliud in quo dormiat : si clamaverit ad me. et advena. quæ a bestiis fuerit prægustata. et Hethæum. 20 Ecce ego mittam angelum meum. et introducat in locum quem paravi. et erunt uxores vestræ viduæ. 14 Tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis. 26 Si pignus a proximo tuo acceperis vestimentum. sicut præcepi tibi. 2 3 Pauperis quoque non misereberis in judicio. et introducet te ad Amorrhæum. et subvertunt verba justorum. 18 Non immolabis super fermento sanguinem victimæ meæ. Non coques hædum in lacte matris suæ. nec contemnendum putes : quia non dimittet cum peccaveris. 15 Solemnitatem azymorum custodies. indumentum carnis ejus. neque audietur ex ore vestro. 31 Viri sancti eritis mihi : carnem. 22 Quod si audieris vocem ejus. et principi populi tui non maledices. Septem diebus comedes azyma. et feceris omnia quæ loquor. et affligam affligentes te. Non suscipies vocem mendacii. 4 Si occurreris bovi inimici tui. 19 Primitias frugum terræ tuæ deferes in domum Domini Dei tui. die octava reddes illum mihi. et ovibus similiter facies : septem diebus sit cum matre sua. et filii vestri pupilli. edant bestiæ agri : ita facies in vinea et in oliveto tuo. et custodiat in via. tempore mensis novorum. quo operitur. ut requiescat bos et asinus tuus. 6 Non declinabis in judicium pauperis. nec usuris opprimes. nec junges manum tuam ut pro im23 pio dicas falsum testimonium. et Pherezæum. et Hevæum. 22 Viduæ et pupillo non nocebitis. nec remanebit adeps solemnitatis meæ usque mane. aut asino erranti. plurimorum acquiesces sententiæ. 13 Omnia quæ dixi vobis.Exodus 21 Advenam non contristabis. 8 Nec accipies munera. non pertransibis. 29 Decimas tuas et primitias tuas non tardabis reddere : primogenitum filiorum tuorum dabis mihi. ut a vero devies. 28 Diis non detrahes. ut comedant pauperes populi tui : et quidquid reliquum fuerit. qui præcedat te. et refrigeretur filius ancillæ tuæ. 12 Sex diebus operaberis : septimo die cessabis. et Jebusæum. 17 Ter in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo tuo. quia misericors sum. et audi vocem ejus. 23 Si læseritis eos. sed sublevabis cum eo. sed projicietis canibus. Scitis enim advenarum animas : quia et ipsi peregrini fuistis in terra Ægypti. quæ etiam excæcant prudentes. 9 Peregrino molestus non eris. 21 Observa eum. vociferabuntur ad me.

tegens illum nube sex diebus : septimo autem die vocavit eum de medio caliginis. legit audiente populo : qui dixerunt : Omnia quæ locutus est Dominus. coccumque bis tinctum. referetis ad eos. 17 Erat autem species gloriæ Domini quasi ignis ardens super verticem montis in conspectu filiorum Isra¨el. nec cum diis eorum. et esto ibi : daboque tibi tabulas lapideas. 6 Tulit itaque Moyses dimidiam partem sanguinis. antequam intro¨eas. faciemus. et comederunt. ut tollant mihi primitias : ab omni homine qui offeret ultroneus. et argentum. ascendit in montem : et fuit ibi quadraginta diebus. Habetis Aaron et Hur vobiscum : si quid natum fuerit quæstionis. 27 Terrorem meum mittam in præcursum tuum. atque judicia : responditque omnis populus una voce : Omnia verba Domini. et ait : Hic est sanguis fœderis quod pepigit Dominus vobiscum super cunctis sermonibus his. ædificavit altare ad radices montis.Exodus conteram. ac biberunt. Nadab et Abiu. 18 Ingressusque Moyses medium nebulæ. 30 Paulatim expellam eos de conspectu tuo. et Aaron. nec sterilis in terra tua : numerum dierum tuorum implebo. 3 Hæc sunt autem quæ accipere debeatis : aurum. et obtulerunt holocausta. misit manum suam. et illi non appropinquabunt : nec populus 2 ascendet cum eo. et quasi cælum. 33 Non habitent in terra tua. si servieris diis eorum : quod tibi certe erit in scandalum. et ejiciam eos de conspectu vestro. Locutusque est Dominus ad Moysen. et adorabitis procul. quæ locutus est. et erimus obedientes. et quadraginta noctibus. videruntque Deum. ne forte peccare te faciant in me. immolaveruntque victimas pacificas Domino. 5 Misitque juvenes de filiis Isra¨el. et Hethæum. 7 Assumensque volumen fœderis. 31 Ponam autem terminos tuos a mari Rubro usque ad mare Palæstinorum. operuit nubes montem. Moysi quoque dixit : Ascende ad Dominum tu. et auferam infirmitatem de medio tui. et septuaginta de senioribus Isra¨el : 10 et viderunt Deum Isra¨el : et sub pedibus ejus quasi opus lapidis sapphirini. et confringes statuas eorum. et legem. et misit in crateras : partem autem residuam fudit super altare. dicens : 2 Loquere filiis Isra¨el. donec augearis. 8 Ille vero sumptum sanguinem respersit in populum. et crescant contra te bestiæ. 32 Non inibis cum eis fœdus. ut benedicam panibus tuis et aquis. 16 et habitavit gloria Domini super Sinai. 29 Non ejiciam eos a facie tua anno uno : ne terra in solitudinem redigatur. vitulos. 24 Non adorabis deos eorum. Nadab et 24 Abiu. et a deserto usque ad fluvium : tradam in manibus vestris habitatores terræ. et Chananæum. nec coles eos : non facies opera eorum. 25 Servietisque Domino Deo vestro. 9 Ascenderuntque Moyses et Aaron. et byssum. ac mandata quæ scripsi : ut doceas eos. accipietis eas. faciemus. et possideas terram. qui fugabunt Hevæum. pilos 25 72 . 4 hyacinthum et purpuram. 15 Cumque ascendisset Moyses. 3 Venit ergo Moyses et narravit plebi omnia verba Domini. et duodecim titulos per duodecim tribus Isra¨el. et æs. 12 Dixit autem Dominus ad Moysen : Ascende ad me in montem. 4 Scripsit autem Moyses universos sermones Domini : et mane consurgens. Solusque Moyses ascendet ad Dominum. 11 Nec super eos qui procul recesserant de filiis Isra¨el. 26 Non erit infœcunda. ad quem ingredieris : cunctorumque inimicorum tuorum coram te terga vertam : 28 emittens crabrones prius. et septuaginta senes ex Isra¨el. sed destrues eos. cum serenum est. 14 senioribus ait : Expectate hic donec revertamur ad vos. 13 Surrexerunt Moyses et Josue minister ejus : ascendensque Moyses in montem Dei. et occidam omnem populum.

et sphærulas. et pones eis in quatuor angulis ejusdem mensæ per singulos pedes. 25 et ipsi labio coronam interrasilem altam quatuor digitis : et super illam. et pones eas super candelabrum. 31 Facies et candelabrum ductile de auro mundissimo. quos pones per quatuor arcæ angulos : duo circuli sint in latere uno. et calamos. 16 Ponesque in arca testificationem quam dabo tibi. et duo in altero. 73 . 33 Tres scyphi quasi in nucis modum per calamos singulos. ac rationale. 23 Facies et mensam de lignis setim. fiant de auro purissimo. et loquar ad te supra propitiatorium. et operies eos auro. qui producendi sunt de hastili : 34 in ipso autem candelabro erunt quatuor scyphi in nucis modum. ac phialas. 35 Sphærulæ sub duobus calamis per tria loca.Exodus caprarum. 18 Duos quoque cherubim aureos et productiles facies. 38 Emunctoria quoque. 19 Cherub unus sit in latere uno. hastile ejus. ex utraque parte oraculi. cuncta quæ mandabo per te filiis Isra¨el. et cyathos. sphærulaque simul. 40 Inspice. ac lilia ex ipso procedentia. ut portetur in eis : 15 qui semper erunt in circulis. et operientes oraculum. 14 Inducesque per circulos qui sunt in arcæ lateribus. et thymiamata boni odoris : 7 lapides onychinos. tres ex uno latere. 37 Facies et lucernas septem. ac de medio duorum cherubim. 30 Et pones super mensam panes propositionis in conspectu meo semper. cubitum et dimidium : altitudo. 36 Et sphærulæ igitur et calami ex ipso erunt. et possit mensa portari. et tres ex altero. et fac secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est. Sicque facietis illud : 10 arcam de lignis setim compingite. et habitabo in medio eorum : 9 juxta omnem similitudinem tabernaculi quod ostendam tibi. 17 Facies et propitiatorium de auro mundissimo : duos cubitos et dimidium tenebit longitudo ejus. ut mittantur vectes per eos. 28 Ipsos quoque vectes facies de lignis setim. et ubi quæ emuncta sunt extinguantur. cubitum similiter ac semissem. 20 Utrumque latus propitiatorii tegant expandentes alas. 32 Sex calami egredientur de lateribus. thuribula. et gemmas ad ornandum ephod. scyphos. et circumdabis auro ad subvehendam mensam. et alter in altero. 29 Parabis et acetabula. ex auro purissimo. 22 Inde præcipiam. qui erunt super arcam testimonii. habentem duos cubitos longitudinis. 5 et pelles arietum rubricatas. Hoc erit opus sex calamorum. et omnium vasorum in cultum ejus. 11 Et deaurabis eam auro mundissimo intus et foris : faciesque supra. et lilia. pellesque janthinas. et cubitum ac semissem latitudo. sphærulæque per singulos. in quibus offerenda sunt libamina. 26 Quatuor quoque circulos aureos præparabis. 8 Facientque mihi sanctuarium. et lilium : et tres similiter scyphi instar nucis in calamo altero. qui simul sex fiunt procedentes de hastili uno. universa ductilia de auro purissimo. et in latitudine cubitum. et ligna setim : 6 oleum ad luminaria concinnanda : aromata in unguentum. 21 in qua pones testimonium quod dabo tibi. 27 Subter coronam erunt circuli aurei. cujus longitudo habeat duos et semis cubitos : latitudo. nec umquam extrahentur ab eis. ut luceant ex adverso. sphærulaque simul et lilium. 39 Omne pondus candelabri cum universis vasis suis habebit talentum auri purissimi. respiciantque se mutuo versis vultibus in propitiatorium quo operienda est arca. coronam auream per circuitum : 12 et quatuor circulos aureos. et in altitudine cubitum et semissem. 24 Et inaurabis eam auro purissimo : faciesque illi labium aureum per circuitum. 13 Facies quoque vectes de lignis setim. alteram coronam aureolam.

et habebunt capita aurea. ita ut sextum sagum in fronte tecti duplices. et hy26 acintho. ut conjungi cum altero queat. viginti tabulæ erunt. ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. duæ incastraturæ fient. utrumque latus tabernaculi protegens. 18 Quarum viginti erunt in latere meridiano quod vergit ad austrum. 21 quadraginta habentes bases argenteas. et ejusdem numeri ad occidentalem plagam : 28 qui mittentur per medias tabulas a summo usque ad summum. coccoque bis tincto. et quinquaginta ansas in ora sagi alterius. 30 Et eriges tabernaculum juxta exemplar quod tibi in monte monstratum est. ut unum ex omnibus operimentum fiat. 23 et rursum alias duas quæ in angulis erigantur post tergum tabernaculi. et alter ex altera qui plus est in sagorum longitudine. 33 Inseretur autem velum per circulos. 19 Quibus quadraginta bases argenteas fundes. 26 Facies et vectes de lignis setim quinque ad continendas tabulas in uno latere tabernaculi. quatuor cu- 2 bitorum erit. ut unum tabernaculum fiat. 13 Et cubitus ex una parte pendebit. et sex sibi mutuo copulabis. et latitudo. et purpura. 36 Facies et tentorium in introitu tabernaculi de hyacintho. intra quod pones arcam testimonii. 22 Ad occidentalem vero plagam tabernaculi facies sex tabulas. 17 In lateribus tabulæ. 5 Quinquagenas ansulas cortina habebit in utraque parte. et una omnes compago retinebit. ut possint invicem copulari. et aliæ quinque nexu simili cohærebunt. Longitudo cortinæ unius habebit viginti octo cubitos : latitudo. 3 Quinque cortinæ sibi jungentur mutuo. ac purpura. 15 Facies et tabulas stantes tabernaculi de lignis setim. 20 In latere quoque secundo tabernaculi quod vergit ad aquilonem. ita insertas ut ansa contra ansam veniat. 27 et quinque alios in altero. et altera alteri possit aptari. quo et sanctuarium. 16 quæ singulæ denos cubitos in longitudine habeant. ad operiendum tectum tabernaculi. 35 mensamque extra velum. 31 Facies et velum de hyacintho. coccoque bis 74 . Duabus quoque tabulis quæ in angulis ponendæ sunt. 4 Ansulas hyacinthinas in lateribus ac summitatibus facies cortinarum. 34 Pones et propitiatorium super arcam testimonii in Sancto sanctorum. 14 Facies et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatis : et super hoc rursum aliud operimentum de janthinis pellibus. 10 Facies et quinquaginta ansas in ora sagi unius. 29 Ipsas quoque tabulas deaurabis. et purpura. et contra mensam candelabrum in latere tabernaculi meridiano : mensa enim stabit in parte aquilonis. ut binæ bases singulis tabulis per duos angulos subjiciantur. variatas opere plumario facies. 7 Facies et saga cilicina undecim. Unius mensuræ fient universa tentoria. 11 Facies et quinquaginta fibulas æneas quibus jungantur ansæ. similis junctura servabitur. coccoque bis tincto. 12 Quod autem superfuerit in sagis quæ parantur tecto. 6 Facies et quinquaginta circulos aureos quibus cortinarum vela jungenda sunt. bases earum argenteæ sedecim. 8 Longitudo sagi unius habebit triginta cubitos. binæ bases singulis tabulis supponentur. et fundes in eis annulos aureos per quos vectes tabulata contineant : quos operies laminis aureis. quibus tabula alteri tabulæ connectatur : atque in hunc modum cunctæ tabulæ parabuntur. 24 Eruntque conjunctæ a deorsum usque sursum. quatuor : æqua erit mensura sagorum omnium. et bysso retorta. 25 Et erunt simul tabulæ octo. opere plumario et pulchra varietate contextum : 32 quod appendes ante quatuor columnas de lignis setim. sed bases argenteas. 9 E quibus quinque junges seorsum. duabus basibus per unam tabulam supputatis. et in latitudine singulos ac semissem. ut cum altero copuletur. quæ ipsæ quidem deauratæ erunt. id est unum sagum quod amplius est. et sanctuarii sanctuaria dividentur.Exodus Tabernaculum vero ita facies : decem cortinas de bysso retorta.

14 In quibus quindecim cubitorum tentoria lateri uno deputabuntur. 6 Facies et vectes altaris de lignis setim duos. 17 Omnes columnæ atrii per circuitum vestitæ erunt argenteis laminis. Faciesque vestem sanctam Aaron fratri tuo in glori2 3 am et decorem. 6 Facient autem superhumerale de auro et hyacintho et purpura. quadrum. et bases totidem. 37 Et quinque columnas deaurabis lignorum setim. altitudo quinque cubitorum erit : fietque de bysso retorta. basesque totidem. Et loqueris cunctis sapientibus corde quos replevi spiritu prudentiæ. ut ardeat lucerna semper 21 in tabernaculo testimonii. Applica quoque ad te Aaron fratrem tuum cum filiis suis de medio fil28 iorum Isra¨el. coccoque bis tincto. opere polymito. et ignium receptacula . et bysso retorta. 9 Facies et atrium tabernaculi. quinquaginta cubiti erunt. opere plumarii. extra velum quod oppansum est testimonio. Perpetuus erit cultus per successiones eorum a filiis Isra¨el. columnæque tres et bases totidem : 15 et in latere altero erunt tentoria cubitos obtinentia quindecim. et hyacinthum. et byssum. et bysso retorta. 10 Et columnas viginti cum basibus totidem æneis. 8 Ipsa quoque textura et 75 . et totidem in latitudine. et tres cubitos in altitudine. 18 In longitudine occupabit atrium cubitos centum. Faciesque in usus ejus lebetes ad suscipiendos cineres. columnæ tres. 4 Craticulamque in modum retis æneam : per cujus quatuor angulos erunt quatuor annuli ænei. 4 Hæc autem erunt vestimenta quæ faciet : rationale et superhumerale. 8 Non solidum. Facies et altare de lignis setim. ut sacerdotio fungantur mihi : Aaron. Facient vestimenta sancta fratri tuo Aaron et filiis ejus. 19 Cuncta vasa tabernaculi in omnes usus et cæremonias. 12 In latitudine vero atrii. ut usque mane luceat coram Domino. in quibus sanctificatus ministret mihi. ut in unum redeant. et bases æneæ. 5 Accipientque aurum. cum basibus totidem. quos operies laminis æneis : 7 et induces per circulos. quod habebit quinque cubitus in longi27 tudine. piloque contusum. tam paxillos ejus quam atrii. id est. et habebit bases æneas. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt : et operies illud 2 3 ære. in cujus australi plaga contra meridiem erunt tentoria de bysso retorta : centum cubitos unum latus tenebit in longitudine. 5 Quos pones subter arulam altaris : eritque craticula usque ad altaris medium. opere plumarii : columnas habebit quatuor. et capita earum cum cælaturis suis argentea. Et collocabunt eam Aaron et filii ejus. 7 Duas oras junctas habebit in utroque latere summitatum. eruntque ex utroque latere altaris ad portandum.Exodus tincto. ante quas ducetur tentorium : quarum erunt capita aurea. cidarim et balteum. sed inane et cavum intrinsecus facies illud. ut faciant vestes Aaron. Eleazar. capitibus argenteis. et columnæ decem. erunt tentoria per quinquaginta cubitos. et bysso retorta. sicut tibi in monte monstratum est. 16 In introitu vero atrii fiet tentorium cubitorum viginti ex hyacintho et purpura. 13 In ea quoque atrii latitudine. quæ capita cum cælaturis suis habebunt argentea. et basibus æneis. 11 Similiter et in latere aquilonis per longum erunt tentoria centum cubitorum. coccumque bis tinctum. et Abiu. et forcipes atque fuscinulas. coccoque bis tincto. et Ithamar. tunicam et lineam strictam. ut sacerdotio fungantur mihi. et bases æneæ ejusdem numeri. columnæ viginti. quæ respicit ad orientem. Nadab. et purpuram. quod respicit ad occidentem. ex ære facies. 20 Præcipe filiis Isra¨el ut afferant tibi oleum de arboribus olivarum purissimum. omnia vasa ex ære fabricabis. in latitudine quinquaginta.

15 Rationale quoque judicii facies opere polymito juxta texturam superhumeralis. per circuitum. quos pones in summitatibus rationalis. ex auro. 35 Et vestietur ea Aaron in officio ministerii. 76 . et posteriora ejus aspiciunt. quæ erunt in pectore Aaron. 25 et ipsarum catenarum extrema duobus copulabis uncinis in utroque latere superhumeralis quod rationale respicit. in cunctis muneribus et donariis suis. quod respicit contra faciem juncturæ inferioris. quæ obtulerunt et sanctificaverunt filii Isra¨el. et non moriatur. quasi mala punica facies. 36 Facies et laminam de auro purissimo.Exodus cuncta operis varietas erit ex auro et hyacintho. ob recordationem. memoriale coram Domino in æternum. qui ponendi sunt in utroque latere superhumeralis deorsum. 11 Opere sculptoris et cælatura gemmarii. et purpura. inclusos auro atque circumdatos : 12 et pones in utroque latere superhumeralis. 33 Deorsum vero. qui sunt in marginibus ejus. hyacintho. Inclusi auro erunt per ordines suos. Portabitque Aaron nomina eorum coram Domino super utrumque humerum. in oris. et amethystus : 20 in quarto chrysolithus. 23 et duos annulos aureos. 29 Portabitque Aaron nomina filiorum Isra¨el in rationali judicii super pectus suum. et erit super tiaram. quæ e regione sunt superhumeralis. mistis in medio tintinnabulis. 34 ita ut tintinnabulum sit aureum et malum punicum : rursumque tintinnabulum aliud aureum et malum punicum. et jaspis : 19 in tertio ligurius. sapphirus. juxta ordinem nativitatis eorum. et tiaram byssinam facies. 14 et duas catenulas ex auro purissimo sibi invicem cohærentes. et smaragdus : 18 in secundo carbunculus. 9 Sumesque duos lapides onychinos. ex hyacintho. et ora per gyrum ejus textilis. 39 Stringesque tunicam bysso. coccoque bis tincto. in qua sculpes opere cælatoris. 13 Facies et uncinos ex auro. onychinus. singuli lapides nominibus singulorum per duodecim tribus. 27 Necnon et alios duos annulos aureos. Sanctum Domino. 37 Ligabisque eam vitta hyacinthina. achates. et beryllus. ut maneat junctura fabrefacta. quos pones in utraque rationalis summitate : 24 catenasque aureas junges annulis. quando ingredietur coram Domino : et gestabit judicium filiorum Isra¨el in pectore suo. et sex reliqua in altero. coccoque bis tincto. 22 Facies in rationali catenas sibi invicem cohærentes ex auro purissimo. in conspectu Domini semper. 28 et stringatur rationale annulis suis cum annulis superhumeralis vitta hyacinthina. et topazius. sicut fieri solet in extremis vestium partibus. 30 Pones autem in rationali judicii Doctrinam et Veritatem. et bysso retorta. Portabitque Aaron iniquitates eorum. quando ingredietur Sanctuarium. quas inseres uncinis. 31 Facies et tunicam superhumeralis totam hyacinthinam. Erit autem lamina semper in fronte ejus. et purpura. 16 Quadrangulum erit et duplex : mensuram palmi habebit tam in longitudine quam in latitudine. et bysso retorta. ne facile rumpatur. ut placatus sit eis Dominus. 21 Habebuntque nomina filiorum Isra¨el : duodecim nominibus cælabuntur. sculpes eos nominibus filiorum Isra¨el. et purpura. 26 Facies et duos annulos aureos. memoriale filiis Isra¨el. et balteum opere plumarii. et sculpes in eis nomina filiorum Isra¨el : 10 sex nomina in lapide uno. 38 imminens fronti pontificis. et a se invicem rationale et superhumerale nequeant separari. ad pedes ejusdem tunicæ. 32 in cujus medio supra erit capitium. ut audiatur sonitus quando ingreditur et egreditur sanctuarium in conspectu Domini. 17 Ponesque in eo quatuor ordines lapidum : in primo versu erit lapis sardius. et cocco bis tincto. ut aptari possit cum superhumerali.

lagana quoque azyma oleo lita : de 2 simila triticea cuncta facies. quo initiatus est Aaron.Exodus 40 Porro filiis Aaron tunicas lineas parabis et balteos ac tiaras in gloriam et decorem : 41 vestiesque his omnibus Aaron fratrem tuum et filios ejus cum eo. 9 Aaron scilicet et liberos ejus. Tolle vitulum de 29 armento. et offeres incensum super altare : 14 carnes vero vituli et corium et fimum combures foris extra castra. Consecratisque ipsis et vestibus. sanctificabisque illud elevatum coram Domino. et impones eis mitras : eruntque sacerdotes mihi religione perpetua. 16 Quem cum mactaveris. et indues tunicis lineis. tolles de sanguine ejus. Legitimum sempiternum erit Aaron. Cumque laveris patrem cum filiis suis aqua. 17 Ipsum autem arietem secabis in frustra : lotaque intestina ejus ac pedes. panesque azymos. 11 et mactabis eum in conspectu Domini. filios et vestimenta eorum. Imponentque Aaron et filii ejus manus super caput illius. 10 applicabis et vitulum coram tabernaculo testimonii. et superhumerali et rationali. quæ operit vitalia. vel quando appropinquant ad altare ut ministrent in sanctuario. asperges Aaron et vestes ejus. ut sacerdotio fungantur mihi. 20 Quem cum immolaveris. super cujus caput Aaron et filii ejus ponent manus. et reticulum jecoris. et super caput illius. 42 Facies et feminalia linea. Et cunctorum consecrabis manus. ut operiant carnem turpitudinis suæ. 3 Et posita in canistro offeres : vitulum autem et duos arietes. 12 Sumptumque de sanguine vituli. pones super concisas carnes. cingesque balteo. quia oblatio ejus est. linea et tunica. 19 Tolles quoque arietem alterum. 8 Filios quoque illius applicabis. odor suavissimus victimæ Domini. 4 Et Aaron ac filios ejus applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. ac duos renes. crustulam conspersam oleo. fundesque sanguinem super altare per circuitum. et semini ejus post eum. eo quod pro peccato sit. pones super cornua altaris digito tuo. armumque dextrum. et crustulam absque fermento. 5 indues Aaron vestimentis suis. 13 Sumes et adipem totum qui operit intestina. odorem suavissimum in conspectu Domini. 6 Et pones tiaram in capite ejus. et sanctificabis eos elevans coram Domino. et duos renes. Sed et hoc facies. quæ conspersa sit oleo. et super pollices manus eorum ac pedis dextri. 18 Et offeres totum arietem in incensum super altare : oblatio est Domino. et fundes circa altare. 22 tolles adipem de ariete. et caudam et arvinam. 25 Suscipiesque universa de manibus eorum : et incendes super altare in holocaustum. et laminam sanctam super tiaram. ac reticulum jecoris. quod constringes balteo. et pones super extremum auriculæ dextræ Aaron et filiorum ejus. et adipem qui super eos est. 15 Unum quoque arietem sumes. laganum de canistro azymorum. Postquam initiaveris manus eorum. eo quod sit aries consecrationis : 23 tortamque panis unius. ut mihi in sacerdotio consecrentur. ne iniquitatis rei moriantur. et de oleo unctionis. quod positum est in conspectu Domini : 24 ponesque omnia super manus Aaron et filiorum ejus. atque adipem. 21 Cumque tuleris de sanguine qui est super altare. 26 Sumes quoque pectusculum de ariete. reliquum autem sanguinem fundes juxta basim ejus. a renibus usque ad femora : 43 et utentur eis Aaron et filii ejus quando ingredientur tabernaculum testimonii. 7 et oleum unctionis fundes super caput ejus : atque hoc ritu consecrabitur. id est. 27 Sanctificabisque et pectusculum conse- 77 . sumes de sanguine ejus. juxta ostium tabernaculi testimonii. sanctificabisque illos. super cujus caput ponent Aaron et filii ejus manus. et cedet in partem tuam. et arietes duos immaculatos. qui super eos est.

Cornua ex ipso procedent. 40 decimam partem similæ conspersæ oleo tuso. Mundabisque altare cum immolaveris expiationis hostiam. 31 Arietem autem consecrationis tolles. tam craticulam ejus. dabunt singuli pretium pro animabus suis Domino. et erit Sanctum sanctorum : omnis. ubi constituam ut loquar ad te. qua utetur Aaron. facies super Aaron et filiis ejus. 13 Hoc autem dabit 30 78 . 4 et duos annulos aureos sub corona per singula latera. et inaurabis. sanctificabitur. 11 Locutusque est Dominus ad Moysen. quod ante arcum pendet testimonii coram propitiatorio quo tegitur testimonium. et coques carnes ejus in loco sancto : 32 quibus vescetur Aaron et filii ejus. Alienigena non vescetur ex eis. in odorem suavitatis : 42 sacrificium est Domino. 35 Omnia. Sanctum sanctorum erit Domino. quadrangulum. ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino. et unges illud in sanctificationem. quia sancti sunt. ut mittantur in eos vectes. et cornua. id est. et Aaron cum filiis suis. uret thymiama sempiternum coram Domino in generationes vestras. et alterum vespere. dicens : 12 Quando tuleris summam filiorum Isra¨el juxta numerum. et sanctificentur offerentium manus. quæ præcepi tibi. 46 et scient quia ego Dominus Deus eorum. et sanctificabis. ego Dominus Deus ipsorum. Faciesque ei coronam aureolam per gyrum.Exodus cratum. et sanctificabitur altare in gloria mea. 5 Ipsos quoque vectes facies de lignis setim. et armum quem de ariete separasti. 39 unum agnum mane. et qui ingredietur tabernaculum testimonii ut ministret in sanctuario. 45 Et habitabo in medio filiorum Isra¨el. et placabit super eo in generationibus vestris. quod habeat mensuram quartam partem hin. 7 Et adolebit incensum super eo Aaron. de lignis setim. in vestibulo tabernaculi testimonii comedent. et non erit plaga in eis. Panes quoque. et altare portetur. mane. habebunt filii ejus post eum. 3 Vestiesque illud auro purissimo. qui eduxi eos de terra Ægypti. 9 Non offeretis super eo thymiama compositionis alterius. 30 Septem diebus utetur illa qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis ejus. Septem diebus consecrabis manus eorum : 36 et vitulum pro peccato offeres per singulos dies ad expiandum. nec oblationem. et vinum ad libandum ejusdem mensuræ in agno uno. ubi loquar tibi. et duos cubitos in altitudine. incendet illud : 8 et quando collocabit eas ad vesperum. 44 Sanctificabo et tabernaculum testimonii cum altari. et juxta ea quæ diximus. et victimam. et consecrantur manus eorum. quia sanctificata sunt. ut ungantur in ea. 29 Vestem autem sanctam. 34 Quod si remanserit de carnibus consecratis. qui tetigerit illud. 2 habens cubitum longitudinis. 41 Alterum vero agnum offeres ad vesperam juxta ritum matutinæ oblationis. 38 Hoc est quod facies in altari : agnos anniculos duos per singulos dies jugiter. quam parietes per circuitum. in sanguine quod oblatum est pro peccato. et alterum latitudinis. sive de panibus usque mane. 43 Ibique præcipiam filiis Isra¨el. nec libabitis libamina. ut manerem inter illos. 28 quo initiatus est Aaron et filii ejus. 37 Septem diebus expiabis altare. Quando componet lucernas. ut sacerdotio fungantur mihi. 33 ut sit placabile sacrificium. qui sunt in canistro. oblatione perpetua in generationes vestras. 10 Et deprecabitur Aaron super cornua ejus semel per annum. combures reliquias igni : non comedentur. cum fuerint recensiti. Facies quoque altare ad adolendum thymiama. eroque eis Deus. suave fragrans. cedentque in partem Aaron et filiorum ejus jure perpetuo a filiis Isra¨el : quia primitiva sunt et initia de victimis eorum pacificis quæ offerunt Domino. 6 Ponesque altare contra velum.

ut odore illius perfruatur. ut sacerdotio fungantur mihi. et arcam testimonii. 21 ne forte moriantur . peribit de populis suis. 20 quando ingressuri sunt tabernaculum testimonii. 38 Homo quicumque fecerit simile. et ære. et quando accessuri sunt ad altare. et semini ejus per successiones. 31 Filiis quoque Isra¨el dices : Hoc oleum unctionis sanctum erit mihi in generationes vestras. exterminabitur de populo suo. ut sit monimentum eorum coram Domino. sapientia. et sanctum erit vobis. 9 et holocausti. ducentos quinquaginta siclos. et propitietur animabus eorum. ut fungantur officio suo in sacris : 11 oleum unctionis. mistum diligenter. æqualis ponderis erunt omnia : 35 faciesque thymiama compositum opere unguentarii. et candelabrum. 37 Talem compositionem non facietis in usus vestros. Et in corde omnis eruditi posui sapientiam : ut faciant cuncta quæ præcepi tibi. et utensilia ejus. et arcam testamenti. dicens : 13 Loquere filiis Isra¨el. media pars sicli offeretur Domino. et thymiama aromatum in sanctuario. 33 Homo quicumque tale composuerit. et pauper nihil minuet. primæ myrrhæ et electæ quingentos siclos. sanctificabitur. 12 Et locutus est Dominus ad Moysen. 26 et unges ex eo tabernaculum testimonii. omnia quæ præcepi tibi. calami similiter ducentos quinquaginta. quæ collata est a filiis Isra¨el. legitimum sempiternum erit ipsi. 22 Locutusque est Dominus ad Moysen. et dederit ex eo alieno. in quo loco apparebo tibi. 34 Dixitque Dominus ad Moysen : Sume tibi aromata. et altaris thymiamatis. et thus lucidissimum . et sanctificatione dignissimum. et filiis ejus. 15 Dives non addet ad medium sicli. et cinnamomi medium. et dices ad eos : Videte ut sabbatum meum custodiatis : quia signum est in- 31 79 . 17 Locutusque est Dominus ad Moysen. quia sanctum est Domino. in pondere sanctuarii. 30 Aaron et filios ejus unges. dicens : 18 Facies et labrum æneum cum basi sua ad lavandum : ponesque illud inter tabernaculum testimonii et altare. et juxta compositionem ejus non facietis aliud. et intelligentia et scientia in omni opere. 28 et holocausti. 27 mensamque cum vasis suis. labrum cum basi sua. 24 casiæ autem quingentos siclos. et purum. 29 Sanctificabisque omnia. quod super eam est. stacten et onycha. Locutusque est Dominus ad Moysen. et argento. sanctificabisque eos. dimidium sicli juxta mensuram templi (siclus viginti obolos habet) . a viginti annis et supra. 4 ad excogitandum quidquid fabrefieri potest ex auro. et gemmis. unguentum compositum opere unguentarii. 36 Cumque in tenuissimum pulverem universa contuderis. trades in usus tabernaculi testimonii. id est. vocavi ex nomine Beseleel filium Uri filii Hur de tribu Juda.Exodus omnis qui transit ad nomen. 23 dicens : Sume tibi aromata. 10 vestes sanctas in ministerio Aaron sacerdoti. et omnia vasa eorum. qui tetigerit ea. quia sanctificatum est. altaria thymiamatis. 7 tabernaculum fœderis. et propitiatorium. et erunt Sancta sanctorum . candelabrum purissimum cum vasis suis. ut offerant in eo thymiama Domino. 14 Qui habetur in numero. dicens : 2 Ecce. Et missa aqua. et diversitate lignorum. 8 mensamque et vasa ejus. Sanctum sanctorum erit vobis thymiama. 5 marmore. 32 Caro hominis non ungetur ex eo. et universam supellectilem quæ ad cultum eorum pertinet. 19 lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas ac pedes. olei de olivetis mensuram hin : 25 faciesque unctionis oleum sanctum. galbanum boni odoris. facient. et cuncta vasa tabernaculi. pones ex eo coram tabernaculo testimonii. 16 Susceptamque pecuniam. dabit pretium. 3 et implevi spiritu Dei. 6 Dedique ei socium Ooliab filium Achisamech de tribu Dan.

requies sancta Domino . 14 Placatusque est Dominus ne faceret malum quod locutus fuerat adversus populum suum. dicens : Cur. signumque perpetuum . obtulerunt holocausta. scriptas digito Dei. et possidebitis eam semper. dixit ad Moysen : Ululatus pugnæ auditur in castris. et afferte ad me. quem sparsit in aquam. et Isra¨el servorum tuorum. 19 Cumque appropinquasset ad castra. 16 Custodiant filii Isra¨el sabbatum. 3 Fecitque populus quæ jusserat. 13 Recordare Abraham. et sedit populus manducare. Isaac. vidit vitulum. 8 Recesserunt cito de via. descende : peccavit populus tuus. et dedit ex eo potum filiis Isra¨el. 18 Qui respondit : Non est clamor adhortantium ad pugnam. qui fecerit in eo opus. omnis qui fecerit opus in hac die. congregatus adversus Aaron. 18 Deditque Dominus Moysi. et adoraverunt. formavit opere fusorio.Exodus ter me et vos in generationibus vestris : ut sciatis quia ego Dominus. ut irascatur furor meus contra eos. Videns autem populus quod moram faceret descendendi de monte Moy32 ses. 2 Dixitque ad eos Aaron : Tollite inaures aureas de uxorum. faciamque te in gentem magnam. quod pronus sit ad malum : 80 . in fortitudine magna. et deleam eos. qui nos eduxit de terra Ægypti. dicens : Multiplicabo semen vestrum sicut stellas cæli . quam ostendisti eis : feceruntque sibi vitulum conflatilem. quem eduxisti de terra Ægypti. quibus jurasti per temetipsum. projecit de manu tabulas. et celebrent illud in generationibus suis. irascitur furor tuus contra populum tuum. sanctum est enim vobis : qui polluerit illud. dicens : Vade. 15 Sex diebus facietis opus : in die septimo sabbatum est. peribit anima illius de medio populi sui. Domine. et præconis voce clamavit dicens : Cras solemnitas Domini est. 21 Dixitque ad Aaron : Quid tibi fecit hic populus. sex enim diebus fecit Dominus cælum et terram. 16 et factas opere Dei : scriptura quoque Dei erat sculpta in tabulis. 5 Quod cum vidisset Aaron. atque immolantes ei hostias. qui sanctifico vos. Pactum est sempiternum 17 inter me et filios Isra¨el. et bibere. et confregit eas ad radicem montis : 20 arripiensque vitulum quem fecerant. et choros : iratusque valde. dixit : Surge. morietur. combussit. deferens inaures ad Aaron. et in manu robusta ? 12 Ne quæso dicant Ægyptii : Callide eduxit eos. 4 Quas cum ille accepisset. morte morietur . ædificavit altare coram eo. duas tabulas testimonii lapideas. et universam terram hanc. 6 Surgentesque mane. et in septimo ab opere cessavit. ut induceres super eum peccatum maximum ? 22 Cui ille respondit : Ne indignetur dominus meus : tu enim nosti populum istum. filiorumque et filiarum vestrarum auribus. portans duas tabulas testimonii in manu sua. 11 Moyses autem orabat Dominum Deum suum. fac nobis deos. et deleret e terra : quiescat ira tua. ignoramus quid acciderit. et contrivit usque ad pulverem. et surrexerunt ludere. et hostias pacificas. 17 Audiens autem Josue tumultum populi vociferantis. et esto placabilis super nequitia populi tui. quem eduxisti de terra Ægypti. 9 Rursumque ait Dominus ad Moysen : Cerno quod populus iste duræ cervicis sit : 10 dimitte me. completis hujuscemodi sermonibus in monte Sinai. scriptas ex utraque parte. 15 Et reversus est Moyses de monte. neque vociferatio compellentium ad fugam : sed vocem cantantium ego audio. ut interficeret in montibus. de qua locutus sum. dixerunt : Isti sunt dii tui Isra¨el. et fecit ex eis vitulum conflatilem : dixeruntque : Hi sunt dii tui Isra¨el. qui te eduxerunt de terra Ægypti. qui nos præcedant : Moysi enim huic viro. 7 Locutus est autem Dominus ad Moysen. 14 Custodite sabbatum meum. dabo semini vestro. qui te eduxerunt de terra Ægypti.

non recedebat de tabernaculo. Non enim ascendam tecum.Exodus 23 dixerunt mihi : Fac nobis deos. 33 Cui respondit Dominus : Qui peccaverit mihi. Jam nunc depone ornatum tuum. cecideruntque in die illa quasi viginti tria millia hominum. et inter hostes nudum constituerat). 6 Deposuerunt ergo filii Isra¨el ornatum suum a monte Horeb. quia populus duræ cervicis es : ne forte disperdam te in via. et delebo te. Cumque ille reverteretur in castra. 32 aut si non facis. Stabantque ipsi. egressusque est hic vitulus. 10 cernentibus universis quod columna nubis staret ad ostium tabernaculi. et Hethæum. et populus tuus quem eduxisti de terra Ægypti. 26 et stans in porta castrorum. et stabat ad ostium. Ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum. dele me de libro tuo quem scripsisti. 8 Cumque egrederetur Moyses ad tabernaculum. feceruntque sibi deos aureos : aut dimitte eis hanc noxam. 4 Audiensque populus sermonem hunc pessimum. et dederunt mihi : et projeci illud in ignem. et occidat unusquisque fratrem. præsertim cum dixeris : Novi te ex nomine. Tabernaculum fœderis. et duc populum istum quo locutus sum tibi : angelus meus præcedet te. 25 Videns ergo Moyses populum quod esset nudatus (spoliaverat enim eum Aaron propter ignominiam sordis. 12 Dixit autem Moyses ad Dominum : Præcipis ut educam populum istum : et non indicas mihi quem missurus es mecum. qui nos eduxit de terra Ægypti. ut sciam quid faciam tibi. 24 Quibus ego dixi : Quis vestrum habet aurum ? Tulerunt. et Amorrhæum. egrediebatur ad tabernaculum fœderis. 3 et intres in terram fluentem lacte et melle. 7 Moyses quoque tollens tabernaculum. qui nos præcedant : huic enim Moysi. donec ingrederetur tentorium. et Pherezæum. 35 Percussit ergo Dominus populum pro reatu vituli. extra castra. 5 Dixitque Dominus ad Moysen : Loquere filiis Isra¨el : Populus duræ cervicis es : semel ascendam in medio tui. et in fratre suo. dicens : Vade. in terram quam juravi Abraham. et Jebusæum. et proximum suum. puer. peccavit populus iste peccatum maximum. Isaac et Jacob. Locutusque est Dominus ad Moysen. qui habebat aliquam quæstionem. descendebat columna nubis. et amicum. Et omnis populus. luxit : et nullus ex more indutus est cultu suo. et Hevæum. et stabat unusquisque in ostio papilionis sui. et adorabant per fores tabernaculorum suorum. jungatur mihi. dicens : Semini tuo dabo eam : et 2 mittam præcursorem tui angelum. ut detur vobis benedictio. tetendit extra castra procul. nescimus quid acciderit. loquebaturque cum Moyse. locutus est Moyses ad populum : Peccastis peccatum maximum : ascendam ad Dominum. unusquisque in filio. 30 Facto autem altero die. ut ejiciam Chananæum. 28 Feceruntque filii Levi juxta sermonem Moysi. surgebat universa plebs. sicut solet loqui homo ad amicum suum. vocavitque nomen ejus. 13 Si ergo inveni gratiam 81 . 31 Reversusque ad Dominum. Congregatique sunt ad eum omnes filii Levi : 27 quibus ait : Hæc dicit Dominus Deus Isra¨el : Ponat vir gladium super femur suum : ite. minister ejus Josue filius Nun. quem fecerat Aaron. 9 Ingresso autem illo tabernaculum fœderis. ait : Obsecro. ascende de lo33 co isto tu. 11 Loquebatur autem Dominus ad Moysen facie ad faciem. delebo eum de libro meo : 34 tu autem vade. et redite de porta usque ad portam per medium castrorum. si quomodo quivero eum deprecari pro scelere vestro. et invenisti gratiam coram me. aspiciebantque tergum Moysi. 29 Et ait Moyses : Consecrastis manus vestras hodie Domino. ait : Si quis est Domini.

qui aufers iniquitatem. Septem diebus vesceris azymis. portans secum tabulas. opus Domini terribile quod facturus sum. in tempore mensis novorum : mense enim verni temporis egressus es de Ægypto. 3 Nullus ascendat tecum. tibi duas tabulas lapideas instar priorum. Domine. 20 Primogenitum asini redimes 82 . meum erit. 16 In quo enim scire poterimus ego et populus tuus invenisse nos gratiam in conspectu tuo. 11 Observa cuncta quæ hodie mando tibi : ego ipse ejiciam ante faciem tuam Amorrhæum. et protegam dextera mea. 16 Nec uxorem de filiabus eorum accipies filiis tuis : ne. quam de ovibus. ait : Dominator Domine Deus. et Chananæum. quæ habuerunt tabulæ quas fregisti. curvatus est pronus in terram. 8 Festinusque Moyses. 21 Et iterum : Ecce. meum erit. patiens et multæ miserationis. 6 Quo transeunte coram eo. donec transeam : 23 tollamque manum meam. 7 qui custodis misericordiam in millia . vocet te quispiam ut comedas de immolatis. 18 Solemnitatem azymorum custodies. in cujus es medio. ac verax. nullusque apud te per se innocens est . Esto paratus mane. nosque possideas. et stabis supra petram. 10 Respondit Dominus : Ego inibo pactum videntibus cunctis : signa faciam quæ numquam visa sunt super terram. stabisque mecum super 2 verticem montis. ait. 19 Respondit : Ego ostendam omne bonum tibi. quod locutus es. Dominus zelotes nomen ejus . et clemens ero in quem mihi placuerit. De cunctis animantibus. tam de bobus. et videbis posteriora mea : faciem autem meam videre non poteris. Pherezæum quoque. obsecro ut gradiaris nobiscum (populus enim duræ cervicis est) et auferas iniquitates nostras atque peccata. Ac deinceps : Præcide. stetit Moyses cum eo.Exodus in conspectu tuo. 20 Rursumque ait : Non poteris videre faciem meam : non enim videbit me homo et vivet. et inveniam gratiam ante oculos tuos : respice populum tuum gentem hanc. ostende mihi faciem tuam. ac nepotibus in tertiam et quartam progeniem. ut glorificemur ab omnibus populis qui habitant super terram ? 17 Dixit autem Dominus ad Moysen : Et verbum istud. quales antea fuerant : et de nocte consurgens ascendit in montem Sinai. 4 Excidit ergo duas tabulas lapideas. sicut præcepi tibi. et adoraverint simulacra eorum. quæ sint tibi in ruinam : 13 sed aras eorum destrue. qui reddis iniquitatem patrum filiis. confringe statuas. inquit. invocans nomen Domini. ponam te in foramine petræ. nec in ullis gentibus. ne educas nos de loco isto. et Hevæum. 34 et scribam super eas verba. ut ascendas statim in montem Sinai. 14 Dixitque Dominus : Facies mea præcedet te. nisi ambulaveris nobiscum. et teipsum novi ex nomine. faciam : invenisti enim gratiam coram me. atque peccata. 15 Et ait Moyses : Si non tu ipse præcedas. 15 Ne ineas pactum cum hominibus illarum regionum : ne. ut sciam te. cum fornicati fuerint cum diis suis. 22 Cumque transibit gloria mea. nec videatur quispiam per totum montem : boves quoque et oves non pascantur e contra. postquam ipsæ fuerint fornicatæ. et scelera. et vocabo in nomine Domini coram te : et miserebor cui voluero. 18 Qui ait : Ostende mihi gloriam tuam. Deus est æmulator. 19 Omne quod aperit vulvam generis masculini. 5 Cumque descendisset Dominus per nubem. et adorans 9 ait : Si inveni gratiam in conspectu tuo. ut cernat populus iste. fornicari faciant et filios tuos in deos suos. lucosque succide : 14 noli adorare deum alienum. misericors et clemens. et requiem dabo tibi. sicut præceperat ei Dominus. et Hethæum. 17 Deos conflatiles non facies tibi. et Jebusæum. 12 Cave ne umquam cum habitatoribus terræ illius jungas amicitias. est locus apud me.

Non coques hædum in lacte matris suæ. et propositionis panibus : 14 candelabrum ad luminaria sustentanda. et janthinas. auferebat donec exiret. ligna setim. Primogenitum filiorum tuorum redimes : nec apparebis in conspectu meo vacuus. dixit ad eos : Hæc sunt 35 quæ jussit Dominus fieri. quorum usus est in ministerio sanctuarii. dicens : 5 Separate apud vos primitias Domino. 25 Non immolabis super fermento sanguinem hostiæ meæ : neque residebit mane de victima solemnitatis Phase. 27 Dixitque Dominus ad Moysen : Scribe tibi verba hæc. 32 venerunt ad eum etiam omnes filii Isra¨el : quibus præcepit cuncta quæ audierat a Domino in monte Sinai. propitiatorium. et apparente in conspectu Domini Dei tui ter in anno. Et postquam locutus est ad eos. timuerunt prope accedere. ascendente te. sabbatum. et craticulam ejus æneam cum vectibus et vasis suis : labrum et basim ejus : 17 cortinas atrii cum columnis et basibus. 31 Vocatique ab eo. et tunc loquebatur ad filios Isra¨el omnia quæ sibi fuerant imperata. 30 Videntes autem Aaron et filii Isra¨el cornutam Moysi faciem. Sex diebus facietis opus : septimus dies erit vobis sanctus. et velum. quam principes synagogæ. 20 Egressaque omnis multitudo filiorum Isra¨el 83 . quibus et tecum et cum Isra¨el pepigi fœdus. et bases : 12 arcam et vectes. et byssum. 29 Cumque descenderet Moyses de monte Sinai. veniat. Igitur congregata omni turba filiorum Isra¨el. nullus insidiabitur terræ tuæ. annulos. et solemnitatem. et dilatavero terminos tuos. pilos caprarum. et requies Domini : qui fecerit opus in eo. Omnis voluntarius et prono animo offerat eas Domino : aurum et argentum. et ignorabat quod cornuta esset facies sua ex consortio sermonis Domini. et gemmas ad ornatum superhumeralis et rationalis. et scripsit in tabulis verba fœderis decem. quod ante illud oppanditur : 13 mensam cum vectibus et vasis. vasa illius et lucernas. quando redeunte anni tempore cuncta conduntur. 33 Impletisque sermonibus. 6 hyacinthum et purpuram. 2 3 Non succendetis ignem in omnibus habitaculis vestris per diem sabbati. occidetur. 10 Quisque vestrum sapiens est. sed operiebat ille rursus faciem suam. coccumque bis tinctum. 26 Primitias frugum terræ tuæ offeres in domo Domini Dei tui. 21 Sex diebus operaberis . occidetur. et oleum ad nutrimenta ignium : 15 altare thymiamatis. et loquens cum eo. 8 et oleum ad luminaria concinnanda. paxillos. 18 paxillos tabernaculi et atrii cum funiculis suis : 19 vestimenta. et oleum unctionis et thymiama ex aromatibus : tentorium ad ostium tabernaculi : 16 altare holocausti. tentorium in foribus vestibuli. et tabulata cum vectibus. 9 lapides onychinos. et æs. et tectum ejus. 28 Fuit ergo ibi cum Domino quadraginta dies et quadraginta noctes : panem non comedit. 4 Et ait Moyses ad omnem catervam filiorum Isra¨el : Iste est sermo quem præcepit Dominus. 34 Quod ingressus ad Dominum. atque operimentum. et faciat quod Dominus imperavit : 11 tabernaculum scilicet. siquando loquebatur ad eos. vestes Aaron pontificis ac filiorum ejus. et ut conficiatur unguentum. 23 Tribus temporibus anni apparebit omne masculinum tuum in conspectu omnipotentis Domini Dei Isra¨el. 35 Qui videbant faciem egredientis Moysi esse cornutam. 7 pellesque arietum rubricatas. reversi sunt tam Aaron. et vectes. posuit velamen super faciem suam. 24 Cum enim tulero gentes a facie tua. et aquam non bibit. ut sacerdotio fungantur mihi. tenebat duas tabulas testimonii. 22 Solemnitatem hebdomadarum facies tibi in primitiis frugum messis tuæ triticeæ. die septimo cessabis arare et metere. et thymiama suavissimum.Exodus ove : sin autem nec pretium pro eo dederis.

Exodus de conspectu Moysi. coccoque bis tincto. sapientia et intelligentia. et in ora cortinæ alterius similiter. et faciendum opus in auro. et ære. 31 implevitque eum spiritu Dei. 3 tradidit eis universa donaria filiorum Isra¨el. 18 Et fibulas æneas quinquaginta. filii Hur de tribu Juda. et hyacintho. et alias quinque sibi invicem copulavit. Qui cum instarent operi. 23 Si quis habebat hyacinthum. et opere carpentario. alteram alteri. 22 viri cum mulieribus præbuerunt. 28 aromataque et oleum ad luminaria concinnanda. 25 Sed et mulieres doctæ. Cuncti filii Isra¨el voluntaria Domino dedicaverunt. lignaque setim in varios usus. ac thymiama odoris suavissimi componendum. et janthinas. ut faciant opera abietarii. et arte polymita : 9 quarum una habebat in longitudine viginti octo cubitos. quæ jusserat Dominus per manum Moysi. 11 Fecit et ansas hyacinthinas in ora cortinæ unius ex utroque latere. et in latitudine cubitos quatuor : unius mensuræ erant omnia saga : 16 quorum quinque junxit seorsum. 12 ut contra se invicem venirent ansæ. 5 dixerunt Moysi : Plus offert populus quam necessarium est. cui dederat Dominus sapientiam. quidquid fabre adinveniri potest. vocavit Dominus ex nomine Beseleel filium Uri. et mutuo jungerentur. de hyacintho ac purpura. et sex alia separatim. ut sibi invicem jungerentur. cortinas decem de bysso retorta. obtulerunt Domino. 19 Fecit et opertorium tabernaculi de pellibus arietum rubricatis : aliudque desuper velamen- 84 . coccoque bis tincto. polymitarii. ut scirent fabre operari quæ in usus sanctuarii necessaria sunt. armillas et inaures. quibus necteretur tectum. opere vario. ærisque metalla. et vermiculum. 4 Unde artifices venire compulsi. dederunt hyacinthum. et Ooliab. Fecit ergo Beseleel. Sicque cessatum est a muneribus offerendis. Quidquid ad cultum et ad vestes sanctas necessarium erat. et argento. nec mulier quidquam offerat ultra in opere sanctuarii. quotidie mane vota populus offerebat. ac plumarii. et qui sponte sua obtulerant se ad faciendum opus. et omnis vir sapiens. ut unum pallium ex omnibus sagis fieret. 32 ad excogitandum. et purpura. et purpuram. et ad præparandum unguentum. ut fierent opera. et fieret unum tabernaculum. 30 Dixitque Moyses ad filios Isra¨el : Ecce. et bysso. 10 Conjunxitque cortinas quinque. et quæ præcepit Dominus. 26 et pilos caprarum. et gemmas ad superhumerale et rationale. 24 argenti. et texant omnia. quæ neverant. 21 obtulerunt mente promptissima atque devota primitias Domino. byssum et pilos caprarum. una mensura erat omnium cortinarum. 8 Feceruntque omnes corde sapientes ad explendum opus tabernaculi. quibus dedit Domi36 nus sapientiam et intellectum. 14 Fecit et saga undecim de pilis caprarum ad operiendum tectum tabernaculi : 15 unum sagum in longitudine habebat cubitos triginta. ac byssum. coccumque bis tinctum. pelles arietum rubricatas. 6 Jussit ergo Moyses præconis voce cantari : Nec vir. 27 Principes vero obtulerunt lapides onychinos. 7 eo quod oblata sufficerent et superabundarent. ad faciendum opus tabernaculi testimonii. Cumque vocasset eos Moy2 ses et omnem eruditum virum. purpuram. 13 Unde et quinquaginta fudit circulos aureos. qui morderent cortinarum ansas. 34 dedit in corde ejus : Ooliab quoque filium Achisamech de tribu Dan : 35 ambos erudivit sapientia. et quinquaginta in ora sagi alterius. et in latitudine quatuor . 29 Omnes viri et mulieres mente devota obtulerunt donaria. et scientia et omni doctrina. 17 Fecitque ansas quinquaginta in ora sagi unius. sponte propria cuncta tribuentes. ac nova quæque reperiant. 33 sculpendisque lapidibus. annulos et dextralia : omne vas aureum in donaria Domini separatum est.

phialas. quos vestivit auro. et fecit illi labium aureum per gyrum. ac bysso retorta. 2 Et fecit illi coronam auream per gyrum. quinque alios vectes ad occidentalem plagam tabernaculi contra mare. 32 et quinque alios ad alterius lateris coaptandas tabulas : et extra hos. 9 extendentes alas. duorum cubitorum et dimidii in longitudine. 31 Fecit et vectes de lignis setim. ex auro puro. purpura. id est. de auro mundissimo. quas cum capitibus deauravit. seque mutuo et illud respicientes. qui erant in lateribus arcæ ad portandum eam. 4 Vectes quoque fecit de lignis setim. 37 Fecit et tentorium in introitu tabernaculi ex hyacintho. 85 . per quos vectes induci possent : quos et ipsos laminis aureis operuit. opere polymitario. ad eam partem tabernaculi quæ mare respicit. et purpura. et super eamdem. et thuribula. et cherub alterum in summitate partis alterius : duos cherubim in singulis summitatibus propitiatorii. 24 cum quadraginta basibus argenteis. 22 Binæ incastraturæ erant per singulas tabulas. 27 Contra occidentem vero. 7 Duos etiam cherubim ex auro ductili. ut possit mensa portari. alteram coronam auream. quas operuit auro. ubi incastraturæ laterum in angulis terminantur. basesque earum fudit æneas. Sic fecit in omnibus tabernaculi tabulis. 23 E quibus viginti ad plagam meridianam erant contra austrum. 11 Circumdeditque eam auro mundissimo. acetabula. 26 cum quadraginta basibus argenteis. quæ respicit ad aquilonem. quæ habebat in altitudine cubitum ac semissem. 12 ipsique labio coronam auream interrasilem quatuor digitorum. vermiculo. 3 conflans quatuor annulos aureos per quatuor angulos ejus : duos annulos in latere uno. et cubitum ac semissem in latitudine. Duæ bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum. 34 Ipsa autem tabulata deauravit. 6 Fecit et propitiatorium. habentem duos semis 37 cubitos in longitudine. fecit viginti tabulas. 20 Fecit et tabulas tabernaculi de lignis setim stantes. 21 Fecit autem Beseleel et arcam de lignis setim. et haberent bases argenteas sedecim. varium atque distinctum : 36 et quatuor columnas de lignis setim. vermiculo. fecit sex tabulas. qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret. 25 Ad plagam quoque tabernaculi. et tegentes propitiatorium. ut altera alteri jungeretur. quos posuit ex utraque parte propitiatorii : 8 cherub unum in summitate unius partis. fusis basibus earum argenteis. Ita fecit ex utraque parte per angulos : 30 ut octo essent simul tabulæ. oraculum.Exodus tum de pellibus janthinis. altitudo quoque unius cubiti fuit et dimidii : vestivitque eam auro purissimo intus ac foris. 35 Fecit et velum de hyacintho. quos posuit in quatuor angulis per singulos pedes mensæ 14 contra coronam : misitque in eos vectes. 28 et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro : 29 quæ junctæ erant a deorsum usque sursum. et cubiti ac semis in latitudine. 5 et quos misit in annulos. opere plumarii : 38 et columnas quinque cum capitibus suis. binas scilicet bases sub singulis tabulis. duas bases per singulas tabulas. fusis basibus earum argenteis. in quibus offerenda sunt libamina. 15 Ipsos quoque vectes fecit de lignis setim. et duos in altero. 10 Fecit et mensam de lignis setim in longitudine duorum cubitorum. et in unam compaginem pariter ferebantur. Et circulos eorum fecit aureos. et cyathos. Decem cubitorum erat longitudo tabulæ unius : et unum ac semis cubitum latitudo retinebat. quinque ad continendas tabulas unius lateris tabernaculi. id est. 13 Fudit et quatuor circulos aureos. byssoque retorta. et in latitudine unius cubiti. et circumdedit eos auro. 16 Et vasa ad diversos usus mensæ. 33 Fecit quoque vectem alium.

tres calami ex parte una. 13 Porro contra orientem quinquaginta cubitorum paravit tentoria : 14 e quibus. 86 . de auro mundissimo. sphærulæque simul et lilia : et tres scyphi instar nucis in calamo altero. unum tenebat latus : 15 et in parte altera (quia inter utraque introitum tabernaculi fecit) quindecim æque cubitorum erant tentoria. 25 Fecit et altare thymiamatis de lignis setim. 22 Et sphærulæ igitur. extinguantur. quæ emuncta sunt. 24 Talentum auri appendebat candelabrum cum omnibus vasis suis. et in altitudine duos : e cujus angulis procedebant cornua. Ipsum autem altare non erat solidum. forcipes. capitaque earum et cælaturæ argenteæ.Exodus 17 Fecit et candelabrum ductile de auro mundissimo. et ignium receptacula. et thymiama de aromatibus mundissimis opere pigmentarii. ac lilia procedebant : 18 sex in utroque latere. et subter eam in altaris medio arulam. operuitque illum laminis æneis. cum basibus suis. capita columnarum. et operis ac metalli. 19 Columnæ autem in ingressu fuere quatuor cum basibus æneis. scyphi. 20 In ipso autem vecte erant quatuor scyphi in nucis modum. quindecim cubitos columnarum trium. 29 Composuit et oleum ad sanctificationis unguentum. lebetes. et operuit laminis æneis : 7 induxitque in circulos. et intus vacuum. cubitorum centum. sed cavum ex tabulis. et operuit laminis aureis. quæ ad occidentem respicit. et tota operis cælatura. et possit altare portari. Æquum erat opus sex calamorum. fuerunt tentoria cubitorum quinquaginta. 11 Æque ad septentrionalem plagam tentoria columnæ. columnæ decem cum basibus suis æneæ. erant. basesque et capita columnarum ejusdem mensuræ. columnæque tres. quinque cubitorum per 38 quadrum. 12 In ea vero plaga. sphærulæque per singulos simul et lilia : 21 et sphærulæ sub duobus calamis per loca tria. 16 Cuncta atrii tentoria byssus retorta texuerat. 18 Et in introitu ejus opere plumario fecit tentorium ex hyacintho. fuscinulas. 28 Ipsos autem vectes fecit de lignis setim. et tres ex altera : 19 tres scyphi in nucis modum per calamos singulos. et trium in altitudine : cujus cornua de angulis procedebant. 27 Fecitque ei coronam aureolam per gyrum. universa ductilia ex auro purissimo. quæ excubabant in ostio tabernaculi. 4 Craticulamque ejus in modum retis fecit æneam. de cujus vecte calami. ad immittendos vectes ad portandum : 6 quos et ipsos fecit de lignis setim. et vasa ubi ea. et capita columnarum. qui simul sex fiunt calami procedentes de vecte uno. altitudo vero quinque cubitorum erat juxta mensuram. sphærulæque simul et lilia. purpura. 8 Fecit et labrum æneum cum basi sua de speculis mulierum. qui procedebant de stipite candelabri. 26 Vestivitque illud auro purissimo cum craticula ac parietibus et cornibus. et calami ex ipso erant. quam cuncta atrii tentoria habebant. per quadrum singulos habens cubitos. quod habebat viginti cubitos in longitudine. vermiculo. ut mittantur in eos vectes. et bases totidem. sphærulæque. uncinos. 9 Fecit et atrium. argentea. 17 Bases columnarum fuere æneæ. et tota operis cælatura. Et in usus ejus paravit ex ære vasa 2 3 diversa. 23 Fecit et lucernas septem cum emunctoriis suis. et duos annulos aureos sub corona per singula latera. qui in lateribus altaris eminebant. ac bysso retorta. in cujus australi plaga erant tentoria de bysso retorta. 20 Paxillos quoque tabernaculi et atrii per gyrum fecit æneos. argentea. 5 fusis quatuor annulis per totidem retiaculi summitates. 10 columnæ æneæ viginti cum basibus suis. Fecit et altare holocausti de lignis setim. capita autem earum cum cunctis cælaturis suis argentea : sed et ipsas columnas atrii vestivit argento.

purpura. circumdati et inclusi auro per ordines suos. duplex. achates. fecit capita columnarum. et beryllus. ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. viginti novem talentorum fuit. quæ enumerata sunt juxta præceptum Moysi in cæremoniis Levitarum per manum Ithamar filii Aaron sacerdotis : 22 quæ Beseleel filius Uri filii Hur de tribu Juda. coccoque bis tincto. et paxilli tabernaculi atque atrii per gyrum. onychinus. 14 Ipsique lapides duodecim sculpti erant nominibus duodecim tribuum Isra¨el. 6 Paravit et duos lapides onychinos. 26 Fuerunt præterea centum talenta argenti e quibus conflatæ sunt bases sanctuarii. ligurius. 17 e quibus penderent duæ catenæ aureæ. quas inseruerunt uncinis. coc2 coque bis tincto. 10 Et posuit in eo gemmarum ordines quatuor. 25 Oblatum est autem ab his qui transierunt ad numerum a viginti annis et supra. compleverat. sicut præcepit Dominus Moysi. oramque per gyrum capitii textilem : 22 deorsum autem ad pedes mala punica ex hyacintho. ut possent torqueri cum priorum colorum subtegmine. ubi velum pendet. qui in superhumeralis angulis eminebant. et quod oblatum est in donariis. quos jungebat vitta hyacinthina. singulis talentis per bases singulas supputatis. astrictos et inclusos auro. sapphirus. de auro purissimo : 16 et duos uncinos. 15 Fecerunt in rationali et catenulas sibi invicem cohærentes. et a se invicem moverentur. quibus ornatus 87 . 24 Omne aurum quod expensum est in opere sanctuarii. 29 Æris quoque oblata sunt talenta septuaginta duo millia. 20 Feceruntque quoque tunicam superhumeralis totam hyacinthinam. 27 Centum bases factæ sunt de talentis centum. et amethystus. 5 et balteum ex eisdem coloribus. et sculptos arte gemmaria nominibus filiorum Isra¨el : 7 posuitque eos in lateribus superhumeralis in monimentum filiorum Isra¨el. 4 duasque oras sibi invicem copulatas in utroque latere summitatum. ex auro. Fecit igitur superhumerale de auro. et extenuavit in fila. 13 In quarto. sicut præcepit Dominus Moysi. hyacintho. sicut præceperat Dominus Moysi. In primo versu erat sardius. totidemque annulos aureos. omniaque vasa quæ ad usum ejus pertinent. 3 opere polymitario : inciditque bracteas aureas. purpura. 8 Fecit et rationale opere polymito juxta opus superhumeralis. 30 ex quibus fusæ sunt bases in introitu tabernaculi testimonii. 31 et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu ejus. et jaspis. quæ posuerunt inter malogranata. et malum punicum. et bysso retorta. ne laxa fluerent. et bysso retorta : 9 quadrangulum. hyacintho. fecit vestes. de sexcentis tribus millibus et quingentis quinquaginta armatorum. et purpura. sicut præceperat Dominus Moysi. 28 De mille autem septingentis et septuaginta quinque. chrysolithus. et quadringenti supra sicli. singuli per nomina singulorum.Exodus 21 Hæc sunt instrumenta tabernaculi testimonii. vermiculo. Domino per Moysen jubente. in extrema parte tunicæ per gyrum : 24 tintinnabulum autem aureum. et septingentorum triginta siclorum ad mensuram sanctuarii. quibus 39 indueretur Aaron quando ministrabat in sanctis. 18 Hæc et ante et retro ita conveniebant sibi. De hyacintho vero et purpura. 23 juncto sibi socio Ooliab filio Achisamech de tribu Dan : qui et ipse artifex lignorum egregius fuit. quas et ipsas vestivit argento. Porro annulos posuerunt in utroque latere rationalis. vermiculo et bysso. ac bysso retorta : 23 et tintinnabula de auro purissimo. 11 In secundo. 21 et capitium in superiori parte contra medium. topazius. purpura. smaragdus. et altare æneum cum craticula sua. 19 stricta ad balteum et annulis fortius copulata. et introitus. carbunculus. et polymitarius atque plumarius ex hyacintho. 12 In tertio. mensuræ palmi. vermiculo ac bysso.

42 obtulerunt filii Isra¨el. 15 Igitur mense primo anni secundi. in quo adoletur incensum. vectes. 31 Perfectum est igitur omne opus tabernaculi et tecti testimonii : feceruntque filii Isra¨el cuncta quæ præceperat Dominus Moysi. Nihil ex vasis defuit. pones super eam quæ rite præcepta sunt. prima die mensis. quæ in ministerium tabernaculi. 25 et adolevit super eo incensum aromatum. coram arca testimonii. sicut præceperat Dominus. 39 altare æneum. 14 Fecitque Moyses omnia quæ præceperat Dominus. et columnas cum basibus suis . Locutusque est Dominus ad Moysen. 23 locatis per ordinem lucernis. imposito desuper operimento. columnas ac bases. quod implebis aqua. et vasa ejus omnia . scripseruntque in ea opere gemmario. 22 Posuit et candelabrum in tabernaculo testimonii e regione mensæ in parte australi. eriges tabernaculum testimonii. Candelabrum stabit cum lucernis suis. juxta præceptum Domini. 20 Posuit et mensam in tabernaculo testimonii ad plagam septentrionalem extra velum. arcam. 36 candelabrum. arte plumaria. 26 Posuit et tentorium in introitu tabernaculi testimonii. 33 opertorium de pellibus arietum rubricatis. 28 Labrum quoque statuit inter 40 88 . et in tectum fœderis jussa sunt fieri. et sacrificia. et ingressum ejus. prima die mensis. 41 Vestes quoque. et oraculum desuper. purpura. byssina : 28 cingulum vero de bysso retorta. 16 Erexitque Moyses illud. et posuit tabulas ac bases et vectes. ut ministrent mihi. et lotos aqua 13 indues sanctis vestibus. 34 velum . propitiatorium.Exodus incedebat pontifex quando ministerio fungebatur. ut sanctificentur : 10 altare holocausti et omnia vasa ejus. vectes. sicut jusserat Dominus Moysi. quibus sacerdotes utuntur in sanctuario. 38 et tentorium in introitu tabernaculi . funiculosque illius et paxillos. labrum cum basi sua . tentoria atrii. annulos. 37 altare aureum. hyacintho. statuitque columnas. dicens : 2 Mense primo. 32 Et obtulerunt tabernaculum et tectum et universam supellectilem. Tentorium in introitu tabernaculi pones. 21 ordinatis coram propositionis panibus. 27 et altare holocausti in vestibulo testimonii. tabulas. ac vermiculo bis tincto. Sanctum Domini : 30 et strinxerunt eam cum mitra vitta hyacinthina. et utensilia earum cum oleo . 35 mensam cum vasis suis et propositionis panibus . et unctio eorum in sacerdotium sempiternum proficiat. retiaculum. sicut præceperat Dominus Moysi. sicut præceperat Dominus Moysi. 18 Posuit et testimonium in arca. 5 et altare aureum. sicut Dominus imperaverat. 25 Fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis ejus : 26 et mitras cum coronulis suis ex bysso : 27 feminalia quoque linea. ut Dominus imperaverat. ut sint Sancta sanctorum. et unguentum. 29 Fecerunt et laminam sacræ venerationis de auro purissimo. offerens in eo holocaustum. sicut præceperat Dominus Moysi. 40 tentorium in introitu atrii. et thymiama ex aromatibus. 43 Quæ postquam Moyses cuncta vidit completa. 8 Circumdabisque atrium tentoriis. 11 labrum cum basi sua : omnia unctionis oleo consecrabis. dimittesque ante illam velum : 4 et illata mensa. collocatum est tabernaculum. 17 et expandit tectum super tabernaculum. vectes. 6 et ante illud altare holocausti : 7 labrum inter altare et tabernaculum. appendit ante eam velum ut expleret Domini jussionem. 3 et pones in eo arcam. sicut præceperat Dominus Moysi. benedixit eis. lucernas. 9 Et assumpto unctionis oleo unges tabernaculum cum vasis suis. subditis infra vectibus. 19 Cumque intulisset arcam in tabernaculum. et aliud operimentum de janthinis pellibus. Aaron scilicet et filii ejus. 12 Applicabisque Aaron et filios ejus ad fores tabernaculi testimonii. 24 Posuit et altare aureum sub tecto testimonii contra velum.

implens illud aqua. quia cuncta nubes operuerat.Exodus tabernaculum testimonii et altare. 89 . nube operiente omnia. et majestate Domini coruscante. et gloria Domini implevit illud. proficiscebantur filii Isra¨el per turmas suas : 35 si pendebat desuper. 32 operuit nubes tabernaculum testimonii. ducto in introitu ejus tentorio. 29 Laveruntque Moyses et Aaron ac filii ejus manus suas et pedes. 33 Nec poterat Moyses ingredi tectum fœderis. 34 Siquando nubes tabernaculum deserebat. et accederent ad altare. 31 Erexit et atrium per gyrum tabernaculi et altaris. sicut præceperat Dominus Moysi. 30 cum ingrederentur tectum fœderis. et ignis in nocte. manebant in eodem loco. 36 Nubes quippe Domini incubabat per diem tabernaculo. Postquam omnia perfecta sunt. videntibus cunctis populis Isra¨el per cunctas mansiones suas.

Et oblata omnia adolebit sacerdos super altare in holocaustum et odorem suavissimum Domino. et sic offeres primitias tuas Domino. 11 Omnis oblatio quæ offeretur Domino. de turturibus. fundentes per altaris circuitum. æque simila oleo conspergetur : 8 quam offerens Domino. 15 fundens supra oleum. holocausti oblatio fuerit Domino. 9 Qui cum obtulerit eam. de bobus et ovibus offerens vic2 timas. erit Aaron.Liber Leviticus Vocavit autem Moysen. et filiorum ejus. 13 Quidquid obtuleris sacrificii. 9 intestinis et pedibus lotis aqua : adolebitque ea sacerdos super altare in holocaustum et suavem odorem Domino. 4 Cum autem obtuleris sacrificium coctum in clibano : de simila. absque fermento fiet. quod est ante ostium tabernaculi : 6 detractaque pelle hostiæ. 7 Sin autem de craticula fuerit sacrificium. caput. et dices ad eos : Homo. 2 et ponet memoriale super altare in odorem suavissimum Domino. 17 confringetque ascellas ejus. tollet memoriale de sacrificio. et acceptabilis erit. 6 divides eam minutatim. et thus imponens. . quod respicit ad aquilonem. coram Domino : sanguinem vero illius fundent super altare filii Aaron per circuitum : 12 dividentque membra. ac totum thus. Sanctum sanctorum de oblationibus Domini. et ponet thus. strue lignorum ante composita : 8 et membra quæ sunt cæsa. erit Aaron et filiorum ejus. 5 Si oblatio tua fuerit de sartagine. et omnia quæ adhærent jecori. ac rupto vulneris loco. torrebis igni. 3 si holocaustum fuerit ejus oblatio. qui obtulerit ex vobis hostiam Domino de pecoribus. 10 Quod si de pecoribus oblatio est. 14 Si autem obtuleris munus primarum frugum tuarum Domino de spicis adhuc virentibus. quibus subjiciendus est ignis : 13 intestina vero et pedes lavabunt aqua. desuper ordinantes. caput videlicet. et fundes super eam oleum. lignis igne supposito. et adolebit super altare. dicens : Loquere filiis Isra¨el. ac de armento : masculum immaculatum offeret ad ostium tabernaculi testimonii. in loco in quo cineres effundi solent. et plumas projiciet prope altare ad orientalem plagam. conspersos oleo. masculum absque macula offeret : 11 immolabitque ad latus altaris. 15 offeret eam sacerdos ad altare : et retorto ad collum capite. 7 Et subjicient in altari ignem. Anima cum obtulerit oblationem sacrificii Domino. Sanctum sanctorum de oblationibus Domini. sale condies. et adolebit super altare in odorem suavitatis Domino : 10 quidquid autem reliquum est. ac deferet ad filios Aaron sac: quorum unus tollet pugillum plenum similæ et olei. et lagana azyma oleo lita. et cuncta quæ adhærent jecori. id est. ad placandum sibi Dominum : 4 ponetque manum super caput hostiæ. et locutus est ei Dominus de tabernaculo testi1 monii. simila erit ejus oblatio . et ponent super ligna. atque in expiationem ejus proficiens. panes scilicet absque fermento. neque ferro dividet eam. similæ conspersæ oleo et absque fermento. et offerent filii Aaron sacerdotes sanguinem ejus. de ovibus sive de capris holocaustum. 5 Immolabitque vitulum coram Domino. et confringes in morem farris. 14 Si autem de avibus. 12 Primitias tantum eorum offeretis ac munera : super altare vero non imponentur in odorem suavitatis. trades manibus sacerdotis. artus in frusta concident. 3 Quod autem reliquum fuerit de sacrificio. aut pullis columbæ. Holocaustum est et oblatio suavissimi odoris Domino. nec quidquam fermenti ac mellis adolebitur in sacrificio Domino. et non secabit. nec auferes sal fœderis Dei tui de sacrificio tuo : in omni oblatione tua offeres sal. decurrere faciet sanguinem super crepidinem altaris : 16 vesiculam vero gutturis. 2erdotes fundetque super eam oleum.

immaculata offeret coram Domino. 11 Pellem vero et omnes carnes. Quod si hostia pacificorum fuerit ejus oblatio. et adipem jecoris cum renunculis. peccaverit. quippiam fecerit : 3 si sacerdos. et obtulerit eam Domino. adducetque eum ad ostium tabernaculi. 3 Et offerent de hostia pacificorum in oblationem Domino. ubi cineres effundi solent : incendetque ea super lignorum struem. 12 et reliquo corpore. 7 Si agnum obtulerit coram Domino. qui unctus est. cum capite et pedibus et intestinis et fimo. quæ præcepit ut non fierent. 15 Et ponent 4 91 . et suavissimi odoris. et quidquid pinguedinis est intrinsecus : 4 duos renes cum adipe quo teguntur ilia. sive masculum obtulerit. et cunctis habitaculis vestris : nec sanguinem nec adipem omnino comedetis. 8 ponet manum suam super caput victimæ suæ : quæ immolabitur in vestibulo tabernaculi testimonii : fundentque filii Aaron sanguinem ejus per circuitum altaris. et de bobus voluerit offerre. quæ immolabitur in introitu tabernaculi 2 testimonii. quod est super eos juxta ilia. offeret pro peccato suo vitulum. 5 Adolebuntque ea super altare in holocaustum. et pinguedinem quæ operit ventrem atque universa vitalia. et per imperitiam fecerit quod contra mandatum Domini est. asperget eo septies coram Domino contra velum sanctuarii. Domini erit 17 jure perpetuo in generationibus. et utrumque renunculum cum adipe qui est juxta ilia. ponetque manum super caput ejus. 3manum marem sive feminam. quod est in tabernaculo testimonii : omnem autem reliquum sanguinem fundet in basim altaris holocausti in introitu tabernaculi. adipem qui operit vitalia. dicens : 2 Loquere filiis Isra¨el : Anima. 5 Hauriet quoque de sanguine vituli. Locutusque est Dominus ad Moysen. Omnis adeps. adipem qui operit ventrem. in oblationem suavissimi odoris Domino. delinquere faciens populum. efferet extra castra in locum mundum. 6 Si vero de ovibus fuerit ejus oblatio et pacificorum hostia. et arvinam jecoris cum renunculis : 16 adolebitque ea super altare sacerdos in alimoniam ignis. 11 Et adolebit ea sacerdos super altare in pabulum ignis et oblationis Domini. 14 et postea intellexerit peccatum suum. 9 Et offerent de pacificorum hostia sacrificium Domino : adipem et caudam totam 10 cum renibus. et reticulum jecoris cum renunculis. et de universis mandatis Domini. et fundent filii Aaron sanguinem ejus per altaris circuitum. et immolabit eum Domino. 10 sicut aufertur de vitulo hostiæ pacificorum : et adolebit ea super altare holocausti. tam eum qui vitalia operit quam omnia quæ intrinsecus sunt : 9 duos renunculos et reticulum quod est super eos juxta ilia. reticulumque jecoris cum renunculis. sive feminam. 8 Et adipem vituli auferet pro peccato. quæ peccaverit per ignorantiam. 12 Si capra fuerit ejus oblatio. ac totum thus. Ponetque super caput victimæ suæ.Leviticus quia oblatio Domini est : 16 de qua adolebit sacerdos in memoriam muneris partem farris fracti. fundentque filii Aaron sacerdotes sanguinem per altaris circuitum. inferens illum in tabernaculum testimonii. 7 Ponetque de eodem sanguine super cornua altaris thymiamatis gratissimi Domino. immaculata erunt. 13 Quod si omnis turba Isra¨el ignoraverit. quæ in loco effusorum cinerum cremabuntur. et olei. offeret pro peccato suo vitulum immaculatum Domino : 4 et adducet illum ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino. 13 ponet manum suam super caput ejus : immolabitque eam in introitu tabernaculi testimonii. 14 Tollentque ex ea in pastum ignis dominici. lignis igne supposito. et qui tegit universa vitalia : 15 duos renunculos cum reticulo. 6 Cumque intinxerit digitum in sanguine.

et dimittetur ei. 7 Sin autem non potuerit offerre pecus. testisque fuerit quod aut 5Anima ipse vidit. offeret hostiam Domino. et dimittetur ei. 26 Adipem vero adolebit supra. 28 et cognoverit peccatum suum. 18 Ponetque de eodem sanguine in cornibus altaris. oblitaque postea intellexerit delictum suum. aut 2 per se mortuum. et pro peccato ejus. Si peccaverit anima. 22 Si peccaverit princeps. et idipsum juramento et sermone firmaverit. 27 Quod si peccaverit anima per ignorantiam. adolebit super altare in odorem suavitatis Domino : rogabitque pro eo.Leviticus seniores populi manus super caput ejus coram Domino. et audierit vocem jurantis. 25 tinget sacerdos digitum in sanguine hostiæ pro peccato. et dimittetur ei. quod est in ostio tabernaculi testimonii. ut faciat quidquam de his. sicut auferri solet de victimis pacificorum. atque delinquat. quæ juraverit. hircum de capris immaculatum. vel duos pullos columbarum Domino. orabitque pro ea sacerdos et pro peccato ejus. reliquum fundet ad basim ejus. propitius erit eis Dominus. 32 Sin autem de pecoribus obtulerit victimam pro peccato. 8 dabitque eos sacerdoti : qui primum offerens pro peccato. qui immolatur pro pacificis. 31 Omnem autem adipem auferens. ita ut collo hæreat. unum pro peccato. 21 Ipsum autem vitulum efferet extra castra. ovem scilicet immaculatam : 33 ponet manum super caput ejus. offeret capram immaculatam. 4 Anima. reliquum fundet ad basim ejus. aut conscius est : nisi indicaverit. 30 Tolletque sacerdos de sanguine in digito suo : et tangens cornua altaris holocausti. et pro peccato ejus. quæ tetigerit aliquid immundum. aut quodlibet aliud reptile : et oblita fuerit immunditiæ suæ. quidquid autem reliquum fuerit. quod est coram Domino in tabernaculo testimonii : reliquum autem sanguinem fundet juxta basim altaris holocaustorum. vel bene. 35 Omnem quoque adipem auferens. sicut auferri solet adeps arietis. 16 inferet sacerdos. faciet distillare ad funda- 92 . ut vel male quid faceret. portabit iniquitatem suam. 34 Sumetque sacerdos de sanguine ejus digito suo. et immolabit eam in loco holocausti. 6 et offerat de gregibus agnam sive capram. 29 Ponetque manum super caput hostiæ quæ pro peccato est. et non penitus abrumpatur. qua pollui solet. de populo terræ. et alterum in holocaustum. qui unctus est. et deliquit : 3 et si tetigerit quidquam de immunditia hominis juxta omnem impuritatem. 24 Ponetque manum suam super caput ejus : cumque immolaverit eum loco ubi solet mactari holocaustum coram Domino. quia pro peccato est. et reliquum fundens ad basim ejus. 5 agat pœnitentiam pro peccato. atque comburet sicut et priorem vitulum : quia est pro peccato multitudinis. sicut in victimis pacificorum fieri solet : rogabitque pro eo sacerdos. Immolatoque vitulo in conspectu Domini. quod Domini lege prohibetur : 23 et postea intellexerit peccatum suum. quæ Domini lege prohibentur. 17 tincto digito aspergens septies contra velum. tangens cornua altaris holocausti. offerat duos turtures. et tangens cornua altaris holocausti. cremabit super altare in incensum Domini : rogabitque pro eo. 9 Et asperget de sanguine ejus parietem altaris . oblitaque cognoverit postea. et immolabit eam in loco ubi solent cædi holocaustorum hostiæ. et adolebit super altare : 20 sic faciens et de hoc vitulo quomodo fecit et prius : et rogante pro eis sacerdote. subjacebit delicto. et fecerit unum e pluribus per ignorantiam. rea est. de sanguine ejus in tabernaculum testimonii. 19 Omnemque ejus adipem tollet. et protulerit labiis suis. retorquebit caput ejus ad pennulas. sive quod occisum a bestia est.

dicens : 15 Anima si prævaricans cæremonias. quod super similam positum est : adolebitque illud in altari in monimentum odoris suavissimi Domino : 16 reliquam autem partem similæ comedet Aaron cum filiis suis. cremabit super altare in monimentum ejus qui obtulerit. 18 Mares tantum stirpis Aaron comedent illud. 17 Anima si peccaverit per ignorantiam. 5 reddet omnia.Leviticus mentum ejus. absque fermento : et comedet in loco sancto atrii tabernaculi. 17 Ideo autem non fermentabitur. sanctificabitur. nec thuris aliquid imponet. quia nesciens fecerit : et dimittetur ei. peccaverit. dicens : 20 Hæc est oblatio Aaron. et imposito holocausto. et dimittetur ei. et peccati rea intellexerit iniquitatem suam. quæ per fraudem voluit obtinere. 12 Ignis autem in altari semper ardebit. et totum thus. 3 sive rem perditam invenerit. in quibus solent peccare homines. quos vorans ignis exussit. et dimittetur ei. Decimam partem ephi offerent similæ in sacrificio sempiterno. 14 Locutusque est Dominus ad Moysen. 13 rogans pro illo et expians : reliquam vero partem ipse habebit in munere. et inficians insuper pejeraverit. 19 quia per errorem deliquit in Dominum. Legitimum ac sempiternum erit in generationibus vestris de sacrificiis Domini : omnis qui tetigerit illa. juxta æstimationem mensuramque delicti : 7 qui rogabit pro eo coram Domino. aut duos pullos columbarum. Locutus est Dominus ad Moysen. juxta pondus sanctuarii : 16 ipsumque quod intulit damni restituet. indutusque aliis. et quodlibet aliud ex pluribus fecerit. 18 offeret arietem immaculatum de gregibus sacerdoti. medium ejus mane. dicens : 9 Præcipe Aaron et filiis ejus : Hæc est lex holocausti : cremabitur in altari tota nocte usque mane : ignis ex eodem altari erit. aut calumniam fecerit. vel vi aliquid extorserit. integra. et ponens juxta altare. feceritque unum ex his quæ Domini lege prohibentur. qui numquam deficiet in altari. quæ conspersa est oleo. offeret pro peccato suo similæ partem ephi decimam : non mittet in eam oleum. 13 Ignis est iste perpetuus. et quintam insuper partem domino cui damnum intulerat. quia pro peccato est. 11 spoliabitur prioribus vestimentis. et coram altari. qui rogabit pro eo offerens arietem. in his quæ Domino sunt sanctificata. 11 Quod si non quiverit manus ejus duos offerre turtures. et quintam partem ponet supra. efferret eos extra castra. offeret pro delicto suo arietem immaculatum de gregibus. 6 Pro peccato autem suo offeret arietem immaculatum de grege. quem nutriet sacerdos subjiciens ligna mane per singulos dies. 19 Locutusque est Dominus ad Moysen. juxta mensuram æstimationemque peccati : qui orabit pro eo. negaverit proximo suo depositum quod fidei ejus creditum fuerat. desuper adolebit adipes pacificorum. 8 Locutusque est Dominus ad Moysen. 10 Alterum vero adolebit in holocaustum. et contempto Domino. 4 convicta delicti. sicut pro peccato atque delicto. quam offerre debent Domino in die unctionis suæ. tradens sacerdoti. quia pars ejus in Domini offertur incensum. qui emi potest duobus siclis. quæ offerent filii Aaron coram Domino. 12 Tradetque eam sacerdoti : qui plenum ex ea pugillum hauriens. dicens : 2 Anima quæ peccaverit. Sanctum sanctorum erit. et medium 6 93 . ut fieri solet : rogabitque pro eo sacerdos et pro peccato ejus. per errorem. et dabit eum sacerdoti. et in loco mundissimo usque ad favillam consumi faciet. 15 Tollet sacerdos pugillum similæ. quia pro peccato est. et filiorum ejus. et dimittetur illi pro singulis quæ faciendo peccavit. 10 Vestietur tunica sacerdos et feminalibus lineis : tolletque cineres. 14 Hæc est lex sacrificii et libamentorum.

et comederit de hujuscemodi carnibus. ita et pro delicto : utriusque hostiæ lex una erit : ad sacerdotem. cunctis filiis Aaron mensura æqua per singulos dividetur. sive omnis rei quæ polluere potest. quod si vas æneum fuerit. in loco sancto vescetur his carnibus. quia Sanctum sanctorum est. sanctificabitur. Offeret autem eam calidam in odorem suavissimum Domino 22 sacerdos. comederit. 11 Hæc est lex hostiæ pacificorum quæ offertur Domino. quæ oblata est Domino. confringetur . et ejus animalis. nec quisquam comedet ex eo. Sanctum sanctorum est. Sancta sanctorum est : 2 idcirco ubi immolabitur holocaustum. habebitis in varios usus. 19 Caro. ejus erit sacerdotis a quo offertur : 10 sive oleo conspersa. et bovis. lavabitur in loco sancto. reticulumque jecoris cum renunculis. tam de avibus 7 94 . nec proderit offerenti : quin potius quæcumque anima tali se edulio contaminaverit. et collyridas olei admistione conspersas : 13 panes quoque fermentatos cum hostia gratiarum. peribit de populis suis. vescetur ex ea. 7 Sicut pro peccato offertur hostia. vesci licitum est : 17 quidquid autem tertius invenerit dies. cujus sanguis infertur in tabernaculum testimonii ad expiandum in sanctuario. eadem similiter edetur die : sed et si quid in crastinum remanserit. quod coquitur in clibano. 22 Locutusque est Dominus ad Moysen.Leviticus ejus vespere : 21 quæ in sartagine oleo conspersa frigetur. 28 Vas autem fictile. pertinebit. non comedetur. dicens : 23 Loquere filiis Isra¨el : Adipem ovis. in quo cocta est. irrita fiet oblatio. nec remanebit ex eis quidquam usque mane. et lavabitur aqua. sed comburetur igni. et erit sacerdotis qui fundet hostiæ sanguinem. 20 Anima polluta quæ ederit de carnibus hostiæ pacificorum. qui offerri debet in incensum Domini. quæ aliquid tetigerit immundum. 23 Omne enim sacrificium sacerdotum igne consumetur. qui eam obtulerit. 18 Si quis de carnibus victimæ pacificorum die tertio comederit. comedet eam in loco sancto. 8 Sacerdos qui offert holocausti victimam. 24 Locutus est autem Dominus ad Moysen. sed comburetur igni : qui fuerit mundus. vel sponte quispiam obtulerit hostiam. defricabitur. et capræ non comedetis. coctamque similam. 5 Et adolebit ea sacerdos super altare : incensum est Domini pro delicto. qui offert. offerent panes absque fermento conspersos oleo. in atrio tabernaculi. non comedetur. quæ immolatur pro pacificis : 14 ex quibus unus pro primitiis offeretur Domino. vel jumenti. et lagana azyma uncta oleo. et quidquid in craticula. prævaricationis rea erit. habebit pellem ejus. 25 Si quis adipem. mactabitur et victima pro delicto : sanguis ejus per gyrum altaris fundetur. dicens : 25 Loquere Aaron et filiis ejus : Ista est lex hostiæ pro peccato : in loco ubi offertur holocaustum. 30 Hostia enim quæ cæditur pro peccato. quia Sanctum sanctorum est. 27 Quidquid tetigerit carnes ejus. sive arida fuerint. 21 Et quæ tetigerit immunditiam hominis. 26 Sanguinem quoque omnis animalis non sumetis in cibo. et tota cremabitur in altari. immolabitur coram Domino. 15 cujus carnes eadem comedentur die. ignis absumet. 24 Adipem cadaveris morticini. Hæc quoque lex hostiæ pro delicto. Si de sanguine illius vestis fuerit aspersa. vel in sartagine præparatur. peribit de populo suo. 6 Omnis masculus de sacerdotali genere. 12 Si pro gratiarum actione oblatio fuerit. 16 Si voto. qui jure patri successerit. 3 Offerent ex ea caudam et adipem qui operit vitalia : 4 duos renunculos. quod a bestia captum est. interibit de populis suis. et pinguedinem quæ juxta ilia est. 29 Omnis masculus de genere sacerdotali vescetur de carnibus ejus. 9 Et omne sacrificium similæ. 26 Sacerdos.

accingens eum balteo. et cinxit balteis. 15 immolavit eum. 6 Statimque obtulit Aaron et filios ejus. duosque renunculos. tradet sacerdoti. 21 lotis prius intestinis et pedibus : totumque simul arietem incendit super altare. vestes eorum. in quo erat Doctrina et Veritas. et tincto digito. tuli a filiis Isra¨el de hostiis eorum pacificis. et consecravit : 13 filios quoque ejus oblatos vestivit tunicis lineis. 31 qui adolebit adipem super altare. et dedi Aaron sacerdoti. 7 vestivit pontificem subucula linea. 35 Hæc est unctio Aaron et filiorum ejus in cæremoniis Domini die qua obtulit eos Moyses. unxit illud. tetigit cornua altaris per gyrum : quo expiato et sanctificato. sicut præceperat ei Dominus. et unctionis oleum. peribit de populis suis. 16 Adipem vero qui erat super vitalia. et reticulum jecoris. 19 immolavit eum. et artus. sumens de sanguine ejus. quem jussit Dominus fieri. dicens : Qui offert victimam pacificorum Domino. 11 Cumque sanctificans aspersisset altare septem vicibus. vitulum pro peccato. ut jusserat Dominus. ab omni populo Isra¨el. 20 Ipsumque arietem in frusta concidens. 22 Obtulit et arietem secundum in consecratione sacerdotum. labrumque cum basi sua sanctificavit oleo. dicens : 2 Tolle Aaron cum filiis suis. et pro consecratione et pacificorum victimis. 12 Quod fundens super caput Aaron. 5 ait : Iste est sermo. et induens eum tunica hyacinthina. cremans extra castra. 33 Qui obtulerit sanguinem et adipem filiorum Aaron. posueruntque super caput ejus Aaron et filii ejus manus suas : 23 quem cum immolasset Moyses. 4 Fecit Moyses ut Dominus imperaverat. lege perpetua. 28 Locutusque est Dominus ad Moysen. 38 quam constituit Dominus Moysi in monte Sinai. sicut præceperat ei. Locutusque est Dominus ad Moysen. Cumque lavisset eos. duos arietes. 30 Tenebit manibus adipem hostiæ. contra frontem. quando mandabit filiis Isra¨el ut offerrent oblationes suas Domino in deserto Sinai. et fudit sanguinem ejus per circuitum altaris.Leviticus quam de pecoribus. canistrum cum azymis : 3 et congregabis omnem cœtum ad ostium tabernaculi. et adipem adolevit igni. eo quod esset holocaustum suavissimi odoris Domino. libamenta ejus. 32 Armus quoque dexter de pacificorum hostiis cedet in primitias sacerdotis. et armum separationis. et fimo. fudit reliquum sanguinem ad fundamenta ejus. 34 Pectusculum enim elevationis. et carnibus. 14 Obtulit et vitulum pro peccato : cumque super caput ejus posuisset Aaron et filii ejus manus suas. id est. hauriens sanguinem. 18 Obtulit et arietem in holocaustum : super cujus caput cum imposuissent Aaron et filii ejus manus suas. 36 et quæ præcepit eis dari Dominus a filiis Isra¨el religione perpetua in generationibus suis. cum arvinulis suis. et desuper humerale imposuit. 8 quod astringens cingulo aptavit rationali. Congregataque omni turba ante fores tabernaculi. ut sacerdotio fungerentur. offerat simul et sacrificium. et pectusculum : cumque ambo oblata Domino consecraverit. caput ejus. unxit eum. 37 Ista est lex holocausti. et pollicem manus 8 95 . tetigit extremum auriculæ dextræ Aaron. 27 Omnis anima. dicens : 29 Loquere filiis Isra¨el. quæ ederit sanguinem. et sacrificii pro peccato atque delicto. quo linivit tabernaculum cum omni supellectili sua. 10 Tulit et unctionis oleum. adolevit super altare : 17 vitulum cum pelle. ipse habebit et armum dextrum in portione sua. imposuitque mitras. et omnia vasa ejus. sicut præceperat Dominus. et filiis ejus. 9 Cidari quoque texit caput : et super eam. pectusculum autem erit Aaron et filiorum ejus. posuit laminam auream consecratam in sanctificatione.

35 Die ac nocte manebitis in tabernaculo observantes custodias Domini. et sine macula in holocaustum. ne moriamini : sic enim mihi præceptum est. et adolens ea super altare. usque ad diem quo complebitur tempus consecrationis vestræ . 8 Statimque Aaron accedens ad altare. ut ritus sacrificii compleretur. qui positi sunt in canistro. 36 Feceruntque Aaron et filii ejus cuncta quæ locutus est Dominus per manum Moysi. sicut præcepit mihi Dominus. 6 ait Moyses : Iste est sermo. 30 Assumensque unguentum. aspersit super Aaron et vestimenta ejus. de ariete consecrationis in partem suam. 26 Tollens autem de canistro azymorum. reliquum fudit super altare per circuitum : 25 adipem vero. et renunculos.Leviticus ejus dextræ. ac reticulum jecoris. 15 Et pro peccato populi offerens. quod erat coram Domino. et apparebit vobis gloria ejus. immolavit vitulum pro peccato suo : 9 cujus sanguinem obtulerunt ei filii sui : in quo tingens digitum. dixitque ad Aaron : Tolle de armento vitulum pro peccato. 3 Et ad filios Isra¨el loqueris : Tollite hircum pro peccato. dicens : Aaron et filii ejus comedent eos : 32 quidquid autem reliquum fuerit de carne et panibus. 31 Cumque sanctificasset eos in vestitu suo. quæ sunt pro peccato. et super filios illius ac vestes eorum. et ibi comedite eas . 14 lotis aqua prius intestinis et pedibus. adolevit super altare holocausti. omnemque pinguedinem quæ operit intestina. 29 Tulitque pectusculum. 5 Tulerunt ergo cuncta quæ jusserat Moyses ad ostium tabernaculi : ubi cum omnis multitudo astaret. quem fudit per altaris circuitum. sacrificii Domino. absque cæremoniis holocausti matutini. vocavit Moyses Aaron. et in holocaustum. dicens : Coquite carnes ante fores tabernaculi. 4 bovem et arietem pro pacificis : et immolate eos coram Domino. et pollices manus ac pedis dextri. ignis absumet. sicut præceperat ei Dominus. panem absque fermento. 7 Et dixit ad Aaron : Accede ad altare. 16 fecit holocaustum. adolevit super altare. et collyridam conspersam oleo. ac majores 9arietem natu Isra¨el. et caudam. 27 tradens simul omnia Aaron et filiis ejus. 13 Ipsam etiam hostiam in frusta concisam. eo quod consecrationis esset oblatio. tetigit cornua altaris. reticulumque jecoris. sicut præcepit Dominus. et filios ejus. posuit super adipes. cum capite et membris singulis obtulerunt . 12 Immolavit et holocausti victimam : obtuleruntque ei filii sui sanguinem ejus. Facto autem octavo die. et armum dextrum. et duos renes cum adipibus suis et armo dextro separavit. et sanguinem qui erat in altari. similiter et pedis. sicut præceperat Dominus Moysi : 11 carnes vero et pellem ejus extra castra combussit igni. in sacrificio singulorum similam conspersam oleo offerentes : hodie enim Dominus apparebit vobis. septem enim diebus finitur consecratio : 34 sicut et impræsentiarum factum est. anniculos. in odorem suavitatis. 24 Obtulit et filios Aaron : cumque de sanguine arietis immolati tetigisset extremum auriculæ singulorum dextræ. et vitulum. quæ omnia super altare cremavit igni. utrumque immaculatum. quem præcepit Dominus : facite. mactavit hircum : expiatoque altari. et immola pro peccato tuo : offer holocaustum. 10 Adipemque. atque agnum. ora pro eo. panes quoque consecrationis edite. 33 De ostio quoque tabernaculi non exibitis septem diebus. elevans illud coram Domino. Qui postquam levaverunt ea coram Domino. et offer illos coram Domi2 no. et deprecare pro te et pro populo : cumque mactaveris hostiam populi. 18 Im- 96 . præcepit eis. 17 addens in sacrificio libamenta. 28 rursum suscepta de manibus eorum. quæ pariter offeruntur. laganumque. et fudit residuum ad basim ejus.

et adipes qui cremantur in altari. posuerunt ignem. et filiæ tuæ tecum : tibi enim ac liberis tuis reposita sunt de hostiis salutaribus filiorum Isra¨el : 15 eo quod armum et pectus. 19 Adipem autem bovis. 12 Locutusque est Moyses ad Aaron. 13 Comedetis autem in loco sancto : quod datum est tibi et filiis tuis de oblationibus Domini. 21 pectora eorum. et comedere debueritis eam in Sanctuario. Qui fecerunt omnia juxta præceptum Moysi. et ad filios tuos. et ejecerunt foras.Leviticus molavit et bovem atque arietem. 5 Confestimque pergentes. et armos dextros separavit Aaron. et asportate extra castra. ait : 17 Cur non comedistis hostiam pro peccato in loco sancto. qui erant residui : Tollite sacrificium. et vestimenta nolite scindere. ruentes in facies suas. sicut præceptum est mihi ? 19 Respondit Aaron : 97 . et ad Eleazar. devoravit holocaustum. et pacificis. laudaverunt Dominum. Quod cum vidissent turbæ. et rogetis pro ea in conspectu Domini. et adipes qui erant super altare. hostias pacificas populi : obtuleruntque ei filii sui sanguinem. et tollite fratres vestros de conspectu sanctuarii. benedixerunt populo. filios ejus. descendit. benedixit ei. Fratres vestri. et super omnem cœtum oriatur indignatio. et comedite illud absque fermento juxta altare. 4 Vocatis autem Moyses Misa¨ele et Elisaphan filiis Oziel. 23 Ingressi autem Moyses et Aaron in tabernaculum testimonii. quod remansit de oblatione Domini. elevans coram Domino. sicut præceptum est mihi. sicut præceperat Moyses. et Ithamar. 16 Inter hæc. et caudam arietis. qui oblatus fuerat pro peccato. elevaverunt coram Domino. 6 Locutusque est Moyses ad Aaron. ut sibi fuerat imperatum. 20 posuerunt super pectora : cumque cremati essent adipes super altare. Apparuitque gloria Domini omni multitudini : 24 et ecce egressus ignis a Domino. et Ithamar. ait ad eos : Ite. Quod audiens tacuit Aaron. offerentes coram Domino ignem alienum : quod eis præceptum non erat. edetis in loco mundissimo tu et filii tui. sicut præcepit Dominus. et omnis domus Isra¨el. 14 Pectusculum quoque quod oblatum est. qui remanserant. non bibetis tu et filii tui. quando intratis in tabernaculum testimonii. renunculosque cum adipibus suis. filios ejus : Capita vestra nolite nudare. et pertineant ad te. plangant incendium quod Dominus suscitavit : 7 vos autem non egrediemini fores tabernaculi. 8 Dixit quoque Dominus ad Aaron : 9 Vinum. et armum qui separatus est. et 10 incensum desuper. et data vobis ut portetis iniquitatem multitudinis. ne forte moriamini. et ad Eleazar. et mortui 2 3 sunt coram Domino. quæ Sancta sanctorum est. inter pollutum et mundum . patrui Aaron. et in conspectu omnis populi glorificabor. quia Sanctum sanctorum est. Arreptisque Nadab et Abiu filii Aaron thuribulis. cum quæreret Moyses. et deinceps egressi. et reticulum jecoris. 11 doceatisque filios Isra¨el omnia legitima mea quæ locutus est Dominus ad eos per manum Moysi. Egressusque ignis a Domino. Dixitque Moyses ad Aaron : Hoc est quod locutus est Dominus : Sanctificabor in iis qui appropinquant mihi. vestitos lineis tunicis. et omne quod inebriare potest. devoravit eos. quem fudit super altare in circuitum. Sicque completis hostiis pro peccato. alioquin peribitis : oleum quippe sanctæ unctionis est super vos. 22 Et extendens manus ad populum. et holocaustis. 18 præsertim cum de sanguine illius non sit illatum intra sancta. lege perpetua. hircum. exustum reperit : iratusque contra Eleazar et Ithamar filios Aaron. ne moriamini : quia præceptum sempiternum est in generationes vestras : 10 et ut habeatis scientiam discernendi inter sanctum et profanum. tulerunt eos sicut jacebant.

19 herodionem. et immundus erit usque ad vesperum : quia omnia hæc immunda sunt vobis. 9 Hæc sunt quæ gignuntur in aquis. ungulamque non dividit. et charadrion juxta genus suum. polluetur. polluetur. et ibin. et lacerta. et noctuam. comedetis. quia immunda sunt vobis. 18 et cygnum. sed non dividit eam. 29 Hæc quoque inter polluta reputabuntur de his quæ moventur in terra. singula juxta genus suum. 30 mygale. et attacus atque ophiomachus. 15 et omne corvini generis in similitudinem suam. polluta erunt. et immundus erit usque ad occasum solis. et vespertilionem. dicens : 2 Dicite filiis Isra¨el : Hæc sunt animalia quæ comedere debetis de cunctis animantibus terræ : 3 omne quod habet divisam ungulam. 11 execrandumque erit : carnes eorum non comedetis. 26 Omne animal quod habet quidem ungulam. ut est bruchus in genere suo. et idcirco frangendum est. lavabit vestimenta sua. et talpa. aut placere Domino in cæremoniis mente lugubri ? 20 Quod cum audisset Moyses. 28 Et qui portaverit hujuscemodi cadavera. et vitanda sunt vobis : aquilam. quomodo potui comedere eam. polluetur usque ad vesperum. tam in mari quam in fluminibus et stagnis. sed habet longiora retro crura. 23 Quidquid autem ex volucribus quatuor tantum habet pedes. immundum erit : et qui tetigerit illud. non comedetis illud. abominabile erit vobis. 6 Lepus quoque : nam et ipse ruminat. et chamæleon. 13 Hæc sunt quæ de avibus comedere non debetis. 4 Quidquid autem ruminat quidem. Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron. et porphyrionem. 16 struthionem. et sic postea mundabuntur. polluetur. immundum erit : qui tetigerit morticina eorum. quæ incedunt quadrupedia. 5 Chœrogryllus qui ruminat. in quod horum quidquam intro cecidit. et erit immundus usque ad vesperum : 25 et si necesse fuerit ut portet quippiam horum mortuum. upupam quoque. 7 Et sus : qui cum ungulam dividat. 31 Omnia hæc immunda sunt. et ruminat in pecoribus. si fusa fuerit super eum aqua. abominabile vobis. mustela et mus et crocodilus. sicut camelus et cetera. 14 et milvum ac vulturem juxta genus suum. 27 Quod ambulat super manus ex cunctis animantibus. 34 Omnis cibus. execrabile erit vobis : 24 et quicumque morticina eorum tetigerit. 21 Quidquid autem ambulat quidem super quatuor pedes. sed non dividit eam. Qui tetigerit morticina eorum. et mergulum. et accipitrem juxta genus suum : 17 bubonem. et larum. et holocaustum coram Domino : mihi autem accidit quod vides . tam vas ligneum et vestimentum. 10 Quidquid autem pinnulas et squamas non habet. 20 Omne de volucribus quod graditur super quatuor pedes. et inter immunda reputabitis. et vesci licitum est : omne quod habet pinnulas et squamas. tingentur aqua. sed ungulam non dividit. comedetis. 12 Cuncta quæ non habent pinnulas et squamas in aquis. et morticina vitabitis. et polluta erunt usque ad vesperum. contaminabitur. et onocrotalum. immundus erit : et omne 11 98 . ac locusta. 8 Horum carnibus non vescemini. nec ruminat. lavabit vestimenta sua. et gryphem. non ruminat. 22 comedere debetis. recepit satisfactionem. singula juxta genus suum. eorum quæ in aquis moventur et vivunt. immundus est. per quæ salit super terram. immundus erit usque ad vesperum : 32 et super quod ceciderit quidquam de morticinis eorum. et stellio. quam pelles et cilicia : et in quocumque fit opus. et haliæetum. nec cadavera contingetis. 33 Vas autem fictile. et habet ungulam. quem comedetis.Leviticus Oblata est hodie victima pro peccato.

pro filio sive pro filia. deferet agnum anniculum in holocaustum. quod licet vobis comedere. non polluet eam. quia ego sanctus sum. lavabit vestimenta sua. et non creverit in cute. et dices ad eos : Mulier. quia abominabile est. 7 qui offeret illa coram Domino. 37 Si ceciderit super sementem. in cujus cute et carne ortus fuerit diversus color. Sancti eritis. mundabit eum. sive pustula. et pilos in album mutatos colorem. aut quasi lucens quippiam. 3 Et die octavo circumcidetur infantulus : 4 ipsa vero triginta tribus diebus manebit in sanguine purificationis suæ. qui cadaver ejus tetigerit. immundum erit : sive clibani. 45 Ego enim sum Dominus. et reptat in terra. nec ingredietur in sanctuarium. et Aaron. et alterum pro peccato : orabitque pro ea sacerdos. et tradet sacerdoti. 8 Quod si non invenerit manus ejus. 43 Nolite contaminare animas vestras. abominabile erit. et ad arbitrium ejus separabitur. sive per humum trahitur. sive chytropodes. et mundus erit. sumet duos turtures vel duos pullos columbarum. 6 Cumque expleti fuerint dies purificationis suæ. nec potuerit offerre agnum. donec impleantur dies purificationis suæ.Leviticus liquens quod bibitur de universo vase. et pili coloris pristini. et sic mundabitur a profluvio sanguinis sui : ista est lex parientis masculum aut feminam. si suscepto semine pepererit masculum. 6 Et die septimo contemplabitur : si obscurior fuerit lepra. illico polluetur. quæ movetur in aqua. ad ostium tabernaculi testimonii. recludet eum sacerdos septem diebus : 5 et considerabit die septimo : et si quidem lepra ultra non creverit. et immundus erit usque ad vesperum. 39 Si mortuum fuerit animal. 46 Ista est lex animantium ac volucrum. 5 Sin autem feminam pepererit. 47 ut differentias noveritis mundi et immundi. 3 Qui cum viderit lepram in cute. Omne sanctum non tanget. 7 Quod si 13 99 . nec tangatis quidquam eorum. non comedetis. plaga lepræ. et sciatis quid comedere et quid respuere debeatis. sive portaverit. id est. 42 Quidquid super pectus quadrupes graditur. et multos habet pedes. 12 Locutusque est Dominus ad Moysen. Locutusque est Dominus ad Moysen. et omnis animæ viventis. nec transierit in cute priores terminos. Qui morticinum eorum tetigerit. et sic mundabitur. ne immundi sitis. et orabit pro ea. polluetur. 41 Omne quod reptat super terram. 38 Si autem quispiam aqua sementem perfuderit. Ne polluatis animas vestras in omni reptili quod movetur super terram. nec assumetur in cibum. quia ego sanctus sum. 4 Sin autem lucens candor fuerit in cute. ipsamque speciem lepræ humiliorem cute et carne reliqua : plaga lepræ est. destruentur. 36 Fontes vero et cisternæ. rursum recludet eum septem diebus aliis. et postea morticinis tacta fuerit. 44 Ego enim sum Dominus Deus vester : sancti estote. 35 Et quidquid de morticinis hujuscemodi ceciderit super illud. immundum erit. ut essem vobis in Deum. et omnis aquarum congregatio munda erit. adducetur ad Aaron sacerdotem. immunda erit septem diebus juxta dies separationis menstruæ. nec humilior carne reliqua. unum in holocaustum. qui eduxi vos de terra Ægypti. dicens : 2 Homo. quia scabies est : lavabitque homo vestimenta sua. et sexaginta sex diebus manebit in sanguine purificationis suæ. et immundi erunt. immunda erit duabus hebdomadibus juxta ritum fluxus menstrui. dicens : 2 Loquere filiis Isra¨el. et pullum columbæ sive turturem pro peccato. vel ad unum quemlibet filiorum ejus. immundus erit usque ad vesperum : 40 et qui comederit ex eo quippiam.

9 Plaga lepræ si fuerit in homine. 25 considerabit eam sacerdos : et ecce versa est in alborem.Leviticus postquam a sacerdote visus est. recalvaster et mundus est. 12 Sin autem effloruerit discurrens lepra in cute. 17 considerabit eum sacerdos. sive mulier. et capillorum mutaverit aspectum. quidquid sub aspectum oculorum cadit. 10 et videbit eum. mundus erit. et locus ejus reliqua cute est humilior. et idcirco mundabitur. quia cicatrix est combusturæ. condemnabit eum haud dubiæ lepræ. adjudicabit eum lepræ . contaminabit eum : plaga enim lepræ orta est in ulcere. Si deprehenderit subobscurum alborem lucere in cute. 36 non quæret amplius utrum capillus in flavum colorem sit immutatus. 44 Quicumque ergo 100 . nec humilior carne reliqua. adducetur homo ad sacerdotem. si lepra aspergitur. in cujus cute candor apparuerit. 42 Sin autem in calvitio sive in recalvatione albus vel rufus color fuerit exortus. et pilos versos in candorem. et capillus flavus. adducetur ad sacerdotem. 29 Vir. contaminabit eos. quia perspicuæ immunditiæ est. 26 Quod si pilorum color non fuerit immutatus. et inter immundos reputabitur : caro enim viva. 35 Sin autem post emundationem rursus creverit macula in cute. 39 intuebitur eos sacerdos. 13 considerabit eum sacerdos. et includetur septem diebus aliis. quia aperte immundus est. 40 Vir. quam ignis exusserit. ipsa quoque caro viva apparuerit : 11 lepra vetustissima judicabitur. 43 et hoc sacerdos viderit. quia lepra capitis ac barbæ est. et redditus munditiæ. 20 Qui cum viderit locum lepræ humiliorem carne reliqua. 34 Si die septimo visa fuerit stetisse plaga in loco suo. et capillus sui coloris est. 18 Caro autem et cutis in qua ulcus natum est. iterum lepra creverit : adducetur ad eum. 30 Et si quidem humilior fuerit locus carne reliqua. de cujus capite capilli fluunt. atque inolita cuti. et idcirco homo mundus erit. plaga combustionis est. et capilli nigri fuerint. recludet eum septem diebus : 22 et si quidem creverit. et totum hominem operuerit. videbit eos sacerdos. ulceris est cicatrix. contaminabit eum. 21 Quod si pilus coloris est pristini. et sanata albam sive rufam habuerit cicatricem. et mundum esse decernet. calvus et mundus est : 41 et si a fronte ceciderint pili. quæ orta est in calvitio. Si non creverit macula. 38 Vir. noverit hominem sanatum esse. et hominem mundum. sed maculam coloris candidi. contaminabit eum. 27 et die septimo contemplabitur : si creverit in cute lepra. Cumque color albus in cute fuerit. 37 Porro si steterit macula. 28 Sin autem in loco suo candor steterit non satis clarus. et teneri lepra mundissima judicabit : eo quod omnis in candorem versa sit. solitoque subtilior. 15 tunc sacerdotis judicio polluetur. sciat non esse lepram. et capillum nigrum : recludet eum septem diebus. et homo mundus erit. et locus plagæ carni reliquæ æqualis : 33 radetur homo absque loco maculæ. 24 Caro autem et cutis. 31 Sin autem viderit locum maculæ æqualem vicinæ carni. in cujus capite vel barba germinaverit lepra. 8 et immunditiæ condemnabitur. sive mulier. et sanatum. recludet eum septem diebus. et non recludet. immunda est. nec humilior plaga carne reliqua. 19 et in loco ulceris cicatrix alba apparuerit. 32 et die septimo intuebitur. quia plaga lepræ in cicatrice orta est. et cicatrix subobscura. 16 Quod si rursum versa fuerit in alborem. 14 Quando vero caro vivens in eo apparuerit. et confidenter eum pronuntiet mundum. sive subrufa. et operuerit omnem cutem a capite usque ad pedes. 23 sin autem steterit in loco suo. et ipsa lepræ species fuerit subobscura. Contaminabit itaque eum sacerdos. mundabit eum : lotisque vestibus suis. et vicina carne non est humilior.

9 et die septimo radet capillos capitis. et seorsum olei sextarium. recludetque illud septem diebus aliis. quæ immolata est pro delicto. qui purificatur. et asperget coram Domino septies. cum invenerit lepram esse mundatam. 56 Sin autem obscurior fuerit locus lepræ. Locutusque est Dominus ad Moysen. Et lotis rursum vestibus et corpore. 16 tingetque digitum dextrum in eo. lepra perseverans est : pollutum judicabit vestimentum. vel per totum. barbamque et supercilia. et separatus est ad arbitrium sacerdotis. 19 Rogabitque pro eo coram Domino. nec tamen crevisse lepram. lepra volatilis et vaga. vel quidquid ex pelle confectum est. 47 Vestis lanea sive linea. ut in agrum avolet. vermiculumque et hyssopum. et tres decimas similæ in sacrificium. et super pollices manus dextræ et pedis : 15 et de olei sextario mittet in manum suam sinistram. lepra. dicens : 2 Hic est ritus leprosi. et lavabunt id in quo lepra est. 53 Quod si eam viderit non crevisse. et holocaustum. ac totius corporis pilos. atque subtegminis. oleique sextarium : et oblatis ante Dominum omnibus. solus habitabit extra castra. fundet super extremum auriculæ dextræ ejus qui mundatur. quomodo mundari debeat. quibus vesci licitum est. 14 Assumensque sacerdos de sanguine hostiæ. et super sanguinem qui effusus est pro delicto. ut offerat duos passeres vivos pro se. statuerit eum. staminis. quando mundandus est. 48 in stamine atque subtegmine. 54 præcipiet. aut certe pellis. 59 Ista est lex lepræ vestimenti lanei et linei. et lignum cedrinum. 4 præcipiet ei. ubi solet immolari hostia pro peccato. caput nudum. 8 Cumque laverit homo vestimenta sua. vel contaminari. et super pollices manus ac pedis dextri.Leviticus maculatus fuerit lepra. et hæc omnia coram Domino in ostio tabernaculi testimonii. qui mundandus est. ita et pro delicto ad sacerdotem pertinet hostia : Sancta sanctorum est. tinget in sanguine passeris immolati. 5 Et unum ex passeribus immolari jubebit in vase fictili super aquas viventes : 6 alium autem vivum cum ligno cedrino. Sicut enim pro peccato. omnisque supellectilis pelliceæ. septies. 11 Cumque sacerdos purificans hominem. id est. et munda erunt. 10 die octavo assumet duos agnos immaculatos. 55 Et cum viderit faciem quidem pristinam non reversam. 49 si alba vel rufa macula fuerit infecta. quæ pura sunt. 45 habebit vestimenta dissuta. 57 Quod si ultra apparuerit in his locis. et ovem anniculam absque macula. 13 immolabit agnum. 17 Quod autem reliquum est olei in læva manu. lavabit aqua ea. quæ conspersa sit oleo. ostendeturque sacerdoti : 50 qui consideratam recludet septem diebus : 51 et die septimo rursus aspiciens. 7 quo asperget illum. abrumpet eum. quæ lepram habuerit. secundo. quæ prius immaculata erant. in loco sancto. 46 Omni tempore quo leprosus est et immundus. contaminatum ac sordidum se clamabit. debet igne comburi. si deprehenderit crevisse. 12 tollet agnum et offeret eum pro delicto. ut jure purgetur : et dimittet passerem vivum. ponet super extremum auriculæ dextræ ejus qui mundatur. postquam vestis est lota. 18 et super caput ejus. ita dumtaxat ut maneat extra tabernaculum suum septem diebus. Adducetur ad sacerdotem : 3 qui egressus de castris. radet omnes pilos corporis. lepra reputabitur. os veste contectum. 58 Si cessaverit. et a solido dividet. et faciet sacrificium pro peccato : tunc immo- 14 101 . et lavabitur aqua : purificatusque ingredietur castra. immundum judicabit. eo quod infusa sit in superficie vestimenti. et omne in quo fuerit inventa : 52 et idcirco comburetur flammis. et igne comburet. et cocco et hyssopo.

et parietes respersos maculis. 48 Quod si introiens sacerdos viderit lepram non crevisse in domo. et passerem vivum. et immunda domus : 45 quam statim destruent. et homo rite mundabitur. in loco sanguinis qui effusus est pro delicto : 29 reliquam autem partem olei. et pulvis erasus. 27 in quo tingens digitum dextræ manus asperget septies coram Domino : 28 tangetque extremum dextræ auriculæ illius qui mundatur. et dicet : Quasi plaga lepræ videtur mihi esse in domo mea. lignoque cedrino et hyssopo atque vermiculo. 40 jubebit erui lapides in quibus lepra est. quæ est in sinistra manu. et alia terra lita. 36 At ille præcipiet ut efferant universa de domo. 53 Cumque dimiserit passerem avolare in agrum libere. et humiliores superficie reliqua.Leviticus labit holocaustum. et luto alio liniri domum. ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino. lucentis maculæ. ut roget pro eo sacerdos. atque in aquis viventibus. 22 duosque turtures sive duos pullos columbæ. et in passere vivo. et statim claudet illam septem diebus. et pollices manus ac pedis dextri. priusquam ingrediatur eam. 44 ingressus sacerdos viderit reversam lepram. lepra est perseverans. et coccum. ut placet pro eo Dominum : 30 et turturem sive pullum columbæ offeret. quam ego dabo vobis in possessionem. nuntians sacerdoti. orabit pro domo. et asperget domum septies. immundus erit usque ad vesperum : 47 et qui dormierit in ea. et alter in holocaustum : 23 offeretque ea die octavo purificationis suæ sacerdoti. 32 Hoc est sacrificium leprosi. lavabit vestimenta sua. et comederit quippiam. 39 Reversusque die septimo. et non potest manus ejus invenire quæ dicta sunt pro delicto. dicens : 34 Cum ingressi fueritis terram Chanaan. 51 tollet lignum cedrinum. et super pollices manus ejus ac pedis dextri : 26 olei vero partem mittet in manum suam sinistram. 20 et ponet illud in altari cum libamentis suis. et projici eos extra civitatem in locum immundum : 41 domum autem ipsam radi intrinsecus per circuitum. qui habere non potest omnia in emundationem sui. considerabit eam : si invenerit crevisse lepram. et tinget omnia in sanguine passeris immolati. 55 lepræ vestium et domorum. 33 Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron. 21 Quod si pauper est. atque universum pulverem projicient extra oppidum in locum immundum. 54 Ista est lex omnis lepræ et percussuræ. levabit simul : 25 immolatoque agno. et videat utrum leprosa sit. 52 purificabitque eam tam in sanguine passeris quam in aquis viventibus. mittet super caput purificati. et olei sextarium. et alterum in holocaustum cum libamentis suis. postquam denuo lita fuerit. lignumque cedrinum. decimamque partem similæ conspersæ oleo in sacrificium. et in 102 . et spargi pulverem rasuræ extra urbem in locum immundum. purificabit eam reddita sanitate : 49 et in purificationem ejus sumet duos passeres. Intrabitque postea ut consideret lepram domus : 37 et cum viderit in parietibus illius quasi valliculas pallore sive rubore deformes. 31 unum pro delicto. 38 egredietur ostium domus. ne immunda fiant omnia quæ in domo sunt. et lapides ejus ac ligna. si fuerit plaga lepræ in ædibus. et jure mundabitur. 35 ibit cujus est domus. 43 Sin autem postquam eruti sunt lapides. et vermiculum atque hyssopum : 50 et immolato uno passere in vase fictili super aquas vivas. de sanguine ejus ponet super extremum auriculæ dextræ illius qui mundatur. assumet agnum ad oblationem. quorum unus sit pro peccato. 24 Qui suscipiens agnum pro delicto et sextarium olei. 42 lapidesque alios reponi pro his qui ablati fuerint. et hyssopum. 46 Qui intraverit domum quando clausa est. 56 cicatricis et erumpentium papularum.

pollutus erit usque ad vesperum. et pro fluxu immunditiæ ejus. vel immundum sit. super quo sederit. quæ patitur multis diebus fluxum sanguinis non in tempore menstruali. lavabit vestimenta sua : et ipse lotus aqua. 8 Si salivam hujuscemodi homo jecerit super eum qui mundus est. qui patitur fluxum seminis. lavabit aqua omne corpus suum : et immundus erit usque ad vesperum. cum qua coierit. immundus erit usque ad vesperum. super quo illa sederit. lavabit vestimenta sua. 16 Vir de quo egreditur semen coitus. 27 Quicumque tetigerit ea. lavabit vestimenta sua : et ipse lotus aqua. lavabit vestimenta sua. 18 Mulier. quisquis attigerit. 25 Mulier. 57 ut possit sciri quo tempore mundum Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron. vel quæ post menstruum sanguinem fluere non cessat. rogabitque pro ea coram Domino. et qui polluitur coitu. lavabitur aqua. et ipse lavabit vestimenta sua : et lotus aqua. lavabit vestimenta sua : et lotus aqua. lavabit vestimenta sua : et ipse lotus aqua. erit mundus. cum polluerint tabernaculum meum quod est inter eos. dabitque eos sacerdoti : 15 qui faciet unum pro peccato et alterum in holocaustum : rogabitque pro eo coram Domino. immundus erit usque ad vesperum. 3 Et tunc judicabitur huic vitio subjacere. pollutum erit. et veniet in conspectum Domini ad ostium tabernaculi testimonii. 24 Si coierit cum ea vir tempore sanguinis menstrualis. numerabit septem dies post emundationem sui. in quo dormierit. et vas in quo sederit. 9 Sagma. 4 Omne stratum. quid. et alterum in holocaustum. immundus erit. septem diebus separabitur. ad ostium tabernaculi testimonii : 30 qui unum faciet pro peccato. immundus erit usque ad vesperum. atque concreverit fœdus humor. ut emundetur a fluxi seminis sui. quæ redeunte mense patitur fluxum sanguinis. 31 Docebitis ergo filios Isra¨el ut caveant immunditiam. lavabit vestimenta sua : et ipse lotus aqua. et ubicumque sederit. in quo dormierit. 11 Omnis. 12 Vas fictile quod tetigerit confringetur : vas autem ligneum lavabitur aqua. immundus erit usque ad vesperum. et immunda erit usque ad vesperum. 20 Omnis qui tetigerit eam. 23 Omne vas. 7 Qui tetigerit carnem ejus. immundus erit usque ad vesperum. et fluere cessaverit. 26 Omne stratum. immunda erit quasi sit in tempore menstruo. quem tetigerit qui talis est. aut duos pullos columbæ. qui fluxum seminis patitur. immundus erit septem diebus : et omne stratum. 33 et quæ menstruis 15 103 . immundus erit usque ad vesperum. pollutum erit usque ad vesperum. 6 Si sederit ubi ille sederat. lavabit vestimenta sua : et ipse lotus aqua. 13 Si sanatus fuerit qui hujuscemodi sustinet passionem. quamdiu subjacet huic passioni. 32 Ista est lex ejus. 19 Mulier. cum per singula momenta adhæserit carni ejus. et ipse lotus aqua. immundum erit : 10 et quidquid sub eo fuerit. et dicite eis : Vir. immundus erit usque ad vesperum. quam habuerit. lavabit aqua. qui patitur fluxum seminis. et immunda erit usque ad vesperum. numerabit septem dies purificationis suæ : 29 et die octavo offeret pro se sacerdoti duos turtures. in quo dormierit.Leviticus varias species. aut duos pullos columbarum. et lotis vestibus et toto corpore in aquis viventibus. 17 Vestem et pellem. immundus erit usque ad vesperum : 21 et in quo dormierit vel sederit diebus separationis suæ. Qui portaverit horum aliquid. non lotis ante manibus. coloribus immutatis. et lotus aqua. 5 Si quis hominum tetigerit lectum ejus. 28 Si steterit sanguis. et non moriantur in sordibus suis. dicens : 2 Loquimini filiis Isra¨el. immundum erit. polluetur. 22 Qui tetigerit lectum ejus. immundus erit usque ad vesperam. polluetur. 14 Die autem octavo sumet duos turtures.

rogabit tam pro se quam pro populo : 25 et adipem. in desertum. qui oblatus est pro peccatis. quod est intra velum coram propitiatorio quo tegitur arca. 11 His rite celebratis. 24 lavabit carnem suam in loco sancto. alteram capro emissario : 9 cujus exierit sors Domino. et pro universo cœtu Isra¨el. cunctisque peccatis. ac plebis. cidarim lineam imponet capiti : hæc enim vestimenta sunt sancta : quibus cunctis. nebula eorum et vapor operiat oraculum quod est supra testimonium. confiteatur omnes iniquitates filiorum Isra¨el. adolebit super altare. et non moriatur. inferet sanguinem ejus intra velum. in medio sordium habitationis eorum. feminalibus lineis verenda celabit : accingetur zona linea. qui pro peccato fuerant immolati. ut expiatio compleretur. relictisque ibi. et asperget digito septies contra propitiatorium ad orientem. et hominis qui dormierit cum ea. quando pontifex sanctuarium ingreditur. tunc offerat hircum viventem : 21 et posita utraque manu super caput ejus. Juxta hunc ritum faciet tabernaculo testimonii. 23 revertetur Aaron in tabernaculum testimonii. et pro domo sua. et emittat eum in solitudinem. 26 Ille vero. et sanctificet illud ab immunditiis filiorum Isra¨el. dicens : Loquere ad Aaron fratrem tuum. 5 Suscipietque ab universa multitudine filiorum Isra¨el duos hircos pro peccato. lavabit vestimenta sua. et unum arietem in holocaustum. et depositis vestibus.Leviticus temporibus separatur. ut roget pro se. asportabunt foras castra. indueturque vestibus suis. et arietem in holocaustum. sicut præceptum est de sanguine vituli. et sic ingredietur in castra. ut fundat preces super eo. 20 Postquam emundaverit sanctuarium. et universa delicta atque peccata eorum : quæ imprecans capiti ejus. Locutusque est Dominus ad Moysen post mortem duorum filiorum 16 Aaron. positis super ignem aromatibus. et comburent igni tam 104 . 6 Cumque obtulerit vitulum. 4 Tunica linea vestietur. et hircum. et oraverit pro se et pro domo sua. cum intraret sanctuarium. et a prævaricationibus eorum. 15 Cumque mactaverit hircum pro peccato populi. 27 Vitulum autem. ultra velum intrabit in sancta : 13 ut. et altare. 3 nisi hæc ante fecerit : vitulum pro peccato offeret. 18 Cum autem exierit ad altare quod coram Domino est. et sumptum sanguinem vituli atque hirci fundat super cornua ejus per gyrum : 19 aspergensque digito septies. 7 duos hircos stare faciet coram Domino in ostio tabernaculi testimonii : 8 mittensque super utrumque sortem. et rogans pro se. ut non moriatur (quia in nube apparebo super oraculum). et pro domo sua. vel quæ jugi fluit sanguine. ne omni tempore ingrediatur 2 sanctuarium. emittet illum per hominem paratum. et hauriens manu compositum thymiama in incensum. oret pro se. expiet. et dimissus fuerit in deserto. quibus prius indutus erat. ut aspergat e regione oraculi. unam Domino. statuet eum vivum coram Domino. 16 et expiet sanctuarium ab immunditiis filiorum Isra¨el. et quorum sanguis illatus est in sanctuarium. offeret vitulum. donec egrediatur. quod fixum est inter eos. 14 Tollet quoque de sanguine vituli. cum lotus fuerit. et tabernaculum. induetur. offeret illum pro peccato : 10 cujus autem in caprum emissarium. et corpus aqua. quando offerentes ignem alienum interfecti sunt : et præcepit ei. 22 Cumque portaverit hircus omnes iniquitates eorum in terram solitariam. Et postquam egressus obtulerit holocaustum suum. quod de prunis altaris impleverit. immolabit eum : 12 assumptoque thuribulo. qui dimiserit caprum emissarium. 17 Nullus hominum sit in tabernaculo.

5 Ideo sacerdoti offerre debent filii Isra¨el hostias suas. et pro cunctis peccatis eorum semel in anno. et cujus manus initiatæ sunt ut sacerdotio fungatur pro patre suo : indueturque stola linea et vestibus sanctis. ut super altare in eo expietis pro animabus vestris. 30 In hac die expiatio erit vestri. 15 Anima. si venatione atque aucupio ceperit feram. obfirmabo faciem meam contra animam illius. non facietis : et juxta morem regionis Chanaan. si comederit sanguinem. dicens : 3 Homo quilibet de domo Isra¨el. Fecit igitur sicut præceperat Dominus Moysi. et adolebit adipem in odorem suavitatis Domino : 7 et nequaquam ultra immolabunt hostias suas dæmonibus. 6 Fundetque sacerdos sanguinem super altare Domini ad ostium tabernaculi testimonii. 33 et expiabit sanctuarium et tabernaculum testimonii atque altare. 16 Quod si non laverit vestimenta sua et corpus. sacerdotes quoque et universum populum. et sic ingredietur in castra. et disperdam eam de populo suo. decima die mensis. cum quibus fornicati sunt. ad quam ego introducturus sum vos. quæ faciens ho- 18 105 . lavabit vestimenta sua et semetipsum aqua. et immolent eas hostias pacificas Domino. in castris vel extra castra. interibit. 4 et non obtulerit ad ostium tabernaculi oblationem Domino. lavabit vestimenta sua et carnem aqua. 10 Homo quilibet de domo Isra¨el et de advenis qui peregrinantur inter eos. 13 Homo quicumque de filiis Isra¨el. Et locutus est Dominus ad Moysen. in qua habitastis. sive capram. nullumque opus facietis. vel avem. 31 Sabbatum enim requietionis est. et cunctis filiis Isra¨el. tam de indigenis. 11 quia anima carnis in sanguine est : et ego dedi illum vobis. 12 Idcirco dixi filiis Isra¨el : Omnis anima ex vobis non comedet sanguinem. qui unctus fuerit. sive advena qui peregrinatur inter vos. 14 Anima enim omnis carnis in sanguine est : unde dixi filiis Isra¨el : Sanguinem universæ carnis non comedetis. et operiat illum terra. et affligetis animas vestras religione perpetua. et sanguis pro animæ piaculo sit. 5 Custodite leges meas atque judicia. ut offeratur Domino. 34 Eritque vobis hoc legitimum sempiternum. sic peribit de medio populi sui. affligetis animas vestras. dicens ad eos : Iste est sermo quem mandavit Dominus. sanguinis reus erit : quasi si sanguinem fuderit. portabit iniquitatem suam. interibit de populo suo. Legitimum sempiternum erit illis et posteris eorum. quibus vesci licitum est. si occiderit bovem aut ovem. qui obtulerit holocaustum sive victimam. sive indigena. quam de advenis. 29 Eritque vobis hoc legitimum sempiternum : mense septimo. Ego Dominus Deus vester.Leviticus pelles quam carnes eorum. quia anima carnis in sanguine est : et quicumque comederit illum. et dices ad eos : Ego Dominus Deus vester : 3 juxta consuetudinem terræ Ægypti. et præcepta mea servabitis. 4 Facietis judicia mea. ut oretis pro filiis Isra¨el. atque mundatio ab omnibus peccatis vestris : coram Domino mundabimini. 9 et ad ostium tabernaculi testimonii non adduxerit eam. et de advenis qui peregrinantur apud vos. quæ comederit morticinum. vel captum a bestia. et ambulabitis in eis. 32 Expiabit autem sacerdos. 17 Locutus est Dominus ad Moysen. non agetis. dicens : 2 Loquere filiis Isra¨el. nec in legitimis eorum ambulabitis. ut sanctificentur Domino ante ostium tabernaculi testimonii. nec ex advenis qui peregrinantur apud vos. ac fimum : 28 et quicumque combusserit ea. et contaminatus erit usque ad vesperum : et hoc ordine mundus fiet. 8 Et ad ipsos dices : Homo de domo Isra¨el. et de advenis qui peregrinantur apud vos. fundat sanguinem ejus. quas occident in agro. dicens : 2 Loquere Aaron et filiis ejus.

profanus erit. nec deos conflatiles faciatis vobis. Ego Dominus Deus vester. Dominus Deus vester. 29 Omnis anima. nec miscebitur ei. Sabbata mea custodite. sicut evomuit gentem. et ne polluamini in eis. et dices ad eos : Sancti estote. 7 Si quis post biduum comederit ex ea. nec revelabis turpitudinem ejus adhuc illa vivente. nec seminis commistione maculaberis. Mulier non succumbet jumento. et die altero : quidquid autem residuum fuerit in diem tertium. eo quod caro sit matris tuæ. Ego Dominus Deus vester. non revelabis. vivet in eis. dicens : 2 Loquere ad omnem cœtum filiorum Isra¨el. 17 Turpitudinem uxoris tuæ et filiæ ejus non revelabis. comedetis eam.Leviticus mo. et est soror tua. et peribit anima illa de populo suo. quia ego sanctus sum. 19 Ad mulierem quæ patitur menstrua non accedes. 22 Cum masculo non commiscearis coitu femineo. quam peperit patri tuo. 7 Turpitudinem patris tui et turpitudinem matris tuæ non discooperies : mater tua est : non revelabis turpitudinem ejus. quæ fuit ante vos. 30 Custodite mandata mea. nec maculaberis cum eo. 11 Turpitudinem filiæ uxoris patris tui. quia scelus est. Non mentiemini. 14 Turpitudinem patrui tui non revelabis. peribit de medio populi sui. non revelabis. 21 De semine tuo non dabis ut consecretur idolo Moloch. quia sanctum Domini polluit. 12 Turpitudinem sororis patris tui non discooperies : quia caro est patris tui. tam indigena quam colonus qui peregrinantur apud vos. Ego Dominus. 28 Cavete ergo ne et vos similiter evomat. 9 Turpitudinem sororis tuæ ex patre sive ex matre. ut evomat habitatores suos. 11 Non facietis furtum. Nolite facere quæ fecerunt hi qui fuerunt ante vos. nec remanentes spicas colliges. 6 eo die quo fuerit immolata. quæ tibi affinitate conjungitur. nec revelabis fœditatem ejus. Filiam filii ejus. et filiam filiæ illius non sumes. 4 Nolite converti ad idola. 23 Cum omni pecore non coibis. 20 Cum uxore proximi tui non coibis. 10 neque in vinea tua racemos et grana decidentia congregabis : sed pauperibus et peregrinis carpenda dimittes. 26 Custodite legitima mea atque judicia. 9 Cumque messueris segetes terræ tuæ. 27 Omnes enim execrationes istas fecerunt accolæ terræ qui fuerunt ante vos. Ego Dominus Deus vester. 8 Turpitudinem uxoris patris tui non discooperies : turpitudo enim patris tui est. ut sit placabilis. quia abominatio est. ut reveles ignominiam ejus : quia caro illius sunt. quas ego ejiciam ante conspectum vestrum. et matrem suam timeat. 16 Turpitudinem uxoris fratris tui non revelabis : quia turpitudo fratris tui est. Locutus est Dominus ad Moysen. ut revelet turpitudinem ejus. 25 et quibus polluta est terra : cujus ego scelera visitabo. 24 Nec polluamini in omnibus his quibus contaminatæ sunt universæ gentes. 13 Turpitudinem sororis matris tuæ non revelabis. 3 Unusquisque patrem suum. igne comburetis. et talis coitus incestus est. 6 Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedet. et polluerunt eam. nec accedes ad uxorem ejus. 18 Sororem uxoris tuæ in pellicatum illius non accipies. 19 106 . et impietatis reus : 8 portabitque iniquitatem suam. 5 Si immolaveritis hostiam pacificorum Domino. quia uxor filii tui est : nec discooperies ignominiam ejus. non tondebis usque ad solum superficiem terræ. 10 Turpitudinem filiæ filii tui vel neptis ex filia non revelabis : quia turpitudo tua est. quæ domi vel foris genita est. Ego Dominus Deus vester. 15 Turpitudinem nurus tuæ non revelabis. cum paria feceritis. et non faciatis ex omnibus abominationibus istis. nec pollues nomen Dei tui. quæ fecerit de abominationibus his quippiam. Ego Dominus. Ego Dominus.

si dormierit cum muliere coitu seminis. 33 Si habitaverit advena in terra vestra. quæ ex duobus texta est. in regula. Ego Dominus Deus vester. Non stabis contra sanguinem proximi tui. auferetis præputia eorum : poma. 20 Homo. et moratus fuerit inter vos. 31 Non declinetis ad magos. 3 Et ego ponam faciem meam contra illum : succidamque eum de medio populi sui. 24 Quarto autem anno omnis fructus eorum sanctificabitur. 27 Neque in rotundum attondebitis comam. nec susurro in populo. nec libertate donata : vapulabunt ambo. quæ sit ancilla etiam nubilis. morte moriatur : populus terræ lapidabit eum. Juste judica proximo tuo. Veste. æquusque sextarius. nec radetis barbam. et facite ea. dimiserit hominem qui dedit de semine suo Moloch. Diliges amicum tuum sicut teipsum. Ego Dominus. nec honores vultum potentis. 29 Ne prostituas filiam tuam. et sanctuarium meum metuite. dimitteturque peccatum. laudabilis Domino. non exprobretis ei : 34 sed sit inter vos quasi indigena. nec ab ariolis aliquid sciscitemini. Ego Dominus. 25 Quinto autem anno comedetis fructus. Ego Dominus. non indueris. 18 Non quæras ultionem. 37 Custodite omnia præcepta mea. Ego sum Dominus. dicens : Hæc loqueris filiis Is20 ra¨el : Homo de filiis Isra¨el. et contaminaverit sanctuarium meum. 26 Non comedetis cum sanguine. et super cognationem ejus. 12 Non perjurabis in nomine meo. nec injuste judicabis. 30 Sabbata mea custodite. et universa judicia. 2 Locutusque est Dominus ad Moysen. ac polluerit nomen sanctum meum. Jumentum tuum non facies coire cum alterius generis animantibus. Ego Dominus Deus vester. nec coram cæco pones offendiculum : sed timebis Dominum Deum tuum. 21 Pro delicto autem suo offeret Domino ad ostium tabernaculi testimonii arietem : 22 orabitque pro eo sacerdos. et æqua sint pondera. Non consideres personam pauperis. 28 Et super mortuo non incidetis carnem vestram. 19 Leges meas custodite. Ego Dominus. Ego Dominus. 17 Non oderis fratrem tuum in corde tuo. nec observabitis somnia. eo quod dederit de semine suo Moloch. et repropitiabitur ei. quæ proferunt. in pondere. nec pollues nomen Dei tui. si quis dederit de semine suo idolo Moloch. et honora personam senis : et time Dominum Deum tuum. 23 Quando ingressi fueritis terram. 4 Quod si negligens populus terræ. et non morientur. et de advenis qui habitant in Isra¨el. 13 Non facies calumniam proximo tuo nec vi opprimes eum.Leviticus nec decipiet unusquisque proximum suum. Agrum tuum non seres diverso semine. 16 Non eris criminator. nec edetis ex eis. 35 Nolite facere iniquum aliquid in judicio. justus modius. ne habeas super illo peccatum. quia non fuit libera. et tamen pretio non redempta. et diligetis eum quasi vosmetipsos : fuistis enim et vos advenæ in terra Ægypti. ne contaminetur terra et impleatur piaculo. qui eduxi vos de terra Ægypti. in mensura. et plantaveritis in ea ligna pomifera. Ego Dominus Deus vester. quæ germinant. nec memor eris injuriæ civium tuorum. Ego Dominus. Non augurabimini. 15 Non facies quod iniquum est. sed publice argue eum. 32 Coram cano capite consurge. et pro peccato ejus coram Domino. nec voluerit eum occidere : 5 ponam faciem meam super hominem illum. ut polluamini per eos. 36 Statera justa. et quasi parvipendens imperium meum. congregantes poma. quia ego sum Dominus. neque figuras aliquas aut stigmata facietis vobis. 14 Non maledices surdo. Ego Dominus Deus vester. Non morabitur opus mercenarii tui apud te usque mane. immunda erunt vobis. succidamque et ip- 107 .

et omnes qui consenserunt ei ut fornicarentur cum Moloch. rem facit illicitam : turpitudinem fratris sui revelavit : absque liberis erunt. et avem mundam ab immunda : ne polluatis animas vestras in pecore. et facite ea : ego Dominus qui sanctifico vos. 26 Eritis mihi sancti. morte moriantur et mœchus et adultera. et interficiam illam de medio populi sui. et adulterium perpetraverit cum conjuge proximi sui. nec permanebit tantum nefas in medio vestri. 7 Sanctificamini et estote sancti. quas ego expulsurus sum ante vos. morte moriatur : pecus quoque occidite. portabunt ambo peccatum suum : absque liberis morientur. duxerit matrem ejus. 15 Qui cum jumento et pecore coierit. ignominiam carnis suæ nudavit . et abominatus sum eas. neque in carnibus suis facient incisuras. eo quod turpitudinem suam mutuo revelaverint. 6 Anima. Dixit quoque Dominus ad Moysen : Loquere ad sacerdotes filios Aaron. nisi tantum in consanguineis. simul interficietur cum eo : sanguis eorum sit super eos. fratre quoque. 16 Mulier. et revelaverit ignominiam cognationis suæ. 21 Qui duxerit uxorem fratris sui. 19 Turpitudinem materteræ et amitæ tuæ non discooperies : qui hoc fecerit. ut essetis mei. id est. terram fluentem lacte et melle. quia scelus operati sunt : sanguis eorum sit super eos. ipsaque aperuerit fontem sanguinis sui. et quæ vobis ostendi esse polluta. quia sanctus sum ego Dominus. 8 Custodite præcepta mea. sive mulier. quam dabo vobis in hæreditatem. 24 Vobis autem loquor. de medio populi sui. nefariam rem operati sunt : occidentur in conspectu populi sui. et portabunt iniquitatem suam. et viderit turpitudinem ejus. illaque conspexerit fratris ignominiam. Omnia enim hæc fecerunt. morte moriantur ambo : sanguis eorum sit super eos. nec barbam. ac propinquis. et non polluent nomen ejus : incensum enim Domini. in quibus pythonicus. 6 Sancti erunt Deo suo. 7 Scortum et vile prostibulum non ducent uxorem. morte moriatur : patri matrique maledixit : sanguis ejus sit super eum. qui separavi vos a ceteris populis. 20 Qui coierit cum uxore patrui vel avunculi sui. et separavi vos a ceteris populis. 3 et sorore virgine quæ non est nupta viro : sed nec in principe populi sui contaminabitur. 22 Custodite leges meas. 5 Non radent caput. 10 Si mœchatus quis fuerit cum uxore alterius. Ego Dominus Deus vester. 21 et dices ad eos : Ne contaminetur sacerdos in mortibus civium suorum. atque judicia. vel filiam matris suæ. Possidete terram eorum. uterque operatus est nefas : morte moriantur : sit sanguis eorum super eos. 18 Qui coierit cum muliere in fluxu menstruo. 17 Qui acceperit sororem suam filiam patris sui. 27 Vir. 2 et filio. et revelaverit turpitudinem ejus. et ideo sancti erunt. super patre et matre. aut matri. 25 Separate ergo et vos jumentum mundum ab immundo. et avibus. et cunctis quæ moventur in terra. 9 Qui maledixerit patri suo. et filia. 13 Qui dormierit cum masculo coitu femineo. interficientur ambo de medio populi sui. nec 4 108 . 23 Nolite ambulare in legitimis nationum. 12 Si quis dormierit cum nuru sua. uterque moriatur. vel divinationis fuerit spiritus. quæ succubuerit cuilibet jumento. ponam faciem meam contra eam.Leviticus sum. quæ declinaverit ad magos et ariolos. et revelaverit ignominiam patris sui. 14 Qui supra uxorem filiam. quia ego sum Dominus Deus vester. morte moriantur : lapidibus obruent eos : sanguis eorum sit super illos. et fornicata fuerit cum eis. portabunt ambo iniquitatem suam. et panes Dei sui offerunt. scelus operatus est : vivus ardebit cum eis. 11 Qui dormierit cum noverca sua. et facite ea : ne et vos evomat terra quam intraturi estis et habitaturi.

13 Sin autem vidua. 8 Morticinum et captum a bestia non comedent. 23 ita dumtaxat. quia cibus illius est. Ego Dominus qui sanctifico eos. non accedet offerre hostias Domino. Omnis alienigena comedendi ex eis non habet potestatem. sacerdos maximus inter fratres suos. donec sanetur. et absque liberis reversa fuerit ad domum patris sui : sicut puella consueverat. 13 Virginem ducet uxorem : 14 viduam autem et repudiatam. his comedent ex eis. Ego sum Dominus. 15 Nec contaminabunt sanctificata filiorum 22 109 . ut intra velum non ingrediatur. flammis exuretur. 12 Nec egredietur de sanctis. vel repudiata. et de primitiis non vescetur. si lippus. 18 nec accedet ad ministerium ejus : si cæcus fuerit. dicens : 17 Loquere ad Aaron : Homo de semine tuo per familias qui habuerit maculam. et moriantur in sanctuario. vestimenta non scindet : 11 et ad omnem mortuum non ingredietur omnino : super patre quoque suo et matre non contaminabitur. si jugem scabiem. si claudus. Ego sum Dominus. 20 si gibbus. nec panes Deo suo : 22 vescetur tamen panibus qui offeruntur in sanctuario. dicens : 2 Loquere ad Aaron et ad filios ejus. 9 Sacerdotis filia si deprehensa fuerit in stupro. quæ ipsi offerunt. 21 Omnis qui habuerit maculam de semine Aaron sacerdotis. 14 Qui comederit de sanctificatis per ignorantiam. vel torto naso. cum polluerint illud. si impetiginem in corpore. 10 Omnis alienigena non comedet de sanctificatis . peribit coram Domino. et dabit sacerdoti in sanctuarium. et violaverit nomen patris sui. tunc mundatus vescetur de sanctificatis. non vescetur de his quæ sanctificata sunt mihi. aut patiens fluxum seminis. et non vescetur his quæ sanctificata sunt : sed cum laverit carnem suam aqua. si albuginem habens in oculo. 6 immundus erit usque ad vesperum. nec accedat ad altare. qui fuerit leprosus. quia maculam habet. si manu. et ad posteros eorum : Omnis homo qui accesserit de stirpe vestra ad ea quæ consecrata sunt. et non contaminent nomen sanctificatorum mihi. 3 Dic ad eos. quia oleum sanctæ unctionis Dei sui super eum est. et ex quo egreditur semen quasi coitus. vel herniosus. de his quæ sanctificata sunt. et cujus manus in sacerdotio consecratæ sunt. Sint ergo sancti.Leviticus eam quæ repudiata est a marito : quia consecrati sunt Deo suo. 10 Pontifex. et sordidam. si parvo vel grandi. 12 Si filia sacerdotis cuilibet ex populo nupta fuerit. Ego Dominus. Dominus qui sanctifico eos. addet quintam partem cum eo quod comedit. 19 si fracto pede. 4 Homo de semine Aaron. 11 Quem autem sacerdos emerit. et contaminare non debet sanctuarium meum. Ego Dominus qui sanctifico eos. non offeret panes Deo suo. ut caveant ab his quæ consecrata sunt filiorum Isra¨el. nec polluentur in eis. Qui tetigerit immundum super mortuo. et ad omnem Isra¨el cuncta quæ fuerant sibi imperata. atque meretricem non accipiet. sed puellam de populo suo : 15 ne commisceat stirpem generis sui vulgo gentis suæ : quia ego Dominus. caput suum non discooperiet. 24 Locutus est ergo Moyses ad Aaron. aletur cibis patris sui. 16 Locutusque est Dominus ad Moysen. 5 et qui tangit reptile. et quodlibet immundum cujus tactus est sordidus. Ego Dominus. id est. in quo est immunditia. vestitusque est sanctis vestibus. 7 et occubuerit sol. super cujus caput fusum est unctionis oleum. ut non subjaceant peccato. et quæ obtulerunt filii Isra¨el Domino. 9 Custodiant præcepta mea. inquilinus sacerdotis et mercenarius non vescentur ex eis. qui sanctifico eum. et qui vernaculus domus ejus fuerit. ne polluat sanctuarium Domini. quia et ego sanctus sum. Locutus quoque est Dominus ad Moysen. et ad filios ejus. 8 et panes propositionis offerunt.

non immolabuntur una die cum fœtibus suis. Ego Dominus. ut acceptabile sit pro vobis. septem diebus erunt sub ubere matris suæ : die autem octavo. cædetur agnus immaculatus anniculus in holocaustum Domini. si fractum. vel vota solvens. si papulas. et ovibus. et polentam. vocabitur sanctus : omne opus non facietis in eo : sabbatum Domini est in cunctis habitationibus vestris. et pultes non comedetis ex segete. masculus immaculatus erit ex bobus. 29 Si immolaveritis hostiam pro gratiarum actione Domino. 9 Locutusque est Dominus ad Moysen. 26 Locutusque est Dominus ad Moysen. non offeretis. 7 Dies primus erit vobis celeberrimus. quartadecima die mensis ad vesperum. 25 De manu alienigenæ non offeretis panes Deo vestro. Ego Dominus. dicens : 18 Loquere ad Aaron et filios ejus. quia sabbati requies est. ut essem vobis in Deum. quam ego dabo vobis. 13 Et libamenta offerentur cum eo. non offeretis Domino. sanctusque : omne opus servile non facietis in eo. si cicatricem habens. feretis manipulos spicarum. odoremque suavissimum : liba quoque vini. quidquid illud obtulerit in holocaustum Domini. Locutusque est Dominus ad Moysen. Septem diebus azyma comedetis. quod vel contritis.Leviticus Isra¨el. 31 Custodite mandata mea. cum genita fuerint. duæ decimæ similæ conspersæ oleo in incensum Domini. 30 eodem die comedetis eam : non remanebit quidquam in mane alterius diei. et sanctificabit illum. quia corrupta. sive ovis. 24 Omne animal. primitias messis vestræ. aut impetiginem : non offeretis ea Domino. immaculatum offeret ut acceptabile sit : omnis macula non erit in eo. 28 Sive illa bos. et quidquid aliud dare voluerit. vel vota solvens. et ex capris : 20 si maculam habuerit. 19 ut offeratur per vos. offerri poterunt Domino. 5 Mense primo. quas celebrare debetis temporibus suis. quæ offerunt Domino : 16 ne forte sustineant iniquitatem delicti sui. et maculata sunt omnia : non suscipietis ea. aut scabiem. 8 sed offeretis sacrificium in igne Domino septem diebus. cum sanctificata comederint. nec adolebitis ex eis super altare Domini. dicesque ad eos : Homo de domo Isra¨el. quarta pars hin. et dices ad eos : Cum ingressi fueritis terram. ut sanctificer in medio filiorum Isra¨el. vel tusis. cunctisque habitaculis vestris. Dies autem septimus erit celebrior et sanctior : nullumque servile opus facietis in eo. dicens : 2 Loquere filiis Isra¨el. quas vocabitis sanctas. 17 Locutusque est Dominus ad Moysen. votum autem ex eis solvi non potest. 32 Ne polluatis nomen meum sanctum. dicens : 27 Bos. aure et cauda amputatis. ad sacerdotem : 11 qui elevabit fasciculum coram Domino. 12 Atque in eodem die quo manipulus consecratur. vel sponte offerens. ut possit esse placabilis. et dices ad eos : Hæ sunt feriæ Domini. altero die sabbati. vel sponte offerens. Præceptum est sempiternum in generationibus. et facite ea. et deinceps. tam de bobus quam de ovibus. ovis et capra. Ego Dominus. 23 Bovem et ovem. 23 110 . solemnitas azymorum Domini est. 4 Hæ sunt ergo feriæ Domini sanctæ. usque ad diem qua offeretis ex ea Deo vestro. 22 Si cæcum fuerit. 14 Panem. et de advenis qui habitant apud vos. et in terra vestra hoc omnino ne faciatis. vel sectis ablatisque testiculis est. Phase Domini est : 6 et quintadecima die mensis hujus. et messueritis segetem. 3 Sex diebus facietis opus : dies septimus. 21 Homo qui obtulerit victimam pacificorum Domino. neque erit acceptabile. Ego Dominus qui sanctifico vos. voluntarie offerre potes. dicens : 10 Loquere filiis Isra¨el. 33 et eduxi de terra Ægypti. Ego Dominus qui sanctifico eos. qui obtulerit oblationem suam. et ad omnes filios Isra¨el.

dicens : 27 Decimo die mensis hujus septimi. in quo obtulistis manipulum primitiarum. offeretisque in eis oblationes Domino. et affligetis animas vestras die nono mensis : a vespera usque ad vesperam celebrabitis sabbata vestra. requies. et offeretis holocaustum Domino. delebo eam de populo suo. 16 usque ad alteram diem expletionis hebdomadæ septimæ. quando congregaveritis omnes fructus terræ vestræ. peribit de populis suis : 30 et quæ operis quippiam fecerit. 28 Omne opus servile non facietis in tempore diei hujus : quia dies propitiationis est. id est. dicens : 24 Loquere filiis Isra¨el : Mense septimo. 21 Et vocabitis hunc diem celeberrimum. nec remanentes spicas colligetis : sed pauperibus et peregrinis dimittetis eas. 40 Sumetisque vobis die primo fructus arboris pulcherrimæ. donisque vestris. Ego sum Dominus Deus vester. Mense septimo festa celebrabitis. ut propitietur vobis Dominus Deus vester. 31 Nihil ergo operis facietis in eo : legitimum sempiternum erit vobis in cunctis generationibus. et arietes duos. quæ afflicta non fuerit die hac. 33 Et locutus est Dominus ad Moysen. et erunt in holocaustum cum libamentis suis. et vitulum de armento unum. panes primitiarum duos de duabus decimis similæ fermentatæ. nec secabitis eam usque ad solum. erit vobis sabbatum. et vocabitur sanctus : affligetisque animas vestras in eo. clangentibus tubis. et lætabimini coram Domino Deo vestro. et quæ offeretis ex voto. atque sanctissimum : omne opus servile non facietis in eo. vel quæ sponte tribuetis Domino. 29 Omnis anima. duosque agnos anniculos hostias pacificorum. et offeretis holocaustum Domino. 26 Locutusque est Dominus ad Moysen. holocausta et libamenta juxta ritum uniuscujusque diei : 38 exceptis sabbatis Domini. 23 Locutusque est Dominus ad Moysen. dicens : 34 Loquere filiis Isra¨el : A quintodecimo die mensis hujus septimi. et salices de torrente. Ego Dominus Deus vester. celebrabitis ferias Domini septem diebus : die primo et die octavo erit sabbatum. 39 A quintodecimo ergo die mensis septimi.Leviticus 15 Numerabitis ergo ab altero die sabbati. 35 Dies primus vocabitur celeberrimus atque sanctissimus : omne opus servile non facietis in eo. 32 Sabbatum requietionis est. cedent in usum ejus. et habitationibus vestris. 42 et habitabitis in umbraculis septem diebus : omnis. septem hebdomadas plenas. spatulasque palmarum. 43 ut discant posteri vestri quod in tabernaculis habitare fecerim filios Isra¨el. 18 Offeretisque cum panibus septem agnos immaculatos anniculos. cum educerem eos de terra Ægypti. 41 Celebrabitisque solemnitatem ejus septem diebus per annum : legitimum sempiternum erit in generationibus vestris. et ramos ligni densarum frondium. 44 Locutusque est Moyses super solemnitatibus Domini ad filios Isra¨el. 19 Facietis et hircum pro peccato. et vocabitur sanctum : 25 omne opus servile non facietis in eo. memoriale. dies expiationum erit celeberrimus. 111 . prima die mensis. quinquaginta dies : et sic offeretis sacrificium novum Domino 17 ex omnibus habitaculis vestris. et generationibus vestris. manebit in tabernaculis. Legitimum sempiternum erit in cunctis habitaculis. 36 Et septem diebus offeretis holocausta Domino. Dies quoque octavus erit celeberrimus. in odorem suavissimum Domini. qui de genere est Isra¨el. 22 Postquam autem messueritis segetem terræ vestræ. id est. et offeretis holocaustum Domino : est enim cœtus atque collectæ : omne opus servile non facietis in eo. quas vocabitis celeberrimas atque sanctissimas. 37 Hæ sunt feriæ Domini. atque sanctissimus. 20 Cumque elevaverit eos sacerdos cum panibus primitiarum coram Domino. quos coquetis in primitias Domini. erunt feriæ tabernaculorum septem diebus Domino.

10 Ecce autem egressus filius mulieris Isra¨elitidis. sic fiet ei : 20 fracturam pro fractura. 13 Qui locutus est ad Moysen. sive ille civis. et vocabis remissionem cunctis habitatoribus terræ tuæ : ipse est enim jubilæus. ut comedant eos in loco sancto : quia Sanctum sanctorum est de sacrificiis Domini jure perpetuo. 22 Æquum judicium sit inter vos. quem pepererat de viro ægyptio inter filios Isra¨el. 18 Qui percusserit animal. adductus est ad Moysen. et lapidet eum populus universus. 16 et qui blasphemaverit nomen Domini. 3 Sex annis seres agrum tuum. propitiationis tempore. quæ simul faciunt annos quadraginta novem : 9 et clanges buccina mense septimo. requietionis Domini : agrum non seres. et coques ex ea duodecim panes. Ponetque 3 eas Aaron a vespere usque ad mane coram Domino. portabit peccatum suum . filia Dabri de tribu Dan. 19 Qui irrogaverit maculam cuilibet civium suorum. oculum pro oculo. morte moriatur. animam pro anima. cultu rituque perpetuo in generationibus vestris. sabbatizes sabbatum Domino. dicens : 2 Loquere filiis Isra¨el. 8 Per singula sabbata mutabuntur coram Domino suscepti a filiis Isra¨el fœdere sempiterno : 9 eruntque Aaron et filiorum ejus. ac lapidibus oppresserunt. 14 dicens : Educ blasphemum extra castra. ac lucidum. in universa terra vestra. Feceruntque filii Isra¨el sicut præceperat Dominus Moysi. ad concinnandas lucernas jugiter. tibi et servo tuo. et maledixisset ei. Locutusque est Dominus ad Moysen in monte Sinai.Leviticus 2 Et locutus est Dominus ad Moysen. 10 Sanctificabisque annum quinquagesimum. sive civis peccaverit : quia ego sum Dominus Deus vester. ut sit panis in monimentum oblationis Domini. Revertetur homo ad possessionem suam. qui maledixerit Deo suo.) 12 Miseruntque eum in carcerem. extra velum testimonii in tabernaculo fœderis. (Vocabatur autem mater ejus Salumith. 8 Numerabis quoque tibi septem hebdomadas annorum. 23 Locutusque est Moyses ad filios Isra¨el : et eduxerunt eum. et advenæ qui peregrinantur apud te : 7 jumentis tuis et pecoribus. ancillæ et mercenario tuo. Qui blasphemaverit nomen Domini. donec nossent quid juberet Dominus. reddet aliud. colligesque fructus ejus : 4 septimo autem anno sabbatum erit terræ. et vineam non putabis. id est. dentem pro dente restituet : qualem inflixerit maculam. non metes : et uvas primitiarum tuarum non colliges quasi vindemiam : annus enim requietionis terræ est : 6 sed erunt vobis in cibum. 5 Quæ sponte gignet humus. et dices ad eos : Quando ingressi fueritis terram quam ego dabo vobis. et sex annis putabis vineam tuam. 5 Accipies quoque similam. sive peregrinus. omnia quæ nascuntur præbebunt cibum. morte moriatur : lapidibus opprimet eum omnis multitudo. qui singuli habebunt duas decimas : 6 quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues : 7 et pones super eos thus lucidissimum. punietur. 15 Et ad filios Isra¨el loqueris : Homo. 11 Cumque blasphemasset nomen. qui blasphemaverat. talem sustinere cogetur. Qui percusserit hominem. morte moriatur. sicut fecit. manus suas super caput ejus. 17 Qui percusserit. id est. 4 Super candelabrum mundissimum ponentur semper in conspectu Domini. ut 24 afferant tibi oleum de olivis purissimum. et occiderit hominem. jurgatus est in castris cum viro Isra¨elita. reddet vicarium. et unusquisque rediet ad familiam pristinam : 11 quia 25 112 . et ponant omnes qui audierunt. 21 Qui percusserit jumentum. sive peregrinus fuerit. dicens : Præcipe filiis Isra¨el. decima die mensis. septies septem. extra castra.

et ipse pretium ad redimendum potuerit invenire. Non seretis neque metetis sponte in agro nascentia. sed timeat unusquisque Deum suum. 14 Quando vendes quippiam civi tuo. neque collegerimus fruges nostras ? 21 dabo benedictionem meam vobis anno sexto. emptor possidebit eam. 34 Suburbana autem eorum non veneant. ad possessionem patrum suorum. et infirmus manu. 35 Si attenuatus fuerit frater tuus. sed metuito Deum tuum. semper possunt redimi : 33 si redemptæ non fuerint. 26 Sin autem non habuerit proximum. 23 Terra quoque non vendetur in perpetuum. et faciet fructus trium annorum : 22 seretisque anno octavo. et essem vester Deus. 31 Sin autem in villa domus. donec unus impleatur annus. ac 113 . et primitias vindemiæ non colligetis. qui eduxi vos de terra Ægypti. 41 et postea egredietur cum liberis suis. sed juxta numerum annorum jubilæi emes ab eo. potest redimere quod ille vendiderat. quia mea est. habebit emptor quod emerat. et revertetur ad cognationem. nec amplius quam dedisti : time Deum tuum. etiam in jubilæo. 19 et gignat vobis humus fructus suos. non eum opprimes servitute famulorum. et frugum superabundantiam non exiges. et anni circulus fuerit evolutus. et comedetis veteres fruges usque ad nonum annum : donec nova nascantur. et posteri ejus in perpetuum. in jubilæo revertentur ad dominos. et redimi non poterit. 42 Mei enim servi sunt.Leviticus jubilæus est. quæ muros non habet. 18 Facite præcepta mea. 37 Pecuniam tuam non dabis ei ad usuram. In ipso enim omnis venditio redibit ad dominum et ad possessorem pristinum. habebit licentiam redimendi. quia ego Dominus Deus vester. in jubilæo revertetur ad dominum. 39 Si paupertate compulsus vendiderit se tibi frater tuus. 12 ob sanctificationem jubilæi : sed statim oblata comedetis. et voluerit propinquus ejus. et ego eduxi eos de terra Ægypti : non veneant conditione servorum : 43 ne affligas eum per potentiam. 32 Ædes Levitarum quæ in urbibus sunt. tanto crescet et pretium : et quanto minus temporis numeraveris. redient omnes ad possessiones suas. et vos advenæ et coloni mei estis : 24 unde cuncta regio possessionis vestræ sub redemptionis conditione vendetur. 27 computabuntur fructus ex eo tempore quo vendidit : et quod reliquum est. 20 Quod si dixeritis : Quid comedemus anno septimo. nullius impetum formidantes. 30 Si non redemerit. tanto minoris et emptio constabit : tempus enim frugum vendet tibi. 15 et juxta supputationem frugum vendet tibi. quibus vescamini usque ad saturitatem. et vixerit tecum. 13 Anno jubilæi. 25 Si attenuatus frater tuus vendiderit possessiunculam suam. usque ad annum jubilæum. et implete ea : ut habitare possitis in terra absque ullo pavore. ne contristes fratrem tuum. et judicia custodite. hos habebitis famulos : 46 et hæreditario jure transmittetis ad posteros. quia possessio sempiterna est. agrorum jure vendetur : si ante redempta non fuerit. vel emes ab eo. sicque recipiet possessionem suam. 29 Qui vendiderit domum intra urbis muros. 28 Quod si non invenerit manus ejus ut reddat pretium. quia domus urbium Levitarum pro possessionibus sunt inter filios Isra¨el. et quinquagesimus annus. si non severimus. 38 Ego Dominus Deus vester. 17 Nolite affligere contribules vestros. ut darem vobis terram Chanaan. reddet emptori. edetis vetera. 36 ne accipias usuras ab eo. vel qui ex his nati fuerint in terra vestra. 44 Servus et ancilla sint vobis de nationibus quæ in circuitu vestro sunt : 45 et de advenis qui peregrinantur apud vos. et susceperis eum quasi advenam et peregrinum. 40 sed quasi mercenarius et colonus erit : usque ad annum jubilæum operabitur apud te. 16 Quanto plures anni remanserint post jubilæum. ut vivere possit frater tuus apud te.

Si in præceptis meis ambulaveritis. nec volueritis audire me. Ego enim sum Dominus Deus vester. et consumat animas vestras. et corruetis coram hostibus vestris. 11 Ponam tabernaculum meum in medio vestri. qua venditus fuerat. anno jubilæo egredietur cum liberis suis. 5 Apprehendet messium tritura vindemiam. Daboque vobis cælum desuper sicut ferrum. et consanguineus. et affinis. 4 et terra gignet germen suum. et mandata mea custodieritis. 53 quibus ante servivit mercedibus imputatis : non affliget eum violenter in conspectu tuo. 15 si spreveritis leges meas. quæ consumant vos. et crescere faciam : multiplicabimini. et vindemia occupabit sementem : et comedetis panem vestrum in saturitate. et subjiciemini his qui oderunt vos : fugietis. Sin autem et ipse potuerit. et patruelis. nec feceritis omnia mandata mea. 14 Quod si non audieritis me. nec insignem lapidem ponetis in terra vestra. non proferet terra germen. et reddet emptori quod reliquum est annorum. et centum de vobis decem millia : cadent inimici vestri gladio in conspectu vestro. 49 et patruus. Custodite sabbata mea. 9 Respiciam vos. et sculptile. et pavete 2 3 ad sanctuarium meum. ut adoretis eum. qui conficiat oculos vestros. addam correptiones vestras septuplum propter peccata vestra. et vetera novis supervenientibus projicietis. Ego Dominus Deus vester : non facietis vobis idolum. quos eduxi de terra Ægypti. Auferam malas bestias.Leviticus possidebitis in æternum : fratres autem vestros filios Isra¨el ne opprimatis per potentiam. 19 et conteram superbiam duritiæ vestræ. sed ambulaveritis ex adverso mihi : 24 ego quoque con- 114 . et feceritis ea. 6 Dabo pacem in finibus vestris : dormietis. Qui voluerit ex fratribus suis. ponet rationem cum eo juxta annorum numerum. et ad paucitatem cuncta redigant. 55 Mei enim sunt servi filii Isra¨el. et rationem mercenarii supputata. et pomis arbores replebuntur. desertæque fiant viæ vestræ. et attenuatus frater tuus vendiderit se ei. et ero Deus vester. et terram æneam. et ad irritum perducatis pactum meum : 16 ego quoque hæc faciam vobis : visitabo vos velociter in egestate. 8 Persequentur quinque de vestris centum alienos. et pecora vestra. qui eduxi vos de terra Ægyptiorum. et non abjiciet vos anima mea. quæ ab hostibus devorabitur. dabo vobis pluvias temporibus suis. 20 Consumetur incassum labor vester. 50 supputatis dumtaxat annis a tempore venditionis suæ usque ad annum jubilæum : et pecunia. addam plagas vestras in septuplum propter peccata vestra : 22 immittamque in vos bestias agri. secundum hos reddet et pretium : 52 si pauci. 54 Quod si per hæc redimi non potuerit. 13 Ego Dominus Deus vester. Frustra seretis sementem. 17 Ponam faciem meam contra vos. 10 Comedetis vetustissima veterum. vosque eritis populus meus. et gladius non transibit terminos vestros. juxta annorum numerum. et non erit qui exterreat. 18 Sin autem nec sic obedieritis mihi. et firmabo pactum meum vobiscum. Ego Dominus. nemine persequente. ut incederetis erecti. 51 Si plures fuerint anni qui remanent usque ad jubilæum. redimet eum. ne serviretis eis : et qui confregi catenas cervicum vestrarum. nec arbores poma præbebunt. et ardore. 23 Quod si nec sic volueritis recipere disciplinam. 21 Si ambulaveritis ex adverso mihi. ut non faciatis ea quæ a me constituta sunt. et judicia mea contempseritis. nec 26 titulos erigetis. 7 Persequemini inimicos vestros. et corruent coram vobis. 12 Ambulabo inter vos. et absque pavore habitabitis in terra vestra. aut cuiquam de stirpe ejus : 48 post venditionem potest redimi. redimet se. 47 Si invaluerit apud vos manus advenæ atque peregrini.

et non saturabimini. in terra inimicorum suorum. sed ambulaveritis contra me : 28 et ego incedam adversus vos in furore contrario. neque sic despexi ut consumerentur. et deserta faciam sanctuaria vestra. quod pepigi cum Jacob. Hæc sunt judicia atque præcepta et leges quas dedit Dominus inter se et filios Isra¨el in monte Sinai per manum Moysi. et requiescet in sabbatis solitudinis suæ. tres. et propter peccata patrum suorum et sua affligentur : 40 donec confiteantur iniquitates suas. et spoponderit Deo animam suam.Leviticus tra vos adversus incedam. sabbatizabit. Terræ quoque memor ero : 43 quæ cum relicta fuerit ab eis. et evaginabo post vos gladium. et corripiam vos septem plagis propter peccata vestra : 29 ita ut comedatis carnes filiorum vestrorum et filiarum vestrarum. 5 A quinto autem anno usque ad vigesimum. Ipsi vero rogabunt pro peccatis suis. masculus dabit viginti siclos : femina. cum habitatores illius fuerint. et 27 dices ad eos : Homo qui votum fecerit. et trademini in manibus hostium. Ego Dominus. terrebit eos sonitus folii volantis. 30 Destruam excelsa vestra. et abominabitur vos anima mea. 31 in tantum ut urbes vestras redigam in solitudinem. donec erubescat incircumcisa mens eorum : tunc orabunt pro impietatibus suis. Si fuerit masculus a vigesimo anno 3 usque ad sexagesimum annum. 26 postquam confregero baculum panis vestri : ita ut decem mulieres in uno clibano coquant panes. 32 Disperdamque terram vestram. et stupebunt super ea inimici vestri. dabit quinquaginta siclos argenti ad mensuram sanctuarii : 4 si mulier. mittam pestilentiam in medio vestri. et Abraham. ut essem Deus eorum. et simulacra confringam. 6 Ab uno mense usque ad annum quintum. 33 Vos autem dispergam in gentes. tabescent in iniquitatibus suis. nec recipiam ultra odorem suavissimum. et hostilis vos terra consumet. nemo vestrum inimicis audebit resistere. 45 et recordabor fœderis mei pristini. et leges meas despexerint. complacebit sibi in sabbatis suis. 38 Peribitis inter gentes. 42 Et recordabor fœderis mei. quibus prævaricati sunt in me. et civitates vestræ dirutæ. Ego enim sum Dominus Deus eorum. 25 inducamque super vos gladium ultorem fœderis mei. 37 et corruent singuli super fratres suos. 2 Locutusque est Dominus ad Moysen. decem. et percutiam vos septies propter peccata vestra. 41 Ambulabo igitur et ego contra eos. triginta. et ambulaverunt ex adverso mihi. et inducam illos in terram hostilem. Cadetis inter ruinas idolorum vestrorum. et majorum suorum. nullo persequente. 8 Si 115 . et irritum facerent pactum meum cum eis. pro masculo dabuntur quinque sicli : pro femina. quando eduxi eos de terra Ægypti in conspectu gentium. sub æstimatione dabit pretium. 27 Sin autem nec per hæc audieritis me. eritque terra vestra deserta. patiens solitudinem propter illos. dicens : Loquere filiis Isra¨el. Cumque confugeritis in urbes. et Isaac. et reddant eos ad pondus : et comedetis. eo quod non requieverit in sabbatis vestris quando habitabatis in ea. et ita fugient quasi gladium : cadent. decem. 39 Quod si et de iis aliqui remanserint. 34 Tunc placebunt terræ sabbata sua cunctis diebus solitudinis suæ : quando fueritis 35 in terra hostili. 36 Et qui de vobis remanserint. dabo pavorem in cordibus eorum in regionibus hostium. 7 Sexagenarius et ultra masculus dabit quindecim siclos : femina. non penitus abjeci eos. 44 Et tamen etiam cum essent in terra hostili. quasi bella fugientes. eo quod abjecerint judicia mea.

venundabitur : 15 sin autem ille qui voverat. supputabit sacerdos pecuniam juxta annorum. et sanctificaverit Domino. et ipsum quod mutatum est. Quidquid semel fuerit consecratum. 14 Homo si voverit domum suam. sive animal. 17 Si statim ab anno incipientis jubilæi voverit agrum. statuet pretium. 19 Quod si voluerit redimere agrum ille qui voverat. consecratum erit Domino. nec pejus bono : quod si mutaverit. 16 Quod si agrum possessionis suæ voverit. et illi sanctificantur. addet quintam partem æstimatæ pecuniæ. et habebit domum. juxta æstimationem tuam. 24 In jubilæo autem revertetur ad priorem dominum. sed alteri cuilibet fuerit venundatus. quod ab eo fuerit constitutum. 116 .Leviticus pauper fuerit. pretium : et dabit ille qui voverat eum. quinquaginta siclis venundetur argenti. et non de possessione majorum sanctificatus fuerit Domino. 34 Hæc sunt præcepta. quæ sub pastoris virga transeunt. sive ovis fuerit. 26 Primogenita. 28 Omne quod Domino consecratur. Domino. et non redimetur. nec melius malo. et addet quintam partem pretii : si redimere noluerit. Domini sunt. nemo sanctificare poterit et vovere : sive bos. sive homo fuerit. et possessio consecrata ad jus pertinet sacerdotum. qui reliqui sunt. quæ offertur ab homine. Sanctum sanctorum erit Domino : 29 et omnis consecratio. et consecraverit Domino. 32 Omnium decimarum bovis et ovis et capræ. nec redimi poterit. et æstimationem reddere non valebit. quæ ad Dominum pertinent. 20 Sin autem noluerit redimere. Siclus viginti obolos habet. quæ mandavit Dominus Moysi ad filios Isra¨el in monte Sinai. non vendetur. 22 Si ager emptus est. redimet qui obtulit. sanctum erit. tanto æstimabitur. 13 Quod si dare voluerit is qui offert. sanctificabitur Domino. 9 Animal autem. et habuerat in sorte possessionis suæ. 25 Omnis æstimatio siclo sanctuarii ponderabitur. et illud pro quo mutatum est. et pro quo mutatum est. 11 Animal immundum. adducetur ante sacerdotem : 12 qui judicans utrum bonum an malum sit. ultra eum qui voverat redimere non poterit. sive de frugibus. 18 Sin autem post aliquantum temporis. considerabit eam sacerdos utrum bona an mala sit. sed morte morietur. 21 Quia cum jubilæi venerit dies. et detrahetur ex pretio. sanctificatus erit Domino. quidquid decimum venerit. stabit coram sacerdote : et quantum ille æstimaverit. Domini sunt. sive de pomis arborum. si quis voverit. sive ager. numerum usque ad jubilæum. nec altero commutabitur. quod immolari potest Domino. juxta mensuram sementis æstimabitur pretium : si triginta modiis hordei seritur terra. et viderit eum posse reddere. et juxta pretium. tantum dabit. 10 et mutari non poterit. si quis voverit. quod immolari Domino non potest. addet supra æstimationem quintam partem. voluerit redimere eam. 23 supputabit sacerdos juxta annorum numerum usque ad jubilæum. quanto valere potest. si quis mutaverit : et quod mutatum est. 27 Quod si immundum est animal. addet quintam partem earum. id est. qui vendiderat eum. non redimetur. 31 Si quis autem voluerit redimere decimas suas. 33 Non eligetur nec bonum nec malum. 30 Omnes decimæ terræ. vendetur alteri quantocumque a te fuerit æstimatum. dabit quintam partem æstimationis supra. sanctificabitur Domino. et possidebit eum.

omnes qui poterant ad bella procedere. Ahira filius Enan. quidquid sexus est masculini 3 a vigesimo anno et supra. omnes qui ad bella procederent. 34 Porro filiorum Manasse per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt per nomina singulorum a viginti annis et supra. et capita. filius Sedeur . 32 De filiis Joseph. 6 de Simeon. 27 recensiti sunt septuaginta quatuor millia sexcenti. 12 de Dan. Nathana¨el filius Suar . Salamiel filius Surisaddai . procedentium ad bellum. 14 de Gad. per generationes et familias ac domos cognationum suarum. prima die mensis secundi. 23 quinquaginta novem millia trecenti. omnes qui poterant ad bella procedere. ac familias. omne quod sexus est masculini a vigesimo anno et supra. 38 De filiis Dan per generationes et familias ac domos cognationum suarum . 25 quadraginta quinque millia sexcenti quinquaginta. per nomina singulorum a vigesimo anno et supra. Gamaliel filius Phadassur . Eliab filius Helon . 8 de Issachar. 26 De filiis Juda per generationes et familias ac domos cognationum suarum. omnes qui ad bella procederent. 37 triginta quinque millia quadringenti. 28 De filiis Issachar. 29 recensiti sunt quinquaginta quatuor millia quadringenti. Abidan filius Gedeonis . 17 quos tulerunt Moyses et Aaron cum omni vulgi multitudine : 18 et congregaverunt primo die mensis secundi. 31 quinquaginta septem millia quadringenti. tu et Aaron. et nomina singulorum. omnes qui poterant ad bella procedere. 16 Hi nobilissimi principes multitudinis per tribus et cognationes suas. 10 filiorum autem Joseph. omnium virorum fortium ex Isra¨el. 4 Eruntque vobiscum principes tribuum ac domorum in cognationibus suis. 5 quorum ista sunt nomina : de Ruben. 13 de Aser. de Ephraim. 21 quadraginta sex millia quingenti. 24 De filiis Gad per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt per nomina singulorum a viginti annis et supra. 30 De filiis Zabulon per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt per nomina singulorum a vigesimo anno et supra. Numeratique sunt in deserto Sinai. et domos. 36 De filiis Benjamin per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt nominibus singulorum a vigesimo anno et supra. recensentes eos per cognationes. 33 quadraginta millia quingenti. et nomina capitum singulorum. 15 de Nephthali. Ahiezer filius Ammisaddai . 22 De filiis Simeon per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt per nomina et capita singulorum. 20 De Ruben primogenito Isra¨elis per generationes et familias ac domos suas. procedentium ad bellum.Liber Numeri Locutusque est Dominus ad Moysen in deserto Sinai in tabernaculo 1Ægypto. 9 de Zabulon. 7 de Juda. fœderis. omnes qui poterant ad bella procedere. 35 triginta duo millia ducenti. et capita exercitus Isra¨el. Phegiel filius Ochran . omnes qui poterant ad bella procedere. 11 de Benjamin. filiorum Ephraim per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt per nomina singulorum a vigesimo anno et supra. de Manasse. et nomina singulorum a vigesimo anno et supra. anno altero egressionis eorum ex dicens : Tollite summam universæ congregationis filiorum Isra¨el 2 per cognationes et domos suas. per nomina singulorum a vigesimo anno et supra. Nahasson filius Aminadab . omne quod sexus est masculini a vigesimo anno et supra. Eliasaph filius Duel . Elisama filius Ammiud . Elisur. et numerabitis eos per turmas suas. 19 sicut præceperat Dominus Moysi.

centum quinquaginta millia et mille quadringenti quinquaginta per turmas suas : in secundo loco proficiscentur. castrametabuntur filii Isra¨el. ne fiat indignatio super multitudinem filiorum Isra¨el. 40 De filiis Aser per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt per nomina singulorum a vigesimo anno et supra. quos numeraverunt Moyses et Aaron. 5 Juxta eum castrametati sunt de tribu Issachar. et domos cognationum suarum. 48 Locutusque est Dominus ad Moysen. 8 Omnis de stirpe ejus exercitus pugnatorum. dicens : 2 Singuli per turmas. quinquaginta novem millia trecenti. 11 Et cunctus exercitus pugnatorum ejus qui numerati sunt. ita et deponetur. atque vexilla. occidetur. qui poterant ad bella procedere. et turmas eorum : quomodo erigetur. per gyrum tabernaculi fœderis. 44 Hi sunt. 54 Fecerunt ergo filii Isra¨el juxta omnia quæ præceperat Dominus Moysi. 46 sexcenta tria millia virorum quingenti quinquaginta. et excubabunt in custodiis tabernaculi testimonii. dicens : 49 Tribum Levi noli numerare. 52 Metabuntur autem castra filii Isra¨el unusquisque per turmas et cuneos atque exercitum suum. 3 Ad orientem Judas figet tentoria per turmas exercitus sui : eritque princeps filiorum ejus Nahasson filius Aminadab. quadraginta sex millia quingenti. ac per gyrum tabernaculi metabuntur. cum castrametandum. 41 quadraginta millia et mille quingenti. 4 Et omnis de stirpe ejus summa pugnantium. Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron. 14 In tribu Gad princeps fuit Eliasaph filius Duel. 17 Levabitur autem tabernaculum testimonii per officia Levitarum. Quisquis externorum accesserit. 51 Cum proficiscendum fuerit. quinquaginta septem millia quadringenti. et duodecim principes Isra¨el. neque pones summam eorum cum filiis Isra¨el : 50 sed constitue eos super tabernaculum testimonii et cuncta vasa ejus. qui numerati sunt. 12 Juxta eum castrametati sunt de tribu Simeon : quorum princeps fuit Salamiel filius Surisaddai. 10 In castris filiorum Ruben ad meridianam plagam erit princeps Elisur filius Sedeur. 16 Omnes qui recensiti sunt in castris Ruben. Ipsi portabunt tabernaculum et omnia utensilia ejus : et erunt in ministerio. 45 Fueruntque omnis numerus filiorum Isra¨el per domos et familias suas a vigesimo anno et supra.Numeri recensiti sunt nominibus singulorum a vigesimo anno et supra. 47 Levitæ autem in tribu familiarum suarum non sunt numerati cum eis. 6 Et omnis numerus pugnatorum ejus quinquaginta quatuor millia quadringenti. et quidquid ad cæremonias pertinet. 39 sexaginta duo millia septingenti. deponent Levitæ tabernaculum . omnes qui poterant ad bella procedere. 9 Universi qui in castris Judæ enumerati sunt. singulos per domos cognationum suarum. signa. 2 118 . 42 De filiis Nephthali per generationes et familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt nominibus singulorum a vigesimo anno et supra. erigent. omnes qui poterant ad bella procedere. 13 Et cunctus exercitus pugnatorum ejus qui numerati sunt. 7 In tribu Zabulon princeps fuit Eliab filius Helon. 43 quinquaginta tria millia quadringenti. quorum princeps fuit Nathana¨el filius Suar. 15 Et cunctus exercitus pugnatorum ejus. septuaginta quatuor millia sexcenti. fuerunt centum octoginta sex millia quadringenti : et per turmas suas primi egredientur. omnes qui poterant ad bella procedere. quadraginta quinque millia sexcenti quinquaginta. Singuli per loca et ordines suos proficiscentur. 53 Porro Levitæ per gyrum tabernaculi figent tentoria.

qui numerati sunt. 5 Locutusque est Dominus ad Moysen. qui ad ministrandum accesserit. 11 Locutusque est Dominus ad Moysen. quibus traditi sunt a filiis Isra¨el. dicens : 15 Numera filios Levi per domos patrum suorum et familias. 23 Hi post tabernaculum metabuntur ad occidentem. 19 Filii Caath : Amram et Jesaar. centum octo millia centum per turmas suas : tertii proficiscentur. servientes in ministerio ejus. ut præceperat Dominus. deinde Abiu. Aaron autem et filios ejus constitues super cultum sacerdotii. 32 Hic numerus filiorum Isra¨el. 22 In tribu filiorum Benjamin princeps fuit Abidan filius Gedeonis. quadraginta millia quingenti. et excubent. et fac stare in conspectu Aaron sacerdotis ut ministrent ei. dicens : 12 Ego tuli Levitas a filiis Isra¨el pro omni primogenito. sexaginta duo millia septingenti. 33 Levitæ autem non sunt numerati inter filios Isra¨el : sic enim præceperat Dominus Moysi. per domos cognationum suarum et turmas divisi exercitus. qui recensiti sunt. qui numerati sunt. et Ithamar. Hæc nomina filiorum 2 3 Aaron sacerdotum qui uncti sunt. Hebron et Oziel. 31 Omnes qui numerati sunt in castris Dan. 20 Filii Merari : Moholi et Musi. 27 Juxta eum fixere tentoria de tribu Aser : quorum princeps fuit Phegiel filius Ochran. morietur. et Eleazar. triginta duo millia ducenti. quinquaginta tria millia quadringenti. mei sunt. triginta quinque millia quadringenti. et quorum repletæ et consecratæ manus ut sacerdotio fungerentur. 26 Cunctus exercitus pugnatorum ejus. 18 Filii Gerson : Lebni et Semei. 13 Meum est enim omne primogenitum : ex quo percussi primogenitos in terra Ægypti. quadraginta millia et mille quingenti. et Semeitica : 22 quarum numeratus est populus sexus masculini ab uno mense et supra. septem millia quingenti. 21 Cunctusque exercitus pugnatorum ejus. Lebnitica. et profecti per familias ac domos patrum suorum. qui numerati sunt. 4 Mortui sunt enim Nadab et Abiu cum offerrent ignem alienum in conspectu Domini in deserto Sinai. quorum princeps fuit Elisama filius Ammiud. eruntque Levitæ mei. sanctificavi mihi quidquid primum nascitur in Isra¨el : ab homine usque ad pecus. Hæ sunt generationes Aaron et Moysi in die qua locutus est Dominus ad 3 Moysen in monte Sinai. fuerunt centum quinquaginta septem millia sexcenti : et novissimi proficiscentur. Externus. 24 Omnes qui numerati sunt in castris Ephraim. 8 et custodiant vasa tabernaculi. qui aperit vulvam in filiis Isra¨el. sexcenta tria millia quingenti quinquaginta. 16 Numeravit Moyses. 30 Cunctus exercitus pugnatorum ejus. 20 Et cum eis tribus filiorum Manasse. Et hæc nomina filiorum Aaron : primogenitus ejus Nadab. quorum princeps fuit Gamaliel filius Phadassur. Ego Dominus. Castrametati sunt per turmas suas. 7 et observent quidquid ad cultum pertinet multitudinis coram tabernaculo testimonii. 9 Dabisque dono Levitas 10 Aaron et filiis ejus. 21 De Gerson fuere familiæ duæ. 29 De tribu filiorum Nephthali princeps fuit Ahira filius Enan. 34 Feceruntque filii Isra¨el juxta omnia quæ mandaverat Dominus. Gerson et Caath et Merari. qui numerati sunt. 14 Locutusque est Dominus ad Moysen in deserto Sinai. dicens : 6 Applica tribum Levi.Numeri 18 Ad occidentalem plagam erunt castra filiorum Ephraim. 24 sub principe 119 . 17 et inventi sunt filii Levi per nomina sua. omnem masculum ab uno mense et supra. 28 Cunctus exercitus pugnatorum ejus. 19 Cunctus exercitus pugnatorum ejus. 23 Et cunctus exercitus pugnatorum ejus. 25 Ad aquilonis partem castrametati sunt filii Dan : quorum princeps fuit Ahiezer filius Ammisaddai. absque liberis : functique sunt sacerdotio Eleazar et Ithamar coram Aaron patre suo.

32 Princeps autem principum Levitarum Eleazar filius Aaron sacerdotis. ad orientalem plagam. 27 Cognatio Caath habebit populos Amramitas et Jesaaritas et Hebronitas et Ozielitas. 26 ipsum tabernaculum et operimentum ejus. et omnia quæ ad cultum hujuscemodi pertinent : 37 columnæque atrii per circuitum cum basibus suis. a triges4imoLocutusque anno et supra. dicens : 45 Tolle Levitas pro primogenitis filiorum Isra¨el. 2 est Dominus ad Moysen et Aaron. quos numeraverunt Moyses et Aaron juxta præceptum Domini per familias suas in genere masculino a mense uno et supra. involventque eo arcam testimonii. 39 Omnes Levitæ. fuerunt viginti duo millia. funes tabernaculi et omnia utensilia ejus. et ponent cum ea thuribula et mortariola. 25 Et habebunt excubias in tabernaculo fœderis. 42 Recensuit Moyses. et habebis summam eorum. octo millia sexcenti habebunt excubias sanctuarii. mensamque et candelabrum. tentorium quod trahitur ante fores tecti fœderis. et quos redemerant a Levitis. et pecora Levitarum pro pecoribus eorum. 47 accipies quinque siclos per singula capita ad mensuram sanctuarii (siclus habet viginti obolos) : 48 dabisque pecuniam Aaron et filiis ejus pretium eorum qui supra sunt. omnium qui ingredi3 untur ut stent et ministrent in tabernaculo fœderis. sex millia ducenti. id est. extendentque desuper pallium totum hyacinthinum. qui fuerant amplius. a mense uno et supra. et cortinas atrii : tentorium quoque quod appenditur in introitu atrii tabernaculi. 46 In pretio autem ducentorum septuaginta trium. eruntque Levitæ mei. altaria et vasa sanctuarii. cyathos et crateras ad liba fundenda : 120 . 30 Princepsque eorum erit Elisaphan filius Oziel : 31 et custodient arcam. 6 et operient rursum velamine janthinarum pellium. et inducent vectes. habentes custodiam sanctuarii in medio filiorum Isra¨el.Numeri Eliasaph filio La¨el. et columnæ ac bases earum. 40 Et ait Dominus ad Moysen : Numera primogenitos sexus masculini de filiis Isra¨el ab uno mense et supra. 38 Castrametabuntur ante tabernaculum fœderis. Quisquis alienus accesserit. 29 et castrametabuntur ad meridianam plagam. primogenitos filiorum Isra¨el : 43 et fuerunt masculi per nomina sua. 41 Tollesque Levitas mihi pro omni primogenito filiorum Isra¨el : ego sum Dominus : et pecora eorum pro universis primogenitis pecorum filiorum Isra¨el. qui excedunt numerum Levitarum de primogenitis filiorum Isra¨el. erit super excubitores custodiæ sanctuarii. et quidquid ad ritum altaris pertinet. 44 Locutusque est Dominus ad Moysen. 4 Hic est cultus filiorum Caath : tabernaculum fœderis. 7 Mensam quoque propositionis involvent hyacinthino pallio. 49 Tulit igitur Moyses pecuniam eorum. 35 Princeps eorum Suriel filius Abihaiel : in plaga septentrionali castrametabuntur. usque ad quinquagesimum annum. morietur. 28 Omnes generis masculini ab uno mense et supra. et Sanctum sanctorum 5 ingredientur Aaron et filii ejus. et velum. et deponent velum quod pendet ante fores. sicut præceperat Dominus. 33 At vero de Merari erunt populi Moholitæ et Musitæ recensiti per nomina sua : 34 omnes generis masculini ab uno mense et supra. viginti duo millia ducenti septuaginta tres. Moyses et Aaron cum filiis suis. dicens : Tolle summam filiorum Caath de medio Levitarum per domos et familias suas. in quibus ministratur. 50 pro primogenitis filiorum Isra¨el. Ego sum Dominus. et paxilli cum funibus. cunctamque hujuscemodi supellectilem. Hæ sunt familiæ Caathitarum recensitæ per nomina sua. 36 Erunt sub custodia eorum tabulæ tabernaculi et vectes. mille trecentorum sexaginta quinque siclorum juxta pondus sanctuarii : 51 et dedit eam Aaron et filiis ejus juxta verbum quod præceperat sibi Dominus. quando movenda sunt castra.

inducentque vectes. et velum in introitu quod est ante tabernaculum. et involvent illud purpureo vestimento. 29 Filios quoque Merari per familias et domos patrum suorum recensebis. tunc intrabunt filii Caath ut portent involuta : et non tangent vasa sanctuarii. 24 Hoc est officium familiæ Gersonitarum. et super omnia velamen janthinum tentoriumque quod pendet in introitu tabernaculi fœderis. et quidquid ad cultum tabernaculi pertinet. Ista sunt onera filiorum Caath in tabernaculo fœderis : 16 super quos erit Eleazar filius Aaron sacerdotis. involvent hyacinthino pallio. ignium receptacula. quod semper offertur. 30 a triginta annis et supra. ad cujus curam pertinet oleum ad concinnandas lucernas. 25 ut portent cortinas tabernaculi et tectum fœderis. Omnia quæ ad altare pertinent. 26 cortinas atrii. 33 Hoc est officium familiæ Meraritarum et ministerium in tabernaculo fœderis : eruntque sub manu Ithamar filii Aaron sacerdotis. et non moriantur. et extendent desuper operimentum janthinarum pellium. quod rursum operient velamento janthinarum pellium. 23 a triginta annis et supra. 38 Numerati sunt et filii Gerson per cognationes et domos patrum suo121 . 14 ponentque cum eo omnia vasa. alioquin morientur. omnes qui ingrediuntur ad ministerium tabernaculi fœderis : 36 et inventi sunt duo millia septingenti quinquaginta. 13 Sed et altare mundabunt cinere. 15 Cumque involverint Aaron et filii ejus sanctuarium et omnia vasa ejus in commotione castrorum. usque ad annos quinquaginta. inducentque vectes. 31 Hæc sunt onera eorum : portabunt tabulas tabernaculi et vectes ejus. ipsique disponent opera singulorum. eruntque sub manu Ithamar filii Aaron sacerdotis. dicens : 18 Nolite perdere populum Caath de medio Levitarum : 19 sed hoc facite eis. fuscinulas ac tridentes. et oleum unctionis. 20 Alii nulla curiositate videant quæ sunt in sanctuario priusquam involvantur. 17 Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron.Numeri panes semper in ea erunt : 8 extendentque desuper pallium coccineum. et inducent vectes. 32 columnas quoque atrii per circuitum cum basibus et paxillis et funibus suis. quo operient candelabrum cum lucernis et forcipibus suis et emunctoriis et cunctis vasis olei. et inducent vectes. ut vivant. 27 jubente Aaron et filiis ejus. et sacrificium. quæ in sanctuario sunt. et extendent desuper operimentum janthinarum pellium. omniumque vasorum. et inducent vectes. et vasa ministerii. uncinos et batilla. si tetigerint Sancta sanctorum. et divident quid portare quis debeat. 9 Sument et pallium hyacinthinum. usque ad annos quinquaginta. Cuncta vasa altaris operient simul velamine janthinarum pellium. Aaron et filii ejus intrabunt. 35 a triginta annis et supra. funiculos. ne moriantur. Omnia vasa et supellectilem ad numerum accipient. quibus in ministerio ejus utuntur. 11 Necnon et altare aureum involvent hyacinthino vestimento. id est. omnes qui ingrediuntur ad officium ministerii sui et cultum fœderis testimonii. quibus ministratur in sanctuario. sicque portabunt. 21 Locutusque est Dominus ad Moysen. dicens : 22 Tolle summam etiam filiorum Gerson per domos ac familias et cognationes suas. columnas ac bases earum. 28 Hic est cultus familiæ Gersonitarum in tabernaculo fœderis. et compositionis incensum. 37 Hic est numerus populi Caath qui intrant tabernaculum fœderis : hos numeravit Moyses et Aaron juxta sermonem Domini per manum Moysi. Numera omnes qui ingrediuntur et ministrant in tabernaculo fœderis. quæ ad concinnandas lucernas necessaria sunt : 10 et super omnia ponent operimentum janthinarum pellium. usque ad annum quinquagesimum. 12 Omnia vasa. operimentum aliud. 34 Recensuerunt igitur Moyses et Aaron et principes synagogæ filios Caath per cognationes et domos patrum suorum. portabunt filii Gerson : et scient singuli cui debeant oneri mancipari.

22 Ingrediantur aquæ maledictæ in ventrem tuum. ut ejiciant de castris omnem leprosum. 9 Omnes quoque primitiæ. dicens : 12 Loquere ad filios Isra¨el. et offeret oblationem pro illa. et traditur manibus sacerdotis. 8 Sin autem non fuerit qui recipiat. vel falsa suspicione appetitur : 15 adducet eam ad sacerdotem. ut sit placabilis hostia. atque deliquerint. dicens : 2 Præcipe filiis Isra¨el. 18 Cumque steterit mulier in conspectu Domini. et pauxillum terræ de pavimento tabernaculi mittet in eam. 49 Juxta verbum Domini recensuit eos Moyses.Numeri rum. sicut locutus erat Dominus Moysi. 39 a triginta annos et supra. 16 Offeret igitur eam sacerdos. 11 Locutusque est Dominus ad Moysen. et statuet coram Domino. nec imponet thus : quia sacrificium zelotypiæ est. et oblationem zelotypiæ : ipse autem tenebit aquas amarissimas. non te nocebunt aquæ istæ amarissimæ. dicens : 6 Loquere ad filios Isra¨el : Vir. unumquemque juxta officium et onera sua. quæ solent hominibus accidere. et quos recenseri fecit ad nomen Moyses et Aaron. ei in quem peccaverint. et ejecerunt eos extra castra. decimam partem sati farinæ hordeaceæ : non fundet super eam oleum. excepto ariete. in quas maledicta congessi. sive mulier. pollutusque est super mortuo : 3 tam masculum quam feminam ejicite de castris. maritumque contemnens 13 dormierit cum altero viro. 7 confitebuntur peccatum suum. amen. ne contaminent ea cum habitaverint vobiscum. usque ad annum quinquagesimum. usque ad quinquagesimum annum. omnes qui ingrediuntur ut ministrent in tabernaculo fœderis : 40 et inventi sunt duo millia sexcenti triginta. in quibus cum execratione maledicta congessit. quos numeraverunt Moyses et Aaron juxta verbum Domini. quæ vel polluta est. 20 Sin autem declinasti a viro tuo. et concubuisti cum altero viro : 21 his maledictionibus subjacebis : det te Dominus in maledictionem. sicut præceperat ei Dominus. dabunt Domino. quas offerunt filii Isra¨el. quia non est inventa in stupro : 14 si spiritus zelotypiæ concitaverit virum contra uxorem suam. et testibus argui non potest. cum fecerint ex omnibus peccatis. omnes qui ingrediuntur ad explendos ritus tabernaculi fœderis : 44 et inventi sunt tria millia ducenti. quintamque partem desuper. et erit sacerdotis. et ponet super manus illius sacrificium recordationis. usque ad annum quinquagesimum. ingredientes ad ministerium tabernaculi. 17 assumetque aquam sanctam in vase fictili. 4 Feceruntque ita filii Isra¨el. et utero tumescente putrescat femur. 45 Hic est numerus filiorum Merari. et qui semine fluit. ad sacerdotem pertinent : 10 et quidquid in sanctuarium offertur a singulis. 42 Numerati sunt et filii Merari per cognationes et domos patrum suorum. et dicet : Si non dormivit vir alienus tecum. 19 Adjurabitque eam. discooperiet caput ejus. et hoc maritus deprehendere non quiverit. et principes Isra¨el per cognationes et domos patrum suorum. et oblatio investigans adulterium. sed latet adulterium. quos recensuerunt Moyses et Aaron juxta imperium Domini per manum Moysi. 43 a triginta annis et supra. et onera portanda. et dices ad eos : Vir cujus uxor erraverit. Et respondebit mulier : Amen. 47 a triginta annis et supra. Locutusque est Dominus ad Moysen. et si non polluta es deserto mariti thoro. qui offertur pro expiatione. atque polluta es. et reddent ipsum caput. et per negligentiam transgressi fuerint mandatum Domini. 41 Hic est populus Gersonitarum. 23 Scri- 5 122 . 46 Omnes qui recensiti sunt de Levitis. 48 fuerunt simul octo millia quingenti octoginta. et tumens uterus tuus disrumpatur. 5 Locutusque est Dominus ad Moysen. ipsius erit. exemplumque cunctorum in populo suo : putrescere faciat femur tuum.

computrescet femur : eritque mulier in maledictionem. et contempto viro adulterii rea. 27 Quas cum biberit. vel duos pullos columbæ sacerdoti in introitu fœderis testimonii. Locutusque est Dominus ad Moysen. et omni quod inebriare potest. offerens agnum anniculum pro peccato : ita tamen ut dies priores irriti fiant. et faciet tam pro peccato. si polluta est. hostiam pacificam. adducet eum ad ostium tabernaculi fœderis. et elevabit illud coram Domino. 10 In octava autem die offeret duos turtures. sicut pectusculum. pertransibunt eam aquæ maledictionis. et arietem immaculatum. quia consecratio Dei sui super caput ejus est. polluetur caput consecrationis ejus : quod radet illico in eadem die purgationis suæ. super mortuum non ingredietur. complebuntur. et alterum in holocaustum. et laganum azymum unum. erit innoxia. et delebit ea aquis amarissimis. 15 canistrum quoque panum azymorum qui conspersi sint oleo. Cum dies. crescente cæsarie capitis ejus. quo Domino consecratur. quod offertur. et quidquid de uva exprimitur. 25 tollet sacerdos de manu ejus sacrificium zelotypiæ. offerens simul canistrum azymorum. cum voverit oblationem suam Domino tempore 6 123 . non bibent : uvas recentes siccasque non comedent 4 cunctis diebus quibus ex voto Domino consecrantur : quidquid ex vinea esse potest. et si polluta fuerit. 24 et dabit ei bibere. 28 Quod si polluta non fuerit. imponetque illud super altare. 13 Ista est lex consecrationis. agnum anniculum immaculatum in holocaustum. et libamenta quæ ex more debentur. et faciet liberos. 5 Omni tempore separationis suæ novacula non transibit per caput ejus usque ad completum diem. et fecerit ei sacerdos juxta omnia quæ scripta sunt : 31 maritus absque culpa erit. ita dumtaxat ut prius : 26 pugillum sacrificii tollat de eo. abstinebunt.Numeri betque sacerdos in libello ista maledicta. 7 nec super patris quidem et matris et fratris sororisque funere contaminabitur. 9 Sin autem mortuus fuerit subito quispiam coram eo. et deprecabitur pro eo. Si declinaverit mulier a viro suo. 17 Arietem vero immolabit hostiam pacificam Domino. ac libamina singulorum : 16 quæ offeret sacerdos coram Domino. dicens : 2 Loquere ad filios Isra¨el. et illa recipiet iniquitatem suam. 11 Facietque sacerdos unum pro peccato. 29 Ista est lex zelotypiæ. quoniam polluta est sanctificatio ejus. Acetum ex vino. 14 et offeret oblationes ejus Domino. qui est suppositus sacrificio pacificorum : 19 et armum coctum arietis. ab uva passa usque ad acinum non comedent. et lagana absque fermento uncta oleo. et incendat super altare : et sic potum det mulieri aquas amarissimas. 6 Omni tempore consecrationis suæ. et se voluerint Domino consecrare : 3 a vino. tortamque absque fermento unam de canistro. et in exemplum omni populo. quos ex voto decreverat. potest bibere nazaræus vinum. quam in holocaustum. 30 maritusque zelotypiæ spiritu concitatus adduxerit eam in conspectu Domini. 20 Susceptaque rursum ab eo. elevabit in conspectu Domini : et sanctificata sacerdotis erunt. et rursum septima. postquam rasum fuerit caput ejus. in quas maledicta congessit. quod separari jussum est. et tradet in manus nazaræi. et ovem anniculam immaculatam pro peccato. Sanctus erit. 21 Ista est lex nazaræi. Post hæc. et ex qualibet alia potione. et ponet super ignem. 18 Tunc radetur nazaræus ante ostium tabernaculi fœderis cæsarie consecrationis suæ : tolletque capillos ejus. 8 Omnibus diebus separationis suæ sanctus erit Domino. et inflato ventre. quia peccavit super mortuo : sanctificabitque caput ejus in die illo : 12 et consecrabit Domino dies separationis illius. Quas cum exhauserit. sive mulier. et femur. cum fecerint votum ut sanctificentur. et dices ad eos : Vir.

ita faciet ad perfectionem sanctificationis suæ. utrumque plenum simila 124 . 31 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. juxta pondus sanctuarii. 6 Itaque cum suscepisset Moyses plaustra et boves. hircos quinque. Hæc fuit oblatio Nathana¨el filii Suar. ad pondus sanctuarii. præfectique eorum. hircos quinque. Eliab filius Helon. 4 Ait autem Dominus ad Moysen : 5 Suscipe ab eis ut serviant in ministerio tabernaculi. tradidit eos Levitis. arietes quinque. juxta id quod habebant necessarium. 25 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. dux de tribu Issachar. juxta pondus sanctuarii. quæ invenerit manus ejus : juxta quod mente devoverat. et custodiat te. obtuleruntque ea in conspectu tabernaculi. 3 munera coram Domino sex plaustra tecta cum duodecim bobus. et unum bovem singuli. est autem in die qua complevit Moyses tabernaculum. 7 Duo plaustra et quatuor boves dedit filiis Gerson. qui erant 2 per singulas tribus. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. arietes quinque. et erexit 7omniaFactum illud. et arietem. et agnum anniculum in holocaustum : 22 hircumque pro peccato : 23 et in sacrificio pacificorum boves duos. Hæc est oblatio Eliab filii Helon. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificium : 20 mortariolum aureum habens decem siclos plenum incenso : 21 bovem de armento. et misereatur tui. Elisur filius Sedeur. 9 Filiis autem Caath non dedit plaustra et boves : quia in sanctuario serviunt. hircos quinque. et arietem. plenum incenso : 27 bovem de armento. die qua unctum est. 18 Secundo die obtulit Nathana¨el filius Suar. 24 Tertio die princeps filiorum Zabulon. 12 Primo die obtulit oblationem suam Nahasson filius Aminadab de tribu Juda : 13 fueruntque in ea acetabulum argenteum pondo centum triginta siclorum. et det tibi pacem. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificium : 14 mortariolum ex decem siclis aureis plenum incenso : 15 bovem de armento. agnos anniculos quinque. 8 Quatuor alia plaustra et octo boves dedit filiis Merari secundum officia et cultum suum. 10 Igitur obtulerunt duces in dedicationem altaris. et onera propriis portant humeris.Numeri consecrationis suæ. 25 Ostendat Dominus faciem suam tibi. arietes quinque. qui numerati fuerant. et agnum anniculum in holocaustum : 16 hircumque pro peccato : 17 et in sacrificio pacificorum boves duos. et dicetis eis : 24 Benedicat tibi Dominus. et agnum anniculum in holocaustum : 28 hircumque pro peccato : 29 et in sacrificio pacificorum boves duos. utrumque plenum similia conspersa oleo in sacrificium : 26 mortariolum aureum appendens decem siclos. 26 Convertat Dominus vultum suum ad te. ad pondus sanctuarii. altare similiter et vasa ejus : obtulerunt principes Isra¨el et capita familiarum. 27 Invocabuntque nomen meum super filios Isra¨el. dicens : 23 Loquere Aaron et filiis ejus : Sic benedicetis filiis Isra¨el. oblationem suam ante altare. sub manu Ithamar filii Aaron sacerdotis. agnos anniculos quinque. phiala argentea habens septuaginta siclos. agnos anniculos quinque. unxitque et sanctificavit cum omnibus vasis suis. 19 acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. 11 Dixitque Dominus ad Moysen : Singuli duces per singulos dies offerant munera in dedicationem altaris. et trades ea Levitis juxta ordinem ministerii sui. Unum plaustrum obtulere duo duces. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. et arietem. et ego benedicam eis. 30 Die quarto princeps filiorum Ruben. Hæc est oblatio Nahasson filii Aminadab. 22 Locutusque est Dominus ad Moysen. exceptis his.

utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificum : 62 et mortariolum aureum appendens decem siclos. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. et arietem. et agnum anniculum in holocaustum : 40 hircumque pro peccato : 41 et in hostias pacificorum boves duos. plenum incenso : 57 bovem de armento. Salamiel filius Surisaddai. 55 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. hircos quinque. agnos anniculos quinque. arietes quinque. ad pondus sanctuarii. Hæc fuit oblatio Elisur filii Sedeur. agnos anniculos quinque. princeps filiorum Manasse. Hæc fuit oblatio Salamiel filii Surisaddai. agnos anniculos quinque. arietes quinque. arietes quinque. et agnum anniculum in holocaustum : 64 hircumque pro peccato : 65 et in hostias pacificorum boves duos. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. et agnum anniculum in holocaustum : 46 hircumque pro peccato : 47 et in hostias pacificorum boves duos. ad pondus sanctuarii. 37 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. ad pondus sanctuarii. ad pondus sanctuarii. 54 Die octavo. plenum incenso : 51 bovem de armento. 66 Die decimo princeps filiorum Dan. ad pondus sanctuarii. agnos anniculos quinque. hircos quinque. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. et agnum anniculum in holocaustum : 70 hircumque pro peccato : 71 et in hostias pacificorum boves duos. 48 Die septimo princeps filiorum Ephraim. ad pondus sanctuarii. 60 Die nono princeps filiorum Benjamin. agnos anniculos quinque. plenum incenso : 45 bovem de armento. hircos quinque. arietes quinque. plenum incenso : 33 bovem de armento. 73 obtulit acetabulum 125 . Gamaliel filius Phadassur. et arietem.Numeri conspersa oleo in sacrificum : 32 mortariolum aureum appendens decem siclos. Ahiezer filius Ammisaddai. et arietem. hircos quinque. et arietem. Abidan filius Gedeonis. plenum incenso : 69 bovem de armento. et agnum anniculum in holocaustum : 58 hircumque pro peccato : 59 et in hostias pacificorum boves duos. Hæc fuit oblatio Gamaliel filii Phadassur. et arietem. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificum : 56 mortariolum aureum appendens decem siclos. 72 Die undecimo princeps filiorum Aser. 42 Die sexto princeps filiorum Gad. 61 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. arietes quinque. 49 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. plenum incenso : 63 bovem de armento. 36 Die quinto princeps filiorum Simeon. et arietem. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. 43 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. Hæc fuit oblatio Elisama filii Ammiud. Elisama filius Ammiud. et agnum anniculum in holocaustum : 34 hircumque pro peccato : 35 et in hostias pacificorum boves duos. et arietem. Eliasaph filius Duel. hircos quinque. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificum : 50 mortariolum aureum appendens decem siclos. hircos quinque. hircos quinque. Hæc fuit oblatio Abidan filii Gedeonis. Phegiel filius Ochran. plenum incenso : 39 bovem de armento. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificum : 38 mortariolum aureum appendens decem siclos. arietes quinque. et agnum anniculum in holocaustum : 52 hircumque pro peccato : 53 et in hostias pacificorum boves duos. 67 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. Hæc fuit oblatio Eliasaph filii Duel. agnos anniculos quinque. Hæc fuit oblatio Ahiezer filii Ammisaddai. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificum : 68 mortariolum aureum appendens decem siclos. agnos anniculos quinque. arietes quinque. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificum : 44 mortariolum aureum appendens decem siclos.

et purificabis eos 7 juxta hunc ritum : aspergantur aqua lustrationis. et arietem. 5 Et locutus est Dominus ad Moysen. 14 ac separabis 8 126 . hircos quinque. dicens : 6 Tolle Levitas de medio filiorum Isra¨el. pondere sanctuarii : 86 mortariola aurea duodecim plena incenso. quando unctum est. plenum incenso : 81 bovem de armento. agnos anniculos quinque. 10 Cumque Levitæ fuerint coram Domino. agni anniculi duodecim. quam candelabrum respicit. ut præceperat Dominus Moysi. 11 Et offeret Aaron Levitas. arietes duodecim. tam medius stipes. et libamenta eorum : hirci duodecim pro peccato. arietes sexaginta. arietes quinque. candelabrum in australi parte erigatur. et consecrabis oblatos Domino. hircos quinque. audiebat vocem loquentis ad se de propitiatorio quod erat super arcam testimonii inter duos cherubim. Locutusque est Dominus ad Moysen. 3 Fecitque Aaron. ut consuleret oraculum. ita operatus est candelabrum. utrumque plenum simila oleo conspersa in sacrificum : 80 mortariolum aureum appendens decem siclos. unde et loquebatur ei. et arietem. ex auro ductili. 8 tollent bovem de armentis. Hæc fuit oblatio Phegiel filii Ochran. quam cuncta quæ ex utroque calamorum latere nascebantur : juxta exemplum quod ostendit Dominus Moysi. et septuaginta siclos haberet una phiala : id est. hirci sexaginta. denos siclos appendentia pondere sanctuarii : id est. in die qua consecratum est : acetabula argentea duodecim : phialæ argenteæ duodecim : mortariola aurea duodecim : 85 ita ut centum triginta siclos argenti haberet unum acetabulum. 4 Hæc autem erat factura candelabri. Hæc oblata sunt in dedicatione altaris. in commune vasorum omnium ex argento sicli duo millia quadringenti. et agnum anniculum in holocaustum : 76 hircumque pro peccato : 77 et in hostias pacificorum boves duos. e quibus unum facies pro peccato. Hæc fuit oblatio Ahira filii Enan. 78 Die duodecimo princeps filiorum Nephthali. ut depreceris pro eis. simul auri sicli centum viginti : 87 boves de armento in holocaustum duodecim. ut serviant in ministerio ejus. 12 Levitæ quoque ponent manus suas super capita boum. et alterum in holocaustum Domini. Hoc igitur præcipe ut lucernæ contra boream e regione respiciant ad mensam panum propositionis. arietes quinque. utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrificum : 74 mortariolum aureum appendens decem siclos. contra eam partem. 89 Cumque ingrederetur Moyses tabernaculum fœderis. et agnum anniculum in holocaustum : 82 hircumque pro peccato : 83 et in hostias pacificorum boves duos. dicens : 2 Loquere Aaron. Cumque laverint vestimenta sua. et libamentum ejus similam oleo conspersam : bovem autem alterum de armento tu accipies pro peccato : 9 et applicabis Levitas coram tabernaculo fœderis. 88 In hostias pacificorum. agni anniculi sexaginta.Numeri argenteum appendens centum triginta siclos. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. 13 Statuesque Levitas in conspectu Aaron et filiorum ejus. lucere debebunt. munus in conspectu Domini a filiis Isra¨el. ad pondus sanctuarii. ponent filii Isra¨el manus suas super eos. convocata omni multitudine filiorum Isra¨el. et imposuit lucernas super candelabrum. plenum incenso : 75 bovem de armento. Ahira filius Enan. et dices ad eum : Cum posueris septem lucernas. 84 Hæc in dedicatione altaris oblata sunt a principibus Isra¨el. agnos anniculos quinque. 79 obtulit acetabulum argenteum appendens centum triginta siclos. ad pondus sanctuarii. phialam argenteam habentem septuaginta siclos. boves viginti quatuor. et mundati fuerint. et radant omnes pilos carnis suæ.

25 Cumque quinquagesimum annum ætatis impleverint. tunc proficiscebantur filii Isra¨el : et in loco ubi stetisset nubes. et per noctem quasi species ignis. operuit illud nubes. qui fuerit immundus super anima. Præceptum idem erit apud vos tam advenæ quam indigenæ. 22 ut purificati ingrederentur ad officia sua in tabernaculum fœderis coram Aaron et filiis ejus. servire cessabunt. faciat Phase Domino 11 in mense secundo. dicens : Faciant filii Isra¨el Phase in tempore suo. accedentes ad Moysen et Aaron. quartadecima die mensis hujus ad vesperam. Elevavitque eos Aaron in conspectu Domini. et in itinere non fuit. 4 Præcepitque Moyses filiis Isra¨el ut facerent Phase. facient Phase Domino juxta cæremonias et justificationes ejus. dicens : 10 Loquere filiis Isra¨el : Homo. sive in via procul in gente vestra. et os ejus non confringent : omnem ritum Phase observabunt. et tamen non fecit Phase. ut custodiant quæ sibi fuerunt commendata : opera autem ipsa non faciant. mense primo. ut sint mei. ibi castrametabantur. Sicut præceperat Dominus Moysi de Levitis. 14 Peregrinus quoque et advena si fuerint apud vos. juxta 2 3 omnes cæremonias et justificationes ejus. 6 Ecce autem quidam immundi super anima hominis. A vespere autem super tentorium erat quasi species ignis usque mane. 5 Qui fecerunt tempore suo. Ex die quo percussi omne primogenitum in terra Ægypti. Cunctis diebus quibus stabat nubes super tabernaculum. in monte Sinai. quia sacrificium Domino non obtulit tempore suo : peccatum suum ipse portabit. fecerunt filii Isra¨el. ingredientur ut ministrent in tabernaculo fœderis. 7 dixerunt eis : Immundi sumus super anima hominis : quare fraudamur ut non valeamus oblationem offerre Domino in tempore suo inter filios Isra¨el ? 8 Quibus respondit Moyses : State ut consulam quid præcipiat Dominus de vobis. si ausi fuerint accedere ad sanctuarium. 16 Sic fiebat jugiter : per diem operiebat illud nubes. exterminabitur anima illa de populis suis. Locutus est Dominus ad Moysen in deserto Sinai anno secundo. manebant in 127 . et laverunt vestimenta sua. Sic dispones Levitis in custodiis suis. 16 Pro primogenitis quæ aperiunt omnem vulvam in Isra¨el. 13 Si quis autem et mundus est. Sicque purificabis et consecrabis eos in oblationem Domini : quoniam dono donati sunt mihi a filiis Isra¨el. quæ tabernaculum protegebat. 15 Et postea ingredientur tabernaculum fœderis. 18 Ad imperium Domini proficiscebantur. quartadecima die mensis ad vesperam. Cum azymis et lactucis agrestibus comedent illud : 12 non relinquent ex eo quippiam usque mane. sanctificavi eos mihi : 18 et tuli Levitas pro cunctis primogenitis filiorum Isra¨el. Juxta omnia quæ mandaverat Dominus Moysi. ita factum est. ut serviant mihi pro Isra¨el in tabernaculo fœderis. 20 Feceruntque Moyses et Aaron et omnis multitudo filiorum Isra¨el super Levitas quæ præceperat Dominus Moysi : 21 purificatique sunt. 26 eruntque ministri fratrum suorum in tabernaculo fœderis. dicens : 24 Hæc est lex Levitarum : a viginti quinque annis et supra. 23 Locutusque est Dominus ad Moysen. quartadecima die mensis ad vesperam. tam ex hominibus quam ex jumentis. accepi eos. et ad imperium illius figebant tabernaculum. et orent pro eis ne sit in populo plaga. qui non poterant facere Phase in die illo. 17 Mea sunt enim omnia primogenita filiorum Isra¨el. et oravit pro eis. 17 Cumque ablata fuisset nubes. postquam 9 egressi sunt de terra Ægypti.Numeri de medio filiorum Isra¨el. ut serviant mihi. 9 Locutusque est Dominus ad Moysen. 19 tradidique eos dono Aaron et filiis ejus de medio populi. 15 Igitur die qua erectum est tabernaculum.

et profectiones filiorum Isra¨el per turmas suas quando egrediebantur. et erit recordatio vestri coram Domino Deo vestro. 10 Siquando habebitis epulum. 8 Filii autem Aaron sacerdotes clangent tubis : eritque hoc legitimum sempiternum in generationibus vestris. 18 Profectique sunt et filii Ruben. et recubuit nubes in solitudine Pharan. dicens : 2 Fac tibi duas tubas argenteas ductiles. canetis tubis super holocaustis. manebant filii Isra¨el in eodem loco. 22 Moverunt castra et filii Ephraim per turmas suas. 23 Per verbum Domini figebant tentoria. et non proficiscebantur : statim autem ut recessisset. levabunt tentoria qui habitant ad meridiem . Tamdiu tabernaculum portabatur. venient ad te principes.Numeri eodem loco : 19 et si evenisset ut multo tempore maneret super illud. cognato suo : Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis : veni nobiscum. 15 In tribu filiorum Issachar fuit princeps Nathana¨el filius Suar. ululantibus tubis in profectionem. Locutusque est Dominus ad Moysen. movebunt castra primi qui sunt ad orientalem plagam. 3 Cumque increpueris tubis. 22 Si vero biduo aut uno mense vel longiori tempore fuisset super tabernaculum. et statim diluculo tabernaculum reliquisset. 26 In tribu autem filiorum Aser erat princeps Phegiel filius Ochran. 21 Profectique sunt et Caathitæ portantes sanctuarium. et capita multitudinis Isra¨el. Ad imperium Domini erigebant tentoria. erant filii Isra¨el in excubiis Domini. 14 Filii Juda per turmas suas : quorum princeps erat Nahasson filius Aminadab. in quorum exercitu princeps erat Elisama filius Ammiud. simplex tubarum clangor erit. et pacificis victimis. 25 Novissimi castrorum omnium profecti sunt filii Dan per turmas suas. 13 Moveruntque castra primi juxta imperium Domini in manu Moysi. princeps fuit Salamiel filius Surisaddai. 4 Si semel clangueris. 30 Cui ille respon- 10 128 . quod portantes egressi sunt filii Gerson et Merari. 21 Si fuisset nubes a vespere usque mane. ut benefaciamus tibi. elevata est nubes de tabernaculo fœderis : 12 profectique sunt filii Isra¨el per turmas suas de deserto Sinai. 17 Depositumque est tabernaculum. quia Dominus bona promisit Isra¨eli. congregabitur ad te omnis turba ad ostium tabernaculi fœderis. 5 Si autem prolixior atque concisus clangor increpuerit. 29 Dixitque Moyses Hobab filio Raguel Madianitæ. 24 Et in tribu Benjamin erat dux Abidan filius Gedeonis. donec venirent ad erectionis locum. vigesima die mensis. per turmas et ordinem suum : quorum princeps erat Helisur filius Sedeur. 7 Quando autem congregandus est populus. et non concise ululabunt. 27 Et in tribu filiorum Nephthali princeps fuit Ahira filius Enan. dissipabant tentoria. 28 Hæc sunt castra. in quorum exercitu princeps fuit Ahiezer filius Ammisaddai. et non proficiscebantur 20 quot diebus fuisset nubes super tabernaculum. clangetis ululantibus tubis. 19 In tribu autem filiorum Simeon. quibus convocare possis multitudinem quando movenda sunt castra. 11 Anno secundo. et per verbum illius proficiscebantur : erantque in excubiis Domini juxta imperium ejus per manum Moysi. et juxta hunc modum reliqui facient. ut eruamini de manibus inimicorum vestrorum. et ad imperium illius deponebant. movebant castra. 6 In secundo autem sonitu et pari ululatu tubæ. et calendas. 20 Porro in tribu Gad erat princeps Eliasaph filius Duel. Ego Dominus Deus vester. mense secundo. 16 In tribu Zabulon erat princeps Eliab filius Helon. et dies festos. proficiscebantur : et si post diem et noctem recessisset. 23 In tribu autem filiorum Manasse princeps fuit Gamaliel filius Phadassur. 9 Si exieritis ad bellum de terra vestra contra hostes qui dimicant adversum vos. ut sint vobis in recordationem Dei vestri.

nos relinquere : tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus. sed revertar in terram meam. ut det vobis Dominus carnes. dicebat Moyses : Surge. coloris bdellii. quos tu nosti quod senes populi sint ac magistri : et duces eos ad ostium tabernaculi fœderis. oravit Moyses ad Dominum. junctis sibi pariter filiis Isra¨el. et colligens illud. 18 Populo quoque dices : Sanctificamini (cras comedetis carnes : ego enim audivi vos dicere : Quis dabit nobis escas carnium ? bene nobis erat in Ægypto). faciesque ibi stare tecum. ad multitudinem exercitus Isra¨el. 34 Nubes quoque Domini super eos erat per diem cum incederent. devoravit extremam castrorum partem. quod ascenderat cum eis. ut possit sufficere ad cibum ? vel omnes pisces maris in unum congregabuntur. a facie tua. vel genui eam. et dissipentur inimici tui. nec viginti quidem. 3 Vocavitque nomen loci illius. donec exeat per nares vestras. ut sustentent tecum onus populi. 8 Circuibatque populus. et ait : Quis dabit nobis ad vescendum carnes ? 5 recordamur piscium quos comedebamus in Ægypto gratis : in mentem nobis veniunt cucumeres. per dies tres providens castrorum locum. quidquid optimum fuerit ex opibus. 4 Vulgus quippe promiscuum. Domine. descendebat pariter et man. et cæpe. 14 Non possum solus sustinere omnem hunc populum. iratus est. Domine. Incensio : eo quod incensus fuisset contra eos ignis Domini. coquens in olla. 15 Sin aliter tibi videtur. sive terebat in mortario. quia gravis est mihi. obsecro ut interficias me. et fleveritis coram eo. Cumque clamasset 2 populus ad Moysen. 35 Cumque elevaretur arca. singulos per ostia tentorii sui. in qua natus sum. dicentes : Da nobis carnes ut comedamus. nec duobus. 129 . 10 Audivit ergo Moyses flentem populum per familias. eo quod repuleritis Dominum. et allia. Interea ortum est murmur populi. tradamque eis. et comedatis : 19 non uno die. 32 Cumque nobiscum veneris. et absorptus est ignis. 16 Et dixit Dominus ad Moysen : Congrega mihi septuaginta viros de senibus Isra¨el. Quod cum audisset Dominus. contra 11 Dominum. et pepones. dicentes : Quare egressi sumus ex Ægypto ? 21 Et ait Moyses : Sexcenta millia peditum hujus populi sunt : et tu dicis : Dabo eis esum carnium mense integro ? 22 numquid ovium et boum multitudo cædetur. et fugiant qui oderunt te. dabimus tibi. 9 Cumque descenderet nocte super castra ros. 20 sed usque ad mensem dierum. Iratusque est furor Domini valde : sed et Moysi intoleranda res visa est. et eris ductor noster. 7 Erat autem man quasi semen coriandri. et vertatur in nauseam. vel quinque aut decem. quasi dolentium pro labore. et inveniam gratiam in oculis tuis. 17 ut descendam et loquar tibi : et auferam de spiritu tuo. arcaque fœderis Domini præcedebat eos. pro qua jurasti patribus eorum ? 13 Unde mihi carnes ut dem tantæ multitudini ? flent contra me. 11 et ait ad Dominum : Cur afflixisti servum tuum ? quare non invenio gratiam coram te ? et cur imposuisti pondus universi populi hujus super me ? 12 Numquid ego concepi omnem hanc multitudinem. aiebat : Revertere. et non tu solus graveris. frangebat mola. flagravit desiderio. 31 Et ille : Noli. porrique. 33 Profecti sunt ergo de monte Domini viam trium dierum. sedens et flens. quas nobis traditurus est Dominus. ne tantis afficiar malis. qui in medio vestri est. et faciens ex eo tortulas saporis quasi panis oleati. 6 Anima nostra arida est : nihil aliud respiciunt oculi nostri nisi man. Et accensus in eos ignis Domini. et defer in terram.Numeri dit : Non vadam tecum. 36 Cum autem deponeretur. inquit. ut dicas mihi : Porta eos in sinu tuo sicut portare solet nutrix infantulum.

et det eis Dominus spiritum suum ? 30 Reversusque est Moyses. qui in omni domo mea fidelissimus est : 8 ore enim ad os loquor ei : et palam. dicens : Mitte viros. minister Moysi. et narravit populo verba Domini. domine mi. congregans septuaginta viros de senibus Isra¨el. Cumque respexisset eam Aaron. arreptans trans mare coturnices detulit. 31 Ventus autem egrediens a Domino. ex omni parte castrorum per circuitum. 32 Surgens ergo populus toto die illo. Qui cum issent. et ad Aaron et Mariam : Egredimini vos tantum tres ad tabernaculum fœderis. inquit æmularis pro me ? quis tribuat ut omnis populus prophetet. et nuntiavit Moysi. 29 At ille : Quid. et electus e pluribus. venerunt in Haseroth. dicens : Eldad et Medad prophetant in castris. Locutaque est Maria et Aaron contra Moysen propter uxorem ejus 12 Æthiopissam. abiit : 10 nubes quoque recessit quæ erat super tabernaculum : et ecce Maria apparuit candens lepra quasi nix. 34 Vocatusque est ille locus. 5 descendit Dominus in columna nubis. percussit eum plaga magna nimis. donec revocata est Maria. obsecro. fixis tentoriis in deserto Pharan. et majores natu Isra¨el in castra. est populus de Haseroth. cucurrit puer. et ut abortivum quod projicitur de vulva matris suæ : ecce jam medium carnis ejus devoratum est a lepra. qui 2 3 130 . sana eam. 12 ne fiat hæc quasi mortua. 7 At non talis servus meus Moyses. 13 Clamavitque Moyses ad Dominum. vel per somnium loquar ad illum. ait : Domine mi Moyses. 15 Exclusa est itaque Maria extra castra septem diebus : et populus non est motus de loco illo. et dixerunt : Num per solum Moysen locutus est Dominus ? nonne et nobis similiter est locutus ? Quod cum audisset Dominus 2 3 (erat enim Moyses vir mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra). 27 Cumque prophetarent in castris. et non exierant ad tabernaculum. congregavit coturnicum : qui parum. 33 Adhuc carnes erant in dentibus eorum. nec ultra cessaverunt. prophetaverunt. dicens : Deus. 4 statim locutus est ad eum. ac die altero. et non per ænigmata et figuras Dominum videt. 14 Cui respondit Dominus : Si pater ejus spuisset in faciem illius. decem coros : et siccaverunt eas per gyrum castrorum. Cumque fuissent egressi. 6 dixit ad eos : Audite sermones meos : si quis fuerit inter vos propheta Domini. et dans septuaginta viris. et alter Medad. vocans Aaron et Mariam. et nocte. 26 Remanserat autem in castris duo viri. ne imponas nobis hoc peccatum quod stulte commisimus. nonne debuerat saltem septem diebus rubore suffundi ? separetur septem diebus extra castra. 13 Profectusque Ibique locutus est Dominus ad Moysen.Numeri ut eos satient ? 23 Cui respondit Dominus : Numquid manus Domini invalida est ? jam nunc videbis utrum meus sermo opere compleatur. et locutus est ad eum. volabantque in a¨ere duobus cubitis altitudine super terram. Sepulchra concupiscentiæ : ibi enim sepelierunt populum qui desideraverat. 24 Venit igitur Moyses. Quare ergo non timuistis detrahere servo meo Moysi ? 9 Iratusque contra eos. quorum unus vocabatur Eldad. in visione apparebo ei. et stetit in introitu tabernaculi. nec defecerat hujuscemodi cibus : et ecce furor Domini concitatus in populum. et postea revocabitur. prohibe eos. 28 Statim Josue filius Nun. 25 Descenditque Dominus per nubem. Cumque requievisset in eis spiritus. super quos requievit spiritus. Egressi autem de Sepulchris concupiscentiæ. et vidisset perfusam lepra. 11 ait ad Moysen : Obsecro. Nam et ipsi descripti fuerant. auferens de spiritu qui erat in Moyse. quos stare fecit circa tabernaculum. et demisit in castra itinere quantum uno die confici potest. et manserunt ibi.

dicentes : Utinam mortui essemus in Ægypto : et in hac vasta solitudine utinam pereamus. utrum fortis sit an infirmus : si pauci numero an plures : 20 ipsa terra. Phalti filium Raphu. ex principibus. Gaddi filium Susi. quam daturus sum filiis Isra¨el. 7 De tribu Juda. Josue. et non inducat nos 3 Dominus in terram istam. Hethæus et Jebusæus et Amorrhæus in montanis : Chananæus vero moratur juxta mare et circa fluenta Jordanis. de deserto Pharan mittens principes viros. exploraverunt terram a deserto Sin. 10 De tribu Benjamin. qualis sit : et populum qui habitator est ejus. 4 Fecit Moyses quod Dominus imperaverat. Sthur filium Micha¨el. Saphat filium Huri. Cumque veneritis ad montes. 33 Detraxeruntque terræ. 24 Pergentesque usque ad Torrentem botri. et venerunt in Hebron. ubi erant Achiman et Sisai et Tholmai filii Enac : nam Hebron septem annis ante Tanim urbem Ægypti condita est. 14 De tribu Aser. 6 De tribu Simeon.Numeri considerent terram Chanaan. muratæ an absque muris : 21 humus. dicebant : Nequaquam ad hunc populum valemus ascendere. quos misit Moyses ad considerandam terram : vocavitque Osee filium Nun. 5 De tribu Ruben. Guel filium Machi. dicentes : Venimus in terram. 12 De tribu Joseph. quasi locustæ videbamur. Geddiel filium Sodi. 17 Hæc sunt nomina virorum. et possideamus terram. usque Rohob intrantibus Emath. proceræ staturæ est. quam inspexerant. 18 Misit ergo eos Moyses ad considerandam terram Chanaan. 30 Amalec habitat in meridie. Locutique eis et omni multitudini ostenderunt fructus terræ : 28 et narraverunt. ut ex his fructibus cognosci potest : 29 sed cultores fortissimos habet. devorat habitatores suos : populus. bona an mala : urbes quales. dicentes : Terra. Sammua filium Zechur. 19 considerate terram. pinguis an sterilis. Ammiel filium Gemalli. apud filios Isra¨el. 34 Ibi vidimus monstra quædam filiorum Enac de genere giganteo : quibus comparati. singulos de singulis tribubus. 27 venerunt ad Moysen et Aaron et ad omnem cœtum filiorum Isra¨el in desertum Pharan. 8 De tribu Issachar. ad quam misisti nos. absciderunt palmitem cum uva sua. qui et ipsi 131 . Confortamini. Nahabi filium Vapsi. quem portaverunt in vecte duo viri. quorum ista sunt nomina. 16 De tribu Gad. et revertamur in Ægyptum. Nonne melius est reverti in Ægyptum ? 4 Dixeruntque alter ad alterum : Constituamus nobis ducem. ait : Ascendamus. Igal filium Joseph. et murmurati sunt contra 14 Moysen et Aaron cuncti filii Isra¨el. qui oriebatur contra Moysen. et dixit ad eos : Ascendite per meridianam plagam. id est Torrens botri. Caleb filium Jephone. 26 Reversique exploratores terræ post quadraginta dies. nemorosa an absque arboribus. et uxores ac liberi nostri ducantur captivi. et urbes grandes atque muratas. 15 De tribu Nephthali. Stirpem Enac vidimus ibi. quia fortior nobis est. sceptri Manasse. 32 Alii vero. 6 At vero Josue filius Nun et Caleb filius Jephone. 11 De tribu Zabulon. et afferte nobis de fructibus terræ. ne cadamus gladio. 22 Cumque ascendissent. 2 Igitur vociferans omnis turba flevit nocte illa. 13 De tribu Dan. 31 Inter hæc Caleb compescens murmur populi. quod est in Cades. 23 Ascenderuntque ad meridiem. quoniam poterimus obtinere eam. quam lustravimus. quæ revera fluit lacte et melle. De malis quoque granatis et de ficis loci illius tulerunt : 25 qui appellatus est Nehelescol. Osee filium Nun. 9 De tribu Ephraim. qui fuerant cum eo. 5 Quo audito. omni regione circuita. eo quod botrum portassent inde filii Isra¨el. Moyses et Aaron ceciderunt proni in terram coram omni multitudine filiorum Isra¨el. Erat autem tempus quando jam præcoquæ uvæ vesci possunt. quem aspeximus.

28 Dic ergo eis : Vivo ego. et facie videaris ad faciem. donec consumantur cadavera patrum in deserto. apparuit gloria Domini super tectum fœderis cunctis filiis Isra¨el. quos miserat Moyses ad contemplandam terram. Et quadraginta annis recipietis iniquitates vestras. 34 juxta numerum quadraginta dierum. dicens : 27 Usquequo multitudo hæc pessima murmurat contra me ? querelas filiorum Isra¨el audivi. et signa quæ feci in Ægypto et in solitudine. et murmurastis contra me. et lapidibus eos vellet opprimere. atque consumam : te autem faciam principem super gentem magnam. 22 Attamen omnes homines qui viderunt majestatem meam. et dicant : 16 Non poterat introducere populum in terram pro qua juraverat : idcirco occidit eos in solitudine ? 17 Magnificetur ergo fortitudo Domini sicut jurasti. 25 Quoniam Amalecites et Chananæus habitant in vallibus. 30 non intrabitis terram. quibus considerastis terram : annus pro die imputabitur. quam circuivimus. et semen ejus possidebit eam. auferens iniquitatem et scelera. peccatum populi hujus secundum magnitudinem misericordiæ tuæ. 13 Et ait Moyses ad Dominum : Ut audiant Ægyptii. intuebitur eam. sicut propitius fuisti egredientibus de Ægypto usque ad locum istum. valde bona est. et fortiorem quam hæc est. et in columna ignis per noctem : 15 quod occideris tantam multitudinem quasi unum hominem. et Josue filium Nun. 29 In solitudine hac jacebunt cadavera vestra. introducam. quæ vobis displicuit. in populo isto sis. et revertimini in solitudinem per viam maris Rubri. 14 et habitatores terræ hujus. 23 non videbunt terram pro qua juravi patribus eorum. nec quisquam ex illis qui detraxit mihi. præter Caleb filium Jephone. 24 Servum meum Caleb. 20 Dixitque Dominus : Dimisi juxta verbum tuum. ita faciam omni multitudini huic pessimæ. sic faciam vobis. et scietis ultionem meam : 35 quoniam sicut locutus sum. 9 Nolite rebelles esse contra Dominum : neque timeatis populum terræ hujus. detrahentes terræ quod esset mala. dicens : 18 Dominus patiens et multæ misericordiæ. 8 Si propitius fuerit Dominus. de quorum medio eduxisti populum istum. 37 mortui sunt 132 . 32 Vestra cadavera jacebunt in solitudine. qui visitas peccata patrum in filios in tertiam et quartam generationem. Domine. 36 Igitur omnes viri. in omnibus signis quæ feci coram eis ? 12 Feriam igitur eos pestilentia. ait Dominus : sicut locuti estis audiente me. de quibus dixistis quod prædæ hostibus forent. sciderunt vestimenta sua. et morietur.Numeri lustraverant terram. quam circuivit . qui plenus alio spiritu secutus est me. super quam levavi manum meam ut habitare vos facerem. ut videant terram. nullumque innoxium derelinquens. 33 Filii vestri erunt vagi in deserto annis quadraginta. quia sicut panem ita eos possumus devorare. et in columna nubis præcedas eos per diem. Recessit ab eis omne præsidium : Dominus nobiscum est. et qui reversi murmurare fecerant contra eum omnem multitudinem. quæ consurrexit adversum me : in solitudine hac deficiet. Omnes qui numerati estis a viginti annis et supra. 11 Et dixit Dominus ad Moysen : Usquequo detrahet mihi populus iste ? quousque non credent mihi. Cras movete castra. inducet nos in eam. et nubes tua protegat illos. 7 et ad omnem multitudinem filiorum Isra¨el locuti sunt : Terra. obsecro. 19 Dimitte. 21 Vivo ego : et implebitur gloria Domini universa terra. et tradet humum lacte et melle manantem. qui audierunt quod tu. et tentaverunt me jam per decem vices. et portabunt fornicationem vestram. 26 Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron. nec obedierunt voci meæ. 10 Cumque clamaret omnis multitudo. nolite metuere. 31 Parvulos autem vestros. inducam in terram hanc.

Numeri

atque percussi in conspectu Domini. 38 Josue autem filius Nun, et Caleb filius
Jephone, vixerunt ex omnibus qui perrexerant ad considerandam terram.
39
Locutusque est Moyses universa verba hæc ad omnes filios Isra¨el, et luxit
populus nimis. 40 Et ecce mane primo surgentes ascenderunt verticem montis,
atque dixerunt : Parati sumus ascendere ad locum, de quo Dominus locutus
est : quia peccavimus. 41 Quibus Moyses : Cur, inquit, transgredimini verbum Domini, quod vobis non cedet in prosperum ? 42 nolite ascendere : non
enim est Dominus vobiscum : ne corruatis coram inimicis vestris. 43 Amalecites et Chananæus ante vos sunt, quorum gladio corruetis, eo quod nolueritis
acquiescere Domino : nec erit Dominus vobiscum. 44 At illi contenebrati ascenderunt in verticem montis. Arca autem testamenti Domini et Moyses non
recesserunt de castris. 45 Descenditque Amalecites et Chananæus, qui habitabat in monte : et percutiens eos atque concidens, persecutus est eos usque
Horma.
Locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Loquere ad filios Isra¨el, et
dices ad eos : Cum ingressi fueritis terram habitationis vestræ, quam
ego dabo vobis, 3 et feceritis oblationem Domino in holocaustum, aut victimam, vota solventes, vel sponte offerentes munera, aut in solemnitatibus
vestris adolentes odorem suavitatis Domino, de bobus sive de ovibus : 4 offeret
quicumque immolaverit victimam, sacrificium similæ, decimam partem ephi,
conspersæ oleo, quod mensuram habebit quartam partem hin : 5 et vinum ad
liba fundenda ejusdem mensuræ dabit in holocaustum sive in victimam. Per
agnos singulos 6 et arietes erit sacrificium similæ duarum decimarum, quæ
conspersa sit oleo tertiæ partis hin : 7 et vinum ad libamentum tertiæ partis
ejusdem mensuræ offeret in odorem suavitatis Domino. 8 Quando vero de
bobus feceris holocaustum aut hostiam, ut impleas votum vel pacificas victimas, 9 dabis per singulos boves similæ tres decimas conspersæ oleo, quod
habeat medium mensuræ hin : 10 et vinum ad liba fundenda ejusdem mensuræ in oblationem suavissimi odoris Domino. 11 Sic facies 12 per singulos boves
et arietis et agnos et hædos. 13 Tam indigenæ quam peregrini 14 eodem ritu
offerent sacrificia. 15 Unum præceptum erit atque judicium tam vobis quam
advenis terræ.
16
Locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 17 Loquere filiis Isra¨el, et dices
ad eos : 18 Cum veneritis in terram, quam dabo vobis, 19 et comederitis de
panibus regionis illius, separabitis primitias Domino 20 de cibis vestris. Sicut
de areis primitias separatis, 21 ita et de pulmentis dabitis primitiva Domino.
22
Quod si per ignorantiam præterieritis quidquam horum, quæ locutus
est Dominus ad Moysen, 23 et mandavit per eum ad vos, a die qua cœpit
jubere et ultra, 24 oblitaque fuerit facere multitudo : offeret vitulum de armento, holocaustum in odorem suavissimum Domino, et sacrificum ejus ac
liba, ut cæremoniæ postulant, hircumque pro peccato : 25 et rogabit sacerdos
pro omni multitudine filiorum Isra¨el, et dimittetur eis, quoniam non sponte
peccaverunt, nihilominus offerentes incensum Domino pro se et pro peccato
atque errore suo : 26 et dimittetur universæ plebi filiorum Isra¨el, et advenis
qui peregrinantur inter eos : quoniam culpa est omnis populi per ignorantiam. 27 Quod si anima una nesciens peccaverit, offeret capram anniculam pro
peccato suo : 28 et deprecabitur pro ea sacerdos, quod inscia peccaverit coram
Domino : impetrabitque ei veniam, et dimittetur illi. 29 Tam indigenis quam
advenis una lex erit omnium, qui peccaverint ignorantes. 30 Anima vero, quæ

15

133

Numeri

per superbiam aliquid commiserit, sive civis sit ille, sive peregrinus (quoniam adversus Dominum rebellis fuit), peribit de populo suo : 31 verbum enim
Domini contempsit, et præceptum illius fecit irritum : idcirco delebitur, et
portabit iniquitatem suam.
32
Factum est autem, cum essent filii Isra¨el in solitudine, et invenissent
hominem colligentem ligna in die sabbati, 33 obtulerunt eum Moysi et Aaron
et universæ multitudini. 34 Qui recluserunt eum in carcerem, nescientes quid
super eo facere deberent. 35 Dixitque Dominus ad Moysen : Morte moriatur homo iste : obruat eum lapidibus omnis turba extra castra. 36 Cumque
eduxissent eum foras, obruerunt lapidibus, et mortuus est, sicut præceperat
Dominus.
37
Dixit quoque Dominus ad Moysen : 38 Loquere filiis Isra¨el, et dices ad eos
ut faciant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in eis vittas hyacinthinas : 39 quas cum viderint, recordentur omnium mandatorum Domini, nec
sequantur cogitationes suas et oculos per res varias fornicantes, 40 sed magis
memores præceptorum Domini faciant ea, sintque sancti Deo suo. 41 Ego
Dominus Deus vester, qui eduxi vos de terra Ægypti, ut essem Deus vester.
Ecce autem Core filius Isaar, filii Caath, filii Levi, et Dathan atque Ab16
iron filii Eliab, Hon quoque filius Pheleth de filiis Ruben, surrexerunt
contra Moysen, aliique filiorum Isra¨el ducenti quinquaginta viri proceres syn2

agogæ, et qui tempore concilii per nomina vocabantur. 3 Cumque stetissent
adversum Moysen et Aaron, dixerunt : Sufficiat vobis, quia omnis multitudo
sanctorum est, et in ipsis est Dominus : cur elevamini super populum Domini ? 4 Quod cum audisset Moyses, cecidit pronus in faciem : 5 locutusque
ad Core et ad omnem multitudinem : Mane, inquit, notum faciet Dominus
qui ad se pertineant, et sanctos applicabit sibi : et quos elegerit, appropinquabunt ei. 6 Hoc igitur facite : tollat unusquisque thuribula sua, tu Core, et
omne concilium tuum : 7 et hausto cras igne, ponite desuper thymiama coram
Domino : et quemcumque elegerit, ipse erit sanctus : multum erigimini filii
Levi. 8 Dixitque rursum ad Core : Audite, filii Levi : 9 num parum vobis est
quod separavit vos Deus Isra¨el ab omni populo, et junxit sibi, ut serviretis ei
in cultu tabernaculi, et staretis coram frequentia populi, et ministraretis ei ?
10
idcirco ad se fecit accedere te et omnes fratres tuos filios Levi, ut vobis etiam
sacerdotium vindicetis, 11 et omnis globus tuus stet contra Dominum ? quid
est enim Aaron ut murmuretis contra eum ?
12
Misit ergo Moyses ut vocaret Dathan et Abiron filios Eliab. Qui responderunt : Non venimus. 13 Numquid parum est tibi quod eduxisti nos de terra,
quæ lacte et melle manabat, ut occideres in deserto, nisi et dominatus fueris
nostri ? 14 Revera induxisti nos in terram, quæ fluit rivis lactis et mellis, et
dedisti nobis possessiones agrorum et vinearum : an et oculos nostros vis
eruere ? non venimus. 15 Iratusque Moyses valde, ait ad Dominum : Ne respicias sacrificia eorum : tu scis quod ne asellum quidem umquam acceperim ab
eis, nec afflixerim quempiam eorum.
16
Dixitque ad Core : Tu, et omnis congregatio tua, state seorsum coram
Domino, et Aaron die crastino separatim. 17 Tollite singuli thuribula vestra, et
ponite super ea incensum, offerentes Domino ducenta quinquaginta thuribula : Aaron quoque teneat thuribulum suum. 18 Quod cum fecissent, stantibus
Moyses et Aaron, 19 et coacervassent adversum eos omnem multitudinem ad
ostium tabernaculi, apparuit cunctis gloria Domini. 20 Locutusque Dominus

134

Numeri

ad Moysen et Aaron, ait : 21 Separamini de medio congregationis hujus, ut
eos repente disperdam. 22 Qui ceciderunt proni in faciem, atque dixerunt :
Fortissime Deus spirituum universæ carnis, num uno peccante, contra omnes
ira tua desæviet ? 23 Et ait Dominus ad Moysen : 24 Præcipe universo populo
ut separetur a tabernaculis Core et Dathan et Abiron.
25
Surrexitque Moyses, et abiit ad Dathan et Abiron : et sequentibus eum
senioribus Isra¨el, 26 dixit ad turbam : Recedite a tabernaculis hominum impiorum, et nolite tangere quæ ad eos pertinent, ne involvamini in peccatis
eorum. 27 Cumque recessissent a tentoriis eorum per circuitum, Dathan et
Abiron egressi stabant in introitu papilionum suorum cum uxoribus et liberis,
omnique frequentia. 28 Et ait Moyses : In hoc scietis quod Dominus miserit
me ut facerem universa quæ cernitis, et non ex proprio ea corde protulerim :
29
si consueta hominum morte interierint, et visitaverit eos plaga, qua et ceteri visitari solent, non misit me Dominus : 30 sin autem novam rem fecerit
Dominus, ut aperiens terra os suum deglutiat eos et omnia quæ ad illos pertinent, descenderintque viventes in infernum, scietis quod blasphemaverint
Dominum.
31
Confestim igitur ut cessavit loqui, dirupta est terra sub pedibus eorum :
32
et aperiens os suum, devoravit illos cum tabernaculis suis et universa substantia eorum, 33 descenderuntque vivi in infernum operti humo, et perierunt
de medio multitudinis. 34 At vero omnis Isra¨el, qui stabat per gyrum, fugit ad
clamorem pereuntium, dicens : Ne forte et nos terra deglutiat. 35 Sed et ignis
egressus a Domino interfecit ducentos quinquaginta viros, qui offerebant incensum. 36 Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 37 Præcipe Eleazaro
filio Aaron sacerdoti ut tollat thuribula quæ jacent in incendio, et ignem huc
illucque dispergat : quoniam sanctificata sunt 38 in mortibus peccatorum : producatque ea in laminas, et affigat altari, eo quod oblatum sit in eis incensum
Domino, et sanctificata sint, ut cernant ea pro signo et monimento filii Isra¨el.
39
Tulit ergo Eleazar sacerdos thuribula ænea, in quibus obtulerant hi quos
incendium devoravit, et produxit ea in laminas, affigens altari : 40 ut haberent
postea filii Isra¨el, quibus commonerentur ne quis accedat alienigena, et qui
non est de semine Aaron ad offerendum incensum Domino, ne patiatur sicut
passus est Core, et omnis congregatio ejus, loquente Domino ad Moysen.
41
Murmuravit autem omnis multitudo filiorum Isra¨el sequenti die contra Moysen et Aaron, dicens : Vos interfecistis populum Domini. 42 Cumque
oriretur seditio, et tumultus incresceret, 43 Moyses et Aaron fugerunt ad tabernaculum fœderis. Quod, postquam ingressi sunt, operuit nubes, et apparuit
gloria Domini. 44 Dixitque Dominus ad Moysen : 45 Recedite de medio hujus
multitudinis, etiam nunc delebo eos. Cumque jacerent in terra, 46 dixit Moyses
ad Aaron : Tolle thuribulum, et hausto igne de altari, mitte incensum desuper, pergens cito ad populum, ut roges pro eis : jam enim egressa est ira a
Domino, et plaga desævit. 47 Quod cum fecisset Aaron, et cucurrisset ad mediam multitudinem, quam jam vastabat incendium, obtulit thymiama : 48 et
stans inter mortuos ac viventes, pro populo deprecatus est, et plaga cessavit.
49
Fuerunt autem qui percussi sunt, quatuordecim millia hominum, et septingenti, absque his qui perierant in seditione Core. 50 Reversusque est Aaron ad
Moysen ad ostium tabernaculi fœderis postquam quievit interitus.
2

locutus est Dominus ad Moysen, dicens : Loquere ad filios Isra¨el,
17 Etet accipe
ab eis virgas singulas per cognationes suas, a cunctis princip135

Numeri

ibus tribuum, virgas duodecim, et uniuscujusque nomen superscribes virgæ
suæ. 3 Nomen autem Aaron erit in tribu Levi, et una virga cunctas seorsum
familias continebit : 4 ponesque eas in tabernaculo fœderis coram testimonio,
ubi loquar ad te. 5 Quem ex his elegero, germinabit virga ejus : et cohibebo a
me querimonias filiorum Isra¨el, quibus contra vos murmurant. 6 Locutusque
est Moyses ad filios Isra¨el : et dederunt ei omnes principes virgas per singulas
tribus : fueruntque virgæ duodecim absque virga Aaron. 7 Quas cum posuisset Moyses coram Domino in tabernaculo testimonii, 8 sequenti die regressus
invenit germinasse virgam Aaron in domo Levi : et turgentibus gemmis eruperant flores, qui, foliis dilatatis, in amygdalas deformati sunt. 9 Protulit ergo
Moyses omnes virgas de conspectu Domini ad cunctos filios Isra¨el : videruntque, et receperunt singuli virgas suas. 10 Dixitque Dominus ad Moysen :
Refer virgam Aaron in tabernaculum testimonii, ut servetur ibi in signum
rebellium filiorum Isra¨el, et quiescant querelæ eorum a me, ne moriantur.
11
Fecitque Moyses sicut præceperat Dominus. 12 Dixerunt autem filii Isra¨el ad
Moysen : Ecce consumpti sumus, omnes perivimus. 13 Quicumque accedit ad
tabernaculum Domini, moritur. Num usque ad internecionem cuncti delendi
sumus ?
Dixitque Dominus ad Aaron : Tu, et filii tui, et domus patris tui tecum,
18
portabitis iniquitatem sanctuarii : et tu et filii tui simul sustinebitis peccata sacerdotii vestri. Sed et fratres tuos de tribu Levi, et sceptrum patris tui
2

sume tecum, præstoque sint, et ministrent tibi : tu autem et filii tui ministrabitis in tabernaculo testimonii. 3 Excubabuntque Levitæ ad præcepta tua, et
ad cuncta opera tabernaculi : ita dumtaxat ut ad vasa sanctuarii et ad altare
non accedant, ne et illi moriantur, et vos pereatis simul. 4 Sint autem tecum,
et excubent in custodiis tabernaculi, et in omnibus cæremoniis ejus. Alienigena non miscebitur vobis. 5 Excubate in custodia sanctuarii, et in ministerio
altaris : ne oriatur indignatio super filios Isra¨el. 6 Ego dedi vobis fratres vestros Levitas de medio filiorum Isra¨el, et tradidi donum Domino, ut serviant
in ministeriis tabernaculi ejus. 7 Tu autem et filii tui custodite sacerdotium
vestrum : et omnia quæ ad cultum altaris pertinent, et intra velum sunt, per
sacerdotes administrabuntur : si quis externus accesserit, occidetur.
8
Locutusque est Dominus ad Aaron : Ecce dedi tibi custodiam primitiarum mearum. Omnia quæ sanctificantur a filiis Isra¨el, tradidi tibi et filiis tuis pro officio sacerdotali legitima sempiterna. 9 Hæc ergo accipies de
his, quæ sanctificantur et oblata sunt Domino. Omnis oblatio, et sacrificium, et quidquid pro peccato atque delicto redditur mihi, et cedit in Sancta
sanctorum, tuum erit, et filiorum tuorum. 10 In sanctuario comedes illud :
mares tantum edent ex eo, quia consecratum est tibi. 11 Primitias autem, quas
voverint et obtulerint filii Isra¨el, tibi dedi, et filiis tuis, ac filiabus tuis, jure
perpetuo : qui mundus est in domo tua, vescetur eis. 12 Omnem medullam
olei, et vini, ac frumenti, quidquid offerunt primitiarum Domino, tibi dedi.
13
Universa frugum initia, quas gignit humus, et Domino deportantur, cedent
in usus tuos : qui mundus est in domo tua, vescetur eis. 14 Omne quod ex
voto reddiderint filii Isra¨el, tuum erit. 15 Quidquid primum erumpit e vulva
cunctæ carnis, quam offerunt Domino, sive ex hominibus, sive de pecoribus
fuerit, tui juris erit : ita dumtaxat ut pro hominis primogenito pretium accipias, et omne animal quod immundum est redimi facias, 16 cujus redemptio erit
post unum mensem, siclis argenti quinque, pondere sanctuarii. Siclus viginti

136

Numeri

obolos habet. 17 Primogenitum autem bovis, et ovis, et capræ, non facies redimi, quia sanctificata sunt Domino. Sanguinem tantum eorum fundes super
altare, et adipes adolebis in suavissimum odorem Domino. 18 Carnes vero
in usum tuum cedent, sicut pectusculum consecratum, et armus dexter : tua
erunt. 19 Omnes primitias sanctuarii, quas offerunt filii Isra¨el Domino, tibi
dedi, et filiis, ac filiabus tuis, jure perpetuo. Pactum salis est sempiternum
coram Domino, tibi ac filiis tuis.
20
Dixitque Dominus ad Aaron : In terra eorum nihil possidebitis, nec
habebitis partem inter eos : ego pars et hæreditas tua in medio filiorum Isra¨el.
21
Filiis autem Levi dedi omnes decimas Isra¨elis in possessionem, pro ministerio, quo serviunt mihi in tabernaculo fœderis : 22 ut non accedant ultra filii
Isra¨el ad tabernaculum, nec committant peccatum mortiferum, 23 solis filiis
Levi mihi in tabernaculo servientibus, et portantibus peccata populi. Legitimum sempiternum erit in generationibus vestris. Nihil aliud possidebunt,
24
decimarum oblatione contenti, quas in usus eorum et necessaria separavi.
25
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 26 Præcipe Levitis, atque
denuntia : Cum acceperitis a filiis Isra¨el decimas, quas dedi vobis, primitias
earum offerte Domino, id est, decimam partem decimæ, 27 ut reputetur vobis in oblationem primitivorum, tam de areis quam de torcularibus : 28 et
universis quorum accipitis primitias, offerte Domino, et date Aaron sacerdoti.
29
Omnia quæ offeretis ex decimis, et in donaria Domini separabitis, optima
et electa erunt. 30 Dicesque ad eos : Si præclara et meliora quæque obtuleritis
ex decimis, reputabitur vobis quasi de area, et torculari dederitis primitias :
31
et comedetis eas in omnibus locis vestris, tam vos quam familiæ vestræ :
quia pretium est pro ministerio, quo servitis in tabernaculo testimonii. 32 Et
non peccabitis super hoc, egregia vobis et pinguia reservantes, ne polluatis
oblationes filiorum Isra¨el, et moriamini.
Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens : 2 Ista est religio
victimæ, quam constituit Dominus. Præcipe filiis Isra¨el, ut adducant
ad te vaccam rufam ætatis integræ, in qua nulla sit macula, nec portaverit jugum : 3 tradetisque eam Eleazaro sacerdoti, qui eductam extra castra,
immolabit in conspectu omnium : 4 et tingens digitum in sanguine ejus, asperget contra fores tabernaculi septem vicibus, 5 comburetque eam cunctis
videntibus, tam pelle et carnibus ejus quam sanguine et fimo flammæ traditis.
6
Lignum quoque cedrinum, et hyssopum, coccumque bis tinctum sacerdos
mittet in flammam, quæ vaccam vorat. 7 Et tunc demum, lotis vestibus et
corpore suo, ingredietur in castra, commaculatusque erit usque ad vesperum.
8
Sed et ille qui combusserit eam, lavabit vestimenta sua et corpus, et immundus erit usque ad vesperum. 9 Colliget autem vir mundus cineres vaccæ,
et effundet eos extra castra in loco purissimo, ut sint multitudini filiorum Isra¨el in custodiam, et in aquam aspersionis : quia pro peccato vacca combusta
est. 10 Cumque laverit qui vaccæ portaverat cineres vestimenta sua, immundus
erit usque ad vesperum. Habebunt hoc filii Isra¨el, et advenæ qui habitant inter
eos, sanctum jure perpetuo.
11
Qui tetigerit cadaver hominis, et propter hoc septem diebus fuerit immundus, 12 aspergetur ex hac aqua die tertio et septimo, et sic mundabitur.
Si die tertio aspersus non fuerit, septimo non poterit emundari. 13 Omnis qui
tetigerit humanæ animæ morticinum, et aspersus hac commistione non fuerit,
polluet tabernaculum Domini et peribit ex Isra¨el : quia aqua expiationis non

19

137

Numeri

est aspersus, immundus erit, et manebit spurcitia ejus super eum. 14 Ista est
lex hominis qui moritur in tabernaculo : omnes qui ingrediuntur tentorium
illius, et universa vasa quæ ibi sunt, polluta erunt septem diebus. 15 Vas, quod
non habuerit operculum nec ligaturam desuper, immundum erit. 16 Si quis in
agro tetigerit cadaver occisi hominis, aut per se mortui, sive os illius, vel sepulchrum, immundus erit septem diebus. 17 Tollentque de cineribus combustionis
atque peccati, et mittent aquas vivas super eos in vas : 18 in quibus cum homo
mundus tinxerit hyssopum, asperget ex eo omne tentorium, et cunctam supellectilem, et homines hujuscemodi contagione pollutos : 19 atque hoc modo
mundus lustrabit immundum tertio et septimo die : expiatusque die septimo,
lavabit et se et vestimenta sua, et immundus erit usque ad vesperum. 20 Si
quis hoc ritu non fuerit expiatus, peribit anima illius de medio ecclesiæ : quia
sanctuarium Domini polluit, et non est aqua lustrationis aspersus. 21 Erit hoc
præceptum legitimum sempiternum. Ipse quoque qui aspergit aquas, lavabit
vestimenta sua. Omnis qui tetigerit aquas expiationis, immundus erit usque
ad vesperum. 22 Quidquid tetigerit immundus, immundum faciet : et anima,
quæ horum quippiam tetigerit, immunda erit usque ad vesperum.
Veneruntque filii Isra¨el et omnis multitudo in desertum Sin, mense pri20
mo, et mansit populus in Cades. Mortuaque est ibi Maria, et sepulta
in eodem loco.
Cumque indigeret aqua populus, convenerunt adversum
2

Moysen et Aaron : 3 et versi in seditionem, dixerunt : Utinam periissemus
inter fratres nostros coram Domino. 4 Cur eduxistis ecclesiam Domini in solitudinem, ut et nos et nostra jumenta moriamur ? 5 quare nos fecistis ascendere
de Ægypto, et adduxistis in locum istum pessimum, qui seri non potest, qui
nec ficum gignit, nec vineas, nec malogranata, insuper et aquam non habet ad
bibendum ? 6 Ingressusque Moyses et Aaron, dimissa multitudine, tabernaculum fœderis, corruerunt proni in terram, clamaveruntque ad Dominum, atque
dixerunt : Domine Deus, audi clamorem hujus populi, et aperi eis thesaurum
tuum fontem aquæ vivæ, ut satiati, cesset murmuratio eorum. Et apparuit
gloria Domini super eos.
7
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 8 Tolle virgam, et congrega populum, tu et Aaron frater tuus, et loquimini ad petram coram eis, et
illa dabit aquas. Cumque eduxeris aquam de petra, bibet omnis multitudo
et jumenta ejus. 9 Tulit igitur Moyses virgam, quæ erat in conspectu Domini, sicut præceperat ei, 10 congregata multitudine ante petram : dixitque
eis : Audite, rebelles et increduli : num de petra hac vobis aquam poterimus
ejicere ? 11 Cumque elevasset Moyses manum, percutiens virga bis silicem,
egressæ sunt aquæ largissimæ, ita ut populus biberet et jumenta. 12 Dixitque
Dominus ad Moysen et Aaron : Quia non credidistis mihi, ut sanctificaretis
me coram filiis Isra¨el, non introducetis hos populos in terram, quam dabo eis.
13
Hæc est aqua contradictionis, ubi jurgati sunt filii Isra¨el contra Dominum,
et sanctificatus est in eis.
14
Misit interea nuntios Moyses de Cades ad regem Edom, qui dicerent :
Hæc mandat frater tuus Isra¨el : Nosti omnem laborem qui apprehendit nos,
15
quomodo descenderint patres nostri in Ægyptum, et habitaverimus ibi multo tempore, afflixerintque nos Ægyptii, et patres nostros : 16 et quomodo clamaverimus ad Dominum, et exaudierit nos, miseritque angelum, qui eduxerit
nos de Ægypto. Ecce in urbe Cades, quæ est in extremis finibus tuis, positi,
17
obsecramus ut nobis transire liceat per terram tuam. Non ibimus per agros,

138

Numeri

nec per vineas ; non bibemus aquas de puteis tuis : sed gradiemur via publica,
nec ad dexteram nec ad sinistram declinantes, donec transeamus terminos tuos. 18 Cui respondit Edom : Non transibis per me, alioquin armatus occurram
tibi. 19 Dixeruntque filii Isra¨el : Per tritam gradiemur viam : et si biberimus
aquas tuas, nos et pecora nostra, dabimus quod justum est : nulla erit in pretio
difficultas, tantum velociter transeamus. 20 At ille respondit : Non transibis.
Statimque egressus est obvius, cum infinita multitudo, et manu forti, 21 nec
voluit acquiescere deprecanti, ut concederet transitum per fines suos. Quam
ob rem divertit ab eo Isra¨el.
22
Cumque castra movissent de Cades, venerunt in montem Hor, qui est in
finibus terræ Edom : 23 ubi locutus est Dominus ad Moysen : 24 Pergat, inquit,
Aaron ad populos suos : non enim intrabit terram, quam dedi filiis Isra¨el, eo
quod incredulus fuerit ori meo, ad aquas contradictionis. 25 Tolle Aaron et
filium ejus cum eo, et duces eos in montem Hor. 26 Cumque nudaveris patrem
veste sua, indues ea Eleazarum filium ejus : Aaron colligetur, et morietur
ibi. 27 Fecit Moyses ut præceperat Dominus : et ascenderunt in montem Hor
coram omni multitudine. 28 Cumque Aaron spoliasset vestibus suis, induit
eis Eleazarum filium ejus. 29 Illo mortuo in montis supercilio, descendit cum
Eleazaro. 30 Omnis autem multitudo videns occubuisse Aaron, flevit super eo
triginta diebus per cunctas familias suas.
Quod cum audisset Chananæus rex Arad, qui habitabat ad meridiem,
21
venisse scilicet Isra¨el per exploratorum viam, pugnavit contra illum, et
victor existens, duxit ex eo prædam. At Isra¨el voto se Domino obligans, ait :
2

Si tradideris populum istum in manu mea, delebo urbes ejus. 3 Exaudivitque
Dominus preces Isra¨el, et tradidit Chananæum, quem ille interfecit subversis
urbibus ejus : et vocavit nomen loci illius Horma, id est, anathema.
4
Profecti sunt autem et de monte Hor, per viam quæ ducit ad mare
Rubrum, ut circumirent terram Edom. Et tædere cœpit populum itineris ac
laboris : 5 locutusque contra Deum et Moysen, ait : Cur eduxisti nos de Ægypto, ut moreremur in solitudine ? deest panis, non sunt aquæ : anima nostra
jam nauseat super cibo isto levissimo. 6 Quam ob rem misit Dominus in populum ignitos serpentes, ad quorum plagas et mortes plurimorum, 7 venerunt
ad Moysen, atque dixerunt : Peccavimus, quia locuti sumus contra Dominum
et te : ora ut tollat a nobis serpentes. Oravitque Moyses pro populo, 8 et locutus est Dominus ad eum : Fac serpentem æneum, et pone eum pro signo :
qui percussus aspexerit eum, vivet. 9 Fecit ergo Moyses serpentem æneum, et
posuit eum pro signo : quem cum percussi aspicerent, sanabantur.
10
Profectique filii Isra¨el castrametati sunt in Oboth. 11 Unde egressi
fixere tentoria in Jeabarim, in solitudine quæ respicit Moab contra orientalem
plagam. 12 Et inde moventes, venerunt ad torrentem Zared. 13 Quem relinquentes castrametati sunt contra Arnon, quæ est in deserto, et prominet in
finibus Amorrhæi. Siquidem Arnon terminus est Moab, dividens Moabitas et
Amorrhæos. 14 Unde dicitur in libro bellorum Domini :
Sicut fecit in mari Rubro,
sic faciet in torrentibus Arnon.
15
Scopuli torrentium inclinati sunt, ut requiescerent in Ar,
et recumberent in finibus Moabitarum.
16

Ex eo loco apparuit puteus, super quo locutus est Dominus ad Moysen :
Congrega populum, et dabo ei aquam. 17 Tunc cecinit Isra¨el carmen istud :
139

Numeri

Ascendat puteus.
Concinebant :
18

Puteus, quem foderunt principes
et paraverunt duces multitudinis
in datore legis, et in baculis suis.
De solitudine, Matthana. 19 De Matthana in Nahaliel : de Nahaliel in
Bamoth. 20 De Bamoth, vallis est in regione Moab, in vertice Phasga, quod
respicit contra desertum.
21
Misit autem Isra¨el nuntios ad Sehon regem Amorrhæorum, dicens :
22
Obsecro ut transire mihi liceat per terram tuam : non declinabimus in agros
et vineas ; non bibemus aquas ex puteis : via regia gradiemur, donec transeamus terminos tuos. 23 Qui concedere noluit ut transiret Isra¨el per fines suos :
quin potius exercitu congregato, egressus est obviam in desertum, et venit in
Jasa, pugnavitque contra eum. 24 A quo percussus est in ore gladii, et possessa est terra ejus ab Arnon usque Jeboc, et filios Ammon : quia forti præsidio
tenebantur termini Ammonitarum. 25 Tulit ergo Isra¨el omnes civitates ejus,
et habitavit in urbibus Amorrhæi, in Hesebon scilicet, et viculis ejus. 26 Urbs
Hesebon fuit Sehon regis Amorrhæi, qui pugnavit contra regem Moab : et
tulit omnem terram, quæ ditionis illius fuerat usque Arnon. 27 Idcirco dicitur
in proverbio :
Venite in Hesebon : ædificetur, et construatur civitas Sehon :
28
ignis egressus est de Hesebon, flamma de oppido Sehon,
et devoravit Ar Moabitarum, et habitatores excelsorum Arnon.
29
Væ tibi Moab ; peristi popule Chamos.
Dedit filios ejus in fugam, et filias in captivitatem regi
Amorrhæorum Sehon.
30
Jugum ipsorum disperiit ad Hesebon usque Dibon :
lassi pervenerunt in Nophe, et usque Medaba.
31

Habitavit itaque Isra¨el in terra Amorrhæi.
Misitque Moyses qui explorarent Jazer : cujus ceperunt viculos, et
possederunt habitatores. 33 Verteruntque se, et ascenderunt per viam Basan, et
occurrit eis Og, rex Basan, cum omni populo suo, pugnaturus in Edrai. 34 Dixitque Dominus ad Moysen : Ne timeas eum, quia in manu tua tradidi illum,
et omnem populum ac terram ejus : faciesque illi sicut fecisti Sehon, regi Amorrhæorum habitatori Hesebon. 35 Percusserunt igitur et hunc cum filiis suis,
universumque populum ejus usque ad internecionem, et possederunt terram
illius.
32

Profectique castrametati sunt in campestribus Moab, ubi trans Jordanem
22
Jericho sita est. Videns autem Balac filius Sephor omnia quæ fecerat Isra¨el Amorrhæo, et quod pertimuissent eum Moabitæ, et impetum ejus
2

3

ferre non possent, 4 dixit ad majores natu Madian : Ita delebit hic populus
omnes, qui in nostris finibus commorantur, quomodo solet bos herbas usque
ad radices carpere. Ipse erat eo tempore rex in Moab. 5 Misit ergo nuntios ad
Balaam filium Beor ariolum, qui habitabat super flumen terræ filiorum Ammon, ut vocarent eum, et dicerent : Ecce egressus est populus ex Ægypto, qui
operuit superficiem terræ, sedens contra me. 6 Veni igitur, et maledic populo huic, quia fortior me est : si quomodo possim percutere et ejicere eum
140

Numeri

de terra mea. Novi enim quod benedictus sit cui benedixeris, et maledictus
in quem maledicta congesseris. 7 Perrexeruntque seniores Moab, et majores
natu Madian, habentes divinationis pretium in manibus. Cumque venissent
ad Balaam, et narrassent ei omnia verba Balac, 8 ille respondit : Manete hic
nocte, et respondebo quidquid mihi dixerit Dominus. Manentibus illis apud
Balaam, venit Deus, et ait ad eum : 9 Quid sibi volunt homines isti apud te ?
10
Respondit : Balac filius Sephor rex Moabitarum misit ad me, 11 dicens :
Ecce populus qui egressus est de Ægypto, operuit superficiem terræ : veni,
et maledic ei, si quomodo possim pugnans abigere eum. 12 Dixitque Deus
ad Balaam : Noli ire cum eis, neque maledicas populo : quia benedictus est.
13
Qui mane consurgens dixit ad principes : Ite in terram vestram, quia prohibuit me Dominus venire vobiscum. 14 Reversi principes dixerunt ad Balac :
Noluit Balaam venire nobiscum.
15
Rursum ille multo plures et nobiliores quam ante miserat, misit. 16 Qui
cum venissent ad Balaam, dixerunt : Sic dicit Balac filius Sephor : Ne cuncteris
venire ad me : 17 paratus sum honorare te, et quidquid volueris, dabo tibi :
veni, et maledic populo isti. 18 Respondit Balaam : Si dederit mihi Balac
plenam domum suam argenti et auri, non potero immutare verbum Domini
Dei mei, ut vel plus, vel minus loquar. 19 Obsecro ut hic maneatis etiam hac
nocte, et scire queam quid mihi rursum respondeat Dominus. 20 Venit ergo
Deus ad Balaam nocte, et ait ei : Si vocare te venerunt homines isti, surge, et
vade cum eis : ita dumtaxat, ut quod tibi præcepero, facias. 21 Surrexit Balaam
mane, et strata asina sua profectus est cum eis.
22
Et iratus est Deus. Stetitque angelus Domini in via contra Balaam, qui insidebat asinæ, et duos pueros habebat secum. 23 Cernens asina angelum stantem in via, evaginato gladio, avertit se de itinere, et ibat per agrum. Quam cum
verberaret Balaam, et vellet ad semitam reducere, 24 stetit angelus in angustiis
duarum maceriarum, quibus vineæ cingebantur. 25 Quem videns asina, junxit
se parieti, et attrivit sedentis pedem. At ille iterum verberabat eam : 26 et nihilominus angelus ad locum angustum transiens, ubi nec ad dexteram, nec ad
sinistram poterat deviare, obvius stetit. 27 Cumque vidisset asina stantem angelum, concidit sub pedibus sedentis : qui iratus, vehementius cædebat fuste
latera ejus. 28 Aperuitque Dominus os asinæ, et locuta est : Quid feci tibi ? cur
percutis me ecce jam tertio ? 29 Respondit Balaam : Quia commeruisti, et illusisti mihi : utinam haberem gladium, ut te percuterem ! 30 Dixit asina : Nonne
animal tuum sum, cui semper sedere consuevisti usque in præsentem diem ?
dic quid simile umquam fecerim tibi. At ille ait : Numquam. 31 Protinus
aperuit Dominus oculos Balaam, et vidit angelum stantem in via, evaginato
gladio, adoravitque eum pronus in terram. 32 Cui angelus : Cur, inquit, tertio
verberas asinam tuam ? ego veni ut adversarer tibi, quia perversa est via tua,
mihique contraria : 33 et nisi asina declinasset de via, dans locum resistenti, te
occidissem, et illa viveret.
34
Dixit Balaam : Peccavi, nesciens quod tu stares contra me : et nunc si
displicet tibi ut vadam, revertar. 35 Ait angelus : Vade cum istis, et cave ne
aliud quam præcepero tibi loquaris. Ivit igitur cum principibus. 36 Quod cum
audisset Balac, egressus est in occursum ejus in oppido Moabitarum, quod
situm est in extremis finibus Arnon. 37 Dixitque ad Balaam : Misi nuntios
ut vocarent te : cur non statim venisti ad me ? an quia mercedem adventui
tuo reddere nequeo ? 38 Cui ille respondit : Ecce adsum : numquid loqui
potero aliud, nisi quod Deus posuerit in ore meo ? 39 Perrexerunt ergo simul,
141

Numeri

et venerunt in urbem, quæ in extremis regni ejus finibus erat. 40 Cumque
occidisset Balac boves et oves, misit ad Balaam, et principes qui cum eo erant, munera. 41 Mane autem facto, duxit eum ad excelsa Baal, et intuitus est
extremam partem populi.
Dixitque Balaam ad Balac : Ædifica mihi hic septem aras, et para
23
totidem vitulos, ejusdemque numeri arietes.
Cumque fecisset juxta sermonem Balaam, imposuerunt simul vitulum et arietem super aram.
2

3

Dixitque Balaam ad Balac : Sta paulisper juxta holocaustum tuum, donec
vadam, si forte occurrat mihi Dominus, et quodcumque imperaverit, loquar
tibi. 4 Cumque abiisset velociter, occurrit illi Deus. Locutusque ad eum Balaam : Septem, inquit, aras erexi, et imposui vitulum et arietem desuper.
5
Dominus autem posuit verbum in ore ejus, et ait : Revertere ad Balac, et
hæc loqueris. 6 Reversus invenit stantem Balac juxta holocaustum suum, et
omnes principes Moabitarum : 7 assumptaque parabola sua, dixit :
De Aram adduxit me Balac
rex Moabitarum, de montibus orientis :
Veni, inquit, et maledic Jacob ;
propera, et detestare Isra¨el.
8
Quomodo maledicam, cui non maledixit Deus ?
qua ratione detester, quem Dominus non detestatur ?
9
De summis silicibus videbo eum,
et de collibus considerabo illum.
Populus solus habitabit,
et inter gentes non reputabitur.
10
Quis dinumerare possit pulverem Jacob,
et nosse numerum stirpis Isra¨el ?
Moriatur anima mea morte justorum,
et fiant novissima mea horum similia.
11

Dixitque Balac ad Balaam : Quid est hoc quod agis ? ut malediceres
inimicis meis vocavi te, et tu e contrario benedicis eis. 12 Cui ille respondit :
Num aliud possum loqui, nisi quod jusserit Dominus ? 13 Dixit ergo Balac :
Veni mecum in alterum locum unde partem Isra¨el videas, et totum videre
non possis : inde maledicito ei. 14 Cumque duxisset eum in locum sublimem,
super verticem montis Phasga, ædificavit Balaam septem aras, et impositis
supra vitulo atque ariete, 15 dixit ad Balac : Sta hic juxta holocaustum tuum,
donec ego obvius pergam. 16 Cui cum Dominus occurrisset, posuissetque
verbum in ore ejus, ait : Revertere ad Balac, et hæc loqueris ei. 17 Reversus
invenit eum stantem juxta holocaustum suum, et principes Moabitarum cum
eo. Ad quem Balac : Quid, inquit, locutus est Dominus ? 18 At ille, assumpta
parabola sua, ait :
Sta, Balac, et ausculta ; audi, fili Sephor :
19
non est Deus quasi homo, ut mentiatur,
nec ut filius hominis, ut mutetur.
Dixit ergo, et non faciet ?
locutus est, et non implebit ?
20
Ad benedicendum adductus sum :
benedictionem prohibere non valeo.
21
Non est idolum in Jacob,
142

Numeri

nec videtur simulacrum in Isra¨el.
Dominus Deus ejus cum eo est,
et clangor victoriæ regis in illo.
22
Deus eduxit illum de Ægypto,
cujus fortitudo similis est rhinocerotis.
23
Non est augurium in Jacob,
nec divinatio in Isra¨el :
temporibus suis dicetur Jacob et Isra¨eli quid operatus sit Deus.
24
Ecce populus ut leæna consurget,
et quasi leo erigetur :
non accubabit donec devoret prædam,
et occisorum sanguinem bibat.
25

Dixitque Balac ad Balaam : Nec maledicas ei, nec benedicas. 26 Et ille ait :
Nonne dixi tibi quod quidquid mihi Deus imperaret, hoc facerem ? 27 Et ait
Balac ad eum : Veni, et ducam te ad alium locum : si forte placeat Deo ut inde
maledicas eis. 28 Cumque duxisset eum super verticem montis Phogor, qui
respicit solitudinem, 29 dixit ei Balaam : Ædifica mihi hic septem aras, et para
totidem vitulos, ejusdemque numeri arietes. 30 Fecit Balac ut Balaam dixerat :
imposuitque vitulos et arietes per singulas aras.
Cumque vidisset Balaam quod placeret Domino ut benediceret Isra¨eli,
24
nequaquam abiit ut ante perrexerat, ut augurium quæreret : sed dirigens contra desertum vultum suum, et elevans oculos, vidit Isra¨el in ten2

toriis commorantem per tribus suas : et irruente in se spiritu Dei, 3 assumpta
parabola, ait :
Dixit Balaam filius Beor :
dixit homo, cujus obturatus est oculus :
4
dixit auditor sermonum Dei,
qui visionem Omnipotentis intuitus est,
qui cadit, et sic aperiuntur oculi ejus :
5
Quam pulchra tabernacula tua, Jacob,
et tentoria tua, Isra¨el !
6
ut valles nemorosæ,
ut horti juxta fluvios irrigui,
ut tabernacula quæ fixit Dominus,
quasi cedri prope aquas.
7
Fluet aqua de situla ejus,
et semen illius erit in aquas multas.
Tolletur propter Agag, rex ejus,
et auferetur regnum illius.
8
Deus eduxit illum de Ægypto,
cujus fortitudo similis est rhinocerotis.
Devorabunt gentes hostes illius,
ossaque eorum confringent, et perforabunt sagittis.
9
Accubans dormivit ut leo,
et quasi leæna, quam suscitare nullus audebit.
Qui benedixerit tibi, erit et ipse benedictus :
qui maledixerit, in maledictione reputabitur.

143

Numeri

10
Iratusque Balac contra Balaam, complosis manibus ait : Ad maledicendum inimicis meis vocavi te, quibus e contrario tertio benedixisti : 11 revertere
ad locum tuum. Decreveram quidem magnifice honorare te, sed Dominus
privavit te honore disposito. 12 Respondit Balaam ad Balac : Nonne nuntiis
tuis, quos misisti ad me, dixi : 13 Si dederit mihi Balac plenam domum suam
argenti et auri, non potero præterire sermonem Domini Dei mei, ut vel boni
quid vel mali proferam ex corde meo : sed quidquid Dominus dixerit, hoc
loquar ? 14 verumtamen pergens ad populum meum, dabo consilium, quid
populus tuus populo huic faciat extremo tempore. 15 Sumpta igitur parabola,
rursum ait :

Dixit Balaam filius Beor :
dixit homo, cujus obturatus est oculus :
16
dixit auditor sermonum Dei,
qui novit doctrinam Altissimi,
et visiones Omnipotentis videt,
qui cadens apertos habet oculos :
17
Videbo eum, sed non modo :
intuebor illum, sed non prope.
Orietur stella ex Jacob,
et consurget virga de Isra¨el :
et percutiet duces Moab,
vastabitque omnes filios Seth.
18
Et erit Idumæa possessio ejus :
hæreditas Seir cedet inimicis suis :
Isra¨el vero fortiter aget.
19
De Jacob erit qui dominetur,
et perdat reliquias civitatis.
20

Cumque vidisset Amalec, assumens parabolam, ait :
Principium gentium Amalec,
cujus extrema perdentur.

21

Vidit quoque Cinæum : et assumpta parabola, ait :
Robustum quidem est habitaculum tuum :
sed si in petra posueris nidum tuum,
22
et fueris electus de stirpe Cin,
quamdiu poteris permanere ? Assur enim capiet te.

23

Assumptaque parabola iterum locutus est :
Heu ! quis victurus est,
quando ista faciet Deus ?
24
Venient in trieribus de Italia :
superabunt Assyrios, vastabuntque Hebræos, et ad extremum
etiam ipsi peribunt.

25

Surrexitque Balaam, et reversus est in locum suum : Balac quoque via,
qua venerat, rediit.

144

Numeri

Morabatur autem eo tempore Isra¨el in Settim, et fornicatus est pop25
ulus cum filiabus Moab, quæ vocaverunt eos ad sacrificia sua. At
ille comederunt et adoraverunt deos earum. Initiatusque est Isra¨el Beelphe2

3

gor : et iratus Dominus, 4 ait ad Moysen : Tolle cunctos principes populi,
et suspende eos contra solem in patibulis, ut avertatur furor meus ab Isra¨el.
5
Dixitque Moyses ad judices Isra¨el : Occidat unusquisque proximos suos, qui
initiati sunt Beelphegor. 6 Et ecce unus de filiis Isra¨el intravit coram fratribus
suis ad scortum Madianitidem, vidente Moyse, et omni turba filiorum Isra¨el,
qui flebant ante fores tabernaculi.
7
Quod cum vidisset Phinees filius Eleazari filii Aaron sacerdotis, surrexit de medio multitudinis, et arrepto pugione, 8 ingressus est post virum Isra¨elitem in lupanar, et perfodit ambos simul, virum scilicet et mulierem in
locis genitalibus. Cessavitque plaga a filiis Isra¨el : 9 et occisi sunt viginti
quatuor millia hominum. 10 Dixitque Dominus ad Moysen : 11 Phinees filius
Eleazari filii Aaron sacerdotis avertit iram meam a filiis Isra¨el : quia zelo meo
commotus est contra eos, ut non ipse delerem filios Isra¨el in zelo meo. 12 Idcirco loquere ad eum : Ecce do ei pacem fœderis mei, 13 et erit tam ipsi quam
semini ejus pactum sacerdotii sempiternum : quia zelatus est pro Deo suo, et
expiavit scelus filiorum Isra¨el. 14 Erat autem nomen viri Isra¨elitæ, qui occisus
est cum Madianitide, Zambri filius Salu, dux de cognatione et tribu Simeonis. 15 Porro mulier Madianitis, quæ pariter interfecta est, vocabatur Cozbi
filia Sur principis nobilissimi Madianitarum. 16 Locutusque est Dominus ad
Moysen, dicens : 17 Hostes vos sentiant Madianitæ, et percutite eos : 18 quia
et ipsi hostiliter egerunt contra vos, et decepere insidiis per idolum Phogor, et
Cozbi filiam ducis Madian sororem suam, quæ percussa est in die plagæ pro
sacrilegio Phogor.
Postquam noxiorum sanguis effusus est, dixit Dominus ad Moysen et
26
Eleazarum filium Aaron sacerdotem : Numerate omnem summam filiorum Isra¨el a viginti annis et supra, per domos et cognationes suas, cunctos
2

qui possunt ad bella procedere. 3 Locuti sunt itaque Moyses et Eleazar sacerdos, in campestribus Moab super Jordanem contra Jericho, ad eos qui erant 4 a
viginti annis et supra, sicut Dominus imperaverat, quorum iste est numerus.
5
Ruben primogenitus Isra¨el : hujus filius, Henoch, a quo familia Henochitarum : et Phallu, a quo familia Phalluitarum : 6 et Hesron, a quo familia
Hesronitarum : et Charmi, a quo familia Charmitarum. 7 Hæ sunt familiæ de
stirpe Ruben : quarum numerus inventus est quadraginta tria millia, et septingenti triginta. 8 Filius Phallu, Eliab : 9 hujus filii, Namuel et Dathan et Abiron :
isti sunt Dathan et Abiron principes populi, qui surrexerunt contra Moysen et
Aaron in seditione Core, quando adversus Dominum rebellaverunt : 10 et aperiens terra os suum devoravit Core, morientibus plurimis, quando combussit
ignis ducentos quinquaginta viros. Et factum est grande miraculum, 11 ut,
Core pereunte, filii illius non perirent. 12 Filii Simeon per cognationes suas :
Namuel, ab hoc familia Namuelitarum : Jamin, ab hoc familia Jaminitarum :
Jachin, ab hoc familia Jachinitarum : 13 Zare, ab hoc familia Zareitarum : Saul,
ab hoc familia Saulitarum. 14 Hæ sunt familiæ de stirpe Simeon, quarum
omnis numerus fuit viginti duo millia ducenti. 15 Filii Gad per cognationes
suas : Sephon, ab hoc familia Sephonitarum : Aggi, ab hoc familia Aggitarum : Suni, ab hoc familia Sunitarum : 16 Ozni, ab hoc familia Oznitarum :
Her, ab hoc familia Heritarum : 17 Arod, ab hoc familia Aroditarum : Ariel,

145

Numeri

ab hoc familia Arielitarum. 18 Istæ sunt familiæ Gad, quarum omnis numerus
fuit quadraginta millia quingenti. 19 Filii Juda, Her et Onan, qui ambo mortui
sunt in terra Chanaan. 20 Fueruntque filii Juda per cognationes suas : Sela,
a quo familia Selaitarum : Phares, a quo familia Pharesitarum : Zare, a quo
familia Zareitarum. 21 Porro filii Phares : Hesron, a quo familia Hesronitarum : et Hamul, a quo familia Hamulitarum. 22 Istæ sunt familiæ Juda,
quarum omnis numerus fuit septuaginta sex millia quingenti. 23 Filii Issachar
per cognationes suas : Thola, a quo familia Tholaitarum : Phua, a quo familia
Phuaitarum : 24 Jasub, a quo familia Jasubitarum : Semran, a quo familia Semranitarum. 25 Hæ sunt cognationes Issachar, quarum numerus fuit sexaginta
quatuor millia trecenti. 26 Filii Zabulon per cognationes suas : Sared, a quo
familia Sareditarum : Elon, a quo familia Elonitarum : Jalel, a quo familia
Jalelitarum. 27 Hæ sunt cognationes Zabulon, quarum numerus fuit sexaginta
millia quingenti. 28 Filii Joseph per cognationes suas, Manasse et Ephraim.
29
De Manasse ortus est Machir, a quo familia Machiritarum. Machir genuit
Galaad, a quo familia Galaaditarum. 30 Galaad habuit filios : Jezer, a quo familia Jezeritarum : et Helec, a quo familia Helecitarum : 31 et Asriel, a quo
familia Asrielitarum : et Sechem, a quo familia Sechemitarum : 32 et Semida, a quo familia Semidaitarum : et Hepher, a quo familia Hepheritarum.
33
Fuit autem Hepher pater Salphaad, qui filios non habebat, sed tantum filias : quarum ista sunt nomina : Maala, et Noa, et Hegla, et Melcha, et Thersa. 34 Hæ sunt familiæ Manasse, et numerus earum quinquaginta duo millia
septingenti. 35 Filii autem Ephraim per cognationes suas fuerunt hi : Suthala,
a quo familia Suthalaitarum : Becher, a quo familia Becheritarum : Thehen,
a quo familia Thehenitarum. 36 Porro filius Suthala fuit Heran, a quo familia
Heranitarum. 37 Hæ sunt cognationes filiorum Ephraim : quarum numerus
fuit triginta duo millia quingenti. 38 Isti sunt filii Joseph per familias suas. Filii
Benjamin in cognationibus suis : Bela, a quo familia Belaitarum : Asbel, a quo
familia Asbelitarum : Ahiram, a quo familia Ahiramitarum : 39 Supham, a
quo familia Suphamitarum : Hupham, a quo familia Huphamitarum. 40 Filii
Bela : Hered, et No¨eman. De Hered, familia Hereditarum : de No¨eman, familia No¨emanitarum. 41 Hi sunt filii Benjamin per cognationes suas : quorum
numerus fuit quadraginta quinque millia sexcenti. 42 Filii Dan per cognationes suas : Suham, a quo familia Suhamitarum. Hæ sunt cognationes Dan
per familias suas. 43 Omnes fuere Suhamitæ, quorum numerus erat sexaginta
quatuor millia quadringenti. 44 Filii Aser per cognationes suas : Jemna, a quo
familia Jemnaitarum : Jessui, a quo familia Jessuitarum : Brie, a quo familia
Brieitarum. 45 Filii Brie : Heber, a quo familia Heberitarum : et Melchiel, a quo
familia Melchielitarum. 46 Nomen autem filiæ Aser fuit Sara. 47 Hæ cognationes filiorum Aser, et numerus eorum quinquaginta tria millia quadringenti.
48
Filii Nephthali per cognationes suas : Jesiel, a quo familia Jesielitarum : Guni, a quo familia Gunitarum : 49 Jeser, a quo familia Jeseritarum : Sellem, a quo
familia Sellemitarum. 50 Hæ sunt cognationes filiorum Nephthali per familias
suas : quorum numerus quadraginta quinque millia quadringenti. 51 Ista est
summa filiorum Isra¨el, qui recensiti sunt, sexcenta millia, et mille septingenti triginta. 52 Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 53 Istis dividetur
terra juxta numerum vocabulorum in possessiones suas. 54 Pluribus majorem
partem dabis, et paucioribus minorem : singulis, sicut nunc recensiti sunt,
tradetur possessio : 55 ita dumtaxat ut sors terram tribubus dividat et familiis.
56
Quidquid sorte contigerit, hoc vel plures accipiant, vel pauciores.
146

Numeri

57
Hic quoque est numerus filiorum Levi per familias suas : Gerson, a
quo familia Gersonitarum : Caath, a quo familia Caathitarum : Merari, a
quo familia Meraritarum. 58 Hæ sunt familiæ Levi : familia Lobni, familia
Hebroni, familia Moholi, familia Musi, familia Core. At vero Caath genuit
Amram : 59 qui habuit uxorem Jochabed filiam Levi, quæ nata est ei in Ægypto. Hæc genuit Amram viro suo filios, Aaron, et Moysen, et Mariam sororem
eorum. 60 De Aaron orti sunt Nadab et Abiu, et Eleazar et Ithamar : 61 quorum
Nadab et Abiu mortui sunt, cum obtulissent ignem alienum coram Domino.
62
Fueruntque omnes qui numerati sunt, viginti tria millia generis masculini
ab uno mense et supra : quia non sunt recensiti inter filios Isra¨el, nec eis cum
ceteris data possessio est. 63 Hic est numerus filiorum Isra¨el, qui descripti sunt
a Moyse et Eleazaro sacerdote, in campestribus Moab supra Jordanem contra
Jericho : 64 inter quos, nullus fuit eorum qui ante numerati sunt a Moyse et
Aaron in deserto Sinai : 65 prædixerat enim Dominus quod omnes morerentur
in solitudine. Nullusque remansit ex eis, nisi Caleb filius Jephone, et Josue
filius Nun.

Accesserunt autem filiæ Salphaad, filii Hepher, filii Galaad, filii Machir,
27
filii Manasse, qui fuit filius Joseph : quarum sunt nomina, Maala, et
Noa, et Hegla, et Melcha, et Thersa. Steteruntque coram Moyse et Eleazaro
2

sacerdote et cunctis principibus populi ad ostium tabernaculi fœderis, atque
dixerunt : 3 Pater noster mortuus est in deserto, nec fuit in seditione, quæ
concitata est contra Dominum sub Core, sed in peccato suo mortuus est : hic
non habuit mares filios. Cur tollitur nomen illius de familia sua, quia non
habuit filium ? date nobis possessionem inter cognatos patris nostri. 4 Retulitque Moyses causam earum ad judicium Domini. 5 Qui dixit ad eum :
6
Justam rem postulant filiæ Salphaad : da eis possessionem inter cognatos
patris sui, et ei in hæreditatem succedant. 7 Ad filios autem Isra¨el loqueris
hæc : 8 Homo cum mortuus fuerit absque filio, ad filiam ejus transibit hæreditas. 9 Si filiam non habuerit, habebit successores fratres suos. 10 Quod si et
fratres non fuerint, dabitis hæreditatem fratribus patris ejus. 11 Sin autem nec
patruos habuerit, dabitur hæreditas his qui ei proximi sunt. Eritque hoc filiis
Isra¨el sanctum lege perpetua, sicut præcepit Dominus Moysi.
12
Dixit quoque Dominus ad Moysen : Ascende in montem istum Abarim,
et contemplare inde terram, quam daturus sum filiis Isra¨el. 13 Cumque videris
eam, ibis et tu ad populum tuum, sicut ivit frater tuus Aaron : 14 quia offendistis me in deserto Sin in contradictione multitudinis, nec sanctificare me
voluistis coram ea super aquas. Hæ sunt aquæ contradictionis in Cades deserti Sin. 15 Cui respondit Moyses : 16 Provideat Dominus Deus spirituum
omnis carnis hominem, qui sit super multitudinem hanc : 17 et possit exire
et intrare ante eos, et educere eos vel introducere : ne sit populus Domini
sicut oves absque pastore. 18 Dixitque Dominus ad eum : Tolle Josue filium
Nun, virum in quo est spiritus, et pone manum tuam super eum. 19 Qui stabit
coram Eleazaro sacerdote et omni multitudine : 20 et dabis ei præcepta cunctis videntibus, et partem gloriæ tuæ, ut audiat eum omnis synagoga filiorum
Isra¨el. 21 Pro hoc, si quid agendum erit, Eleazar sacerdos consulet Dominum.
Ad verbum ejus egredietur et ingredietur ipse, et omnes filii Isra¨el cum eo, et
cetera multitudo. 22 Fecit Moyses ut præceperat Dominus : cumque tulisset
Josue, statuit eum coram Eleazaro sacerdote et omni frequentia populi. 23 Et
impositis capiti ejus manibus, cuncta replicavit quæ mandaverat Dominus.

147

Numeri

2

Dixit quoque Dominus ad Moysen : Præcipe filiis Isra¨el, et dices ad
28
eos : Oblationem meam et panes, et incensum odoris suavissimi offerte
per tempora sua. Hæc sunt sacrificia quæ offerre debetis : agnos anniculos
3

immaculatos duos quotidie in holocaustum sempiternum : 4 unum offeretis
mane, et alterum ad vesperum : 5 decimam partem ephi similæ, quæ conspersa sit oleo purissimo, et habeat quartam partem hin. 6 Holocaustum juge est
quod obtulistis in monte Sinai in odorem suavissimum incensi Domini. 7 Et
libabitis vini quartam partem hin per agnos singulos in sanctuario Domini.
8
Alterumque agnum similiter offeretis ad vesperam juxta omnem ritum sacrificii matutini, et libamentorum ejus, oblationem suavissimi odoris Domino.
9
Die autem sabbati offeretis duos agnos anniculos immaculatos, et duas decimas similæ oleo conspersæ in sacrificio, et liba : 10 quæ rite funduntur per
singula sabbata in holocaustum sempiternum. 11 In calendis autem offeretis
holocaustum Domino, vitulos de armento duos, arietem unum, agnos anniculos septem immaculatos, 12 et tres decimas similæ oleo conspersæ in sacrificio
per singulos vitulos : et duas decimas similæ oleo conspersæ per singulos
arietes : 13 et decimam decimæ similæ ex oleo in sacrificio per agnos singulos :
holocaustum suavissimi odoris atque incensi est Domino. 14 Libamenta autem
vini, quæ per singulas fundenda sunt victimas, ista erunt : media pars hin
per singulos vitulos, tertia per arietem, quarta per agnum. Hoc erit holocaustum per omnes menses, qui sibi anno vertente succedunt. 15 Hircus quoque
offeretur Domino pro peccatis in holocaustum sempiternum cum libamentis
suis. 16 Mense autem primo, quartadecima die mensis, Phase Domini erit, 17 et
quintadecima die solemnitas : septem diebus vescentur azymis. 18 Quarum
dies prima venerabilis et sancta erit : omne opus servile non facietis in ea.
19
Offeretisque incensum holocaustum Domino, vitulos de armento duos, arietem unum, agnos anniculos immaculatos septem : 20 et sacrificia singulorum
ex simila quæ conspersa sit oleo, tres decimas per singulos vitulos, et duas
decimas per arietem, 21 et decimam decimæ per agnos singulos, id est, per
septem agnos. 22 Et hircum pro peccato unum, ut expietur pro vobis, 23 præter
holocaustum matutinum, quod semper offeretis. 24 Ita facietis per singulos
dies septem dierum in fomitem ignis, et in odorem suavissimum Domino,
qui surget de holocausto, et de libationibus singulorum. 25 Dies quoque septimus celeberrimus et sanctus erit vobis : omne opus servile non facietis in
eo. 26 Dies etiam primitivorum, quando offeretis novas fruges Domino, expletis hebdomadibus, venerabilis et sancta erit : omne opus servile non facietis
in ea. 27 Offeretisque holocaustum in odorem suavissimum Domino, vitulos
de armento duos, arietem unum, et agnos anniculos immaculatos septem :
28
atque in sacrificiis eorum, similæ oleo conspersæ tres decimas per singulos
vitulos, per arietes duas, 29 per agnos decimam decimæ, qui simul sunt agni
septem. Hircum quoque, 30 qui mactatur pro expiatione : præter holocaustum
sempiternum et liba ejus. 31 Immaculata offeretis omnia cum libationibus suis.
Mensis etiam septimi prima dies venerabilis et sancta erit vobis. Omne
29
opus servile non facietis in ea, quia dies clangoris est et tubarum. Offeretisque holocaustum in odorem suavissimum Domino, vitulum de armen2

to unum, arietem unum, et agnos anniculos immaculatos septem : 3 et in
sacrificiis eorum, similæ oleo conspersæ tres decimas per singulos vitulos,
duas decimas per arietem, 4 unam decimam per agnum, qui simul sunt agni
septem : 5 et hircum pro peccato, qui offertur in expiationem populi, 6 præter

148

Numeri

holocaustum calendarum cum sacrificiis suis, et holocaustum sempiternum
cum libationibus solitis : eisdem cæremoniis offeretis in odorem suavissimum incensum Domino. 7 Decima quoque dies mensis hujus septimi erit
vobis sancta atque venerabilis, et affligetis animas vestras : omne opus servile
non facietis in ea. 8 Offeretisque holocaustum Domino in odorem suavissimum, vitulum de armento unum, arietem unum, agnos anniculos immaculatos septem : 9 et in sacrificiis eorum similæ oleo conspersæ tres decimas per
singulos vitulos, duas decimas per arietem, 10 decimam decimæ per agnos singulos, qui sunt simul agni septem : 11 et hircum pro peccato, absque his quæ
offerri pro delicto solent in expiationem, et holocaustum sempiternum, cum
sacrificio et libaminibus eorum. 12 Quintadecima vero die mensis septimi, quæ
vobis sancta erit atque venerabilis, omne opus servile non facietis in ea, sed
celebrabitis solemnitatem Domino septem diebus. 13 Offeretisque holocaustum in odorem suavissimum Domino, vitulos de armento tredecim, arietes
duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim : 14 et in libamentis eorum,
similæ oleo conspersæ tres decimas per vitulos singulos, qui sunt simul vituli
tredecim, et duas decimas arieti uno, id est, simul arietibus duobus, 15 et decimam decimæ agnis singulis, qui sunt simul agni quatuordecim : 16 et hircum
pro peccato, absque holocausto sempiterno, et sacrificio, et libamine ejus. 17 In
die altero offeretis vitulos de armento duodecim, arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim : 18 sacrificiaque et libamina singulorum, per
vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis : 19 et hircum pro peccato, absque
holocausto sempiterno, sacrificioque et libamine ejus. 20 Die tertio offeretis
vitulos undecim, arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim :
21
sacrificiaque et libamina singulorum, per vitulos, et arietes, et agnos rite
celebrabitis : 22 et hircum pro peccato, absque holocausto sempiterno, sacrificioque et libamine ejus. 23 Die quarto offeretis vitulos decem, arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim : 24 sacrificiaque et libamina
singulorum, per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis : 25 et hircum
pro peccato, absque holocausto sempiterno, sacrificioque ejus et libamine.
26
Die quinto offeretis vitulos novem, arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim : 27 sacrificiaque et libamina singulorum, per vitulos,
et arietes, et agnos rite celebrabitis : 28 et hircum pro peccato, absque holocausto sempiterno, sacrificioque ejus et libamine. 29 Die sexto offeretis vitulos
octo, arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim : 30 sacrificiaque et libamina singulorum, per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis :
31
et hircum pro peccato, absque holocausto sempiterno, sacrificioque ejus et
libamine. 32 Die septimo offeretis vitulos septem, et arietes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim : 33 sacrificiaque et libamina singulorum,
per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis : 34 et hircum pro peccato, absque holocausto sempiterno, sacrificioque ejus et libamine. 35 Die octavo, qui
est celeberrimus, omne opus servile non facietis, 36 offerentes holocaustum in
odorem suavissimum Domino, vitulum unum, arietem unum, agnos anniculos immaculatos septem : 37 sacrificiaque et libamina singulorum, per vitulos,
et arietes, et agnos rite celebrabitis : 38 et hircum pro peccato, absque holocausto sempiterno, sacrificioque ejus et libamine. 39 Hæc offeretis Domino in
solemnitatibus vestris : præter vota et oblationes spontaneas in holocausto, in
sacrificio, in libamine, et in hostiis pacificis.

149

Numeri

Narravitque Moyses filiis Isra¨el omnia quæ ei Dominus imperarat.
30
Et locutus est ad principes tribuum filiorum Isra¨el : Iste est sermo
quem præcepit Dominus : Si quis virorum votum Domino voverit, aut se
2

3

constrinxerit juramento : non faciet irritum verbum suum, sed omne quod
promisit, implebit. 4 Mulier si quippiam voverit, et se constrinxerit juramento,
quæ est in domo patris sui, et in ætate adhuc puellari : si cognoverit pater votum quod pollicita est, et juramentum quo obligavit animam suam, et
tacuerit, voti rea erit : 5 quidquid pollicita est, et juravit, opere complebit.
6
Sin autem statim ut audierit, contradixerit pater : et vota et juramenta ejus
irrita erunt, nec obnoxia tenebitur sponsioni, eo quod contradixerit pater. 7 Si
maritum habuerit, et voverit aliquid, et semel de ore ejus verbum egrediens
animam ejus obligaverit juramento : 8 quo die audierit vir, et non contradixerit,
voti rea erit, reddetque quodcumque promiserat. 9 Sin autem audiens statim
contradixerit, et irritas fecerit pollicitationes ejus, verbaque quibus obstrinxerat animam suam, propitius erit ei Dominus. 10 Vidua et repudiata quidquid
voverint, reddent. 11 Uxor in domo viri cum se voto constrinxerit et juramento,
12
si audierit vir, et tacuerit, nec contradixerit sponsioni, reddet quodcumque
promiserat. 13 Sin autem extemplo contradixerit, non tenebitur promissionis
rea : quia maritus contradixit, et Dominus ei propitius erit. 14 Si voverit, et
juramento se constrinxerit, ut per jejunium, vel ceterarum rerum abstinentiam
affligat animam suam, in arbitrio viri erit ut faciat, sive non faciat. 15 Quod si
audiens vir tacuerit, et in alteram diem distulerit sententiam, quidquid voverat atque promiserat, reddet : quia statim ut audivit, tacuit. 16 Sin autem contradixerit postquam rescivit, portabit ipse iniquitatem ejus. 17 Istæ sunt leges,
quas constituit Dominus Moysi inter virum et uxorem, inter patrem et filiam,
quæ in puellari adhuc ætate est, vel quæ manet in parentis domo.
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Ulciscere prius filios
Isra¨el de Madianitis, et sic colligeris ad populum tuum. 3 Statimque
Moyses : Armate, inquit, ex vobis viros ad pugnam, qui possint ultionem
Domini expetere de Madianitis. 4 Mille viri de singulis tribubus eligantur ex
Isra¨el qui mittantur ad bellum. 5 Dederuntque millenos de singulis tribubus,
id est, duodecim millia expeditorum ad pugnam : 6 quos misit Moyses cum
Phinees filio Eleazari sacerdotis, vasa quoque sancta, et tubas ad clangendum
tradidit ei. 7 Cumque pugnassent contra Madianitas atque vicissent, omnes
mares occiderunt, 8 et reges eorum, Evi, et Recem, et Sur, et Hur, et Rebe,
quinque principes gentis : Balaam quoque filium Beor interfecerunt gladio.
9
Ceperuntque mulieres eorum, et parvulos, omniaque pecora, et cunctam supellectilem : quidquid habere potuerant depopulati sunt : 10 tam urbes quam
viculos et castella flamma consumpsit. 11 Et tulerunt prædam, et universa quæ
ceperant tam ex hominibus quam ex jumentis, 12 et adduxerunt ad Moysen,
et Eleazarum sacerdotem, et ad omnem multitudinem filiorum Isra¨el : reliqua
autem utensilia portaverunt ad castra in campestribus Moab juxta Jordanem
contra Jericho.
13
Egressi sunt autem Moyses et Eleazar sacerdos, et omnes principes synagogæ, in occursum eorum extra castra. 14 Iratusque Moyses principibus exercitus, tribunis, et centurionibus qui venerant de bello, 15 ait : Cur feminas
reservastis ? 16 nonne istæ sunt, quæ deceperunt filios Isra¨el ad suggestionem
Balaam, et prævaricari vos fecerunt in Domino super peccato Phogor, unde et
percussus est populus ? 17 ergo cunctos interficite quidquid est generis mas-

31

150

Numeri

culinis, etiam in parvulis : et mulieres, quæ noverunt viros in coitu, jugulate :
18
puellas autem et omnes feminas virgines reservate vobis : 19 et manete extra
castra septem diebus. Qui occiderit hominem, vel occisum tetigerit, lustrabitur die tertio et septimo. 20 Et de omni præda, sive vestimentum fuerit, sive
vas, et aliquid in utensilia præparatum, de caprarum pellibus, et pilis, et ligno,
expiabitur.
21
Eleazar quoque sacerdos ad viros exercitus, qui pugnaverunt, sic locutus
est : Hoc est præceptum legis, quod mandavit Dominus Moysi : 22 aurum, et
argentum, et æs, et ferrum, et plumbum, et stannum, 23 et omne, quod potest
transire per flammas, igne purgabitur : quidquid autem ignem non potest
sustinere, aqua expiationis sanctificabitur : 24 et lavabitis vestimenta vestra
die septimo, et purificati postea castra intrabitis. 25 Dixit quoque Dominus
ad Moysen : 26 Tollite summam eorum quæ capta sunt, ab homine usque ad
pecus, tu et Eleazar sacerdos et principes vulgi : 27 dividesque ex æquo prædam inter eos qui pugnaverunt egressique sunt ad bellum, et inter omnem reliquam multitudinem. 28 Et separabis partem Domino ab his qui pugnaverunt
et fuerunt in bello, unam animam de quingentis, tam ex hominibus quam ex
bobus et asinis et ovibus, 29 et dabis eam Eleazaro sacerdoti, quia primitiæ Domini sunt. 30 Ex media quoque parte filiorum Isra¨el accipies quinquagesimum
caput hominum, et boum, et asinorum, et ovium, cunctorum animantium, et
dabis ea Levitis, qui excubant in custodiis tabernaculi Domini.
31
Feceruntque Moyses et Eleazar sicut præceperat Dominus. 32 Fuit autem
præda, quam exercitus ceperat, ovium sexcenta septuaginta quinque millia,
33
boum septuaginta duo millia, 34 asinorum sexaginta millia et mille : 35 animæ hominum sexus feminei, quæ non cognoverant viros, triginta duo millia.
36
Dataque est media pars his qui in prælio fuerant, ovium trecenta triginta
septem millia quingentæ : 37 e quibus in partem Domini supputatæ sunt oves
sexcentæ septuaginta quinque : 38 et de bobus triginta sex millibus, boves
septuaginta et duo : 39 de asinis triginta millibus quingentis, asini sexaginta
unus : 40 de animabus hominum sedecim millibus, cesserunt in partem Domini triginta duæ animæ. 41 Tradiditque Moyses numerum primitiarum Domini
Eleazaro sacerdoti, sicut fuerat ei imperatum, 42 ex media parte filiorum Isra¨el, quam separaverat his qui in prælio fuerant. 43 De media vero parte, quæ
contigerat reliquæ multitudini, id est, de ovibus trecentis triginta septem millibus quingentis, 44 et de bobus triginta sex millibus, 45 et de asinis triginta
millibus quingentis, 46 et de hominibus sedecim millibus, 47 tulit Moyses quinquagesimum caput, et dedit Levitis, qui excubabant in tabernaculo Domini,
sicut præceperat Dominus.
48
Cumque accessissent principes exercitus ad Moysen, et tribuni, centurionesque, dixerunt : 49 Nos servi tui recensuimus numerum pugnatorum, quos
habuimus sub manu nostra : et ne unus quidem defuit. 50 Ob hanc causam
offerimus in donariis Domini singuli quod in præda auri potuimus invenire,
periscelides et armillas, annulos et dextralia, ac murænulas, ut depreceris pro
nobis Dominum. 51 Susceperuntque Moyses et Eleazar sacerdos omne aurum in diversis speciebus, 52 pondo sedecim millia septingentos quinquaginta
siclos, a tribunis et centurionibus. 53 Unusquisque enim quod in præda rapuerat, suum erat. 54 Et susceptum intulerunt in tabernaculum testimonii, in
monimentum filiorum Isra¨el coram Domino.

151

Numeri

Filii autem Ruben et Gad habebant pecora multa, et erat illis in jumentis
32
infinita substantia. Cumque vidissent Jazer et Galaad aptas animalibus
alendis terras, venerunt ad Moysen, et ad Elezarum sacerdotem, et principes
2

multitudinis, atque dixerunt : 3 Ataroth, et Dibon, et Jazer, et Nemra, Hesebon,
et Eleale, et Saban, et Nebo, et Beon, 4 terra, quam percussit Dominus in conspectu filiorum Isra¨el, regio uberrima est ad pastum animalium : et nos servi
tui habemus jumenta plurima, 5 precamurque si invenimus gratiam coram
te, ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire
Jordanem. 6 Quibus respondit Moyses : Numquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis ? 7 cur subvertitis mentes filiorum Isra¨el, ne transire
audeant in locum, quem eis daturus est Dominus ? 8 Nonne ita egerunt patres
vestri, quando misi de Cadesbarne ad explorandam terram ? 9 cumque venissent usque ad Vallem botri, lustrata omni regione, subverterunt cor filiorum
Isra¨el, ut non intrarent fines, quos eis Dominus dedit. 10 Qui iratus juravit, dicens : 11 Si videbunt homines isti, qui ascenderunt ex Ægypto a viginti annis et
supra, terram, quam sub juramento pollicitus sum Abraham, Isaac, et Jacob :
et noluerunt sequi me, 12 præter Caleb filium Jephone Cenezæum, et Josue filium Nun : isti impleverunt voluntatem meam. 13 Iratusque Dominus adversum
Isra¨el, circumduxit eum per desertum quadraginta annis, donec consumeretur
universa generatio, quæ fecerat malum in conspectu ejus. 14 Et ecce, inquit,
vos surrexistis pro patribus vestris, incrementa et alumni hominum peccatorum, ut augeretis furorem Domini contra Isra¨el. 15 Quod si nolueritis sequi
eum, in solitudine populum derelinquet, et vos causa eritis necis omnium.
16
At illi prope accedentes, dixerunt : Caulas ovium fabricabimus, et stabula jumentorum, parvulis quoque nostris urbes munitas : 17 nos autem ipsi
armati et accincti pergemus ad prælium ante filios Isra¨el, donec introducamus eos ad loca sua. Parvuli nostri, et quidquid habere possumus, erunt in
urbibus muratis, propter habitatorum insidias. 18 Non revertemur in domos
nostras, usque dum possideant filii Isra¨el hæreditatem suam : 19 nec quidquam quæremus trans Jordanem, quia jam habemus nostram possessionem
in orientali ejus plaga.
20
Quibus Moyses ait : Si facitis quod promittitis, expediti pergite coram
Domino ad pugnam : 21 et omnis vir bellator armatus Jordanem transeat,
donec subvertat Dominus inimicos suos, 22 et subjiciatur ei omnis terra : tunc
eritis inculpabiles apud Dominum et apud Isra¨el, et obtinebitis regiones, quas
vultis, coram Domino. 23 Sin autem quod dicitis, non feceritis, nulli dubium
est quin peccetis in Deum : et scitote quoniam peccatum vestrum apprehendet vos. 24 Ædificate ergo urbes parvulis vestris, et caulas, et stabula ovibus ac
jumentis : et quod polliciti estis, implete. 25 Dixeruntque filii Gad et Ruben ad
Moysen : Servi tui sumus : faciemus quod jubet dominus noster. 26 Parvulos
nostros, et mulieres, et pecora, ac jumenta relinquemus in urbibus Galaad :
27
nos autem famuli tui omnes expediti pergemus ad bellum, sicut tu, domine,
loqueris. 28 Præcepit ergo Moyses Eleazaro sacerdoti, et Josue filio Nun, et
principibus familiarum per tribus Isra¨el, et dixit ad eos : 29 Si transierint filii
Gad et filii Ruben vobiscum Jordanem omnes armati ad bellum coram Domino, et vobis fuerit terra subjecta, date eis Galaad in possessionem. 30 Sin
autem noluerint transire armati vobiscum in terram Chanaan, inter vos habitandi accipiant loca. 31 Responderuntque filii Gad et filii Ruben : Sicut locutus
est Dominus servis suis, ita faciemus : 32 ipsi armati pergemus coram Domi-

152

Numeri

no in terram Chanaan, et possessionem jam suscepisse nos confitemur trans
Jordanem.
33
Dedit itaque Moyses filiis Gad et Ruben, et dimidiæ tribui Manasse filii
Joseph, regnum Sehon regis Amorrhæi, et regnum Og regis Basan, et terram
eorum cum urbibus suis per circuitum. 34 Igitur exstruxerunt filii Gad, Dibon,
et Ataroth, et Aro¨er, 35 et Etroth, et Sophan, et Jazer, et Jegbaa, 36 et Bethnemra,
et Betharan, urbes munitas, et caulas pecoribus suis. 37 Filii vero Ruben ædificaverunt Hesebon, et Eleale, et Cariathaim, 38 et Nabo, et Baalmeon versis nominibus, Sabama quoque : imponentes vocabula urbibus, quas exstruxerunt.
39
Porro filii Machir filii Manasse, perrexerunt in Galaad, et vastaverunt eam
interfecto Amorrhæo habitatore ejus. 40 Dedit ergo Moyses terram Galaad
Machir filio Manasse, qui habitavit in ea. 41 Jair autem filius Manasse abiit, et
occupavit vicos ejus, quos appellavit Havoth Jair, id est, Villas Jair. 42 Nobe
quoque perrexit, et apprehendit Chanath cum viculis suis : vocavitque eam
ex nomine suo Nobe.
Hæ sunt mansiones filiorum Isra¨el, qui egressi sunt de Ægypto per
33
turmas suas in manu Moysi et Aaron, quas descripsit Moyses juxta
castrorum loca, quæ Domini jussione mutabant. Profecti igitur de Ramesse
2

3

mense primo, quintadecima die mensis primi, altera die Phase, filii Isra¨el in
manu excelsa, videntibus cunctis Ægyptiis, 4 et sepelientibus primogenitos,
quos percusserat Dominus (nam et in diis eorum exercuerat ultionem), 5 castrametati sunt in Soccoth. 6 Et de Soccoth venerunt in Etham, quæ est in
extremis finibus solitudinis. 7 Inde egressi venerunt contra Phihahiroth, quæ
respicit Beelsephon, et castrametati sunt ante Magdalum. 8 Profectique de Phihahiroth, transierunt per medium mare in solitudinem : et ambulantes tribus
diebus per desertum Etham, castrametati sunt in Mara. 9 Profectique de Mara,
venerunt in Elim, ubi erant duodecim fontes aquarum, et palmæ septuaginta : ibique castrametati sunt. 10 Sed et inde egressi, fixerunt tentoria super
mare Rubrum. Profectique de mari Rubro, 11 castrametati sunt in deserto Sin.
12
Unde egressi, venerunt in Daphca. 13 Profectique de Daphca, castrametati
sunt in Alus. 14 Egressique de Alus, in Raphidim fixere tentoria, ubi populo
defuit aqua ad bibendum. 15 Profectique de Raphidim, castrametati sunt in
deserto Sinai. 16 Sed et de solitudine Sinai egressi, venerunt ad sepulchra concupiscentiæ. 17 Profectique de sepulchris concupiscentiæ, castrametati sunt
in Haseroth. 18 Et de Haseroth venerunt in Rethma. 19 Profectique de Rethma, castrametati sunt in Remmomphares. 20 Unde egressi venerunt in Lebna.
21
De Lebna castrametati sunt in Ressa. 22 Egressique de Ressa, venerunt in
Ceelatha. 23 Unde profecti, castrametati sunt in monte Sepher. 24 Egressi de
monte Sepher, venerunt in Arada. 25 Inde proficiscentes, castrametati sunt in
Maceloth. 26 Profectique de Maceloth, venerunt in Thahath. 27 De Thahath,
castrametati sunt in Thare. 28 Unde egressi, fixere tentoria in Methca. 29 Et de
Methca, castrametati sunt in Hesmona. 30 Profectique de Hesmona, venerunt
in Moseroth. 31 Et de Moseroth, castrametati sunt in Benejaacan. 32 Profectique
de Benejaacan, venerunt in montem Gadgad. 33 Unde profecti, castrametati
sunt in Jetebatha. 34 Et de Jetebatha venerunt in Hebrona. 35 Egressique de Hebrona, castrametati sunt in Asiongaber. 36 Inde profecti, venerunt in desertum
Sin, hæc est Cades. 37 Egressique de Cades, castrametati sunt in monte Hor,
in extremis finibus terræ Edom. 38 Ascenditque Aaron sacerdos in montem
Hor jubente Domino : et ibi mortuus est anno quadragesimo egressionis filio-

153

Numeri

rum Isra¨el ex Ægypto, mense quinto, prima die mensis, 39 cum esset annorum
centum viginti trium. 40 Audivitque Chananæus rex Arad, qui habitabat ad
meridiem, in terram Chanaan venisse filios Isra¨el. 41 Et profecti de monte Hor,
castrametati sunt in Salmona. 42 Unde egressi, venerunt in Phunon. 43 Profectique de Phunon, castrametati sunt in Oboth. 44 Et de Oboth venerunt in
Ijeabarim, quæ est in finibus Moabitarum. 45 Profectique de Ijeabarim, fixere
tentoria in Dibongad. 46 Unde egressi, castrametati sunt in Helmondeblathaim. 47 Egressique de Helmondeblathaim, venerunt ad montes Abarim contra
Nabo. 48 Profectique de montibus Abarim, transierunt ad campestria Moab,
supra Jordanem, contra Jericho. 49 Ibique castrametati sunt de Bethsimoth
usque ad Abelsatim in planioribus locis Moabitarum.
50
Ubi locutus est Dominus ad Moysen : 51 Præcipe filiis Isra¨el, et dic ad
eos : Quando transieritis Jordanem, intrantes terram Chanaan, 52 disperdite
cunctos habitatores terræ illius : confringite titulos, et statuas comminuite,
atque omnia excelsa vastate, 53 mundantes terram, et habitantes in ea. Ego
enim dedi vobis illam in possessionem, 54 quam dividetis vobis sorte. Pluribus
dabitis latiorem, et paucis angustiorem. Singulis ut sors ceciderit, ita tribuetur
hæreditas. Per tribus et familias possessio dividetur. 55 Sin autem nolueritis
interficere habitatores terræ : qui remanserint, erunt vobis quasi clavi in oculis,
et lanceæ in lateribus, et adversabuntur vobis in terra habitationis vestræ : 56 et
quidquid illis cogitaveram facere, vobis faciam.
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Præcipe filiis Isra¨el, et
dices ad eos : Cum ingressi fueritis terram Chanaan, et in possessionem
vobis sorte ceciderit, his finibus terminabitur. 3 Pars meridiana incipiet a solitudine Sin, quæ est juxta Edom : et habebit terminos contra orientem mare
salsissimum. 4 Qui circuibunt australem plagam per ascensum Scorpionis, ita
ut transeant in Senna, et perveniant a meridie usque ad Cadesbarne, unde
egredientur confinia ad villam nomine Adar, et tendent usque ad Asemona.
5
Ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Ægypti, et
maris magni littore finietur. 6 Plaga autem occidentalis a mari magno incipiet,
et ipso fine claudetur. 7 Porro ad septentrionalem plagam a mari magno termini incipient, pervenientes usque ad montem altissimum, 8 a quo venient in
Emath usque ad terminos Sedada : 9 ibuntque confinia usque ad Zephrona,
et villam Enan. Hi erunt termini in parte aquilonis. 10 Inde metabuntur fines
contra orientalem plagam de villa Enan usque Sephama, 11 et de Sephama
descendent termini in Rebla contra fontem Daphnim : inde pervenient contra
orientem ad mare Cenereth, 12 et tendent usque ad Jordanem, et ad ultimum
salsissimo claudentur mari. Hanc habebitis terram per fines suos in circuitu.
13
Præcepitque Moyses filiis Isra¨el, dicens : Hæc erit terra, quam possidebitis sorte, et quam jussit Dominus dari novem tribubus, et dimidiæ tribui.
14
Tribus enim filiorum Ruben per familias suas, et tribus filiorum Gad juxta
cognationum numerum, media quoque tribus Manasse, 15 id est, duæ semis
tribus, acceperunt partem suam trans Jordanem contra Jericho ad orientalem
plagam. 16 Et ait Dominus ad Moysen : 17 Hæc sunt nomina virorum qui terram vobis divident, Eleazar sacerdos, et Josue filius Nun, 18 et singuli principes
de tribubus singulis, 19 quorum ista sunt vocabula. De tribu Juda, Caleb filius
Jephone. 20 De tribu Simeon, Samuel filius Ammiud. 21 De tribu Benjamin,
Elidad filius Chaselon. 22 De tribu filiorum Dan, Bocci filius Jogli. 23 Filiorum
Joseph de tribu Manasse, Hanniel filius Ephod. 24 De tribu Ephraim, Camuel

34

154

Numeri

filius Sephthan. 25 De tribu Zabulon, Elisaphan filius Pharnach. 26 De tribu
Issachar, dux Phaltiel filius Ozan. 27 De tribu Aser, Ahiud filius Salomi. 28 De
tribu Nephthali, Pheda¨el filius Ammiud. 29 Hi sunt, quibus præcepit Dominus
ut dividerent filiis Isra¨el terram Chanaan.
Hæc quoque locutus est Dominus ad Moysen in campes tribus Moab
35
supra Jordanem, contra Jericho : Præcipe filiis Isra¨el ut dent Levitis
de possessionibus suis urbes ad habitandum, et suburbana earum per cir2

3

cuitum : ut ipsi in oppidis maneant, et suburbana sint pecoribus ac jumentis :
4
quæ a muris civitatum forinsecus, per circuitum, mille passuum spatio tendentur. 5 Contra orientem duo millia erunt cubiti, et contra meridiem similiter
erunt duo millia : ad mare quoque, quod respicit ad occidentem, eadem mensura erit, et septentrionalis plaga æquali termino finietur, eruntque urbes in
medio, et foris suburbana. 6 De ipsis autem oppidis, quæ Levitis dabitis, sex
erunt in fugitivorum auxilia separata, ut fugiat ad ea qui fuderit sanguinem :
et exceptis his, alia quadraginta duo oppida, 7 id est, simul quadraginta octo
cum suburbanis suis. 8 Ipsæque urbes, quæ dabuntur de possessionibus filiorum Isra¨el, ab his qui plus habent, plures auferentur : et qui minus, pauciores :
singuli juxta mensuram hæreditatis suæ dabunt oppida Levitis.
9
Ait Dominus ad Moysen : 10 Loquere filiis Isra¨el, et dices ad eos : Quando transgressi fueritis Jordanem in terram Chanaan, 11 decernite quæ urbes
esse debeant in præsidia fugitivorum, qui nolentes sanguinem fuderint : 12 in
quibus cum fuerit profugus, cognatus occisi non poterit eum occidere, donec
stet in conspectu multitudinis, et causa illius judicetur. 13 De ipsis autem urbibus, quæ ad fugitivorum subsidia separantur, 14 tres erunt trans Jordanem,
et tres in terra Chanaan, 15 tam filiis Isra¨el quam advenis atque peregrinis, ut
confugiat ad eas qui nolens sanguinem fuderit. 16 Si quis ferro percusserit, et
mortuus fuerit qui percussus est, reus erit homicidii, et ipse morietur. 17 Si
lapidem jecerit, et ictus occubuerit, similiter punietur. 18 Si ligno percussus
interierit, percussoris sanguine vindicabitur. 19 Propinquus occisi, homicidam
interficiet : statim ut apprehenderit eum, interficiet. 20 Si per odium quis
hominem impulerit, vel jecerit quippiam in eum per insidias : 21 aut cum esset
inimicus, manu percusserit, et ille mortuus fuerit : percussor homicidii reus
erit : cognatus occisi statim ut invenerit eum, jugulabit. 22 Quod si fortuitu,
et absque odio 23 et inimicitiis quidquam horum fecerit, 24 et hoc audiente
populo fuerit comprobatum, atque inter percussorem et propinquum sanguinis quæstio ventilata : 25 liberabitur innocens de ultoris manu, et reducetur
per sententiam in urbem, ad quam confugerat, manebitque ibi, donec sacerdos magnus, qui oleo sancto unctus est, moriatur. 26 Si interfector extra fines
urbium, quæ exulibus deputatæ sunt, 27 fuerit inventus, et percussus ab eo
qui ultor est sanguinis : absque noxa erit qui eum occiderit. 28 Debuerat enim profugus usque ad mortem pontificis in urbe residere. Postquam autem
ille obierit, homicida revertetur in terram suam. 29 Hæc sempiterna erunt, et
legitima in cunctis habitationibus vestris.
30
Homicida sub testibus punietur : ad unius testimonium nullus condemnabitur. 31 Non accipietis pretium ab eo qui reus est sanguinis, statim
et ipse morietur. 32 Exules et profugi ante mortem pontificis nullo modo in
urbes suas reverti poterunt, 33 ne polluatis terram habitationis vestræ, quæ insontium cruore maculatur : nec aliter expiari potest, nisi per ejus sanguinem,

155

Numeri

qui alterius sanguinem fuderit. 34 Atque ita emundabitur vestra possessio me
commorante vobiscum. Ego enim sum Dominus qui habito inter filios Isra¨el.
Accesserunt autem et principes familiarum Galaad filii Machir filii Man36
asse, de stirpe filiorum Joseph : locutique sunt Moysi coram principibus
Isra¨el, atque dixerunt : Tibi domino nostro præcepit Dominus ut terram sorte
2

divideres filiis Isra¨el, et ut filiabus Salphaad fratris nostri dares possessionem
debitam patri : 3 quas si alterius tribus homines uxores acceperint, sequetur
possessio sua, et translata ad aliam tribum, de nostra hæreditate minuetur.
4
Atque ita fiet, ut cum jubilæus, id est, quinquagesimus annus remissionis advenerit, confundatur sortium distributio, et aliorum possessio ad alios
transeat. 5 Respondit Moyses filiis Isra¨el, et Domino præcipiente ait : Recte
tribus filiorum Joseph locuta est. 6 Et hæc lex super filiabus Salphaad a Domino promulgata est : nubant quibus volunt, tantum ut suæ tribus hominibus :
7
ne commisceatur possessio filiorum Isra¨el de tribu in tribum. Omnes enim
viri ducent uxores de tribu et cognatione sua : 8 et cunctæ feminæ de eadem tribu maritos accipient : ut hæreditas permaneat in familiis, 9 nec sibi
misceantur tribus, sed ita maneant 10 ut a Domino separatæ sunt. Feceruntque filiæ Salphaad ut fuerat imperatum : 11 et nupserunt Maala, et Thersa,
et Hegla, et Melcha, et Noa, filiis patrui sui 12 de familia Manasse, qui fuit
filius Joseph : et possessio, quæ illis fuerat attributa, mansit in tribu et familia
patris earum. 13 Hæc sunt mandata atque judicia, quæ mandavit Dominus per
manum Moysi ad filios Isra¨el, in campestribus Moab supra Jordanem contra
Jericho.

156

Liber Deuteronomii
sunt verba quæ locutus est Moyses ad omnem Isra¨el trans Jordanem
1banHæc
in solitudine campestri, contra mare Rubrum, inter Pharan et Tophel et Laet Haseroth, ubi auri est plurimum : undecim diebus de Horeb per viam
2

3

montis Seir usque ad Cadesbarne. Quadragesimo anno, undecimo mense,
prima die mensis, locutus est Moyses ad filios Isra¨el omnia quæ præceperat illi Dominus, ut diceret eis, 4 postquam percussit Sehon regem Amorrhæorum,
qui habitabat in Hesebon, et Og regem Basan, qui mansit in Astaroth, et in
Edrai, 5 trans Jordanem in terra Moab. Cœpitque Moyses explanare legem, et
dicere :
6
Dominus Deus noster locutus est ad nos in Horeb, dicens : Sufficit vobis
quod in hoc monte mansistis : 7 revertimini, et venite ad montem Amorrhæorum, et ad cetera quæ ei proxima sunt campestria atque montana et humiliora
loca contra meridiem, et juxta littus maris, terram Chananæorum, et Libani
usque ad flumen magnum Euphraten. 8 En, inquit, tradidi vobis : ingredimini
et possidete eam, super qua juravit Dominus patribus vestris Abraham, Isaac,
et Jacob, ut daret illam eis, et semini eorum post eos.
9
Dixique vobis illo in tempore : 10 Non possum solus sustinere vos : quia
Dominus Deus vester multiplicavit vos, et estis hodie sicut stellæ cæli, plurimi.
11
(Dominus Deus patrum vestrorum addat ad hunc numerum multa millia, et
benedicat vobis sicut locutus est.) 12 Non valeo solus negotia vestra sustinere,
et pondus ac jurgia. 13 Date ex vobis viros sapientes et gnaros, et quorum conversatio sit probata in tribubus vestris, ut ponam eos vobis principes. 14 Tunc
respondistis mihi : Bona res est, quam vis facere. 15 Tulique de tribubus vestris
viros sapientes et nobiles, et constitui eos principes, tribunos, et centuriones,
et quinquagenarios ac decanos, qui docerent vos singula. 16 Præcepique eis,
dicens : Audite illos, et quod justum est judicate : sive civis sit ille, sive peregrinus. 17 Nulla erit distantia personarum : ita parvum audietis ut magnum,
nec accipietis cujusquam personam, quia Dei judicium est. Quod si difficile
vobis visum aliquid fuerit, referte ad me, et ego audiam. 18 Præcepique omnia
quæ facere deberetis.
19
Profecti autem de Horeb, transivimus per eremum terribilem et maximam, quam vidistis, per viam montis Amorrhæi, sicut præceperat Dominus
Deus noster nobis. Cumque venissemus in Cadesbarne, 20 dixi vobis : Venistis
ad montem Amorrhæi, quem Dominus Deus noster daturus est nobis : 21 vide
terram, quam Dominus Deus tuus dat tibi : ascende et posside eam, sicut
locutus est Dominus Deus noster patribus tuis : noli timere, nec quidquam
paveas. 22 Et accessistis ad me omnes, atque dixistis : Mittamus viros qui considerent terram : et renuntient per quod iter debeamus ascendere, et ad quas
pergere civitates. 23 Cumque mihi sermo placuisset, misi ex vobis duodecim
viros, singulos de tribubus suis. 24 Qui cum perrexissent, et ascendissent in
montana, venerunt usque ad Vallem botri : et considerata terra, 25 sumentes
de fructibus ejus, ut ostenderent ubertatem, attulerunt ad nos, atque dixerunt :
Bona est terra, quam Dominus Deus noster daturus est nobis.
26
Et noluistis ascendere, sed increduli ad sermonem Domini Dei nostri,
27
murmurastis in tabernaculis vestris, atque dixistis : Odit nos Dominus,
et idcirco eduxit nos de terra Ægypti, ut traderet nos in manu Amorrhæi,
atque deleret. 28 Quo ascendemus ? nuntii terruerunt cor nostrum, dicentes :

Deuteronomium

Maxima multitudo est, et nobis statura procerior ; urbes magnæ, et ad cælum
usque munitæ : filios Enacim vidimus ibi. 29 Et dixi vobis : Nolite metuere, nec
timeatis eos : 30 Dominus Deus, qui ductor est vester, pro vobis ipse pugnabit,
sicut fecit in Ægypto cunctis videntibus. 31 Et in solitudine (ipse vidisti) portavit te Dominus Deus tuus, ut solet homo gestare parvulum filium suum, in
omni via per quam ambulastis, donec veniretis ad locum istum. 32 Et nec sic
quidem credidistis Domino Deo vestro, 33 qui præcessit vos in via, et metatus est locum in quo tentoria figere deberetis, nocte ostendens vobis iter per
ignem, et die per columnam nubis.
34
Cumque audisset Dominus vocem sermonum vestrorum, iratus juravit,
et ait : 35 Non videbit quispiam de hominibus generationis hujus pessimæ
terram bonam, quam sub juramento pollicitus sum patribus vestris, 36 præter
Caleb filium Jephone : ipse enim videbit eam, et ipsi dabo terram, quam calcavit, et filiis ejus, quia secutus est Dominum. 37 Nec miranda indignatio in
populum, cum mihi quoque iratus Dominus propter vos dixerit : Nec tu ingredieris illuc : 38 sed Josue filius Nun minister tuus, ipse intrabit pro te. Hunc
exhortare et robora, et ipse sorte terram dividet Isra¨eli. 39 Parvuli vestri, de
quibus dixistis quod captivi ducerentur, et filii qui hodie boni ac mali ignorant
distantiam, ipsi ingredientur : et ipsis dabo terram, et possidebunt eam. 40 Vos
autem revertimini, et abite in solitudinem per viam maris Rubri.
41
Et respondistis mihi : Peccavimus Domino : ascendemus et pugnabimus,
sicut præcepit Dominus Deus noster. Cumque instructi armis pergeretis in
montem, 42 ait mihi Dominus : Dic ad eos : Nolite ascendere, neque pugnetis :
non enim sum vobiscum : ne cadatis coram inimicis vestris. 43 Locutus sum,
et non audistis : sed adversantes imperio Domini, et tumentes superbia, ascendistis in montem. 44 Itaque egressus Amorrhæus, qui habitabat in montibus, et obviam veniens, persecutus est vos, sicut solent apes persequi : et cecidit de Seir usque Horma. 45 Cumque reversi ploraretis coram Domino, non
audivit vos, nec voci vestræ voluit acquiescere. 46 Sedistis ergo in Cadesbarne
multo tempore.
Profectique inde, venimus in solitudinem, quæ ducit ad mare Rubrum,
2Dixitque
sicut mihi dixerat Dominus : et circuivimus montem Seir longo tempore.
Dominus ad me : Sufficit vobis circuire montem istum : ite contra
2

3

4

aquilonem : et populo præcipe, dicens : Transibitis per terminos fratrum
vestrorum filiorum Esau, qui habitant in Seir, et timebunt vos. 5 Videte ergo
diligenter ne moveamini contra eos. Neque enim dabo vobis de terra eorum
quantum potest unius pedis calcare vestigium, quia in possessionem Esau dedi montem Seir. 6 Cibos emetis ab eis pecunia, et comedetis : aquam emptam
haurietis, et bibetis. 7 Dominus Deus tuus benedixit tibi in omni opere manuum tuarum : novit iter tuum, quomodo transieris solitudinem hanc magnam,
per quadraginta annos habitans tecum Dominus Deus tuus, et nihil tibi defuit.
8
Cumque transissemus fratres nostros filios Esau, qui habitabant in Seir, per
viam campestrem de Elath, et de Asiongaber, venimus ad iter quod ducit in
desertum Moab.
9
Dixitque Dominus ad me : Non pugnes contra Moabitas, nec ineas adversus eos prælium : non enim dabo tibi quidquam de terra eorum, quia filiis
Loth tradidi Ar in possessionem. 10 Emim primi fuerunt habitatores ejus, populus magnus, et validus, et tam excelsus ut de Enacim stirpe, 11 quasi gigantes
crederentur, et essent similes filiorum Enacim. Denique Moabitæ appellant

158

Deuteronomium

eos Emim. 12 In Seir autem prius habitaverunt Horrhæi : quibus expulsis
atque deletis, habitaverunt filii Esau, sicut fecit Isra¨el in terra possessionis
suæ, quam dedit illi Dominus. 13 Surgentes ergo ut transiremus torrentem
Zared, venimus ad eum. 14 Tempus autem, quo ambulavimus de Cadesbarne
usque ad transitum torrentis Zared, triginta et octo annorum fuit : donec
consumeretur omnis generatio hominum bellatorum de castris, sicut juraverat Dominus : 15 cujus manus fuit adversum eos, ut interirent de castrorum
medio.
16
Postquam autem universi ceciderunt pugnatores, 17 locutus est Dominus
ad me, dicens : 18 Tu transibis hodie terminos Moab, urbem nomine Ar : 19 et
accedens in vicina filiorum Ammon, cave ne pugnes contra eos, nec movearis
ad prælium : non enim dabo tibi de terra filiorum Ammon, quia filiis Loth
dedi eam in possessionem. 20 Terra gigantum reputata est : et in ipsa olim
habitaverunt gigantes, quos Ammonitæ vocant Zomzommim, 21 populus magnus, et multus, et proceræ longitudinis, sicut Enacim, quos delevit Dominus
a facie eorum : et fecit illos habitare pro eis, 22 sicut fecerat filiis Esau, qui
habitant in Seir, delens Horrhæos, et terram eorum illis tradens, quam possident usque in præsens. 23 Hevæos quoque, qui habitabant in Haserim usque
Gazan, Cappadoces expulerunt : qui egressi de Cappadocia deleverunt eos, et
habitaverunt pro illis. 24 Surgite, et transite torrentem Arnon : ecce tradidi in
manu tua Sehon regem Hesebon Amorrhæum, et terram ejus incipe possidere,
et committe adversus eum prælium. 25 Hodie incipiam mittere terrorem atque
formidinem tuam in populos, qui habitant sub omni cælo : ut audito nomine
tuo paveant, et in morem parturientium contremiscant, et dolore teneantur.
26
Misi ergo nuntios de solitudine Cademoth ad Sehon regem Hesebon verbis pacificis, dicens : 27 Transibimus per terram tuam : publica gradiemur via ;
non declinabimus neque ad dexteram, neque ad sinistram. 28 Alimenta pretio
vende nobis, ut vescamur : aquam pecunia tribue, et sic bibemus. Tantum est
ut nobis concedas transitum, 29 sicut fecerunt filii Esau, qui habitant in Seir,
et Moabitæ, qui morantur in Ar : donec veniamus ad Jordanem, et transeamus ad terram, quam Dominus Deus noster daturus est nobis. 30 Noluitque
Sehon rex Hesebon dare nobis transitum : quia induraverat Dominus Deus
tuus spiritum ejus, et obfirmaverat cor illius, ut traderetur in manus tuas, sicut nunc vides. 31 Dixitque Dominus ad me : Ecce cœpi tibi tradere Sehon,
et terram ejus : incipe possidere eam. 32 Egressusque est Sehon obviam nobis cum omni populo suo ad prælium in Jasa. 33 Et tradidit eum Dominus
Deus noster nobis : percussimusque eum cum filiis suis et omni populo suo.
34
Cunctasque urbes in tempore illo cepimus, interfectis habitatoribus earum,
viris ac mulieribus et parvulis : non reliquimus in eis quidquam, 35 absque jumentis, quæ in partem venere prædantium : et spoliis urbium, quas cepimus
36
ab Aro¨er, quæ est super ripam torrentis Arnon, oppido quod in valle situm
est, usque Galaad. Non fuit vicus et civitas, quæ nostras effugeret manus :
omnes tradidit Dominus Deus noster nobis, 37 absque terra filiorum Ammon,
ad quam non accessimus : et cunctis quæ adjacent torrenti Jeboc, et urbibus
montanis, universisque locis, a quibus nos prohibuit Dominus Deus noster.
Itaque conversi ascendimus per iter Basan : egressusque est Og rex Basan
3Dominus
in occursum nobis cum populo suo ad bellandum in Edrai. Dixitque
ad me : Ne timeas eum : quia in manu tua traditus est cum omni
2

populo ac terra sua : faciesque ei sicut fecisti Sehon regi Amorrhæorum, qui

159

Deuteronomium

habitavit in Hesebon. 3 Tradidit ergo Dominus Deus noster in manibus nostris etiam Og regem Basan, et universum populum ejus : percussimusque eos
usque ad internecionem, 4 vastantes cunctas civitates illius uno tempore. Non
fuit oppidum, quod nos effugeret : sexaginta urbes, omnem regionem Argob
regni Og in Basan. 5 Cunctæ urbes erant munitæ muris altissimis, portisque et
vectibus, absque oppidis innumeris, quæ non habebant muros. 6 Et delevimus
eos, sicut feceramus Sehon regi Hesebon, disperdentes omnem civitatem, virosque ac mulieres et parvulos : 7 jumenta autem et spolia urbium diripuimus.
8
Tulimusque illo in tempore terram de manu duorum regum Amorrhæorum,
qui erant trans Jordanem : a torrente Arnon usque ad montem Hernon, 9 quem
Sidonii Sarion vocant, et Amorrhæi Sanir : 10 omnes civitates, quæ sitæ sunt
in planitie, et universam terram Galaad et Basan usque ad Selcha, et Edrai
civitates regni Og in Basan. 11 Solus quippe Og rex Basan restiterat de stirpe
gigantum. Monstratur lectus ejus ferreus, qui est in Rabbath filiorum Ammon,
novem cubitos habens longitudinis, et quatuor latitudinis ad mensuram cubiti
virilis manus.
12
Terramque possedimus tempore illo ab Aro¨er, quæ est super ripam torrentis Arnon, usque ad mediam partem montis Galaad : et civitates illius dedi
Ruben et Gad. 13 Reliquam autem partem Galaad, et omnem Basan regni Og,
tradidi mediæ tribui Manasse, omnem regionem Argob : cunctaque Basan
vocatur Terra gigantum. 14 Jair filius Manasse possedit omnem regionem Argob usque ad terminos Gessuri et Machati. Vocavitque ex nomine suo Basan,
Havoth Jair, id est, Villas Jair, usque in præsentem diem. 15 Machir quoque
dedi Galaad. 16 Et tribubus Ruben et Gad dedi de terra Galaad usque ad
torrentem Arnon medium torrentis, et confinium usque ad torrentem Jeboc,
qui est terminus filiorum Ammon : 17 et planitiem solitudinis, atque Jordanem, et terminos Cenereth usque ad mare deserti, quod est salsissimum,
ad radices montis Phasga contra orientem. 18 Præcepique vobis in tempore
illo, dicens : Dominus Deus vester dat vobis terram hanc in hæreditatem :
expediti præcedite fratres vestros filios Isra¨el omnes viri robusti, 19 absque uxoribus, et parvulis, atque jumentis. Novi enim quod plura habeatis pecora,
et in urbibus remanere debebunt, quas tradidi vobis, 20 donec requiem tribuat
Dominus fratribus vestris, sicut vobis tribuit : et possideant ipsi etiam terram, quam daturus est eis trans Jordanem : tunc revertetur unusquisque in
possessionem suam, quam dedi vobis.
21
Josue quoque in tempore illo præcepi, dicens : Oculi tui viderunt quæ
fecit Dominus Deus vester duobus his regibus : sic faciet omnibus regnis, ad
quæ transiturus es. 22 Ne timeas eos : Dominus enim Deus vester pugnabit pro
vobis. 23 Precatusque sum Dominum in tempore illo, dicens : 24 Domine Deus,
tu cœpisti ostendere servo tuo magnitudinem tuam, manumque fortissimam :
neque enim est alius deus vel in cælo, vel in terra, qui possit facere opera tua,
et comparari fortitudini tuæ. 25 Transibo igitur, et videbo terram hanc optimam trans Jordanem, et montem istum egregium, et Libanum. 26 Iratusque
est Dominus mihi propter vos, nec exaudivit me, sed dixit mihi : Sufficit tibi :
nequaquam ultra loquaris de hac re ad me. 27 Ascende cacumen Phasgæ, et
oculos tuos circumfer ad occidentem, et ad aquilonem, austrumque et orientem, et aspice ; nec enim transibis Jordanem istum. 28 Præcipe Josue, et
corrobora eum atque conforta : quia ipse præcedet populum istum, et dividet
eis terram quam visurus es. 29 Mansimusque in valle contra fanum Phogor.

160

Deuteronomium

Et nunc, Isra¨el, audi præcepta et judicia, quæ ego doceo te : ut faciens
4
ea, vivas, et ingrediens possideas terram, quam Dominus Deus patrum
vestrorum daturus est vobis. Non addetis ad verbum, quod vobis loquor,
2

nec auferetis ex eo : custodite mandata Domini Dei vestri, quæ ego præcipio
vobis. 3 Oculi vestri viderunt omnia quæ fecit Dominus contra Beelphegor,
quomodo contriverit omnes cultores ejus de medio vestri. 4 Vos autem qui adhæretis Domino Deo vestro, vivitis universi usque in præsentem diem. 5 Scitis
quod docuerim vos præcepta atque justitias, sicut mandavit mihi Dominus
Deus meus : sic facietis ea in terra, quam possessuri estis : 6 et observabitis et
implebitis opere. Hæc est enim vestra sapientia, et intellectus coram populis, ut audientes universa præcepta hæc, dicant : En populus sapiens et
intelligens, gens magna. 7 Nec est alia natio tam grandis, quæ habeat deos
appropinquantes sibi, sicut Deus noster adest cunctis obsecrationibus nostris.
8
Quæ est enim alia gens sic inclyta, ut habeat cæremonias, justaque judicia,
et universam legem, quam ego proponam hodie ante oculos vestros ?
9
Custodi igitur temetipsum, et animam tuam sollicite. Ne obliviscaris verborum, quæ viderunt oculi tui, et ne excidant de corde tuo cunctis diebus vitæ
tuæ. Docebis ea filios ac nepotes tuos, 10 a die in quo stetisti coram Domino
Deo tuo in Horeb, quando Dominus locutus est mihi, dicens : Congrega ad
me populum, ut audiant sermones meos, et discant timere me omni tempore
quo vivunt in terra, doceantque filios suos. 11 Et accessistis ad radices montis,
qui ardebat usque ad cælum : erantque in eo tenebræ, et nubes, et caligo.
12
Locutusque est Dominus ad vos de medio ignis. Vocem verborum ejus audistis, et formam penitus non vidistis. 13 Et ostendit vobis pactum suum, quod
præcepit ut faceretis, et decem verba, quæ scripsit in duabus tabulis lapideis.
14
Mihique mandavit in illo tempore ut docerem vos cæremonias et judicia,
quæ facere deberetis in terra, quam possessuri estis. 15 Custodite igitur sollicite animas vestras. Non vidistis aliquam similitudinem in die, qua locutus
est vobis Dominus in Horeb de medio ignis : 16 ne forte decepti faciatis vobis
sculptam similitudinem, aut imaginem masculi vel feminæ : 17 similitudinem
omnium jumentorum, quæ sunt super terram, vel avium sub cælo volantium,
18
atque reptilium, quæ moventur in terra, sive piscium qui sub terra morantur in aquis : 19 ne forte elevatis oculis ad cælum, videas solem et lunam, et
omnia astra cæli, et errore deceptus adores ea, et colas quæ creavit Dominus Deus tuus in ministerium cunctis gentibus, quæ sub cælo sunt. 20 Vos
autem tulit Dominus, et eduxit de fornace ferrea Ægypti, ut haberet populum
hæreditarium, sicut est in præsenti die.
21
Iratusque est Dominus contra me propter sermones vestros, et juravit ut
non transirem Jordanem, nec ingrederer terram optimam, quam daturus est
vobis. 22 Ecce morior in hac humo ; non transibo Jordanem : vos transibitis, et
possidebitis terram egregiam. 23 Cave nequando obliviscaris pacti Domini Dei
tui, quod pepigit tecum, et facias tibi sculptam similitudinem eorum, quæ fieri
Dominus prohibuit : 24 quia Dominus Deus tuus ignis consumens est, Deus
æmulator. 25 Si genueritis filios ac nepotes, et morati fueritis in terra, deceptique feceritis vobis aliquam similitudinem, patrantes malum coram Domino
Deo vestro, ut eum ad iracundiam provocetis : 26 testes invoco hodie cælum
et terram, cito perituros vos esse de terra, quam transito Jordane possessuri
estis : non habitabitis in ea longo tempore, sed delebit vos Dominus, 27 atque
disperget in omnes gentes, et remanebitis pauci in nationibus, ad quas vos
ducturus est Dominus. 28 Ibique servietis diis, qui hominum manu fabricati
161

Deuteronomium

sunt, ligno et lapidi qui non vident, nec audiunt, nec comedunt, nec odorantur. 29 Cumque quæsieris ibi Dominum Deum tuum, invenies eum : si tamen
toto corde quæsieris, et tota tribulatione animæ tuæ. 30 Postquam te invenerint
omnia quæ prædicta sunt, novissimo tempore reverteris ad Dominum Deum
tuum, et audies vocem ejus. 31 Quia Deus misericors Dominus Deus tuus est :
non dimittet te, nec omnino delebit, neque obliviscetur pacti, in quo juravit
patribus tuis.
32
Interroga de diebus antiquis, qui fuerunt ante te ex die quo creavit Deus
hominem super terram, a summo cælo usque ad summum ejus, si facta est
aliquando hujuscemodi res, aut umquam cognitum est, 33 ut audiret populus
vocem Dei loquentis de medio ignis, sicut tu audisti, et vixisti : 34 si fecit Deus
ut ingrederetur, et tolleret sibi gentem de medio nationum, per tentationes,
signa atque portenta, per pugnam et robustam manum, extentumque brachium, et horribiles visiones juxta omnia quæ fecit pro vobis Dominus Deus
vester in Ægypto, videntibus oculis tuis : 35 ut scires quoniam Dominus ipse
est Deus, et non est alius præter eum. 36 De cælo te fecit audire vocem suam,
ut doceret te, et in terra ostendit tibi ignem suum maximum, et audisti verba
illius de medio ignis : 37 quia dilexit patres tuos, et elegit semen eorum post
eos. Eduxitque te præcedens in virtute sua magna ex Ægypto, 38 ut deleret
nationes maximas et fortiores te in introitu tuo : et introduceret te, daretque
tibi terram earum in possessionem, sicut cernis in præsenti die. 39 Scito ergo
hodie, et cogitato in corde tuo quod Dominus ipse sit Deus in cælo sursum,
et in terra deorsum, et non sit alius. 40 Custodi præcepta ejus atque mandata,
quæ ego præcipio tibi : ut bene sit tibi, et filiis tuis post te, et permaneas multo
tempore super terram, quam Dominus Deus tuus daturus est tibi.
41
Tunc separavit Moyses tres civitates trans Jordanem ad orientalem
plagam, 42 ut confugiat ad eas qui occiderit nolens proximum suum, nec sibi
fuerit inimicus ante unum et alterum diem, et ad harum aliquam urbium possit evadere : 43 Bosor in solitudine, quæ sita est in terra campestri de tribu
Ruben : et Ramoth in Galaad, quæ est in tribu Gad : et Golan in Basan, quæ
est in tribu Manasse.
44
Ista est lex, quam proposuit Moyses coram filiis Isra¨el : 45 et hæc testimonia et cæremoniæ atque judicia, quæ locutus est ad filios Isra¨el, quando
egressi sunt de Ægypto, 46 trans Jordanem in valle contra fanum Phogor in
terra Sehon regis Amorrhæi, qui habitavit in Hesebon, quem percussit Moyses. Filii quoque Isra¨el egressi ex Ægypto 47 possederunt terram ejus, et terram
Og regis Basan, duorum regum Amorrhæorum, qui erant trans Jordanem ad
solis ortum : 48 ab Aro¨er, quæ sita est super ripam torrentis Arnon, usque
ad montem Sion, qui est et Hermon, 49 omnem planitiem trans Jordanem ad
orientalem plagam, usque ad mare solitudinis, et usque ad radices montis
Phasga.
Vocavitque Moyses omnem Isra¨elem, et dixit ad eum : Audi, Isra¨el, cære5et opere
monias atque judicia, quæ ego loquor in auribus vestris hodie : discite ea,
complete. Dominus Deus noster pepigit nobiscum fœdus in Horeb.
2

3

Non cum patribus nostris iniit pactum, sed nobiscum qui in præsentiarum
sumus, et vivimus. 4 Facie ad faciem locutus est nobis in monte de medio
ignis. 5 Ego sequester et medius fui inter Dominum et vos in tempore illo,
ut annuntiarem vobis verba ejus : timuistis enim ignem, et non ascendistis
in montem. Et ait : 6 Ego Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Ægyp-

162

quas tradidit mihi. vixerit homo. et custodientibus præcepta mea. nihil addens amplius : et scripsit ea in duabus tabulis lapideis. 15 Memento quod et ipse servieris in Ægypto. moriemur. non agrum. atque judicia. quæ in cælo sunt desuper. et possit vivere ? 27 Tu magis accede : et audi cuncta quæ dixerit Dominus Deus noster tibi : loquerisque ad nos. ac nepotibus tuis. 31 Tu vero hic sta mecum. ait ad me : Audivi vocem verborum populi hujus quæ locuti sunt tibi : bene omnia sunt locuti. et omne jumentum tuum. et montem ardere vidistis. quæ mandavit Dominus 6miniHæc Deus vester ut docerem vos. et bos. et peregrinus qui est intra portas tuas : ut requiescat servus tuus. ut longo vivas tempore. et loquar tibi omnia mandata mea. et non coles. 19 furtumque non facies : 20 nec loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. 13 Sex diebus operaberis. et facies omnia opera tua. 23 Vos autem postquam audistis vocem de medio tenebrarum. et bene sit vobis. et ancilla tua. et custodiant universa mandata mea in omni tempore. 22 Hæc verba locutus est Dominus ad omnem multitudinem vestram in monte de medio ignis et nubis. 18 neque mœchaberis. 7 Non habebis deos alienos in conspectu meo. et protelentur dies in terra possessionis vestræ. 11 Non usurpabis nomen Domini Dei tui frustra : quia non erit impunitus qui super re vana nomen ejus assumpserit.Deuteronomium ti. et caliginis. servus et ancilla. ut vivatis. 21 Non concupisces uxorem proximi tui : non domum. non servum. 17 Non occides. et devorabit nos ignis hic maximus ? si enim audierimus ultra vocem Domini Dei nostri. reddens iniquitatem patrum super filios in tertiam et quartam generationem his qui oderunt me : 10 et faciens misericordiam in multa millia diligentibus me. sunt præcepta. non ancillam. qui de medio ignis loquitur sicut nos audivimus. ut timeant me. 12 Observa diem sabbati. quæ ego præcipio tibi. 14 Septimus dies sabbati est. neque ad sinistram : 33 sed per viam. et cæremoniæ. et universa quæ illius sunt. 29 Quis det talem eos habere mentem. ut sanctifices eum. 25 Cur ergo moriemur. ut bene sit eis et filiis eorum in sempiternum ? 30 Vade et dic eis : Revertimini in tentoria vestra. sicut præcepit tibi Dominus Deus tuus. et brachio extento. 32 Custodite igitur et facite quæ præcepit Dominus Deus vobis : non declinabitis neque ad dexteram. et filia. et custodias omnia 2 mandata et præcepta ejus. Idcirco præcepit tibi ut observares diem sabbati. quam Dominus Deus tuus daturus est tibi. accessistis ad me omnes principes tribuum et majores natu. voce magna. et filius tuus. quam dabo illis in possessionem. atque dixistis : 24 Ecce ostendit nobis Dominus Deus noster majestatem et magnitudinem suam : vocem ejus audivimus de medio ignis. Non facies in eo quidquam operis tu. sicut et tu. 163 . sicut præcepit tibi Dominus Deus tuus. et asinus. 28 Quod cum audisset Dominus. et quæ versantur in aquis sub terra. ad quam transgredipossidendam : ut timeas Dominum Deum tuum. 9 Non adorabis ea. Ego enim sum Dominus Deus tuus : Deus æmulator. quam præcepit Dominus Deus vester. ut faciant ea in terra. non bovem. et nos audientes faciemus ea. de domo servitutis. quod loquente Deo cum homine. 8 Non facies tibi sculptile. et faciatis ea in terra. nec similitudinem omnium. et filiis. et probavimus hodie. non asinum. 26 Quid est omnis caro. et cæremonias atque judicia : quæ docebis eos. 16 Honora patrem tuum et matrem. et quæ in terra deorsum. requies Domini Dei tui. id est. et eduxerit te inde Dominus Deus tuus in manu forti. ambulabitis. et bene sit tibi in terra. ut audiat vocem Dei viventis.

et deleverit gentes multas coram te. dormiens atque consurgens. et Pherezæum. Te elegit Dominus Deus tuus. 25 Eritque nostri misericors. sicut tentasti in loco tentationis. 10 Cumque introduxerit te Dominus Deus tuus in terram. quas non fodisti. 7 Non quia cunctas gentes numero vincebatis. Dominum Deum tuum timebis. percuties eas usque ad internecionem. 20 Cumque interrogaverit te filius tuus cras. et timeamus Dominum Deum nostrum. et elegit vos. 14 Non ibitis post deos alienos cunctarum gentium. et robustiores te : 2 tradideritque eas Dominus Deus tuus tibi. et bene sit tibi. 23 et eduxit nos inde. 17 Custodi præcepta Domini Dei tui. pro qua juravit patribus tuis Abraham. sicut locutus est. ac testimonia et cæremonias. lucosque succidite. quam possessurus in7Amorrhæum. Dominus unus est. super qua juravit patribus nostris. et Gergezæum. quæ non plantasti. et multipliceris amplius. Cum introduxerit te Dominus Deus tuus in terram. et Jebusæum. sicut mandavit nobis. 24 Præcepitque nobis Dominus ut faciamus omnia legitima hæc. 5 Quin potius hæc facietis eis : aras eorum subvertite. gredieris. et Hevæum. ut sis ei populus peculiaris de cunctis populis. ut introductis daret terram. et confringite statuas. Non inibis cum eis fœdus. Hethæum. et meditaberis in eis sedens in domo tua. septem gentes multo majoris numeri quam tu es. et observa ut facias quæ præcepit tibi Dominus. et cæremoniæ. ne sequatur me. 6 Eruntque verba hæc. et ut magis serviat diis alienis : irasceturque furor Domini. ac per nomen illius jurabis. atque judicia. 8 Et ligabis ea quasi signum in manu tua. et omnem domum illius in conspectu nostro. cum omnibus sitis populis pauciores : 164 . si custodierimus et fecerimus omnia præcepta ejus coram Domino Deo nostro.Deuteronomium cunctis diebus vitæ tuæ. ut bene sit nobis cunctis diebus vitæ nostræ. in corde tuo : 7 et narrabis ea filiis tuis. et delebit te cito. 3 Audi. ut prolongentur dies tui. et ex tota fortitudine tua. 19 ut deleret omnes inimicos tuos coram te. sicut est hodie. et ex tota anima tua. 4 Audi. Isra¨el : Dominus Deus noster. et Jacob. 9 scribesque ea in limine. Filiam tuam non dabis filio ejus. vobis junctus est Dominus. 5 Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo. quæ in circuitu vestro sunt : 15 quoniam Deus æmulator Dominus Deus tuus in medio tui : nequando irascatur furor Domini Dei tui contra te. 12 et comederis. 11 domos plenas cunctarum opum. quæ præcepit Dominus Deus noster nobis ? 21 dices ei : Servi eramus Pharaonis in Ægypto. et auferat te de superficie terræ. ut bene sit tibi : et ingressus possideas terram optimam. nec filiam illius accipies filio tuo : 4 quia seducet filium tuum. qui eduxit te de terra Ægypti. et saturatus fueris : 13 cave diligenter ne obliviscaris Domini. dicens : Quid sibi volunt testimonia hæc. vineta et oliveta. et ostiis domus tuæ. 16 Non tentabis Dominum Deum tuum. quas præcepit tibi : 18 et fac quod placitum est et bonum in conspectu Domini. et ambulans in itinere. et Chananæum. eruntque et movebuntur inter oculos tuos. de domo servitutis. quæ ego præcipio tibi hodie. et sculptilia comburite : 6 quia populus sanctus es Domino Deo tuo. et eduxit nos Dominus de Ægypto in manu forti : 22 fecitque signa atque prodigia magna et pessima in Ægypto contra Pharaonem. et dederit tibi civitates magnas et optimas. sicut pollicitus est Dominus Deus patrum tuorum tibi terram lacte et melle manantem. quas non ædificasti. cisternas. nec misereberis earum. qui sunt super terram. Isra¨el. quas non exstruxisti. Isaac. de qua juravit Dominus patribus tuis. 3 neque sociabis cum eis conjugia. et illi soli servies.

donec conteras eos. et signa atque portenta. 3 Afflixit te penuria. donec deleat omnes atque disperdat qui te fugerint. 4 Vestimentum tuum. nec servies diis eorum. quia sicut erudit filium suum homo. quia Dominus Deus tuus. 12 Si postquam audieris hæc judicia. et fructui terræ tuæ. custodiet et Dominus Deus tuus pactum tibi. et redemit de domo servitutis. tam in hominibus quam in gregibus tuis. quia Dominus Deus tuus in medio tui est. 14 Benedictus eris inter omnes populos. et ultra non differat. 24 Tradetque reges eorum in manus tuas. sic Dominus Deus tuus erudivit te. ut affligeret te. protinus eis restituens quod merentur. ut educeret te Dominus Deus tuus : sic faciet cunctis populis. ac multiplicabit. manumque robustam. et armentis. custodiens pactum et misericordiam diligentibus se. sed recordare quæ fecerit Dominus Deus tuus Pharaoni. et pes tuus non est subtritus. nequaquam vetustate defecit. et nota fierent quæ in tuo animo versabantur. quod ego præcipio tibi hodie. sed in omni verbo quod egreditur de ore Dei. et misericordiam quam juravit patribus tuis : 13 et diliget te. donec penitus deleantur. non inferet tibi. oleo. gregibus ovium tuarum super terram. 9 Et scies. pro juravit Dominus patribus vestris. frumento tuo. benedicetque fructui ventris tui. et feceris. 7 Dominus 165 . et timeas eum. custodieris ea. sicut et illud est. 15 Auferet Dominus a te omnem languorem : et infirmitates Ægypti pessimas. per 2 quod adduxit te Dominus Deus tuus quadraginta annis per desertum. 20 Insuper et crabrones mittet Dominus Deus tuus in eos. et dedit tibi cibum manna. quod juravit patribus vestris : eduxitque vos in manu forti. ipse est Deus fortis et fidelis. 17 Si dixeris in corde tuo : Plures sunt gentes istæ quam ego : quomodo potero delere eas ? 18 noli metuere. 21 Non timebis eos. neque assumes ex eis tibi quidquam. quia anathema est. Quasi spurcitiam detestaberis. propterea quia abominatio est Domini tui : 26 nec inferes quippiam ex idolo in domum tuam. et cunctis Ægyptiis. et ambules in viis ejus. pro qua juravit patribus tuis ut daret eam tibi. 16 Devorabis omnes populos. Non parcet eis oculus tuus. et custodivit juramentum. quas novisti. cave diligenter ut facias. quos Dominus Deus tuus daturus est tibi. atque tentaret. ne fias anathema. 23 Dabitque eos Dominus Deus tuus in conspectu tuo : et interficiet illos. et latere potuerint. ita ut disperdat eos. et his qui custodiunt præcepta ejus in mille generationes : 10 et reddens odientibus se statim. et multiplicemini. et disperdes nomina eorum sub cælo : nullus poterit resistere tibi. quas viderunt oculi tui. quod ignorabas tu et patres tui : ut ostenderet tibi quod non in solo pane vivat homo. et velut inquinamentum ac sordes abominationi habebis. an non. en quadragesimus annus est : 5 ut recogites in corde tuo. de manu Pharaonis regis Ægypti. quo operiebaris. mandatum. Et recordaberis cuncti itineris. 11 Custodi ergo præcepta et cæremonias atque judicia. 6 ut custodias mandata Domini Dei tui. utrum custodires mandata illius. atque vindemiæ. Deus magnus et terribilis : 22 ipse consumet nationes has in conspectu tuo paulatim atque per partes. 8quaOmne ut possitis vivere. ne sint in ruinam tui. quæ ego mando tibi hodie ut facias.Deuteronomium 8 sed quia dilexit vos Dominus. ne offendas. quos metuis. Non erit apud te sterilis utriusque sexus. sed cunctis hostibus tuis. Non poteris eas delere pariter : ne forte multiplicentur contra te bestiæ terræ. de quibus facta sunt. 19 plagas maximas. 25 Sculptilia eorum igne combures : non concupisces argentum et aurum. ingressique possideatis terram. et extentum brachium.

Audi. et de montibus ejus æris metalla fodiuntur : 10 ut cum comederis. 11 Observa. populum magnum atque sublimem. et scorpio. panem non comedens. Isra¨el : tu transgredieris hodie Jordanem. 15 et ductor tuus fuit in solitudine magna atque terribili. dedit mihi Dominus duas tab- 166 . intro¨eunte te deletæ sunt : et ut compleret verbum suum Dominus. quando concio populi congregata est. quas ego præcipio tibi hodie : 12 ne postquam comederis et satiatus fueris. et satiatus fueris. et deleat atque disperdat ante faciem tuam velociter. quomodo ad iracundiam provocaveris Dominum Deum tuum in solitudine. et oliveta nascuntur : terram olei ac mellis. quod nescierunt patres tui. ita et vos peribitis. terram rivorum. hordei ac vinearum. et continentes omnia verba quæ vobis locutus est in monte de medio ignis. et æquitatem cordis tui ingredieris. et robur manus meæ. quam dedit tibi. et iratus delere te voluit. qui eduxit te de terra Ægypti. 9 ubi absque ulla penuria comedes panem tuum. in qua ficus. cunctarumque rerum copiam. semper adversum Dominum contendisti. et totidem noctes. si inobedientes fueritis voci Domini Dei vestri. ignis devorans atque consumens. argenti et auri. quo egressus es ex Ægypto usque ad locum istum. Et postquam afflixit ac probavit. 3 Scies ergo hodie quod Dominus Deus tuus ipse transibit ante te. 13 habuerisque armenta boum. sicut præsens indicat dies. benedicas Domino Deo tuo pro terra optima. Isaac. coluerisque illos et adoraveris : ecce nunc prædico tibi quod omnino dispereas. 5 Neque enim propter justitias tuas. et cave nequando obliviscaris Domini Dei tui. cum deleverit eos Dominus Deus tuus in conspectu tuo : Propter justitiam meam introduxit me Dominus ut terram hanc possiderem. ut possideas terras earum : sed quia illæ egerunt impie. et Jacob. tabulas pacti quod pepigit vobiscum Dominus : et perseveravi in monte quadraginta diebus ac noctibus. in qua erat serpens flatu adurens. 2 quibus nullus potest ex adverso resistere. 20 Sicut gentes. quas delevit Dominus in introitu tuo. quod ipse vires tibi præbuerit. ut impleret pactum suum. et ad cælum usque muratas. et aquam non bibens. et ovium greges. et negligas mandata ejus atque judicia et cæremonias. 19 Sin autem oblitus Domini Dei tui. domos pulchras ædificaveris. filios Enacim. Ex eo die. cum propter impietates suas istæ deletæ sint nationes. et malogranata. 10 Deditque mihi Dominus duas tabulas lapideas scriptas digito Dei. et habitaveris in eis. 17 ne diceres in corde tuo : Fortitudo mea. qui conterat eos. quos ipse vidisti et audisti. Abraham. ut possideas nationes max9 imas et fortiores te. de domo servitutis. hæc mihi omnia præstiterunt : 18 sed recorderis Domini Dei tui. secutus fueris deos alienos. et nullæ omnino aquæ : qui eduxit rivos de petra durissima. 8 Nam et in Horeb provocasti eum. quod sub juramento pollicitus est patribus tuis. civitates ingentes. 6 Scito ergo quod non propter justitias tuas Dominus Deus tuus dederit tibi terram hanc optimam in possessionem. ac dipsas. ut acciperem tabulas lapideas. 7 Memento. cum durissimæ cervicis sis populus. ad extremum misertus est tui. et rerum omnium abundantia perfrueris : cujus lapides ferrum sunt. aquarumque et fontium. super quo juravit patribus tuis. et ne obliviscaris. et non reminiscaris Domini Dei tui. 9 quando ascendi in montem. 16 et cibavit te manna in solitudine. sicut locutus est tibi : 4 ne dicas in corde tuo. 11 Cumque transissent quadraginta dies. in cujus campis et montibus erumpunt fluviorum abyssi : 8 terram frumenti.Deuteronomium enim Deus tuus introducet te in terram bonam. 14 elevetur cor tuum.

id est. 9 Quam ob rem non habuit Levi partem. deseruerunt velociter viam. arripiens. ascendi in montem. sicut mihi præcepit Dominus. 6 Filii autem Isra¨el moverunt castra ex Beroth filiorum Jacan in Mosera. habens eas in manibus. feceruntque sibi conflatile. Et exaudivit me Dominus etiam hac vice. 27 Recordare servorum tuorum Abraham. et eum ad iracundiam provocastis : 19 timui enim indignationem et iram illius. et pro illo similiter deprecatus sum. voluit eum conterere. et staret coram eo in ministerio. et duas tabulas fœderis utraque tenerem manu. omninoque in pulverem redigens. descendi. ne disperdas populum tuum. et fecisse vobis vitulum conflatilem. et in frusta comminuens. pro quo sacerdotio functus est Eleazar filius ejus. quæ hac major et fortior sit. propter omnia peccata vestra quæ gessistis contra Dominum. vitulum. 10 sicut priores fuerunt. 5 Reversusque de monte. quadraginta diebus et noctibus panem non comedens. et in brachio tuo extento. Cumque dolassem duas tabulas lapideas instar priorum. qua adversum vos concitatus. quam dedi vobis. ut interficeret eos in solitudine : 29 qui sunt populus tuus et hæreditas tua. ubi Aaron mortuus ac sepultus est. Isaac. et constituam te super gentem. delere vos voluit. et in tentatione. et Jacob : ne aspicias duritiam populi hujus. ac deseruisse velociter viam ejus. et descende hinc cito : quia populus tuus. ne deleret vos ut fuerat comminatus : 26 et orans dixi : Domine Deus. quæ locutus est Dominus ad vos in monte de medio ignis. 4 Scripsitque in tabulis. 15 Cumque de monte ardente descenderem. neque possessionem cum 167 . ut portaret arcam fœderis Domini. quos eduxisti de Ægypto in manu forti. castrametati sunt in Jetebatha. 3 Feci igitur arcam de lignis setim. quibus eum suppliciter deprecabar. quam demonstrasti eis. In tempore illo dixit Dominus ad me : Dola tibi duas tabulas lapideas. verba decem. 12 dixitque mihi : Surge. et non credidistis ei. et oderat illos : idcirco eduxit. quos eduxisti in fortitudine tua magna. dicens : Ascendite. et hæreditatem tuam. quam pollicitus est eis. et in Sepulchris concupiscentiæ provocastis Dominum : 23 et quando misit vos de Cadesbarne. et deleam nomen ejus de sub cælo. qui de monte descendit. projeci in torrentem. ac benediceret in nomine illius usque in præsentem diem. de qua eduxisti nos : Non poterat Dominus introducere eos in terram.Deuteronomium ulas lapideas. confregique eas in conspectu vestro. quam vobis ostenderat : 17 projeci tabulas de manibus meis. et scribam in tabulis verba quæ fuerunt in his qui ante confreg2 isti : ponesque eas in arca. et possidete terram. et posui tabulas in arcam. neque vocem ejus audire voluistis : 24 sed semper fuistis rebelles a die qua nosse vos cœpi. igne combussi. et contempsistis imperium Domini Dei vestri. quæ hucusque ibi sunt. in terra aquarum atque torrentium. 8 Eo tempore separavit tribum Levi. tabulas fœderis. juxta id quod prius scripserat. 13 Rursumque ait Dominus ad me : Cerno quod populus iste duræ cervicis sit : 14 dimitte me ut conteram eum. et ascende ad me in montem : faciesque arcam ligneam. et impietatem atque peccatum : 28 ne forte dicant habitatores terræ. 16 vidissemque vos peccasse Domino Deo vestro. 25 Et jacui coram Domino quadraginta diebus ac noctibus. quem eduxisti de Ægypto. 22 In incendio quoque. quam redemisti in magnitudine tua. 18 Et procidi ante Dominum sicut prius. 20 Adversum Aaron quoque vehementer iratus. 7 Inde venerunt in Gadgad : de quo loco profecti. quam feceram. et aquam non bibens. 21 Peccatum autem vestrum quod feceratis. quando populus congregatus est : et dedit eas mihi.

qui fecit tibi hæc magnalia et terribilia. et oleum. ubi jacto semine in hortorum morem aquæ ducuntur irriguæ : 11 sed montuosa est et campestris. et omnia quæ in ea sunt : 15 et tamen patribus tuis conglutinatus est Dominus. cum domibus et tabernaculis. et universa substantia eorum. quia et ipsi fuistis advenæ in terra Ægypti. pereatisque velociter 168 . et deleverit eos Dominus usque in præsentem diem : 5 vobisque quæ fecerit in solitudine donec veniretis ad hunc locum : 6 et Dathan atque Abiron filiis Eliab. qui non viderunt disciplinam Domini Dei vestri. quas ego hodie præcipio tibi. sicut hodie comprobatur. et serviatis ei in toto corde vestro. 20 Dominum Deum tuum timebis. ut bene sit tibi ? 14 En Domini Dei tui cælum est. quadraginta diebus ac noctibus : exaudivitque me Dominus etiam hac vice. ut ingrediatur. sicut promisit ei Dominus Deus tuus. judicia atque mandata. cum vos persequerentur. et Dominus dominantium. de cunctis gentibus. quæ ego hodie præcipio vobis. 11 Dixitque mihi : Vade. et semini eorum. Deus magnus. magna2 lia ejus et robustam manum. ad quam ingredimini. 16 Cavete ne forte decipiatur cor vestrum. et in tota anima tua : 13 custodiasque mandata Domini. et in tota anima vestra : 14 dabit pluviam terræ vestræ temporaneam et serotinam. ut colligatis frumentum.Deuteronomium fratribus suis : quia ipse Dominus possessio ejus est. 10 Ego autem steti in monte. omni tempore. Cognoscite hodie quæ ignorant filii vestri. ut diligatis Dominum Deum vestrum. id est. vos. jurabisque in nomine illius. et amavit eos. amat peregrinum. et te perdere noluit. 8 ut custodiatis universa mandata illius. quid Dominus Deus tuus petit a te. et cælum cæli. 3 signa et opera quæ fecit in medio Ægypti Pharaoni regi. serviatisque diis alienis. 22 In septuaginta animabus descenderunt patres tui in Ægyptum. quæ ego hodie præcipio vobis. nisi ut timeas Dominum Deum tuum. et ut ipsi comedatis ac saturemini. et ei soli servies : ipsi adhærebis. et observa præcepta ejus et cære11 monias. 19 Et vos ergo amate peregrinos. et possideat terram. et recedatis a Domino. et vinum. et oculi illius in ea sunt a principio anni usque ad finem ejus. et pluviæ non descendant. et ecce nunc multiplicavit te Dominus Deus tuus sicut astra cæli. et potens. 9 multoque in ea vivatis tempore : quam sub juramento pollicitus est Dominus patribus vestris. terra. et cæremonias ejus. de qua existi. ad quam ingrederis possidendam. extentumque brachium. et præcede populum. qui personam non accipit. nec munera. 16 Circumcidite igitur præputium cordis vestri. et terribilis. 15 fœnumque ex agris ad pascenda jumenta. de cælo expectans pluvias. non est sicut terra Ægypti. et possitis introire. 13 Si ergo obedieritis mandatis meis. et ambules in viis ejus. et cervicem vestram ne induretis amplius : 17 quia Dominus Deus vester ipse est Deus deorum. 4 omnique exercitui Ægyptiorum. 12 quam Dominus Deus tuus semper invisit. 7 Oculi vestri viderunt opera Domini magna quæ fecit. et dat ei victum atque vestitum. et adoretis eos : 17 iratusque Dominus claudat cælum. et equis ac curribus : quomodo operuerint eos aquæ maris Rubri. lacte et melle manantem. sicut prius. elegitque semen eorum post eos. quam juravi patribus eorum ut traderem eis. 10 Terra enim. Ama itaque Dominum Deum tuum. et possidere terram. et Deus tuus. et universæ terræ ejus. quæ viderunt oculi tui. nec terra det germen suum. 21 Ipse est laus tua. ac servias Domino Deo tuo in toto corde tuo. quam habebant in medio Isra¨el. 12 Et nunc Isra¨el. et diligas eum. qui fuit filius Ruben : quos aperto ore suo terra absorbuit. 18 Facit judicium pupillo et viduæ .

ut habeatis et possideatis illam. ut requiescatis a cunctis hostibus per circuitum : et absque ullo timore habitetis 11 in loco. 3 Dissipate aras eorum. quæ ego hodie præcipio vobis : 28 maledictionem. quam Dominus Deus vester daturus est vobis. et possessionem. famuli 169 . maledictionem super montem Hebal : 30 qui sunt trans Jordanem. conferetis. et accubueris atque surrexeris. 19 Docete filios vestros ut illa meditentur : quando sederis in domo tua. primogenita boum et ovium. ut possideatis terram quam Dominus Deus vester daturus est vobis. ut daret eis quamdiu cælum imminet terræ. et confringite statuas : lucos igne comburite. quos ignoratis. et habitet in eo. decimas et primitias manuum vestrarum. 26 En propono in conspectu vestro hodie benedictionem et maledictionem : 27 benedictionem. 8 Non facietis ibi quæ nos hic facimus hodie. holocausta. et a Libano. et suspendite ea pro signo in manibus. quem elegerit Dominus Deus vester de cunctis tribubus vestris. in quibus 2 coluerunt gentes. quem elegerit Dominus Deus vester. et inter oculos vestros collocate. et habitabitis in terra. et primitias manuum vestrarum : et quidquid præcipuum est in muneribus. et subter omne lignum frondosum. ac decimas.Deuteronomium de terra optima. quam Dominus daturus est vobis. ut sit nomen ejus in eo : illuc omnia. 24 Omnis locus. et feceritis ea. quam Dominus Deus vester daturus est vobis. 20 Scribes ea super postes et januas domus tuæ. in quibus benedixerit vobis Dominus Deus vester. 4 Non facietis ita Domino Deo vestro : 5 sed ad locum. vos et filii ac filiæ vestræ. qui habitat in campestribus contra Galgalam. 12 Ibi epulabimini coram Domino Deo vestro. 23 disperdet Dominus omnes gentes istas ante faciem vestram. et colles. quam juravit Dominus patribus tuis. Subvertite omnia loca. et hostias. ad quæ miseritis manum vos et domus vestræ. quas possessuri estis. et idola comminuite : disperdite nomina eorum de locis illis. quæ præcipio. 10 Transibitis Jordanem. quæ majores et fortiores vobis sunt. ut diligatis Dominum Deum vestrum. 21 ut multiplicentur dies tui. sed recesseritis de via. 7 Et comedetis ibi in conspectu Domini Dei vestri : ac lætabimini in cunctis. quam 12 Dominus Deus patrum tuorum daturus est tibi. 18 Ponite hæc verba mea in cordibus et in animis vestris. et ambulaveritis post deos alienos. si obedieritis mandatis Domini Dei vestri. singuli quod sibi rectum videtur : 9 neque enim usque in præsens tempus venistis ad requiem. et ambuletis in omnibus viis ejus. quam ego nunc ostendo vobis. ad quam pergis habitandam. et possidebitis eas. sicut locutus est vobis. venietis : 6 et offeretis in loco illo holocausta et victimas vestras. et filiorum tuorum in terra. Hæc sunt præcepta atque judicia. 29 Cum vero introduxerit te Dominus Deus tuus in terram. quem calcaverit pes vester. quæ vovebitis Domino. 32 Videte ergo ut impleatis cæremonias atque judicia. ut possideas eam cunctis diebus. 25 Nullus stabit contra vos : terrorem vestrum et formidinem dabit Dominus Deus vester super omnem terram quam calcaturi estis. 22 Si enim custodieritis mandata quæ ego præcipio vobis. quæ est juxta vallem tendentem et intrantem procul. A deserto. ut ponat nomen suum ibi. pones benedictionem super montem Garizim. quæ facere debetis in terra. si non obedieritis mandatis Domini Dei vestri. vester erit. deos suos super montes excelsos. a flumine magno Euphrate usque ad mare occidentale erunt termini vestri. 31 Vos enim transibitis Jordanem. et vota atque donaria. quibus super humum gradieris. quæ ego hodie ponam in conspectu vestro. adhærentes ei. post viam quæ vergit ad solis occubitum in terra Chananæi. et ambulaveris in via.

tu et filius tuus. et mandata illius custodite.Deuteronomium et famulæ. quem videris : 14 sed in eo. 15 Sin autem comedere volueris. hoc est. atque Levites qui manet in urbibus tuis : et lætaberis et reficieris coram Domino Deo tuo in cunctis ad quæ extenderis manum tuam. sicut præcepi tibi. atque habitaveris in terra earum : 30 cave ne imiteris eas. hoc est. 5 Propheta autem ille aut fictor somniorum interficietur : quia locutus est ut vos averteret a Domino Deo vestro. et idcirco non debes animam comedere cum carnibus : 24 sed super terram fundes quasi aquam. 31 Non facies similiter Domino Deo tuo. quod offerri licet. sicut locutus est tibi. et primitias manuum tuarum : 18 sed coram Domino Deo tuo comedes ea in loco. quem elegerit Dominus. quam dedit tibi in urbibus tuis : sive immundum fuerit. 4 Dominum Deum vestrum sequimini. sicut capream et cervum. et evenerit quod locutus est. et vini. et audite vocem ejus : ipsi servietis. comedes : 16 absque esu dumtaxat sanguinis. 17 Non poteris comedere in oppidis tuis decimam frumenti. quam tibi præcepit Dominus Deus tuus : et auferes malum de medio tui. et facies quæcumque præcipio tibi. si procul fuerit. qui eduxit vos de terra Ægypti. 32 Quod præcipio tibi. et requiras cæremonias earum. et venies ad locum. 26 Quæ autem sanctificaveris. et voveris Domino. et in tota anima vestra. occide. 22 Sicut comeditur caprea et cervus. dicens : Sicut coluerunt gentes istæ deos suos. maculatum et debile : sive mundum. 29 Quando disperdiderit Dominus Deus tuus ante faciem tuam gentes. ne sanguinem comedas : sanguis enim eorum pro anima est. postquam te fuerint intro¨eunte subversæ. et olei tui. ut tibi placet. carnibus autem ipse vesceris. cum feceris quod placet in conspectu Domini. et dixerit tibi : Eamus. quas desiderat anima tua : 21 locus autem. quem elegerit Dominus : 27 et offeres oblationes tuas carnem et sanguinem super altare Domini Dei tui : sanguinem hostiarum fundes in altari . Omnes enim abominationes. quas aversatur Dominus. et omnia quæ voveris. ita vesceris eis : et mundus et immundus in commune vescentur. Si surrexerit in medio tui prophetes. et comedes in oppidis tuis. et volueris vesci carnibus. hoc tantum facito Domino : nec addas quidquam. quem elegerit Dominus Deus tuus ut sit nomen ejus ibi. in una tribuum tuarum offeres hostias. et sequamur deos alienos quos ignoras. et te esus carnium delectaverit. occides de armentis et pecoribus. quæ habueris. et ipsi adhærebitis. ad quas ingredieris possidendas. offerentes filios et filias. et filia tua. in toto corde. et sponte offerre volueris. tolles. et ipsum timete. atque Levites qui in urbibus vestris commoratur : neque enim habet aliam partem et possessionem inter vos. et redemit vos de domo servitutis : ut errare te faceret de via. 13 Cave ne offeras holocausta tua in omni loco. 23 Hoc solum cave. quem super terram quasi aquam effundes. cum feceris quod bonum est et placitum in conspectu Domini Dei tui. et servus et famula. 25 ut bene sit tibi et filiis tuis post te. 20 Quando dilataverit Dominus Deus tuus terminos tuos. comede juxta benedictionem Domini Dei tui. ita et ego colam. ut palam fiat utrum diligatis eum an non. 19 Cave ne derelinquas Levitem in omni tempore quo versaris in terra. et comburentes igni. 28 Observa et audi omnia quæ ego præcipio tibi. et possederis eas. fecerunt diis suis. et serviamus eis : 2 3 non audies verba prophetæ illius aut somniatoris : quia tentat vos Dominus Deus vester. 6 Si tibi voluerit per- 170 . integrum et sine macula. aut qui somnium vidisse se dicat. ut bene sit tibi et filiis tuis post te in sempiternum. primogenita armentorum et pecorum. nec minuas. 13 et prædixerit signum atque portentum. quem elegerit Dominus Deus tuus.

quæ sunt super 2 terram. atque dixerunt : Eamus. 3 Ne comedatis quæ immunda sunt. Non ædificabitur amplius. bubalum.Deuteronomium suadere frater tuus filius matris tuæ. 23 et comedes in conspectu Domini Dei tui in loco 171 . Carnibus eorum non vescemini. 9 Hæc comedetis ex omnibus quæ morantur in aquis : quæ habent pinnulas et squamas. qui intra portas tuas est. et ibin. 18 onocrotalum. 5 cervum et capream. sive uxor quæ est in sinu tuo. ut camelum. 19 Et omne quod reptat et pennulas habet. 7 cunctarum in circuitu gentium. 15 et struthionem. 21 Quidquid autem morticinum est. nec facietis calvitium 14 super mortuo : quoniam populus sanctus es Domino Deo tuo. pygargum. neque parcat ei oculus tuus ut miserearis et occultes eum. et cadavera non tangetis. et gryphem. aut amicus. 8 non acquiescas ei. 10 Lapidibus obrutus necabitur : quia voluit te abstrahere a Domino Deo tuo. singula in genere suo : upupam quoque et vespertilionem. et nycticoracem. et capram. usque ad pecora. ac noctuam. aut vende ei : quia tu populus sanctus Domini Dei tui es. rei veritate perspecta. et nequaquam ultra faciat quippiam hujus rei simile. 18 quando audieris vocem Domini Dei tui custodiens omnia præcepta ejus. dicentes aliquos : 13 Egressi sunt filii Belial de medio tui. et patres tui. 12 Immundas ne comedatis : aquilam scilicet. et ungulam non findunt. 17 ac mergulum. 15 statim percuties habitatores urbis illius in ore gladii. ne comedatis. orygem. et serviamus diis alienis. ita ut universa consumas Domino Deo tuo. et abominationem hanc opere perpetratam. 16 Quidquid etiam supellectilis fuerit. ut facias quod placitum est in conspectu Domini Dei tui. 22 Decimam partem separabis de cunctis fructibus tuis qui nascuntur in terra per annos singulos. et averterunt habitatores urbis suæ. quas Dominus Deus tuus dabit tibi ad habitandum. comedite : 10 quæ absque pinnulis et squamis sunt. et serviamus diis alienis quos ignoratis : 14 quare sollicite et diligenter. 8 Sus quoque. et postea omnis populus mittat manum. et ovem. Non coques hædum in lacte matris suæ. da ut comedat. immundum erit. camelopardalum. quoniam dividat ungulam et non ruminat. et charadrium. et ruminat. 12 Si audieris in una urbium tuarum. et non comedetur. porphyrionem. tragelaphum. immunda erit. et sit tumulus sempiternus. quia immunda sunt. et cum ipsa civitate succendes. Peregrino. quia ruminant et non dividunt ungulam. quos ignoras tu. 13 ixion et vulturem ac milvum juxta genus suum : 14 et omne corvini generis. comedetis. et larum. 6 Omne animal. et misereatur tui. congregabis in medio platearum ejus. multiplicetque te sicut juravit patribus tuis. 20 Omne quod mundum est. chœrogryllum : hæc. quæ juxta vel procul sunt. atque accipitrem juxta genus suum : 16 herodium ac cygnum. quem diligis ut animam tuam. ab initio usque ad finem terræ. et haliæetum. qui eduxit te de terra Ægypti. si inveneris certum esse quod dicitur. 4 Hoc est animal quod comedere debetis : bovem. et te elegit ut sis ei in populum peculiarem de cunctis gentibus. 7 De his autem. aut filius tuus vel filia. 17 et non adhærebit de illo anathemate quidquam in manu tua : ut avertatur Dominus ab ira furoris sui. ne vescamini ex eo. 11 Omnes aves mundas comedite. nec audias. clam dicens : Eamus. 9 sed statim interficies : sit primum manus tua super eum. leporem. comedite. immunda erunt vobis. quod in duas partes findit ungulam. quæ ego præcipio tibi hodie. de domo servitutis : 11 ut omnis Isra¨el audiens timeat. quæ ruminant. Filii estote Domini Dei vestri : non vos incidetis. comedere non debetis. et delebis eam ac omnia quæ in illa sunt.

et proficisceris ad locum quem elegerit Dominus Deus tuus : 26 et emes ex eadem pecunia quidquid tibi placuerit. quia annus remissionis est Domini. quia non habet aliam partem in possessione tua. 4 Et omnino indigens et mendicus non erit inter vos : ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in terra. 9 Cave ne forte subrepat tibi impia cogitatio. et fiat tibi in peccatum. non obdurabis cor tuum. 16 Sin autem dixerit : Nolo egredi : eo quod diligat te. 3 A peregrino et advena exiges : civem et propinquum repetendi non habebis potestatem. ut aperias manum fratri tuo egeno et pauperi. 19 De primogenitis. 28 Anno tertio separabis aliam decimam ex omnibus quæ nascuntur tibi eo tempore. et in ovibus tuis. quando dimiseris eos liberos. benedicet tibi. et epulaberis tu et domus tua : 27 et Levites qui intra portas tuas est. quibus Dominus Deus tuus benedixerit tibi. qui tecum versatur in terra. decimam frumenti tui. Dominaberis nationibus plurimis. et domum tuam. 12 Cum tibi venditus fuerit frater tuus Hebræus aut Hebræa. quidquid 15 172 . 24 Cum autem longior fuerit via. ut pollicitus est. nolens ei quod postulat mutuum commodare : ne clamet contra te ad Dominum. Cui debetur aliquid ab amico vel proximo ac fratre suo. et de area. 5 Si tamen audieris vocem Domini Dei tui. ut in eo nomen illius invocetur. 2 quæ hoc ordine celebrabitur. repetere non poterit. 11 Non deerunt pauperes in terra habitationis tuæ : idcirco ego præcipio tibi. et locus quem elegerit Dominus Deus tuus. nec contrahes manum. Septimo anno facies remissionem. et bene sibi apud te esse sentiat : 17 assumes subulam. et quæ ego hodie præcipio tibi. 10 Sed dabis ei : nec ages quippiam callide in ejus necessitatibus sublevandis. et comedent et saturabuntur : ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum quæ feceris. et tui nemo dominabitur. tibique benedixerit. et primogenita de armentis et ovibus tuis : ut discas timere Dominum Deum tuum omni tempore. et in pretium rediges.Deuteronomium quem elegerit. et liberaverit te Dominus Deus tuus. et idcirco ego nunc præcipio tibi. 7 Si unus de fratribus tuis. et ipse a nullo accipies mutuum. nequaquam vacuum abire patieris : 14 sed dabis viaticum de gregibus. 8 sed aperies eam pauperi. vinum quoque et siceram. et omne quod desiderat anima tua : et comedes coram Domino Deo tuo. et torculari tuo. 15 Memento quod et ipse servieris in terra Ægypti. portabisque manu tua. quam traditurus est tibi in possessionem. cave ne derelinquas eum. 25 vendes omnia. et perforabis aurem ejus in janua domus tuæ. in septimo anno dimittes eum liberum : 13 et quem libertate donaveris. et dabis mutuum. 6 Fœnerabis gentibus multis. et sex annis servierit tibi. et custodieris universa quæ jussit. et olei. et in cunctis ad quæ manum miseris. 29 Venietque Levites qui aliam non habet partem nec possessionem tecum. et peregrinus ac pupillus et vidua. sive ex armentis. 18 Non avertas ab eis oculos tuos. qui morantur intra portas civitatis tuæ in terra quam Dominus Deus tuus daturus est tibi. sive ex ovibus. ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni tempore. et vini. qui intra portas tuas sunt. nec potueris ad eum hæc cuncta portare. Ancillæ quoque similiter facies. quæ nascuntur in armentis. ad paupertatem venerit. quoniam juxta mercedem mercenarii per sex annos servivit tibi : ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in cunctis operibus quæ agis. quo eum indigere perspexeris. et dicas in corde tuo : Appropinquat septimus annus remissionis : et avertas oculos tuos a paupere fratre tuo. et repones intra januas tuas. et serviet tibi usque in æternum.

quas Dominus Deus tuus daturus est tibi. omnibus diebus vitæ tuæ. 15 Septem diebus Domino Deo tuo festa celebrabis in loco quem elegerit Dominus : benedicetque tibi Dominus Deus tuus in cunctis frugibus tuis. quam dederit ei. Non accipies personam. 10 Et celebraris diem festum hebdomadarum Domino Deo tuo. 13 Solemnitatem quoque tabernaculorum celebrabis per septem dies. nec munera : quia munera excæcant oculos sapientum. et possideas terram. oblationem spontaneam manus tuæ. Immolabisque Phase Domino Deo tuo de 2 ovibus. aut in aliqua parte deforme vel debile. quam offeres juxta benedictionem Domini Dei tui : 11 et epulaberis coram Domino Deo tuo. 7 Et coques. 8 Sex diebus comedes azyma : et in die septima. qui morantur vobiscum : in loco quem elegerit Dominus Deus tuus. et non tondebis primogenita ovium. et Levites qui est intra portas tuas. sed effundes in terram quasi aquam.Deuteronomium est sexus masculini. non facies opus. 16 Tribus vicibus per annum apparebit omne masculinum tuum in conspectu Domini Dei tui in loco quem elegerit : in solemnitate azymorum. ut fa16 cias Phase Domino Deo tuo : quoniam in isto mense eduxit te Dominus Deus tuus de Ægypto nocte. 20 Juste quod justum est persequeris : ut vivas. 6 sed in loco quem elegerit Dominus Deus tuus. vel cæcum. quando egressus es de Ægypto. ut habitet nomen ejus ibi. 9 Septem hebdomadas numerabis tibi ab ea die qua falcem in segetem miseris. et verni primum temporis. erisque in lætitia. quasi caprea et cervo. in loco quem elegerit Dominus Deus tuus. 20 In conspectu Domini Dei tui comedes ea per annos singulos in loco quem elegerit Dominus. Non operaberis in primogenito bovis. quoniam in pavore egressus es de Ægypto : ut memineris diei egressionis tuæ de Ægypto. tu. et in omni opere manuum tuarum. per singulas tribus tuas : ut judicent populum justo judicio. quam Dominus Deus tuus dederit tibi. 12 Et recordaberis quoniam servus fueris in Ægypto : custodiesque ac facies quæ præcepta sunt. tu et domus tua. quas Dominus Deus tuus dederit tibi. Levites quoque et advena. 4 Non apparebit fermentum in omnibus terminis tuis septem diebus. et de bobus. quod immolatum est vespere in die primo. sanctificabis Domino Deo tuo. Non apparebit ante Dominum vacuus : 17 sed offeret unusquisque secundum quod habuerit juxta benedictionem Domini Dei sui. 5 Non poteris immolare Phase in qualibet urbium tuarum. 23 Hoc solum observabis. 3 Non comedes in eo panem fermentatum : septem diebus comedes absque fermento afflictionis panem. tu. et mutant verba justorum. pupillus et vidua qui intra portas tuas sunt. filius tuus et filia tua. Observa mensem novarum frugum. et non remanebit de carnibus ejus. et comedes in loco quem elegerit Dominus Deus tuus. quando collegeris de area et torculari fruges tuas : 14 et epulaberis in festivitate tua. servus tuus et ancilla. maneque consurgens vades in tabernacula tua. 18 Judices et magistros constitues in omnibus portis tuis. ut habitet nomen ejus ibi. vel claudum fuerit. 19 nec in alteram partem declinent. ut habitet nomen ejus ibi : immolabis Phase vespere ad solis occasum. in solemnitate hebdomadarum. ut sanguinem eorum non comedas. non immolabitur Domino Deo tuo : 22 sed intra portas urbis tuæ comedes illud : tam mundus quam immundus similiter vescentur eis. advena ac pupillus et vidua. filius tuus et filia. 21 Sin autem habuerit maculam. servus tuus et ancilla tua. quia collecta est Domini Dei tui. et in solemnitate tabernaculorum. usque mane. 173 .

ut longo tempore regnet ipse et filii ejus super Isra¨el. 8 Si difficile et ambiguum apud te judicium esse perspexeris inter sanguinem et sanguinem. nolens obedire sacerdotis imperio. Nemo occidatur. ad portas civitatis tuæ. præsertim cum Dominus præceperit vobis ut nequaquam amplius per eamdem viam revertamini. et docuerint te 11 juxta legem ejus. Nec facies tibi. et ad judicem qui fuerit illo tempore : quæresque ab eis. et lanarum partem ex ovium tonsione. quam Dominus Deus tuus dabit tibi. 12 Qui autem superbierit. quia sacrificia Domini. nec declinabis ad dexteram neque ad sinistram. et possederis eam. quæ alliciant animum ejus. et manus reliqui populi extrema mittetur : ut auferas malum de medio tui. 3 ut vadant et servant diis alienis. Non poteris alterius gentis hominem regem facere. neque declinet in partem dexteram vel sinistram. et auferes malum de Isra¨el : 13 cunctusque populus audiens timebit. sicut habent omnes per circuitum nationes : 15 eum constitues. Non immolabis Domino Deo tuo ovem. sive ovem immolaverint. qui non sit frater tuus. et olei. quæ non præcepi : 4 et hoc tibi fuerit nuntiatum. 9 Veniesque ad sacerdotes Levitici generis. et omnem militiam cæli. ut stet. et omnem arborem juxta altare Domini Dei tui. 18 Postquam autem sederit in solio regni sui. et dixeris : Constituam super me regem. ut nullus deinceps intumescat superbia. et abominatio facta est in Isra¨el : 5 educes virum ac mulierem. et bovem. habitaverisque in illa. 3 Hoc erit judicium sacerdotum a populo. describet sibi Deuteronomium legis hujus in volumine. qui indicabunt tibi judicii veritatem. Cum reperti fuerint apud te intra unam portarum tuarum. 19 et habebit secum. equitatus numero sublevatus. uno contra se dicente testimonium. aut 17 quippiam vitii : quia abominatio est Domino Deo tuo. 17 Non habebit uxores plurimas. dabunt sacerdoti armum ac ventriculum : 4 primitias frumenti. in quo est macula. legetque illud omnibus diebus vitæ suæ. et ab his qui offerunt victimas : sive bovem. 14 Cum ingressus fueris terram. quem elegerit Dominus Deus tuus. qui rem sceleratissimam perpetrarunt. et ministret nomini 174 .Deuteronomium 22 21 Non plantabis lucum. Non habebunt sacerdotes et Levitæ. 5 Ipsum enim elegit Dominus Deus tuus de cunctis tribubus tuis. quæ in lege præcepta sunt. sequerisque sententiam eorum. vini. audiensque inquisieris diligenter et verum esse repereris. 18 partem et hæreditatem cum reliquo Isra¨el. lepram et lepram : et judicum intra portas tuas videris verba variari : surge. non multiplicabit sibi equos. sicut locutus est illis. nec reducet populum in Ægyptum. et lapidibus obruentur. et decreto judicis. neque constitues statuam : quæ odit Dominus Deus tuus. causam et causam. quas Dominus Deus tuus dabit 2 tibi. 20 Nec elevetur cor ejus in superbiam super fratres suos. vir aut mulier qui faciant malum in conspectu Domini Dei tui. qui eo tempore ministrat Domino Deo tuo. et nihil aliud accipient de possessione fratrum suo2 rum : Dominus enim ipse est hæreditas eorum. et oblationes ejus comedent. quem Dominus Deus tuus elegerit de numero fratrum tuorum. morietur homo ille. et ascende ad locum. neque argenti et auri immensa pondera. solem et lunam. et adorent eos. et omnes qui de eadem tribu sunt. accipiens exemplar a sacerdotibus Leviticæ tribus. 16 Cumque fuerit constitutus. et transgrediantur pactum illius. 7 Manus testium prima interficiet eum. ut discat timere Dominum Deum suum. et custodire verba et cæremonias ejus. 6 In ore duorum aut trium testium peribit qui interficietur. 10 Et facies quodcumque dixerint qui præsunt loco quem elegerit Dominus.

ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit. 20 Propheta autem qui arrogantia depravatus voluerit loqui in nomine meo. et percutiat animam ejus. et possederis eam. 4 Hæc erit lex homicidæ fugientis. quam Dominus Deus tuus dabit tibi. quæ hodie præcipio tibi. 8 Cum autem dilataverit Dominus Deus tuus terminos tuos. aut ex nomine alienorum deorum. odium prius habuisse monstratur. cave ne imitari velis abominationes illarum gentium. ne moriar. 6 Si exierit Levites ex una urbium tuarum ex omni Isra¨el in qua habitat. 13 Perfectus eris. cujus vita servanda est : qui percusserit proximum suum nesciens.Deuteronomium Domini. dolore stimulatus. 7 Idcirco præcipio tibi. 11 nec incantator. et absque macula cum Domino Deo tuo. 19 Qui autem verba ejus. aut quærat a mortuis veritatem. ego ultor existam. quo possit evadere. 15 Prophetam de gente tua et de fratribus tuis. aut filiam. quam Dominus Deus tu2 us dabit tibi in possessionem. ipse. 14 Gentes istæ. persequatur. qui occisus est. nec qui pythones consulat. habitaverisque in urbibus ejus et in ædibus : tres civitates separabis tibi in medio terræ. quæ ego non præcepi illi ut diceret. augures et divinos audiunt : tu autem a Domino Deo tuo aliter institutus es. 3 sternens diligenter viam : et in tres æqualiter partes totam terræ tuæ provinciam divides : ut habeat e vicino qui propter homicidium profugus est. sicut omnes fratres ejus Levitæ. 18 Prophetam suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui : et ponam verba mea in ore ejus. 9 Quando ingressus fueris terram. 17 Et ait Dominus mihi : Bene omnia sunt locuti. quarum possidebis terram. et occiderit : hic ad unam supradictarum urbium confugiet. 16 ut petisti a Domino Deo tuo in Horeb. cujus effusus est sanguis. suscitabit tibi Dominus Deus tuus : ipsum audies. et non evenerit : hoc Dominus non est locutus. quæ loquetur in nomine meo. interficietur. et vivet : 6 ne forsitan proximus ejus. et filii ejus in sempiternum. et apprehendat eum si longior via fuerit. quarum tibi traditu19 rus est terram. quod in urbe sua ex paterna ei successione debetur. et in succisione lignorum securis fugerit manu. quam et ceteri : excepto eo. ut diligas Dominum Deum tuum. ducens per ignem : aut qui ariolos sciscitetur. et supradictarum trium urbium 175 . quando concio congregata est. quam eis pollicitus est 9 (si tamen custodieris mandata ejus. Cum disperdiderit Dominus Deus tuus gentes. et observet somnia atque auguria. et dederit tibi cunctam terram. et propter istiusmodi scelera delebit eos in introitu tuo. qui non est reus mortis : quia nullum contra eum. ut tres civitates æqualis inter se spatii dividas. atque dixisti : Ultra non audiam vocem Domini Dei mei. qui stabunt eo tempore coram Domino. 7 ministrabit in nomine Domini Dei sui. loqueturque ad eos omnia quæ præcepero illi. 10 Nec inveniatur in te qui lustret filium suum. sicut me. et feceris. audire noluerit. et ambules in viis ejus omni tempore). addes tibi tres alias civitates. 8 Partem ciborum eamdem accipiet. quod Dominus non est locutus ? 22 hoc habebis signum : quod in nomine Domini propheta ille prædixerit. 21 Quod si tacita cogitatione responderis : Quomodo possum intelligere verbum. sicut juravit patribus tuis. et voluerit venire. et qui heri et nudiustertius nullum contra eum odium habuisse comprobatur : 5 sed abiisse cum eo simpliciter in silvam ad ligna cædenda. et ignem hunc maximum amplius non videbo. sed per tumorem animi sui propheta confinxit : et idcirco non timebis eum. 12 Omnia enim hæc abominatur Dominus. desiderans locum quem elegerit Dominus. nec sit maleficus. nec divinos.

ut bene sit tibi. ne forte moriatur in bello. cujus sanguis effusus est. tradentque in manu proximi. oculum pro oculo. 13 Cumque tradiderit Dominus Deus tuus illam in manu tua. 14 Non assumes. offeres ei primum pacem. 6 Quis est homo qui plantavit vineam. 19 reddent ei sicut fratri suo facere cogitavit. 8 His dictis addent reliqua. surgensque percusserit illum. et alius homo ejus fungatur officio. accusans eum prævaricationis. et aperuerit tibi portas. qui in ea est. sed animam pro anima. et cœperit contra te bellum. ne sis sanguinis reus. et auferes malum de medio tui : 20 ut audientes ceteri timorem habeant. cunctus populus. 7 Quis est homo. quas in possessionem 176 . quorum causa est. oppugnabis eam. et nequaquam talia audeant facere. et comedes de spoliis hostium tuorum. Omnem prædam exercitui divides. de qua vesci omnibus liceat ? vadat. 11 Si receperit. 15 Non stabit testis unus contra aliquem. dentem pro dente. et revertatur in domum suam. jumentis et ceteris quæ in civitate sunt. invenerint falsum testem dixisse contra fratrem suum mendacium. et necdum fecit eam esse communem. et revertatur in domum suam. et finem loquendi fecerint. 15 Sic facies cunctis civitatibus. fugeritque ad unam de supradictis urbibus. et revertatur in domum suam. quidquid illud peccati. quæ Dominus Deus tuus dederit tibi. manum pro manu. sicut ipse timore perterritus est. salvabitur. pedem pro pede exiges. et non accepit eam ? vadat. quæ a te procul valde sunt. quam Dominus Deus tuus dabit tibi in terra quam acceperis possidendam. percuties omne quod in ea generis masculini est. 18 Cumque diligentissime perscrutantes. insidiatus fuerit vitæ ejus. et 20 majorem quam tu habeas adversarii exercitus multitudinem. 14 absque mulieribus et infantibus. 13 Non miseraberis ejus. et arripient eum de loco effugii. qui despondit uxorem. 16 Si steterit testis mendax contra hominem. 10 Siquando accesseris ad expugnandam civitatem. 11 Si quis autem. 12 mittent seniores civitatis illius. et facinoris fuerit : sed in ore duorum aut trium testium stabit omne verbum. ut eruat vos de periculo. et pro vobis contra adversarios dimicabit. 21 Non misereberis ejus. 9 Cumque siluerint duces exercitus. stabit sacerdos ante aciem. et alius homo accipiat eam. odio habens proximum suum. ante Dominum in conspectu sacerdotum et judicum qui fuerint in diebus illis.Deuteronomium numerum duplicabis : 10 ut non effundatur sanguis innoxius in medio terræ. nolite cedere. 17 stabunt ambo. ne forte moriatur in bello. et videris equitatus et currus. non timebis eos : quia Dominus Deus tuus tecum est. et alius dedicet eam. qui eduxit te de terra Ægypti. et non dedicavit eam ? vadat. quam Dominus Deus tuus dabit tibi possidendam. Isra¨el : vos hodie contra inimicos vestros pugnam committitis : non pertimescat cor vestrum. et revertatur in domum suam. et sic loquetur ad populum : 3 Audi. et corde pavido ? vadat. 5 Duces quoque per singulas turmas audiente exercitu proclamabunt : Quis est homo qui ædificavit domum novam. et mortuus fuerit. in ore gladii. ne forte moriatur in bello. ne pavere faciat corda fratrum suorum. nec formidetis eos : 4 quia Dominus Deus vester in medio vestri est. et non sunt de his urbibus. et auferes innoxium sanguinem de Isra¨el. et transferes terminos proximi tui. quos fixerunt priores in possessione tua. et morietur. nolite metuere. 12 Sin autem fœdus inire noluerit. Si exieris ad bellum contra hostes tuos. et serviet tibi sub tributo. et loquentur ad populum : Quis est homo formidolosus. unusquisque suos ad bellandum cuneos præparabit. 2 Appropinquante autem jam prælio.

16 De his autem civitatibus. et luxuriæ atque conviviis : 21 lapidibus eum obruet populus civitatis. sicut præcepit tibi Dominus Deus tuus : 18 ne forte doceant vos facere cunctas abominationes. donec capias civitatem. nullum omnino permittes vivere : 17 sed interficies in ore gladii. 10 Si egressus fueris ad pugnam contra inimicos tuos. et in ceteros apta usus. 13 et deponet vestem. lavabuntque manus suas super vitulam. 6 Et venient majores natu civitatis illius ad interfectum. nec potest bellantium contra te augere numerum. quæ contra te dimicat. qui non audiat patris aut matris imperium. 4 et ducent eam ad vallem asperam atque saxosam. quæ dabuntur tibi. et Amorrhæum. quas ipsi operati sunt diis suis.Deuteronomium accepturus es. et alteram odiosam. nec opprimere per potentiam : quia humiliasti eam. nec vendere poteris pecunia. Domine. voluerisque habere uxorem. dormiesque cum illa. et tradiderit eos Dominus Deus tuus in manu tua. 14 Si autem postea non sederit animo tuo. dimittes eam liberam. et ignorabitur cædis reus. 12 introduces eam in domum tuam : quæ radet cæsariem. seniores civitatis illius tollent vitulam de armento. quam Dominus Deus tuus daturus 21 est tibi. non poterit filium dilectæ facere primogenitum. 16 volueritque substantiam inter filios suos dividere. 7 et dicent : Manus nostræ non effuderunt sanguinem hunc. ut auferatis malum de medio vestri. quæ numquam arata est. unam dilectam. hominis cadaver occisi. et non homo. de quibus vesci potest. et adamaveris eam. quem redemisti. Pherezæum. judicetur. succide. quæ non traxit jugum. 15 Si habuerit homo uxores duas. et ad verbum eorum omne negotium. quos elegerit Dominus Deus tuus ut ministrent ei. 20 Si qua autem ligna non sunt pomifera. Quando inventum fuerit in terra. in qua capta est : sedensque in domo tua. et universus Isra¨el audiens pertimescat. et peccetis in Dominum Deum vestrum. et co¨ercitus obedire contempserit : 19 apprehendent eum. dabitque ei de his quæ habuerit cuncta duplicia : iste est enim principium liberorum ejus. et judices tui. et ne reputes sanguinem innocentem in medio populi tui Isra¨el. nec terram scidit vomere. Et auferetur ab eis reatus sanguinis : 9 tu autem alienus eris ab innocentis cruore. sed agrestia. et Chananæum. 11 et videris in numero captivorum mulierem pulchram. 177 . et quidquid mundum. cum feceris quod præcepit Dominus. et ducent ad seniores civitatis illius. qui fusus est. et Jebusæum. et morietur. non succides arbores. 18 Si genuerit homo filium contumacem et protervum. 20 dicentque ad eos : Filius noster iste protervus et contumax est : monita nostra audire contemnit. quæ in valle percussa est. et ad portam judicii. nec oculi viderunt : 8 propitius esto populo tuo Isra¨el. et Hevæum. captivosque duxeris. Hethæum videlicet. egredientur majores natu. et huic debentur primogenita. flebit patrem et matrem suam uno mense : et postea intrabis ad eam. et munitionibus circumdederis ut expugnes eam. vel immundum est. et instrue machinas. et fuerit filius odiosæ primogenitus. et præferre filio odiosæ : 17 sed filium odiosæ agnoscet primogenitum. 19 Quando obsederis civitatem multo tempore. genuerintque ex eo liberos. nec securibus per circuitum debes vastare regionem : quoniam lignum est. nec sementem recepit : et cædent in ea cervices vitulæ : 5 accedentque sacerdotes filii Levi. comessationibus vacat. et benedicant in nomine ejus. et erit uxor tua. et circumcidet ungues. et metientur a loco cadaveris singularum per 2 circuitum spatia civitatum : 3 et quam viciniorem ceteris esse perspexerint.

12 Funiculos in fimbriis facies per quatuor angulos pallii tui. et ferent secum signa virginitatis ejus ad seniores urbis qui in porta sunt : 16 et dicet pater : Filiam meam dedi huic uxorem : quam quia odit. et ingressus ad eam non inveni virginem : 15 tollent eam pater et mater ejus. 13 Si duxerit vir uxorem. objiciens ei nomen pessimum. et verberabunt illum. et lapidibus obruentur : puella. quæ desponsata est. quos dabit patri puellæ. quo operieris. 17 imponit ei nomen pessimum. quæ perierit : si inveneris eam. nec est rea mortis : quoniam sicut latro consurgit contra fratrem suum. quam Dominus Deus tuus dederit tibi in possessionem. aut ovem errantem. ne negligas quasi alienam. uterque morietur. 23 Si puellam virginem desponderit vir. 4 Si videris asinum fratris tui aut bovem cecidisse in via. pariter sanctificentur. quoniam diffamavit nomen pessimum super virginem Isra¨el : habebitque eam uxorem. 2 et recipiat. captos tenens filios : ut bene sit tibi. et de omni re fratris tui. et apprehendens concubuerit cum ea. 8 Cum ædificaveris domum novam.Deuteronomium 22 Quando peccaverit homo quod morte plectendum est. et apprehendens concubuerit cum illa. et in præceps ruente. et postea odio habuerit eam. nec vir utetur veste feminea : abominabilis enim apud Deum est qui facit hæc. facies murum tecti per circuitum : ne effundatur sanguis in domo tua. et invenerit eam aliquis in civitate. ita et puella perpessa est. ut fornicaretur in domo patris sui : et auferes malum de medio tui. et occidit animam ejus. 9 Non seres vineam tuam altero semine : ne et sementis quam sevisti. quia non clamavit. et res ad judicium vener- 178 . 11 Non indueris vestimento. et non est in puella inventa virginitas. 7 sed abire patieris. et non poterit dimittere eam omnibus diebus vitæ suæ. et sis reus labente alio. et nullus affuit qui liberaret eam. et morietur : quoniam fecit nefas in Isra¨el. et adjudicatus morti appensus fuerit in patibulo : 23 non permanebit cadaver ejus in ligno. et matrem pullis vel ovis desuper incubantem : non tenebis eam cum filiis. 3 Similiter facies de asino. quia humiliavit uxorem proximi sui : et auferes malum de medio tui. 10 Non arabis in bove simul et asino. 6 Si ambulans per viam. 20 Quod si verum est quod objicit. cum esset in civitate : vir. nec nosti eum : duces in domum tuam. 24 educes utrumque ad portam civitatis illius. et longo vivas tempore. Non videbis bovem fratris tui. et dixerit : Uxorem hanc accepi. id est. quod ex lana linoque contextum est. et concubuerit cum ea. ut dicat : Non inveni filiam tuam virginem : et ecce hæc sunt signa virginitatis filiæ meæ. 22 Si dormierit vir cum uxore alterius. 5 Non induetur mulier veste virili. adulter et adultera : et auferes malum de Isra¨el. et erunt apud te quamdiu quærat ea frater tuus. quæ non habet sponsum. 21 ejicient eam extra fores domus patris sui. 19 condemnantes insuper centum siclis argenti. sed sublevabis cum eo. 28 Si invenerit vir puellam virginem. ipse morietur solus : 26 puella nihil patietur. et præteribis : sed 22 reduces fratri tuo. sed in eadem die sepelietur : quia maledictus a Deo est qui pendet in ligno : et nequaquam contaminabis terram tuam. et quæ nascuntur ex vinea. Expandent vestimentum coram senioribus civitatis : 18 apprehendentque senes urbis illius virum. 14 quæsieritque occasiones quibus dimittat eam. in arbore vel in terra nidum avis inveneris. et de vestimento. non despicies. 25 Sin autem in agro repererit vir puellam. et lapidibus obruent viri civitatis illius. 27 Sola erat in agro : clamavit. etiamsi non est propinquus frater tuus.

et abominabilis facta est coram Domino : ne peccare facias terram tuam. Si acceperit homo uxorem. Fratri autem tuo absque usura id quo indiget. qui ad te confugerit. 21 Cum votum voveris Domino Deo tuo. et dimiserit de domo sua. et dimittet eam de domo sua. fodies per circuitum. 25 Si intraveris in segetem amici tui. 19 Non fœnerabis fratri tuo ad usuram pecuniam. 13 gerens paxillum in balteo : cumque sederis. 17 Non erit meretrix de filiabus Isra¨el. ut malediceret tibi : 5 et noluit Dominus Deus tuus audire Balaam. dederitque ei libellum repudii. reputabitur tibi in peccatum. Ammonites 2 3 et Moabites etiam post decimam generationem non intrabunt ecclesiam Domini in æternum : 4 quia noluerunt vobis occurrere cum pane et aqua in via quando egressi estis de Ægypto : et quia conduxerunt contra te Balaam filium Beor de Mesopotamia Syriæ. qui ei placuerit. absque peccato eris. patri puellæ quinquaginta siclos argenti. in ecclesiam Domini. observabis. 18 Non offeres mercedem prostibuli. non tardabis reddere : quia requiret illud Dominus Deus tuus. quia advena fuisti in terra ejus. quidquid illud est quod voveris : quia abominatio est utrumque apud Dominum Deum tuum. 12 Habebis locum extra castra. nec pretium canis in domo Domini Dei tui. eo quod diligeret te. 30 Non accipiet homo uxorem patris sui. et manu conteres : falce autem non metes. attritis vel amputatis testiculis et abscisso 23 veretro. ad quem egrediaris ad requisita naturæ. et facies sicut promisisti Domino Deo tuo. 15 Non trades servum domino suo. et egesta humo operies 14 quo revelatus es : Dominus enim Deus tuus ambulat in medio castrorum. nec quæras eis bona cunctis diebus vitæ tuæ in sempiternum. ecclesiam Domini. quia frater tuus est : nec Ægyptium. 23 Quod autem semel egressum est de labiis tuis. franges spicas. commodabis : ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni opere tuo in terra. quam Dominus Deus tuus tradiderit tibi possidendam. nec quamlibet aliam rem : 20 sed alieno.Deuteronomium it : 29 dabit qui dormivit cum ea. usque ad decimam generationem. et non invenerit gratiam 24 ante oculos ejus propter aliquam fœditatem : scribet libellum repudii. ut eruat te. custodies te ab omni re mala. et nihil in eis appareat fœditatis. 179 . Non intravit eunuchus. vel certe mortuus fuerit : 4 non poterit prior maritus recipere eam in uxorem : quia polluta est. et dabit in manu illius. de scorto natus. 7 Non abominaberis Idumæum. nec scortator de filiis Isra¨el. et si moratus fueris. et habuerit eam. 8 Qui nati fuerint ex eis. et habebit eam uxorem. quia humiliavit illam : non poterit dimittere eam cunctis diebus vitæ suæ. tertia generatione intrabunt in ecclesiam Domini. egredietur extra castra. nec revelabit operimentum ejus. vertitque maledictionem ejus in benedictionem tuam. priusquam ad vesperam lavetur aqua : et post solis occasum regredietur in castra. 24 Ingressus vineam proximi tui. ne derelinquat te. 22 Si nolueris polliceri. Non ingredietur mamzer. et tradat tibi inimicos tuos : et sint castra tua sancta. 6 Non facies cum eis pacem. 11 et non revertetur. ad quam ingredieris possidendam. quantum tibi placuerit : foras autem ne efferas tecum. 9 Quando egressus fueris adversus hostes tuos in pugnam. hoc est. et ille quoque oderit eam. et propria voluntate et ore tuo locutus es. nec fruges. comede uvas. qui nocturno pollutus sit somnio. 16 Habitabit tecum in loco. et in una urbium tuarum requiescet : ne contristes eum. 10 Si fuerit inter vos homo. Cumque egressa 2 3 alterum maritum duxerit.

8 Statimque accersiri eum facient. condemnabunt impietatis. quæ ei lege debetur. nec filii pro patribus. 16 Non occidentur patres pro filiis. non colliges remanentes racemos : sed cedent in usus advenæ. quidquid remanserit in arboribus. 22 Memento quod et tu servieris in Ægypto. et unus contra alterum rixari 180 . 4 Non ligabis os bovis terentis in area fruges tuas. quam debet tibi. nec me in conjugem sumere. et vendito eo acceperit pretium. sed unusquisque pro peccato suo morietur. et viduam auferre patieris. non pernoctabit apud te pignus. 14 Non negabis mercedem indigentis. ac viduæ. et oblitus manipulum reliqueris. 17 Non pervertes judicium advenæ et pupilli. 7 Si deprehensus fuerit homo sollicitans fratrem suum de filiis Isra¨el. et superiorem molam : quia animam suam opposuit tibi. et unus ex eis absque liberis mortuus fuerit. benedicat tibi. ut uno anno lætetur cum uxore sua. 9 Mementote quæ fecerit Dominus Deus vester Mariæ in via cum egrederemini de Ægypto. pupilli. 5 Quando habitaverint fratres simul. 18 Memento quod servieris in Ægypto. et interpellaverint judices : quem justum 25 esse perspexerint. sive advenæ. spuetque in faciem illius. Idcirco præcipio tibi ut facias hanc rem. et imple sollicite. 13 sed statim reddes ei ante solis occasum : ut dormiens in vestimento suo. ut quadragenarium numerum non excedant : ne fœde laceratus ante oculos tuos abeat frater tuus. 10 Et vocabitur nomen illius in Isra¨el. qui peccavit. 20 Si fruges collegeris olivarum. et interrogabunt. Sin autem eum. 12 Sin autem pauper est. non reverteris ut colligas : sed relinques advenæ. ut non deleatur nomen ejus ex Isra¨el. et auferes malum de medio tui. 21 Si vindemiaveris vineam tuam. et tollet calceamentum de pede ejus. et reputetur tibi in peccatum. et interpellabit majores natu. et ille tibi proferet quod habuerit. dicetque : Non vult frater viri mei suscitare nomen fratris sui in Isra¨el. 7 Sin autem noluerit accipere uxorem fratris sui. non reverteris. nec auferes pignoris loco viduæ vestimentum. juxta id quod præcepi eis. non ingredieris domum ejus ut pignus auferas : 11 sed stabis foris. perget mulier ad portam civitatis. et coram se facient verberari. et idcirco præcipio tibi ut facias hanc rem. Si fuerit causa inter aliquos. non procedet ad bellum. pupillo. et dicet : Sic fiet homini. nec ei quippiam necessitatis injungetur publicæ. sed vacabit absque culpa domi suæ. 19 Quando messueris segetem in agro tuo. qui non ædificat domum fratris sui. Si responderit : Nolo eam uxorem accipere : 9 accedet mulier ad eum coram senioribus. uxor defuncti non nubet alteri : sed accipiet eam frater ejus. et eruerit te Dominus Deus tuus inde. sed facies quæcumque docuerint te sacerdotes Levitici generis. et pauperis fratris tui. et suscitabit semen fratris sui : 6 et primogenitum ex ea filium nomine illius appellabit. ac viduæ. 11 Si habuerint inter se jurgium viri duo. 8 Observa diligenter ne incurras plagam lepræ. qui tecum moratur in terra. Pro mensura peccati erit et plagarum modus : 3 ita dumtaxat. dignum viderint plagis : 2 prosternent. quia pauper est. 10 Cum repetes a proximo tuo rem aliquam. 6 Non accipies loco pignoris inferiorem. interficietur. et habeas justitiam coram Domino Deo tuo. et ex eo sustentat animam suam : ne clamet contra te ad Dominum. et pupillum. illi justitiæ palmam dabunt : quem impium.Deuteronomium 5 Cum acceperit homo nuper uxorem. ut tollas illum : sed advenam. ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni opere manuum tuarum. et intra portas tuas est : 15 sed eadem die reddes ei pretium laboris sui ante solis occasum. Domus discalceati.

Cumque intraveris terram. et apprehenderit verenda ejus : 12 abscides manum illius. quæ Dominus Deus tuus dederit tibi et domui tuæ. imponentes onera gravissima : 7 et clamavimus ad Dominum Deum patrum nostrorum : qui exaudivit nos. qui lassi residebant. ut daret eam nobis. et pupillo ac viduæ. et extremos agminis tui. et pupillo et viduæ. anno decimarum tertio. terræ lacte et melle mananti. 16 Abominatur enim Dominus tuus eum qui facit hæc. in signis atque portentis : 9 et introduxit ad locum istum. ut sit tibi Deus. 15 Pondus habebis justum et verum. quam tibi pollicitus est : delebis nomen ejus sub cælo. et dices ad eum : Profiteor hodie coram Domino Deo tuo. et de excelso cælorum habitaculo. 14 Non comedi ex eis in luctu meo. 19 Cum ergo Dominus Deus tuus dederit tibi requiem. dabis Levitæ. et ambules in viis ejus. 13 Non habebis in sacculo diversa pondera. et dedi illud Levitæ et advenæ. sicut locutus est tibi. nec separavi ea in qualibet immunditia. nec expendi ex his quidquam in re funebri.Deuteronomium cœperit. et terræ. et saturentur : 13 loquerisque in conspectu Domini Deo tui : Abstuli quod sanctificatum est de domo mea. et mandata atque judicia. et aversatur omnem injustitiam. 181 . 12 Quando compleveris decimam cunctarum frugum tuarum. et respexit humilitatem nostram. atque habitaveris in ea : tolles de cunctis frugibus tuis primitias. et obedias ejus imperio. et advenæ. et benedic populo tuo Isra¨el. Cave ne obliviscaris. 16 Hodie Dominus Deus tuus præcepit tibi ut facias mandata hæc atque judicia : et custodias et impleas ex toto corde tuo. et obtinueris eam. quam Dominus Deus tuus dederit tibi. quam Dominus dedit mihi. 4 Suscipiensque sacerdos cartallum de manu tua. ponet ante altare Domini Dei tui : 5 et loqueris in conspectu Domini Dei tui : Syrus persequebatur patrem meum. qui descendit in Ægyptum. et custodias cæremonias illius. 11 Et epulaberis in omnibus bonis. miseritque manum. et brachio extento. et pones in cartallo. et minor. 6 Afflixeruntque nos Ægyptii. qui fuerit in diebus illis. 18 Et Dominus elegit te hodie ut sis ei populus peculiaris. nec flecteris super eam ulla misericordia. et ibi peregrinatus est in paucissimo numero : crevitque in gentem magnam ac robustam et infinitæ multitudinis. quam Dominus Deus tuus tibi daturus est 26 possidendam. sicut jussisti mihi : non præterivi mandata tua. pergesque ad locum quem 2 Dominus Deus tuus elegerit. tu et Levites. 17 Memento quæ fecerit tibi Amalec in via quando egrediebaris ex Ægypto : 18 quomodo occurrerit tibi. volensque uxor alterius eruere virum suum de manu fortioris. et laborem. pro qua juravit patribus nostris. nec sum oblitus imperii tui. et ex tota anima tua. et feci omnia sicut præcepisti mihi. sicut jurasti patribus nostris. et tradidit nobis terram lacte et melle manantem. atque angustiam : 8 et eduxit nos de Ægypto in manu forti. et modius æqualis et verus erit tibi : ut multo vivas tempore super terram. et advena qui tecum est. 17 Dominum elegisti hodie. in ingenti pavore. quam dedisti nobis. majus et minus : 14 nec erit in domo tua modius major. ut ibi invocetur nomen ejus : 3 accedesque ad sacerdotem. 15 Respice de sanctuario tuo. et adorato Domino Deo tuo. 10 Et idcirco nunc offero primitias frugum terræ. ut comedant intra portas tuas. ceciderit. quando tu eras fame et labore confectus : et non timuerit Deum. Et dimittes eas in conspectu Domini Dei tui. et subjecerit cunctas per circuitum nationes in terra. et persecuti sunt. quod ingressus sum in terram. Obedivi voci Domini Dei mei.

18 Maledictus qui errare facit cæcum in itinere : et dicet omnis populus : Amen. et matrem : et dicet omnis populus : Amen. qui consurgunt adversum te. et gloriam suam : ut sis populus sanctus Domini Dei tui. Dan. Cumque transieritis Jordanem in terram. et Benjamin. 26 Maledictus qui non permanet in sermonibus legis hujus. 9 Dixeruntque Moyses et sacerdotes Levitici generis ad omnem Isra¨elem : Attende. 6 Benedictus eris tu ingrediens et egrediens. 22 Maledictus qui dormit cum sorore sua. 7 Dabit Dominus inimicos tuos.Deuteronomium et custodias omnia præcepta illius : 19 et faciat te excelsiorem cunctis gentibus quas creavit. sicut juravit patribus tuis. 21 Maledictus qui dormit cum omni jumento : et dicet omnis populus : Amen. 7 et immolabis hostias pacificas. faciet te Dominus Deus tuus excelsiorem cunctis gentibus. Joseph. 8 Et scribes super lapides omnia verba legis hujus plane et lucide. corruentes in conspectu tuo : per unam viam venient contra te. pupilli et viduæ : et dicet omnis populus : Amen. 3 ut possis in eis scribere omnia verba legis hujus. Jordane transmisso : ut intro¨eas terram. et benedictus in agro. 3 Benedictus tu in civitate. comedesque ibi. 4 Quando ergo transieritis Jordanem. Præcepit autem Moyses et seniores Isra¨el populo. filia patris sui. 182 . 16 Maledictus qui non honorat patrem suum. 14 Et pronuntiabunt Levitæ. 4 Benedictus fructus ventris tui. Issachar. et benedictæ reliquiæ tuæ. ponetque illud in abscondito : et respondebit omnis populus. et per septem fugient a facie tua. et facies mandata atque justitias. 17 Maledictus qui transfert terminos proximi sui : et dicet omnis populus : Amen. Jordane transmisso : Simeon. 20 Maledictus qui dormit cum uxore patris sui. terram lacte et melle manantem. abominationem Domini. Gad. et caulæ ovium tuarum. quæ versantur in terra. ut facias atque custodias om28 nia mandata ejus. 11 Præcepitque Moyses populo in die illo. et Zabulon. fructusque jumentorum tuorum. et calce lævigabis eos. et Aser. et Nephthali. Judas. 25 Maledictus qui accipit munera. dicens : 12 Hi stabunt ad benedicendum populo super montem Garizim. 23 Maledictus qui dormit cum socru sua : et dicet omnis populus : Amen. greges armentorum tuorum. quos ferrum non tetigit. sicut locutus est. et audi. dicentque ad omnes viros Isra¨el excelsa voce : 15 Maledictus homo qui facit sculptile et conflatile. Si autem audieris vocem Domini Dei tui. et epulaberis coram Domino Deo tuo. quam Dominus Deus tuus dabit tibi. 13 Et e regione isti stabunt ad maledicendum in monte Hebal : Ruben. et revelat operimentum lectuli ejus : et dicet omnis populus : Amen. Levi. 24 Maledictus qui clam percusserit proximum suum : et dicet omnis populus : Amen. eriges ingentes lapi2 des. ut percutiat animam sanguinis innocentis : et dicet omnis populus : Amen. in laudem. et apprehendent te : si tamen præcepta ejus audieris. quas ego præcipio tibi. et nomen. 6 et de saxis informibus et impolitis : et offeres super eo holocausta Domino Deo tuo. erigite lapides. quæ ego præcipio tibi hodie. Isra¨el : hodie factus es populus Domini Dei tui : 10 audies vocem ejus. 19 Maledictus qui pervertit judicium advenæ. nec eos opere perficit : et dicet omnis populus : Amen. Venientque su2 per te universæ benedictiones istæ. et fructus terræ tuæ. dicentes : Custodite 27 omne mandatum quod præcipio vobis hodie. opus manuum artificum. quam Dominus Deus tuus dabit tibi. vel matris suæ : et dicet omnis populus : Amen. 5 Benedicta horrea tua. quos ego hodie præcipio vobis in monte Hebal. et lævigabis eos calce : 5 et ædificabis ibi altare Domino Deo tuo de lapidibus. et dicet : Amen.

et opprimaris violentia. 37 Et eris perditus in proverbium ac fabulam omnibus populis. 22 Percutiat te Dominus egestate. 20 Mittet Dominus super te famem et esuriem. 27 Percutiat te Dominus ulcere Ægypti. fructu terræ tuæ. venient super te omnes maledictiones istæ. 35 Percutiat te Dominus ulcere pessimo in genibus et in suris. donec consumat te de terra ad quam ingredieris possidendam. et ipse a nullo fœnus accipies. et persequatur donec pereas. et a¨ere corrupto ac rubigine. et facias omnia mandata ejus et cæremonias. 25 Tradat te Dominus corruentem ante hostes tuos : per unam viam egrediaris contra eos. quam acceperis. febri et frigore. et non subter : si tamen audieris mandata Domini Dei tui quæ ego præcipio tibi hodie. 28 Percutiat te Dominus amentia et cæcitate ac furore mentis. quam ignoras tu et patres tui : et servies ibi diis alienis. 38 Sementem multam jacies in terram. et per septem fugias. et greges ovium tuarum. et apprehendent te. 33 Fructus terræ tuæ. scabie quoque et prurigine : ita ut curari nequeas. et maledictæ reliquiæ tuæ. et non habites in ea. ardore et æstu. et alius dormiat cum ea. maledictus in agro. Et fœnerabis gentibus multis. et deficientibus ad conspectum eorum tota die. 15 Quod si audire nolueris vocem Domini Dei tui. 26 sitque cadaver tuum in escam cunctis volatilibus cæli. quem constitueris super te. quod supra te est. donec conteraris. 30 Uxorem accipias. et perdat velociter. 29 et palpes in meridie sicut palpare solet cæcus in tenebris. Plantes vineam. 19 Maledictus eris ingrediens. et bestiis terræ. et oppressus cunctis diebus. et non vindemies eam. ut tribuat pluviam terræ tuæ in tempore suo : benedicetque cunctis operibus manuum tuarum. et regem tuum. 11 Abundare te faciet Dominus omnibus bonis. et non dirigas vias tuas. et non in caudam : et eris semper supra. et maledictus egrediens. sicut juravit tibi : si custodieris mandata Domini Dei tui. 13 Constituet te Dominus in caput. 17 Maledictum horreum tuum. et increpationem in omnia opera tua. et non sit qui abigat. 14 ac non declinaveris ab eis nec ad dexteram. 12 Aperiet Dominus thesaurum suum optimum. 34 et stupens ad terrorem eorum quæ videbunt oculi tui. Oves tuæ dentur inimicis tuis. cælum. propter adinventiones tuas pessimas in quibus reliquisti me. 16 Maledictus eris in civitate. 23 Sit cælum. et non sit fortitudo in manu tua. ligno et lapidi. in gentem. nec ad sinistram. et modicum con183 . 18 Maledictus fructus ventris tui. comedat populus quem ignoras : et sis semper calumniam sustinens. per quam stercora egeruntur. videntibus oculis tuis. ut custodias. æneum : et terra. quam juravit Dominus patribus tuis ut daret tibi. quas ego præcipio tibi hodie. et super omnia opera manuum tuarum : benedicetque tibi in terra. et fructu jumentorum tuorum. et custodieris et feceris. neque colueris eos. nec habeas qui liberet te. et omnes labores tuos. et non sit qui te adjuvet. 24 Det Dominus imbrem terræ tuæ pulverem. Domum ædifices. 31 Bos tuus immoletur coram te. 10 Videbuntque omnes terrarum populi quod nomen Domini invocatum sit super te. et dispergaris per omnia regna terræ. et non reddatur tibi. et ambulaveris in viis ejus. sanarique non possis a planta pedis usque ad verticem tuum. et timebunt te. fructu uteri tui. et de cælo descendat super te cinis. et partem corporis. ferrea. 21 Adjungat tibi Dominus pestilentiam. 36 Ducet te Dominus. quam calcas. Omnique tempore calumniam sustineas. et non comedas ex eo. Asinus tuus rapiatur in conspectu tuo. ad quos te introduxerit Dominus. armenta boum tuorum. 32 Filii tui et filiæ tuæ tradantur alteri populo. quæ tu facies : donec conterat te.Deuteronomium 8 Emittet Dominus benedictionem super cellaria tua. et fructus terræ tuæ. 9 Suscitabit te Dominus sibi in populum sanctum. nec secutus fueris deos alienos.

eritque sublimior : tu autem descendes. propter mollitiem et teneritudinem nimiam. Comedent enim eos clam propter rerum omnium penuriam in obsidione et vastitate. in fame. 39 Vineam plantabis. quas timuisti. donec te conterat : 62 et remanebitis pauci numero. vinum. et carnes filiorum tuorum et filiarum tuarum. 49 Adducet Dominus super te gentem de longinquo. 48 Servies inimico tuo. et peribunt. et persequentes apprehendent te. 44 Ipse fœnerabit tibi. 65 In gentibus quoque illis non quiesces. 45 Et venient super te omnes maledictiones istæ. super filii et filiæ carnibus. quæ cubat in sinu suo. infirmitates pessimas et perpetuas : 60 et convertet in te omnes afflictiones Ægypti. quam dabit tibi Dominus Deus tuus : 53 et comedes fructum uteri tui. donec te conterat. Obsideberis intra portas tuas in omni terra tua. quas comedet : eo quod nihil aliud habeat in obsidione et penuria. cujus linguam intelligere non possis : 50 gentem procacissimam. qua opprimet te inimicus tuus intra portas tuas. quas præcepit tibi. quem immittet tibi Dominus. ut auferamini de terra. neque erit requies vestigio pedis tui. 42 Omnes arbores tuas et fruges terræ tuæ rubigo consumet. 51 et devoret fructum jumentorum tuorum. qua vastaverint te inimici tui intra omnes portas tuas. lignis et lapidibus. plagas magnas et perseverantes. 46 Et erunt in te signa atque prodigia. et uxori. qui tecum versatur in terra. qui prius eratis sicut astra cæli præ multitudine. nec colliges ex ea quippiam : quoniam vastabitur vermibus. et nuditate. 41 Filios generabis et filias. et non ungeris oleo : quia defluent. et super liberis qui eadem hora nati sunt. 63 Et sicut ante lætatus est Dominus super vos. quas dederit tibi Dominus Deus tuus. et destruantur muri tui firmi atque sublimes. in quibus habebas fiduciam in omni terra tua. qui cubat in sinu ejus. armenta boum. et tu non fœnerabis ei. Ipse erit in caput. quæ scripta sunt in hoc volumine. et siti. 55 ne det eis de carnibus filiorum suorum. a summitate terræ usque ad terminos ejus : et servies ibi diis alienis. et non relinquat tibi triticum. invidebit viro suo. inducet Dominus super te. quæ egrediuntur de medio feminum ejus. 64 Disperget te Dominus in omnes populos. Dominum Deum tuum : 59 augebit Dominus plagas tuas. 57 et illuvie secundarum. in angustia et vastitate qua opprimet te hostis tuus. et deficientes 184 . et de extremis terræ finibus in similitudinem aquilæ volantis cum impetu. invidebit fratri suo. cordisque lætitia. ad quam ingredieris possidendam. quæ super terram ingredi non valebat. et non frueris eis : quoniam ducentur in captivitatem. et plagas seminis tui. 56 Tenera mulier et delicata. 43 Advena. donec intereas : quia non audisti vocem Domini Dei tui. quæ non deferat seni.Deuteronomium gregabis : quia locustæ devorabunt omnia. et omni penuria : et ponet jugum ferreum super cervicem tuam. et adhærebunt tibi. et oleum. quæ non sunt scriptæ in volumine legis hujus. 54 Homo delicatus in te. 58 Nisi custodieris et feceris omnia verba legis hujus. nec misereatur parvuli. quos et tu ignoras et patres tui. et tu eris in caudam. 52 et conterat in cunctis urbibus tuis. hoc est. et eris inferior. et luxuriosus valde. et in semine tuo usque in sempiternum : 47 eo quod non servieris Domino Deo tuo in gaudio. nec servasti mandata ejus et cæremonias. propter rerum omnium abundantiam. quoniam non audisti vocem Domini Dei tui. 40 Olivas habebis in omnibus terminis tuis. 61 Insuper et universos languores. bene vobis faciens. et timueris nomen ejus gloriosum et terribile. et plagas. ac fruges terræ tuæ : donec intereas. et fodies : et vinum non bibes. nec pedis vestigium figere. vosque multiplicans : sic lætabitur disperdens vos atque subvertens. ascendet super te. Dabit enim tibi Dominus ibi cor pavidum. et greges ovium : donec te disperdat.

et peregrini qui de longe venerint. et animam consumptam mœrore : 66 et erit vita tua quasi pendens ante te. et sicut juravit patribus tuis. et propter ea. et infirmitates. principes vestri. Abraham. ac majores natu. et Og rex Basan. 20 et Dominus non ignoscat ei : sed tunc quam maxime furor ejus fumet. 18 Ne forte sit inter vos vir aut mulier. et tribus. 3 tentationes magnas. 11 liberi et uxores vestræ. 2 Vocavitque Moyses omnem Isra¨el. usque in præsentem diem. et in jurejurando quod hodie Dominus Deus tuus percutit tecum : 13 ut suscitet te sibi in populum. et ipse sit Deus tuus sicut locutus est tibi. Isaac. et dimidiæ tribui Manasse. argentum et aurum. 4 et non dedit vobis Dominus cor intelligens. et his qui comportant aquas : 12 ut transeas in fœdere Domini Dei tui. 67 Mane dices : Quis mihi det vesperum ? et vespere : Quis mihi det mane ? propter cordis tui formidinem. idola eorum. 6 Panem non comedistis. et non erit qui emat.Deuteronomium oculos. in exemplum subversionis Sodomæ et Gomorrhæ. videntes plagas terræ illius. ut vadat et serviat diis illarum gentium : et sit inter vos radix germinans fel et amaritudinem. qua terreberis. et omnibus servis ejus. benedicat sibi in corde suo. id est. quæ scripta sunt in hoc volumine : et deleat Dominus nomen ejus sub cælo. quas viderunt oculi tui. portentaque ingentia. 19 Cumque audierit verba juramenti hujus. 5 Adduxit vos quadraginta annis per desertum : non sunt attrita vestimenta vestra. exceptis lignorum cæsoribus. Hæc sunt verba fœderis quod præcepit Dominus Moysi ut feriret cum 29 filiis Isra¨el in terra Moab : præter illud fœdus. 16 Vos enim nostis quomodo habitaverimus in terra Ægypti. 10 Vos statis hodie cuncti coram Domino Deo vestro. 8 et tulimus terram eorum. Adamæ et Seboim. et zelus contra hominem illum. cujus cor aversum est hodie a Domino Deo nostro. et filii qui nascentur deinceps. ita ut ultra non seratur. 21 et consumat eum in perditionem ex omnibus tribubus Isra¨el. et aures quæ possunt audire. Et percussimus eos. et Jacob. et advena qui tecum moratur in castris. ac tradidimus possidendam Ruben et Gad. Ibi venderis inimicis tuis in servos et ancillas. quæ colebant. et salis ardore comburens. et sedeant super eum omnia maledicta. quæ fecit Dominus coram vobis in terra Ægypti Pharaoni. 68 Reducet te Dominus classibus in Ægyptum per viam de qua dixit tibi ut eam amplius non videres. 9 Custodite ergo verba pacti hujus. omnis populus Isra¨el. dicens : Pax erit mihi. 185 . 22 Dicetque sequens generatio. quod cum eis pepigit in Horeb. 23 sulphure. et quomodo transierimus per medium nationum. et dixit ad eos : Vos vidistis universa. quas transeuntes 17 vidistis abominationes et sordes. quæ in libro legis hujus ac fœderis continentur. et implete ea : ut intelligatis universa quæ facitis. 14 Nec vobis solis ego hoc fœdus ferio. 15 sed cunctis præsentibus et absentibus. quas subvertit Dominus in ira et furore suo. et ambulabo in pravitate cordis mei : et absumat ebria sitientem. signa illa. lignum et lapidem. occurrentes nobis ad pugnam. quibus eam afflixerit Dominus. universæque terræ illius. quæ tuis videbis oculis. et non credes vitæ tuæ. nec calceamenta pedum vestrorum vetustate consumpta sunt. 7 Et venistis ad hunc locum : egressusque est Sehon rex Hesebon. nec virens quippiam germinet. vinum et siceram non bibistis : ut sciretis quia ego sum Dominus Deus vester. et hæc juramenta confirmo. atque doctores. Timebis nocte et die. juxta maledictiones. familia aut tribus. et oculos videntes.

et quibus non fuerant attributi : 27 idcirco iratus est furor Domini contra terram istam. quod ego præcipio tibi hodie. benedictionem et maledictionem. et cor seminis tui. et in tota anima tua : 3 reducet Dominus Deus tuus captivitatem tuam. et semen tuum : 20 et diligas Dominum Deum tuum. quos nesciebant. et illi adhæreas (ipse est en- 186 . 6 Circumcidet Dominus Deus tuus cor tuum. non supra te est. ut possimus audire et facere quod præceptum est ? 14 sed juxta te est sermo valde. ut faciamus universa verba legis hujus. 7 Omnes autem maledictiones has convertet super inimicos tuos. et re2 versus fueris ad eum. et audies vocem Domini Dei tui. vitam et bonum. ut gaudeat super te in omnibus bonis. in ore tuo. quod pepigit cum patribus eorum. quando eduxit eos de terra Ægypti : 26 et servierunt diis alienis. quam proposui in conspectu tuo : et ductus pœnitudine cordis tui in universis gentibus. 29 Abscondita. et parvo tempore moreris in terra. et eos qui oderunt te et persequuntur. benedictio sive male30 dictio. ut possis dicere : Quis nostrum valet ad cælum ascendere. et rursum congregabit te de cunctis populis. atque introducet in terram. majoris numeri te esse faciat quam fuerunt patres tui. ad quam. et in rerum omnium largitate. et audire nolueris. 11 Mandatum hoc. et in tota anima tua. ut facias illum. in ubertate terræ tuæ. Elige ergo vitam. et audiamus atque opere compleamus ? 13 neque trans mare positum : ut causeris. 4 Si ad cardines cæli fueris dissipatus. ut diligas Dominum Deum tuum in toto corde tuo. ac miserebitur tui. quæ in hac lege conscripta sunt : et revertaris ad Dominum Deum tuum in toto corde tuo. 5 et assumet. et adoraverunt eos. projecitque in terram alienam. Domino Deo nostro . quæ manifesta sunt. et in indignatione maxima. in quos te ante dispersit. et in tota anima tua. in quas disperserit te Dominus Deus tuus. in sobole uteri tui. in toto corde tuo. sicut ego hodie præcipio tibi. 17 Si autem aversum fuerit cor tuum. et custodieris præcepta ejus et cæremonias. sicut hodie comprobatur. et in corde tuo. sicut gavisus est in patribus tuis : 10 si tamen audieris vocem Domini Dei tui. Cum ergo venerint super te omnes sermones isti. atque errore deceptus adoraveris deos alienos. cum filiis tuis. ad quam ingredieris possidendam. et obtinebis eam : et benedicens tibi. atque multiplicet te. et servieris eis : 18 prædico tibi hodie quod pereas. et custodias mandata illius ac cæremonias atque judicia : et vivas. 19 Testes invoco hodie cælum et terram. benedicatque tibi in terra. Revertetur enim Dominus. ingredieris possidendam. inde te retrahet Dominus Deus tuus. 15 Considera quod hodie proposuerim in conspectu tuo. 12 nec in cælo situm. et illud ad nos usque deferre. quod proposuerim vobis vitam et mortem. quam possederunt patres tui. faciesque universa mandata quæ ego præcipio tibi hodie : 9 et abundare te faciet Dominus Deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum. nobis et filiis nostris usque in sempiternum. ut deferat illud ad nos. et dicas : Quis ex nobis poterit transfretare mare. neque procul positum. et in fructu jumentorum tuorum. et ambules in viis ejus. et e contrario mortem et malum : 16 ut diligas Dominum Deum tuum. ut et tu vivas. 8 Tu autem reverteris. quæ in hoc volumine scripta sunt : 28 et ejecit eos de terra sua in ira et in furore. Jordane transmisso. ut induceret super eam omnia maledicta.Deuteronomium 24 Et dicent omnes gentes : Quare sic fecit Dominus terræ huic ? quæ est hæc ira furoris ejus immensa ? 25 Et respondebunt : Quia dereliquerunt pactum Domini. ut possis vivere. et obedieris ejus imperiis. atque obedias voci ejus.

ut præcipiam ei. in solemnitate tabernaculorum. et irritum faciet fœdus. et irritum facient pactum meum. præsertim cum et Dominus dixerit mihi : Non 2 transibis Jordanem istum. 3 Dominus ergo Deus tuus transibit ante te : ipse delebit omnes gentes has in conspectu tuo. 4 Facietque Dominus eis sicut fecit Sehon et Og regibus Amorrhæorum. et ore decantent. et terræ eorum. et tradidit eam sacerdotibus filiis Levi. ad quam vos. quod nulla delebit oblivio ex ore seminis sui. quæ stetit in introitu tabernaculi. sicut præcepi vobis. qui sunt intra portas tuas : ut audientes discant. et timeant Dominum Deum suum cunctis diebus quibus versantur in terra. ut habites in terra. 6 Viriliter agite. pro qua juravit Dominus patribus tuis. Cumque comederint. et saturati. 21 Postquam invenerint eum mala multa et afflictiones. 22 Scripsit ergo 187 . et docete filios Isra¨el : ut memoriter teneant. Abierunt ergo Moyses et Josue. 20 Introducam enim eum in terram. anno remissionis. Isaac. Abraham. et timeant Dominum Deum vestrum. quam daturum se patribus eorum juravit Dominus. et abscondam faciem meam ab eo. 12 et in unum omni populo congregato. 14 Et ait Dominus ad Moysen : Ecce prope sunt dies mortis tuæ : voca Josue. similiter facietis eis. et erit in devorationem : invenient eum omnia mala et afflictiones. ut audire possint. 19 Nunc itaque scribite vobis canticum istud. 5 Cum ergo et hos tradiderit vobis. et populus iste consurgens fornicabitur post deos alienos in terra. nec paveatis ad conspectum eorum : quia Dominus Deus tuus ipse est ductor tuus. nec derelinquet te : noli timere. audientibus eis. 13 Filii quoque eorum qui nunc ignorant. quæ fecit. et celabo faciem meam in die illo propter omnia mala. et Jacob. crassique fuerint. et state in tabernaculo testimonii. ita ut dicat in illo die : Vere quia non est Deus mecum. et possidebis eas : et Josue iste transibit ante te. delebitque eos. ad quam ingreditur ut habitet in ea : ibi derelinquet me. tam viris quam mulieribus. quam ei pollicitus sum. et locutus est omnia verba hæc ad universum Is31 ra¨el. nec derelinquet te. et steterunt in tabernaculo testimonii : 15 apparuitque Dominus ibi in columna nubis.Deuteronomium im vita tua. nec paveas. 9 Scripsit itaque Moyses legem hanc. et dixit ei coram omni Isra¨el : Confortare. et confortamini : nolite timere. 7 Vocavitque Moyses Josue. impleantque omnes sermones legis hujus. Scio enim cogitationes ejus. ut daret eam illis. et tu eam sorte divides. Jordane transmisso. et non dimittet. sicut locutus est Dominus. qui portabant arcam fœderis Domini. 17 Et irascetur furor meus contra eum in die illo : et derelinquam eum. quia secutus est deos alienos. dicens : Post septem annos. avertentur ad deos alienos. respondebit ei canticum istud pro testimonio. ut appareant in conspectu Domini Dei tui in loco quem elegerit Dominus. et longitudo dierum tuorum). antequam introducam eum in terram. et sit mihi carmen istud pro testimonio inter filios Isra¨el. et cunctis senioribus Isra¨el. 18 Ego autem abscondam. 11 convenientibus cunctis ex Isra¨el. 8 Et Dominus qui ductor est vester. leges verba legis hujus coram omni Isra¨el. ipse erit tecum : non dimittet. quæ facturus sit hodie. pergitis obtinendam. Abiit itaque Moyses. quod pepigi cum eo. et servient eis : detrahentque mihi. pro qua juravi patribus ejus. parvulis. et advenis. 16 Dixitque Dominus ad Moysen : Ecce tu dormies cum patribus tuis. et custodiant. 10 Præcepitque eis. invenerunt me hæc mala. non possum ultra egredi et ingredi. et dixit ad eos : Centum viginti annorum sum hodie . et esto robustus : tu enim introduces populum istum in terram. lacte et melle manantem.

et esto robustus : tu enim introduces filios Isra¨el in terram. fluat ut ros eloquium meum. cæli. quando feceritis malum in conspectu Domini. 30 Locutus est ergo Moyses. 6 Hæccine reddis Domino. in loco horroris. 2 Concrescat ut pluvia doctrina mea. et dicent tibi. atque complevit. quæ loquor : audiat terra verba oris mei. 188 . 27 Ego enim scio contentionem tuam. Adhuc vivente me et ingrediente vobiscum. 9 Pars autem Domini. 29 Novi enim quod post mortem meam inique agetis. quam pollicitus sum. verba carminis hujus. et omnes viæ ejus judicia : Deus fidelis. et loquar audientibus eis sermones istos. cogita generationes singulas : interroga patrem tuum. 5 Peccaverunt ei. quasi imber super herbam. et ego ero tecum. semper contentiose egistis contra Dominum : quanto magis cum mortuus fuero ? 28 Congregate ad me omnes majores natu per tribus vestras. 25 præcepit Levitis. et docuit filios Isra¨el. et quasi stillæ super gramina. populus ejus : Jacob funiculus hæreditatis ejus. 4 Dei perfecta sunt opera. et ait : Confortare. et docuit : et custodivit quasi pupillam oculi sui. et non filii ejus in sordibus : generatio prava atque perversa. 3 Quia nomen Domini invocabo : date magnificentiam Deo nostro. et creavit te ? 7 Memento dierum antiquorum. et vastæ solitudinis : circumduxit eum. et invocabo contra eos cælum et terram. qui portabant arcam fœderis Domini. 8 Quando dividebat Altissimus gentes. et absque ulla iniquitate. quando separabat filios Adam. dicens : 26 Tollite librum istum. et ponite eum in latere arcæ fœderis Domini Dei vestri : ut sit ibi contra te in testimonium. qui possedit te. audiente universo cœtu Isra¨el. justus et rectus. ut irritetis eum per opera manuum vestrarum.Deuteronomium Moyses canticum. et fecit. 32 Audite. et annuntiabit tibi : majores tuos. 23 Præcepitque Dominus Josue filio Nun. quam præcepi vobis : et occurrent vobis mala in extremo tempore. atque doctores. 10 Invenit eum in terra deserta. 24 Postquam ergo scripsit Moyses verba legis hujus in volumine. et ad finem usque complevit. et declinabitis cito de via. constituit terminos populorum juxta numerum filiorum Isra¨el. popule stulte et insipiens ? numquid non ipse est pater tuus. et cervicem tuam durissimam.

Deuteronomium 11 Sicut aquila provocans ad volandum pullos suos. 15 Incrassatus est dilectus. atque portavit in humeris suis. et non erat cum eo deus alienus : 13 constituit eum super excelsam terram. 14 butyrum de armento. 189 . et lac de ovibus cum adipe agnorum. et sagittas meas complebo in eis. quos non coluerunt patres eorum : 18 Deum qui te genuit dereliquisti. 21 Ipsi me provocaverunt in eo qui non erat Deus. et assumpsit eum. et irritaverunt in vanitatibus suis : et ego provocabo eos in eo qui non est populus. 20 Et ait : Abscondam faciem meam ab eis. et in abominationibus ad iracundiam concitaverunt. diis quos ignorabant : novi recentesque venerunt. et sanguinem uvæ biberet meracissimum. atque serpentium. expandit alas suas. 12 Dominus solus dux ejus fuit. 19 Vidit Dominus. et ardebit usque ad inferni novissima : devorabitque terram cum germine suo. et oblitus es Domini creatoris tui. 17 Immolaverunt dæmoniis et non Deo. dereliquit Deum factorem suum. et in gente stulta irritabo illos. et infideles filii. et considerabo novissima eorum : generatio enim perversa est. 16 Provocaverunt eum in diis alienis. ut comederet fructus agrorum : ut sugeret mel de petra. et recalcitravit : incrassatus. 24 Consumentur fame. et devorabunt eos aves morsu amarissimo : dentes bestiarum immittam in eos. 23 Congregabo super eos mala. cum furore trahentium super terram. et super eos volitans. et recessit a Deo salutari suo. et ad iracundiam concitatus est : quia provocaverunt eum filii sui et filiæ. dilatatus. 25 Foris vastabit eos gladius. 22 Ignis succensus est in furore meo. impinguatus. et montium fundamenta comburet. oleumque de saxo durissimo . et arietum filiorum Basan : et hircos cum medulla tritici.

30 Quomodo persequatur unus mille. vinea eorum. et dicerent : Manus nostra excelsa. et Dominus conclusit illos ? 31 Non enim est Deus noster ut dii eorum : et inimici nostri sunt judices. fecit hæc omnia. 190 . et in servis suis miserebitur : videbit quod infirmata sit manus. ut labatur pes eorum : juxta est dies perditionis. et sine prudentia. 28 Gens absque consilio est. et venenum aspidum insanabile. uva fellis. quia Deus suus vendidit eos. et bibebant vinum libaminum : surgant. et botri amarissimi. lactentem cum homine sene. et clausi quoque defecerunt. et non sit alius deus præter me : ego occidam. et opitulentur vobis. juvenem simul ac virginem. ac novissima providerent. et duo fugent decem millia ? nonne ideo. residuique consumpti sunt. et intelligerent. et ego sanabo. et signata in thesauris meis ? 35 Mea est ultio. et in necessitate vos protegant. 39 Videte quod ego sim solus. 34 Nonne hæc condita sunt apud me. et ego retribuam in tempore. et de suburbanis Gomorrhæ : uva eorum. et ego vivere faciam : percutiam. 29 Utinam saperent. et non est qui de manu mea possit eruere. 27 Sed propter iram inimicorum distuli : ne forte superbirent hostes eorum.Deuteronomium et intus pavor. 36 Judicabit Dominus populum suum. in quibus habebant fiduciam ? 38 de quorum victimis comedebant adipes. et non Dominus. 37 Et dicet : Ubi sunt dii eorum. 40 Levabo ad cælum manum meam. 33 Fel draconum vinum eorum. 32 De vinea Sodomorum. et adesse festinant tempora. 26 Dixi : Ubinam sunt ? cessare faciam ex hominibus memoriam eorum.

et morere in monte. quam ego tradam filiis Isra¨el obtinendam. omnes sancti in manu illius sunt : et qui appropinquant pedibus ejus. transitum. sed ut singuli in eis viverent : quæ facientes longo perseveretis tempore in terra. filiis Isra¨el ante 33 Hæc mortem suam. et arripuerit judicium manus mea : reddam ultionem hostibus meis. et non moriatur. ingredimini possidendam. id est. quæ ego testificor vobis hodie : ut mandetis ea filiis vestris custodire et facere. qui est in terra Moab contra Jericho : et vide terram Chanaan. Et ait : 2 Dominus de Sinai venit. 44 Venit ergo Moyses. et cum eo sanctorum millia. 6 Vivat Ruben. 52 E contra videbis terram. 5 Erit apud rectissimum rex. 48 Locutusque est Dominus ad Moysen in eadem die. qua benedixit Moyses. 7 Hæc est Judæ benedictio : 191 . accipient de doctrina illius. et appositus populis suis : 51 quia prævaricati estis contra me in medio filiorum Isra¨el ad aquas contradictionis in Cades deserti Sin : et non sanctificastis me inter filios Isra¨el. et implere universa quæ scripta sunt legis hujus : 47 quia non incassum præcepta sunt vobis. et propitius erit terræ populi sui. 4 Legem præcepit nobis Moyses. in montem Nebo. 46 et dixit ad eos : Ponite corda vestra in omnia verba. et sit parvus in numero. et his qui oderunt me retribuam. 43 Laudate. In dextera ejus ignea lex. dicens : 49 Ascende in montem istum Abarim. ad quam. et de Seir ortus est nobis : apparuit de monte Pharan. loquens ad universum Isra¨el. et non ingredieris in eam. homo Dei. 45 Complevitque omnes sermones istos. est benedictio. Jordane transmisso. 42 Inebriabo sagittas meas sanguine. 50 Quem conscendens jungeris populis tuis. populum ejus. nudati inimicorum capitis. congregatis principibus populi cum tribubus Isra¨el. et locutus est omnia verba cantici hujus in auribus populi. 3 Dilexit populos. hæreditatem multitudinis Jacob. et gladius meus devorabit carnes . sicut mortuus est Aaron frater tuus in monte Hor. ipse et Josue filius Nun. 41 Si acuero ut fulgur gladium meum.Deuteronomium et dicam : Vivo ego in æternum. gentes. quia sanguinem servorum suorum ulciscetur : et vindictam retribuet in hostes eorum. quam ego dabo filiis Isra¨el. de cruore occisorum et de captivitate.

Hæ sunt multitudines Ephraim : et hæc millia Manasse. quem probasti in tentatione. et super verticem nazaræi inter fratres suos. Domine.Deuteronomium Audi. et holocaustum super altare tuum. 15 de vertice antiquorum montium. et doctrina tua viro sancto tuo. Hi custodierunt eloquium tuum. Domine. 18 Et Zabulon ait : Lætare. non consurgant. et judicasti ad aquas contradictionis. Percute dorsa inimicorum ejus : et qui oderunt eum. 13 Joseph quoque ait : De benedictione Domini terra ejus. 8 Levi quoque ait : Perfectio tua. o Jacob. de pomis collium æternorum : 16 et de frugibus terræ. 10 Judicia tua. 9 Qui dixit patri suo et matri suæ : Nescio vos : et fratribus suis : Ignoro vos : et nescierunt filios suos. 12 Et Benjamin ait : Amantissimus Domini habitabit confidenter in eo : quasi in thalamo tota die morabitur. et adjutor illius contra adversarios ejus erit. et inter humeros illius requiescet. et pactum tuum servaverunt. 192 . 17 Quasi primogeniti tauri pulchritudo ejus. et Issachar in tabernaculis tuis. 14 De pomis fructuum solis ac lunæ. Benedictio illius qui apparuit in rubo. et de plenitudine ejus. de pomis cæli. 11 Benedic. in exitu tuo. vocem Judæ. et rore. veniat super caput Joseph. o Isra¨el : ponent thymiama in furore tuo. atque abysso subjacente. cornua rhinocerotis cornua illius : in ipsis ventilabit gentes usque ad terminos terræ. Zabulon. 19 Populos vocabunt ad montem : ibi immolabunt victimas justitiæ. et legem tuam. et ad populum suum introduc eum : manus ejus pugnabunt pro eo. fortitudini ejus : et opera manuum illius suscipe.

Deuteronomium

Qui inundationem maris quasi lac sugent,
et thesauros absconditos arenarum.
20

Et Gad ait :
Benedictus in latitudine Gad :
quasi leo requievit,
cepitque brachium et verticem.
21
Et vidit principatum suum,
quod in parte sua doctor esset repositus :
qui fuit cum principibus populi,
et fecit justitias Domini,
et judicium suum cum Isra¨el.

22

Dan quoque ait :
Dan catulus leonis, fluet largiter de Basan.

23

Et Nephthali dixit :
Nephthali abundantia perfruetur,
et plenus erit benedictionibus Domini :
mare et meridiem possidebit.

24

Aser quoque ait :
Benedictus in filiis Aser,
sit placens fratribus suis,
et tingat in oleo pedem suum :
25
ferrum et æs calceamentum ejus.
Sicut dies juventutis tuæ, ita et senectus tua.
26
Non est deus alius ut Deus rectissimi,
ascensor cæli, auxiliator tuus.
Magnificentia ejus discurrunt nubes,
27
habitaculum ejus sursum,
et subter brachia sempiterna
ejiciet a facie tua inimicum,
dicetque : Conterere.
28
Habitabit Isra¨el confidenter, et solus.
Oculus Jacob in terra frumenti et vini,
cælique caligabunt rore.
29
Beatus es tu, Isra¨el :
quis similis tui, popule, qui salvaris in Domino ?
Scutum auxilii tui,
et gladius gloriæ tuæ :
negabunt te inimici tui,
et tu eorum colla calcabis.

Ascendit ergo Moyses de campestribus Moab super montem Nebo, in
34
verticem Phasga contra Jericho : ostenditque ei Dominus omnem terram Galaad usque Dan, et universum Nephthali, terramque Ephraim et
2

Manasse, et omnem terram Juda usque ad mare novissimum,

193

3

et australem

Deuteronomium

partem, et latitudinem campi Jericho civitatis palmarum usque Segor. 4 Dixitque Dominus ad eum : Hæc est terra, pro qua juravi Abraham, Isaac, et
Jacob, dicens : Semini tuo dabo eam. Vidisti eam oculis tuis, et non transibis
ad illam. 5 Mortuusque est ibi Moyses servus Domini, in terra Moab, jubente
Domino : 6 et sepelivit eum in valle terræ Moab contra Phogor : et non cognovit homo sepulchrum ejus usque in præsentem diem. 7 Moyses centum
et viginti annorum erat quando mortuus est : non caligavit oculus ejus, nec
dentes illius moti sunt. 8 Fleveruntque eum filii Isra¨el in campestribus Moab
triginta diebus : et completi sunt dies planctus lugentium Moysen. 9 Josue
vero filius Nun repletus est spiritu sapientiæ, quia Moyses posuit super eum
manus suas. Et obedierunt ei filii Isra¨el, feceruntque sicut præcepit Dominus
Moysi. 10 Et non surrexit ultra propheta in Isra¨el sicut Moyses, quem nosset
Dominus facie ad faciem, 11 in omnibus signis atque portentis, quæ misit per
eum, ut faceret in terra Ægypti Pharaoni, et omnibus servis ejus, universæque
terræ illius, 12 et cunctam manum robustam, magnaque mirabilia, quæ fecit
Moyses coram universo Isra¨el.

194

Liber Josue
factum est post mortem Moysi servi Domini, ut loqueretur Dominus
1meusEtadmortuus
Josue filium Nun, ministrum Moysi, et diceret ei : Moyses servus
est : surge, et transi Jordanem istum tu, et omnis populus
2

tecum, in terram quam ego dabo filiis Isra¨el. 3 Omnem locum, quem calcaverit
vestigium pedis vestri, vobis tradam, sicut locutus sum Moysi. 4 A deserto et
Libano usque ad fluvium magnum Euphraten, omnis terra Hethæorum usque
ad mare magnum contra solis occasum erit terminus vester. 5 Nullus poterit
vobis resistere cunctis diebus vitæ tuæ : sicut fui cum Moyse, ita ero tecum :
non dimittam, nec derelinquam te. 6 Confortare, et esto robustus : tu enim
sorte divides populo huic terram, pro qua juravi patribus suis, ut traderem
eam illis. 7 Confortare igitur, et esto robustus valde, ut custodias, et facias
omnem legem, quam præcepit tibi Moyses servus meus : ne declines ab ea
ad dexteram vel ad sinistram, ut intelligas cuncta quæ agis. 8 Non recedat
volumen legis hujus ab ore tuo : sed meditaberis in eo diebus ac noctibus,
ut custodias et facias omnia quæ scripta sunt in eo : tunc diriges viam tuam,
et intelliges eam. 9 Ecce præcipio tibi : confortare, et esto robustus. Noli
metuere, et noli timere : quoniam tecum est Dominus Deus tuus in omnibus
ad quæcumque perrexeris.
10
Præcepitque Josue principibus populi, dicens : Transite per medium castrorum, et imperate populo, ac dicite : 11 Præparate vobis cibaria : quoniam
post diem tertium transibitis Jordanem, et intrabitis ad possidendam terram
quam Dominus Deus vester daturus est vobis. 12 Rubenitis quoque et Gaditis,
et dimidiæ tribui Manasse, ait : 13 Mementote sermonis, quem præcepit vobis
Moyses famulus Domini, dicens : Dominus Deus vester dedit vobis requiem,
et omnem terram. 14 Uxores vestræ, et filii, ac jumenta manebunt in terra,
quam tradidit vobis Moyses trans Jordanem : vos autem transite armati ante
fratres vestros, omnes fortes manu, et pugnate pro eis, 15 donec det Dominus
requiem fratribus vestris sicut et vobis dedit, et possideant ipsi quoque terram quam Dominus Deus vester daturus est eis : et sic revertimini in terram
possessionis vestræ, et habitabitis in ea, quam vobis dedit Moyses famulus
Domini trans Jordanem contra solis ortum.
16
Responderuntque ad Josue, atque dixerunt : Omnia quæ præcepisti nobis, faciemus : et quocumque miseris, ibimus. 17 Sicut obedivimus in cunctis
Moysi, ita obediemus et tibi : tantum sit Dominus Deus tuus tecum, sicut fuit
cum Moyse. 18 Qui contradixerit ori tuo, et non obedierit cunctis sermonibus,
quos præceperis ei, moriatur. Tu tantum confortare, et viriliter age.
Misit igitur Josue filius Nun de Setim duos viros exploratores in abscon2gentes
dito : et dixit eis : Ite, et considerate terram, urbemque Jericho. Qui peringressi sunt domum mulieris meretricis, nomine Rahab, et quieverunt
apud eam. 2 Nuntiatumque est regi Jericho, et dictum : Ecce viri ingressi sunt
huc per noctem de filiis Isra¨el, ut explorarent terram. 3 Misitque rex Jericho ad
Rahab, dicens : Educ viros, qui venerunt ad te, et ingressi sunt domum tuam :
exploratores quippe sunt, et omnem terram considerare venerunt. 4 Tollensque mulier viros, abscondit, et ait : Fateor, venerunt ad me, sed nesciebam
unde essent : 5 cumque porta clauderetur in tenebris, et illi pariter exierunt ;
nescio quo abierunt : persequimini cito, et comprehendetis eos. 6 Ipsa autem
fecit ascendere viros in solarium domus suæ, operuitque eos stipula lini, quæ

Josue

ibi erat. 7 Hi autem, qui missi fuerant, secuti sunt eos per viam, quæ ducit ad
vadum Jordanis : illisque egressis statim porta clausa est.
8
Necdum obdormierant qui latebant, et ecce mulier ascendit ad eos, et
ait : 9 Novi quod Dominus tradiderit vobis terram : etenim irruit in nos terror
vester, et elanguerunt omnes habitatores terræ. 10 Audivimus quod siccaverit
Dominus aquas maris Rubri ad vestrum introitum, quando egressi estis ex
Ægypto : et quæ feceritis duobus Amorrhæorum regibus, qui erant trans Jordanem, Sehon et Og, quos interfecistis. 11 Et hæc audientes pertimuimus, et
elanguit cor nostrum, nec remansit in nobis spiritus ad introitum vestrum :
Dominus enim Deus vester ipse est Deus in cælo sursum et in terra deorsum.
12
Nunc ergo jurate mihi per Dominum, ut quomodo ego misericordiam feci vobiscum, ita et vos faciatis cum domo patris mei : detisque mihi verum
signum, 13 ut salvetis patrem meum et matrem, et fratres ac sorores meas, et
omnia quæ illorum sunt, et eruatis animas nostras a morte. 14 Qui responderunt ei : Anima nostra sit pro vobis in mortem, si tamen non prodideris
nos : cumque tradiderit nobis Dominus terram, faciemus in te misericordiam
et veritatem. 15 Demisit ergo eos per funem de fenestra : domus enim ejus
hærebat muro. 16 Dixitque ad eos : Ad montana conscendite, ne forte occurrant vobis revertentes : ibique latitate tribus diebus, donec redeant, et sic ibitis
per viam vestram. 17 Qui dixerunt ad eam : Innoxii erimus a juramento hoc,
quo adjurasti nos : 18 si ingredientibus nobis terram, signum fuerit funiculus
iste coccineus, et ligaveris eum in fenestra, per quam demisisti nos : et patrem
tuum ac matrem, fratresque et omnem cognationem tuam congregaveris in
domum tuam. 19 Qui ostium domus tuæ egressus fuerit, sanguis ipsius erit
in caput ejus, et nos erimus alieni. Cunctorum autem sanguis, qui tecum in
domo fuerint, redundabit in caput nostrum, si eos aliquis tetigerit. 20 Quod si
nos prodere volueris, et sermonem istum proferre in medium, erimus mundi
ab hoc juramento, quo adjurasti nos. 21 Et illa respondit : Sicut locuti estis,
ita fiat : dimittensque eos ut pergerent, appendit funiculum coccineum in
fenestra.
22
Illi vero ambulantes pervenerunt ad montana, et manserunt ibi tres dies,
donec reverterentur qui fuerant persecuti : quærentes enim per omnem viam, non repererunt eos. 23 Quibus urbem ingressis, reversi sunt, et descenderunt exploratores de monte : et, transmisso Jordane, venerunt ad Josue
filium Nun, narraveruntque ei omnia quæ acciderant sibi, 24 atque dixerunt :
Tradidit Dominus omnem terram hanc in manus nostras, et timore prostrati
sunt cuncti habitatores ejus.
Igitur Josue de nocte consurgens movit castra : egredientesque de Setim,
3Quibus
venerunt ad Jordanem ipse et omnes filii Isra¨el, et morati sunt ibi tres dies.
evolutis transierunt præcones per castrorum medium, et clamare

2

3

cœperunt : Quando videritis arcam fœderis Domini Dei vestri, et sacerdotes
stirpis Leviticæ portantes eam, vos quoque consurgite, et sequimini præcedentes : 4 sitque inter vos et arcam spatium cubitorum duum millium : ut
procul videre possitis, et nosse per quam viam ingrediamini : quia prius non
ambulastis per eam : et cavete ne appropinquetis ad arcam. 5 Dixitque Josue
ad populum : Sanctificamini : cras enim faciet Dominus inter vos mirabilia.
6
Et ait ad sacerdotes : Tollite arcam fœderis, et præcedite populum. Qui jussa
complentes, tulerunt, et ambulaverunt ante eos. 7 Dixitque Dominus ad Josue : Hodie incipiam exaltare te coram omni Isra¨el : ut sciant quod sicut cum

196

Josue

Moyse fui, ita et tecum sim. 8 Tu autem præcipe sacerdotibus, qui portant
arcam fœderis, et dic eis : Cum ingressi fueritis partem aquæ Jordanis, state
in ea. 9 Dixitque Josue ad filios Isra¨el : Accedite huc, et audite verbum Domini
Dei vestri. 10 Et rursum : In hoc, inquit, scietis quod Dominus Deus vivens in
medio vestri est, et disperdet in conspectu vestro Chananæum et Hethæum,
Hevæum et Pherezæum, Gergesæum quoque et Jebusæum, et Amorrhæum.
11
Ecce arca fœderis Domini omnis terræ antecedet vos per Jordanem. 12 Parate
duodecim viros de tribubus Isra¨el, singulos per singulas tribus. 13 Et cum
posuerint vestigia pedum suorum sacerdotes qui portant arcam Domini Dei
universæ terræ in aquis Jordanis, aquæ quæ inferiores sunt, decurrent atque
deficient : quæ autem desuper veniunt, in una mole consistent.
14
Igitur egressus est populus de tabernaculis suis, ut transiret Jordanem :
et sacerdotes, qui portabant arcam fœderis, pergebant ante eum. 15 Ingressisque eis Jordanem, et pedibus eorum in parte aquæ tinctis (Jordanis autem
ripas alvei sui tempore messis impleverat), 16 steterunt aquæ descendentes
in loco uno, et ad instar montis intumescentes apparebant procul, ab urbe
quæ vocatur Adom usque ad locum Sarthan : quæ autem inferiores erant,
in mare Solitudinis (quod nunc vocatur Mortuum) descenderunt, usquequo
omnino deficerent. 17 Populus autem incedebat contra Jericho : et sacerdotes
qui portabant arcam fœderis Domini, stabant super siccam humum in medio
Jordanis accincti, omnisque populus per arentem alveum transibat.
Quibus transgressis, dixit Dominus ad Josue : 2 Elige duodecim viros singulos per singulas tribus : 3 et præcipe eis ut tollant de medio Jordanis
alveo, ubi steterunt pedes sacerdotum, duodecim durissimos lapides, quos
ponetis in loco castrorum, ubi fixeritis hac nocte tentoria. 4 Vocavitque Josue
duodecim viros, quos elegerat de filiis Isra¨el, singulos de singulis tribubus,
5
et ait ad eos : Ite ante arcam Domini Dei vestri ad Jordanis medium, et portate inde singuli singulos lapides in humeris vestris, juxta numerum filiorum
Isra¨el, 6 ut sit signum inter vos : et quando interrogaverint vos filii vestri cras,
dicentes : Quid sibi volunt isti lapides ? 7 respondebitis eis : Defecerunt aquæ
Jordanis ante arcam fœderis Domini, cum transiret eum : idcirco positi sunt
lapides isti in monimentum filiorum Isra¨el usque in æternum. 8 Fecerunt ergo
filii Isra¨el sicut præcepit eis Josue, portantes de medio Jordanis alveo duodecim lapides, ut Dominus ei imperarat, juxta numerum filiorum Isra¨el, usque ad
locum in quo castrametati sunt, ibique posuerunt eos. 9 Alios quoque duodecim lapides posuit Josue in medio Jordanis alveo, ubi steterunt sacerdotes qui
portabant arcam fœderis : et sunt ibi usque in præsentem diem.
10
Sacerdotes autem qui portabant arcam, stabant in Jordanis medio, donec
omnia complerentur, quæ Josue, ut loqueretur ad populum, præceperat Dominus, et dixerat ei Moyses. Festinavitque populus, et transiit. 11 Cumque
transissent omnes, transivit et arca Domini, sacerdotesque pergebant ante
populum. 12 Filii quoque Ruben, et Gad, et dimidia tribus Manasse, armati
præcedebant filios Isra¨el, sicut eis præceperat Moyses : 13 et quadraginta pugnatorum millia per turmas, et cuneos, incedebant per plana atque campestria
urbis Jericho. 14 In die illo magnificavit Dominus Josue coram omni Isra¨el, ut
timerent eum, sicut timuerant Moysen, dum adviveret. 15 Dixitque ad eum :
16
Præcipe sacerdotibus, qui portant arcam fœderis, ut ascendant de Jordane.
17
Qui præcepit eis, dicens : Ascendite de Jordane. 18 Cumque ascendissent

4

197

Josue

portantes arcam fœderis Domini, et siccam humum calcare cœpissent, reversæ
sunt aquæ in alveum suum, et fluebant sicut ante consueverant.
19
Populus autem ascendit de Jordane decimo die mensis primi, et castrametati sunt in Galgalis contra orientalem plagam urbis Jericho. 20 Duodecim
quoque lapides, quos de Jordanis alveo sumpserant, posuit Josue in Galgalis,
21
et dixit ad filios Isra¨el : Quando interrogaverint filii vestri cras patres suos,
et dixerint eis : Quid sibi volunt lapides isti ? 22 docebitis eos, atque dicetis :
Per arentem alveum transivit Isra¨el Jordanem istum, 23 siccante Domino Deo
vestro aquas ejus in conspectu vestro, donec transiretis, 24 sicut fecerat prius
in mari Rubro, quod siccavit donec transiremus : 25 ut discant omnes terrarum populi fortissimam Domini manum, ut et vos timeatis Dominum Deum
vestrum omni tempore.
Postquam ergo audierunt omnes reges Amorrhæorum, qui habitabant
5propinqua
trans Jordanem ad occidentalem plagam, et cuncti reges Chanaan, qui
possidebant magni maris loca, quod siccasset Dominus fluenta Jordanis coram filiis Isra¨el donec transirent, dissolutum est cor eorum, et non
remansit in eis spiritus, timentium introitum filiorum Isra¨el.
2
Eo tempore ait Dominus ad Josue : Fac tibi cultros lapideos, et circumcide secundo filios Isra¨el. 3 Fecit quod jusserat Dominus, et circumcidit filios
Isra¨el in colle præputiorum. 4 Hæc autem causa est secundæ circumcisionis :
omnis populus, qui egressus est de Ægypto generis masculini, universi bellatores viri, mortui sunt in deserto per longissimos viæ circuitus, 5 qui omnes
circumcisi erant. Populus autem qui natus est in deserto, 6 per quadraginta
annos itineris latissimæ solitudinis incircumcisus fuit : donec consumerentur
qui non audierant vocem Domini, et quibus ante juraverat ut non ostenderet
eis terram lacte et melle manantem. 7 Horum filii in locum successerunt patrum, et circumcisi sunt a Josue : quia sicut nati fuerant, in præputio erant,
nec eos in via aliquis circumciderat. 8 Postquam autem omnes circumcisi sunt,
manserunt in eodem castrorum loco, donec sanarentur. 9 Dixitque Dominus
ad Josue : Hodie abstuli opprobrium Ægypti a vobis. Vocatumque est nomen
loci illius Galgala, usque in præsentem diem.
10
Manseruntque filii Isra¨el in Galgalis, et fecerunt Phase quartadecima die
mensis ad vesperum in campestribus Jericho : 11 et comederunt de frugibus
terræ die altero, azymos panes, et polentam ejusdem anni. 12 Defecitque manna postquam comederunt de frugibus terræ, nec usi sunt ultra cibo illo filii
Isra¨el, sed comederunt de frugibus præsentis anni terræ Chanaan.
13
Cum autem esset Josue in agro urbis Jericho, levavit oculos, et vidit
virum stantem contra se, evaginatum tenentem gladium : perrexitque ad eum,
et ait : Noster es, an adversariorum ? 14 Qui respondit : Nequaquam : sed sum
princeps exercitus Domini, et nunc venio. 15 Cecidit Josue pronus in terram, et
adorans ait : Quid dominus meus loquitur ad servum suum ? 16 Solve, inquit,
calceamentum tuum de pedibus tuis : locus enim, in quo stas, sanctus est.
Fecitque Josue ut sibi fuerat imperatum.
autem clausa erat atque munita, timore filiorum Isra¨el, et nullus
6manuJericho
egredi audebat aut ingredi. Dixitque Dominus ad Josue : Ecce dedi in
tua Jericho, et regem ejus, omnesque fortes viros.
Circuite urbem
2

3

4

cuncti bellatores semel per diem : sic facietis sex diebus. Septimo autem die,
sacerdotes tollant septem buccinas, quarum usus est in jubilæo, et præcedant
arcam fœderis : septiesque circuibitis civitatem, et sacerdotes clangent buc198

Josue

cinis. 5 Cumque insonuerit vox tubæ longior atque concisior, et in auribus
vestris increpuerit, conclamabit omnis populus vociferatione maxima, et muri
funditus corruent civitatis, ingredienturque singuli per locum contra quem
steterint. 6 Vocavit ergo Josue filius Nun sacerdotes, et dixit ad eos : Tollite
arcam fœderis : et septem alii sacerdotes tollant septem jubilæorum buccinas,
et incedant ante arcam Domini. 7 Ad populum quoque ait : Ite, et circuite
civitatem, armati, præcedentes arcam Domini.
8
Cumque Josue verba finisset, et septem sacerdotes septem buccinis clangerent ante arcam fœderis Domini, 9 omnisque præcederet armatus exercitus,
reliquum vulgus arcam sequebatur, ac buccinis omnia concrepabant. 10 Præceperat autem Josue populo, dicens : Non clamabitis, nec audietur vox vestra,
neque ullus sermo ex ore vestro egredietur, donec veniat dies in quo dicam vobis : Clamate, et vociferamini. 11 Circuivit ergo arca Domini civitatem semel
per diem, et reversa in castra mansit ibi. 12 Igitur Josue de nocte consurgente, tulerunt sacerdotes arcam Domini, 13 et septem ex eis septem buccinas, quarum in jubilæo usus est : præcedebantque arcam Domini ambulantes
atque clangentes : et armatus populus ibat ante eos, vulgus autem reliquum sequebatur arcam, et buccinis personabat. 14 Circuieruntque civitatem
secundo die semel, et reversi sunt in castra. Sic fecerunt sex diebus.
15
Dies autem septimo, diluculo consurgentes, circuierunt urbem, sicut dispositum erat, septies. 16 Cumque septimo circuitu clangerent buccinis sacerdotes, dixit Josue ad omnem Isra¨el : Vociferamini : tradidit enim vobis
Dominus civitatem. 17 Sitque civitas hæc anathema, et omnia quæ in ea sunt,
Domino : sola Rahab meretrix vivat, cum universis qui cum ea in domo sunt :
abscondit enim nuntios quos direximus. 18 Vos autem cavete ne de his, quæ
præcepta sunt, quippiam contingatis, et sitis prævaricationis rei, et omnia castra Isra¨el sub peccato sint atque turbentur. 19 Quidquid autem auri et argenti
fuerit, et vasorum æneorum ac ferri, Domino consecretur, repositum in thesauris ejus. 20 Igitur omni populo vociferante, et clangentibus tubis, postquam
in aures multitudinis vox sonitusque increpuit, muri illico corruerunt : et ascendit unusquisque per locum qui contra se erat : ceperuntque civitatem, 21 et
interfecerunt omnia quæ erant in ea, a viro usque ad mulierem, ab infante
usque ad senem. Boves quoque et oves et asinos in ore gladii percusserunt.
22
Duobus autem viris, qui exploratores missi fuerant, dixit Josue : Ingredimini domum mulieris meretricis, et producite eam, et omnia quæ illius sunt,
sicut illi juramento firmastis. 23 Ingressique juvenes eduxerunt Rahab, et parentes ejus, fratres quoque, et cunctam supellectilem ac cognationem illius, et
extra castra Isra¨el manere fecerunt. 24 Urbem autem, et omnia quæ erant in ea,
succenderunt, absque auro et argento, et vasis æneis, ac ferro, quæ in ærarium
Domini consecrarunt. 25 Rahab vero meretricem, et domum patris ejus, et omnia quæ habebat, fecit Josue vivere, et habitaverunt in medio Isra¨el, usque in
præsentem diem : eo quod absconderit nuntios, quos miserat ut explorarent
Jericho. In tempore illo, imprecatus est Josue, dicens : 26 Maledictus vir coram
Domino, qui suscitaverit et ædificaverit civitatem Jericho. In primogenito suo
fundamenta illius jaciat, et in novissimo liberorum ponat portas ejus. 27 Fuit
ergo Dominus cum Josue, et nomen ejus vulgatum est in omni terra.
Filii autem Isra¨el prævaricati sunt mandatum, et usurpaverunt de anath7aliquid
emate. Nam Achan filius Charmi filii Zabdi filii Zare de tribu Juda tulit
de anathemate : iratusque est Dominus contra filios Isra¨el. Cumque
2

199

Josue

mitteret Josue de Jericho viros contra Hai, quæ est juxta Bethaven, ad orientalem plagam oppidi Bethel, dixit eis : Ascendite, et explorate terram. Qui
præcepta complentes exploraverunt Hai. 3 Et reversi dixerunt ei : Non ascendat omnis populus, sed duo vel tria millia virorum pergant, et deleant civitatem : quare omnis populus frustra vexabitur contra hostes paucissimos ?
4
Ascenderunt ergo tria millia pugnatorum. Qui statim terga vertentes, 5 percussi sunt a viris urbis Hai, et corruerunt ex eis triginta sex homines : persecutique sunt eos adversarii de porta usque ad Sabarim, et ceciderunt per prona
fugientes : pertimuitque cor populi, et instar aquæ liquefactum est.
6
Josue vero scidit vestimenta sua, et pronus cecidit in terram coram arca
Domini usque ad vesperam, tam ipse quam omnes senes Isra¨el : miseruntque
pulverem super capita sua, 7 et dixit Josue : Heu Domine Deus, quid voluisti
traducere populum istum Jordanem fluvium, ut traderes nos in manus Amorrhæi, et perderes ? utinam ut cœpimus, mansissemus trans Jordanem. 8 Mi
Domine Deus, quid dicam, videns Isra¨elem hostibus suis terga vertentem ?
9
Audient Chananæi, et omnes habitatores terræ, et pariter conglobati circumdabunt nos, atque delebunt nomen nostrum de terra : et quid facies magno
nomini tuo ?
10
Dixitque Dominus ad Josue : Surge : cur jaces pronus in terra ? 11 Peccavit Isra¨el, et prævaricatus est pactum meum : tuleruntque de anathemate, et
furati sunt atque mentiti, et absconderunt inter vasa sua. 12 Nec poterit Isra¨el
stare ante hostes suos, eosque fugiet : quia pollutus est anathemate. Non ero
ultra vobiscum, donec conteratis eum qui hujus sceleris reus est. 13 Surge,
sanctifica populum, et dic eis : Sanctificamini in crastinum : hæc enim dicit
Dominus Deus Isra¨el : Anathema in medio tui est, Isra¨el : non poteris stare
coram hostibus tuis, donec deleatur ex te qui hoc contaminatus est scelere.
14
Accedetisque mane singuli per tribus vestras : et quamcumque tribum sors
invenerit, accedet per cognationes suas, et cognatio per domos, domusque per
viros. 15 Et quicumque ille in hoc facinore fuerit deprehensus, comburetur igni
cum omni substantia sua : quoniam prævaricatus est pactum Domini, et fecit
nefas in Isra¨el.
16
Surgens itaque Josue mane, applicuit Isra¨el per tribus suas, et inventa est
tribus Juda. 17 Quæ cum juxta familias suas esset oblata, inventa est familia
Zare. Illam quoque per domos offerens, reperit Zabdi : 18 cujus domum in
singulos dividens viros, invenit Achan filium Charmi filii Zabdi filii Zare de
tribu Juda. 19 Et ait Josue ad Achan : Fili mi, da gloriam Domino Deo Isra¨el,
et confitere, atque indica mihi quid feceris, ne abscondas. 20 Responditque
Achan Josue, et dixit ei : Vere ego peccavi Domino Deo Isra¨el, et sic et sic
feci. 21 Vidi enim inter spolia pallium coccineum valde bonum, et ducentos
siclos argenti, regulamque auream quinquaginta siclorum : et concupiscens
abstuli, et abscondi in terra contra medium tabernaculi mei, argentumque
fossa humo operui. 22 Misit ergo Josue ministros : qui currentes ad tabernaculum illius, repererunt cuncta abscondita in eodem loco, et argentum simul.
23
Auferentesque de tentorio, tulerunt ea ad Josue, et ad omnes filios Isra¨el,
projeceruntque ante Dominum. 24 Tollens itaque Josue Achan filium Zare, argentumque et pallium, et auream regulam, filios quoque et filias ejus, boves
et asinos et oves, ipsumque tabernaculum, et cunctam supellectilem (et omnis Isra¨el cum eo), duxerunt eos ad vallem Achor : 25 ubi dixit Josue : Quia
turbasti nos, exturbet te Dominus in die hac. Lapidavitque eum omnis Isra¨el :
et cuncta quæ illius erant, igne consumpta sunt. 26 Congregaveruntque super
200

Josue

eum acervum magnum lapidum, qui permanet usque in præsentem diem.
Et aversus est furor Domini ab eis. Vocatumque est nomen loci illius, vallis
Achor, usque hodie.
autem Dominus ad Josue : Ne timeas, neque formides : tolle tecum
8Hai.Dixit
omnem multitudinem pugnatorum, et consurgens ascende in oppidum
Ecce tradidi in manu tua regem ejus et populum, urbemque et terram.
2

Faciesque urbi Hai, et regi ejus, sicut fecisti Jericho, et regi illius : prædam
vero, et omnia animantia diripietis vobis : pone insidias urbi post eam. 3 Surrexitque Josue, et omnis exercitus bellatorum cum eo, ut ascenderent in Hai :
et electa triginta millia virorum fortium misit nocte, 4 præcepitque eis, dicens :
Ponite insidias post civitatem, nec longius recedatis : et eritis omnes parati.
5
Ego autem, et reliqua multitudo, quæ mecum est, accedemus ex adverso
contra urbem. Cumque exierint contra nos, sicut ante fecimus, fugiemus, et
terga vertemus, 6 donec persequentes ab urbe longius protrahantur : putabunt
enim nos fugere sicut prius. 7 Nobis ergo fugientibus, et illis persequentibus,
consurgetis de insidiis, et vastabitis civitatem : tradetque eam Dominus Deus
vester in manus vestras. 8 Cumque ceperitis, succendite eam, et sic omnia
facietis, ut jussi.
9
Dimisitque eos, et perrexerunt ad locum insidiarum, sederuntque inter
Bethel et Hai, ad occidentalem plagam urbis Hai : Josue autem nocte illa
in medio mansit populi, 10 surgensque diluculo recensuit socios, et ascendit
cum senioribus in fronte exercitus, vallatus auxilio pugnatorum. 11 Cumque
venissent et ascendissent ex adverso civitatis, steterunt ad septentrionalem urbis plagam, inter quam et eos erat vallis media. 12 Quinque autem millia viros
elegerat, et posuerat in insidiis inter Bethel et Hai ex occidentali parte ejusdem
civitatis : 13 omnis vero reliquus exercitus ad aquilonem aciem dirigebat, ita
ut novissimi illius multitudinis occidentalem plagam urbis attingerent. Abiit
ergo Josue nocte illa, et stetit in vallis medio.
14
Quod cum vidisset rex Hai, festinavit mane, et egressus est cum omni
exercitu civitatis, direxitque aciem contra desertum, ignorans quod post tergum laterent insidiæ. 15 Josue vero et omnis Isra¨el cesserunt loco, simulantes
metum, et fugientes per solitudinis viam. 16 At illi vociferantes pariter, et se
mutuo cohortantes, persecuti sunt eos. Cumque recessissent a civitate, 17 et
ne unus quidem in urbe Hai et Bethel remansisset qui non persequeretur Isra¨el (sicut eruperant aperta oppida relinquentes), 18 dixit Dominus ad Josue :
Leva clypeum, qui in manu tua est, contra urbem Hai, quoniam tibi tradam
eam. 19 Cumque elevasset clypeum ex adverso civitatis, insidiæ, quæ latebant,
surrexerunt confestim : et pergentes ad civitatem, ceperunt, et succenderunt
eam. 20 Viri autem civitatis, qui persequebantur Josue, respicientes et videntes
fumum urbis ad cælum usque conscendere, non potuerunt ultra huc illucque
diffugere : præsertim cum hi qui simulaverant fugam, et tendebant ad solitudinem, contra persequentes fortissime restitissent. 21 Vidensque Josue et
omnis Isra¨el quod capta esset civitas, et fumus urbis ascenderet, reversus percussit viros Hai. 22 Siquidem et illi qui ceperant et succenderant civitatem,
egressi ex urbe contra suos, medios hostium ferire cœperunt. Cum ergo ex
utraque parte adversarii cæderentur, ita ut nullus de tanta multitudine salvaretur, 23 regem quoque urbis Hai apprehenderunt viventem, et obtulerunt
Josue.
24
Igitur omnibus interfectis, qui Isra¨elem ad deserta tendentem fuerant

201

Josue

persecuti, et in eodem loco gladio corruentibus, reversi filii Isra¨el percusserunt
civitatem. 25 Erant autem qui in eodem die conciderant a viro usque ad
mulierem, duodecim millia hominum, omnes urbis Hai. 26 Josue vero non contraxit manum, quam in sublime porrexerat, tenens clypeum donec interficerentur omnes habitatores Hai. 27 Jumenta autem et prædam civitatis diviserunt
sibi filii Isra¨el, sicut præceperat Dominus Josue. 28 Qui succendit urbem, et
fecit eam tumulum sempiternum : 29 regem quoque ejus suspendit in patibulo
usque ad vesperam et solis occasum. Præcepitque Josue, et deposuerunt cadaver ejus de cruce : projeceruntque in ipso introitu civitatis, congesto super
eum magno acervo lapidum, qui permanet usque in præsentem diem.
30
Tunc ædificavit Josue altare Domino Deo Isra¨el in monte Hebal, 31 sicut
præceperat Moyses famulus Domini filiis Isra¨el, et scriptum est in volumine
legis Moysi : altare vero de lapidibus impolitis, quos ferrum non tetigit : et obtulit super eo holocausta Domino, immolavitque pacificas victimas. 32 Et scripsit super lapides Deuteronomium legis Moysi, quod ille digesserat coram filiis
Isra¨el. 33 Omnis autem populus, et majores natu, ducesque ac judices, stabant
ex utraque parte arcæ, in conspectu sacerdotum qui portabant arcam fœderis
Domini, ut advena, ita et indigena. Media pars eorum juxta montem Garizim, et media juxta montem Hebal, sicut præceperat Moyses famulus Domini.
Et primum quidem benedixit populo Isra¨el. 34 Post hæc legit omnia verba
benedictionis et maledictionis, et cuncta quæ scripta erant in legis volumine.
35
Nihil ex his quæ Moyses jusserat, reliquit intactum, sed universa replicavit
coram omni multitudine Isra¨el, mulieribus ac parvulis, et advenis qui inter
eos morabantur.
Quibus auditis, cuncti reges trans Jordanem, qui versabantur in montanis
9itabant
et campestribus, in maritimis ac littore magni maris, hi quoque qui habjuxta Libanum, Hethæus et Amorrhæus, Chananæus, Pherezæus, et
Hevæus, et Jebusæus, 2 congregati sunt pariter, ut pugnarent contra Josue et
Isra¨el uno animo, eademque sententia.
3
At hi qui habitabant in Gabaon, audientes cuncta quæ fecerat Josue Jericho, et Hai, 4 et callide cogitantes, tulerunt sibi cibaria, saccos veteres asinis
imponentes, et utres vinarios scissos atque consutos, 5 calceamentaque perantiqua quæ ad indicium vetustatis pittaciis consuta erant, induti veteribus
vestimentis : panes quoque, quos portabant ob viaticum, duri erant, et in
frustra comminuti : 6 perrexeruntque ad Josue, qui tunc morabatur in castris
Galgalæ, et dixerunt ei, atque simul omni Isra¨eli : De terra longinqua venimus, pacem vobiscum facere cupientes. Responderuntque viri Isra¨el ad eos,
atque dixerunt : 7 Ne forte in terra, quæ nobis sorte debetur, habitetis, et non
possimus fœdus inire vobiscum. 8 At illi ad Josue : Servi, inquiunt, tui sumus.
Quibus Josue ait : Quinam estis vos ? et unde venistis ? 9 Responderunt :
De terra longinqua valde venerunt servi tui in nomine Domini Dei tui. Audivimus enim famam potentiæ ejus, cuncta quæ fecit in Ægypto, 10 et duobus
regibus Amorrhæorum qui fuerunt trans Jordanem, Sehon regi Hesebon, et
Og regi Basan, qui erat in Astaroth : 11 dixeruntque nobis seniores, et omnes
habitatores terræ nostræ : Tollite in manibus cibaria ob longissimam viam,
et occurrite eis, et dicite : Servi vestri sumus : fœdus inite nobiscum. 12 En
panes quando egressi sumus de domibus nostris, ut veniremus ad vos, calidos
sumpsimus ; nunc sicci facti sunt, et vetustate nimia comminuti. 13 Utres vini
novos implevimus ; nunc rupti sunt et soluti. Vestes et calceamenta quibus in-

202

Josue

duimur, et quæ habemus in pedibus, ob longitudinem longioris viæ trita sunt,
et pene consumpta. 14 Susceperunt igitur de cibariis eorum, et os Domini non
interrogaverunt. 15 Fecitque Josue cum eis pacem, et inito fœdere pollicitus est
quod non occiderentur : principes quoque multitudinis juraverunt eis.
16
Post dies autem tres initi fœderis, audierunt quod in vicino habitarent,
et inter eos futuri essent. 17 Moveruntque castra filii Isra¨el, et venerunt in
civitates eorum die tertio, quarum hæc vocabula sunt : Gabaon, et Caphira, et Beroth, et Cariathiarim. 18 Et non percusserunt eos, eo quod jurassent
eis principes multitudinis in nomine Domini Dei Isra¨el. Murmuravit itaque
omne vulgus contra principes. 19 Qui responderunt eis : Juravimus illis in
nomine Domini Dei Isra¨el, et idcirco non possumus eos contingere. 20 Sed hoc
faciemus eis : reserventur quidem ut vivant, ne contra nos ira Domini concitetur, si pejeraverimus : 21 sed sic vivant, ut in usus universæ multitudinis ligna
cædant, aquasque comportent. Quibus hæc loquentibus, 22 vocavit Gabaonitas Josue, et dixit eis : Cur nos decipere fraude voluistis, ut diceretis : Procul
valde habitamus a vobis, cum in medio nostri sitis ? 23 itaque sub maledictione
eritis, et non deficiet de stirpe vestra ligna cædens, aquasque comportans in
domum Dei mei. 24 Qui responderunt : Nuntiatum est nobis servis tuis, quod
promisisset Dominus Deus tuus Moysi servo suo ut traderet vobis omnem
terram, et disperderet cunctos habitatores ejus. Timuimus igitur valde, et providimus animabus nostris, vestro terrore compulsi, et hoc consilium inivimus.
25
Nunc autem in manu tua sumus : quod tibi bonum et rectum videtur, fac
nobis. 26 Fecit ergo Josue ut dixerat, et liberavit eos de manu filiorum Isra¨el,
ut non occiderentur. 27 Decrevitque in illo die eos esse in ministerio cuncti
populi, et altaris Domini, cædentes ligna, et aquas comportantes, usque in
præsens tempus, in loco quem Dominus elegisset.
Quæ cum audisset Adonisedec rex Jerusalem, quod scilicet cepisset Jo10
sue Hai, et subvertisset eam (sicut enim fecerat Jericho et regi ejus, sic
fecit Hai et regi illius), et quod transfugissent Gabaonitæ ad Isra¨el, et essent
fœderati eorum, 2 timuit valde. Urbs enim magna erat Gabaon, et una civitatum regalium, et major oppido Hai, omnesque bellatores ejus fortissimi.
3
Misit ergo Adonisedec rex Jerusalem ad Oham regem Hebron, et ad Pharam
regem Jerimoth, ad Japhia quoque regem Lachis, et ad Dabir regem Eglon,
dicens : 4 Ad me ascendite, et ferte præsidium, ut expugnemus Gabaon,
quare transfugerit ad Josue, et ad filios Isra¨el. 5 Congregati igitur ascenderunt quinque reges Amorrhæorum : rex Jerusalem, rex Hebron, rex Jerimoth, rex Lachis, rex Eglon, simul cum exercitibus suis : et castrametati sunt
circa Gabaon, oppugnantes eam.
6
Habitatores autem Gabaon urbis obsessæ miserunt ad Josue, qui tunc
morabatur in castris apud Galgalam, et dixerunt ei : Ne retrahas manus tuas
ab auxilio servorum tuorum : ascende cito, et libera nos, ferque præsidium :
convenerunt enim adversum nos omnes reges Amorrhæorum, qui habitant
in montanis. 7 Ascenditque Josue de Galgalis, et omnis exercitus bellatorum
cum eo, viri fortissimi. 8 Dixitque Dominus ad Josue : Ne timeas eos : in
manus enim tuas tradidi illos : nullus ex eis tibi resistere poterit. 9 Irruit
itaque Josue super eos repente, tota nocte ascendens de Galgalis. 10 Et conturbavit eos Dominus a facie Isra¨el : contrivitque plaga magna in Gabaon,
ac persecutus est eos per viam ascensus Bethoron, et percussit usque Azeca
et Maceda. 11 Cumque fugerent filios Isra¨el, et essent in descensu Bethoron,

203

Josue

Dominus misit super eos lapides magnos de cælo usque ad Azeca : et mortui sunt multo plures lapidibus grandinis, quam quos gladio percusserant filii
Isra¨el. 12 Tunc locutus est Josue Domino, in die qua tradidit Amorrhæum in
conspectu filiorum Isra¨el, dixitque coram eis :
Sol, contra Gabaon ne movearis,
et luna contra vallem Ajalon.
13
Steteruntque sol et luna,
donec ulcisceretur se gens de inimicis suis.
Nonne scriptum est hoc in libro justorum ? Stetit itaque sol in medio
cæli, et non festinavit occumbere spatio unius diei. 14 Non fuit antea nec
postea tam longa dies, obediente Domino voci hominis, et pugnante pro Isra¨el.
15
Reversusque est Josue cum omni Isra¨el in castra Galgalæ.
16
Fugerant enim quinque reges et se absconderant in spelunca urbis Maceda. 17 Nuntiatumque est Josue quod inventi essent quinque reges latentes in
spelunca urbis Maceda. 18 Qui præcepit sociis, et ait : Volvite saxa ingentia ad os speluncæ, et ponite viros industrios, qui clausos custodiant : 19 vos
autem nolite stare, sed persequimini hostes, et extremos quosque fugientium
cædite : nec dimittatis eos urbium suarum intrare præsidia, quos tradidit
Dominus Deus in manus vestras. 20 Cæsis ergo adversariis plaga magna, et
usque ad internecionem pene consumptis, hi qui Isra¨el effugere potuerunt,
ingressi sunt civitates munitas. 21 Reversusque est omnis exercitus ad Josue in
Maceda, ubi tunc erant castra, sani et integro numero : nullusque contra filios
Isra¨el mutire ausus est. 22 Præcepitque Josue, dicens : Aperite os speluncæ,
et producite ad me quinque reges, qui in ea latitant. 23 Feceruntque ministri
ut sibi fuerat imperatum : et eduxerunt ad eum quinque reges de spelunca,
regem Jerusalem, regem Hebron, regem Jerimoth, regem Lachis, regem Eglon.
24
Cumque educti essent ad eum, vocavit omnes viros Isra¨el, et ait ad principes
exercitus qui secum erant : Ite, et ponite pedes super colla regum istorum. Qui
cum perrexissent, et subjectorum colla pedibus calcarent, 25 rursum ait ad eos :
Nolite timere, nec paveatis : confortamini, et estote robusti : sic enim faciet
Dominus cunctis hostibus vestris, adversum quos dimicatis. 26 Percussitque
Josue, et interfecit eos, atque suspendit super quinque stipites : fueruntque
suspensi usque ad vesperum. 27 Cumque occumberet sol, præcepit sociis ut
deponerent eos de patibulis. Qui depositos projecerunt in speluncam in qua
latuerant, et posuerunt super os ejus saxa ingentia, quæ permanent usque in
præsens.
28
Eodem quoque die, Macedam cepit Josue, et percussit eam in ore gladii,
regemque illius interfecit, et omnes habitatores ejus : non dimisit in ea saltem
parvas reliquias. Fecitque regi Maceda sicut fecerat regi Jericho. 29 Transivit
autem cum omni Isra¨el de Maceda in Lebna, et pugnabat contra eam : 30 quam
tradidit Dominus cum rege suo in manus Isra¨el : percusseruntque urbem in
ore gladii, et omnes habitatores ejus : non dimiserunt in ea ullas reliquias.
Feceruntque regi Lebna sicut fecerant regi Jericho. 31 De Lebna transivit in
Lachis cum omni Isra¨el : et exercitu per gyrum disposito, oppugnabat eam.
32
Tradiditque Dominus Lachis in manus Isra¨el, et cepit eam die altero, atque
percussit in ore gladii, omnemque animam quæ fuerat in ea, sicut fecerat Lebna. 33 Eo tempore ascendit Horam rex Gazer, ut auxiliaretur Lachis : quem
percussit Josue cum omni populo ejus usque ad internecionem. 34 Transivitque de Lachis in Eglon, et circumdedit, 35 atque expugnavit eam eadem die :
204

Josue

percussitque in ore gladii omnes animas quæ erant in ea, juxta omnia quæ
fecerat Lachis. 36 Ascendit quoque cum omni Isra¨el de Eglon in Hebron, et
pugnavit contra eam : 37 cepit eam, et percussit in ore gladii, regem quoque
ejus, et omnia oppida regionis illius, universasque animas quæ in ea fuerant
commoratæ : non reliquit in ea ullas reliquias : sicut fecerat Eglon, sic fecit et
Hebron, cuncta quæ in ea reperit consumens gladio. 38 Inde reversus in Dabir,
39
cepit eam atque vastavit : regem quoque ejus atque omnia per circuitum
oppida percussit in ore gladii : non dimisit in ea ullas reliquias : sicut fecerat
Hebron et Lebna et regibus earum, sic fecit Dabir et regi illius. 40 Percussit
itaque Josue omnem terram montanam et meridianam atque campestrem, et
Asedoth, cum regibus suis : non dimisit in ea ullas reliquias, sed omne quod
spirare poterat interfecit, sicut præceperat ei Dominus Deus Isra¨el, 41 a Cadesbarne usque Gazam. Omnem terram Gosen usque Gabaon, 42 universosque
reges, et regiones eorum uno impetu cepit atque vastavit : Dominus enim
Deus Isra¨el pugnavit pro eo. 43 Reversusque est cum omni Isra¨el ad locum
castrorum in Galgala.
Quæ cum audisset Jabin rex Asor, misit ad Jobab regem Madon, et ad
11
regem Semeron, atque ad regem Achsaph : ad reges quoque aquilonis, qui habitabant in montanis et in planitie contra meridiem Ceneroth, in
2

campestribus quoque et in regionibus Dor juxta mare : 3 Chananæum quoque
ab oriente et occidente, et Amorrhæum atque Hethæum ac Pherezæum et Jebusæum in montanis : Hevæum quoque qui habitabat ad radices Hermon
in terra Maspha. 4 Egressique sunt omnes cum turmis suis, populus multus
nimis sicut arena quæ est in littore maris, equi quoque et currus immensæ
multitudinis. 5 Conveneruntque omnes reges isti in unum ad aquas Merom,
ut pugnarent contra Isra¨el.
6
Dixitque Dominus ad Josue : Ne timeas eos : cras enim hac eadem hora
ego tradam omnes istos vulnerandos in conspectu Isra¨el : equos eorum subnervabis, et currus igne combures. 7 Venitque Josue, et omnis exercitus cum
eo, adversus illos ad aquas Merom subito, et irruerunt super eos, 8 tradiditque
illos Dominus in manus Isra¨el. Qui percusserunt eos, et persecuti sunt usque
ad Sidonem magnam, et aquas Maserephoth, campumque Masphe, qui est
ad orientalem illius partem. Ita percussit omnes, ut nullas dimitteret ex eis
reliquias : 9 fecitque sicut præceperat ei Dominus : equos eorum subnervavit, currusque combussit igni. 10 Reversusque statim cepit Asor, et regem ejus
percussit gladio. Asor enim antiquitus inter omnia regna hæc principatum
tenebat. 11 Percussitque omnes animas quæ ibidem morabantur : non dimisit
in ea ullas reliquias, sed usque ad internecionem universa vastavit, ipsamque
urbem peremit incendio. 12 Et omnes per circuitum civitates, regesque earum,
cepit, percussit atque delevit, sicut præceperat ei Moyses famulus Domini.
13
Absque urbibus, quæ erant in collibus et in tumulis sitæ, ceteras succendit
Isra¨el : unam tantum Asor munitissimam flamma consumpsit. 14 Omnemque
prædam istarum urbium ac jumenta diviserunt sibi filii Isra¨el, cunctis hominibus interfectis. 15 Sicut præceperat Dominus Moysi servo suo, ita præcepit Moyses Josue, et ille universa complevit : non præteriit de universis
mandatis, nec unum quidem verbum quod jusserat Dominus Moysi. 16 Cepit
itaque Josue omnem terram montanam et meridianam, terramque Gosen, et
planitiem, et occidentalem plagam, montemque Isra¨el, et campestria ejus, 17 et
partem montis, quæ ascendit Seir usque Baalgad, per planitiem Libani subter

205

Josue

montem Hermon : omnes reges eorum cepit, percussit, et occidit. 18 Multo
tempore pugnavit Josue contra reges istos. 19 Non fuit civitas quæ se traderet
filiis Isra¨el, præter Hevæum, qui habitabat in Gabaon : omnes enim bellando cepit. 20 Domini enim sententia fuerat, ut indurarentur corda eorum, et
pugnarent contra Isra¨el, et caderent, et non mererentur ullam clementiam, ac
perirent, sicut præceperat Dominus Moysi. 21 In illo tempore venit Josue, et
interfecit Enacim de montanis, Hebron, et Dabir, et Anab, et de omni monte
Juda et Isra¨el, urbesque eorum delevit. 22 Non reliquit ullum de stirpe Enacim,
in terra filiorum Isra¨el : absque civitatibus Gaza, et Geth, et Azoto, in quibus
solis relicti sunt. 23 Cepit ergo Josue omnem terram, sicut locutus est Dominus
ad Moysen, et tradidit eam in possessionem filiis Isra¨el secundum partes et
tribus suas : quievitque terra a præliis.
Hi sunt reges, quos percusserunt filii Isra¨el, et possederunt terram eo12
rum trans Jordanem ad solis ortum, a torrente Arnon usque ad montem
Hermon, et omnem orientalem plagam, quæ respicit solitudinem.
Sehon
2

rex Amorrhæorum, qui habitavit in Hesebon, dominatus est ab Aro¨er, quæ
sita est super ripam torrentis Arnon, et mediæ partis in valle, dimidiæque
Galaad, usque ad torrentem Jaboc, qui est terminus filiorum Ammon. 3 Et
a solitudine usque ad mare Ceneroth contra orientem, et usque ad mare deserti, quod est mare salsissimum, ad orientalem plagam per viam quæ ducit
Bethsimoth : et ab australi parte, quæ subjacet Asedoth, Phasga. 4 Terminus
Og regis Basan, de reliquiis Raphaim, qui habitavit in Astaroth, et in Edrai,
et dominatus est in monte Hermon, et in Salecha, atque in universa Basan,
usque ad terminos 5 Gessuri, et Machati, et dimidiæ partis Galaad : terminos
Sehon regis Hesebon. 6 Moyses famulus Domini et filii Isra¨el percusserunt
eos, tradiditque terram eorum Moyses in possessionem Rubenitis, et Gaditis,
et dimidiæ tribui Manasse. 7 Hi sunt reges terræ, quos percussit Josue et filii
Isra¨el trans Jordanem ad occidentalem plagam, a Baalgad in campo Libani,
usque ad montem cujus pars ascendit in Seir : tradiditque eam Josue in possessionem tribubus Isra¨el, singulis partes suas, 8 tam in montanis quam in
planis atque campestribus. In Asedoth, et in solitudine, ac in meridie, Hethæus fuit et Amorrhæus, Chananæus, et Pherezæus, Hevæus et Jebusæus.
9
Rex Jericho unus : rex Hai, quæ est ex latere Bethel, unus : 10 rex Jerusalem
unus, rex Hebron unus, 11 rex Jerimoth unus, rex Lachis unus, 12 rex Eglon
unus, rex Gazer unus, 13 rex Dabir unus, rex Gader unus, 14 rex Herma unus,
rex Hered unus, 15 rex Lebna unus, rex Odullam unus, 16 rex Maceda unus, rex
Bethel unus, 17 rex Taphua unus, rex Opher unus, 18 rex Aphec unus, rex Saron
unus, 19 rex Madon unus, rex Asor unus, 20 rex Semeron unus, rex Achsaph
unus, 21 rex Thenac unus, rex Mageddo unus, 22 rex Cades unus, rex Jachanan
Carmeli unus, 23 rex Dor et provinciæ Dor unus, rex gentium Galgal unus,
24
rex Thersa unus : omnes reges triginta unus.
Josue senex provectæque ætatis erat, et dixit Dominus ad eum : Senuisti,
13
et longævus es, terraque latissima derelicta est, quæ necdum sorte divisa est : omnis videlicet Galilæa, Philisthiim, et universa Gessuri. A fluvio
2

3

turbido, qui irrigat Ægyptum, usque ad terminos Accaron contra aquilonem :
terra Chanaan, quæ in quinque regulos Philisthiim dividitur, Gazæos, et Azotios, Ascalonitas, Gethæos, et Accaronitas. 4 Ad meridiem vero sunt Hevæi,
omnis terra Chanaan, et Maara Sidoniorum, usque Apheca et terminos Amorrhæi, 5 ejusque confinia. Libani quoque regio contra orientem, a Baalgad sub
206

Josue

monte Hermon, donec ingrediaris Emath ; 6 omnium qui habitant in monte
a Libano usque ad aquas Maserephoth, universique Sidonii. Ego sum qui
delebo eos a facie filiorum Isra¨el. Veniat ergo in partem hæreditatis Isra¨el, sicut præcepi tibi. 7 Et nunc divide terram in possessionem novem tribubus,
et dimidiæ tribui Manasse, 8 cum qua Ruben et Gad possederunt terram,
quam tradidit eis Moyses famulus Domini trans fluenta Jordanis, ad orientalem plagam. 9 Ab Aro¨er, quæ sita est in ripa torrentis Arnon, et in vallis
medio, universaque campestria Medaba, usque Dibon, 10 et cunctas civitates
Sehon regis Amorrhæi, qui regnavit in Hesebon, usque ad terminos filiorum
Ammon, 11 et Galaad, ac terminum Gessuri et Machati, et omnem montem
Hermon, et universam Basan, usque ad Salecha, 12 omne regnum Og in Basan,
qui regnavit in Astaroth et Edrai, ipse fuit de reliquiis Raphaim : percussitque
eos Moyses, atque delevit. 13 Nolueruntque disperdere filii Isra¨el Gessuri et
Machati : et habitaverunt in medio Isra¨el usque in præsentem diem. 14 Tribui
autem Levi non dedit possessionem : sed sacrificia et victimæ Domini Dei
Isra¨el, ipsa est ejus hæreditas, sicut locutus est illi.
15
Dedit ergo Moyses possessionem tribui filiorum Ruben juxta cognationes
suas. 16 Fuitque terminus eorum ab Aro¨er, quæ sita est in ripa torrentis Arnon,
et in valle ejusdem torrentis media : universam planitiem, quæ ducit Medaba, 17 et Hesebon, cunctosque viculos earum, qui sunt in campestribus : Dibon quoque et Bamothbaal, et oppidum Baalmaon, 18 et Jassa, et Cedimoth,
et Mephaath, 19 et Cariathaim, et Sabama, et Sarathasar in monte convallis. 20 Bethphogor et Asedoth, Phasga et Bethiesimoth, 21 et omnes urbes
campestres, universaque regna Sehon regis Amorrhæi, qui regnavit in Hesebon, quem percussit Moyses cum principibus Madian : Hevæum, et Recem,
et Sur, et Hur, et Rebe duces Sehon habitatores terræ. 22 Et Balaam filium
Beor ariolum occiderunt filii Isra¨el gladio cum ceteris interfectis. 23 Factusque
est terminus filiorum Ruben Jordanis fluvius. Hæc est possessio Rubenitarum
per cognationes suas urbium et viculorum.
24
Deditque Moyses tribui Gad et filiis ejus per cognationes suas possessionem, cujus hæc divisio est. 25 Terminus Jaser, et omnes civitates Galaad,
et dimidiam partem terræ filiorum Ammon, usque ad Aro¨er, quæ est contra
Rabba, 26 et ab Hesebon usque Ramoth, Masphe et Betonim : et a Manaim
usque ad terminos Dabir. 27 In valle quoque Betharan, et Bethnemra, et Socoth, et Saphon reliquam partem regni Sehon regis Hesebon : hujus quoque
finis, Jordanis est, usque ad extremam partem maris Cenereth trans Jordanem
ad orientalem plagam. 28 Hæc est possessio filiorum Gad per familias suas,
civitates et villæ earum.
29
Dedit et dimidiæ tribui Manasse, filiisque ejus juxta cognationes suas,
possessionem, 30 cujus hoc principium est : a Manaim universam Basan, et
cuncta regna Og regis Basan, omnesque vicos Jair, qui sunt in Basan, sexaginta
oppida : 31 et dimidiam partem Galaad, et Astaroth, et Edrai, urbes regni Og
in Basan : filiis Machir, filii Manasse, dimidiæ parti filiorum Machir juxta
cognationes suas. 32 Hanc possessionem divisit Moyses in campestribus Moab
trans Jordanem contra Jericho ad orientalem plagam. 33 Tribui autem Levi non
dedit possessionem : quoniam Dominus Deus Isra¨el ipse est possessio ejus, ut
locutus est illi.
est quod possederunt filii Isra¨el in terra Chanaan, quam dederunt
14 Hoc
eis Eleazar sacerdos, et Josue filius Nun, et principes familiarum per
207

Josue

tribus Isra¨el : 2 sorte omnia dividentes, sicut præceperat Dominus in manu
Moysi, novem tribubus, et dimidiæ tribui. 3 Duabus enim tribubus, et
dimidiæ, dederat Moyses trans Jordanem possessionem : absque Levitis, qui
nihil terræ acceperunt inter fratres suos : 4 sed in eorum successerunt locum
filii Joseph in duas divisi tribus, Manasse et Ephraim : nec acceperunt Levitæ
aliam in terra partem, nisi urbes ad habitandum, et suburbana earum ad alenda jumenta et pecora sua. 5 Sicut præceperat Dominus Moysi, ita fecerunt
filii Isra¨el, et diviserunt terram.
6
Accesserunt itaque filii Juda ad Josue in Galgala, locutusque est ad eum
Caleb filius Jephone Cenezæus : Nosti quid locutus sit Dominus ad Moysen hominem Dei de me et te in Cadesbarne. 7 Quadraginta annorum eram
quando misit me Moyses famulus Domini de Cadesbarne, ut considerarem
terram, nuntiavique ei quod mihi verum videbatur. 8 Fratres autem mei, qui
ascenderant mecum, dissolverunt cor populi : et nihilominus ego secutus sum
Dominum Deum meum. 9 Juravitque Moyses in die illo, dicens : Terra, quam
calcavit pes tuus, erit possessio tua, et filiorum tuorum in æternum : quia secutus es Dominum Deum meum. 10 Concessit ergo Dominus vitam mihi, sicut
pollicitus est, usque in præsentem diem. Quadraginta et quinque anni sunt, ex
quo locutus est Dominus verbum istud ad Moysen, quando ambulabat Isra¨el
per solitudinem : hodie octoginta quinque annorum sum, 11 sic valens ut eo
valebam tempore quando ad explorandum missus sum : illius in me temporis
fortitudo usque hodie perseverat, tam ad bellandum quam ad gradiendum.
12
Da ergo mihi montem istum, quem pollicitus est Dominus, te quoque audiente, in quo Enacim sunt, et urbes magnæ atque munitæ : si forte sit Dominus
mecum, et potuero delere eos, sicut promisit mihi. 13 Benedixitque ei Josue, et
tradidit ei Hebron in possessionem : 14 atque ex eo fuit Hebron Caleb filio Jephone Cenezæo usque in præsentem diem, quia secutus est Dominum Deum
Isra¨el. 15 Nomen Hebron ante vocabatur Cariath Arbe : Adam maximus ibi
inter Enacim situs est : et terra cessavit a præliis.
Igitur sors filiorum Judæ per cognationes suas ista fuit : a termino
15
Edom, desertum Sin, contra meridiem, et usque ad extremam partem
australis plagæ. Initium ejus a summitate maris salsissimi, et a lingua ejus,
2

quæ respicit meridiem. 3 Egrediturque contra ascensum Scorpionis, et pertransit in Sina : ascenditque in Cadesbarne, et pervenit in Esron, ascendens
ad Addar, et circuiens Carcaa, 4 atque inde pertransiens in Asemona, et perveniens ad torrentem Ægypti : eruntque termini ejus mare magnum. Hic
erit finis meridianæ plagæ. 5 Ab oriente vero erit initium, mare salsissimum
usque ad extrema Jordanis : et ea quæ respiciunt ad aquilonem, a lingua
maris usque ad eumdem Jordanis fluvium. 6 Ascenditque terminus in Beth
Hagla, et transit ab aquilone in Beth Araba, ascendens ad lapidem Bo¨en filii Ruben : 7 et tendens usque ad terminos Debera de valle Achor, contra
aquilonem respiciens Galgala, quæ est ex adverso ascensionis Adommim, ab
australi parte torrentis : transitque aquas, quæ vocantur fons solis : et erunt
exitus ejus ad fontem Rogel. 8 Ascenditque per convallem filii Ennom ex latere
Jebusæi ad meridiem, hæc est Jerusalem : et inde se erigens ad verticem montis, qui est contra Geennom ad occidentem in summitate vallis Raphaim contra
aquilonem : 9 pertransitque a vertice montis usque ad fontem aquæ Nephtoa :
et pervenit usque ad vicos montis Ephron : inclinaturque in Baala, quæ est
Cariathiarim, id est, urbs silvarum. 10 Et circuit de Baala contra occidentem,

208

Josue

usque ad montem Seir : transitque juxta latus montis Jarim ad aquilonem in
Cheslon : et descendit in Bethsames, transitque in Thamna. 11 Et pervenit
contra aquilonem partis Accaron ex latere : inclinaturque Sechrona, et transit
montem Baala : pervenitque in Jebneel, et magni maris contra occidentem fine
concluditur. 12 Hi sunt termini filiorum Juda per circuitum in cognationibus
suis.
13
Caleb vero filio Jephone dedit partem in medio filiorum Juda, sicut præceperat ei Dominus : Cariath Arbe patris Enac, ipsa est Hebron. 14 Delevitque ex ea Caleb tres filios Enac, Sesai et Ahiman et Tholmai de stirpe
Enac. 15 Atque inde conscendens venit ad habitatores Dabir, quæ prius vocabatur Cariath Sepher, id est, civitas litterarum. 16 Dixitque Caleb : Qui
percusserit Cariath Sepher, et ceperit eam, dabo ei Axam filiam meam uxorem. 17 Cepitque eam Othoniel filius Cenez frater Caleb junior : deditque ei
Axam filiam suam uxorem. 18 Quæ, cum pergerent simul, suasa est a viro suo
ut peteret a patre suo agrum. Suspiravitque ut sedebat in asino : cui Caleb :
Quid habes ? inquit. 19 At illa respondit : Da mihi benedictionem : terram
australem et arentem dedisti mihi ; junge et irriguam. Dedit itaque ei Caleb
irriguum superius et inferius.
20
Hæc est possessio tribus filiorum Juda per cognationes suas. 21 Erantque
civitates ab extremis partibus filiorum Juda juxta terminos Edom a meridie :
Cabseel et Eder et Jagur, 22 et Cyna et Dimona et Adada, 23 et Cades et Asor
et Jethnam, 24 Ziph et Telem et Baloth, 25 Asor nova et Carioth, Hesron, hæc
est Asor ; 26 Amam, Sama, et Molada, 27 et Asergadda et Hassemon et Bethphelet, 28 et Hasersual et Bersabee et Baziothia, 29 et Baala et Jim et Esem, 30 et
Eltholad et Cesil et Harma, 31 et Siceleg et Medemena et Sensenna, 32 Lebaoth
et Selim et A¨en et Remon. Omnes civitates viginti novem, et villæ earum.
33
In campestribus vero : Estaol et Sarea et Asena, 34 et Zano¨e et Ængannim et Taphua et Enaim, 35 et Jerimoth et Adullam, Socho et Azeca, 36 et
Saraim et Adithaim et Gedera et Gederothaim : urbes quatuordecim, et villæ
earum. 37 Sanan et Hadassa et Magdalgad, 38 Delean et Masepha et Jecthel,
39
Lachis et Bascath et Eglon, 40 Chebbon et Leheman et Cethlis, 41 et Gideroth
et Bethdagon et Naama et Maceda : civitates sedecim, et villæ earum. 42 Labana et Ether et Asan, 43 Jephtha et Esna et Nesib, 44 et Ceila et Achzib et
Maresa : civitates novem, et villæ earum. 45 Accaron cum vicis et villulis suis.
46
Ab Accaron usque ad mare : omnia quæ vergunt ad Azotum et viculos ejus.
47
Azotus cum vicis et villulis suis. Gaza cum vicis et villulis suis, usque ad
torrentem Ægypti, et mare magnum terminus ejus. 48 Et in monte : Samir et
Jether et Socoth 49 et Danna et Cariathsenna, hæc est Dabir : 50 Anab et Istemo
et Anim, 51 Gosen et Olon et Gilo : civitates undecim et villæ earum. 52 Arab et
Ruma et Esaan, 53 et Janum et Beththaphua et Apheca, 54 Athmatha, et Cariath
Arbe, hæc est Hebron, et Sior : civitates novem, et villæ earum. 55 Maon
et Carmel et Ziph et Jota, 56 Jezra¨el et Jucadam et Zano¨e, 57 Accain, Gabaa
et Thamna : civitates decem et villæ earum. 58 Halhul, et Besur, et Gedor,
59
Mareth, et Bethanoth, et Eltecon : civitates sex et villæ earum. 60 Cariathbaal, hæc est Cariathiarim urbs silvarum, et Arebba : civitates duæ, et villæ
earum. 61 In deserto Betharaba, Meddin, et Sachacha, 62 et Nebsan, et civitas
salis, et Engaddi : civitates sex, et villæ earum. 63 Jebusæum autem habitatorem Jerusalem non potuerunt filii Juda delere : habitavitque Jebusæus cum
filiis Juda in Jerusalem usque in præsentem diem.

209

Josue

Cecidit quoque sors filiorum Joseph ab Jordane contra Jericho et
16
aquas ejus ab oriente : solitudo quæ ascendit de Jericho ad montem
Bethel : et egreditur de Bethel Luza : transitque terminum Archi, Ataroth :
2

3

et descendit ad occidentem juxta terminum Jephleti, usque ad terminos
Beth-horon inferioris, et Gazer : finiunturque regiones ejus mari magno :
4
possederuntque filii Joseph, Manasses et Ephraim.
5
Et factus est terminus filiorum Ephraim per cognationes suas : et possessio eorum contra orientem Ataroth Addar usque Beth-horon superiorem.
6
Egrediunturque confinia in mare : Machmethath vero aquilonem respicit,
et circuit terminos contra orientem in Thanathselo : et pertransit ab oriente
Jano¨e. 7 Descenditque de Jano¨e in Ataroth et Naaratha : et pervenit in Jericho, egrediturque ad Jordanem. 8 De Taphua pertransit contra mare in vallem
arundineti, suntque egressus ejus in mare salsissimum. Hæc est possessio
tribus filiorum Ephraim per familias suas. 9 Urbesque separatæ sunt filiis
Ephraim in medio possessionis filiorum Manasse, et villæ earum. 10 Et non
interfecerunt filii Ephraim Chananæum, qui habitabat in Gazer : habitavitque
Chananæus in medio Ephraim usque in diem hanc tributarius.
Cecidit autem sors tribui Manasse (ipse enim est primogenitus Joseph) :
17
Machir primogenito Manasse patri Galaad, qui fuit vir pugnator,
habuitque possessionem Galaad et Basan : et reliquis filiorum Manasse juxta
2

familias suas, filiis Abiezer, et filiis Helec, et filiis Esriel, et filiis Sechem, et
filiis Hepher, et filiis Semida. Isti sunt filii Manasse filii Joseph, mares, per
cognationes suas.
3
Salphaad vero filio Hepher filii Galaad filii Machir filii Manasse non erant filii, sed solæ filiæ : quarum ista sunt nomina : Maala et Noa et Hegla
et Melcha et Thersa. 4 Veneruntque in conspectu Eleazari sacerdotis, et Josue
filii Nun, et principum, dicentes : Dominus præcepit per manum Moysi, ut
daretur nobis possessio in medio fratrum nostrorum. Deditque eis juxta imperium Domini possessionem in medio fratrum patris earum. 5 Et ceciderunt
funiculi Manasse, decem, absque terra Galaad et Basan trans Jordanem. 6 Filiæ
enim Manasse possederunt hæreditatem in medio filiorum ejus. Terra autem
Galaad cecidit in sortem filiorum Manasse qui reliqui erant. 7 Fuitque terminus Manasse ab Aser, Machmethath quæ respicit Sichem : et egreditur ad
dexteram juxta habitatores fontis Taphuæ. 8 Etenim in sorte Manasse ceciderat
terra Taphuæ, quæ est juxta terminos Manasse filiorum Ephraim. 9 Descenditque terminus vallis arundineti in meridiem torrentis civitatum Ephraim,
quæ in medio sunt urbium Manasse : terminus Manasse ab aquilone torrentis, et exitus ejus pergit ad mare : 10 ita ut possessio Ephraim sit ab austro,
et ab aquilone Manasse, et utramque claudat mare, et conjungantur sibi in
tribu Aser ab aquilone, et in tribu Issachar ab oriente. 11 Fuitque hæreditas
Manasse in Issachar et in Aser, Bethsan et viculi ejus, et Jeblaam cum viculis
suis, et habitatores Dor cum oppidis suis, habitatores quoque Endor cum viculis suis : similiterque habitatores Thenac cum viculis suis, et habitatores
Mageddo cum viculis suis, et tertia pars urbis Nopheth. 12 Nec potuerunt
filii Manasse has civitates subvertere, sed cœpit Chananæus habitare in terra
sua. 13 Postquam autem convaluerunt filii Isra¨el, subjecerunt Chananæos, et
fecerunt sibi tributarios, nec interfecerunt eos.
14
Locutique sunt filii Joseph ad Josue, et dixerunt : Quare dedisti mihi possessionem sortis et funiculi unius, cum sim tantæ multitudinis, et benedixerit

210

Josue

mihi Dominus ? 15 Ad quos Josue ait : Si populus multus es, ascende in silvam, et succide tibi spatia in terra Pherezæi et Raphaim : quia angusta est tibi
possessio montis Ephraim. 16 Cui responderunt filii Joseph : Non poterimus
ad montana conscendere, cum ferreis curribus utantur Chananæi, qui habitant in terra campestri, in qua sitæ sunt Bethsan cum viculis suis, et Jezra¨el
mediam possidens vallem. 17 Dixitque Josue ad domum Joseph, Ephraim et
Manasse : Populus multus es, et magnæ fortitudinis : non habebis sortem
unam, 18 sed transibis ad montem, et succides tibi, atque purgabis ad habitandum spatia : et poteris ultra procedere cum subverteris Chananæum, quem
dicis ferreos habere currus, et esse fortissimum.
Congregatique sunt omnes filii Isra¨el in Silo, ibique fixerunt tabernacu18
lum testimonii, et fuit eis terra subjecta. Remanserant autem filiorum
Isra¨el septem tribus, quæ necdum acceperant possessiones suas. Ad quos
2

3

Josue ait : Usquequo marcetis ignavia, et non intratis ad possidendam terram,
quam Dominus Deus patrum vestrorum dedit vobis ? 4 Eligite de singulis
tribubus ternos viros, ut mittam eos, et pergant atque circumeant terram, et
describant eam juxta numerum uniuscujusque multitudinis : referantque ad
me quod descripserint. 5 Dividite vobis terram in septem partes : Judas sit
in terminis suis ab australi plaga, et domus Joseph ab aquilone. 6 Mediam
inter hos terram in septem partes describite : et huc venietis ad me, ut coram
Domino Deo vestro mittam vobis hic sortem : 7 quia non est inter vos pars Levitarum, sed sacerdotium Domini est eorum hæreditas. Gad autem et Ruben,
et dimidia tribus Manasse, jam acceperant possessiones suas trans Jordanem
ad orientalem plagam, quas dedit eis Moyses famulus Domini. 8 Cumque
surrexissent viri, ut pergerent ad describendam terram, præcepit eis Josue,
dicens : Circuite terram, et describite eam, ac revertimini ad me : ut hic coram
Domino, in Silo, mittam vobis sortem. 9 Itaque perrexerunt : et lustrantes eam,
in septem partes diviserunt, scribentes in volumine. Reversique sunt ad Josue
in castra Silo. 10 Qui misit sortes coram Domino in Silo, divisitque terram filiis
Isra¨el in septem partes.
11
Et ascendit sors prima filiorum Benjamin per familias suas, ut possiderent terram inter filios Juda et filios Joseph. 12 Fuitque terminus eorum contra aquilonem a Jordane : pergens juxta latus Jericho septentrionalis plagæ,
et inde contra occidentem ad montana conscendens et perveniens ad solitudinem Bethaven, 13 atque pertransiens juxta Luzam ad meridiem, ipsa est
Bethel : descenditque in Ataroth Addar, in montem qui est ad meridiem Bethhoron inferioris : 14 et inclinatur circuiens contra mare ad meridiem montis
qui respicit Beth-horon contra Africum : suntque exitus ejus in Cariath-baal,
quæ vocatur et Cariathiarim, urbem filiorum Juda. Hæc est plaga contra mare,
ad occidentem. 15 A meridie autem ex parte Cariathiarim egreditur terminus
contra mare, et pervenit usque ad fontem aquarum Nephtoa. 16 Descenditque
in partem montis, qui respicit vallem filiorum Ennom : et est contra septentrionalem plagam in extrema parte vallis Raphaim. Descenditque in Geennom
(id est, vallem Ennom) juxta latus Jebusæi ad austrum : et pervenit ad fontem
Rogel, 17 transiens ad aquilonem, et egrediens ad Ensemes, id est, fontem solis : 18 et pertransit usque ad tumulos, qui sunt e regione ascensus Adommim :
descenditque ad Abenbo¨en, id est, lapidem Bo¨en filii Ruben : et pertransit ex
latere aquilonis ad campestria : descenditque in planitiem, 19 et prætergreditur contra aquilonem Beth Hagla : suntque exitus ejus contra linguam maris

211

Josue

salsissimi ab aquilone in fine Jordanis ad australem plagam : 20 qui est terminus illius ab oriente. Hæc est possessio filiorum Benjamin per terminos suos
in circuitu, et familias suas.
21
Fueruntque civitates ejus, Jericho et Beth Hagla et vallis Casis, 22 Beth
Araba et Samaraim et Bethel 23 et Avim et Aphara et Ophera, 24 villa Emona
et Ophni et Gabee : civitates duodecim, et villæ earum. 25 Gabaon et Rama
et Beroth, 26 et Mesphe et Caphara, et Amosa 27 et Recem, Jarephel et Tharela,
28
et Sela, Eleph, et Jebus, quæ est Jerusalem, Gabaath et Cariath : civitates
quatuordecim, et villæ earum. Hæc est possessio filiorum Benjamin juxta
familias suas.
Et egressa est sors secunda filiorum Simeon per cognationes suas :
19
fuitque hæreditas
eorum in medio possessionis filiorum Juda :
Bersabee et Sabee et Molada et Hasersual, Bala et Asem et Eltholad, Bethul
2

3

4

5

6

et Harma et Siceleg et Bethmarchaboth et Hasersusa et Bethlebaoth et Sarohen : civitates tredecim, et villæ earum. 7 Ain et Remmon et Athar et Asan :
civitates quatuor, et villæ earum : 8 omnes viculi per circuitum urbium istarum
usque ad Baalath Beer Ramath contra australem plagam. Hæc est hæreditas
filiorum Simeon juxta cognationes suas, 9 in possessione et funiculo filiorum
Juda : quia major erat, et idcirco filii Simeon possederunt in medio hæreditatis
eorum.
10
Ceciditque sors tertia filiorum Zabulon per cognationes suas : factus est
terminus possessionis eorum usque Sarid. 11 Ascenditque de mari et Merala,
et pervenit in Debbaseth, usque ad torrentem qui est contra Jeconam. 12 Et
revertitur de Sared contra orientem in fines Ceseleththabor : et egreditur ad
Dabereth, ascenditque contra Japhie. 13 Et inde pertransit usque ad orientalem
plagam Gethepher et Thacasin : et egreditur in Remmon, Amthar et Noa. 14 Et
circuit ad aquilonem Hanathon : suntque egressus ejus vallis Jephtha¨el, 15 et
Cateth et Naalol et Semeron et Jerala et Bethlehem : civitates duodecim, et
villæ earum. 16 Hæc est hæreditas tribus filiorum Zabulon per cognationes
suas, urbes et viculi earum.
17
Issachar egressa est sors quarta per cognationes suas : 18 fuitque ejus
hæreditas Jezra¨el et Casaloth et Sunem 19 et Hapharaim et Seon, et Anaharath
20
et Rabboth et Cesion, Abes, 21 et Rameth, et Engannim, et Enhadda et Bethpheses. 22 Et pervenit terminus ejus usque Thabor et Sehesima et Bethsames,
eruntque exitus ejus Jordanis : civitates sedecim, et villæ earum. 23 Hæc est
possessio filiorum Issachar per cognationes suas, urbes et viculi earum.
24
Ceciditque sors quinta tribui filiorum Aser per cognationes suas :
25
fuitque terminus eorum Halcath et Chali et Beten et Axaph 26 et Elmelech et
Amaad et Messal : et pervenit usque ad Carmelum maris et Sihor et Labanath,
27
ac revertitur contra orientem Bethdagon : et pertransit usque Zabulon et
vallem Jephtha¨el contra aquilonem in Bethemec et Nehiel. Egrediturque ad
lævam Cabul, 28 et Abran et Rohob et Hamon et Cana, usque ad Sidonem magnam. 29 Revertiturque in Horma usque ad civitatem munitissimam Tyrum, et
usque Hosa : eruntque exitus ejus in mare de funiculo Achziba : 30 et Amma
et Aphec et Rohob : civitates viginti duæ, et villæ earum. 31 Hæc est possessio
filiorum Aser per cognationes suas, urbesque et viculi earum.
32
Filiorum Nephthali sexta sors cecidit per familias suas : 33 et cœpit terminus de Heleph et Elon in Saananim, et Adami, quæ est Neceb, et Jebna¨el
usque Lecum : et egressus eorum usque ad Jordanem : 34 revertiturque ter-

212

Josue

minus contra occidentem in Azanotthabor, atque inde egreditur in Hucuca,
et pertransit in Zabulon contra meridiem, et in Aser contra occidentem, et in
Juda ad Jordanem contra ortum solis : 35 civitates munitissimæ, Assedim, Ser,
et Emath, et Reccath et Cenereth, 36 et Edema et Arama, Asor 37 et Cedes et
Edrai, Enhasor, 38 et Jeron et Magdalel, Horem et Bethanath et Bethsames :
civitates decem et novem, et villæ earum. 39 Hæc est possessio tribus filiorum
Nephthali per cognationes suas, urbes et viculi earum.
40
Tribui filiorum Dan per familias suas egressa est sors septima : 41 et fuit
terminus possessionis ejus Sara et Esthaol, et Hirsemes, id est, civitas solis.
42
Selebin et Ajalon et Jethela, 43 Elon et Themna et Acron, 44 Elthece, Gebbethon et Balaath, 45 et Jud et Bane et Barach et Gethremmon : 46 et Mejarcon
et Arecon, cum termino qui respicit Joppen, 47 et ipso fine concluditur. Ascenderuntque filii Dan, et pugnaverunt contra Lesem, ceperuntque eam : et
percusserunt eam in ore gladii, et possederunt, et habitaverunt in ea, vocantes
nomen ejus Lesem Dan, ex nomine Dan patris sui. 48 Hæc est possessio tribus
filiorum Dan, per cognationes suas, urbes et viculi earum.
49
Cumque complesset sorte dividere terram singulis per tribus suas,
dederunt filii Isra¨el possessionem Josue filio Nun in medio sui, 50 juxta præceptum Domini, urbem quam postulavit Thamnath Saraa in monte Ephraim :
et ædificavit civitatem, habitavitque in ea. 51 Hæ sunt possessiones, quas
sorte diviserunt Eleazar sacerdos, et Josue filius Nun, et principes familiarum ac tribuum filiorum Isra¨el in Silo, coram Domino ad ostium tabernaculi
testimonii : partitique sunt terram.
Et locutus est Dominus ad Josue, dicens : Loquere filiis Isra¨el, et dic
20
eis : Separate urbes fugitivorum, de quibus locutus sum ad vos per
manum Moysi : ut confugiat ad eas quicumque animam percusserit nescius,
2

3

et possit evadere iram proximi, qui ultor est sanguinis : 4 cum ad unam harum
confugerit civitatum, stabit ante portam civitatis, et loquetur senioribus urbis
illius ea quæ se comprobent innocentem : sicque suscipient eum, et dabunt
ei locum ad habitandum. 5 Cumque ultor sanguinis eum fuerit persecutus,
non tradent in manus ejus : quia ignorans percussit proximum ejus, nec ante
biduum triduumve ejus probatur inimicus. 6 Et habitabit in civitate illa, donec
stet ante judicium, causam reddens facti sui, et moriatur sacerdos magnus,
qui fuerit in illo tempore : tunc revertetur homicida, et ingredietur civitatem
et domum suam de qua fugerat. 7 Decreveruntque Cedes in Galilæa montis Nephthali, et Sichem in monte Ephraim, et Cariatharbe, ipsa est Hebron
in monte Juda. 8 Et trans Jordanem contra orientalem plagam Jericho, statuerunt Bosor, quæ sita est in campestri solitudine de tribu Ruben, et Ramoth
in Galaad de tribu Gad, et Gaulon in Basan de tribu Manasse. 9 Hæ civitates constitutæ sunt cunctis filiis Isra¨el, et advenis qui habitabant inter eos,
ut fugeret ad eas qui animam nescius percussisset, et non moreretur in manu
proximi, effusum sanguinem vindicare cupientis, donec staret ante populum
expositurus causam suam.
Accesseruntque principes familiarum Levi ad Eleazarum sacerdotem, et
21
Josue filium Nun, et ad duces cognationum per singulas tribus filiorum
Isra¨el : locutique sunt ad eos in Silo terræ Chanaan, atque dixerunt : Domi2

nus præcepit per manum Moysi, ut darentur nobis urbes ad habitandum, et
suburbana earum ad alenda jumenta. 3 Dederuntque filii Isra¨el de possessionibus suis juxta imperium Domini, civitates et suburbana earum. 4 Egressaque
213

Josue

est sors in familiam Caath filiorum Aaron sacerdotis, de tribubus Juda, et
Simeon, et Benjamin, civitates tredecim : 5 et reliquis filiorum Caath, id est
Levitis, qui superfuerant, de tribubus Ephraim, et Dan, et dimidia tribu Manasse, civitates decem. 6 Porro filii Gerson egressa est sors, ut acciperent de
tribubus Issachar et Aser et Nephthali, dimidiaque tribu Manasse in Basan,
civitates numero tredecim. 7 Et filiis Merari per cognationes suas de tribubus
Ruben et Gad et Zabulon urbes duodecim. 8 Dederuntque filii Isra¨el Levitis civitates et suburbana earum, sicut præcepit Dominus per manum Moysi,
singulis sorte tribuentes. 9 De tribubus filiorum Juda et Simeon dedit Josue
civitates, quarum ista sunt nomina, 10 filiis Aaron per familias Caath Levitici
generis (prima enim sors illis egressa est), 11 Cariatharbe patris Enac, quæ vocatur Hebron, in monte Juda, et suburbana ejus per circuitum. 12 Agros vero
et villas ejus dederat Caleb filio Jephone ad possidendum. 13 Dedit ergo filiis
Aaron sacerdotis Hebron confugii civitatem, ac suburbana ejus : et Lobnam
cum suburbanis suis : 14 et Jether, et Esthemo, 15 et Holon, et Dabir, 16 et Ain, et
Jeta, et Bethsames, cum suburbanis suis : civitates novem de tribubus, ut dictum est, duabus. 17 De tribu autem filiorum Benjamin, Gabaon, et Gabæ, 18 et
Anathoth et Almon, cum suburbanis suis : civitates quatuor. 19 Omnes simul
civitates filiorum Aaron sacerdotis, tredecim, cum suburbanis suis. 20 Reliquis
vero per familias filiorum Caath Levitici generis, hæc est data possessio. 21 De
tribu Ephraim urbes confugii, Sichem cum suburbanis suis in monte Ephraim,
et Gazer 22 et Cibsaim et Beth-horon, cum suburbanis suis, civitates quatuor.
23
De tribu quoque Dan, Eltheco et Gabathon, 24 et Ajalon et Gethremmon, cum
suburbanis suis, civitates quatuor. 25 Porro de dimidia tribu Manasse, Thanach
et Gethremmon, cum suburbanis suis, civitates duæ. 26 Omnes civitates decem, et suburbana earum, datæ sunt filiis Caath inferioris gradus. 27 Filiis
quoque Gerson Levitici generis dedit de dimidia tribu Manasse confugii civitates, Gaulon in Basan, et Bosram, cum suburbanis suis, civitates duas. 28 Porro de tribu Issachar, Cesion, et Dabereth, 29 et Jaramoth, et Engannim, cum
suburbanis suis, civitates quatuor. 30 De tribu autem Aser, Masal et Abdon,
31
et Helcath, et Rohob, cum suburbanis suis, civitates quatuor. 32 De tribu
quoque Nephthali civitates confugii, Cedes in Galilæa, et Hammoth Dor, et
Carthan, cum suburbanis suis, civitates tres. 33 Omnes urbes familiarum Gerson, tredecim, cum suburbanis suis. 34 Filiis autem Merari Levitis inferioris
gradus per familias suas data est de tribu Zabulon, Jecnam, et Cartha 35 et
Damna et Naalol, civitates quatuor cum suburbanis suis. 36 De tribu Ruben
ultra Jordanem contra Jericho civitates refugii, Bosor in solitudine, Misor et
Jaser et Jethson et Mephaath, civitates quatuor cum suburbanis suis. 37 De
tribu Gad civitates confugii, Ramoth in Galaad, et Manaim et Hesebon et Jazer, civitates quatuor cum suburbanis suis. 38 Omnes urbes filiorum Merari
per familias et cognationes suas, duodecim. 39 Itaque civitates universæ Levitarum in medio possessionis filiorum Isra¨el fuerunt quadraginta octo 40 cum
suburbanis suis, singulæ per familias distributæ.
41
Deditque Dominus Deus Isra¨eli omnem terram, quam traditurum se
patribus eorum juraverat : et possederunt illam, atque habitaverunt in ea.
42
Dataque est ab eo pax in omnes per circuitum nationes : nullusque eis
hostium resistere ausus est, sed cuncti in eorum ditionem redacti sunt. 43 Ne
unum quidem verbum, quod illis præstiturum se esse promiserat, irritum fuit,
sed rebus expleta sunt omnia.

214

Josue

Eodem tempore vocavit Josue Rubenitas, et Gaditas, et dimidiam tribum
22
Manasse, dixitque ad eos : Fecistis omnia quæ præcepit vobis Moyses
famulus Domini : mihi quoque in omnibus obedistis, nec reliquistis fratres
2

3

vestros longo tempore, usque in præsentem diem, custodientes imperium Domini Dei vestri. 4 Quia igitur dedit Dominus Deus vester fratribus vestris
quietem et pacem, sicut pollicitus est : revertimini, et ite in tabernacula vestra,
et in terram possessionis, quam tradidit vobis Moyses famulus Domini trans
Jordanem : 5 ita dumtaxat ut custodiatis attente, et opere compleatis mandatum et legem quam præcepit vobis Moyses famulus Domini, ut diligatis
Dominum Deum vestrum, et ambuletis in omnibus viis ejus, et observetis
mandata illius, adhæreatisque ei, ac serviatis in omni corde, et in omni anima
vestra. 6 Benedixitque eis Josue, et dimisit eos. Qui reversi sunt in tabernacula sua. 7 Dimidiæ autem tribui Manasse possessionem Moyses dederat
in Basan : et idcirco mediæ, quæ superfuit, dedit Josue sortem inter ceteros
fratres suos trans Jordanem ad occidentalem plagam. Cumque dimitteret eos
in tabernacula sua, et benedixisset eis, 8 dixit ad eos : In multa substantia
atque divitiis revertimini ad sedes vestras, cum argento et auro, ære ac ferro,
et veste multiplici : dividite prædam hostium cum fratribus vestris.
9
Reversique sunt, et abierunt filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus
Manasse, a filiis Isra¨el de Silo, quæ sita est in Chanaan, ut intrarent Galaad
terram possessionis suæ, quam obtinuerant juxta imperium Domini in manu
Moysi. 10 Cumque venissent ad tumulos Jordanis in terram Chanaan, ædificaverunt juxta Jordanem altare infinitæ magnitudinis. 11 Quod cum audissent
filii Isra¨el, et ad eos certi nuntii detulissent, ædificasse filios Ruben, et Gad,
et dimidiæ tribus Manasse, altare in terra Chanaan, super Jordanis tumulos,
contra filios Isra¨el : 12 convenerunt omnes in Silo, ut ascenderent, et dimicarent contra eos. 13 Et interim miserunt ad illos in terram Galaad Phinees
filium Eleazari sacerdotis, 14 et decem principes cum eo, singulos de singulis
tribubus. 15 Qui venerunt ad filios Ruben, et Gad, et dimidiæ tribus Manasse in terram Galaad, dixeruntque ad eos : 16 Hæc mandat omnis populus
Domini : Quæ est ista transgressio ? cur reliquistis Dominum Deum Isra¨el,
ædificantes altare sacrilegum, et a cultu illius recedentes ? 17 an parum vobis
est quod peccastis in Beelphegor, et usque in præsentem diem macula hujus
sceleris in nobis permanet, multique de populo corruerunt ? 18 Et vos hodie
reliquistis Dominum, et cras in universum Isra¨el ira ejus desæviet. 19 Quod
si putatis immundam esse terram possessionis vestræ, transite ad terram, in
qua tabernaculum Domini est, et habitate inter nos : tantum ut a Domino et a
nostro consortio non recedatis, ædificato altari præter altare Domini Dei nostri. 20 Nonne Achan filius Zare præteriit mandatum Domini, et super omnem
populum Isra¨el ira ejus incubuit ? et ille erat unus homo, atque utinam solum
periisset in scelere suo.
21
Responderuntque filii Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, principibus legationis Isra¨el : 22 Fortissimus Deus Dominus, fortissimus Deus Dominus, ipse novit, et Isra¨el simul intelliget : si prævaricationis animo hoc altare
construximus, non custodiat nos, sed puniat nos in præsenti : 23 et si ea mente
fecimus ut holocausta, et sacrificium, et pacificas victimas super eo imponeremus, ipse quærat et judicet : 24 et non ea magis cogitatione atque tractatu, ut
diceremus : Cras dicent filii vestri filiis nostris : Quid vobis et Domino Deo
Isra¨el ? 25 terminum posuit Dominus inter nos et vos, o filii Ruben, et filii Gad,
Jordanem fluvium, et idcirco partem non habetis in Domino : et per hanc oc215

Josue

casionem avertent filii vestri filios nostros a timore Domini. Putavimus itaque
melius, 26 et diximus : Exstruamus nobis altare, non in holocausta, neque ad
victimas offerendas, 27 sed in testimonium inter nos et vos, et sobolem nostram vestramque progeniem, ut serviamus Domino, et juris nostri sit offerre
et holocausta, et victimas, et pacificas hostias : et nequaquam dicant cras filii
vestri filiis nostris : Non est vobis pars in Domino. 28 Quod si voluerint dicere,
respondebunt eis : Ecce altare Domini, quod fecerunt patres nostri, non in
holocausta, neque in sacrificium, sed in testimonium nostrum ac vestrum.
29
Absit a nobis hoc scelus, ut recedamus a Domino, et ejus vestigia relinquamus, exstructo altari ad holocausta, et sacrificia, et victimas offerendas, præter
altare Domini Dei nostri, quod exstructum est ante tabernaculum ejus.
30
Quibus auditis, Phinees sacerdos, et principes legationis Isra¨el, qui erant cum eo, placati sunt : et verba filiorum Ruben, et Gad, et dimidiæ tribus
Manasse, libentissime susceperunt. 31 Dixitque Phinees filius Eleazari sacerdos ad eos : Nunc scimus quod nobiscum sit Dominus, quoniam alieni estis a
prævaricatione hac, et liberastis filios Isra¨el de manu Domini. 32 Reversusque
est cum principibus a filiis Ruben et Gad de terra Galaad, finium Chanaan, ad
filios Isra¨el, et retulit eis. 33 Placuitque sermo cunctis audientibus. Et laudaverunt Deum filii Isra¨el, et nequaquam ultra dixerunt, ut ascenderent contra
eos, atque pugnarent, et delerent terram possessionis eorum. 34 Vocaveruntque filii Ruben, et filii Gad, altare quod exstruxerant, Testimonium nostrum,
quod Dominus ipse sit Deus.
Evoluto autem multo tempore, postquam pacem dederat Dominus Is23
ra¨eli, subjectis in gyro nationibus universis, et Josue jam longævo,
et persenilis ætatis, vocavit Josue omnem Isra¨elem, majoresque natu, et
2

principes ac duces, et magistros, dixitque ad eos : Ego senui, et progressioris ætatis sum : 3 vosque cernitis omnia, quæ fecerit Dominus Deus vester
cunctis per circuitum nationibus, quomodo pro vobis ipse pugnaverit : 4 et
nunc quia vobis sorte divisit omnem terram, ab orientali parte Jordanis usque
ad mare magnum, multæque adhuc supersunt nationes : 5 Dominus Deus
vester disperdet eas et auferet a facie vestra, et possidebitis terram, sicut vobis
pollicitus est. 6 Tantum confortamini, et estote solliciti, ut custodiatis cuncta
quæ scripta sunt in volumine legis Moysi : et non declinetis ab eis neque ad
dexteram neque ad sinistram : 7 ne postquam intraveritis ad gentes quæ inter
vos futuræ sunt, juretis in nomine deorum earum, et serviatis eis, et adoretis
illos : 8 sed adhæreatis Domino Deo vestro : quod fecistis usque in diem
hanc. 9 Et tunc auferet Dominus Deus in conspectu vestro gentes magnas et
robustissimas, et nullus vobis resistere poterit. 10 Unus e vobis persequetur
hostium mille viros : quia Dominus Deus vester pro vobis ipse pugnabit, sicut
pollicitus est. 11 Hoc tantum diligentissime præcavete : ut diligatis Dominum
Deum vestrum. 12 Quod si volueritis gentium harum, quæ inter vos habitant,
erroribus adhærere, et cum eis miscere connubia, atque amicitias copulare :
13
jam nunc scitote quod Dominus Deus vester non eas deleat ante faciem vestram, sed sint vobis in foveam ac laqueum, et offendiculum ex latere vestro, et
sudes in oculis vestris, donec vos auferat atque disperdat de terra hac optima,
quam tradidit vobis. 14 En ego hodie ingredior viam universæ terræ, et toto animo cognoscetis quod de omnibus verbis, quæ se Dominus præstiturum
vobis esse pollicitus est, unum non præterierit incassum. 15 Sicut ergo implevit opere quod promisit, et prospera cuncta venerunt : sic adducet super vos

216

Josue

quidquid malorum comminatus est, donec vos auferat atque disperdat de terra hac optima, quam tradidit vobis, 16 eo quod præterieritis pactum Domini
Dei vestri, quod pepigit vobiscum, et servieritis diis alienis, ad adoraveritis
eos : cito atque velociter consurget in vos furor Domini, et auferemini ab hac
terra optima, quam tradidit vobis.
Congregavitque Josue omnes tribus Isra¨el in Sichem, et vocavit majores
24
natu, ac principes, et judices, et magistros : steteruntque in conspectu
Domini, et ad populum sic locutus est : Hæc dicit Dominus Deus Isra¨el :
2

Trans fluvium habitaverunt patres vestri ab initio, Thare pater Abraham et
Nachor : servieruntque diis alienis. 3 Tuli ergo patrem vestrum Abraham de
Mesopotamiæ finibus, et adduxi eum in terram Chanaan, multiplicavique semen ejus, 4 et dedi ei Isaac : illique rursum dedi Jacob et Esau. E quibus,
Esau dedi montem Seir ad possidendum : Jacob vero et filii ejus descenderunt
in Ægyptum. 5 Misique Moysen et Aaron, et percussi Ægyptum multis signis atque portentis. 6 Eduxique vos et patres vestros de Ægypto, et venistis
ad mare : persecutique sunt Ægyptii patres vestros cum curribus et equitatu,
usque ad mare Rubrum. 7 Clamaverunt autem ad Dominum filii Isra¨el : qui
posuit tenebras inter vos et Ægyptios, et adduxit super eos mare, et operuit
eos. Viderunt oculi vestri cuncta quæ in Ægypto fecerim, et habitastis in solitudine multo tempore : 8 et introduxi vos in terram Amorrhæi, qui habitabat
trans Jordanem. Cumque pugnarent contra vos, tradidi eos in manus vestras,
et possedistis terram eorum, atque interfecistis eos. 9 Surrexit autem Balac filius Sephor rex Moab, et pugnavit contra Isra¨elem. Misitque et vocavit Balaam
filium Beor, ut malediceret vobis : 10 et ego nolui audire eum, sed e contrario per illum benedixi vobis, et liberavi vos de manu ejus. 11 Transistisque
Jordanem, et venistis ad Jericho. Pugnaveruntque contra vos viri civitatis
ejus, Amorrhæus et Pherezæus, et Chananæus, et Hethæus, et Gergezæus,
et Hevæus, et Jebusæus : et tradidi illos in manus vestras. 12 Misique ante vos
crabrones : et ejeci eos de locis suis, duos reges Amorrhæorum, non in gladio
nec in arcu tuo. 13 Dedique vobis terram, in qua non laborastis, et urbes quas
non ædificastis, ut habitaretis in eis : vineas, et oliveta, quæ non plantastis.
14
Nunc ergo timete Dominum, et servite ei perfecto corde atque verissimo :
et auferte deos quibus servierunt patres vestri in Mesopotamia et in Ægypto,
ac servite Domino. 15 Sin autem malum vobis videtur ut Domino serviatis,
optio vobis datur : eligite hodie quod placet, cui servire potissimum debeatis :
utrum diis, quibus servierunt patres vestri in Mesopotamia, an diis Amorrhæorum, in quorum terra habitatis : ego autem et domus mea serviemus
Domino.
16
Responditque populus, et ait : Absit a nobis ut relinquamus Dominum,
et serviamus diis alienis. 17 Dominus Deus noster, ipse eduxit nos et patres
nostros de terra Ægypti, de domo servitutis : fecitque videntibus nobis signa
ingentia, et custodivit nos in omni via per quam ambulavimus, et in cunctis
populis per quos transivimus. 18 Et ejecit universas gentes, Amorrhæum habitatorem terræ quam nos intravimus. Serviemus igitur Domino, quia ipse est
Deus noster. 19 Dixitque Josue ad populum : Non poteritis servire Domino :
Deus enim sanctus et fortis æmulator est, nec ignoscet sceleribus vestris atque
peccatis. 20 Si dimiseritis Dominum, et servieritis diis alienis, convertet se,
et affliget vos atque subvertet, postquam vobis præstiterit bona. 21 Dixitque
populus ad Josue : Nequaquam ita ut loqueris erit, sed Domino serviemus.

217

Josue

22

Et Josue ad populum : Testes, inquit, vos estis, quia ipsi elegeritis vobis Dominum ut serviatis ei. Responderuntque : Testes. 23 Nunc ergo, ait,
auferte deos alienos de medio vestri, et inclinate corda vestra ad Dominum
Deum Isra¨el. 24 Dixitque populus ad Josue : Domino Deo nostro serviemus,
et obedientes erimus præceptis ejus.
25
Percussit ergo Josue in die illo fœdus, et proposuit populo præcepta
atque judicia in Sichem. 26 Scripsit quoque omnia verba hæc in volumine
legis Domini : et tulit lapidem pergrandem, posuitque eum subter quercum,
quæ erat in sanctuario Domini : 27 et dixit ad omnem populum : En lapis
iste erit vobis in testimonium, quod audierit omnia verba Domini, quæ locutus est vobis : ne forte postea negare velitis, et mentiri Domino Deo vestro.
28
Dimisitque populum, singulos in possessionem suam.
29
Et post hæc mortuus est Josue filius Nun servus Domini, centum et
decem annorum : 30 sepelieruntque eum in finibus possessionis suæ in Thamnathsare, quæ est sita in monte Ephraim, a septentrionali parte montis Gaas.
31
Servivitque Isra¨el Domino cunctis diebus Josue et seniorum, qui longo
vixerunt tempore post Josue, et qui noverunt omnia opera Domini quæ fecerat
in Isra¨el.
32
Ossa quoque Joseph, quæ tulerant filii Isra¨el de Ægypto, sepelierunt in
Sichem, in parte agri quem emerat Jacob a filiis Hemor patris Sichem, centum
novellis ovibus, et fuit in possessionem filiorum Joseph. 33 Eleazar quoque
filius Aaron mortuus est : et sepelierunt eum in Gabaath Phinees filii ejus,
quæ data est ei in monte Ephraim.

218

Liber Judicum
mortem Josue, consuluerunt filii Isra¨el Dominum, dicentes : Quis
1nusPost
ascendet ante nos contra Chananæum, et erit dux belli ? Dixitque Domi: Judas ascendet : ecce tradidi terram in manus ejus. Et ait Judas Simeoni
2

3

fratri suo : Ascende mecum in sortem meam, et pugna contra Chananæum,
ut et ego pergam tecum in sortem tuam. Et abiit cum eo Simeon.
4
Ascenditque Judas, et tradidit Dominus Chananæum ac Pherezæum in
manus eorum : et percusserunt in Bezec decem millia virorum. 5 Inveneruntque Adonibezec in Bezec, et pugnaverunt contra eum, ac percusserunt
Chananæum et Pherezæum. 6 Fugit autem Adonibezec : quem persecuti
comprehenderunt, cæsis summitatibus manuum ejus ac pedum. 7 Dixitque
Adonibezec : Septuaginta reges amputatis manuum ac pedum summitatibus colligebant sub mensa mea ciborum reliquias : sicut feci, ita reddidit
mihi Deus. Adduxeruntque eum in Jerusalem, et ibi mortuus est. 8 Oppugnantes ergo filii Juda Jerusalem, ceperunt eam, et percusserunt in ore
gladii, tradentes cunctam incendio civitatem. 9 Et postea descendentes pugnaverunt contra Chananæum, qui habitabat in montanis, et ad meridiem, et in
campestribus. 10 Pergensque Judas contra Chananæum, qui habitabat in Hebron (cujus nomen fuit antiquitus Cariath Arbe), percussit Sesai, et Ahiman,
et Tholmai : 11 atque inde profectus abiit ad habitatores Dabir, cujus nomen
vetus erat Cariath Sepher, id est, civitas litterarum.
12
Dixitque Caleb : Qui percusserit Cariath Sepher, et vastaverit eam, dabo
ei Axam filiam meam uxorem. 13 Cumque cepisset eam Othoniel filius Cenez
frater Caleb minor, dedit ei Axam filiam suam conjugem. 14 Quam pergentem
in itinere monuit vir suus ut peteret a patre suo agrum. Quæ cum suspirasset
sedens in asino, dixit ei Caleb : Quid habes ? 15 At illa respondit : Da mihi
benedictionem, quia terram arentem dedisti mihi : da et irriguam aquis. Dedit ergo ei Caleb irriguum superius, et irriguum inferius. 16 Filii autem Cinæi
cognati Moysi ascenderunt de civitate palmarum cum filiis Juda, in desertum
sortis ejus, quod est ad meridiem Arad, et habitaverunt cum eo. 17 Abiit autem
Judas cum Simeone fratre suo, et percusserunt simul Chananæum qui habitabat in Sephaath, et interfecerunt eum. Vocatumque est nomen urbis, Horma,
id est, anathema. 18 Cepitque Judas Gazam cum finibus suis, et Ascalonem,
atque Accaron cum terminis suis. 19 Fuitque Dominus cum Juda, et montana
possedit : nec potuit delere habitatores vallis, quia falcatis curribus abundabant. 20 Dederuntque Caleb Hebron, sicut dixerat Moyses, qui delevit ex ea
tres filios Enac. 21 Jebusæum autem habitatorem Jerusalem non deleverunt filii
Benjamin : habitavitque Jebusæus cum filiis Benjamin in Jerusalem, usque in
præsentem diem.
22
Domus quoque Joseph ascendit in Bethel, fuitque Dominus cum eis.
23
Nam cum obsiderent urbem, quæ prius Luza vocabatur, 24 viderunt
hominem egredientem de civitate, dixeruntque ad eum : Ostende nobis introitum civitatis, et faciemus tecum misericordiam. 25 Qui cum ostendisset eis,
percusserunt urbem in ore gladii : hominem autem illum, et omnem cognationem ejus, dimiserunt. 26 Qui dimissus, abiit in terram Hetthim, et ædificavit
ibi civitatem, vocavitque eam Luzam : quæ ita appellatur usque in præsentem diem. 27 Manasses quoque non delevit Bethsan, et Thanac cum viculis
suis, et habitatores Dor, et Jeblaam, et Mageddo cum viculis suis, cœpitque

Judicum

Chananæus habitare cum eis. 28 Postquam autem confortatus est Isra¨el, fecit
eos tributarios, et delere noluit. 29 Ephraim etiam non interfecit Chananæum,
qui habitabat in Gazer, sed habitavit cum eo. 30 Zabulon non delevit habitatores Cetron, et Naalol : sed habitavit Chananæus in medio ejus, factusque
est ei tributarius. 31 Aser quoque non delevit habitatores Accho, et Sidonis,
Ahalab, et Achazib, et Helba, et Aphec, et Rohob : 32 habitavitque in medio
Chananæi habitatoris illius terræ, nec interfecit eum. 33 Nephthali quoque non
delevit habitatores Bethsames, et Bethanath : et habitavit inter Chananæum
habitatorem terræ, fueruntque ei Bethsamitæ et Bethanitæ tributarii. 34 Arctavitque Amorrhæus filios Dan in monte, nec dedit eis locum ut ad planiora
descenderent : 35 habitavitque in monte Hares, quod interpretatur testaceo,
in Ajalon et Salebim. Et aggravata est manus domus Joseph, factusque est ei
tributarius. 36 Fuit autem terminus Amorrhæi ab ascensu Scorpionis, petra, et
superiora loca.
Ascenditque angelus Domini de Galgalis ad Locum flentium, et ait : Eduxi
2pollicitus
vos de Ægypto, et introduxi in terram, pro qua juravi patribus vestris : et
sum ut non facerem irritum pactum meum vobiscum in sempiternum, 2 ita dumtaxat ut non feriretis fœdus cum habitatoribus terræ hujus, sed
aras eorum subverteretis : et noluistis audire vocem meam : cur hoc fecistis ?
3
Quam ob rem nolui delere eos a facie vestra : ut habeatis hostes, et dii eorum sint vobis in ruinam. 4 Cumque loqueretur angelus Domini hæc verba ad
omnes filios Isra¨el, elevaverunt ipsi vocem suam, et fleverunt. 5 Et vocatum
est nomen loci illius, Locus flentium, sive lacrimarum : immolaveruntque ibi
hostias Domini.
6
Dimisit ergo Josue populum, et abierunt filii Isra¨el unusquisque in possessionem suam, ut obtinerent eam : 7 servieruntque Domino cunctis diebus
ejus, et seniorum, qui longo post eum vixerunt tempore, et noverant omnia
opera Domini quæ fecerat cum Isra¨el. 8 Mortuus est autem Josue filius Nun,
famulus Domini, centum et decem annorum, 9 et sepelierunt eum in finibus
possessionis suæ in Thamnathsare in monte Ephraim, a septentrionali plaga
montis Gaas. 10 Omnisque illa generatio congregata est ad patres suos : et
surrexerunt alii, qui non noverant Dominum, et opera quæ fecerat cum Isra¨el.
11
Feceruntque filii Isra¨el malum in conspectu Domini, et servierunt Baalim. 12 Ac dimiserunt Dominum Deum patrum suorum, qui eduxerat eos de
terra Ægypti, et secuti sunt deos alienos, deosque populorum, qui habitabant in circuitu eorum, et adoraverunt eos : et ad iracundiam concitaverunt
Dominum, 13 dimittentes eum, et servientes Baal et Astaroth. 14 Iratusque
Dominus contra Isra¨el, tradidit eos in manus diripientium : qui ceperunt eos,
et vendiderunt hostibus qui habitabant per gyrum : nec potuerunt resistere
adversariis suis, 15 sed quocumque pergere voluissent, manus Domini super
eos erat, sicut locutus est, et juravit eis, et vehementer afflicti sunt.
16
Suscitavitque Dominus judices, qui liberarent eos de vastantium
manibus : sed nec eos audire voluerunt, 17 fornicantes cum diis alienis, et adorantes eos. Cito deseruerunt viam, per quam ingressi fuerant patres eorum :
et audientes mandata Domini, omnia fecere contraria. 18 Cumque Dominus
judices suscitaret, in diebus eorum flectebatur misericordia, et audiebat afflictorum gemitus, et liberabat eos de cæde vastantium. 19 Postquam autem
mortuus esset judex, revertebantur, et multo faciebant pejora quam fecerant
patres eorum, sequentes deos alienos, servientes eis, et adorantes illos. Non

220

Judicum

dimiserunt adinventiones suas, et viam durissimam per quam ambulare consueverunt. 20 Iratusque est furor Domini in Isra¨el, et ait : Quia irritum fecit
gens ista pactum meum, quod pepigeram cum patribus eorum, et vocem
meam audire contempsit : 21 et ego non delebo gentes, quas dimisit Josue,
et mortuus est : 22 ut in ipsis experiar Isra¨el, utrum custodiant viam Domini,
et ambulent in ea, sicut custodierunt patres eorum, an non. 23 Dimisit ergo
Dominus omnes nationes has, et cito subvertere noluit, nec tradidit in manus
Josue.
sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Isra¨elem,
3ent Hæ
et omnes qui non noverant bella Chananæorum :
ut postea discerfilii eorum certare cum hostibus, et habere consuetudinem præliandi :
2

3

quinque satrapas Philisthinorum, omnemque Chananæum, et Sidonium,
atque Hevæum, qui habitabat in monte Libano, de monte Baal Hermon usque
ad introitum Emath. 4 Dimisitque eos, ut in ipsis experiretur Isra¨elem, utrum
audiret mandata Domini quæ præceperat patribus eorum per manum Moysi,
an non. 5 Itaque filii Isra¨el habitaverunt in medio Chananæi, et Hethæi, et Amorrhæi, et Pherezæi, et Hevæi, et Jebusæi : 6 et duxerunt uxores filias eorum,
ipsique filias suas filiis eorum tradiderunt, et servierunt diis eorum.
7
Feceruntque malum in conspectu Domini, et obliti sunt Dei sui,
servientes Baalim et Astaroth. 8 Iratusque contra Isra¨el Dominus, tradidit
eos in manus Chusan Rasathaim regis Mesopotamiæ, servieruntque ei octo
annis. 9 Et clamaverunt ad Dominum, qui suscitavit eis salvatorem, et liberavit eos, Othoniel videlicet filium Cenez, fratrem Caleb minorem : 10 fuitque in
eo spiritus Domini, et judicavit Isra¨el. Egressusque est ad pugnam, et tradidit
Dominus in manus ejus Chusan Rasathaim regem Syriæ, et oppressit eum.
11
Quievitque terra quadraginta annis, et mortuus est Othoniel filius Cenez.
12
Addiderunt autem filii Isra¨el facere malum in conspectu Domini : qui
confortavit adversum eos Eglon regem Moab, quia fecerunt malum in conspectu ejus. 13 Et copulavit ei filios Ammon, et Amalec : abiitque et percussit
Isra¨el, atque possedit urbem palmarum. 14 Servieruntque filii Isra¨el Eglon
regi Moab decem et octo annis. 15 Et postea clamaverunt ad Dominum, qui
suscitavit eis salvatorem vocabulo Aod, filium Gera, filii Jemini, qui utraque
manu pro dextera utebatur. Miseruntque filii Isra¨el per illum munera Eglon
regi Moab. 16 Qui fecit sibi gladium ancipitem, habentem in medio capulum longitudinis palmæ manus, et accinctus est eo subter sagum in dextro
femore. 17 Obtulitque munera Eglon regi Moab. Erat autem Eglon crassus
nimis. 18 Cumque obtulisset ei munera, prosecutus est socios, qui cum eo
venerant. 19 Et reversus de Galgalis, ubi erant idola, dixit ad regem : Verbum
secretum habeo ad te, o rex. Et ille imperavit silentium : egressisque omnibus
qui circa eum erant, 20 ingressus est Aod ad eum : sedebat autem in æstivo
cœnaculo solus : dixitque : Verbum Dei habeo ad te. Qui statim surrexit de
throno. 21 Extenditque Aod sinistram manum, et tulit sicam de dextro femore
suo, infixitque eam in ventre ejus 22 tam valide, ut capulus sequeretur ferrum
in vulnere, ac pinguissimo adipe stringeretur. Nec eduxit gladium, sed ita ut
percusserat, reliquit in corpore : statimque per secreta naturæ alvi stercora
proruperunt. 23 Aod autem clausis diligentissime ostiis cœnaculi, et obfirmatis sera, 24 per posticum egressus est. Servique regis ingressi viderunt clausas
fores cœnaculi, atque dixerunt : Forsitan purgat alvum in æstivo cubiculo.
25
Expectantesque diu donec erubescerent, et videntes quod nullus aperiret,

221

Judicum

tulerunt clavem : et aperientes invenerunt dominum suum in terra jacentem
mortuum.
26
Aod autem, dum illi turbarentur, effugit, et pertransiit locum idolorum,
unde reversus fuerat. Venitque in Seirath : 27 et statim insonuit buccina in
monte Ephraim, descenderuntque cum eo filii Isra¨el, ipso in fronte gradiente.
28
Qui dixit ad eos : Sequimini me : tradidit enim Dominus inimicos nostros
Moabitas in manus nostras. Descenderuntque post eum, et occupaverunt vada
Jordanis quæ transmittunt in Moab : et non dimiserunt transire quemquam :
29
sed percusserunt Moabitas in tempore illo, circiter decem millia, omnes
robustos et fortes viros. Nullus eorum evadere potuit. 30 Humiliatusque est
Moab in die illo sub manu Isra¨el : et quievit terra octoginta annis.
31
Post hunc fuit Samgar filius Anath, qui percussit de Philisthiim sexcentos
viros vomere : et ipse quoque defendit Isra¨el.
Addideruntque filii Isra¨el facere malum in conspectu Domini post mortem
4
Aod, et tradidit illos Dominus in manus Jabin regis Chanaan, qui regnavit in Asor : habuitque ducem exercitus sui nomine Sisaram, ipse autem
2

habitabat in Haroseth gentium. 3 Clamaveruntque filii Isra¨el ad Dominum :
nongentos enim habebat falcatos currus, et per viginti annos vehementer oppresserat eos. 4 Erat autem Debbora prophetis uxor Lapidoth, quæ judicabat
populum in illo tempore. 5 Et sedebat sub palma, quæ nomine illius vocabatur,
inter Rama et Bethel in monte Ephraim : ascendebantque ad eam filii Isra¨el
in omne judicium. 6 Quæ misit et vocavit Barac filium Abino¨em de Cedes
Nephthali : dixitque ad eum : Præcepit tibi Dominus Deus Isra¨el : Vade, et
duc exercitum in montem Thabor, tollesque tecum decem millia pugnatorum
de filiis Nephthali, et de filiis Zabulon : 7 ego autem adducam ad te in loco
torrentis Cison, Sisaram principem exercitus Jabin, et currus ejus, atque omnem multitudinem, et tradam eos in manu tua. 8 Dixitque ad eam Barac : Si
venis mecum, vadam : si nolueris venire mecum, non pergam. 9 Quæ dixit ad
eum : Ibo quidem tecum, sed in hac vice victoria non reputabitur tibi, quia in
manu mulieris tradetur Sisara. Surrexit itaque Debbora, et perrexit cum Barac
in Cedes. 10 Qui, accitis Zabulon et Nephthali, ascendit cum decem millibus
pugnatorum, habens Debboram in comitatu suo. 11 Haber autem Cinæus recesserat quondam a ceteris Cinæis fratribus suis, filiis Hobab cognati Moysi :
et tetenderat tabernacula usque ad vallem, quæ vocatur Sennim, et erat juxta
Cedes. 12 Nuntiatumque est Sisaræ quod ascendisset Barac filius Abino¨em
in montem Thabor : 13 et congregavit nongentos falcatos currus, et omnem
exercitum de Haroseth gentium ad torrentem Cison. 14 Dixitque Debbora ad
Barac : Surge, hæc est enim dies, in qua tradidit Dominus Sisaram in manus
tuas : en ipse ductor est tuus. Descendit itaque Barac de monte Thabor, et decem millia pugnatorum cum eo. 15 Perterruitque Dominus Sisaram, et omnes
currus ejus, universamque multitudinem in ore gladii ad conspectum Barac :
in tantum, ut Sisara de curru desiliens, pedibus fugeret, 16 et Barac persequeretur fugientes currus, et exercitum usque ad Haroseth gentium, et omnis
hostium multitudo usque ad internecionem caderet.
17
Sisara autem fugiens pervenit ad tentorium Jahel uxoris Haber Cinæi.
Erat enim pax inter Jabin regem Asor, et domum Haber Cinæi. 18 Egressa
igitur Jahel in occursum Sisaræ, dixit ad eum : Intra ad me, domine mi : intra,
ne timeas. Qui ingressus tabernaculum ejus, et opertus ab ea pallio, 19 dixit ad
eam : Da mihi, obsecro, paululum aquæ, quia sitio valde. Quæ aperuit utrem

222

loquimini. et Sinai a facie Domini Dei Isra¨el. et mortuus est. terra mota est.Judicum lactis. 20 Dixitque Sisara ad eam : Sta ante ostium tabernaculi : et cum venerit aliquis interrogans te. 3 Audite. 4 Domine. et ambulatis in via. et ostendam tibi virum quem quæris. et sedetis in judicio. ambulaverunt per calles devios. 5 Montes fluxerunt a facie Domini. vidit Sisaram jacentem mortuum. 6 In diebus Samgar filii Anath. dixit ei : Veni. 9 Cor meum diligit principes Isra¨el : qui propria voluntate obtulistis vos discrimini. 223 . et transires per regiones Edom. 8 Nova bella elegit Dominus. 10 Qui ascenditis super nitentes asinos. et hostium suffocatus est exercitus. reges . et forti manu opprimebant Jabin regem Chanaan. 23 Humiliavit ergo Deus in die illo Jabin regem Chanaan coram filiis Isra¨el : 24 qui crescebant quotidie. cælique ac nubes distillaverunt aquis. et quieverunt : donec surgeret Debbora. assumens pariter et malleum : et ingressa abscondite et cum silentio. benedicite Domino. et clavum infixum in tempore ejus. et operuit illum. et clementia in fortes Isra¨el : tunc descendit populus Domini ad portas. psallam Domino Deo Isra¨el. 7 Cessaverunt fortes in Isra¨el. dicentes : 5 Cecineruntque Qui sponte obtulistis de Isra¨el animas vestras ad periculum. Qui cum intrasset ad eam. quæ Domino canam. et dicens : Numquid hic est aliquis ? respondebis : Nullus est. surgeret mater in Isra¨el. principes : ego sum. et dedit ei bibere. Debbora et Barac filius Abino¨em in illo die. auribus percipite. percussumque malleo defixit in cerebrum usque ad terram : qui soporem morti consocians defecit. donec delerent eum. cum exires de Seir. 2 benedicite Domino. in diebus Jahel quieverunt semitæ : et qui ingrediebantur per eas. 21 Tulit itaque Jahel uxor Haber clavum tabernaculi. 22 Et ecce Barac sequens Sisaram veniebat : egressaque Jahel in occursum ejus. ego sum. ibi narrentur justitiæ Domini. posuit supra tempus capitis ejus clavum. 11 Ubi collisi sunt currus. et obtinuit principatum. et portas hostium ipse subvertit : clypeus et hasta si apparuerint in quadraginta millibus Isra¨el.

23 Maledicite terræ Meroz. et in portubus morabatur. magnanimorum reperta est contentio. 19 Venerunt reges et pugnaverunt : pugnaverunt reges Chanaan in Thanach juxta aquas Mageddo. in adjutorium fortissimorum ejus. et post eum ex Benjamin in populos tuos. surge. 26 Sinistram manum misit ad clavum. ut audias sibilos gregum ? diviso contra se Ruben. 22 Ungulæ equorum ceciderunt. 17 Galaad trans Jordanem quiescebat. robustos. surge Debbora . fugientibus impetu. 13 Salvatæ sunt reliquiæ populi : Dominus in fortibus dimicavit. 25 Aquam petenti lac dedit. surge. fili Abino¨em. et Barac vestigia sunt secuti. 14 Ex Ephraim delevit eos in Amalec. magnanimorum reperta est contentio. torrens Cison : conculca. adversus Sisaram pugnaverunt. quia non venerunt ad auxilium Domini. o Amalec : de Machir principes descenderunt. 24 Benedicta inter mulieres Jahel uxor Haber Cinæi. qui quasi in præceps ac barathrum se discrimini dedit : diviso contra se Ruben.Judicum 12 Surge. et dexteram ad fabrorum malleos. et Dan vacabat navibus : Aser habitabat in littore maris. Percussitque Sisaram quærens in capite vulneri locum. dixit angelus Domini : maledicite habitatoribus ejus. et loquere canticum : surge Barac. 20 De cælo dimicatum est contra eos : stellæ manentes in ordine et cursu suo. et tamen nihil tulere prædantes. et in phiala principum obtulit butyrum. et apprehende captivos tuos. et benedicatur in tabernaculo suo. 15 Duces Issachar fuere cum Debbora. et de Zabulon qui exercitum ducerent ad bellandum. 21 Torrens Cison traxit cadavera eorum. 16 Quare habitas inter duos terminos. et per præceps ruentibus fortissimis hostium. 18 Zabulon vero et Nephthali obtulerunt animas suas morti in regione Merome. et tempus valide perforans : 224 . anima mea. torrens Cadumim.

atque dixerunt : De Ægypto eduxit nos Dominus ? nunc autem dereliquit nos Dominus. da mihi signum quod tu sis qui loqueris ad me : 18 nec recedas hinc. 14 Respexitque ad eum Dominus. ascendebat Madian et Amalec. et pertinebat ad Joas patrem familiæ Ezri. defecit. 12 apparuit ei angelus Domini. mi domine. 10 Et dixi : Ego Dominus Deus vester : ne timeatis deos Amorrhæorum. et ego minimus in domo patris mei. 3 Cumque sevisset Isra¨el. portans sacrificium. et oppressi sunt valde ab eis. Feceruntque sibi antra et speluncas in montibus. 17 Et ille : Si inveni. 15 Qui respondens ait : Obsecro. Cumque Gedeon filius ejus excuteret atque purgaret frumenta in torculari. ululabat mater ejus : et de cœnaculo loquebatur : Cur moratur regredi currus ejus ? quare tardaverunt pedes quadrigarum illius ? 29 Una sapientior ceteris uxoribus ejus. 28 Per fenestram respiciens. et jacebat exanimis et miserabilis. Qui respondit : Ego præstolabor adventum tuum. et ait : Vade in hac fortitudine tua. mi domine. ita rutilent. et instar locustarum universa complebant. innumera multitudo hominum et camelorum. et pulcherrima feminarum eligitur ei : vestes diversorum colorum Sisaræ traduntur in prædam. 13 Dixitque ei Gedeon : Obsecro. sicut sol in ortu suo splendet. non oves. 11 Venit autem angelus Domini. et ait : Dominus tecum. 6 Humiliatusque est Isra¨el valde in conspectu Madian. Et noluistis audire vocem meam. 19 Ingressus est itaque Gedeon. ceterique orientalium nationum : 4 et apud eos figentes tentoria. in quo liberabo Isra¨el ? ecce familia mea infima est in Manasse. 16 Dixitque ei Dominus : Ego ero tecum : et percuties Madian quasi unum virum. et tradidit in manu Madian. 32 Quievitque terra per quadraginta annos. virorum fortissime. et tradidi vobis terram eorum. quæ erat in Ephra. quidquid tetigerant devastantes. quæ narraverunt patres nostri. non boves. si Dominus nobiscum est. hæc socrui verba respondit : 30 Forsitan nunc dividit spolia. et munitissima ad repugnandum 2 loca. et sedit sub quercu. et omnium inimicorum qui affligebant vos : ejecique eos ad introitum vestrum. donec revertar ad te. in quorum terra habitatis. et de farinæ modio azymos 225 . cur apprehenderunt nos hæc omnia ? ubi sunt mirabilia ejus. 5 Ipsi enim et universi greges eorum veniebant cum tabernaculis suis. et mortuus est : volvebatur ante pedes ejus. non asinos. ut fugeret Madian. et coxit hædum. et eduxi vos de domo servitutis. Fecerunt autem filii Isra¨el malum in conspectu Domini : qui tradidit illos 6 in manu Madian septem annis. Domine : qui autem diligunt te. et liberabis Isra¨el de manu Madian : scito quod miserim te. sicut erant in herbis cuncta vastabant usque ad introitum Gazæ : nihilque omnino ad vitam pertinens relinquebant in Isra¨el.Judicum 27 inter pedes ejus ruit . et offerens tibi. 8 Qui misit ad eos virum prophetam. et locutus est : Hæc dicit Dominus Deus Isra¨el : Ego vos feci conscendere de Ægypto. 7 Et clamavit ad Dominum postulans auxilium contra Madianitas. gratiam coram te. et supellex varia ad ornanda colla congeritur. inquit. 31 Sic pereant omnes inimici tui. 9 et liberavi de manu Ægyptiorum.

Jerobaal qui et Gedeon. quod circa aram est. sed omnia nocte complevit. quod tunc ædificatum erat. Et de nocte consurgens expresso vellere. 23 Dixitque ei Dominus : Pax tecum : ne timeas. ut moriatur : quia destruxit aram Baal. revertatur. qui et ipse secutus est eum : et alios nuntios in Aser et Zabulon et Nephthali. et reversi sunt de populo viginti duo millia virorum. sicut locutus es. et omnis terra rore madens. et carnes azymosque panes consumpsit : angelus autem Domini evanuit ex oculis ejus. fecit sicut præceperat ei Dominus. Recesseruntque de monte Galaad. Dixitque Dominus ad Gedeon : 2 Multus tecum est populus. Cumque fecisset ita. et homines illius civitatis. venit ad fontem qui vocatur Harad. qui occurrerunt ei. liberabis Isra¨el. sciam quod per manum meam. et dicat : Meis viribus liberatus sum. 35 Misitque nuntios in universum Manassen. qui suffodit aram ejus. et obtulit ei. et ros in omni terra. quæ de nemore succideris. dictum est : Gedeon filius Joas fecit hæc omnia. et offeres holocaustum super struem lignorum. nec tradetur Madian in manus ejus : ne glorietur contra me Isra¨el. 34 Spiritus autem Domini induit Gedeon. qui clangens buccina convocavit domum Abiezer. et pone supra petram illam. per diem noluit id facere. sicut locutus es. 39 Dixitque rursus ad Deum : Ne irascatur furor tuus contra me si adhuc semel tentavero. moriatur antequam lux crastina veniat : si deus est. et succidit nemus. viderunt destructam aram Baal. 32 Ex illo die vocatus est Gedeon Jerobaal. destruesque aram Baal. quam tenebat in manu. 37 ponam hoc vellus lanæ in area : si ros in solo vellere fuerit. Timens autem domum patris sui. non morieris. usque in præsentem diem. et jus desuper funde. et taurum alterum impositum super altare. ut pugnetis pro eo ? qui adversarius est ejus. vindicet se de eo. Erant autem castra Madian in valle septentrionalem plagam collis excelsi. et tetigit carnes et panes azymos : ascenditque ignis de petra. et nemus. 33 Igitur omnis Madian. et cunctis audientibus prædica : Qui formidolosus et timidus est. 36 Dixitque Gedeon ad Deum : Si salvum facis per manum meam Isra¨el. 31 Quibus ille respondit : Numquid ultores estis Baal. Oro ut solum vellus siccum sit. 29 Dixeruntque ad invicem : Quis hoc fecit ? Cumque perquirerent auctorem facti. congregati sunt simul : et transeuntes Jordanem. tulit omnia sub quercu. signum quærens in vellere. succide. quæ est patris tui. et jus carnium mittens in ollam. 38 Factumque est ita. 22 Vidensque Gedeon quod esset angelus Domini. et tantum decem millia remanserunt. de nocte consurgens. et in omni terra siccitas. Domini pax. et omnis populus cum 7ad Igitur eo. quæ est familiæ Ezri. et orientales populi. et alterum taurum annorum septem. 40 Fecitque Deus nocte illa ut postulaverat : et fuit siccitas in solo vellere. 21 extendit angelus Domini summitatem virgæ. 30 Et dixerunt ad Joas : Produc filium tuum huc. 4 Dixitque Dominus ad 226 . 26 Et ædificabis altare Domino Deo tuo in summitate petræ hujus. lucumque succisum.Judicum panes : carnesque ponens in canistro. 3 Loquere ad populum. 28 Cumque surrexissent viri oppidi ejus mane. ut sequeretur se. 27 Assumptis ergo Gedeon decem viris de servis suis. ait : Heu mi Domine Deus : quia vidi angelum Domini facie ad faciem. castrametati sunt in valle Jezra¨el. qui suffodit aram ejus. 25 nocte illa dixit Dominus ad eum : Tolle taurum patris tui. 20 Cui dixit angelus Domini : Tolle carnes et azymos panes. vocavitque illud. super quam ante sacrificium posuisti : tollesque taurum secundum. Cumque adhuc esset in Ephra. 24 Ædificavit ergo ibi Gedeon altare Domino. concham rore implevit. et Amalec. eo quod dixisset Joas : Ulciscatur se de eo Baal.

trecenti viri : omnis autem reliqua multitudo flexo poplite biberat. 7 Et ait Dominus ad Gedeon : In trecentis viris qui lambuerunt aquas. 9 Eadem nocte dixit Dominus ad eum : Surge. et ait : Surgite. quem ire prohibuero. in partem castrorum. et quod fecero. sicut arena quæ jacet in littore maris. et hydrias confregissent. 6 Fuit itaque numerus eorum qui manu ad os projiciente lambuerunt aquas.Judicum Gedeon : Adhuc populus multus est : duc eos ad aquas et ibi probabo illos : et de quo dixero tibi ut tecum vadat. et videbatur mihi quasi subcinericius panis ex hordeo volvi. Descendit ergo ipse et Phara puer ejus in partem castrorum. sicut solent canes lambere. dixit Dominus ad Gedeon : Qui lingua lambuerint aquas. adoravit : et reversus est ad castra Isra¨el. et Aser. interfecit Oreb in petra Oreb. et occupate aquas usque Bethbera atque Jordanem. ipse pergat . vos quoque per castrorum circuitum clangite. atque subvertit. et interpretationem ejus. 18 Quando personuerit tuba in manu mea. et dedit tubas in manibus eorum. incipientibus vigiliis noctis mediæ : et custodibus suscitatis. et in castra Madian descendere : cumque pervenisset ad tabernaculum. 11 Et cum audieris quid loquantur. et tradam in manu tua Madian : omnis autem reliqua multitudo revertatur in locum suum. hoc facite : ingrediar partem castrorum. et securior ad hostium castra descendes. 19 Ingressusque est Gedeon. ubi erant armatorum vigiliæ. 5 Cumque descendisset populus ad aquas. nisi gladius Gedeonis filii Joas viri Isra¨elitæ : tradidit enim Dominus in manus ejus Madian. et præoccupavit aquas atque Jordanem usque Bethbera. liberabo vos. 15 Cumque audisset Gedeon somnium. et conclamate : Domino et Gedeoni. Castra autem Madian erant subter in valle. Clamavitque omnis Ephraim. in altera parte erunt. 14 Respondit is. tunc confortabuntur manus tuæ. ut locustarum multitudo : cameli quoque innumerabiles erant. 8 Sumptis itaque pro numero cibariis et tubis. et omnia castra ejus. fusi jacebant in valle. 23 fugientes usque ad Bethsetta. descendat tecum Phara puer tuus. 227 . et trecenti viri qui erant cum eo. Conclamantes autem viri Isra¨el de Nephthali. dicens : Descendite in occursum Madian. et crepidinem Abelmehula in Tebbath. 25 Apprehensosque duos viros Madian. lagenasque vacuas. 16 Divisitque trecentos viros in tres partes. 13 Cumque venisset Gedeon. revertatur. 17 Et dixit ad eos : Quod me facere videritis. persequebantur Madian. narrabat aliquis somnium proximo suo : et in hunc modum referebat quod viderat : Vidi somnium. Et persecuti sunt Madian. clamaveruntque : Gladius Domini et Gedeonis : 21 stantes singuli in loco suo per circuitum castrorum hostilium. et terræ funditus coæquavit. et mutua se cæde truncabant. 20 Cumque per gyrum castrorum in tribus personarent locis. 10 Sin autem solus ire formidas. tenuerunt sinistris manibus lampades. 24 Misitque Gedeon nuntios in omnem montem Ephraim. capita Oreb et Zeb portantes ad Gedeon trans fluenta Jordanis. et vociferantes ululantesque fugerunt : 22 et nihilominus insistebant trecenti viri buccinis personantes. et dextris sonantes tubas. separabis eos seorsum : qui autem curvatis genibus biberint. 12 Madian autem et Amalec. cui loquebatur : Non est hoc aliud. omnem reliquam multitudinem abire præcepit ad tabernacula sua : et ipse cum trecentis viris se certamini dedit. percussit illud. Immisitque Dominus gladium omnibus castris. Omnia itaque castra turbata sunt. tradidit enim Dominus in manus nostras castra Madian. et omni Manasse. et complodere inter se lagenas. sectamini. ac lampades in medio lagenarum. Zeb vero in torculari Zeb. et descende in castra : quia tradidi eos in manu tua. et omnes orientales populi. Oreb et Zeb. cœperunt buccinis clangere.

turbato omni exercitu eorum. 23 Quibus ille ait : Non dominabor vestri. 10 Zebee autem et Salmana requiescebant cum omni exercitu suo. Cui et illi responderunt. et contrivit cum eis atque comminuit viros Soccoth. et descripsit septuaginta septem viros. 12 Fugeruntque Zebee et Salmana. 20 Dixitque Jether primogenito suo : Surge. Qui non eduxit gladium : timebat enim. cæsis centum viginti millibus bellatorum educentium gladium. destruam turrim hanc. occisis habitatoribus civitatis. et filius tuus. 25 Qui responderunt : Libentissime dabimus. quos persequens Gedeon comprehendit. Quindecim enim millia viri remanserant ex omnibus turmis orientalium populorum. quia adhuc puer erat. ad orientalem partem Nobe et Jegbaa. nec dominabitur in vos filius meus. et idcirco postulas ut demus viris. Vivit Dominus. venit in Phanuel : locutusque est ad viros loci illius similia. et interfecit Zebee et Salmana : et tulit ornamenta ac bullas quibus colla regalium camelorum decorari solent. quale vos fecistis ? Quod cum locutus esset. non vos occiderem. et unus ex eis quasi filius regis. filii matris meæ. et veste purpurea. 17 Turrim quoque Phanuel subvertit. nos non vocares. obsecro. et idcirco postulas ut demus exercitui tuo panes. et præter 228 . requievit spiritus eorum. qui securi erant. transivit eum cum trecentis viris. 22 Dixeruntque omnes viri Isra¨el ad Gedeon : Dominare nostri tu. 8 Et inde conscendens. et monilibus. Quibus ille respondit : Quod enim tale 2 facere potui. 14 apprehendit puerum de viris Soccoth : interrogavitque eum nomina principum et seniorum Soccoth. 19 Quibus ille respondit : Fratres mei fuerunt. quos occidistis in Thabor ? Qui responderunt : Similes tui. et filius filii tui : quia liberasti nos de manu Madian. quia si servassetis eos. 9 Dixit itaque et eis : Cum reversus fuero victor in pace. sed dominabitur vobis Dominus. et interfice eos. 7 Quibus ille ait : Cum ergo tradiderit Dominus Zebee et Salmana in manus meas. projecerunt in eo inaures de præda : 26 et fuit pondus postulatarum inaurium. 16 Tulit ergo seniores civitatis et spinas deserti ac tribulos. 18 Dixitque ad Zebee et Salmana : Quales fuerunt viri. mille septingenti auri sicli. qui secum erant : et præ lassitudine. quo tumebant contra eum. fugientes persequi non poterant. quale vos fecistis ? nonne melior est racemus Ephraim. Expandentesque super terram pallium. qui in tabernaculis morabantur. 15 Venitque ad Soccoth. qui lassi sunt et defecerunt. super quibus exprobrastis mihi. 5 Dixitque ad viros Soccoth : Date. Surrexit Gedeon. absque ornamentis. panes. et nihil adversi suspicabantur. et irrue in nos : quia juxta ætatem robur est hominis. panes populo qui mecum est. Inaures enim aureas Isma¨elitæ habere consueverant. Oreb et Zeb : quid tale facere potui. 21 Dixeruntque Zebee et Salmana : Tu surge. sicut responderant viri Soccoth. percussit castra hostium. ut 8fortiter.Judicum Dixeruntque ad eum viri Ephraim : Quid est hoc quod facere voluisti. quibus reges Madian uti soliti erant. conteram carnes vestras cum spinis tribulisque deserti. vindemiis Abiezer ? 3 In manus vestras Dominus tradidit principes Madian. et dixit eis : En Zebee et Salmana. 24 Dixitque ad eos : Unam petitionem postulo a vobis : date mihi inaures ex præda vestra. dicentes : Forsitan manus Zebee et Salmana in manibus tuis sunt. 6 Responderunt principes Soccoth : Forsitan palmæ manuum Zebee et Salmana in manu tua sunt. quia valde defecerunt : ut possimus persequi Zebee et Salmana reges Madian. cum ad pugnam pergeres contra Madian ? jurgantes et prope vim inferentes. 4 Cumque venisset Gedeon ad Jordanem. 13 Revertensque de bello ante solis ortum. 11 Ascendensque Gedeon per viam eorum.

quam habebat in Sichem. juxta quercum quæ stabat in Sichem. ivit. et devoret cedros Libani. ut erueret vos de manu Madian. 16 Nunc igitur. Qui conduxit sibi ex eo viros inopes et vagos. 15 Quæ respondit eis : Si vere me regem vobis constituitis. et sub umbra mea requiescite : si autem non vultis. fructusque suavissimos. et stetit in vertice montis Garizim : elevataque voce. et impera nobis. 8 Ierunt ligna. eo quod frater vester sit : 19 si ergo recte et absque 229 . et bene egistis cum Jerobaal. an ut dominetur unus vir ? simulque considerate quod os vestrum et caro vestra sum. ut ungerent super se regem : dixeruntque olivæ : Impera nobis. 3 Locutique sunt fratres matris ejus de eo ad omnes viros Sichem universos sermones istos.Judicum torques aureas camelorum. 28 Humiliatus est autem Madian coram filiis Isra¨el. 33 Postquam autem mortuus est Gedeon. aversi sunt filii Isra¨el. 13 Quæ respondit eis : Numquid possum deserere vinum meum. 11 Quæ respondit eis : Numquid possum deserere dulcedinem meam. genuit ei filium nomine Abimelech. et ire ut inter cetera ligna promovear ? 12 Locutaque sunt ligna ad vitem : Veni. et occidit fratres suos filios Jerobaal. et cum domo ejus. 18 qui nunc surrexistis contra domum patris mei. quod lætificat Deum et homines. et inclinaverunt cor eorum post Abimelech. qui pugnavit pro vobis. et ad omnem cognationem domus patris matris dicens : Loquimini ad omnes viros Sichem : Quid vobis est melius. et venire ut inter ligna promovear ? 10 Dixeruntque ligna ad arborem ficum : Veni. dicentes : Frater noster est. et fornicati sunt cum Baalim. et factum est Gedeoni et omni domui ejus in ruinam. et dixit : Audite me. ut esset eis in deum : 34 nec recordati sunt Domini Dei sui. et constituistis regem Abimelech filium ancillæ ejus super habitatores Sichem. si recte et absque peccato constituistis super vos regem Abimelech. ita audiat vos Deus. qui egressi sunt de femore ejus : eo quod plures haberet uxores. juxta omnia bona quæ fecerat Isra¨eli. et reddidistis vicem beneficiis ejus. 7 Quod cum nuntiatum esset Joatham. 17 et animam suam dedit periculis. et inter ligna cetera promoveri ? 14 Dixeruntque omnia ligna ad rhamnum : Veni. et habitavit in domo sua : 30 habuitque septuaginta filios. 5 Et venit in domum patris sui in Ephra. 9suæ. qua et dii utuntur et homines. 6 Congregati sunt autem omnes viri Sichem. quibus Gedeon præfuit. clamavit. egrediatur ignis de rhamno. Percusseruntque cum Baal fœdus. qui eruit eos de manibus inimicorum suorum omnium per circuitum : 35 nec fecerunt misericordiam cum domo Jerobaal Gedeon. 29 Abiit itaque Jerobaal filius Joas. viri Sichem . 27 Fecitque ex eo Gedeon ephod. et impera super nos. venite. et super nos regnum accipe. Fornicatusque est omnis Isra¨el in eo. secutique sunt eum. 31 Concubina autem illius. 2 ut dominentur vestri septuaginta viri omnes filii Jerobaal.Abiit et locutus est ad eos. 4 Dederuntque illi septuaginta pondo argenti de fano Baalberit. et sepultus est in sepulchro Joas patris sui in Ephra de familia Ezri. autem Abimelech filius Jerobaal in Sichem ad fratres matris suæ. et universæ familiæ urbis Mello : abieruntque et constituerunt regem Abimelech. 32 Mortuusque est Gedeon filius Joas in senectute bona. et posuit illud in civitate sua Ephra. et interfecistis filios ejus septuaginta viros super unum lapidem. septuaginta viros super lapidem unum : remansitque Joatham filius Jerobaal minimus. 9 Quæ respondit : Numquid possum deserere pinguedinem meam. et absconditus est. nec potuerunt ultra cervices elevare : sed quievit terra per quadraginta annos.

egressus est populus in campum. Vidensque quod egrederetur populus de civitate. et unus cuneus venit per viam quæ respicit quercum. et effusionem sanguinis eorum conferre in Abimelech fratrem suum. tendens insidias in agris. 42 Sequenti ergo die. 28 clamante Gaal filio Obed : Quis est Abimelech. 40 qui persecutus est eum fugientem. quem despiciebas ? egredere. 39 Abiit ergo Gaal. et tetendit insidias juxta Sichimam in quatuor locis. 35 Egressusque est Gaal filius Obed. ut serviamus ei ? numquid non est filius Jerobaal. vastantes vineas. et in urbem compulit : cecideruntque ex parte ejus plurimi. fac ei quod potueris. 41 Et Abimelech sedit in Ruma : Zebul autem Gaal et socios ejus expulit de urbe. surrexit. ita ut sal in ea dispergeret. 27 egressi sunt in agros. Cui ille respondit : Umbras montium vides quasi capita hominum. dicens : Ecce Gaal filius Obed venit in Sichimam cum fratribus suis. de insidiarum loco. et oppugnat adversum te civitatem. auditis sermonibus Gaal filii Obed. Quod cum nuntiatum esset Abimelech. exercebant latrocinia. qui eum adjuverant. et consumat habitatores Sichem.Judicum vitio egistis cum Jerobaal et domo ejus. et pugnavit contra Abimelech. et inter epulas et pocula maledicebant Abimelech. et veni. uvasque calcantes : et factis cantantium choris. et omnis exercitus cum eo. dixit ad Zebul : Ecce de montibus multitudo descendit. et de oppido Mello. usque ad portam civitatis. et transivit in Sichimam. Dictumque est Abimelech : Congrega exercitus multitudinem. 32 Surge itaque nocte cum populo qui tecum est. agentes prædas de prætereuntibus : nuntiatumque est Abimelech. et divisit in tres turmas. et irruit in eos 44 cum cuneo suo. et in ceteros Sichimorum principes. ingressi sunt fanum dei sui. nec in ea passus est commorari. iratus est valde. et oppidum Mello : egrediaturque ignis de viris Sichem. hodie lætamini in Abimelech. et latita in agro : 33 et primo mane. 21 Quæ cum dixisset. 20 Sin autem perverse : egrediatur ignis ex eo. 24 et scelus interfectionis septuaginta filiorum Jerobaal. et stetit in introitu portæ civitatis. ipsaque destructa. 34 Surrexit itaque Abimelech cum omni exercitu suo nocte. fugit. 38 Cui dixit Zebul : Ubi est nunc os tuum. 31 et misit clam ad Abimelech nuntios. et ex eo locus nomen 230 . et constituit principem Zebul servum suum super viros Emor patris Sichem ? cur ergo serviemus ei ? 29 utinam daret aliquis populum istum sub manu mea. 46 Quod cum audissent qui habitabant in turre Sichimorum. et devoret Abimelech. 43 tulit exercitum suum. oppugnans et obsidens civitatem : duæ autem turmæ palantes per campum adversarios persequebantur. Ad cujus adventum erecti habitatores Sichem. irrue super civitatem. 23 Misitque Dominus spiritum pessimum inter Abimelech et habitatores Sichem : qui cœperunt eum detestari. 37 Rursumque Gaal ait : Ecce populus de umbilico terræ descendit. et quæ est Sichem. 25 Posueruntque insidias adversus eum in summitate montium : et dum illius præstolabantur adventum. 26 Venit autem Gaal filius Obed cum fratribus suis. 36 Cumque vidisset populum Gaal. Illo autem egrediente adversum te cum populo suo. interfectis habitatoribus ejus. spectante Sichimorum populo. 30 Zebul enim princeps civitatis. ut auferrem de medio Abimelech. et ille lætetur in vobis. oriente sole. 22 Regnavit itaque Abimelech super Isra¨el tribus annis. et pugna contra eum. ingressi sunt fanum dei sui Berith. quo loquebaris : Quis est Abimelech ut serviamus ei ? nonne hic populus est. et abiit in Bera : habitavitque ibi ob metum Abimelech fratris sui. et hoc errore deciperis. Surrexit autem Abimelech. ubi fœdus cum eo pepigerant. 45 Porro Abimelech omni die illo oppugnabat urbem : quam cepit.

16 Quæ dicentes. 48 ascendit in montem Selmon cum omni populo suo : et arrepta securi. 6 Filii autem Isra¨el peccatis veteribus jungentes nova. dixerunt : Peccavimus tibi. ignem supponere nitebatur : 53 et ecce una mulier fragmen molæ desuper jaciens. habens triginta filios sedentes super triginta pullos asinarum. illisit capiti Abimelech. Post Abimelech surrexit dux in Isra¨el Thola filius Phua patrui Abim10 elech. et ait ad eum : Evagina gladium tuum. et confregit cerebrum ejus. Jordane transmisso. 2 3 Huic successit Jair Galaadites. clausa firmissime janua. 55 Illoque mortuo. qui judicavit Isra¨el per viginti et duos annos. 50 Abimelech autem inde proficiscens venit ad oppidum Thebes. ad quam confugerant simul viri ac mulieres. sequebantur ducem. et servierunt idolis. 49 Igitur certatim ramos de arboribus præcidentes. omnes qui cum eo erant de Isra¨el. et omnes principes civitatis. impositumque ferens humero. qui habitavit in Samir montis Ephraim : et judicavit Isra¨elem viginti et tribus annis. succenderunt : atque ita factum est. oppida Jair. Qui jussa perficiens. 12 Sidonii quoque et Amalec et Chanaan oppresserunt vos. quia dereliquimus Dominum Deum nostrum. omnes qui habitabant trans Jordanem in terra Amorrhæi. in terra Galaad. ut fumo et igne mille homines necarentur. et erui vos de manu eorum ? 13 Et tamen reliquistis me. et coluistis deos alienos : idcirco non addam ut ultra vos liberem : 14 ite. 10 Et clamantes ad Dominum. cito facite. pugnabat fortiter : et appropinquans ostio. contra quos congregati filii Isra¨el in Maspha castrametati sunt. 47 Abimelech quoque audiens viros turris Sichimorum pariter conglobatos. 57 Sichimitis quoque quod operati erant. et clamastis ad me. dixit ad socios : Quod me videtis facere. quod circumdans obsidebat exercitu. præcidit arboris ramum. et servivimus Baalim. quæ ex nomine ejus sunt appellatæ Havoth Jair. 17 Itaque filii Ammon conclamantes in Galaad fixere tentoria. 15 Dixeruntque filii Isra¨el ad Dominum : Peccavimus. et principes triginta civitatum. 18 Dixeruntque principes Galaad singuli ad 4 231 . interfectis septuaginta fratribus suis. 51 Erat autem turris excelsa in media civitate. Baalim et Astaroth. et venit super eos maledictio Joatham filii Jerobaal. et diis Syriæ ac Sidonis et Moab et filiorum Ammon et Philisthiim : dimiseruntque Dominum. 7 Contra quos Dominus iratus. Qui circumdantes præsidium. ac sepultus in Samir. tradidit eos in manus Philisthiim et filiorum Ammon. omnia de finibus suis alienorum deorum idola projecerunt. vir de Issachar. fecerunt malum in conspectu Domini. interfecit eum. filiique Ammon et Philisthiim. 8 Afflictique sunt. redde tu nobis quidquid tibi placet : tantum nunc libera nos. habitatorum turris Sichem. ac sepultus in loco cui est vocabulum Camon. 52 Accedensque Abimelech juxta turrim. 5 Mortuusque est Jair. 11 Quibus locutus est Dominus : Numquid non Ægyptii et Amorrhæi. reversi sunt in sedes suas : 56 et reddidit Deus malum quod fecerat Abimelech contra patrem suum. vastarent Judam et Benjamin et Ephraim : afflictusque est Isra¨el nimis. id est. et vehementer oppressi per annos decem et octo. 54 Qui vocavit cito armigerum suum. et invocate deos quos elegistis : ipsi vos liberent in tempore angustiæ. retributum est. usque in præsentem diem.Judicum acceperat : qui erat munitus valde. et percute me. mortuusque est. viri pariter et mulieres. et non coluerunt eum. et servierunt Domino Deo : qui doluit super miseriis eorum. qui est in Galaad : 9 in tantum ut filii Ammon. ne forte dicatur quod a femina interfectus sim. et super turris tectum stantes per propugnacula.

quia venisti contra me. a finibus Arnon usque Jaboc atque Jordanem : nunc ergo cum pace redde mihi eam. et fortiter resistebat. 17 Misitque nuntios ad regem Edom. erit dux populi Galaad. 18 et circuivit ex latere terram Edom et terram Moab : venitque contra orientalem plagam terræ Moab. ego ero vester princeps ? 10 Qui responderunt ei : Dominus. sisque dux omnium qui habitant in Galaad. quando ascendit de Ægypto. et quasi principem sequebantur. non dimisit eum transire per terminos suos : sed infinita multitudine congregata. et de solitudine usque ad Jordanem. fecitque eum omnis populus principem sui. quod jurgatus sit contra Isra¨el. ipse mediator ac testis est quod nostra promissa faciemus. 23 Dominus ergo Deus Isra¨el subvertit Amorrhæum. di2 centes : Hæres in domo patris nostri esse non poteris. qui habitabat in Hesebon.Judicum proximos suos : Qui primus ex nobis contra filios Ammon cœperit dimicare. ut vastares terram meam ? 13 Quibus ille respondit : Quia tulit Isra¨el terram meam. 7 Quibus ille respondit : Nonne vos estis. ut proficiscaris nobiscum. tibi jure debentur ? quæ autem Dominus Deus noster victor obtinuit. 5 Quibus acriter instantibus perrexerunt majores natu de Galaad. 4 In illis diebus pugnabant filii Ammon contra Isra¨el. de qua suscepit filios : qui postquam creverant. (Arnon quippe confinium est terræ Moab. quia de altera matre natus es. in nostram cedent possessionem : 25 nisi forte melior es Balac filio Sephor rege Moab . 12 Et misit nuntios ad regem filiorum Ammon. 22 et universos fines ejus. Mansit itaque in Cades. et pugna contra filios Ammon. nec terram filiorum Ammon : 16 sed quando de Ægypto conscenderunt. 20 Qui et ipse Isra¨el verba despiciens. fil11 ius mulieris meretricis. et latrocinantes. Misit quoque ad regem Moab. 11 Abiit itaque Jephte cum principibus Galaad. et venit in Cades. et pugnaverit contra eum. habitavit in terra Tob : congregatique sunt ad eum viri inopes. et pugnes contra filios Ammon. et castrametatus est trans Arnon : nec voluit intrare terminos Moab. et dixerunt ei : Dimitte ut transeam per terram tuam usque ad fluvium. aut docere potes. et possedit omnem terram Amorrhæi habitatoris regionis illius. et imperavit eis ut dicerent regi Ammon : 15 Hæc dicit Jephte : Non tulit Isra¨el terram Moab. Qui noluit acquiescere precibus ejus. ut pugnem pro vobis contra filios Ammon. 3 Quos ille fugiens atque devitans. et ejecistis de domo patris mei ? et nunc venistis ad me necessitate compulsi. et tu nunc vis possidere terram ejus ? 24 nonne ea quæ possidet Chamos deus tuus. ambulavit per solitudinem usque ad mare Rubrum. ejecerunt Jephte. egressus est contra eum in Jasa. 14 Per quos rursum mandavit Jephte. 9 Jephte quoque dixit eis : Si vere venistis ad me. qui hæc audit. qui ex persona sua dicerent : Quid mihi et tibi est. qui et ipse transitum præbere contempsit. tradideritque eos Dominus in manus meas.) 19 Misit itaque Isra¨el nuntios ad Sehon regem Amorrhæorum. 21 Tradiditque eum Dominus in manus Isra¨el cum omni exercitu suo : qui percussit eum. qui natus est de Galaad. pugnante contra illum populo suo Isra¨el. 26 quando habitavit in Hesebon et viculis 232 . Fuit illo tempore Jephte Galaadites vir fortissimus atque pugnator. ut tollerent in auxilium sui Jephte de terra Tob : 6 dixeruntque ad eum : Veni et esto princeps noster. qui odistis me. 8 Dixeruntque principes Galaad ad Jephte : Ob hanc igitur causam nunc ad te venimus. dicens : Dimitte me ut transeam per terram tuam. Locutusque est Jephte omnes sermones suos coram Domino in Maspha. de Arnon usque Jaboc. Habuit autem Galaad uxorem.

plaga magna nimis : humiliatique sunt filii Ammon a filiis Isra¨el. vocare nos noluisti. et in Aro¨er et villis illius. 34 Revertente autem Jephte in Maspha domum suam. et ait : Heu me. fugiens. 32 Transivitque Jephte ad filios Ammon. filia mea ! decepisti me. flebat virginitatem suam in montibus. 3 Quod cernens. scidit vestimenta sua. Statimque apprehensum jugulabant in ipso Jordanis transitu. Maspha quoque Galaad. atque dixisset : Obsecro ut me transire permittatis : dicebant ei Galaaditæ : Numquid Ephrathæus es ? quo dicente : Non sum : 6 interrogabant eum : Dic ergo Scibboleth. dixerunt ad Jephte : Quare vadens ad pugnam contra filios Ammon. 31 quicumque primus fuerit egressus de foribus domus meæ. eum holocaustum offeram Domino. 5 Occupaveruntque Galaaditæ vada Jordanis. et tradidit eos Dominus in manus meas. 7 Judicavit itaque Jephte Galaadites Isra¨el sex annis : et mortuus est. 29 Factus est ergo super Jephte spiritus Domini. 37 Dixitque ad patrem : Hoc solum mihi præsta quod deprecor : dimitte me ut duobus mensibus circumeam montes. quæ est vineis consita. concessa tibi ultione atque victoria de hostibus tuis. quæ ignorabat virum. 40 ut post anni circulum conveniant in unum filiæ Isra¨el. quæ per nuntios mandaverat. ut adversum me consurgatis in prælium ? 4 Vocatis itaque ad se cunctis viris Galaad. 2 Quibus ille respondit : Disceptatio erat mihi et populo meo contra filios Ammon vehemens : vocavique vos. quia dixerat : Fugitivus est Galaad de Ephraim. 30 votum vovit Domino. quod interpretatur Spica. sed tu contra me male agis. Quid commerui. et facere noluistis. per trecentos annos. si aperuisti os tuum ad Dominum.Judicum ejus. ut pugnaret contra eos : quos tradidit Dominus in manus ejus. Qui respondebat : Sibboleth : eadem littera spicam exprimere non valens. et ipsa decepta es : aperui enim os meum ad Dominum. ut præberetis mihi auxilium. reversa est ad patrem suum. Quare tanto tempore nihil super hac repetitione tentastis ? 27 Igitur non ego pecco in te. Ecce autem in Ephraim orta est seditio : nam transeuntes contra 12 aquilonem. et inter filios Ammon. Et ceciderunt in illo tempore de Ephraim quadraginta duo millia. et usque ad Abel. Et dimisit eam duobus mensibus. transivique ad filios Ammon. 36 Cui illa respondit : Pater mi. ac sepultus in civitate sua Galaad. occurrit ei unigenita filia sua cum tympanis et choris : non enim habebat alios liberos. et aliud facere non potero. et inde transiens ad filios Ammon. fac mihi quodcumque pollicitus es. Cumque venisset ad ea de Ephraim numero. vel in cunctis civitatibus juxta Jordanem. dicens : Si tradideris filios Ammon in manus meas. 38 Cui ille respondit : Vade. et circuiens Galaad et Manasse. 33 Percussitque ab Aro¨er usque dum venias in Mennith. 39 Expletisque duobus mensibus. ut pergeremus tecum ? igitur incendemus domum tuam. 35 Qua visa. et consuetudo servata est. et habitat in medio Ephraim et Manasse. indicens mihi bella non justa. posui animam meam in manibus meis. mihique occurrerit revertenti cum pace a filiis Ammon. per quæ Ephraim reversurus erat. Cumque abiisset cum sociis ac sodalibus suis. et plangam virginitatem meam cum sodalibus meis. 28 Noluitque acquiescere rex filiorum Ammon verbis Jephte. Judicet Dominus arbiter hujus diei inter Isra¨el. 233 . et fecit ei sicut voverat. viginti civitates. pugnabat contra Ephraim : percusseruntque viri Galaad Ephraim. Exinde mos increbruit in Isra¨el. et plangant filiam Jephte Galaaditæ diebus quatuor.

qui facit mirabilia : ipse autem et uxor ejus intuebantur. dicens : Ecce apparuit mihi vir. habens vultum angelicum. inquit. habens uxorem ster2 ilem. terribilis nimis. Quem cum interrogassem quis esset. Statimque intellexit Manue angelum Domini esse. honoremus te ? 18 Cui ille respondit : Cur quæris nomen meum. in monte Amalec. noluit mihi dicere : 7 sed hoc respondit : Ecce concipies et paries filium : cave ne vinum bibas. 3 Cui apparuit angelus Domini. 9 Exaudivitque Dominus deprecantem Manue. quas emittens foras. quem misisti. nec immundum quidquam comedas : 5 quia concipies. ut. 12 Cui Manue : Quando. et cucurrit ad virum suum : nuntiavitque ei. 8 Oravit itaque Manue Dominum. 23 Cui respondit mulier : Si Dominus nos 234 . 10 festinavit. dixit ei : Vir Dei venit ad me. 15 Dixitque Manue ad angelum Domini : Obsecro te ut acquiescas precibus meis. 6 Quæ cum venisset ad maritum suum. non comedat : vinum et siceram non bibat . 16 Cui respondit angelus : Si me cogis. Quæ cum vidisset angelum. 20 Cumque ascenderet flamma altaris in cælum. et apparuit rursum angelus Dei uxori ejus sedenti in agro : Manue autem maritus ejus non erat cum ea. 21 et ultra eis non apparuit angelus Domini. quod est mirabile ? 19 Tulit itaque Manue hædum de capris. ut vir Dei. Erat autem quidam vir de Saraa. Rursumque filii Isra¨el fecerunt malum in conspectu Domini : qui tra13 didit eos in manus Philisthinorum quadraginta annis. et paries filium. et ait : Obsecro. Et nesciebat Manue quod angelus Domini esset. 13 Post hunc judicavit Isra¨el Abdon filius Illel Pharathonites : 14 qui habuit quadraginta filios. et libamenta. ac sepultus in Bethlehem. Et judicavit Isra¨el octo annis : 15 mortuusque est. et de stirpe Dan. dixit ei : Tu es qui locutus es mulieri ? Et ille respondit : Ego sum. sermo tuus fuerit expletus. veniat iterum. Quod cum vidissent Manue et uxor ejus. proni ceciderunt in terram. et dixit ad eam : Sterilis es et absque liberis : sed concipies. 17 Dixitque ad eum : Quod est tibi nomen. quæ locutus sum uxori tuæ. et posuit super petram. et faciamus tibi hædum de capris. introducens in domum suam. offer illud Domino. 22 et dixit ad uxorem suam : Morte moriemur. ex utero matris suæ usque ad diem mortis suæ. et secutus est uxorem suam : veniensque ad virum. quia vidimus Deum. 11 Cui successit Ahialon Zabulonites : et judicavit Isra¨el decem annis : 12 mortuusque est.Judicum 8 Post hunc judicavit Isra¨el Abesan de Bethlehem : 9 qui habuit triginta filios. 4 Cave ergo ne bibas vinum ac siceram. et ipse incipiet liberare Isra¨el de manu Philisthinorum. ac sepultus in Pharathon terræ Ephraim. angelus Domini pariter in flamma ascendit. Qui septem annis judicavit Isra¨el : 10 mortuusque est. et totidem filias. si sermo tuus fuerit expletus. non comedam panes tuos : si autem vis holocaustum facere. nomine Manue. maritis dedit. quid vis ut faciat puer ? aut a quo se observare debebit ? 13 Dixitque angelus Domini ad Manue : Ab omnibus. nullo vescatur immundo : et quod ei præcepi. Domine. offerens Domino. impleat atque custodiat. cujus non tanget caput novacula : erit enim nazaræus Dei ab infantia sua et ex matris utero. ac sepultus in Zabulon. 11 Qui surrexit. nec siceram. quem ante videram. et ejusdem numeri filiis suis accepit uxores. qui nasciturus est. et triginta ex eis nepotes. 14 et quidquid ex vinea nascitur. et unde venisset. et paries filium. et quo nomine vocaretur. ascendentes super septuaginta pullos asinarum. et ne aliquo vescaris immundo : erit enim puer nazaræus Dei ab infantia sua. et doceat nos quid debeamus facere de puero. abstineat se.

qui et ipsi comederunt : nec tamen eis voluit indicare quod mel de corpore leonis assumpserat. apparuit catulus leonis sævus. vos dabitis mihi triginta sindones. 11 Cum ergo cives loci illius vidissent eum. et totidem tunicas : 13 sin autem non potueritis solvere. et non diligis : idcirco problema. et ecce examen apum in ore leonis erat ac favus mellis. et quæreret occasionem contra Philisthiim : eo enim tempore Philisthiim dominabantur Isra¨eli. 4 Parentes autem ejus nesciebant quod res a Domino fieret. dedit eis partem. dicens : Vidi mulierem in Thamnatha de filiabus Philisthinorum : quam quæso ut mi2 hi accipiatis uxorem. 12 Quibus locutus est Samson : Proponam vobis problema : quod si solveritis mihi intra septem dies convivii. dicens : Odisti me. Quæ statim indicavit civibus suis. de manibus nostris holocaustum et libamenta non suscepisset. et occurrit ei. 7 Descenditque. 24 Peperit itaque filium. non vis mihi exponere. et de forti egressa est dulcedo. 9 Quem cum sumpsisset in manibus comedebat in via : veniensque ad patrem suum et matrem. et nuntiavit patri suo et matri suæ. qui incircumcisi sunt ? Dixitque Samson ad patrem suum : Hanc mihi accipe : quia placuit oculis meis. At ille respondit : Patri meo et matri nolui dicere : et tibi indicare potero ? 17 Septem igitur diebus convivii flebat ante eum : tandemque die septimo cum ei esset molesta. 6 Irruit autem spiritus Domini in Samson. 10 Descendit itaque pater ejus ad mulierem. 8 Et post aliquot dies revertens ut acciperet eam. incendemus te. Nec potuerunt per tres dies propositionem solvere. dederunt ei sodales triginta ut essent cum eo. et in omni populo meo. ascendit. 3 Cui dixerunt pater et mater sua : Numquid non est mulier in filiabus fratrum tuorum. et ejusdem numeri tunicas. declinavit ut videret cadaver leonis. quod proposuisti filiis populi mei. ut audiamus. 5 Descendit itaque Samson cum patre suo et matre in Thamnatha. 14 Dixitque eis : De comedente exivit cibus. et benedixit ei Dominus. neque ea quæ sunt ventura dixisset. et fecit filio suo Samson convivium : sic enim juvenes facere consueverant. et quid fortius leone ? Qui ait ad eos : 235 . quia vis accipere uxorem de Philisthiim. Qui responderunt ei : Propone problema. 18 Et illi dixerunt ei die septimo ante solis occubitum : Quid dulcius melle. et domum patris tui : an idcirco vocastis nos ad nuptias ut spoliaretis ? 16 Quæ fundebat apud Samson lacrimas. nec ostendisset nobis hæc omnia. et rugiens. et vocavit nomen ejus Samson. et dilaceravit leonem. et quærebatur. nihil omnino habens in manu : et hoc patri et matri noluit indicare. quasi hædum in frustra discerpens. 15 Cumque adesset dies septimus. Crevitque puer. Descendit ergo Samson in Thamnatha : vidensque ibi mulierem de fili14 abus Philisthiim. 25 Cœpitque spiritus Domini esse cum eo in castris Dan inter Saraa et Esthaol. Cumque venissent ad vineas oppidi. dabo vobis triginta sindones. exposuit. dixerunt ad uxorem Samson : Blandire viro tuo et suade ei ut indicet tibi quid significet problema : quod si facere nolueris. et locutus est mulieri quæ placuerat oculis ejus.Judicum vellet occidere.

descenditque Ascalonem. et Philisthiim vociferantes occurrissent ei. Quibus succensis. Et descendens habitavit in spelunca petræ Etam. et ideo tradidi illam amico tuo : sed habet sororem. quibus ligatus erat. dicens : 2 Putavi quod odisses eam. sic feci eis. 9 Igitur ascendentes Philisthiim in terram Juda. Ascenderuntque Philisthiim. in tantum ut vineas quoque et oliveta flamma consumeret. Cumque cubiculum ejus solito vellet intrare. cum dies triticeæ messis instarent. quod interpretatur. 16 et ait : In maxilla asini. et combusserunt tam mulierem quam patrem ejus. 7 Quibus ait Samson : Licet hæc feceritis. et tulerunt eum de petra Etam. 10 Dixeruntque ad eos de tribu Juda : Cur ascendistis adversum nos ? Qui responderunt : Ut ligemus Samson venimus. mandibulam asini. castrametati sunt in loco. et vocavit nomen loci illius Ramathlechi. et alteri tradidit. et adhuc stantes in stipula. Post aliquantulum autem temporis. id est. 11 Descenderunt ergo tria millia virorum de Juda ad specum silicis Etam. et faces ligavit in medio : 5 quas igne succendens. et tunc quiescam. et comportatæ jam fruges. qui postea vocatus est Lechi. dixeruntque ad Samson : Nescis quod Philisthiim imperent nobis ? quare hoc facere voluisti ? Quibus ille ait : Sicut fecerunt mihi. ita ut stupentes suram femori imponerent. Quibus Samson : Jurate. tamen adhuc ex vobis expetam ultionem. et reddamus ei quæ in nos operatus est. 8 Percussitque eos ingenti plaga. quæ junior et pulchrior illa est : sit tibi pro ea uxor. 18 Sitiensque valde. Ligaveruntque eum duobus novis funibus. 12 Ligare. Maxilla. inquiunt. ait. te venimus. 15 venit Samson. incidamque in manus 236 . et tradere in manus Philisthinorum. 3 Cui Samson respondit : Ab hac die non erit culpa in me contra Philisthæos : faciam enim vobis mala. invisere volens uxorem suam. 19 Irruit itaque in eum spiritus Domini.Judicum Si non arassetis in vitula mea. ubi eorum effusus est exercitus. clamavit ad Dominum. dimisit ut huc illucque discurrerent. Iratusque nimis ascendit in domum patris sui : 20 uxor autem ejus accepit maritum unum de amicis ejus et pronubis. prohibuit eum pater illius. 15 Inventamque maxillam. Quæ statim perrexerunt in segetes Philisthinorum. id est. et attulit ei hædum de capris. dissipata sunt et soluta. et percussi mille viros. et percussit ibi triginta viros : quorum ablatas vestes dedit iis qui problema solverant. non invenissetis propositionem meam. Elevatio maxillæ. caudasque earum junxit ad caudas. 6 Dixeruntque Philisthiim : Quis fecit hanc rem ? Quibus dictum est : Samson gener Thamnathæi : quia tulit uxorem ejus. projecit mandibulam de manu. 13 Dixerunt : Non te occidemus. hæc operatus est. ita vincula. et ait : Tu dedisti in manu servi tui salutem hanc maximam atque victoriam : en siti morior. quæ jacebat. 14 Qui cum venisset ad locum Maxillæ. et spondete mihi quod non occidatis me. arripiens interfecit in ea mille viros. irruit spiritus Domini in eum : et sicut solent ad odorem ignis lina consumi. sed vinctum trademus. concrematæ sunt. delevi eos. 17 Cumque hæc verba canens complesset. 4 Perrexitque et cepit trecentas vulpes. in mandibula pulli asinarum.

dixit ad eam : Ferrum numquam ascendit super caput meum. consecratus Deo. eroque sicut ceteri homines. Qui ascenderunt assumpta pecunia. cum animus tuus non sit mecum ? Per tres vices mentitus es mihi. spatium ad quietem non tribuens. quomodo si rumpat quis filum de stuppæ tortum putamine.Judicum incircumcisorum. refocillavit spiritum. et cœpit abigere eum. et falsum loqueris ? ostende quo vinciri debeas. in quo sit tua maxima fortitudo. Fons invocantis de maxilla. Cui respondit Samson : Si septem crines capitis mei cum licio plexueris. 20 Judicavitque Isra¨el in diebus Philisthiim viginti annis. quia nunc mihi aperuit cor suum. Vocavitque tonsorem. et rasit septem crines ejus. et clamavit : Philisthiim super te. qui respicit Hebron. usque in præsentem diem. quæ habitabat in valle Sorec. et vocabatur Dalila. et in sinu suo reclinare caput. 18 Vidensque illa quod confessus ei esset omnem animum suum. et vinctum affligere : quod si feceris. et egressæ sunt ex eo aquæ. ligatus fuero. et per multos dies jugiter adhæreret. Qui ita rupit vincula quasi fila telarum. 9 latentibus apud se insidiis. 15 Dixitque ad eum Dalila : Quomodo dicis quod amas me. 6 Locuta est ergo Dalila ad Samson : Dic mihi. in quo habeat tantam fortitudinem. Idcirco appellatum est nomen loci illius. 14 Quod cum fecisset Dalila. 17 Tunc aperiens veritatem rei. quia nazaræus. id est. Samson. obsecro. et a se repellere : statim enim ab eo fortitudo discessit. et falsum locutus es : saltem nunc indica mihi quo ligari debeas. et quomodo eum superare valeamus. infirmus ero. Samson. 5 Veneruntque ad eam principes Philisthinorum. 8 Attuleruntque ad eam satrapæ Philisthinorum septem funes. et deficiam. et vires recepit. et disce ab illo. ut dixerat : quibus vinxit eam. Qui rupit vincula. Abiit quoque in Gazam. sum de utero matris meæ : si rasum fuerit caput meum. impositasque humeris suis portavit ad verticem montis. 11 Cui ille respondit : Si ligatus fuero novis funibus. 16 Cumque molesta esset ei. misit ad principes Philisthinorum ac mandavit : Ascende adhuc semel. 19 At illa dormire eum fecit super genua sua. Quibus haustis. dixit ad eum : Philisthiim super te. dabimus tibi singuli mille et centum argenteos. infirmus ero. quam promiserant. Qui consurgens de somno extraxit clavum cum crinibus et licio. cum odorem ignis acceperit : et non est cognitum in quo esset fortitudo ejus. 12 Quibus rursum Dalila vinxit eum. et clavum his circumligatum terræ fixeris. circumdederunt eum. Samson. et noluisti dicere in quo sit maxima fortitudo tua. et percrebruisset apud eos intrasse urbem Samson. positis in porta civitatis 2 custodibus : et ibi tota nocte cum silentio præstolantes. 19 Aperuit itaque Dominus molarem dentem in maxilla asini. apprehendit ambas portæ fores cum postibus suis et sera. et adhuc humentibus. ut facto mane exeuntem occiderent. atque dixerunt : Decipe eum. qui numquam fuerunt in opere. et vidit ibi mulierem meretricem. infirmus ero ut ceteri homines. recedet a me fortitudo mea. Quod cum audissent Philisthiim. 3 Dormivit autem Samson usque ad medium noctem : et inde consurgens. ingressusque 16 est ad eam. et aliorum hominum similis. Samson : in cubiculo insidiis præparatis. Qui de 237 . et in cubiculo finem rei expectantibus : clamavitque ad eum : Philisthiim super te. 10 Dixitque ad eum Dalila : Ecce illusisti mihi. 20 Dixitque : Philisthiim super te. et ad mortem usque lassata est. 4 Post hæc amavit mulierem. defecit anima ejus. 13 Dixitque Dalila rursum ad eum : Usquequo decipis me. et quid sit quo ligatus erumpere nequeas ? 7 Cui respondit Samson : Si septem nerviceis funibus necdum siccis.

ac vestem duplicem. quibus omnis imminet domus. præceperunt ut vocaretur Samson. cecidit domus super omnes principes. quos separaveras tibi. Concussisque fortiter columnis. et quæ ad victum sunt necessaria. dicentes : Tradidit deus noster inimicum nostrum Samson in manus nostras. 30 ait : Moriatur anima mea cum Philisthiim. et erant ibi omnes principes Philisthinorum. eademque dicebat : Tradidit deus noster adversarium nostrum in manus nostras. ecce ego habeo. 28 At ille invocato Domino ait : Domine Deus. ac de tecto et solario circiter tria millia utriusque sexus spectantes ludentem Samson. et habuit puerum sacerdotem apud 17 238 . et recliner super eas. 6 In diebus illis non erat rex in Isra¨el. feceruntque eum stare inter duas columnas. ut faceret ex eis sculptile atque conflatile. et vado ut habitem ubi potuero. et apud me sunt. 31 Descendentes autem fratres ejus et universa cognatio. et super quibus me audiente juraveras. 8 Egressusque de civitate Bethlehem. 12 Implevitque Michas manum ejus. hoc faciebat. et occidit plurimos. Qui respondit : Levita sum de Bethlehem Juda. et idola : implevitque unius filiorum suorum manum.Judicum somno consurgens. et ante eos luderet. 24 Quod etiam populus videns. 27 Domus autem erat plena virorum ac mulierum. et ceteram multitudinem quæ ibi erat : multoque plures interfecit moriens. Qui adductus de carcere ludebat ante eos. alteramque earum dextera et alteram læva tenens. Cumque venisset in montem Ephraim. et utile mihi esse perspexero. peregrinari voluit ubicumque sibi commodum reperisset. 7 Fuit quoque alter adolescens de Bethlehem Juda. ut tangam columnas. fuitque illi quasi unus de filiis. vestem sacerdotalem. et theraphim. id est. tulerunt corpus ejus. 23 Et principes Philisthinorum convenerunt in unum ut immolarent hostias magnificas Dagon deo suo. 5 Qui ædiculam quoque in ea deo separavit. 25 Lætantesque per convivia. et habitabat ibi. qui delevit terram nostram. sed unusquisque quod sibi rectum videbatur. 26 Qui dixit puero regenti gressus suos : Dimitte me. ut de manu mea suscipiat filius meus. Deus meus. et epularentur. Cui illa respondit : Benedictus filius meus Domino. et declinasset parumper in domum Michæ. 9 interrogatus est ab eo unde venisset. et esto mihi parens ac sacerdos : daboque tibi per annos singulos decem argenteos. 21 Quem cum apprehendissent Philisthiim. 29 Et apprehendens ambas columnas quibus innitebatur domus. memento mei. dixit in animo suo : Egrediar sicut ante feci. et sepelierunt inter Saraa et Esthaol in sepulchro patris sui Manue : judicavitque Isra¨el viginti annis. 10 Dixitque Michas : Mane apud me. ex cognatione ejus : eratque ipse Levites. et pro amissione duorum luminum unam ultionem recipiam. laudabat deum suum. et factus est ei sacerdos. et paululum requiescam. et mansit apud hominem. quod fuit in domo Michæ. ut ulciscar me de hostibus meis. quæ dixerat ei : Consecravi et vovi hoc argentum Domino. statim eruerunt oculos ejus. sumptis jam epulis. quam ante vivus occiderat. et duxerunt Gazam vinctum catenis. et dedit eos argentario. 2 qui dixit matri suæ : Mille et centum argenteos. et fecit ephod. iter faciens. 4 Reddidit igitur eos matri suæ : quæ tulit ducentos argenteos. 11 Acquievit. Fuit eo tempore vir quidam de monte Ephraim nomine Michas. et clausum in carcere molere fecerunt. 22 Jamque capilli ejus renasci cœperunt. et faciat sculptile atque conflatile : et nunc trado illud tibi. et redde mihi nunc fortitudinem pristinam. et me excutiam : nesciens quod recessisset ab eo Dominus. 3 Reddidit ergo eos matri suæ.

qui erat in domo Michæ : salutaveruntque eum verbis pacificis. Qui cum respexissent. 8 Reversique ad fratres suos in Saraa et Esthaol. de Saraa et Esthaol. et diligenter inspicerent : dixeruntque eis : Ite. et sacerdotem. ingressi sunt domum adolescentis Levitæ. Nolite negligere. 21 Qui cum pergerent. juxta consuetudinem Sidoniorum. 18 Tulerunt igitur qui intraverant sculptile. sexcenti viri accincti armis bellicis. Cumque venissent ad domum Michæ. ut sis sacerdos in domo unius viri. in regionem latissimam. ut habitaret in ea : usque ad illum enim diem inter ceteras tribus sortem non acceperat. et res haberet effectum. ephod. 22 et jam a domo Michæ essent procul. 5 Rogaverunt autem eum ut consuleret Dominum ut scire possent an prospero itinere pergerent. tradetque nobis Dominus locum. et dicitis : Quid tibi est ? 25 Dixeruntque ei 239 . atque conflatile. qui ingressi fuerant domum juvenis. et sculptile. et procul a Sidone atque a cunctis hominibus separatum. utentesque illius diversorio. Miserunt ergo filii Dan stirpis et familiæ suæ 2 quinque viros fortissimos de Saraa et Esthaol. 14 dixerunt quinque viri. id est. et considerate terram. et omnia quæ habeo. 11 Profecti igitur sunt de cognatione Dan. acquievit sermonibus eorum. et tribus Dan quærebat posses18 sionem sibi.Judicum se : 13 Nunc scio. Qui cum pergentes venissent in montem Ephraim. viri qui habitabant in ædibus Michæ conclamantes secuti sunt. atque conflatile tollere nitebantur. Quibus dixit sacerdos : Quid facitis ? 19 Cui responderunt : Tace et pone digitum super os tuum : venique nobiscum. 10 Intrabimus ad securos. magnarumque opum. 16 Sexcenti autem viri ita ut erant armati. ceteris fratribus suis : Nostis quod in domibus istis sit ephod. ac sculptile. an in una tribu et familia in Isra¨el ? 20 Quod cum audisset. ac sacerdotem. et est post tergum Cariathiarim. 23 et post tergum clamare cœperunt. et idola. et ephod. et ante se ire fecissent parvulos ac jumenta. 7 Euntes igitur quinque viri venerunt Lais : videruntque populum habitantem in ea absque ullo timore. et theraphim. in quo nullius rei est penuria eorum quæ gignuntur in terra. et profectus est cum eis. 13 Inde transierunt in montem Ephraim. nullo ei penitus resistente. quod benefaciet mihi Deus habenti Levitici generis sacerdotem. et me mercede conduxit. et quid egissent sciscitantibus responderunt : 9 Surgite. securum et quietum. dixerunt ad Micham : Quid tibi vis ? cur clamas ? 24 Qui respondit : Deos meos. tulistis. sexcentis viris fortissimis haud procul expectantibus. 15 Et cum paululum declinassent. In diebus illis non erat rex in Isra¨el. et tulit ephod. dicens. ut habeamus te patrem. et omne quod erat pretiosum. et possideamus eam : nullus erit labor. atque conflatile : videte quid vobis placeat. sculptile. ut explorarent terram. et theraphim. ascendamus ad eos : vidimus enim terram valde opulentam et uberem. et iter quo pergitis. 6 Qui respondit eis : Ite in pace : Dominus respicit viam vestram. dixerunt ad eum : Quis te huc adducit ? quid hic agis ? quam ob causam huc venire voluisti ? 4 Qui respondit eis : Hæc et hæc præstitit mihi Michas. ut sim ei sacerdos. stabant ante ostium. et intrassent domum Michæ. requieverunt ibi : 3 et agnoscentes vocem adolescentis Levitæ. Quid tibi melius est. nolite cessare : eamus. 12 ascendentesque manserunt in Cariathiarim Judæ : qui locus ex eo tempore Castrorum Dan nomen accepit. et idola. et sacerdos stabat ante ostium. 17 At illi. qui prius missi fuerant ad considerandam terram Lais. quos mihi feci.

et venit contra Jebus. eumque vidisset. et duc lætum diem. quæ prius Lais dicebatur. et dies mutabatur in noctem : dixitque puer ad dominum suum : Veni. parabat Levites iter. et dixit ad eum : Unde venis ? et quo vadis ? 18 Qui respondit ei : Profecti sumus de Bethlehem Juda. 28 nullo penitus ferente præsidium. In diebus illis non erat rex in Isra¨el. et secum reducere. manebimus in ea. et sic proficisceris. et cum nullo hominum haberent quidquam societatis ac negotii. eo quod procul habitarent a Sidone. Mansitque gener in domo soceri tribus diebus. vidit senex sedentem hominem cum sarcinulis suis in platea civitatis. 8 Mane autem facto. et nullus eos recipere voluit hospitio. et apud se fecit manere. comedens cum eo et bibens familiariter. Fuit quidam vir Levites habitans in latere montis Ephraim. atque blandiri. 7 At ille consurgens. et assumptis viribus donec increscat dies. 240 . et veniant ad te viri animo concitati. et Jonathan filium Gersam filii Moysi ac filios ejus sacerdotes in tribu Dan. postea proficiscaris. 4 et amplexatus est hominem. Cui socer rursum : Oro te. et quæ supra diximus : veneruntque in Lais ad populum quiescentem atque securum. 29 vocato nomine civitatis Dan. juxta vocabulum patris sui. 10 Noluit gener acquiescere sermonibus ejus : sed statim perrexit. quæ altero nomine vocatur Jerusalem. mansitque apud eum quatuor mensibus. Cui rursum locutus est socer : Considera quod dies ad occasum declivior sit. ac comederunt et biberunt. Se2 3 cutusque est eam vir suus. quæ non est de filiis Isra¨el : sed transibo usque Gabaa. pariterque lætemur. et ait ad eum : Gusta prius pauxillum panis. 17 Elevatisque oculis. et introduxit in domum patris sui. reversus est in domum suam. et percusserunt eos in ore gladii : urbemque incendio tradiderunt. ut pergeret cum uxore sua et puero.Judicum filii Dan : Cave ne ultra loquaris ad nos. Videns autem Michas quod fortiores se essent. habens in comitatu puerum et duos asinos : quæ suscepit eum. et peregrinus habitabat in Gabaa : homines autem regionis illius erant filii Jemini. quem genuerat Isra¨el. et conforta stomachum. Erat autem civitas sita in regione Rohob : quam rursum exstruentes habitaverunt in ea. 31 Mansitque apud eos idolum Michæ omni tempore quo fuit domus Dei in Silo. qui accepit 19 uxorem de Bethlehem Juda : quæ reliquit eum. occurrit ei lætus. 6 Sederuntque simul. Quod cum audisset socer ejus. occubuitque eis sol juxta Gabaa. sedebant in platea civitatis. proficisci voluit : quem tenuit socer. aut certe in urbe Rama. 30 Posueruntque sibi sculptile. quæ est in tribu Benjamin : 15 diverteruntque ad eam. et propinquat ad vesperum : mane apud me etiam hodie. ducens secum duos asinos onustos. et maneamus in ea. 16 Et ecce. volens reconciliari ei. Dixitque pater puellæ ad generum suum : Quæso te ut hodie hic maneas. obsecro : declinemus ad urbem Jebusæorum. cœpit velle proficisci. 26 Et sic cœpto itinere perrexerunt. qui et ipse de monte erat Ephraim. 12 Cui respondit dominus : Non ingrediar oppidum gentis alienæ. 9 Surrexitque adolescens. et reversa est in domum patris sui in Bethlehem. Quo cum intrassent. et concubinam. 5 Die autem quarto de nocte consurgens. 27 Sexcenti autem viri tulerunt sacerdotem. Comederunt ergo simul. 14 Transierunt ergo Jebus. 11 Jamque erant juxta Jebus. apparuit homo senex. Et nihilominus obnixe eum socer tenuit. et cras proficisceris ut vadas in domum tuam. revertens de agro et de opere suo vesperi. 13 et cum illuc pervenero. et cœptum carpebant iter. inquit. ut manerent ibi. usque ad diem captivitatis suæ. ut paululum cibi capias. et ipse cum omni domo tua pereas.

denique mortua est. unoque consilio. factum est in Isra¨el. et pueri qui mecum est : nulla re indigemus nisi hospitio. Omnesque anguli populorum. dimiserunt eam mane. 7 Adestis. recedentibus tenebris. ne scelus hoc contra naturam operemini in virum. 3 (Nec latuit filios Benjamin quod ascendissent filii Isra¨el in Maspha. putans eam quiescere. surrexit homo. conclamabant : Numquam res talis facta est in Isra¨el. venit ad ostium domus. ut humilietis eas. ubi manebat dominus suus. et in commune decernite quid facto opus sit. obsecro. maritus mulieris interfectæ. et imposuit asino. qui ingressus est domum tuam. 29 Quam cum esset ingressus. misique partes in omnes terminos possessionis vestræ : quia numquam tantum nefas. reversusque est in domum suam. de Dan usque Bersabee. quadringenta millia peditum pugnatorum. et ait : Nolite. et pabulum asinis præbuit : ac postquam laverunt pedes suos. eduxit ad eos concubinam suam. 24 Habeo filiam virginem. et panem ac vinum in meos et ancillæ tuæ usus.) Interrogatusque Levita. nullusque sub tectum suum nos vult recipere. ut comportent exercitui cibaria. ad Dominum in Maspha. 20 Cui respondit senex : Pax tecum sit. fratres. 25 Nolebant acquiescere sermonibus illius : quod cernens homo. volentes me occidere. ne in platea maneas. et mille de decem millibus. Egressi itaque sunt omnes filii Isra¨el. clamantes ad dominum domus atque dicentes : Educ virum. et vestram libidinem compleatis : tantum. 8 Stansque omnis populus. ex eo die quo ascenderunt patres nostri de Ægypto usque in præsens tempus : ferte sententiam. quod meretur. intelligens quod erat mortua. 11 Convenitque universus Isra¨el ad civitatem. quasi unius hominis sermone respondit : Non recedemus in tabernacula nostra. quasi homo unus eadem mente. et post laborem itineris cibo et potu reficientibus corpora. Qua nihil respondente. et cadaver uxoris cum ossibus suis in duodecim partes ac frustra concidens. 4 respondit : Veni in Gabaa Benjamin cum uxore mea. 19 habentes paleas et fœnum in asinorum pabulum. quia ingressus est homo hospitium meum : et cessate ab hac stultitia. et centum de mille. tulit eam. nec suam quisquam intrabit domum : 9 sed hoc contra Gabaa in commune faciamus. 26 At mulier. arripuit gladium. ut cœptam expleret viam : et ecce concubina ejus jacebat ante ostium sparsis in limine manibus. 10 Decem viri eligantur e centum ex omnibus tribubus Isra¨el. 23 Egressusque est ad eos senex. 241 . quæso. et hic homo habet concubinam : educam eas ad vos.Judicum et pergimus ad locum nostrum. illucque diverti : 5 et ecce homines civitatis illius circumdederunt nocte domum in qua manebam. misit in omnes terminos Isra¨el. et reddere ei pro scelere. 28 Cui ille. fores pulsare cœperunt. 27 Mane facto. quomodo tantum scelus perpetratum esset. in frustra concidi. unde ieramus in Bethlehem : et nunc vadimus ad domum Dei. et tam grande piaculum. 6 Quam arreptam. et cunctæ tribus Isra¨el in ecclesiam populi 2 Dei convenerunt. recepit eos in convivium. et terra Galaad. qui est in latere montis Ephraim. et circumdantes domum senis. absque jugo). et aperuit ostium. 21 Introduxitque eum in domum suam. 22 Illis epulantibus. ego præbebo omnia quæ necessaria sunt : tantum. et ibi corruit. et eis tradidit illudendam : qua cum tota nocte abusi essent. 30 Quod cum vidissent singuli. et possimus pugnare contra Gabaa Benjamin. quasi vir un20 us. filii Belial (id est. et pariter congregati. omnes filii Isra¨el : decernite quid facere debeatis. nolite facere malum hoc. et ambulemus. loquebatur : Surge. et uxorem meam incredibili furore libidinis vexantes. ut abutamur eo. venerunt viri civitatis illius.

atque pacificas victimas. castrametati sunt juxta Gabaa : 20 et inde procedentes ad pugnam contra Benjamin. 33 Omnes itaque filii Isra¨el surgentes de sedibus suis. et nequaquam in alteram partem ictus lapidis deferretur. Consuluerunt igitur Dominum. aciem direxerunt : 23 ita tamen ut prius ascenderent et flerent coram Domino usque ad noctem. occiderunt de filiis Isra¨el die illo viginti duo millia virorum. sicut semel et bis. ita ut vulnerarent ex eis sicut primo die et secundo. et inite certamen. 24 Cumque filii Isra¨el altera die contra filios Benjamin ad prælium processissent. 27 et super statu suo interrogaverunt. Qui fugam arte simulantes inierunt consilium ut abstraherent eos de civitate. an quiescere ? Quibus ait Dominus : Ascendite : cras enim tradam eos in manus vestras. et fugientes adversarios longius persecuti sunt. 18 Qui surgentes venerunt in domum Dei. 22 Rursum filii Isra¨el et fortitudine et numero confidentes. paulatim se aperire cœperunt. hoc est. Insidiæ quoque. 21 Egressique filii Benjamin de Gabaa. 17 Virorum quoque Isra¨el. Ingravatumque est bellum contra filios Benjamin : et non intellexerunt quod ex omni parte illis instaret interitus. et paratorum ad pugnam. Qui noluerunt fratrum suorum filiorum Isra¨el audire mandatum : 14 sed ex cunctis urbibus. 29 Posueruntque filii Isra¨el insidias per circuitum urbis Gabaa : 30 et tertia vice. qui dicerent : Cur tantum nefas in vobis repertum est ? 13 Tradite homines de Gabaa. ut illis ferrent auxilium. qui hoc flagitium perpetrarunt. 16 qui septingenti erant viri fortissimi. 28 et Phinees filius Eleazari filii Aaron præpositus domus. quæ sortis suæ erant. in eodem loco in quo prius certaverant. et contra universum populum Isra¨el dimicarent. et obtulerunt ei holocausta. atque dixerunt : Exire ultra debemus ad pugnam contra filios Benjamin fratres nostros. Eo tempore ibi erat arca fœderis Dei. ut moriantur. inventa sunt quadringenta millia educentium gladium. et dicerent : Debeo ultra procedere ad dimicandum contra filios Benjamin fratres meos. omnes bellatores et educentes gladium. 15 Inventique sunt viginti quinque millia de Benjamin educentium gladium. 26 Quam ob rem omnes filii Isra¨el venerunt in domum Dei. 31 Sed et filii Benjamin audacter eruperunt de civitate.Judicum 12 Et miserunt nuntios ad omnem tribum Benjamin. atque dixerunt : Quis erit in exercitu nostro princeps certaminis contra filios Benjamin ? Quibus respondit Dominus : Judas sit dux vester. et interfecerunt ex eis in illo die viginti quinque millia. et centum viros. habitatores urbis ad certamina provocabant. 25 eruperunt filii Benjamin de portis Gabaa : et occurrentes eis tanta in illos cæde bacchati sunt. quarum una ferebatur in Bethel et altera in Gabaa. tetenderunt aciem in loco qui vocatur Baalthamar. an non ? Quibus ille respondit : Ascendite ad eos. atque prosternerent triginta circiter viros : 32 putaverunt enim solito eos more cedere. 19 Statimque filii Isra¨el surgentes mane. ut decem et octo millia virorum educentium gladium prosternerent. ut capillum quoque possent percutere. convenerunt in Gabaa. consulerentque eum. contra Benjamin exercitum produxerunt. et cæderent per duas semitas vertentes terga. ita sinistra ut dextra præliantes : et sic fundis lapides ad certum jacientes. quæ circa urbem erant. et auferatur malum de Isra¨el. 34 et ab occidentali urbis parte procedere. 242 . Sed et alia decem millia virorum de universo Isra¨el. urbem oppugnare cœperunt. in Silo : consulueruntque Deum. præter habitatores Gabaa. 35 Percussitque eos Dominus in conspectu filiorum Isra¨el. et quasi fugientes ad supradictas semitas perducerent. et sedentes flebant coram Domino : jejunaveruntque die illo usque ad vesperam. absque filiis Benjamin.

occurrerunt eis. factum est hoc malum in populo tuo. ut ad præparatas insidias devenirent. illuc quoque eos adversariis persequentibus : sed et hi qui urbem succenderant. et percutite habitatores Jabes Galaad in ore gladii. cœperunt dicere : Ablata est tribus una de Isra¨el : 7 unde uxores accipient ? omnes enim in commune juravimus. fugerunt in solitudinem : et pergebant ad petram. In illa quoque fuga palantes. 40 et viderent quasi columnam fumi de civitate conscendere : Benjamin quoque aspiciens retro. et flammas in sublime ferri : 41 qui prius simulaverant fugam. Ceciderunt. 42 et ad viam deserti ire cœperunt. et præceperunt eis : Ite. cum captam cerneret civitatem. et dixerunt : 5 Quis non ascendit in exercitu Domini de universis tribubus Isra¨el ? grandi enim juramento se constrinxerant. ut hodie una tribus auferretur ex nobis ? 4 Altera autem die diluculo consurgentes. atque prostrati sunt ad orientalem plagam urbis Gabaa. 8 Idcirco dixerunt : Quis est de universis tribubus Isra¨el. ut postquam urbem cepissent. Quod cernentes filii Isra¨el. 37 Qui cum repente de latibulis surrexissent. 48 Regressi autem filii Isra¨el. et in conspectu ejus sedentes usque ad vesperam. decem et octo millia virorum. 44 Fuerunt autem qui in eodem loco interfecti sunt. exstruxerunt altare : obtuleruntque ibi holocausta. Domine Deus Isra¨el. interfici eos qui defuissent. Juraverunt quoque filii Isra¨el in Maspha. quas juxta urbem posuerant. 46 Et sic factum est.Judicum 36 Filii autem Benjamin cum se inferiores esse vidissent. omnes reliquias civitatis a viris usque ad jumenta gladio percusserunt. et pacificas victimas. 11 Et hoc erit quod observare debebitis : omne generis masculini. captam urbem demonstrarent. occiderunt quinque millia virorum. Veneruntque omnes ad domum Dei in Silo. cæsis de exercitu eorum triginta viris). tam uxores quam parvulos eorum. 45 Quod cum vidissent qui remanserant de Benjamin. cœperunt fugere. virgines autem reservate. Quod cum vidissent filii Benjamin. qui evadere et fugere in solitudinem potuerunt. ingressi sunt civitatem. ut ex utraque parte ab hostibus cæderentur. non daturos nos his filias nostras.) 10 Miserunt itaque decem millia viros robustissimos. dederunt eis ad fugiendum locum. et mulieres quæ cognoverunt viros. interficite . et dixerunt : Nullus nostrum 21 dabit filiis Benjamin de filiabus suis uxorem. in fugam versi sunt. et interfecerunt etiam alia duo millia. nec erat ulla requies morientium. ut omnes qui ceciderant de Benjamin in diversis locis essent viginti quinque millia pugnatores ad bella promptissimi. sexcenti viri : sederuntque in petra Remmon mensibus quatuor. cunctasque urbes et viculos Benjamin vorax flamma consumpsit. versa facie fortius resistebant. et magno ululatu cœperunt flere. 12 In- 243 . lev2 averunt vocem. nullus ex eis ibi repertus est. et Benjamin terga cædentibus daret. persecuti sunt eos. et percusserunt eam in ore gladii. cujus vocabulum est Remmon. ignem accenderent : ut ascendente in altum fumo. et instantius persequebantur. dicentes : 3 Quare. qui non ascendit ad Dominum in Maspha ? Et ecce inventi sunt habitatores Jabes Galaad in illo exercitu non fuisse. 9 (Eo quoque tempore cum essent in Silo. 43 Atque ita factum est. omnes robustissimi pugnatores. cum essent in Maspha. 38 Signum autem dederant filii Isra¨el his quos in insidiis collocaverant. 6 Ductique pœnitentia filii Isra¨el super fratre suo Benjamin. 39 Quod cum cernerent filii Isra¨el in ipso certamine positi (putaverunt enim filii Benjamin eos fugere. et in diversa tendentes. Et cum ultra tenderent. 47 Remanserunt itaque de omni numero Benjamin.

atque dixerunt : Ecce solemnitas Domini est in Silo anniversaria. exite repente de vineis. non dedistis. 19 Ceperuntque consilium. 17 et magna nobis cura. 244 . quæ nescierunt viri thorum : et adduxerunt eas ad castra in Silo. 18 Filias enim nostras eis dare non possumus. ingentique studio providendum est. hoc faciebat. uxores singulas : abieruntque in possessionem suam ædificantes urbes. dicemus eis : Miseremini eorum : non enim rapuerunt eas jure bellantium atque victorum : sed rogantibus ut acciperent. 14 Veneruntque filii Benjamin in illo tempore. et habitantes in eis. et a vestra parte peccatum est. qui non acceperunt uxores ? omnes in Benjamin feminæ conciderunt. 23 Feceruntque filii Benjamin ut sibi fuerat imperatum : et juxta numerum suum. 20 Præceperuntque filiis Benjamin. constricti juramento et maledictione qua diximus : Maledictus qui dederit de filiabus suis uxorem Benjamin. ad latitate in vineis. et rapite ex eis singuli uxores singulas. rapuerunt sibi de his quæ ducebant choros. et adversum vos queri cœperint atque jurgari. in terram Chanaan. et ad orientalem plagam viæ. 22 Cumque venerint patres earum. ac fratres. 16 Dixeruntque majores natu : Quid faciemus reliquis.Judicum ventæque sunt de Jabes Galaad quadringentæ virgines. et præceperunt eis. qui erant in petra Remmon. 24 Filii quoque Isra¨el reversi sunt per tribus et familias in tabernacula sua. 15 Universusque Isra¨el valde doluit. quæ sita est ad septentrionem urbis Bethel. atque dixerunt : Ite. quæ de Bethel tendit ad Sichimam. 21 Cumque videritis filias Silo ad ducendos choros ex more procedere. et ad meridiem oppidi Lebona. et egit pœnitentiam super interfectione unius tribus ex Isra¨el. ne una tribus deleatur ex Isra¨el. et pergite in terram Benjamin. quas simili modo traderent. 13 Miseruntque nuntios ad filios Benjamin. et datæ sunt eis uxores de filiabus Jabes Galaad : alias autem non repererunt. ut eos susciperent in pace. In diebus illis non erat rex in Isra¨el : sed unusquisque quod sibi rectum videbatur.

Liber Ruth diebus unius judicis. 21 Egressa sum plena. 2 ubicumque clementis in me patrisfamilias reperero gratiam. morabantur ibi. et egressa est manus Domini contra me. 6 Et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione Moabitide : audierat enim quod respexisset Dominus populum suum. sed vocate me Mara (id est. 3 Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. filia mea. Manseruntque ibi decem annis. nec ad suos ultra reditum persuadere : 19 profectæque sunt simul. Nolite. quando primum hordea metebantur. Ruth adhæsit socrui suæ : 15 cui dixit No¨emi : En reversa est cognata tua ad populum suum. filiæ meæ. ante eritis vetulæ quam nubatis. et afflixit Omnipotens ? 22 Venit ergo No¨emi cum Ruth Moabitide nuru sua. et Deus tuus Deus meus. Et osculata est eas. et colligam spicas quæ fugerint manus metentium. alter Mahalon. filiæ meæ : quia vestra angustia magis me premit. et magnarum Dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam : Si 2 opum. Mahalon videlicet et Chelion : remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito. et vacuam reduxit me Dominus. 10 et dicere : Tecum pergemus ad populum tuum. et ego pariter morabor. 11 Quibus illa respondit : Revertimini. si non sola mors me et te separaverit. Cui illa respondit : Vade. et abite : jam enim senectute confecta sum. quæso. sicut fecistis cum mortuis. facta est fames in terra. 4 Qui acceperunt uxores Moabitidas. vadam in agrum. amaram). et ubi morata fueris. qui erat de cogna- . rursum flere cœperunt : Orpha osculata est socrum. et hæc addat. in ea moriar : ibique locum accipiam sepulturæ. quam Dominus humiliavit. et alter Chelion. homo potens. Quæ elevata voce flere cœperunt. nec apta vinculo conjugali : etiamsi possem hac nocte concipere. pergam. 16 Quæ respondit : Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam : quocumque enim perrexeris. et parere filios. Ipse vocabatur Elimelech. ut peregrinaretur in regione Moabitide uxore sua ac duobus liberis. pulchram). jubes. 3 Et mortuus est Elimelech maritus No¨emi : remansitque ipsa cum filiis. 1cumInAbiitque homo de Bethlehem Juda. Erat autem viro Elimelech consanguineus. Ingressique regionem Moabitidem. cum utraque nuru : et jam in via revertendi posita in terram Juda. ut viros ex me sperare possitis ? 12 Revertimini. vade cum ea. 14 Elevata igitur voce. Ephrathæi de Bethlehem Juda. altera vero Ruth. quarum una vocabatur Orpha. Accidit autem ut ager ille haberet dominum nomine Booz. adversari noluit. Populus tuus populus meus. Quibus urbem ingressis. et mecum. et venerunt in Bethlehem. 8 dixit ad eas : Ite in domum matris vestræ : faciat vobiscum Dominus misericordiam. et annos pubertatis impleant. ac reversa est . et dedisset eis escas. cur venitis mecum ? num ultra habeo filios in utero meo. filiæ meæ. quia amaritudine valde replevit me Omnipotens. velox apud cunctos fama percrebruit : dicebantque mulieres : Hæc est illa No¨emi. 20 Quibus ait : Ne vocetis me No¨emi (id est. Cur ergo vocatis me No¨emi. et ad deos suos. 13 si eos expectare velitis donec crescant. Hæc mihi faciat Dominus. 17 Quæ te terra morientem susceperit. nomine Booz. 7 Egressa est itaque de loco peregrinationis suæ. quando judices præerant. 18 Videns ergo No¨emi quod obstinato animo Ruth decrevisset secum pergere. 9 Det vobis invenire requiem in domibus virorum quos sortituræ estis. 5 et ambo mortui sunt. et uxor ejus 2 No¨emi : et duo filii. de terra peregrinationis suæ : ac reversa est in Bethlehem.

et remanere permittite. et intinge buccellam tuam in aceto. 7 Cumque comedisset Booz. Sedit itaque ad messorum latus. 7 et rogavit ut spicas colligeret remanentes. faciam. veni huc. et ubi fecisti opus ? sit benedictus qui misertus est tui. quæ venit cum No¨emi. 3 quæram tibi requiem. comeditque et saturata est. 10 Quæ cadens in faciem suam et adorans super terram. et ne ad momentum quidem domum reversa est.Ruth tione Elimelech. et descende in aream : non te videat homo. et nosse me dignareris peregrinam mulierem ? 11 Cui ille respondit : Nuntiata sunt mihi omnia quæ feceris socrui tuæ post mortem viri tui : et quod reliqueris parentes tuos. id est. et hac nocte aream hordei ventilat. filia. ne prohibeatis eam : 16 et de vestris quoque manipulis projicite de industria. ipse veniebat de Bethlehem. et providebo ut bene sit tibi. et colligentem nemo corripiat. quam præbuerat vivis. dicens : Etiamsi vobiscum metere voluerit. 15 Atque inde surrexit. qui consolatus es me. de quibus et pueri bibunt. quo saturata fuerat. dixitque messoribus : Dominus vobiscum. 18 Quos portans reversa est in civitatem. 12 Reddat tibi Dominus pro opere tuo. 5 Dixitque Booz juveni. vade ad sarcinulas. cujus puellis in agro juncta es. filia mea. 4 Et ecce. donec omnes segetes meterentur. Qui responderunt ei : Benedicat tibi Dominus. nec recedas ab hoc loco : sed jungere puellis meis. et factus esset hilarior. ut cum puellis ejus exeas ad metendum. 4 Quando autem ierit ad dormiendum. audivit ab ea : Filia mea. et comede panem. et induere cultioribus vestimentis. donec esum potumque finierit. propinquus noster est. Rursumque ait : Propinquus noster est homo. præcepit mihi. domine mi. 23 Juncta est itaque puellis Booz : et tamdiu cum eis messuit. 20 Cui respondit No¨emi : Benedictus sit a Domino : quoniam eamdem gratiam. servavit et mortuis. et terram in qua nata es. et fecit omnia quæ sibi imperaverat socrus. sequere. 8 Et ait Booz ad Ruth : Audi. ut absque rubore colligat. 2 3 Lavare igitur. quo operitur a parte pedum. Postquam autem reversa est ad socrum suam. ne in alieno agro quispiam resistat tibi. et projicies te. et tulit reliquias. et bibe aquas. et sub cujus confugisti alas. ut nemo molestus sit tibi : sed etiam si sitieris. 9 et ubi messuerint. Indicavitque ei apud quem fuisset operata : et nomen dixit viri. Mandavi enim pueris meis. et bibisset. 21 Et ait Ruth : Hoc quoque. et congessit polentam sibi. issetque ad 246 . quæ non sum similis unius puellarum tuarum. quem antea nesciebas. donec hordea et triticum in horreis conderentur. ne vadas in alterum agrum ad colligendum. et ungere. invenit hordei quasi ephi mensuram. et locutus es ad cor ancillæ tuæ. sequens messorum vestigia : et de mane usque nunc stat in agro. quod Booz vocaretur. Præcepit autem Booz pueris suis. 22 Cui dixit socrus : Melius est. inquit. et veneris ad populum. tres modios. dixit ad eum : Unde mihi hoc. ut tamdiu messoribus ejus jungerer. 19 Dixitque ei socrus sua : Ubi hodie collegisti. Booz iste. 14 Dixitque ad eam Booz : Quando hora vescendi fuerit. 17 Collegit ergo in agro usque ad vesperam : et quæ collegerat virga cædens et excutiens. et ostendit socrui suæ : insuper protulit. ut spicas ex more colligeret. et dedit ei de reliquiis cibi sui. 13 Quæ ait : Inveni gratiam apud oculos tuos. et plenam mercedem recipias a Domino Deo Isra¨el. ut invenirem gratiam ante oculos tuos. et ibi jacebis : ipse autem dicet quid agere debeas. qui messoribus præerat : Cujus est hæc puella ? 6 Cui respondit : Hæc est Moabitis. ad quem venisti. 5 Quæ respondit : Quidquid præceperis. nota locum in quo dormiat : veniesque et discooperies pallium. 6 Descenditque in aream. de regione Moabitide.

inquit. 16 et venit ad socrum suam. qui prior es. 17 Et ait : Ecce sex modios hordei dedit mihi. et sedit. filia. nisi compleverit quod locutus est. quo me libenter carere profiteor. Qua extendente. et majores natu : Nos testes sumus : faciat Dominus hanc mulierem. 8 Et ecce. et dabat proximo suo : hoc erat testimonium cessionis in Isra¨el. filia ? Narravitque ei omnia. solvebat homo calceamentum suum. Si vis possidere jure propinquitatis. et posuit super eam. bene res acta est : sin autem ille noluerit. Surrexit itaque antequam homines se cognoscerent mutuo. locutus est ad propinquum : Partem agri fratris nostri Elimelech vendet No¨emi. 9 At ille majoribus natu. et Chelion. ut suscitem nomen defuncti in hæreditate sua. Scit enim omnis populus. 12 Nec abnuo me propinquum. et posside : sin autem displicet tibi. et sedit ibi. 10 et Ruth Moabitidem. 9 et ait illi : Quæ es ? Illaque respondit : Ego sum Ruth ancilla tua : expande pallium tuum super famulam tuam. et discooperto pallio. a pedibus ejus se projecit. et ait : Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. ego te absque ulla dubitatione suscipiam. At ille respondit : Ego agrum emam. 15 Et rursum : Expande. Vos. 14 Dormivit itaque ad pedes ejus. Quod statim solvit de pede suo. sed quidquid dixeris mihi. et priorem misericordiam posteriore superasti : quia non est secuta juvenes. dixit ad eos : Sedete hic. et Mahalon. 3 Quibus sedentibus. debes accipere : ut suscites nomen propinqui tui in hæreditate sua. Dormi usque mane. inquit. de quo prius sermo habitus est. et tibi dicere coram cunctis sedentibus. Quæ portans ingressa est civitatem.Ruth dormiendum juxta acervum manipulorum. qui secundus sum. 6 Qui respondit : Cedo juri propinquitatis : neque enim posteritatem familiæ meæ delere debeo : tu meo utere privilegio. venit abscondite. vivit Dominus. Quæ dixit ei : Quid egisti. Ruth quoque Moabitidem. quod possederim omnis quæ fuerunt Elimelech. et dixit Booz : Cave ne quis noverit quod huc veneris. quo operiris. nocte jam media expavit homo. faciam tibi. et tenente. ut esset firma concessio. Tol2 lens autem Booz decem viros de senioribus civitatis. sicut Rachel et Liam. sed est alius me propinquior. 8 Dixit ergo propinquo suo Booz : Tolle calceamentum tuum. 5 Cui dixit Booz : Quando emeris agrum de manu mulieris. uxorem Mahalon. quæ sibi fecisset homo. et majoribus natu de populo meo. inquit. donec videamus quem res exitum habeat : neque enim cessabit homo. quæ ingreditur domum tuam. quæ reversa est de regione Moabitide : 4 quod audire te volui. qui habitat intra portas urbis meæ. si te voluerit propinquitatis jure retinere. et tene utraque manu. 13 Quiesce hac nocte : et facto mane. filia. hoc ipsum indica mihi. 10 Et ille : Benedicta. et me. hujus rei testes estis. pauperes sive divites. quæ uxor defuncti fuit. dixit ad eum : Declina et sede hic : vocans eum nomine suo. 11 Noli ergo metuere. qui erat in porta. Cumque vidisset propinqu4paulisper. mensus est sex modios hordei. et universo populo : Testes vos. 18 Dixitque No¨emi : Expecta. usque ad noctis abscessum. ut siquando alter alteri suo juri cedebat. estis hodie. 11 Respondit omnis populus. eme. Ascendit ergo Booz ad portam. excepto te. quæ ædificaverunt domum Isra¨el : ut sit exemplum virtutis 247 . tradente No¨emi . in conjugium sumpserim. es a Domino. inquam. 7 Hic autem erat mos antiquitus in Isra¨el inter propinquos. mulierem te esse virtutis. Qui divertit. quia propinquus es. um præterire. pallium tuum. ut sciam quid facere debeam : nullus enim est propinquus. et conturbatus est : viditque mulierem jacentem ad pedes suos. ne vocabulum ejus de familia sua ac fratribus et populo deleatur.

patris David. 14 Dixeruntque mulieres ad No¨emi : Benedictus Dominus. et dedit illi Dominus ut conciperet. Aram genuit Aminadab. Nahasson genuit Salmon. 16 Susceptumque No¨emi puerum posuit in sinu suo. et pareret filium. 18 Hæ sunt generationes Phares : Phares genuit Esron. et multo tibi melior est. et accepit uxorem : ingressusque est ad eam. 22 Obed genuit Isai. 17 Vicinæ autem mulieris congratulantes ei. et dicentes : Natus est filius No¨emi : vocaverunt nomen ejus Obed : hic est pater Isai. quam si septem haberes filios. de semine quod tibi dederit Dominus ex hac puella. quem Thamar peperit Judæ. 13 Tulit itaque Booz Ruth. Isai genuit David. qui non est passus ut deficeret successor familiæ tuæ. 20 Aminadab genuit Nahasson. Booz genuit Obed. 19 Esron genuit Aram. et enutriat senectutem : de nuru enim tua natus est. et nutricis ac gerulæ fungebatur officio. et vocaretur nomen ejus in Isra¨el : 15 et habeas qui consoletur animam tuam. 21 Salmon genuit Booz.Ruth in Ephratha. quæ te diligit. 248 . et habeat celebre nomen in Bethlehem : 12 fiatque domus tua sicut domus Phares.

et ducam eum. et recordatus mei fueris. 23 Et ait ei Elcana vir suus : Fac quod bonum tibi videtur. filius Jeroham. et comedit. nec oblitus ancillæ tuæ. partes : 5 Annæ autem dedit partem unam tristis. et maneat ibi jugiter. ut immolaret Domino hostiam solemnem. vultusque illius non sunt amplius in diversa mutati. dicens : Domine exercituum. in tantum ut exprobraret quod Dominus conclusisset vulvam ejus : 7 sicque faciebat per singulos annos : cum redeunte tempore ascenderent ad templum Domini. 11 et votum vovit. et non capiebat cibum. tantumque labia illius movebantur. inquit. Et Heli sacerdote sedente super sellam ante postes templi Domini. 21 Ascendit autem vir ejus Elcana. cum illa multiplicaret preces coram Domino. 17 Tunc Heli ait ei : Vade in pace : et Deus Isra¨el det tibi petitionem tuam quam rogasti eum. et vehementer angebat. et peperit filium : vocavitque nomen ejus Samuel. Mansit ergo mulier. et immolavit Elcana. 19 Et surrexerunt mane. 10 cum esset Anna amaro animo. Ephrathæus : et duas uxores. in vitulis tribus. oravit ad Dominum. et lactavit filium suum. ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. et votum suum. Cognovit autem Elcana Annam uxorem suam : et recordatus est ejus Dominus. 12 Factum est autem. 8 Dixit ergo ei Elcana vir suus : Anna. non bibi. 3 Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus. eo quod a Domino postulasset eum. quo mades. deditque Phenennæ uxori suæ. flens largiter. filii Eliu. et mane donec ablactes eum : precorque ut impleat Dominus verbum suum. postquam ablactaverat. nomen uni Anna. 20 Et factum est post circulum dierum. 4 Venit ergo dies. donec amoveret eum a lacte. Erant autem ibi duo filii Heli. et omnis domus ejus. Dominus autem concluserat vulvam ejus. ut appareat ante conspectum Domini. 13 Porro Anna loquebatur in corde suo. Et abiit mulier in viam suam. sed effudi animam meam in conspectu Domini. dederisque servæ tuæ sexum virilem : dabo eum Domino omnibus diebus vitæ ejus. quia Annam diligebat. ut Heli observaret os ejus. si respiciens videris afflictionem famulæ tuæ. filii Suph. concepit Anna. et sic provocabat eam : porro illa flebat. filii Thohu. quam decem filii ? 9 Surrexit autem Anna postquam comederat et biberat in Silo. cur fles ? et quare non comedis ? et quam ob rem affligitur cor tuum ? numquid non ego melior tibi sum. 16 Ne reputes ancillam tuam quasi unam de filiabus Belial : quia ex multitudine doloris et mœroris mei locuta sum usque in præsens. 18 Et illa dixit : Utinam inveniat ancilla tua gratiam in oculis tuis. et nomen ejus 1habuit Elcana. Ophni et Phinees. 22 Et Anna non ascendit : dixit enim viro suo : Non vadam donec ablactetur infans. et vox penitus non audiebatur. 15 Respondens Anna : Nequaquam. et cunctis filiis ejus et filiabus. et adoraverunt coram Domino : reversique sunt. 14 dixitque ei : Usquequo ebria eris ? digere paulisper vinum. 24 Et adduxit eum secum. et novacula non ascendet super caput ejus. et nomen secundæ Phenenna. Æstimavit ergo eam Heli temulentam. et venerunt in domum suam Ramatha. et tribus . 6 Affligebat quoque eam æmula ejus. de monte Ephraim. domine mi : nam mulier infelix nimis ego sum : vinumque et omne quod inebriare potest. Fuerun2 tque Phenennæ filii : Annæ autem non erant liberi. sacerdotes Domini.Liber Primus Regum Fuit vir unus de Ramathaimsophim.

humiliat et sublevat. aut in ollam. 3 Nolite multiplicare loqui sublimia gloriantes . 2 Non est sanctus. 4 Arcus fortium superatus est. et dabit imperium regi suo. nescientes Dominum. et exaltatum est cornu meum in Deo meo .Regum I modiis farinæ. 28 Idcirco et ego commodavi eum Domino cunctis diebus quibus fuerit commodatus Domino. 9 Pedes sanctorum suorum servabit. Et oravit Anna. et solium gloriæ teneat. et amphora vini. Domini enim sunt cardines terræ. 10 Dominum formidabunt adversarii ejus : et super ipsos in cælis tonabit. neque enim est alius extra te. dum coquerentur carnes. 27 Pro puero isto oravi. deducit ad inferos et reducit. et ait : Exultavit cor meum in Domino. 6 Dominus mortificat et vivificat . et dedit mihi Dominus petitionem meam quam postulavi eum. in domum suam : puer autem erat minister in conspectu Domini ante faciem Heli sacerdotis. et adduxit eum ad domum Domini in Silo. 7 Dominus pauperem facit et ditat. quæ steti coram te hic orans Dominum. et de stercore elevat pauperem : ut sedeat cum principibus. vel in caldariam. 8 Suscitat de pulvere egenum. dilatatum est os meum super inimicos meos : quia lætata sum in salutari tuo. infirmata est. sive in ca- 250 . filii Belial. pro panibus se locaverunt : et famelici saturati sunt. donec sterilis peperit plurimos : et quæ multos habebat filios. et posuit super eos orbem. et habebat fuscinulam tridentem in manu sua. et impii in tenebris conticescent : quia non in fortitudine sua roborabitur vir. ut est Dominus. et ipsi præparantur cogitationes. 14 et mittebat eam in lebetem. Puer autem erat adhuc infantulus : 25 et immolaverunt vitulum. vivit anima tua. et obtulerunt puerum Heli. 2 11 Et abiit Elcana Ramatha. veniebat puer sacerdotis. et infirmi accincti sunt robore. 26 Et ait Anna : Obsecro mi domine. domine : ego sum illa mulier. et sublimabit cornu christi sui. Et adoraverunt ibi Dominum. 12 Porro filii Heli. 13 neque officium sacerdotum ad populum : sed quicumque immolasset victimam. et non est fortis sicut Deus noster. recedant vetera de ore vestro : quia Deus scientiarum Dominus est. Dominus judicabit fines terræ. 5 Repleti prius.

35 Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem. ab omni populo ? 24 Nolite. in universis prosperis Isra¨el : et non erit senex in domo tua omnibus diebus. res pessimas. et præcidam brachium tuum. ut comederetis primitias omnis sacrificii Isra¨el populi mei ? 30 Propterea ait Dominus Deus Isra¨el : Loquens locutus sum. 20 Et benedixit Heli Elcanæ et uxori ejus : dixitque ei : Reddat tibi Dominus semen de muliere hac. 27 Venit autem vir Dei ad Heli. et brachium domus patris tui. 34 Hoc autem erit tibi signum. veniat ut oretur pro eo. 16 Dicebatque illi immolans : Incendatur primum juxta morem hodie adeps. et domus patris tui. et munera mea quæ præcepi ut offerrentur in templo : et magis honorasti filios tuos quam me. 31 Ecce dies veniunt. 29 Quare calce abjecistis victimam meam. ut domus tua. quis orabit pro eo ? Et non audierunt vocem patris sui : quia voluit Dominus occidere eos. pro fœnore quod commodasti Domino. quam afferebat statutis diebus. 18 Samuel autem ministrabat ante faciem Domini. Qui respondens aiebat ei : Nequaquam : nunc enim dabis. ut comedam buccellam panis. ut coquam sacerdoti : non enim accipiam a te carnem coctam. et tortam panis. et concepit. ut ascenderet ad altare meum. filii mei : non enim est bona fama quam ego audio. 21 Visitavit ergo Dominus Annam.Regum I cabum : et omne quod levabat fuscinula. 17 Erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino : quia retrahebant homines a sacrificio Domini. Ophni et Phinees : in die uno morientur ambo. et duas filias : et magnificatus est puer Samuel apud Dominum. qui juxta cor meum et animam meam faciet : et ædificabo ei domum fidelem. cum essent in Ægypto in domo Pharaonis ? 28 Et elegi eum ex omnibus tribubus Isra¨el mihi in sacerdotem. erunt ignobiles. ascendens cum viro suo. 22 Heli autem erat senex valde. et placebat tam Domino quam hominibus. veniebat puer sacerdotis. sed crudam. Nunc autem dicit Dominus : Absit hoc a me : sed quicumque glorificaverit me. tollebat sacerdos sibi : sic faciebant universo Isra¨eli venientium in Silo. et ait ad eum : Hæc dicit Dominus : Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui. et ambulabit coram christo meo cunctis diebus. Et abierunt in locum suum. et dicebat immolanti : Da mihi carnem. dicatque : Dimitte me. et adoleret mihi incensum. et offerat nummum argenteum. 32 Et videbis æmulum tuum in templo. ut transgredi faciatis populum Domini. ut quicumque remanserit in domo tua. 15 Etiam antequam adolerent adipem. 33 Verumtamen non auferam penitus virum ex te ab altari meo : sed ut deficiant oculi tui. et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua. 26 Puer autem Samuel proficiebat atque crescebat. quod venturum est duobus filiis tuis. glorificabo eum : qui autem contemnunt me. et audivit omnia quæ faciebant filii sui universo Isra¨eli. et peperit tres filios. 36 Futurum est autem. alioquin tollam vi. ad unam partem sacerdotalem. et quomodo dormiebant cum mulieribus quæ observabant ad ostium tabernaculi : 23 et dixit eis : Quare facitis res hujuscemodi quas ego audio. puer accinctus ephod lineo. et portaret ephod coram me : et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Isra¨el. placari ei potest Deus : si autem in Dominum peccaverit vir. 251 . ut immolaret hostiam solemnem. 19 Et tunicam parvam faciebat ei mater sua. ut non sit senex in domo tua. 25 Si peccaverit vir in virum. ministraret in conspectu meo usque in sempiternum. et tabescat anima tua : et pars magna domus tuæ morietur cum ad virilem ætatem venerit. obsecro.

quia audit servus tuus. quem locutus est Dominus ad te ? oro te ne celaveris me : hæc faciat tibi Deus. et non corripuerit eos. et dormivit in loco suo. ut salvet nos de manu inimicorum nostrorum. Abiit ergo Samuel. 4 Et vocavit Dominus Samuel. Et ille respondit : Dominus est : quod bonum est in oculis suis faciat. aperuitque ostia domus Domini. et hæc addat. 21 Et addidit Dominus ut appareret in Silo. quia audit servus tuus. Qui consurgens abiit ad Heli. convenerunt Philisthiim in pugnam : et egres4lapidem sus est Isra¨el obviam Philisthiim in prælium. quod fidelis Samuel propheta esset Domini. tinnient ambæ aures ejus. abiit ad Heli. Intellexit ergo Heli quia Dominus vocaret puerum : et ait ad Samuelem : Vade. et sermo Domini erat 3die Puer pretiosus in diebus illis : non erat visio manifesta. 14 Idcirco juravi domui Heli quod non expietur iniquitas domus ejus victimis et muneribus usque in æternum.Regum I autem Samuel ministrabat Domino coram Heli. Samuel dormiebat in templo Domini. 3 Et reversus est populus ad castra : dixeruntque majores natu de Isra¨el : Quare percussit nos Dominus hodie coram Philisthiim ? afferamus ad nos de Silo arcam fœderis Domini. vociferatus est omnis Isra¨el clamore grandi. Ophni et Phinees. et dixit : Ecce ego : vocasti enim me. neque revelatus fuerat ei sermo Domini. et vocavit adhuc Samuelem tertio. 8 Et adjecit Dominus. 10 Et venit Dominus. Qui respondens. fili mi : revertere et dormi. quoniam revelatus fuerat Dominus Samueli in Silo juxta verbum Domini. Consurgensque Samuel. et non abscondit ab eo. et non cecidit ex omnibus verbis ejus in terram. et castrametatus est juxta Adjutorii. 17 Et interrogavit eum : Quis est sermo. et dormi. quasi quatuor millia virorum. sicut vocaverat secundo : Samuel. 11 Et dixit Dominus ad Samuelem : Ecce ego facio verbum in Isra¨el. 9 et ait : Ecce ego. 7 Porro Samuel necdum sciebat Dominum. Domine. 18 Indicavit itaque ei Samuel universos sermones. Et factum est in diebus illis. Et ait Samuel : Loquere. nec poterat 2 videre : 3 lucerna Dei antequam extingueretur. dixeruntque : Quænam est hæc 252 . Domine. Samuel. Heli jacebat in loco suo. eo quod noverat indigne agere filios suos. a Dan usque Bersabee. et tulerunt inde arcam fœderis Domini exercituum sedentis super cherubim : erantque duo filii Heli cum arca fœderis Dei. dices : Loquere. et Dominus erat cum eo. terga vertit Isra¨el Philisthæis : et cæsa sunt in illo certamine passim per agros. 6 Et audierunt Philisthiim vocem clamoris. et oculi ejus caligaverant. quia vocasti me. et instruxerunt 2 aciem contra Isra¨el. Qui dixit : Non vocavi : revertere. 5 Et cucurrit ad Heli. et personuit terra. 12 In die illa suscitabo adversum Heli omnia quæ locutus sum super domum ejus : incipiam. et complebo. et veniat in medium nostri. si absconderis a me sermonem ex omnibus verbis quæ dicta sunt tibi. et dixit : Samuel fili mi ? Qui respondens ait : Præsto sum. 5 Cumque venisset arca fœderis Domini in castra. Et abiit. Porro Philisthiim venerunt in Aphec. 15 Dormivit autem Samuel usque mane. Et Samuel timebat indicare visionem Heli. Factum est ergo in quadam. et dormivit. Qui respondit : Non vocavi te. ait : Ecce ego. et dixit : Ecce ego. et dormi : et si deinceps vocaverit te. 4 Misit ergo populus in Silo. 13 Prædixi enim ei quod judicaturus essem domum ejus in æternum propter iniquitatem. Et evenit sermo Samuelis universo Isra¨eli. 20 Et cognovit universus Isra¨el. 6 Et adjecit Dominus rursum vocare Samuelem. 16 Vocavit ergo Heli Samuelem. quod quicumque audierit. et stetit : et vocavit. quia vocasti me. 19 Crevit autem Samuel. Inito autem certamine. ubi erat arca Dei.

scissa veste. inquit. 14 Et audivit Heli sonitum clamoris. et ceciderunt de Isra¨el triginta millia peditum. invenerunt Dagon jacentem super faciem suam in terra coram arca Domini : caput autem Dagon. sicut et illi servierunt vobis : confortamini. 6 Aggravata est autem manus Domini super Azotios. quia capta est arca Dei. incurvavit se et peperit : irruerant enim in eam dolores subiti. neque animadvertit. 13 Cumque ille venisset. 16 Et dixit ad Heli : Ego sum qui veni de prælio. et conspersus pulvere caput. et mortuus esset socer suus et vir suus. et videre non poterat. et asportaverunt eam a lapide Adju5 torii in Azotum. Cui ille ait : Quid actum est. ne serviatis Hebræis. et duæ palmæ manuum ejus abscissæ erant super limen : 5 porro Dagon solus truncus remanserat in loco suo. et super Dagon deum nostrum. Heli sedebat super sellam contra viam spectans. Ophni et Phinees. 18 Cumque ille nominasset arcam Dei. dicentes : Venit Deus in castra. et arca Dei capta est. vicinaque partui : et audito nuntio quod capta esset arca Dei. uxor Phinees. super limen Dagon in Azoto. Ophni et Phinees. 12 Currens autem vir de Benjamin ex acie. Propter hanc causam non calcant sacerdotes Dagon. ecce Dagon jacebat pronus in terra ante arcam Domini : et tulerunt Dagon. Isra¨el coram Philisthiim. fili mi ? 17 Respondens autem ille qui nuntiabat : Fugit. prægnans erat. Philisthiim autem tulerunt arcam Dei. 8 Et mittentes congregaverunt omnes satrapas Philisthinorum ad se. et statuerunt eam juxta Dagon. qui percusserunt Ægyptum omni plaga in deserto. 20 In ipso autem momento mortis ejus. et dixerunt : Quid faciemus de arca Dei Isra¨el ? Responderuntque Gethæi : Circumducatur arca Dei Isra¨el. dixitque : Quis est hic sonitus tumultus hujus ? At ille festinavit. nuntiavit urbi : et ululavit omnis civitas. 7 Videntes autem viri Azotii hujuscemodi plagam. et fugit unusquisque in tabernaculum suum : et facta est plaga magna nimis. 7 Timueruntque Philisthiim. quia filium peperisti. et nuntiavit Heli. 10 Pugnaverunt ergo Philisthiim. 19 Nurus autem ejus. Philisthiim. 15 Heli autem erat nonaginta et octo annorum. et fines ejus.Regum I vox clamoris magni in castris Hebræorum ? Et cognoverunt quod arca Domini venisset in castra. et fractis cervicibus mortuus est. et pro socero suo et pro viro suo . 21 Et vocabit puerum Ichabod. Quis nos salvabit de manu deorum sublimium istorum ? hi sunt dii. et estote viri. Cumque surrexissent dilu2 3 culo Azotii altera die. Quæ non respondit eis. 9 Confortamini. venit in Silo in die illa. et nati sunt mures et facta est confusio mortis magnæ in civitate. Et circum- 253 . et demolitus est eos : et percussit in secretiori parte natium Azotum. 11 Et arca Dei capta est : duo quoque filii Heli mortui sunt. usque in hodiernum diem. cecidit de sella retrorsum juxta ostium. et oculi ejus caligaverant. et restituerunt eum in locum suum. Erat enim cor ejus pavens pro arca Dei. dixerunt : Non maneat arca Dei Isra¨el apud nos : quoniam dura est manus ejus super nos. dicentes : 8 Væ nobis : non enim fuit tanta exultatio heri et nudiustertius : væ nobis. et venit. et ego qui de acie fugi hodie. Senex enim erat vir et grandævus : et ipse judicavit Isra¨el quadraginta annis. dicens : Translata est gloria de Isra¨el. Et ebullierunt villæ et agri in medio regionis illius. 4 Rursumque mane die altera consurgentes. Tuleruntque Philisthiim arcam Dei. Et ingemuerunt. eo quod capta esset arca Dei. dixerunt ei quæ stabant circa eam : Ne timeas. et cæsus est Isra¨el. et ruina magna facta est in populo : insuper et duo filii tui mortui sunt. et omnes qui ingrediuntur templum ejus. 22 et ait : Translata est gloria ab Isra¨el. et intulerunt eam in templum Dagon. et bellate. Vir autem ille postquam ingressus est.

et itinere uno gradiebantur. nolite dimittere eam vacuam. et satrapis vestris. 6 Quare aggravatis corda vestra. et reversi sunt in Accaron in die illa. Viri autem Bethsamitæ obtulerunt holocausta. 8 Tolletisque arcam Domini. 12 Fiebat enim pavor mortis in singulis urbibus. minime : sciemus quia nequaquam manus ejus tetigit nos. et immolaverunt victimas in die illa Domino.Regum I duxerunt arcam Dei Isra¨el. et recludite vitulos earum domi. sed quod debetis. Facietisque similitudines anorum vestrorum. et gravissima valde manus Dei. reddite ei pro peccato. 13 Porro Bethsamitæ metebant triticum in valle : et elevantes oculos suos. et non interficiat nos cum populo nostro. dicentes : Adduxerunt ad nos arcam Dei Isra¨el ut interficiat nos et populum nostrum. viderunt arcam. percutiebantur in secretiori parte natium : et ascendebat ululatus uniuscujusque civitatis in cælum. jungite in plaustro. Cumque venisset arca Dei in Accaron. et capsellam quæ erat juxta eam. 9 Illis autem circumducentibus eam. et vasa aurea quæ exsolvistis ei pro delicto. et fecerunt sibi sedes pelliceas. Qui dixerunt : 3 Si remittitis arcam Dei Isra¨el. Inieruntque Gethæi consilium. et a diis vestris. tunc dimisit eos. 11 Miserunt itaque et congregaverunt omnes satrapas Philisthinorum : qui dixerunt : Dimittite arcam Dei Isra¨el. vitulosque earum concluserunt domi. et conciderunt ligna plaustri. et quinque mures aureos : quia plaga una fuit omnibus vobis. 14 Et plaustrum venit in agrum Josue Bethsamitæ. Erat autem ibi lapis magnus. 17 Hi sunt autem ani aurei quos reddiderunt Philisthiim pro delicto. 10 Fecerunt ergo illi hoc modo : et tollentes duas vaccas quæ lactabant vitulos. sicut aggravavit Ægyptus et Pharao cor suum ? nonne postquam percussus est. et gavisi sunt cum vidissent. 12 Ibant autem in directum vaccæ per viam quæ ducit Bethsames. vaccasque imposuerunt super ea holocaustum Domino. 4 Qui dixerunt : Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei ? Responderuntque illi : 5 Juxta numerum provinciarum Philisthinorum quinque anos aureos facietis. et ponetis in plaustro. pergentes et mugientes : et non declinabant neque ad dextram neque ad sinistram : sed et satrapæ Philisthiim sequebantur usque ad terminos Bethsames. quibus non est impositum jugum. dicentes : Quid faciemus de arca Domini ? indicate nobis quomodo remittamus eam in locum suum. exclamaverunt Accaronitæ. et a terra vestra. junxerunt ad plaustrum. Fuit ergo arca Domini in regione Philisthinorum septem mensibus. et posuerunt super lapidem grandem. et revertatur in locum suum. a parvo usque ad majorem. et tunc curabimini : et scietis quare non recedat manus ejus a vobis. sed casu accidit. 10 Miserunt ergo arcam Dei in Accaron. et capsellam quæ habebat mures aureos et similitudines anorum. ipse fecit nobis hoc malum grande : sin autem. 9 Et aspicietis : et si quidem per viam finium suorum ascenderit contra Bethsames. et stetit ibi. et computrescebant prominentes extales eorum. si forte relevet manum suam a vobis. et similitudines murium. Viri quoque qui mortui non fuerant. 11 Et posuerunt arcam Dei super plaustrum. et abierunt ? 7 Nunc ergo arripite et facite plaustrum novum unum : et duas vaccas fœtas. ponetis in capsellam ad latus ejus : et dimittite eam ut vadat. 15 Levitæ autem deposuerunt arcam Dei. Gaza 6 254 . 16 Et quinque satrapæ Philisthinorum viderunt. in qua erant vasa aurea. 2 Et vocaverunt Philisthiim sacerdotes et divinos. Domino : Azotus unum. fiebat manus Domini per singulas civitates interfectionis magnæ nimis : et percutiebat viros uniuscujusque urbis. qui demoliti sunt terram : et dabitis Deo Isra¨el gloriam.

ab urbe murata usque ad villam quæ erat absque muro. et ibi judicabat Isra¨elem : ædificavit etiam ibi altare Domino. et posuit eum inter Masphath et inter Sen : et vocavit nomen loci illius. 10 Factum est autem. et reduxerunt arcam Domini. Baalim et Astaroth : et præparate corda vestra Domino. et percusserunt eos usque ad locum qui erat subter Bethchar. super quem posuerunt arcam Domini. ab Accaron usque Geth. ut custodiret arcam Domini. 8 Dixeruntque ad Samuelem : Ne cesses pro nobis clamare ad Dominum Deum nostrum. 13 Et humiliati sunt Philisthiim. 11 Egressique viri Isra¨el de Masphath. Philisthiim iniere prælium contra Isra¨el : intonuit autem Dominus fragore magno in die illa super Philisthiim.Regum I unum. ex qua die mansit arca Domini in Cariathiarim. 9 Tulit autem Samuel agnum lactentem unum. 5 Dixit autem Samuel : Congregate universum Isra¨el in Masphath. et cæsi sunt a facie Isra¨el. 15 Judicabat quoque Samuel Isra¨elem cunctis diebus vitæ suæ : 16 et ibat per singulos annos circuiens Bethel et Galgala et Masphath. multiplicati sunt dies (erat quippe jam annus vigesimus). quinque provinciarum. cum Samuel offerret holocaustum. eratque pax inter Isra¨el et Amorrhæum. Judicavitque Samuel filios Isra¨el in Masphath. et usque ad Abelmagnum. Luxitque populus. et terminos suos : liberavitque Isra¨el de manu Philisthinorum. dicentes : Reduxerunt Philisthiim arcam Domini : descendite. 255 . et servite ei soli. eo quod vidissent arcam Domini : et percussit de populo septuaginta viros. et effuderunt in conspectu Domini : et jejunaverunt in die illa atque dixerunt ibi : Peccavimus Domino. eo quod Dominus percussisset plebem plaga magna. et requievit omnis domus Isra¨el post Dominum. et judicabat Isra¨elem in supradictis locis. dicens : Si in toto corde vestro revertimini ad Dominum. 14 Et redditæ sunt urbes quas tulerant Philisthiim ab Isra¨el. 17 Revertebaturque in Ramatha : ibi enim erat domus ejus. 4 Abstulerunt ergo filii Isra¨el Baalim et Astaroth. persecuti sunt Philisthæos. Isra¨eli. Facta est itaque manus Domini super Philisthæos cunctis diebus Samuelis. et eruet vos de manu Philisthiim. et exaudivit eum Dominus. et in7ejustulerunt eam in domum Abinadab in Gabaa : Eleazarum autem filium sanctificaverunt. et servierunt Domino soli. Accaron unum : 18 et mures aureos secundum numerum urbium Philisthiim. et quinquaginta millia plebis. ut salvet nos de manu Philisthinorum. et reducite eam ad vos. et ascenderunt satrapæ Philisthinorum ad Isra¨el. 3 Ait autem Samuel ad universam domum Isra¨el. et obtulit illum holocaustum integrum Domino : et clamavit Samuel ad Dominum pro Isra¨el. Quod cum audissent filii Isra¨el. Venerunt ergo viri Cariathiarim. ut orem pro vobis Dominum. 7 Et audierunt Philisthiim quod congregati essent filii Isra¨el in Masphath. 19 Percussit autem de viris Bethsamitibus. auferte deos alienos de medio vestri. nec apposuerunt ultra ut venirent in terminos Isra¨el. 20 Et dixerunt viri Bethsamitæ : Quis poterit stare in conspectu Domini Dei sancti hujus ? et ad quem ascendet a nobis ? 21 Miseruntque nuntios ad habitatores Cariathiarim. 12 Tulit autem Samuel lapidem unum. Dixitque : Hucusque auxiliatus est nobis Dominus. et exterruit eos. 6 Et convenerunt in Masphath : hauseruntque aquam. timuerunt a facie Philisthinorum. Lapis adjutorii. 2 Et factum est. Ascalon unum. quæ erat usque in illum diem in agro Josue Bethsamitis. Geth unum.

et aratores agrorum suorum. filii viri Jemini. filii Seror. sed me. 14 Agros quoque vestros. propter quam venimus. et dabit servis suis. 12 et constituet sibi tribunos. et fabros armorum et curruum suorum. et prædic eis jus regis. Qui cum transissent per montem Ephraim 4 et per terram Salisa. sicut et universæ habent nationes. Et ait Samuel ad viros Isra¨el : Vadat unusquisque in civitatem suam. 8dicum Fuitque nomen filii ejus primogeniti Jo¨el : et nomen secundi Abia. fortis robore. qui petierat a se regem. 3 Perierant autem asinæ Cis patris Saul : et dixit Cis ad Saul filium suum : Tolle tecum unum de pueris. 6 Qui ait ei : Ecce vir Dei est in civitate hac. ne forte dimiserit pater meus asinas. 8 Juxta omnia opera sua quæ fecerunt. Et erat vir de Benjamin nomine Cis. 17 Greges quoque vestros addecimabit. et asinos. et messores segetum. qui imperaturus est vobis : filios vestros tollet. et sollicitus sit pro nobis. Et non ambulaverunt filii illius in viis ejus : sed de2 3 clinaverunt post avaritiam. quia petistis vobis regem. et locutus est ea in auribus Domini. juin Bersabee. 4 Congregati ergo universi majores natu Isra¨el. transierunt etiam per terram Salim. Nunc ergo eamus illuc. ne regnem super eos. 7 Dixitque Saul ad puerum suum : Ecce ibimus : quid feremus ad virum Dei ? panis defecit in sitarciis nostris. 18 Et clamabitis in die illa a facie regis vestri. 8 Rur- 256 . ut det eunuchis et famulis suis. et filii tui non ambulant in viis tuis : constitue nobis regem. sed dixerunt : Nequaquam : rex enim erit super nos. electus et bonus : et non erat vir de filiis Isra¨el melior illo : ab humero et 2 sursum eminebat super omnem populum. 16 Servos etiam vestros. 6 Displicuit sermo in oculis Samuelis. 7 Dixit autem Dominus ad Samuelem : Audi vocem populi in omnibus quæ loquuntur tibi : non enim te abjecerunt. et quære asinas. venerunt ad Samuelem in Ramatha. sic faciunt etiam tibi. quem elegistis vobis : et non exaudiet vos Dominus in die illa. dixit Saul ad puerum qui erat cum eo : Veni et revertamur. et consurgens vade. et juvenes optimos. et pugnabit bella nostra pro nobis. nec quidquam aliud. qui regnaturus est super eos. et vineas. et perverterunt judicium. acceperuntque munera. et non invenissent. et ancillas. vosque eritis ei servi. si forte indicet nobis de via nostra. et servierunt diis alienis. posuit filios suos judices Isra¨el. 5 Dixeruntque ei : Ecce tu senuisti.Regum I Factum est autem cum senuisset Samuel. vir nobilis : omne quod loquitur. 11 Et ait : Hoc erit jus regis. et minime repererunt. 20 et erimus nos quoque sicut omnes gentes : et judicabit nos rex noster. 22 Dixit autem Dominus ad Samuelem : Audi vocem eorum. et ponet in curribus suis : facietque sibi equites et præcursores quadrigarum suarum. Et oravit Samuel ad Dominum. Et erat ei filius vocabulo Saul. filii Bechorath. eo quod dixissent : Da nobis regem. ut judicet nos. et ponet in opere suo. 9 Nunc ergo vocem eorum audi : verumtamen contestare eos. et sportulam non habemus ut demus homini Dei. 21 Et audivit Samuel omnia verba populi. et egredietur ante nos. a die qua eduxi eos de Ægypto usque ad diem hanc : sicut dereliquerunt me. ut judicet nos. et panificas. 5 Cum autem venissent in terram Suph. auferet. 15 Sed et segetes vestras et vinearum reditus addecimabit. sine ambiguitate venit. et focarias. 19 Noluit autem populus audire vocem Samuelis. 9 filii Aphia. et constitue super eos regem. et non erant : sed et per terram Jemini. filius Abiel. et centuriones. 10 Dixit itaque Samuel omnia verba Domini ad populum. 13 Filias quoque vestras faciet sibi unguentarias. et oliveta optima tollet.

vocavit Samuel Saulem in solario. ait : Numquid non filius Jemini ego sum de minima tribu Isra¨el. 20 Et de asinis quas nudiustertius perdidisti. et ait : Indica. 23 Dixitque Samuel coco : Da partem quam dedi tibi. eamus. dixerunt illis : Hic est : ecce ante te. quia hodie reperietis eum. Tulit autem Samuel lenticulam olei. ut indicem tibi verbum Domini. 9 (Olim in Isra¨el sic loquebatur unusquisque vadens consulere Deum : Venite. dicens : Ego sum videns : ascende ante me in excelsum. et comede. introduxit eos in triclinium. 18 Accessit autem Saul ad Samuelem in medio portæ. oro. 2 Cum abieris hodie a me. Et comedit Saul cum Samuele in die illa. neque enim comesurus est populus donec ille veniat : quia ipse benedicit hostiæ. et unges eum ducem super populum meum Isra¨el : et salvabit populum meum de manu Philisthinorum. dicens : Surge. et locutus est cum Saule in solario : stravitque Saul in solario. 24 Levavit autem cocus armum. et jam elucesceret. 25 Et descenderunt de excelso in oppidum. Et surrexit Saul : egressique sunt ambo. quia de industria servatum est tibi quando populum vocavi. et effudit super caput ejus : et 10 deosculatus est eum. et liberabis populum suum de manibus inimicorum ejus qui in circuitu ejus sunt. 13 Ingredientes urbem. Veni.Regum I sum puer respondit Sauli. 11 Cumque ascenderent clivum civitatis. 27 Cumque descenderent in extrema parte civitatis. Et cujus erunt optima quæque Isra¨el ? nonne tibi et omni domui patris tui ? 21 Respondens autem Saul. et deinceps comedunt qui vocati sunt. 19 Et respondit Samuel Sauli. vocabatur olim videns. quia inventæ sunt. et ait : Ecce unxit te Dominus super hæreditatem suam in principem. ut comedatis mecum hodie. invenerunt puellas egredientes ad hauriendam aquam. ubi est domus videntis. Cumque illi ambularent in medio urbis. Dominus dixit ei : Ecce vir quem dixeram tibi : iste dominabitur populo meo. et cognatio mea novissima inter omnes familias de tribu Benjamin ? quare ergo locutus es mihi sermonem istum ? 22 Assumens itaque Samuel Saulem et puerum ejus. et posuit ante Saul. invenies duos viros juxta sepulchrum Rachel in finibus Benjamin. in meridie : dicentque tibi : Inventæ sunt asinæ ad quas 257 . apparuit Samuel egrediens obviam eis. quia sacrificium est hodie populi in excelso. et dixerunt eis : Num hic est videns ? 12 Quæ respondentes. ipse videlicet. Dixitque Samuel : Ecce quod remansit : pone ante te. dicens : 16 Hac ipsa hora quæ nunc est.) 10 Et dixit Saul ad puerum suum : Optimus sermo tuus. Nunc ergo conscendite. Qui enim propheta dicitur hodie. 26 Cumque mane surrexissent. 15 Dominus autem revelaverat auriculam Samuelis ante unam diem quam veniret Saul. 14 Et ascenderunt in civitatem. Et ierunt in civitatem in qua erat vir Dei. Et hoc tibi signum. ne sollicitus sis. mihi. et præcepi ut reponeres seorsum apud te. quia unxit te Deus in principem. et eamus ad videntem. 17 Cumque aspexisset Samuel Saulem. ut ascenderet in excelsum. et dimittam te. et ait : Ecce inventa est in manu mea quarta pars stateris argenti : demus homini Dei. cras mittam virum ad te de terra Benjamin. Samuel dixit ad Saul : Dic puero ut antecedat nos et transeat : tu autem subsiste paulisper. quia respexi populum meum : venit enim clamor eorum ad me. et dormivit. festina nunc : hodie enim venit in civitatem. et Samuel. ut indicet nobis viam nostram. statim invenietis eum antequam ascendat excelsum ad vescendum. et dimittam te mane : et omnia quæ sunt in corde tuo indicabo tibi. et dedit eis locum in capite eorum qui fuerant invitati : erant enim quasi triginta viri.

et ultra transieris. et prophetavit in medio eorum. 5 Post hæc venies in collem Dei. 258 . 21 Et applicuit tribum Benjamin et cognationes ejus. et cecidit sors tribus Benjamin. 11 Videntes autem omnes qui noverant eum heri et nudiustertius quod esset cum prophetis.Regum I ieras perquirendas : et intermissis pater tuus asinis. et cecidit cognatio Metri : et pervenit usque ad Saul filium Cis. et accipies de manu eorum. obvium habebis gregem prophetarum descendentium de excelso. dixerunt ad invicem : Quænam res accidit filio Cis ? num et Saul inter prophetas ? 12 Responditque alius ad alterum. ubi est statio Philisthinorum : et cum ingressus fueris ibi urbem. Responditque Dominus : Ecce absconditus est domi. 22 Et consuluerunt post hæc Dominum utrumnam venturus esset illuc. et non attulerunt ei munera : ille vero dissimulabat se audire. et alius tres tortas panis. et citharam. venimus ad Samuelem. et ad puerum ejus : Quo abistis ? Qui responderunt : Quærere asinas : quas cum non reperissemus. 9 Itaque cum avertisset humerum suum ut abiret a Samuele. 7 Quando ergo evenerint signa hæc omnia tibi. 10 Veneruntque ad prædictum collem. et dicit : Quid faciam de filio meo ? 3 Cumque abieris inde. et altior fuit universo populo ab humero et sursum. fac quæcumque invenerit manus tua. 27 Filii vero Belial dixerunt : Num salvare nos poterit iste ? Et despexerunt eum. 19 Vos autem hodie projecistis Deum vestrum. 25 Locutus est autem Samuel ad populum legem regni. 16 Et ait Saul ad patruum suum : Indicavit nobis quia inventæ essent asinæ. qui solus salvavit vos de universis malis et tribulationibus vestris : et dixistis : Nequaquam : sed regem constitue super nos. 14 Dixitque patruus Saul ad eum. et ecce cuneus prophetarum obvius ei : et insiluit super eum spiritus Domini. 20 Et applicuit Samuel omnes tribus Isra¨el. quorum tetigerat Deus corda. et tibiam. et reposuit coram Domino : et dimisit Samuel omnem populum. et mutaberis in virum alium. et veneris ad quercum Thabor. et ante eos psalterium. quia Dominus tecum est. et ostendam tibi quid facias. 4 Cumque te salutaverint. et ait : Vivat rex. 17 Et convocavit Samuel populum ad Dominum in Maspha : 18 et ait ad filios Isra¨el : Hæc dicit Dominus Deus Isra¨el : Ego eduxi Isra¨el de Ægypto. singulos in domum suam. Nunc ergo state coram Domino per tribus vestras. et tympanum. Quæsierunt ergo eum. et alius portans lagenam vini. 26 Sed et Saul abiit in domum suam in Gabaa : et abiit cum eo pars exercitus. et non est inventus. Et clamavit omnis populus. ipsosque prophetantes. dicens : Et quis pater eorum ? Propterea versum est in proverbium : Num et Saul inter prophetas ? 13 Cessavit autem prophetare. et immoles victimas pacificas : septem diebus expectabis. et scripsit in libro. quoniam non sit similis illi in omni populo. 15 Et dixit ei patruus suus : Indica mihi quid dixerit tibi Samuel. et per familias. 24 Et ait Samuel ad omnem populum : Certe videtis quem elegit Dominus. et prophetabis cum eis. donec veniam ad te. De sermone autem regni non indicavit ei quem locutus fuerat ei Samuel. et prophetaret. 23 Cucurrerunt itaque et tulerunt eum inde : stetitque in medio populi. sollicitus est pro vobis. 6 Et insiliet in te spiritus Domini. et de manu omnium regum qui affligebant vos. unus portans tres hædos. immutavit ei Deus cor aliud. et erui vos de manu Ægyptiorum. et venerunt omnia signa hæc in die illa. ut offeras oblationem. invenient te ibi tres viri ascendentes ad Deum in Bethel. dabunt tibi duos panes. 8 Et descendes ante me in Galgala (ego quippe descendam ad te). et venit ad excelsum.

10 Et dixerunt : Mane exibimus ad vos : et facietis nobis omne quod placuerit vobis. Et nunc rex graditur ante vos : ego autem senui. 8 Et recensuit eos in Bezech : fueruntque filiorum Isra¨el trecenta millia. et collocavit eos in loco hoc. restituamque vobis. 7 Nunc ergo state. 3 Loquimini de me coram Domino. 11 Et factum est. 13 Et ait Saul : Non occidetur quisquam in die hac. quia hodie fecit Dominus salutem in Isra¨el. Venerunt ergo nuntii. et constitui super vos regem. 15 Et perrexit omnis populus in Galgala. et clamaverunt patres vestri ad Dominum : et misit Dominus Moysen et Aaron. ut eruam omnium vestrum oculos dextros. 12 Et ait populus ad Samuelem : Quis est iste qui dixit : Saul num regnabit super nos ? Date viros. et flevit. et ait : Quid habet populus quod plorat ? Et narraverunt ei verba virorum Jabes. 14 Dixit autem Samuel ad populum : Venite. si oppressi aliquem. ascendit Naas Ammonites. et immolaverunt ibi victimas pacificas coram Domino. Et dixerunt : Testis. ut mittamus nuntios ad universos terminos Isra¨el. et eamus in Galgala. sequens boves de agro. si de manu cujusquam munus accepi : et contemnam illud hodie. 6 Et ait Samuel ad populum : Dominus. neque oppressisti. Et lætatus est ibi Saul. et annuntiaverunt viris Jabes : qui lætati sunt. 9 Qui obliti 259 . 6 Et insilivit spiritus Domini in Saul cum audisset verba hæc. 4 Venerunt ergo nuntii in Gabaa Saulis : et locuti sunt verba hæc. misitque in omnes terminos Isra¨el per manum nuntiorum. et interficiemus eos. 3 Et dixerunt ad eum seniores Jabes : Concede nobis septem dies. sic fiet bobus ejus. et innovemus ibi regnum. virorum autem Juda triginta millia. et iratus est furor ejus nimis. 5 Dixitque ad eos : Testis est Dominus adversum vos. aut asinum : si quempiam calumniatus sum. 4 Et dixerunt : Non es calumniatus nos. concidit in frustra. audiente populo : et levavit omnis populus vocem suam. 7 Et assumens utrumque bovem. et pugnare 11 cœpit adversum Jabes Galaad. quia non inveneritis in manu mea quippiam. et incanui : porro filii mei vo2 biscum sunt : itaque conversatus coram vobis ab adolescentia mea usque ad hanc diem. dicens : Quicumque non exierit. ponamque vos opprobrium in universo Isra¨el. utrum bovem cujusquam tulerim. egrediemur ad te. 5 Et ecce Saul veniebat. neque tulisti de manu alicujus quippiam. cum dies crastinus venisset. et egressi sunt quasi vir unus. Dixit autem Samuel ad universum Isra¨el : Ecce audivi vocem vestram 12 juxta omnia quæ locuti estis ad me. Et respondit ad eos Naas Am2 monites : In hoc feriam vobiscum fœdus. et fecerunt ibi regem Saul coram Domino in Galgala. 9 Et dixerunt nuntiis qui venerant : Sic dicetis viris qui sunt in Jabes Galaad : Cras erit vobis salus. et percussit Ammon usque dum incalesceret dies : reliqui autem dispersi sunt. constituit Saul populum in tres partes : et ingressus est media castra in vigilia matutina. Dixeruntque omnes viri Jabes ad Naas : Habeto nos fœderatos. et testis christus ejus in die hac. ita ut non relinquerentur in eis duo pariter. et eduxit patres nostros de terra Ægypti. et coram christo ejus. et serviemus tibi. ut judicio contendam adversum vos coram Domino de omnibus misericordiis Domini quas fecit vobiscum et cum patribus vestris : 8 quomodo Jacob ingressus est in Ægyptum. qui fecit Moysen et Aaron. et si non fuerit qui defendat nos. et secutus fuerit Saul et Samuel. et eduxit patres vestros de Ægypto. ecce præsto sum. Invasit ergo timor Domini populum. cum incaluerit sol.Regum I Et factum est quasi post mensem. et cuncti viri Isra¨el nimis.

et erexit se Isra¨el adversus Philisthiim. 4 Et universus Isra¨el audivit hujuscemodi famam : Percussit Saul stationem Philisthinorum. 20 Dixit autem Samuel ad populum : Nolite timere : vos fecistis universum malum hoc. ut peteremus nobis regem. et videbitis. Filius unius anni erat Saul cum regnare cœpisset : duobus autem annis 13 regnavit super Isra¨el. et audieritis vocem ejus. et dedit Dominus voces et pluvias in illa die. 3 Et percussit Jonathas stationem Philisthinorum quæ erat in Gabaa. 5 Et Philisthiim congregati sunt ad præliandum contra Isra¨el. et Samuel. neque eruent vos. sicut arena quæ est in littore maris plurima. et in cisternis. et in antris. et dixit universus populus ad Samuelem : Ora pro servis tuis ad Dominum Deum tuum. Et elegit sibi Saul tria millia de Isra¨el : et erant cum Saul duo millia in Machmas. et docebo vos viam bonam et rectam. sed exasperaveritis sermones ejus. et reliquum vulgus. universus populus perterritus est qui 260 . Clamavit ergo populus post Saul in Galgala. 25 Quod si perseveraveritis in malitia. et dabit voces et pluvias : et scietis. et tradidit eos in manu Sisaræ magistri militiæ Hasor. et serviemus tibi. 18 Et clamavit Samuel ad Dominum. 24 Igitur timete Dominum. petentes super vos regem. eritis et vos. et servite ei in veritate. et super patres vestros. 19 Et timuit omnis populus nimis Dominum et Samuelem. verumtamen nolite recedere a tergo Domini. ut cessem orare pro vobis. 10 Postea autem clamaverunt ad Dominum. quæ non proderunt vobis. 11 Et misit Dominus Jerobaal. et in manu regis Moab : et pugnaverunt adversum eos. et Badan. et rex qui imperat vobis. 21 Et nolite declinare post vana. Saul cecinit buccina in omni terra. et servivimus Baalim et Astaroth : nunc ergo erue nos de manu inimicorum nostrorum.Regum I sunt Domini Dei sui. 13 Nunc ergo præsto est rex vester. et eruit vos de manu inimicorum vestrorum per circuitum. quia grande malum feceritis vobis in conspectu Domini. quem elegistis et petistis : ecce dedit vobis Dominus regem. quia vana sunt. triginta millia curruum. et servieritis ei. sequentes Dominum Deum vestrum : 15 si autem non audieritis vocem Domini. et in monte Bethel : mille autem cum 2 Jonatha in Gabaa Benjamin : porro ceterum populum remisit unumquemque in tabernacula sua. Et ascendentes castrametati sunt in Machmas ad orientem Bethaven. 23 Absit autem a me hoc peccatum in Dominum. sed servite Domino in omni corde vestro. et ex toto corde vestro : vidistis enim magnifica quæ in vobis gesserit. et videte rem istam grandem quam facturus est Dominus in conspectu vestro. dixistis mihi : Nequaquam. et in abditis. 16 Sed et nunc state. ut non moriamur : addidimus enim universis peccatis nostris malum. 7 Hebræi autem transierunt Jordanem in terram Gad et Galaad. et dixerunt : Peccavimus. et non exasperaveritis os Domini. et vos et rex vester pariter peribitis. 12 Videntes autem quod Naas rex filiorum Ammon venisset adversum vos. absconderunt se in speluncis. et sex millia equitum. 6 Quod cum vidissent viri Isra¨el se in arcto positos (afflictus enim erat populus). dicens : Audiant Hebræi. et Jephte. quia dereliquimus Dominum. 14 Si timueritis Dominum. in petris quoque. et habitastis confidenter. et in manu Philisthinorum. Quod cum audissent Philisthiim. 22 Et non derelinquet Dominus populum suum propter nomen suum magnum : quia juravit Dominus facere vos sibi populum. Cumque adhuc esset Saul in Galgala. sed rex imperabit nobis : cum Dominus Deus vester regnaret in vobis. 17 Numquid non messis tritici est hodie ? invocabo Dominum. erit manus Domini super vos.

et securium. ne forte facerent Hebræi gladium aut lanceam. 8 Et ait Jonathas : Ecce nos transimus ad viros istos. et ascendit de Galgalis in Gabaa Benjamin. qui ortus fuerat ex Heli sacerdote Domini in Silo. et ligonum. 11 Locutusque est ad eum Samuel : Quid fecisti ? Respondit Saul : Quia vidi quod populus dilaberetur a me. Porro 2 Saul morabatur in extrema parte Gabaa sub malogranato.Regum I sequebatur eum. porro Philisthiim congregati fuerant in Machmas. et tridentum. 10 Cumque complesset offerens holocaustum. quæ erat in Magron : et erat populus cum eo quasi sexcentorum virorum. 23 Egressa est autem statio Philisthiim. populusque qui inventus fuerat cum eis. 20 Descendebat ergo omnis Isra¨el ad Philisthiim. usque ad stimulum corrigendum. et tu non veneras juxta placitos dies. et securim. 3 Et Achias filius Achitob fratris Ichabod filii Phinees. et alter ad meridiem contra Gabaa. et sarculum. Unus cuneus pergebat contra viam Ephra ad terram Sual : 18 porro alius ingrediebatur per viam Beth-horon : tertius autem verterat se ad iter termini imminentis valli Seboim contra desertum. erat in Gabaa Benjamin : porro Philisthiim consederant in Machmas. Cumque apparuerimus eis. transeamus ad stationem incircumcisorum horum. Necessitate compulsus. ut transcenderet in Machmas. 6 Dixit autem Jonathas ad adolescentem armigerum suum : Veni. et nomen alteri Sene : 5 unus scopulus prominens ad aquilonem ex adverso Machmas. ut exacueret unusquisque vomerem suum. Et recensuit Saul populum qui inventi fuerant cum eo. 7 Dixitque ei armiger suus : Fac omnia quæ placent animo tuo : perge quo cupis. 8 Et expectavit septem diebus juxta placitum Samuelis. 12 dixi : Nunc descendent Philisthiim ad me in Galgala. Quæsivit Dominus sibi virum juxta cor suum : et præcepit ei Dominus ut esset dux super populum suum. 9 si taliter locuti fuerint ad nos : Manete donec veniamus ad vos : stemus in loco nostro. portabat ephod. 19 Porro faber ferrarius non inveniebatur in omni terra Isra¨el : caverant enim Philisthiim. quæ est trans locum illum. et ero tecum ubicumque volueris. si forte faciat Dominus pro nobis : quia non est Domino difficile salvare. et faciem Domini non placavi. et quasi in modum dentium scopuli hinc et inde prærupti : nomen uni Boses. et ligonem. 4 Erant autem inter ascensus per quos nitebatur Jonathas transire ad stationem Philisthinorum. Sed et populus ignorabat quo isset Jonathas. dilapsusque est populus ab eo. 22 Cumque venisset dies prælii. vel in paucis. 17 Et egressi sunt ad prædandum de castris Philisthinorum tres cunei. 9 Ait ergo Saul : Afferte mihi holocaustum et pacifica. 16 Et Saul et Jonathas filius ejus. vel in multis. in colle Benjamin. Et reliqui populi ascenderunt post Saul obviam populo. jam nunc præparasset Dominus regnum tuum super Isra¨el in sempiternum : 14 sed nequaquam regnum tuum ultra consurget. et transeamus ad stationem Philisthinorum. Patri autem suo hoc ipsum non indicavit. eo quod non servaveris quæ præcepit Dominus. 15 Surrexit autem Samuel. obtuli holocaustum. 21 Retusæ itaque erant acies vomerum. nec ascen- 261 . nec custodisti mandata Domini Dei tui quæ præcepit tibi. quasi sexcentos viros. non est inventus ensis et lancea in manu totius populi qui erat cum Saule et Jonatha. Quod si non fecisses. 13 Dixitque Samuel ad Saul : Stulte egisti. eminentes petræ ex utraque parte. qui expugnabant eos venientes de Galgala in Gabaa. excepto Saul et Jonatha filio ejus. et non venit Samuel in Galgala. ecce Samuel veniebat : et egressus est Saul obviam ei ut salutaret eum. Et obtulit holocaustum. Et accidit quadam die ut diceret Jonathas filius Saul ad adolescentem 14 armigerum suum : Veni.

et armiger ejus post eum. et apparuit fluens mel. comedens cum sanguine.Regum I damus ad eos. 20 Conclamavit ergo Saul. et dicite eis ut adducat ad 262 . tumultus magnus exortus est in castris Philisthinorum : crescebatque paulatim. Et erant cum Saul quasi decem millia virorum. (Defecerat autem populus. audientes quod fugissent Philisthæi. obstupuit. 21 Sed et Hebræi qui fuerant cum Philisthiim heri et nudiustertius. 28 Respondensque unus de populo.) 19 Cumque loqueretur Saul ad sacerdotem. et vitulos. 33 Nuntiaverunt autem Sauli dicentes quod populus peccasset Domino. et videte quis abierit ex nobis. 14 Et facta est plaga prima qua percussit Jonathas et armiger ejus. 27 Porro Jonathas non audierat cum adjuraret pater ejus populum : extenditque summitatem virgæ quam habebat in manu. Qui ait : Prævaricati estis : volvite ad me jam nunc saxum grande. et huc illucque diffugiens. nullusque applicuit manum ad os suum : timebat enim populus juramentum. donec ulciscar de inimicis meis. 34 Et dixit Saul : Dispergimini in vulgus. et omnis populus qui erat cum eo. in quo erat mel super faciem agri. 13 Ascendit autem Jonathas manibus et pedibus reptans. alios armiger ejus interficiebat sequens eum. Et non manducavit universus populus panem : 25 omneque terræ vulgus venit in saltum. 17 Et ait Saul populo qui erat cum eo : Requirite. et ecce multitudo prostrata. 18 Et ait Saul ad Achiam : Applica arcam Dei. quia tradidit eos Dominus in manibus nostris : hoc erit nobis signum. 16 Et respexerunt speculatores Saul qui erant in Gabaa Benjamin. 26 Ingressus est itaque populus saltum. et mactaverunt in terra : comeditque populus cum sanguine. 22 Omnes quoque Isra¨elitæ qui se absconderant in monte Ephraim. ait : Jurejurando constrinxit pater tuus populum. 10 Si autem dixerint : Ascendite ad nos : ascendamus. et ostendemus vobis rem. 12 Et locuti sunt viri de statione ad Jonathan et ad armigerum ejus. et illuminati sunt oculi ejus. et boves. dixeruntque : Ascendite ad nos. Et ait Saul ad sacerdotem : Contrahe manum tuam. dicens : Maledictus vir qui comederit panem usque ad vesperam. Defatigatus est autem populus nimis : 32 et versus ad prædam tulit oves. ascenderantque cum eis in castris. 15 Et factum est miraculum in castris per agros : sed et omnis populus stationis eorum qui ierant ad prædandum. reversi sunt ut essent cum Isra¨el qui erant cum Saul et Jonatha. eo quod gustaverim paululum de melle isto : 30 quanto magis si comedisset populus de præda inimicorum suorum. et conturbata est terra : et accidit quasi miraculum a Deo.) 29 Dixitque Jonathas : Turbavit pater meus terram : vidistis ipsi quia illuminati sunt oculi mei. 23 Et salvavit Dominus in die illa Isra¨el : pugna autem pervenit usque ad Bethaven. Itaque alii cadebant ante Jonathan. Et ait Jonathas ad armigerum suum : Ascendamus : sequere me : tradidit enim Dominus eos in manus Isra¨el. et intinxit in favum mellis : et convertit manum suam ad os suum. (Erat enim ibi arca Dei in die illa cum filiis Isra¨el. et venerunt usque ad locum certaminis : et ecce versus fuerat gladius uniuscujusque ad proximum suum. 11 Apparuit igitur uterque stationi Philisthinorum : dixeruntque Philisthiim : En Hebræi egrediuntur de cavernis in quibus absconditi fuerant. quasi viginti virorum in media parte jugeri quam par boum in die arare consuevit. 24 Et viri Isra¨el sociati sunt sibi in die illa : adjuravit autem Saul populum. repertum est non adesse Jonathan et armigerum ejus. quam reperit ? nonne major plaga facta fuisset in Philisthiim ? 31 Percusserunt ergo in die illa Philisthæos a Machmis usque in Ajalon. dicens : Maledictus vir qui comederit panem hodie. sociaverunt se cum suis in prælio. Cumque requisissent. et clarius resonabat. et cædes magna nimis.

filius Abiel. 49 Fuerunt autem filii Saul. 52 Erat autem bellum potens adversum Philisthæos omnibus diebus Saul. pugnabat per circuitum adversum omnes inimicos ejus. et aptum ad prælium. et Edom. Et dixit Samuel ad Saul : Me misit Dominus ut ungerem te in regem 15 super populum ejus Isra¨el : nunc ergo audi vocem Domini. et vescimini. Responditque populus ad Saul : Quod bonum videtur in oculis tuis. Dixitque populus : Omne quod bonum videtur in oculis tuis. quia morte morieris. et ecce ego morior. fac. 39 Vivit Dominus salvator Isra¨el. da indicium : quid est quod non responderis servo tuo hodie ? si in me. 48 Congregatoque exercitu. 47 Et Saul. 42 Et ait Saul : Mittite sortem inter me et inter Jonathan filium meum. 46 Recessitque Saul. Et indicavit ei Jonathas.Regum I me unusquisque bovem suum et arietem. nec persecutus est Philisthiim : porro Philisthiim abierunt in loca sua. Et ait sacerdos : Accedamus huc ad Deum. fac. et ego cum Jonatha filio meo ero in parte altera. Liberavit ergo populus Jonathan. et percute Amalec. 45 Dixitque populus ad Saul : Ergone Jonathas morietur. contra Moab. quia cum Deo operatus est hodie. Et deprehensus est Jonathas et Saul : populus autem exivit. percussit Amalec. patruelis Saul. paululum mellis. et demolire universa ejus : non parcas ei. 41 Et dixit Saul ad Dominum Deum Isra¨el : Domine Deus Isra¨el. et Philisthæos : et quocumque se verterat. da ostensionem : aut si hæc iniquitas est in populo tuo. et Jessui. et nomen minoris Michol. et parvulum atque lactentem. et decem millia virorum 263 . 36 Et dixit Saul : Irruamus super Philisthæos nocte. et Melchisua : et nomina duarum filiarum ejus. 43 Dixit autem Saul ad Jonathan : Indica mihi quid feceris. 35 Ædificavit autem Saul altare Domino. 50 Et nomen uxoris Saul Achinoam filia Achimaas : et nomen principis militiæ ejus Abner filius Ner. Adduxit itaque omnis populus unusquisque bovem in manu sua usque ad noctem : et occiderunt ibi. et non concupiscas ex rebus ipsius aliquid. et reges Soba. 3 Nunc ergo vade. et videte per quem acciderit peccatum hoc hodie. 38 Dixitque Saul : Applicate huc universos angulos populi : et scitote. et ait : Gustans gustavi in summitate virgæ quæ erat in manu mea. et Ner pater Abner. 37 Et consuluit Saul Dominum : Num persequar Philisthiim ? si trades eos in manus Isra¨el ? Et non respondit ei in die illa. Hæc dicit Dominus exercituum : Recensui quæcumque fecit Amalec Isra¨eli : quomodo 2 restitit ei in via cum ascenderet de Ægypto. Et captus est Jonathas. nomen primogenitæ Merob. et hæc addat. 40 Et ait ad universum Isra¨el : Separamini vos in partem unam. sed interfice a viro usque ad mulierem. absque retractione morietur. bovem et ovem. et non peccabitis Domino comedentes cum sanguine. et recensuit eos quasi agnos : ducenta millia peditum. et eruit Isra¨el de manu vastatorum ejus. tuncque primum cœpit ædificare altare Domino. camelum et asinum. qui fecit salutem hanc magnam in Isra¨el ? hoc nefas est : vivit Dominus. da sanctitatem. 4 Præcepit itaque Saul populo. Jonatha. Nam quemcumque viderat Saul virum fortem. et filios Ammon. si ceciderit capillus de capite ejus in terram. et occidite super istud. 44 Et ait Saul : Hæc faciat mihi Deus. quia si per Jonathan filium meum factum est. 51 Porro Cis fuit pater Saul. ut non moreretur. sociabat eum sibi. superabat. est iniquitas hæc. nec relinquamus ex eis virum. et vastemus eos usque dum illucescat mane. confirmato regno super Isra¨el. aut in Jonatha filio meo. Jonathas. Ad quod nullus contradixit ei de omni populo.

descendissetque in Galgala. 13 Et cum venisset Samuel ad Saul. 27 Et conversus est Samuel ut abiret : ille autem apprehendit summitatem pallii ejus. 26 Et ait Samuel ad Saul : Non revertar tecum. 7 Percussitque Saul Amalec ab Hevila donec venias ad Sur. et ait : Vade. quia projecisti sermonem Domini. 18 et misit te Dominus in viam. et revertere mecum. 29 Porro triumphator in Isra¨el non parcet. hoc demoliti sunt. peccatum meum.Regum I Juda. quam ego audio ? 15 Et ait Saul : De Amalec adduxerunt ea : pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis ut immolarentur Domino Deo tuo. 14 Dixitque Samuel : Et quæ est hæc vox gregum. ut adorem Dominum. et clamavit ad Dominum tota nocte. 264 . quæ resonat in auribus meis. 6 Dixitque Saul Cinæo : Abite. nuntiatum est Samueli eo quod venisset Saul in Carmelum. 12 Cumque de nocte surrexisset Samuel ut iret ad Saul mane. et reversus transisset. et verba mea opere non implevit. 16 Ait autem Samuel ad Saul : Sine me. 5 Cumque venisset Saul usque ad civitatem Amalec. et non potius ut obediatur voci Domini ? melior est enim obedientia quam victimæ. et Saul offerebat holocaustum Domino de initiis prædarum quæ attulerat ex Amalec. recedite. 8 Et apprehendit Agag regem Amalec vivum : omne autem vulgus interfecit in ore gladii. reliqua vero occidimus. quæso. Et recessit Cinæus de medio Amalec. 30 At ille ait : Peccavi : sed nunc honora me coram senioribus populi mei et coram Isra¨el. dicens : 11 Pœnitet me quod constituerim Saul regem : quia dereliquit me. et universis quæ pulchra erant. primitias eorum quæ cæsa sunt. atque descendite ab Amalec. dixit ei Saul : Benedictus tu Domino : implevi verbum Domini. et interfice peccatores Amalec. et pugnabis contra eos usque ad internecionem eorum ? 19 Quare ergo non audisti vocem Domini : sed versus ad prædam es. et adduxi Agag regem Amalec. 25 Sed nunc porta. et projecit te Dominus ne sis rex super Isra¨el. quia prævaricatus sum sermonem Domini et verba tua. nolle acquiescere. ut adorem Dominum Deum tuum. et erexisset sibi fornicem triumphalem. 17 Et ait Samuel : Nonne cum parvulus esses in oculis tuis. nec voluerunt disperdere ea : quidquid vero vile fuit et reprobum. cum ascenderent de Ægypto. et ambulavi in via per quam misit me Dominus. et fecisti malum in oculis Domini ? 20 Et ait Saul ad Samuelem : Immo audivi vocem Domini. 31 Reversus ergo Samuel secutus est Saulem : et adoravit Saul Dominum. repugnare : et quasi scelus idololatriæ. et pœnitudine non flectetur : neque enim homo est ut agat pœnitentiam. timens populum. quæ et scissa est. Contristatusque est Samuel. et armentorum. et auscultare magis quam offerre adipem arietum. 9 Et pepercit Saul et populus Agag. tetendit insidias in torrente. et obediens voci eorum. 24 Dixitque Saul ad Samuelem : Peccavi. Venit ergo Samuel ad Saul. ut immolet Domino Deo suo in Galgalis. 21 Tulit autem de præda populus oves et boves. ne forte involvam te cum eo : tu enim fecisti misericordiam cum omnibus filiis Isra¨el. Pro eo ergo quod abjecisti sermonem Domini. 10 Factum est autem verbum Domini ad Samuel. Dixitque ei : Loquere. 23 Quoniam quasi peccatum ariolandi est. et indicabo tibi quæ locutus sit Dominus ad me nocte. et vestibus et arietibus. et Amalec interfeci. et revertere mecum. caput in tribubus Isra¨el factus es ? unxitque te Dominus in regem super Isra¨el. abjecit te Dominus ne sis rex. et tradidit illud proximo tuo meliori te. quæ est e regione Ægypti. et optimis gregibus ovium et armentorum. 28 Et ait ad eum Samuel : Scidit Dominus regnum Isra¨el a te hodie. 22 Et ait Samuel : Numquid vult Dominus holocausta et victimas.

Regum I

32
Dixitque Samuel : Adducite ad me Agag regem Amalec. Et oblatus
est ei Agag, pinguissimus et tremens. Et dixit Agag : Siccine separat amara
mors ? 33 Et ait Samuel : Sicut fecit absque liberis mulieres gladius tuus,
sic absque liberis erit inter mulieres mater tua. Et in frustra concidit eum
Samuel coram Domino in Galgalis. 34 Abiit autem Samuel in Ramatha : Saul
vero ascendit in domum suam in Gabaa. 35 Et non vidit Samuel ultra Saul
usque ad diem mortis suæ : verumtamen lugebat Samuel Saulem, quoniam
Dominum pœnitebat quod constituisset eum regem super Isra¨el.

Dixitque Dominus ad Samuelem : Usquequo tu luges Saul, cum ego
16
projecerim eum ne regnet super Isra¨el ? Imple cornu tuum oleo, et
veni, ut mittam te ad Isai Bethlehemitem : providi enim in filiis ejus mihi
regem. 2 Et ait Samuel : Quomodo vadam ? audiet enim Saul, et interficiet
me. Et ait Dominus : Vitulum de armento tolles in manu tua, et dices : Ad
immolandum Domino veni. 3 Et vocabis Isai ad victimam, et ego ostendam
tibi quid facias, et unges quemcumque monstravero tibi. 4 Fecit ergo Samuel
sicut locutus est ei Dominus. Venitque in Bethlehem, et admirati sunt seniores
civitatis occurrentes ei : dixeruntque : Pacificusne est ingressus tuus ? 5 Et ait :
Pacificus : ad immolandum Domino veni : sanctificamini, et venite mecum ut
immolem. Sanctificavit ergo Isai et filios ejus, et vocavit eos ad sacrificium.
6
Cumque ingressi essent, vidit Eliab, et ait : Num coram Domino est christus ejus ? 7 Et dixit Dominus ad Samuelem : Ne respicias vultum ejus, neque
altitudinem staturæ ejus : quoniam abjeci eum, nec juxta intuitum hominis
ego judico : homo enim videt ea quæ parent, Dominus autem intuetur cor.
8
Et vocavit Isai Abinadab, et adduxit eum coram Samuele. Qui dixit : Nec
hunc elegit Dominus. 9 Adduxit autem Isai Samma, de quo ait : Etiam hunc
non elegit Dominus. 10 Adduxit itaque Isai septem filios suos coram Samuele :
et ait Samuel ad Isai : Non elegit Dominus ex istis. 11 Dixitque Samuel ad
Isai : Numquid jam completi sunt filii ? Qui respondit : Adhuc reliquus est
parvulus, et pascit oves. Et ait Samuel ad Isai : Mitte, et adduc eum : nec enim
discumbemus priusquam huc ille veniat. 12 Misit ergo, et adduxit eum. Erat
autem rufus, et pulcher aspectu, decoraque facie : et ait Dominus : Surge,
unge eum : ipse est enim. 13 Tulit ergo Samuel cornu olei, et unxit eum in
medio fratrum ejus : et directus est spiritus Domini a die illa in David, et
deinceps. Surgensque Samuel abiit in Ramatha.
14
Spiritus autem Domini recessit a Saul, et exagitabat eum spiritus nequam
a Domino. 15 Dixeruntque servi Saul ad eum : Ecce spiritus Dei malus exagitat
te. 16 Jubeat dominus noster, et servi tui qui coram te sunt quærent hominem
scientem psallere cithara, ut quando arripuerit te spiritus Domini malus, psallat manu sua, et levius feras. 17 Et ait Saul ad servos suos : Providete ergo
mihi aliquem bene psallentem, et adducite eum ad me. 18 Et respondens unus de pueris, ait : Ecce vidi filium Isai Bethlehemitem scientem psallere, et
fortissimum robore, et virum bellicosum, et prudentem in verbis, et virum
pulchrum : et Dominus est cum eo. 19 Misit ergo Saul nuntios ad Isai, dicens : Mitte ad me David filium tuum, qui est in pascuis. 20 Tulit itaque Isai
asinum plenum panibus, et lagenam vini, et hædum de capris unum, et misit
per manum David filii sui Sauli. 21 Et venit David ad Saul, et stetit coram eo :
at ille dilexit eum nimis, et factus est ejus armiger. 22 Misitque Saul ad Isai,
dicens : Stet David in conspectu meo : invenit enim gratiam in oculis meis.
23
Igitur quandocumque spiritus Domini malus arripiebat Saul, David tollebat

265

Regum I

citharam, et percutiebat manu sua, et refocillabatur Saul, et levius habebat :
recedebat enim ab eo spiritus malus.
Congregantes autem Philisthiim agmina sua in prælium, convenerunt in
17
Socho Judæ : et castrametati sunt inter Socho et Azeca in finibus Dommim. Porro Saul et filii Isra¨el congregati venerunt in Vallem terebinthi, et
2

direxerunt aciem ad pugnandum contra Philisthiim. 3 Et Philisthiim stabant
super montem ex parte hac, et Isra¨el stabat supra montem ex altera parte :
vallisque erat inter eos. 4 Et egressus est vir spurius de castris Philisthinorum
nomine Goliath, de Geth, altitudinis sex cubitorum et palmi : 5 et cassis ærea
super caput ejus, et lorica squamata induebatur. Porro pondus loricæ ejus,
quinque millia siclorum æris erat : 6 et ocreas æreas habebat in cruribus, et
clypeus æreus tegebat humeros ejus. 7 Hastile autem hastæ ejus erat quasi liciatorium texentium : ipsum autem ferrum hastæ ejus sexcentos siclos habebat
ferri : et armiger ejus antecedebat eum. 8 Stansque clamabat adversum phalangas Isra¨el, et dicebat eis : Quare venistis parati ad prælium ? numquid ego
non sum Philisthæus, et vos servi Saul ? eligite ex vobis virum, et descendat ad singulare certamen. 9 Si quiverit pugnare mecum, et percusserit me,
erimus vobis servi : si autem ego prævaluero, et percussero eum, vos servi
eritis, et servietis nobis. 10 Et aiebat Philisthæus : Ego exprobravi agminibus
Isra¨el hodie : date mihi virum, et ineat mecum singulare certamen. 11 Audiens
autem Saul et omnes Isra¨elitæ sermones Philisthæi hujuscemodi, stupebant,
et metuebant nimis.
12
David autem erat filius viri Ephrathæi, de quo supra dictum est, de Bethlehem Juda, cui nomen erat Isai, qui habebat octo filios, et erat vir in diebus
Saul senex, et grandævus inter viros. 13 Abierunt autem tres filii ejus majores
post Saul in prælium : et nomina trium filiorum ejus qui perrexerunt ad bellum, Eliab primogenitus, et secundus Abinadab, tertiusque Samma. 14 David
autem erat minimus. Tribus ergo majoribus secutis Saulem, 15 abiit David, et
reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethlehem. 16 Procedebat
vero Philisthæus mane et vespere, et stabat quadraginta diebus. 17 Dixit autem
Isai ad David filium suum : Accipe fratribus tuis ephi polentæ, et decem panes
istos, et curre in castra ad fratres tuos, 18 et decem formellas casei has deferes
ad tribunum : et fratres tuos visitabis, si recte agant : et cum quibus ordinati sunt, disce. 19 Saul autem, et illi, et omnes filii Isra¨el, in Valle terebinthi
pugnabant adversum Philisthiim. 20 Surrexit itaque David mane, et commendavit gregem custodi : et onustus abiit, sicut præceperat ei Isai. Et venit ad
locum Magala, et ad exercitum, qui egressus ad pugnam vociferatus erat in
certamine. 21 Direxerat enim aciem Isra¨el, sed et Philisthiim ex adverso fuerant
præparati. 22 Derelinquens ergo David vasa quæ attulerat sub manu custodis
ad sarcinas, cucurrit ad locum certaminis, et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos. 23 Cumque adhuc ille loqueretur eis, apparuit vir ille
spurius ascendens, Goliath nomine, Philisthæus de Geth, de castris Philisthinorum : et loquente eo hæc eadem verba audivit David. 24 Omnes autem
Isra¨elitæ, cum vidissent virum, fugerunt a facie ejus, timentes eum valde.
25
Et dixit unus quispiam de Isra¨el : Num vidistis virum hunc, qui ascendit ? ad exprobrandum enim Isra¨eli ascendit. Virum ergo qui percusserit eum,
ditabit rex divitiis magnis, et filiam suam dabit ei, et domum patris ejus faciet
absque tributo in Isra¨el. 26 Et ait David ad viros qui stabant secum, dicens :
Quid dabitur viro qui percusserit Philisthæum hunc, et tulerit opprobrium de

266

Regum I

Isra¨el ? quis enim est hic Philisthæus incircumcisus, qui exprobravit acies Dei
viventis ? 27 Referebat autem ei populus eumdem sermonem, dicens : Hæc
dabuntur viro qui percusserit eum. 28 Quod cum audisset Eliab frater ejus
major, loquente eo cum aliis, iratus est contra David, et ait : Quare venisti,
et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto ? Ego novi superbiam tuam, et nequitiam cordis tui : quia ut videres prælium, descendisti. 29 Et dixit
David : Quid feci ? numquid non verbum est ? 30 Et declinavit paululum ab
eo ad alium : dixitque eumdem sermonem. Et respondit ei populus verbum
sicut prius.
31
Audita sunt autem verba quæ locutus est David, et annuntiata in conspectu Saul. 32 Ad quem cum fuisset adductus, locutus est ei : Non concidat cor cujusquam in eo : ego servus tuus vadam, et pugnabo adversus
Philisthæum. 33 Et ait Saul ad David : Non vales resistere Philisthæo isti, nec
pugnare adversus eum, quia puer es : hic autem vir bellator est ab adolescentia sua. 34 Dixitque David ad Saul : Pascebat servus tuus patris sui gregem, et
veniebat leo vel ursus, et tollebat arietem de medio gregis : 35 et persequebar
eos, et percutiebam, eruebamque de ore eorum : et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentum eorum, et suffocabam, interficiebamque
eos. 36 Nam et leonem et ursum interfeci ego servus tuus : erit igitur et
Philisthæus hic incircumcisus quasi unus ex eis. Nunc vadam, et auferam opprobrium populi : quoniam quis est iste Philisthæus incircumcisus, qui ausus
est maledicere exercitui Dei viventis ? 37 Et ait David : Dominus qui eripuit
me de manu leonis, et de manu ursi, ipse me liberabit de manu Philisthæi
hujus. Dixit autem Saul ad David : Vade, et Dominus tecum sit. 38 Et induit
Saul David vestimentis suis, et imposuit galeam æream super caput ejus, et
vestivit eum lorica. 39 Accinctus ergo David gladio ejus super vestem suam,
cœpit tentare si armatus posset incedere : non enim habebat consuetudinem.
Dixitque David ad Saul : Non possum sic incedere, quia non usum habeo.
Et deposuit ea, 40 et tulit baculum suum, quem semper habebat in
manibus : et elegit sibi quinque limpidissimos lapides de torrente, et misit
eos in peram pastoralem quam habebat secum, et fundam manu tulit : et
processit adversum Philisthæum. 41 Ibat autem Philisthæus incedens, et appropinquans adversum David, et armiger ejus ante eum. 42 Cumque inspexisset Philisthæus, et vidisset David, despexit eum. Erat enim adolescens, rufus,
et pulcher aspectu. 43 Et dixit Philisthæus ad David : Numquid ego canis
sum, quod tu venis ad me cum baculo ? Et maledixit Philisthæus David in
diis suis : 44 dixitque ad David : Veni ad me, et dabo carnes tuas volatilibus
cæli et bestiis terræ. 45 Dixit autem David ad Philisthæum : Tu venis ad me
cum gladio, et hasta, et clypeo : ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum, Dei agminum Isra¨el quibus exprobrasti 46 hodie, et dabit te
Dominus in manu mea, et percutiam te, et auferam caput tuum a te : et dabo
cadavera castrorum Philisthiim hodie volatilibus cæli, et bestiis terræ, ut sciat
omnis terra quia est Deus in Isra¨el, 47 et noverit universa ecclesia hæc, quia
non in gladio nec in hasta salvat Dominus : ipsius enim est bellum, et tradet
vos in manus nostras. 48 Cum ergo surrexisset Philisthæus, et veniret, et appropinquaret contra David, festinavit David et cucurrit ad pugnam ex adverso
Philisthæi. 49 Et misit manum suam in peram, tulitque unum lapidem, et funda jecit, et circumducens percussit Philisthæum in fronte : et infixus est lapis
in fronte ejus, et cecidit in faciem suam super terram. 50 Prævaluitque David
adversum Philisthæum in funda et lapide, percussumque Philisthæum inter267

Regum I

fecit. Cumque gladium non haberet in manu David, 51 cucurrit, et stetit super
Philisthæum, et tulit gladium ejus, et eduxit eum de vagina sua : et interfecit
eum, præciditque caput ejus. Videntes autem Philisthiim quod mortuus esset
fortissimus eorum, fugerunt. 52 Et consurgentes viri Isra¨el et Juda vociferati
sunt, et persecuti sunt Philisthæos usque dum venirent in vallem, et usque
ad portas Accaron : cecideruntque vulnerati de Philisthiim in via Saraim, et
usque ad Geth, et usque ad Accaron. 53 Et revertentes filii Isra¨el postquam
persecuti fuerant Philisthæos, invaserunt castra eorum. 54 Assumens autem
David caput Philisthæi, attulit illud in Jerusalem : arma vero ejus posuit in
tabernaculo suo.
55
Eo autem tempore quo viderat Saul David egredientem contra
Philisthæum, ait ad Abner principem militiæ : De qua stirpe descendit hic
adolescens, Abner ? Dixitque Abner : Vivit anima tua, rex, si novi. 56 Et
ait rex : Interroga tu, cujus filius sit iste puer. 57 Cumque regressus esset
David, percusso Philisthæo, tulit eum Abner, et introduxit coram Saule, caput
Philisthæi habentem in manu. 58 Et ait ad eum Saul : De qua progenie es, o
adolescens ? Dixitque David : Filius servi tui Isai Bethlehemitæ ego sum.
Et factum est cum complesset loqui ad Saul, anima Jonathæ congluti18
nata est animæ David, et dilexit eum Jonathas quasi animam suam.
Tulitque eum Saul in die illa, et non concessit ei ut reverteretur in domum

2

patris sui. 3 Inierunt autem David et Jonathas fœdus : diligebat enim eum
quasi animam suam. 4 Nam expoliavit se Jonathas tunica qua erat indutus, et
dedit eam David, et reliqua vestimenta sua, usque ad gladium et arcum suum,
et usque ad balteum. 5 Egrediebatur quoque David ad omnia quæcumque misisset eum Saul, et prudenter se agebat : posuitque eum Saul super viros belli,
et acceptus erat in oculis universi populi, maximeque in conspectu famulorum
Saul.
6
Porro cum reverteretur percusso Philisthæo David, egressæ sunt mulieres
de universis urbibus Isra¨el, cantantes, chorosque ducentes in occursum Saul
regis, in tympanis lætitiæ, et in sistris. 7 Et præcinebant mulieres, ludentes,
atque dicentes :
Percussit Saul mille,
et David decem millia.
8

Iratus est autem Saul nimis, et displicuit in oculis ejus sermo iste : dixitque : Dederunt David decem millia, et mihi mille dederunt : quid ei superest, nisi solum regnum ? 9 Non rectis ergo oculis Saul aspiciebat David a die
illa et deinceps. 10 Post diem autem alteram, invasit spiritus Dei malus Saul,
et prophetabat in medio domus suæ : David autem psallebat manu sua, sicut per singulos dies. Tenebatque Saul lanceam, 11 et misit eam, putans quod
configere posset David cum pariete : et declinavit David a facie ejus secundo.
12
Et timuit Saul David, eo quod Dominus esset cum eo, et a se recessisset.
13
Amovit ergo eum Saul a se, et fecit eum tribunum super mille viros : et
egrediebatur, et intrabat in conspectu populi. 14 In omnibus quoque viis suis
David prudenter agebat, et Dominus erat cum eo. 15 Vidit itaque Saul quod
prudens esset nimis, et cœpit cavere eum. 16 Omnis autem Isra¨el et Juda
diligebat David : ipse enim ingrediebatur et egrediebatur ante eos.
17
Dixitque Saul ad David : Ecce filia mea major Merob : ipsam dabo tibi
uxorem : tantummodo esto vir fortis, et præliare bella Domini. Saul autem
268

Regum I

reputabat, dicens : Non sit manus mea in eum, sed sit super eum manus
Philisthinorum. 18 Ait autem David ad Saul : Quis ego sum, aut quæ est vita
mea, aut cognatio patris mei in Isra¨el, ut fiam gener regis ? 19 Factum est
autem tempus cum deberet dari Merob filia Saul David, data est Hadrieli Molathitæ uxor. 20 Dilexit autem David Michol filia Saul altera. Et nuntiatum est
Saul, et placuit ei. 21 Dixitque Saul : Dabo eam illi, ut fiat ei in scandalum,
et sit super eum manus Philisthinorum. Dixitque Saul ad David : In duabus
rebus gener meus eris hodie. 22 Et mandavit Saul servis suis : Loquimini
ad David clam me, dicentes : Ecce places regi, et omnes servi ejus diligunt
te : nunc ergo esto gener regis. 23 Et locuti sunt servi Saul in auribus David
omnia verba hæc. Et ait David : Num parum videtur vobis, generum esse
regis ? ego autem sum vir pauper et tenuis. 24 Et renuntiaverunt servi Saul
dicentes : Hujuscemodi verba locutus est David. 25 Dixit autem Saul : Sic
loquimini ad David : Non habet rex sponsalia necesse, nisi tantum centum
præputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis. Porro Saul cogitabat
tradere David in manus Philisthinorum. 26 Cumque renuntiassent servi ejus
David verba quæ dixerat Saul, placuit sermo in oculis David, ut fieret gener
regis. 27 Et post paucos dies surgens David, abiit cum viris qui sub eo erant. Et percussit ex Philisthiim ducentos viros, et attulit eorum præputia et
annumeravit ea regi, ut esset gener ejus. Dedit itaque Saul ei Michol filiam
suam uxorem. 28 Et vidit Saul, et intellexit quod Dominus esset cum David.
Michol autem filia Saul diligebat eum. 29 Et Saul magis cœpit timere David :
factusque est Saul inimicus David cunctis diebus. 30 Et egressi sunt principes
Philisthinorum. A principio autem egressionis eorum, prudentius se gerebat
David quam omnes servi Saul, et celebre factum est nomen ejus nimis.
Locutus est autem Saul ad Jonathan filium suum, et ad omnes servos
19
suos, ut occiderent David. Porro Jonathas filius Saul diligebat David
valde : et indicavit Jonathas David, dicens : Quærit Saul pater meus occidere
2

te : quapropter observa te, quæso, mane : et manebis clam, et absconderis.
3
Ego autem egrediens stabo juxta patrem meum in agro, ubicumque fueris :
et ego loquar de te ad patrem meum, et quodcumque videro, nuntiabo tibi.
4
Locutus est ergo Jonathas de David bona ad Saul patrem suum : dixitque ad
eum : Ne pecces rex in servum tuum David, quia non peccavit tibi, et opera
ejus bona sunt tibi valde. 5 Et posuit animam suam in manu sua, et percussit Philisthæum, et fecit Dominus salutem magnam universo Isra¨eli : vidisti,
et lætatus es. Quare ergo peccas in sanguine innoxio, interficiens David, qui
est absque culpa ? 6 Quod cum audisset Saul, placatus voce Jonathæ, juravit : Vivit Dominus, quia non occidetur. 7 Vocavit itaque Jonathas David, et
indicavit ei omnia verba hæc : et introduxit Jonathas David ad Saul, et fuit
ante eum sicut fuerat heri et nudiustertius. 8 Motum est autem rursum bellum : et egressus David, pugnavit adversum Philisthiim : percussitque eos
plaga magna, et fugerunt a facie ejus. 9 Et factus est spiritus Domini malus in
Saul : sedebat autem in domo sua, et tenebat lanceam : porro David psallebat
manu sua. 10 Nisusque est Saul configere David lancea in pariete, et declinavit
David a facie Saul : lancea autem casso vulnere perlata est in parietem, et
David fugit, et salvatus est nocte illa.
11
Misit ergo Saul satellites suos in domum David, ut custodirent eum, et
interficeretur mane. Quod cum annuntiasset David Michol uxor sua, dicens :
Nisi salvaveris te nocte hac, cras morieris : 12 deposuit eum per fenestram.

269

Regum I

Porro ille abiit et aufugit, atque salvatus est. 13 Tulit autem Michol statuam, et
posuit eam super lectum, et pellem pilosam caprarum posuit ad caput ejus, et
operuit eam vestimentis. 14 Misit autem Saul apparitores, qui raperent David :
et responsum est quod ægrotaret. 15 Rursumque misit Saul nuntios ut viderent
David, dicens : Afferte eum ad me in lecto, ut occidatur. 16 Cumque venissent
nuntii, inventum est simulacrum super lectum, et pellis caprarum ad caput
ejus. 17 Dixitque Saul ad Michol : Quare sic illusisti mihi, et dimisisti inimicum
meum ut fugeret ? Et respondit Michol ad Saul : Quia ipse locutus est mihi :
Dimitte me, alioquin interficiam te.
18
David autem fugiens salvatus est, et venit ad Samuel in Ramatha, et nuntiavit ei omnia quæ fecerat sibi Saul : et abierunt ipse et Samuel, et morati sunt
in Najoth. 19 Nuntiatum est autem Sauli a dicentibus : Ecce David in Najoth
in Ramatha. 20 Misit ergo Saul lictores, ut raperent David : qui cum vidissent
cuneum prophetarum vaticinantium, et Samuelem stantem super eos, factus
est etiam spiritus Domini in illis, et prophetare cœperunt etiam ipsi. 21 Quod
cum nuntiatum esset Sauli, misit et alios nuntios : prophetaverunt autem et
illi. Et rursum misit Saul tertios nuntios : qui et ipsi prophetaverunt. Et iratus
iracundia Saul, 22 abiit etiam ipse in Ramatha, et venit usque ad cisternam
magnam quæ est in Socho, et interrogavit, et dixit : In quo loco sunt Samuel
et David ? Dictumque est ei : Ecce in Najoth sunt in Ramatha. 23 Et abiit in
Najoth in Ramatha, et factus est etiam super eum spiritus Domini, et ambulabat ingrediens, et prophetabat usque dum veniret in Najoth in Ramatha. 24 Et
expoliavit etiam ipse se vestimentis suis, et prophetavit cum ceteris coram
Samuele, et cecidit nudus tota die illa et nocte. Unde et exivit proverbium :
Num et Saul inter prophetas ?
Fugit autem David de Najoth, quæ est in Ramatha, veniensque locutus
20
est coram Jonatha : Quid feci ? quæ est iniquitas mea, et quod peccatum meum in patrem tuum, quia quærit animam meam ? Qui dixit ei : Absit,
2

non morieris : neque enim faciet pater meus quidquam grande vel parvum,
nisi prius indicaverit mihi : hunc ergo celavit me pater meus sermonem tantummodo ? nequaquam erit istud. 3 Et juravit rursum Davidi. Et ille ait : Scit
profecto pater tuus quia inveni gratiam in oculis tuis, et dicet : Nesciat hoc
Jonathas, ne forte tristetur. Quinimmo vivit Dominus, et vivit anima tua, quia
uno tantum (ut ita dicam) gradu ego morsque dividimur. 4 Et ait Jonathas
ad David : Quodcumque dixerit mihi anima tua, faciam tibi. 5 Dixit autem
David ad Jonathan : Ecce calendæ sunt crastino, et ego ex more sedere soleo
juxta regem ad vescendum : dimitte ergo me ut abscondar in agro usque ad
vesperam diei tertiæ. 6 Si respiciens requisierit me pater tuus, respondebis ei :
Rogavit me David ut iret celeriter in Bethlehem civitatem suam, quia victimæ
solemnes ibi sunt universis contribulibus suis. 7 Si dixerit : Bene : pax erit
servo tuo. Si autem fuerit iratus, scito quia completa est malitia ejus. 8 Fac
ergo misericordiam in servum tuum, quia fœdus Domini me famulum tuum
tecum inire fecisti : si autem est iniquitas aliqua in me, tu me interfice, et ad
patrem tuum ne introducas me. 9 Et ait Jonathas : Absit hoc a te : neque enim
fieri potest, ut si certe cognovero completam esse patris mei malitiam contra
te, non annuntiem tibi. 10 Responditque David ad Jonathan : Quis renuntiabit
mihi, si quid forte responderit tibi pater tuus dure de me ?
11
Et ait Jonathas ad David : Veni, et egrediamur foras in agrum. Cumque
exissent ambo in agrum, 12 ait Jonathas ad David : Domine Deus Isra¨el, si in-

270

Regum I

vestigavero sententiam patris mei crastino vel perendie, et aliquid boni fuerit
super David, et non statim misero ad te, et notum tibi fecero, 13 hæc faciat
Dominus Jonathæ, et hæc addat. Si autem perseveraverit patris mei malitia
adversum te, revelabo aurem tuam, et dimittam te, ut vadas in pace, et sit
Dominus tecum, sicut fuit cum patre meo. 14 Et si vixero, facies mihi misericordiam Domini : si vero mortuus fuero, 15 non auferes misericordiam tuam
a domo mea usque in sempiternum, quando eradicaverit Dominus inimicos
David, unumquemque de terra : auferat Jonathan de domo sua, et requirat
Dominus de manu inimicorum David. 16 Pepigit ergo Jonathas fœdus cum
domo David : et requisivit Dominus de manu inimicorum David. 17 Et addidit Jonathas dejerare David, eo quod diligeret illum : sicut enim animam
suam, ita diligebat eum. 18 Dixitque ad eum Jonathas : Cras calendæ sunt,
et requireris : 19 requiretur enim sessio tua usque perendie. Descendes ergo
festinus, et venies in locum ubi celandus es in die qua operari licet, et sedebis
juxta lapidem cui nomen est Ezel. 20 Et ego tres sagittas mittam juxta eum,
et jaciam quasi exercens me ad signum. 21 Mittam quoque et puerum, dicens
ei : Vade, et affer mihi sagittas. 22 Si dixero puero : Ecce sagittæ intra te sunt,
tolle eas : tu veni ad me, quia pax tibi est, et nihil est mali, vivit Dominus.
Si autem sic locutus fuero puero : Ecce sagittæ ultra te sunt : vade in pace,
quia dimisit te Dominus. 23 De verbo autem quod locuti sumus ego et tu, sit
Dominus inter me et te usque in sempiternum.
24
Absconditus est ergo David in agro, et venerunt calendæ, et sedit rex
ad comedendum panem. 25 Cumque sedisset rex super cathedram suam (secundum consuetudinem) quæ erat juxta parietem, surrexi